dożywieniowy

przymiotnik od: dożywienie


SJP.pl


dożywocie

1. kara dożywotniego więzienia;
2. świadczenie pieniężne wypłacane komuś do końca jego życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) świadczenie pieniężne wypłacane komuś do końca życia na mocy testamentu lub umowy

 (1.2) posiadanie czegoś do końca życia

 (1.3) okres pozostały do końca życia

 (1.4) praw. umowa cywilnoprawnej przeniesienia własności nieruchomości za zapewnienie dożywotniego utrzymania;

 (1.5) pot. kara dożywotniego pozbawienia wolności;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • umowa o dożywocie – rodzaj umowy cywilnoprawnej
  • dożywocie – potoczne określenie kary dożywotniego pozbawienia wolności
  • Dożywocie – komedia Aleksandra Fredry
  • Dożywocie – powieść Marty Kisiel
  • Dożywocie – cykl powieści Marty Kisiel

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Bronek dostał dożywocie za morderstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɔʒɨˈvɔt͡ɕɛ, AS: dožyvoće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywotnik m.

 przym. dożywotni

 przysł. dożywotnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) gw. Górny Śląsk wymienka

Wiktionary


dożywotka

potocznie: kara dożywotniego pozbawienia wolności; dożywocie


SJP.pl


dożywotni

1. mający trwać do końca życia, np. dożywotni zakaz;
2. mający określoną funkcję do końca swojego życia, np. dożywotni prezes


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne rzeczypospolite miewały obieranych naczelników swoich: to w jednej na rok jeden konsul, to w innej prezydent na lat dziesięć, to jeszcze w innych, dożywotni dożowie. W rzeszy niemieckiej obierany był dożywotni cesarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi, AS: dožyvotʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywocie n., dożywotnik m.

 czas. dożyć, dożywać

 przysł. dożywotnio, dożywotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doczesny

Wiktionary


dożywotniczka

1. kobieta pełniąca jakąś funkcję, rolę dożywotnio;
2. więźniarka odsiadująca wyrok dożywocia


SJP.pl


dożywotnik

1. człowiek pełniący jakiś urząd dożywotnio;
2. więzień skazany na dożywocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która przenosi własność nieruchomości na nabywcę w zamian za jego dożywotnie utrzymanie i opiekę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dożywocie n.

 przym. dożywotni

Wiktionary


dożywotnio

przysłówek

 (1.1) do końca życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dożywotni

 rzecz. dożywocie n.

Wiktionary


dożywotniość

→ dożywotni


SJP.pl

Patrz:

dożywotni

dożywotność

→ dożywotny


SJP.pl

Patrz:

dożywotny

dożywotny

dawniej: dożywotni


SJP.pl


dożyć

1. żyjąc, dotrwać do pewnego czasu;
2. być w końcowym okresie życia


SJP.pl


dożąć

książkowo: zżąć wszystko lub do określonego miejsca


SJP.pl


dp.

skrót od: dopuszczający (ocena)


SJP.pl


dpa

Deutsche Presse-Agentur, niemiecka agencja prasowo-informacyjna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Demokratyczna Partia Albańczyków
  • Deutsche Presse-Agentur
  • Difenyloamina
  • Kwas dipikolinowy
  • DPA Microphones (Danish Pro Audio) – duńska firma produkująca mikrofony dla branży pro-audio

Wikipedia


dpd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Diagram przepływu danych
  • DPDgroup
  • DPD Polska

Wikipedia


dpi

skrót od: dots per inch - liczba punktów na cal; jednostka rozdzielczości urządzenia cyfrowego


SJP.pl

dpi ( dots per inch) – liczba plamek obrazu przypadająca na cal. Jednostka stosowana do określenia rozdzielczości obrazów generowanych przez drukarki, plotery, naświetlarki itp. Pojęcie to jest bardzo rozpowszechnione i często stosowane także jako potoczny zamiennik określeń pokrewnych, jak ppi (pixels per inch – pikseli na cal), czyli jednostek rozdzielczości obrazów rastrowych, oraz spi (samples per inch – próbek na cal), czyli jednostek rozdzielczości skanerów.

Wikipedia


dpk

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. dobrowolne poddanie się karze;

 (1.2) polit. Demokratyczna Partia Kurdystanu;

 (1.3) polit. Demokratyczna Partia Kosowa;

 (1.4) praw. adm. Departament Postępowań Karnych (wydział niektórych instytucji państwowych)

 (1.5) med. dobra praktyka kliniczna;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) depek

Wiktionary


dpn.

skrót od: dopełniacz; D.


SJP.pl


dps

skrót od: dom pomocy społecznej


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = dom pomocy społecznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zespół nadmiernego obniżenia krocza
  • kod IATA portu lotniczego Denpasar
  • dom pomocy społecznej
  • Ruch na rzecz Praw i Wolności (DPS) – bułgarska partia polityczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąsiedzi odstawili na starość ojca do DPS-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. depeesowiec m., depeesiarz m.

 przym. depeesowy

Wiktionary


dpt

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dipropylotryptamina
  • dpt – dawny symbol dioptrii
  • DPT – szczepionka przeciwko błonicy, krztuścowi i tężcowi

Wikipedia


dpt.

skrót od: dioptria


SJP.pl


dr

skrót od: doktor (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = doktor (stopień naukowy)

 (1.2) = doktor (lekarz)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dr – doktor
  • Doktor – potoczne określenie lekarza
  • DR

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dr Stefan Banach otrzymał tytuł naukowy bez ukończenia studiów wyższych.

 (1.1) Widziała pani dzisiaj dra Kowalskiego? (albo: dr. Kowalskiego)

 (1.1) Widziała pani dzisiaj dr Kowalską? (jedyna poprawna forma)

 (1.2) Chciałbym donieść, że widziałem dr. dr. (= doktorów) Jabłońskiego i Gabrycha w pracy po spożyciu alkoholu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔktɔr, AS: doktor

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1-2) w odniesieniu do kobiet nieodm., np. z dr Orłowską

 (1.1-2) skrót od doktor pisany jest bez kropki; kropka na końcu oznacza odmianę skrótu, np. dr. = dra = doktora

tłumaczenia.

* duński: (1.1) ph.d., dr.; (1.2) dr.

* esperanto: (1.1) d-ro, d-ino; (1.2) d-ro, d-ino

* hiszpański: (1.1) Dr.; (1.2) Dr.

* jidysz: (1.1) ד״ר (d״r); (1.2) ד״ר (d״r)

* niemiecki: (1.1) Dr.; (1.2) Dr.

* rosyjski: (1.1) д-р

* ukraiński: (1.1) д-р

źródła.

== dr (język szwabski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedimek

 (1.1) rodzajnik określony rodzaju męskiego liczby pojedynczej

odmiana.

przykłady.

 (1.1) Heid isch dr fẽmfde Auguschd. → Jutro jest piąty sierpnia.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lek. med.

Wiktionary


dra

skrót od: doktor (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


drab

1. pogardliwie: rosły, wysoki mężczyzna, dryblas; łobuz; bandyta;
2. dawniej: żołnierz pieszy, pachołek, sługa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. łobuz, budzący strach mężczyzna

 (1.2) hist. szeregowy piechoty w dawnym wojsku polskim

 (1.3) gwara. ktoś chodzący za datkami w ostatki

Wiktionary

Drab – żołnierz, szeregowy piechoty w wojsku polskim XV i XVI wieku. Uzbrojony w rusznicę z zamkiem skałkowym albo w pikę lub też w szablę albo topór[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drap, AS: drap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drabisko

Wiktionary


drabant

taniec staropolski pośredni między polonezem i mazurem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz ze straży przybocznej monarchy lub jakiegoś dostojnika

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) choreogr. taniec staropolski z przyśpiewkami, tańczony na zakończenie wesela

Wiktionary

Drabant – dawny taniec. Zasięg geograficzny bardzo szeroki, obejmujący całą Polskę. Często występujący jako różnego rodzaju "krzyżaki". Jego obecność w lokalnym wiejskim repertuarze tanecznym wskazuje na wpływ kultury tanecznej dworów i dworków (np. w okolicach Kołbieli).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: 'drabãnt, AS: drabãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drabancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trabant

Wiktionary


drabczyk

nazwisko


SJP.pl


drabek

regionalnie: drabina


SJP.pl


drabi

1. pogardliwie: rosły, wysoki mężczyzna, dryblas; łobuz; bandyta;
2. dawniej: żołnierz pieszy, pachołek, sługa


SJP.pl


drabik

1. drabik drzewkowaty - mech z rodziny drabikowatych;
2. rzadkie zdrobnienie od: drab (rosły, wysoki mężczyzna)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferdynand Drabik – malarz, działacz turystyczny
  • Sławomir Drabik – żużlowiec
  • Wincenty Drabik – malarz i scenograf
  • Stanisław Drabik – tenor i reżyser operowy

Wikipedia


drabikowate

rodzina mchów


SJP.pl


drabina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

 (1.2) bok wozu drabiniastego

 (1.3) przen. struktura, układ o charakterze hierarchicznym

Wiktionary

Drabina – konstrukcja ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów. Wykonana z drewna lub metalu, składa się z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami. Drabiny mają często konstrukcję składaną ułatwiającą jej transport. Stanowi podstawowe wyposażenie wozów strażackich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas wymieniania przepalonej żarówki woźna spadła z drabiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈbʲĩna, AS: drabʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabiniak mrz., drabiny nmos.

:: zdrobn. drabinka ż.

 przym. drabinowy, drabinkowy, drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. drabka

Wiktionary


drabiniak

potocznie: wóz drabiniasty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. furmanka o konstrukcji szkieletowej do transportu siana, snopów zboża itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gospodarz pojechał drabiniakiem na pole po siano.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabina ż., drabinka ż., drabiny nmos.

 przym. drabinowy, drabinkowy, drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wóz drabiniasty, drabiny, lytrok; gw. Górny Śląsk drabiniok, rżebrzyniak

Wiktionary


drabiniasty

podobny do drabiny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do drabiny, związany z drabiną

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przypominający drabinę, mający cechy drabiny

 (2.2) przen. ułożony według rangi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Schody w holu z pierwszego na drugie piętro są jednobiegowe typu drabiniastego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabina ż., drabiniak mrz., drabiniok mrz., drabinka ż., drabiny nmos.

 przym. drabinowy, drabinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. drabiasty

 (2.2) hierarchiczny

Wiktionary


drabiniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drabiniasty wóz, drabiniak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drabiniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk rżebrzyniak

Wiktionary


drabinka

zdrobnienie od: drabina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: drabina

 (1.2) sport. rodzaj przyrządu gimnastycznego podobnego do drabiny

 (1.3) w go: sposób łapania grupy kamieni polegający na stawianiu ich przy każdym kolejnym ruchu w atari;

 (1.4) haft drabinkowy

 (1.5) pot. kaloryfer o budowie przypominającej drabinę

 (1.6) sport. schemat rozstawienia zawodników lub drużyn i ich pojedynków w kolejnych fazach turnieju, rozgrywanego systemem pucharowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drabinka elektroinstalacyjna
  • Drabinka gimnastyczna
  • Drabinka pilotowa
  • Drabinka zaburtowa
  • Drabinki
  • Drabinka – sytuacja w go
  • Drabina (strona ujednoznaczniająca)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie ma sensu grać tego joseki, jeśli drabinka nie działa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈbʲĩnka, AS: drabʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabinkowy, drabinowy, drabiniasty

Wiktionary


drabinki

zdrobnienie od: drabiny


SJP.pl

Zobacz też: Drabinki gimnastyczne – drabinki pionowe, wyposażenie sal sportowych.

Wikipedia


drabinkowy

przymiotnik od: drabinka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący drabinki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabinka ż., drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabiniasty

Wiktionary


drabinowcowate

rodzina mchów


SJP.pl


drabinowiec

drabinowiec mroczny (torfowy) - gatunek mchu z rodziny merzykowatych


SJP.pl


drabinowy

przymiotnik od: drabina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący drabiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drabinka ż., drabiniak mrz., drabina ż.

 przym. drabiniasty

Wiktionary


drabiny

środowiskowo: wóz drabiniasty


SJP.pl


drabisko

zgrubienie od: drab


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspr. zgrub. drab

Wiktionary


drabiński

nazwisko


SJP.pl


drabka

regionalnie: drabina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. drabina

Wiktionary


draby

potocznie: długie, chude ręce


SJP.pl

Dr

Wikipedia


dracena

krzew lub drzewo podzwrotnikowe z rodziny liliowatych; w Polsce hodowana w doniczkach jako kwiat ozdobny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Dracaena|ref=tak|Vand.|L.., rodzaj rośliny tropikalnej z rodziny szparagowatych, nierzadko ozdobnej;

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki draceny dorastają do rozmiarów drzew.

Wiktionary


drach

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. latawiec

 (1.2) łódź. kwadratowy latawiec

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy byłem mały często puszczaliśmy z kolegami drachy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. dracheta, drachetka, drachyta

Wiktionary


drachal

nazwisko


SJP.pl


dracharz

środowiskowo: osoba kierująca lotem latawca


SJP.pl


dracheta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - latawiec

Wiktionary


drachma

1. starożytna jednostka masy w wielu krajach;
2. starożytna srebrna moneta;
3. do 2002 r. jednostka monetarna Grecji (1 drachma = 100 lept), zastąpiona przez euro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. moneta w starożytnej Grecji;

 (1.2) monet. nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002

 (1.3) hist. starogrecka jednostka masy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drachma – starożytna jednostka masy
  • drachma – srebrna moneta antyczna
  • drachma – nowożytna jednostka walutowa Grecji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdraxma, AS: draχma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drachmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) GRD

Wiktionary


drachmowy

→ drachma


SJP.pl

Patrz:

drachma

drachyta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. latawiec, patrz: dracheta

Wiktionary


draco

Draco – rodzaj jaszczurek z podrodziny Draconinae w obrębie rodziny agamowatych (Agamidae).

Wikipedia


dracula

[czytaj: drakula] Drakula;
1. przydomek dwóch średniowiecznych władców wołoskich;
2. literacka postać hrabiego-wampira, spopularyzowana przez liczne wydawnictwa i filmy o tym tytule


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dracula – rodzaj symodialnych, epifitycznych i terrestrialnych storczyków z podplemienia Pleurothallidinae
  • Dracula – amerykański, hiszpańskojęzyczny horror z 1931 rok
  • Dracula – brytyjski horror z 1958 roku
  • Dracula – horror z 1979 roku
  • Dracula – brytyjski horror z 2006 roku
  • Dracula – brytyjski serial stworzony przez duet Gatiss-Moffat, z 2020 roku
  • Dracula – serial telewizyjny produkcji brytyjskiej stacji telewizyjnej Sky Living oraz amerykańskiej sieci telewizyjnej NBC
  • Dracula – singel australijskiego zespołu Tame Impala
  • Drakula
  • Drakula (powieść)

Wikipedia


dracz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Durrës, miasto w Albanii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Durrës – miasto w zachodniej Albanii,
  • Iwan Dracz
  • Krzysztof Dracz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Michał Angelos na podbitym przez siebie terytorium sięgającym od Draczu aż do Zatoki Korynckiej wprowadził sprężystą wojskową administrację ze stolicą w Arcie.

 (1.1) Dążenia Serbii napotkały na zdecydowany sprzeciw Austro-Węgier i Włoch, które na krótko przed dotarciem Serbów do Draczu ostrzegły, że nie pogodzą się z serbskim korytarzem nad Adriatykiem.

Wiktionary


draczność

→ draczny


SJP.pl

Patrz:

draczny

draczny

gwarowo: śmieszny i dziwaczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. żart. reg. zabawny, ucieszny, dziwaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam draczny strój na bal przebierańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hecny

Wiktionary


draft

1. szkic, wzór jakiegoś pisma;
2. wydruk próbny;
3. w sportach amerykańskich (np. NBA, NHL): wybór młodych zawodników (głównie graczy uniwersyteckich) do drużyn zawodowych


SJP.pl

Draft (ang. "zaciąg", "pobór") – w sporcie sposób wybierania nowych graczy do lig zawodowych, najczęściej spośród młodych zawodników, rozpoczynających karierę profesjonalną. Ma na celu – przynajmniej teoretycznie – wyrównanie poziomu drużyn w obrębie ligi. Popularny przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


draftowy

→ draft


SJP.pl

Patrz:

draft

drag

slangowo: narkotyk; drug


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) slang. narkotyk

 (1.2) przen. żart. lek, zwłaszcza silnie działający

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) slang. performance lub sztuka sceniczna oparta na świadomym przerysowaniu płci, wyglądu i zachowania

 (2.2) slang. pot. przebranie, emploi w stylu drag queen, drag king

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drag queen
  • drag king
  • dragster
  • Drag Racing
  • Drag – australijska grupa muzyczna
  • Drag – miejscowość w Norwegii w gminie Tysfjord, w okręgu Nordland
  • Drag – miejscowość w Szwecji w gminie Kalmar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nikt nie będzie sprzedawał dragów na moim terenie bez mojego zezwolenia!

 (2.1) W dragu na scenie naprawdę czuję się w swoim żywiole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drak, AS: drak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drug

Wiktionary


draga

1. maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagier, bagrownica, czerparka, czerpaczka, pogłębiarka, szlamownik;
2. rodzaj włoka do dennych połowów morskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • draga – pogłębiarka
  • draga – urządzenie połowowe, rodzaj włoka bez skrzydeł, do dennych połowów morskich
  • Draga – wieś w żupanii pożedzko-slawońskiej, w gminie Velika
  • Draga – wieś w okręgu Bistrița-Năsăud, w gminie Silivașu de Câmpie
  • Draga – wieś w gminie Ig
  • Draga – wieś w gminie Loški Potok
  • Draga – wieś w gminie miejskiej Nova Gorica
  • Draga – wieś w gminie Škofja Loka
  • Draga – wieś w gminie Šmarješke Toplice
  • Draga – wieś w gminie Štore
  • Draga – wieś w okręgu raskim, w gminie Tutin

Wikipedia


dragacz

wieś w Polsce


SJP.pl

Dragacz – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, siedziba gminy Dragacz.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dragacz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 652 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Dragacz.

Wikipedia


dragan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dragan – imię męskie popularne głównie w krajach południowosłowiańskich, odpowiednik staropolskiego imienia Drogomir
  • Dragan – nazwisko
  • Andrzej Dragan (ur. 1978) – polski fizyk teoretyk i artysta fotograf
  • Antoni Dragan (ur. 1957) – polski działacz studencki i przedsiębiorca
  • Barbara Misterska-Dragan (ur. 1956) – polska przedsiębiorca, audytor i urzędnik państwowy
  • Franciszek Dragan (1911–1968) – polski malarz
  • Marcin Dragan (1882–1966) – polski archiwista i pedagog
  • Mirosław Dragan (ur. 1959) – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Stanisław Dragan (1941–2007) – polski bokser
  • Wojciech Dragan (ur. 1976) – polski psycholog i biolog

Wikipedia


draganek

estragon;
1. gatunek bylicy, roślina zielna z rodziny astrowatych;
2. przyprawa z ziela tej rośliny


SJP.pl


dragant

1. masa cukiernicza z cukru pudru, żelatyny i wody;
2. wyrób z takiej masy;
3. dawniej: ozdobny cukierek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. zwykle w lm zdobnicza masa cukiernicza sporządzona z cukru pudru, żelatyny i wody

 (1.2) wyrób cukierniczy z dragantu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzecie danie składało się z owoców ogrodowych i cukrów rozmaitych na talerzach i półmiskach, między które stawiano z cukru lodowatego misternie zrobione baszty, cyfry, herby, domy dragantami zwane, które biesiadujący łamiąc burzyli.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dragantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tragant, tragantum, tragagant, tragakant

Wiktionary


dragma

dawna srebrna moneta grecka; drachma


SJP.pl


dragoman

tłumacz i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu; tardżuman, drogman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Funkcja dragomana miała szczególne znaczenie w imperium osmańskim.

 (1.1) A Kotowicz — wiesz ty, kto to Kotowicz? On pracował jakiś czas, jako dragoman, w biurze tajnej policji w Londynie (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈɡɔ̃mãn, AS: dragõmãn

Wiktionary


dragomir

imię męskie


SJP.pl

Zobacz też: Dragomir – wieś w Rumunii.

Dragomir ( Драгомир) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw, w gminie Syedinenie. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 310 mieszkańców.

Wikipedia


dragon

żołnierz lekkiej jazdy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

 (1.2) pot. żart. o potężnej i energicznej kobiecie, która lubi dyrygować, dowodzić innymi

 (1.3) rzem. luźna, szeroka patka na tylnej części płaszcza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dragon – żołnierz formacji zwanej dragonią
  • Dragon – rodzina statków kosmicznych firmy SpaceX
  • Dragon – polski zespół muzyczny
  • Dragon – magazyn przeznaczony dla graczy Dungeons & Dragons
  • Dragon – rasa gołębia domowego
  • Dragon – kolejka górska w parku rozrywki Energylandia w Zatorze
  • Dragon – sportowy jacht balastowy
  • „Dragon” – singel Liamoo
  • ORP „Dragon” – krążownik polski z okresu II wojny światowej
  • M47 Dragon – amerykański przenośny zestaw przeciwpancerny
  • Newag Dragon – lokomotywa elektryczna produkowana przez Newag
  • smok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdraɡɔ̃n, AS: dragõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragonia m.

 przym. dragoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) herod-baba

Wiktionary


dragonada

prześladowanie hugenotów za czasów Ludwika XIV we Francji


SJP.pl


dragonia

konna piechota XVII wieku, złożona z dragonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. dawna formacja wojskowa od XVI do XVIII wieku walcząca pieszo, ale używająca koni do przemieszczania się, przekształcona później w kawalerię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwałtowna szarża husarii Lubomirskiego zniosła najpierw doszczętnie dragonię Rittera, a następnie ciężka jazda obu wodzów polskich czołowo przełamała tabor szwedzki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragon m., dragonik m., dragonada ż., dragoneria ż.

 przym. dragoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dragoneria

Wiktionary


dragować

pogłębiać za pomocą dragi


SJP.pl


dragowski

nazwisko


SJP.pl


dragowy

1. związany z kulturą drag queens;
2. → drag; narkotykowy


SJP.pl


dragoński

1. odnoszący się do dragona, dawnego żołnierza lekkiej jazdy;
2. przenośnie: obcesowy, zuchwały, niedelikatny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. wojsk. związany z dragonami, dotyczący dragonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dragon mos., dragonia ż.

Wiktionary


dragster

potocznie:
1. narkoman; narkus, ćpun, ćpacz, szprycer, rastman;
2. kierowca samochodu wyścigowego z silnikiem odrzutowym lub tłokowym


SJP.pl

Dragster – samochód używany w wyścigach na krótkich dystansach np. 1/4 mili. Zazwyczaj montuje się w nich ulepszone silniki tłokowe, jednak zdarzają się maszyny z silnikami odrzutowymi.

W dragsterach najważniejsze jest duże przyspieszenie – na dystansie 402,336 metra samochody te nie osiągają pełnej prędkości, która mogłaby mieć decydujące znaczenie w dłuższym wyścigu. Ważna jest także aerodynamika pojazdu. Zwrotność nie odgrywa tu dużej roli ponieważ tor wyścigu pozbawiony jest zakrętów.

Wikipedia


dragun

nazwisko


SJP.pl

Dragun – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Nordwestmecklenburg, wchodzi w skład Związku Gmin Gadebusch.

Wikipedia


drahański

→ Wyżyna Drahańska


SJP.pl

Patrz:

Wyżyna Drahańska

drahimski

1. → Drahim (dziś Stare Drawsko);
2. miód drahimski - pszczeli miód nektarowy z Pojezierza Drawskiego


SJP.pl


drahla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Maćkowce. galareta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. galareta.

Wiktionary


drailing

dawna miara wina; kufa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. duża beczka w której leżakowało wino

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈjilʲĩŋk, AS: drai ̯ilʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufa

Wiktionary


drajw

drive;
1. urządzenie peryferyjne komputera do zapisu i odczytu danych; stacja dysków;
2. intensywność i napięcie rytmu typowe dla muzyki rockowej i jazzowej


SJP.pl


drajwer

1. w informatyce: program komputerowy albo plik odpowiedzialny za odpowiednią współpracę urządzenia peryferyjnego z komputerem; driver, sterownik;
2. typ kija do gry w golfa


SJP.pl


draka

potocznie:
1. awantura, kłótnia, bójka, bijatyka;
2. śmieszna, niecodzienna sytuacja; jaja, ubaw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kłótnia, awantura

 (1.2) pot. nietypowe wydarzenie

Wiktionary

Draka ( Драка) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Burgas, w gminie Sredec. W 2023 roku liczyła 52 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po porażce swojej drużyny miejscowi kibice wywołali porządną drakę na głównych ulicach miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraka, AS: draka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. draczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, burda, granda

 (1.2) numer

Wiktionary


drake

nazwisko angielskie, m.in. Francis Drake [czytaj: frans-is drejk] - żeglarz angielski (1540-1596)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francis Drake – angielski żeglarz
  • Frank Drake – amerykański astronom
  • Drake – kanadyjski aktor i raper
  • Drake (zespół muzyczny) – polski zespół szantowo-folkowy
  • Drake – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry
  • Drake (ang. Drake Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Macon
  • Drake – miejscowość w hrabstwie Tenterfield w stanie Nowa Południowa Walia

Wikipedia


drakkar

statek wiosłowo-żaglowy używany przez wikingów, posiadający na drewnianym kadłubie charakterystyczną ozdobę w postaci rzeźby, np. smoka; langskip, snekkar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. żegl. bezpokładowy, drewniany statek wiosłowo-żaglowy budowany w VIII–XII w. w Skandynawii, zwykle zaopatrzony na dziobie w rzeźbę w formie głowy smoka;

Wiktionary

Drakkar ( Drekki - smok) – największy typ langskipów, okrętów wikingów. Największy znany drakkar miał 45 m długości i 34 pary wioseł. Mogły jednak istnieć większe – nawet do 120 miejsc dla wioślarzy. Według sag skandynawskich, okręt taki posiadał król duński Kanut I Wielki (1018–1035). Zazwyczaj jednak do drakkarów zaliczano jednostki o liczbie wioseł wynoszącej co najmniej 60. Zrekonstruowany w 1881 r. w Norwegii drakkar miał 25 m długości, 5 m szerokości oraz 16 par wioseł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Normanowie starali się upodabniać bitwy morskie do lądowych, dlatego przywiązywali do siebie burty okrętów ustawiając drakkary w jedną bądź kilka linii, które ścierały się czołowo z nieprzyjacielem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) langskip

Wiktionary


drako

palma drako - liana z rodziny arekowatych; smocza palma


SJP.pl


drakon

ostrosz drakon - gatunek ryby z rodziny ostroszowatych


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drakonidy

rój meteorów związany z kometą Giacobiniego-Zinnera


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drakoński

surowy, restrykcyjny, bezwzględny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. bardzo restrykcyjny i surowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem, mimo drakońskiej „polityki jednego dziecka”, średnia rodzina ma przynajmniej dwoje dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drakon m.

 przysł. drakońsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwzględny, surowy, rygorystyczny

Wiktionary


drakula

Dracula;
1. przydomek dwóch średniowiecznych władców wołoskich;
2. literacka postać hrabiego-wampira, spopularyzowana przez liczne wydawnictwa i filmy o tym tytule


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) fant. hrabia-wampir, archetypowa postać wampira wywodząca się z powieści pisarza Brama Stokera;

Wiktionary

Drakula (oryg. "Dracula") – postać fikcyjna, wampir, hrabia, wykreowany w 1897 roku w powieści "Dracula" przez irlandzkiego pisarza Brama Stokera. Spopularyzowany w kulturze popularnej, za pośrednictwem licznych adaptacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powtórzył, że „nie jest Drakulą, który wyssie krew członków Rady”, ale „człowiekiem mającym wiedzę i przygotowanie do pełnienia tej funkcji”.

Wiktionary


drakunkuloza

choroba tropikalna wywoływana przez nicienia pasożytującego w tkance podskórnej - drakunkulusa, objawiająca się m.in. owrzodzeniami na kończynach dolnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. pasożytnicza choroba wywoływana przez nitkowca podskórnego;

Wiktionary

Drakunkuloza ( dracunculosis, guinea worm disease, dracunculiasis) – choroba pasożytnicza wywoływana przez nitkowca podskórnego ("Dracunculus medinensis"). Dawniej występowała w wielu krajach pasa zwrotnikowego w Afryce i w Azji Środkowej, gdzie nazywano go "risztą" (z języka tadżyckiego: nić, nitka). Obecnie jest stwierdzana wyłącznie w kilku krajach Afryki: Sudanie Południowym, Mali, Etiopii i Czadzie. Liczba chorych spadła z około 3,5 miliona w roku 1986 do 1058 w roku 2011 i 22 w roku 2015.

Wikipedia


drakunkulus

nicień pasożytniczy występujący w krajach tropikalnych, wywołujący drakunkulozę objawiającą się m.in. owrzodzeniami na kończynach dolnych; robak medyński, riszta


SJP.pl


dralon

sztuczne włókno akrylowe o specjalnym przekroju poprzecznym


SJP.pl


dram

jednostka monetarna Armenii (1 dram = 100 lumów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) monet. waluta Armenii;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: drama

Wiktionary

Dram (orm. դրամ) – jednostka monetarna używana w Armenii i Górskim Karabachu (do 2023), 1 dram = 100 lumów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koszt przedłużenia wizy wynosi 500 dramów za każdy dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãm, AS: drãm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dramowy

Wiktionary


drama

1. potocznie: afera, awantura; draka;
2. środowiskowo: dramat azjatycki;
3. utwór sceniczny z pierwszej połowy XIX wieku, bliski melodramatowi w dążeniu do jaskrawych sentymentalnych efektów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drama – rzeka w województwie śląskim
  • Drama – rodzaj gry fabularnej
  • Drama – wieś w Bułgarii
  • Drama – jednostka regionalna w Grecji
  • Drama – gmina w Grecji
  • Drama – miasto w Grecji
    • Drama – stacja kolejowa w tym mieście
  • Drama – wieś w Słowenii, w gminie Šentjernej
  • Drama – metoda pomocnicza w nauczaniu
  • Drama – zespół muzyczny
  • Drama – album brytyjskiej grupy Yes z 1980 roku
  • Drama – album amerykańskiej grupy Flaw z 2000 roku

Wikipedia


dramacik

zdrobnienie od: dramat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dramat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dramat, lecz tylko mały dramacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., dramatyczność ż.

 przym. dramatyczny

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramat

1. jeden z trzech, obok liryki i epiki, głównych rodzajów literackich, obejmujący utwory przeznaczone zasadniczo do wystawienia na scenie;
2. utwór literacki przeznaczony do wystawiania w teatrze lub w innej postaci dramaturgicznej;
3. zdarzenie, które wywołuje ciężkie przeżycie, kłopoty, nieszczęście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

 (1.2) utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

 (1.3) nieszczęśliwe wydarzenie bądź sytuacja

wykrzyknik

 (2.1) pot. gdy chcemy zaakcentować beznadziejność jakiejś sytuacji

 (2.2) pot. iron. gdy chcemy zaakcentować błahość lub niedorzeczność czyichś dylematów

 (2.3) pot. iron. gdy chcemy zadrwić z czyjejś wypowiedzi (nawet gdy ta wypowiedź nie wyraża czyichś dylematów)

Wiktionary

Zobacz też: dramat (ujednoznacznienie).

Dramat (z gr. δρᾶμα "drâma", czyli „działanie, akcja”) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dramat wywodzi się z tradycji literackiej antycznej Grecji.

 (1.2) Jednym z najbardziej znanych dramatów jest „Hamlet” Szekspira.

 (1.3) Sytuacja materialna tej rodziny to prawdziwy dramat.

 (1.3) Historia carskich małżeństw pełna jest dramatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrãmat, AS: drãmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramaturg m., dramaturgia ż., dramaturgiczność ż., dramatyczność ż., dramatyzm m., dramatyzacja ż., dramatyzowanie n.

:: zdrobn. dramacik mrz.

 czas. dramatyzować ndk., udramatyzować dk., udramatycznić dk.

 przym. dramaturgiczny, dramatyczny

 przysł. dramaturgicznie, dramatycznie

 temsłow. -dram

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sztuka

 (2.1) masakra

 (2.2) masakra, żałosne

 (2.3) żałosne

Wiktionary


dramatologia

1. nauka o dramacie, jego teorii i historii;
2. kierunek studiów zajmujący się badaniem dramatu


SJP.pl


dramatopisarka

autorka dramatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. teatr. autorka dramatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebagatelne znaczenie dla obrazu polskiej kultury ma fakt, że Radziwiłłowa jest pierwszą polską dramatopisarką, samodzielną i oryginalną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarstwo n.

:: fm. dramatopisarz mos.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary


dramatopisarski

→ dramatopisarz, → dramatopisarstwo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dramatopisarstwem albo dramatopisarzem, dotyczący dramatopisarstwa

Wiktionary

Patrz:

dramatopisarz, → dramatopisarstwo

Przykłady

 (1.1) Jego talent dramatopisarski ujawnił się już podczas studiów dziennikarskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarka ż., dramatopisarz mos., dramatopisarstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramaturgiczny

Wiktionary


dramatopisarstwo

1. twórczość dramaturgiczna; dramaturgia;
2. pisanie dramatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. teatr. twórczość dramatyczna

 (1.2) liter. teatr. pisanie dramatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład będzie dotyczył dramatopisarstwa Wyspiańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarka ż., dramatopisarz mos.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary


dramatopisarz

osoba pisząca dramaty teatralne; dramaturg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. teatr. autor dramatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr wystawił kilkanaście sztuk dramatopisarzy anglojęzycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatopisarstwo n.

:: fż. dramatopisarka ż.

 przym. dramatopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramaturg

Wiktionary


dramatoza

nadmierne ukazywanie nieszczęścia w filmach i książkach


SJP.pl


dramaturg

osoba pisząca dramaty teatralne; dramatopisarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) utalentowany dramaturg i nowelista, złożył dyrekcji teatrów najnowszy swój dramat (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãˈmaturk, AS: drãmaturk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., drama ż., dramaturgia ż., dramaturgiczność ż., dramatyczność ż., dramatyzm m., dramatyzacja ż., dramatyzowanie n.

 czas. dramatyzować, udramatyzować, udramatycznić

 przym. dramaturgiczny, dramatyczny

 przysł. dramaturgicznie, dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramatopisarz

Wiktionary


dramaturgia

1. twórczość dramatyczna; dramatopisarstwo;
2. nauka o budowie dramatu;
3. napięcie w przebiegu wydarzeń, zwłaszcza w dramacie


SJP.pl


dramaturgiczność

→ dramaturgiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dramaturgiczne; cecha tych, którzy są dramaturgiczni

Wiktionary

Patrz:

dramaturgiczny

Powiązane:

 przym. dramaturgiczny

 przysł. dramaturgicznie

 rzecz. dramat mrz., dramaturg mos.

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramaturgiczny

→ dramaturgia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dramatopisarstwem albo dramatopisarzem, dotyczący dramatopisarstwa

 (1.2) związany z dramaturgią, dotyczący dramaturgii

Wiktionary

Patrz:

dramaturgia

Przykłady

 (1.1) Doktor został dziekanem wydziału dramaturgicznego.

 (1.1) Twórczość dramaturgiczna stanowi wąski margines jego działalności pisarskiej.

 (1.2) Epizodyczna formuła filmu szkodzi jego jedności dramaturgicznej oraz wpływa na szkicowe potraktowanie postaci (…).

 (1.2) Było też kilka udanych wersji „Jeziora łabędziego” odchodzących od akademickiego schematu dramaturgicznego i choreograficznego tego baletu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramaturgia ż., dramaturg mos., dramaturgiczność ż., dramat mrz., dramatyczność ż.

 przysł. dramaturgicznie

 wykrz. dramat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramatopisarski

Wiktionary


dramaturżka

→ dramaturg; dramatopisarka


SJP.pl


dramatycznie

przysłówek

 (1.1) jak w dramacie

 (1.2) w sposób przepełniony grozą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Od strony ulicy Zwierzynieckiej nadciągnęła druga dama. Z jej siatki dramatycznie sterczały blade nogi kurczaka w celofanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatyzowanie n., dramat mrz., dramaturg mos., dramatyczność ż.

 wykrz. dramat

 przym. dramatyczny

Wiktionary


dramatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: dramatycznie


SJP.pl


dramatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dramatyczny; bardziej dramatyczny


SJP.pl


dramatyczność

→ dramatyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dramatyczne; cecha tych, którzy są dramatyczni

Wiktionary

Patrz:

dramatyczny

Powiązane:

 rzecz. dramat m., drama ż., dramacik m., dramaturg m., dramaturgia ż., dramatyzowanie n.

 przym. dramatyczny, dramaturgiczny

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyczny

1. dotyczący dramatu, mający cechy dramatu; sceniczny, teatralny;
2. pełen napięcia, grozy; wstrząsający, tragiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teatr. liter. dotyczący dramatu jako utworu literackiego

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. pełen napięcia, ciężki, poruszający

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Rzymie poselstwo zastało sytuację dramatyczną, bo właśnie wybuchło powstanie antypapieskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat mrz., drama ż., dramacik mrz., dramaturg mos., dramatyk mos., dramatyzm mrz., dramatyczność ż., dramatyzowanie n.

 czas. dramatyzować ndk., udramatyzować dk.

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyzacja

1. przystosowanie dzieła literackiego lub muzycznego do wystawienia na scenie;
2. nadanie jakiemuś wydarzeniu formy widowiska teatralnego;
3. robienie z czegoś dramatu, gromadzenie elementów tragicznych, eskalacja napięcia


SJP.pl


dramatyzacyjny

→ dramatyzacja


SJP.pl

Patrz:

dramatyzacja

dramatyzm

1. splot nieszczęśliwych okoliczności stwarzających sytuację bez wyjścia; tragizm;
2. odznaczanie się cechami charakterystycznymi dla dramatu, utworu literackiego; dramatyczność, sceniczność


SJP.pl


dramatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dramatyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramat m., dramatyzacja ż., dramatyzm m., dramatyczność ż., dramaturg m., dramatyka ż., dramatyk m., dramatyczka ż.

 czas. dramatyzować ndk.

 przym. dramatyczny, dramatyzacyjny

 przysł. dramatycznie

 wykrz. dramat

Wiktionary


dramatyzować

1. przygotowywać do wystawienia na scenie w postaci przedstawienia, nadawać formę dramatu; usceniczniać;
2. przedstawiać zdarzenia z przesadą, nadając im cechy dramatu, wyolbrzymiając nieszczęście; tragizować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. udramatyzować)

 (1.1) pot. przedstawiać w przesadnie dramatyczny sposób

 (1.2) liter. teatr. przerabiać na dramat, na formę sceniczną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dramatyzowanie n., dramat mrz., dramaturg mos.

 wykrz. dramat

 przym. dramatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tragizować, panikować, przesadzać, wyolbrzymiać

Wiktionary


dramiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Franciszek Dramiński (zm. przed 19 listopada 1718) – stolnik i skarbnik bełski
  • Ludomir Dramiński (1893–1944) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, inżynier
  • Marcin Dramiński (1940–2020) – chemik, profesor doktor habilitowany
  • Mikołaj Dramiński (zm. przed 19 sierpnia 1682) – chorąży horodelski, sędzia deputat wojewódzki bełski
  • Zenon Dramiński (1934–2001) – polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji

Wikipedia


dramolet

niewielki utwór sceniczny o dowolnej formie i tematyce


SJP.pl


dramowy

→ drama


SJP.pl

Patrz:

drama

dramstik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. spoż. podudzie z kurczaka

Wiktionary


dranica

cienka, wąska deska łupana z pnia drzewa iglastego, używana w budownictwie drewnianym zwykle do krycia dachów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. ręcznie łupana deszczułka stosowana na pokrycia dachowe;

Wiktionary

Dranica – drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych. Ręcznie łupana deszczułka. Wymiary dranicy:

Wikipedia


dranicowy

przymiotnik od: dranica


SJP.pl


draniewicz

nazwisko


SJP.pl


dranik

białoruski placek ziemniaczany z dodatkiem cebuli


SJP.pl


draniowaty

potocznie: postępujący nieetycznie; bydlakowaty, łachudrowaty, łajdakowaty


SJP.pl


dranka

cienka listwa służąca do obijania sufitów i ścian w drewnianych budynkach jako podłoże pod tynk


SJP.pl


drapacz

1. potocznie: bardzo wysoki budynek, mający kilkadziesiąt pięter; drapacz chmur, wieżowiec;
2. wycieraczka do obuwia zrobiona z drzewa lub drutu;
3. narzędzie rolnicze służące do kruszenia brył, spulchniania ziemi i wygrabiania chwastów; kultywator, ekstyrpator, brona sprężynowa;
4. maszyna służąca do rozczesywania przędzy;
5. narzędzie kamienne wykonywane z wiórów i odłupków, powszechne w górnym paleolicie, mezolicie i neolicie;
6. mała kotwica z czterema wygiętymi łapami ustawionymi na krzyż, używana do kotwiczenia łodzi oraz poszukiwania i wyławiania przedmiotów zatopionych na małych głębokościach;
7. dawniej: krzywdziciel, zdzierca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. kultywator

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drapacz chmur
  • drapacz Cnicus – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • drapacz – narzędzie krzemienne
  • drapacz – kultywator, brona sprężynowa
  • drapacz, drapak – kotwica czterołapowa
  • Drapacz – przysiółek wsi Chwostek w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Herby

Wikipedia

Powiązane:

 czas. drapać, zdrapywać

Wiktionary


drapaczka

1. potocznie: przedmiot do drapania się;
2. przedmiot do ścierania pazurów, przeznaczony dla kotów


SJP.pl


drapaczowy

→ drapacz


SJP.pl

Patrz:

drapacz

drapak

potocznie:
1. stara, zdarta miotła, druciak do szorowania itp.;
2. zabawka do drapania dla kota;
3. dawne ostre narzędzie kamienne;
4. brzydkie drzewo iglaste;
5. w wyrażeniu "dać drapaka" - uciec, zbiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stara, zniszczona miotła lub szczotka

 (1.2) zabawka dla kota, często połączona z budkami, do których zwierzę może wchodzić, lub/i legowiskiem

 (1.3) rodzaj struga

 (1.4) rodzaj kotwicy

 (1.5) bot. lud. w lm. jeżyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drapak – rodzaj struga
  • drapak – rodzaj kotwicy
  • drapak – zdarta, zużyta miotła lub szczotka, także druciak
  • Drapak – wieś w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Opalenica

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrzuć w końcu ten drapak.

 (1.2) Kupiliśmy sierściuchowi drapak, żeby nie niszczył mebli, ale on dalej woli drapać skórzaną kanapę…

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdrapywać, wdrapywać się, drapać ndk., drapnąć dk.

 rzecz. drapanie n., drapanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) jeżyna; lud. czernica, dziady, jeżyny, ostrężyna

Wiktionary


drapakowy

→ drapak


SJP.pl

Patrz:

drapak

drapalnia

oddział fabryki, w którym odbywa się drapanie tkanin


SJP.pl


drapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drapać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu ciągłego drapania rana nie chciała się zagoić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpãɲɛ, AS: drapãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdrapywać się, zdrapywać, drapać ndk.

 rzecz. drapak m., zdrapka ż., drapanka ż.

Wiktionary


drapanka

pisanka zdobiona przez wydrapywanie wzorów na skorupce zabarwionej na jeden kolor; kroszonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. pisanka powstająca przez wydrapywanie wzorów na zewnętrznej barwionej powłoce jajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Wielkanoc przygotujemy drapanki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapać ndk.

 rzecz. drapak mrz., drapanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kroszonka, kraszanka

Wiktionary


draparka

maszyna do drapania tkanin, nadająca im puszystość i włochatość; jeżarka


SJP.pl

Draparka – maszyna włókiennicza, służąca do nadawania tkaninom włochatości, puszystości. Tkanina jest przepuszczana między dwoma wałkami z igłami gładzącymi i drapiącymi.

Wikipedia


draparnia

urządzenie stosowane w fabryce papieru do drapania filcu


SJP.pl


draparski

przymiotnik od: draparka


SJP.pl


drapać

1. skrobać, pocierać czymś ostrym, np. paznokciami;
2. o ubraniu, kurzu itp.: drażnić skórę, powodować swędzenie;
3. drapać się:
a) skrobać się, pocierać się czymś ostrym;
b) iść pod górę, męcząc się; piąć się, przedzierać się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami

 (1.2) zdzierać powierzchnię czymś ostrym lub szorstkim

 (1.3) o pyle, kurzu: dostawać się do nosa, gardła powodując swędzenie

czasownik zwrotny niedokonany drapać się

 (2.1) drapać (1.1) samego siebie, najczęściej wskutek swędzenia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Palił fajkę i odruchowo wsuwał ustnik między guziki koszuli i drapał się po piersi z wyrazem ulgi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrapat͡ɕ, AS: drapać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapanka ż., drapanie n., podrapanie n., drapacz m., drapaczka ż., drapak m., zdrapka ż.

 czas. drapnąć, podrapać, wydrapać, wdrapywać się, zdrapywać, rozdrapać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) czochrać się

Wiktionary


drapała

1. skrobać, pocierać czymś ostrym, np. paznokciami;
2. o ubraniu, kurzu itp.: drażnić skórę, powodować swędzenie;
3. drapać się:
a) skrobać się, pocierać się czymś ostrym;
b) iść pod górę, męcząc się; piąć się, przedzierać się


SJP.pl


draperia

tkanina ułożona w dekoracyjne fałdy, stosowana głównie na ozdobne zasłony, portiery itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiał ułożony kunsztownie w fałdy;

Wiktionary

Draperia – dekoracyjna tkanina ułożona w ozdobne fałdy, stosowana jako element wystroju wnętrz.

Draperie szczególnie popularne były w reprezentacyjnych wnętrzach barokowych.

Tworzono także imitacje draperii ze stiuku, tynku, kamienia lub drewna, niekiedy pozłacane, które oprócz dekoracji wnętrz służyły również do ozdabiania ołtarzy i nagrobków, a od XVIII wieku także elewacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drapowanie

 przym. draperiowy

 czas. drapować

Wiktionary


draperiowy

→ draperia


SJP.pl

Patrz:

draperia

drapichrust

1. potocznie: osoba młoda, zwykle chłopak, skora do robienia psot; gałgan, hultaj;
2. dawniej: obieżyświat, włóczęga; obieżysas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. młoda osoba, skłonna do psot i niepoważnie się zachowująca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲixrust, AS: drapʹiχrust

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachmyta, łapserdak, nicpoń, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, psubrat, ptaszek, utrapieniec

Wiktionary


drapiestwo

dawniej:
1. rabowanie, plądrowanie, łupienie; grabież, rabunek;
2. grabieżcy, łupieżcy


SJP.pl


drapiewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodor Drapiewski − rzymskokatolicki zakonnik
  • Władysław Drapiewski − polski malarz

Wikipedia


drapież

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. grabież, rabowanie, rabunek

 (1.2) daw. to, co zrabowano

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrapʲjɛʃ, AS: drapʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżczy, drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary


drapieżca

1. zwierzę zabijające inne zwierzęta w celu zdobycia pożywienia; drapieżnik;
2. dawniej: rabuś, napastnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub kraj napadający

 (1.2) zool. zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trwoga zakradła się do serc zuchwałych drapieżców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 rzecz. drapieżnik mzw., drapieżnica ż., drapież ż., drapieżczość ż.

 przysł. drapieżnie

 czas. drapieżyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drapieżnik

Wiktionary


drapieżczy

→ drapieżca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ekol. taki, który żywi się innymi zwierzętami

 (1.2) przen. cechami przypominający drapieżnika

Wiktionary

Patrz:

drapieżca

Przykłady

 (1.1) Wilczyca miała drapieżcze spojrzenie.

 (1.2) Gdzieś na Sardynii wiódł swój drapieżczy żywot.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżny

Wiktionary


drapieżne

1. o zwierzętach: żywiący się mięsem innych zwierząt;
2. świadczący o byciu drapieżnikiem, np. drapieżna paszcza;
3. agresywny, bezwzględny, zaborczy;
4. zwracający uwagę swoją intensywnością, np. agresywny makijaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Carnivora|ref=tak., rząd lądowych i wodnych ssaków łożyskowych z podgromady żyworodnych;

Wiktionary

Drapieżne (Carnivora) – rząd lądowych i wodnych ssaków z infragromady łożyskowców (Placentia) w obrębie podgromady żyworodnych (Theria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele mniejszych gatunków drapieżnych jest owadożerna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżnik mzw., drapieżnica ż.

 przym. drapieżny

Wiktionary


drapieżnica

→ drapieżnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica zwierzęcia, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

Wiktionary

Patrz:

drapieżnik

Przykłady

 (1.1) Ślepia drapieżnicy wlepione były w drgający punkt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca m., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos.

:: fm. drapieżnik m.

 przym. drapieżny, drapieżczy

 przysł. drapieżnie

 czas. drapieżyć

Wiktionary


drapieżnictwo

oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami, w którym osobniki jednej populacji stanowią pożywienie osobników drugiej populacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekol. forma zaspokajania potrzeb pokarmowych przez zjadanie ciała ofiary;

Wiktionary

Drapieżnictwo – bywa definiowane jako sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. W ekologii jest traktowane jako jedna z form antagonistycznych zależności międzygatunkowych ("drapieżnik"–"ofiara") lub wewnątrzgatunkowych (np. kanibalizm), które wykształciły się w toku koewolucji (adaptacja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanibalizm jest jedną z form drapieżnictwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 rzecz. drapież ż., drapieżnik mzw., drapieżnica ż.

 czas. drapieżyć

Wiktionary


drapieżniczka

samiczka drapieżnego zwierzęcia


SJP.pl


drapieżniczy

→ drapieżnik


SJP.pl

Patrz:

drapieżnik

drapieżnie

przysłówek

 (1.1) zachowując się w sposób napastliwy, agresywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca mzw./mos., drapieżnik mzw., drapieżność ż.

 przym. drapieżczy, drapieżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agresywnie, chciwie, grabieżczo, krwiożerczo, napastliwie, okrutnie, zaborczo, zachłannie

Wiktionary


drapieżniej

stopień wyższy od przysłówka: drapieżnie


SJP.pl


drapieżniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: drapieżny


SJP.pl


drapieżnik

zwierzę żywiące się mięsem innych zwierząt; zwierzę drapieżne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięcioł należy do drapieżników, jawnie napadających na swą zdobycz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲjɛʒʲɲik, AS: drapʹi ̯ežʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 rzecz. drapież ż., drapieżca m., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos.

:: fż. drapieżnica ż.

 przym. drapieżny, drapieżczy

 przysł. drapieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżca

Wiktionary


drapieżność

→ drapieżny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. cecha drapieżników

 (1.2) chciwość, zaborczość

Wiktionary

Patrz:

drapieżny

Przykłady

 (1.1) Miłosz kiedyś zapłaci za swoją drapieżność.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapieżyć ndk.

 przym. drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapieżnik mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) agresywność, napastliwość, wojowniczość

Wiktionary


drapieżny

1. o zwierzętach: żywiący się mięsem innych zwierząt;
2. świadczący o byciu drapieżnikiem, np. drapieżna paszcza;
3. agresywny, bezwzględny, zaborczy;
4. zwracający uwagę swoją intensywnością, np. agresywny makijaż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. taki, który żywi się innymi zwierzętami

 (1.2) przen. cechami przypominający drapieżnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jestem zła, drapieżna, zakłamana.

 (1.2) Wyciągnął ręce drapieżne jak ptasie szpony i chwycił szerokie rękawy jej ciemnobłękitnej sukni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲjɛʒnɨ, AS: drapʹi ̯ežny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drapieżca m., drapieżnik m., drapieżnica ż., drapieżność ż., drapieżnictwo n., drapieżne nmos., drapież ż.

 czas. drapieżyć

 przym. drapieżczy

 przysł. drapieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiożerczy

Wiktionary


drapieżyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. napadać i łupić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królu, Krzyżacy drapieżą przy granicy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drapieżczy, drapieżny

 przysł. drapieżnie

 rzecz. drapież ż., drapieżca mos./mzw., drapieżnica ż., drapieżnictwo n., drapieżnik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabić, łupić, plądrować, rabować, zagrabiać

Wiktionary


drapirzyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. palec środkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈpʲiʒɨt, AS: drapʹižyt

Wiktionary


drapiński

nazwisko


SJP.pl


drapnąć

1. szarpnąć, przeciągnąć paznokciami, pazurami lub czymś ostrym; skrobnąć;
2. potocznie: czmychnąć, umknąć, zwiać;
3. potocznie: ująć kogoś, aresztować, capnąć;
4. potocznie: ukraść coś, zwędzić;
5. drapnąć się - drapnąć siebie samego


SJP.pl


drapol

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) środ. ornit. ptak z rzędu szponiastych

Wiktionary


drapowanie

dekoracyjny układ fałd na tkaninie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drapować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapować ndk.

 rzecz. draperia ż.

Wiktionary


drapować

czasownik przechodni niedokonany (dk. udrapować)

 (1.1) tworzyć na materiale fałdy, marszczenia

 (1.2) pokrywać pomarszczonym materiałem

 (1.3) przypisywać wzniosłe cechy

czasownik zwrotny niedokonany drapować się (dk. udrapować się)

 (2.1) układać się w ozdobne fałdy

 (2.2) drapując, nakładać na siebie

 (2.3) przybierać wzniosłe pozy i pokazywać się jako ktoś wyjątkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Materiał został delikatnie drapowany, aby uzyskać miękką fakturę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draperia ż., drapowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałdować, marszczyć

 (2.3) udawać

Wiktionary


drapowy

przymiotnik

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. beżowy

Wiktionary


draska

siarkowana część pudełka, o którą pociera się zapałkę, lont itp. przy zapalaniu; potarka, pocierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. ścianka pudełka od zapałek pokryta specjalną masą, służąca do zapalania zapałek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mühlhaus sapał i szukał zapałek. Zazgrzytała draska, fajka buchnęła iskrami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potarka

Wiktionary


draskowy

→ draska, np. petarda draskowa


SJP.pl


drasnąć

lekko skaleczyć lub uderzyć


SJP.pl


drastycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób drastyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważała, że dawałem zły przykład jej dziecku i postanowiła drastycznie ograniczyć kontakty.

 (1.1) Tracił siły na uporczywą walkę z losem, który permanentnie i drastycznie uświadamiał – "nie tędy".

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drastyczny

 rzecz. drastyczność ż.

Wiktionary


drastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: drastycznie


SJP.pl


drastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: drastyczny


SJP.pl


drastyczność

→ drastyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest drastyczne

Wiktionary

Patrz:

drastyczny

Powiązane:

 przym. drastyczny

 przysł. drastycznie

Wiktionary


drastyczny

1. silnie działający, skuteczny, ostry;
2. nieprzyzwoity, niesmaczny, obrażający poczucie moralności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

 (1.2) o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tzw. krwawą środę (15 VIII ) w kilkunastu punktach kraju zabito 29, a raniono 43 policjantów i żandarmów. Po akcjach tych następowały drastyczne "pacyfikacje" kozackie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drastyczność ż.

 przysł. drastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskrawy, mocny, rażący

 (1.2) zdecydowany

Wiktionary


dratewka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od dratwa

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) przest. żart. szewc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈtɛfka, AS: dratefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dratwa ż.

Wiktionary


dratwa

grube, szewskie nici


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. szewska lub rymarska nić

Wiktionary

Dratwa – gruba, mocna nić konopna lub lniana, nasycona smołą lub woskiem, używana do szycia skór i innych twardych materiałów przez szewców i rymarzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] we flanelowej kamizelce i przygarbionej postawie na niskim stołku siedząc, szydłem i dratwą przyszywał podeszwę do starego buta […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdratfa, AS: dratfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dratewka ż.

 przym. dratwowy

Wiktionary


dratwowy

→ dratwa


SJP.pl

Patrz:

dratwa

drawa

1. wieś w Polsce;
2. dopływ Dunaju;
3. dopływ Noteci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drawa – rzeka w Europie Środkowej, dopływ Dunaju
  • Drawa – rzeka w Polsce, dopływ Noteci
  • Drawa – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
  • Drawa – system kierowania ogniem
  • Drawa – region statystyczny w Słowenii

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podrawie n.

 przym. drawski, podrawski

Wiktionary


drawicz

nazwisko


SJP.pl


drawid.

skrót od: drawidyjski


SJP.pl


drawida

członek ludu zamieszkującego tereny Sri Lanki i Indii


SJP.pl


drawidologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. etn. jęz. nauka o ludach drawidyjskich, ich językach i kulturze

Wiktionary

Drawidologia – nauka o językach, literaturze, sztuce, historii, społeczeństwie, życiu codziennym i obyczajach, polityce, religii, filozofii itp. właściwych dla drawidyjskiej części Indii, dziedzina składowa indologii, a więc i orientalistyki. Drawidologia zawiera w sobie między innymi tamilistykę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drawidystyka

Wiktionary


drawidowie

członek ludu zamieszkującego tereny Sri Lanki i Indii


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drawidyjka

członkini ludu zamieszkującego tereny Sri Lanki i Indii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy ludów zamieszkujących południe Indii i północ Sri Lanki, posługujących się językami drawidyjskimi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Drawida mos.

 przym. drawidyjski

Wiktionary


drawidyjski

dotyczący Drawidów, charakterystyczny dla Drawidów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Drawidami, dotyczący Drawidów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. każdy z 85 języków języków należących do rodziny języków używanych w południowych Indiach, na Sri Lance i zachodnim Pakistanie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawida mos., Drawidyjka ż.

Wiktionary


drawidzi

lud zamieszkujący tereny Sri Lanki i Indii; Drawidowie


SJP.pl


drawieński

przymiotnik od: Drawno


SJP.pl


drawit

minerał z grupy turmalinów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Drawit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy turmalinów. Jest minerałem rzadkim.

Został nazwany przez Gustava Tschermaka w 1883 roku na cześć łacińskiej nazwy rzeki Drawy (Drave), rzeki płynącej na terenie Austrii oraz Słowenii, gdzie minerał został po raz pierwszy znaleziony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdravʲit, AS: dravʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dravit

Wiktionary


drawnianin

mieszkaniec Drawna (miasta w Polsce)


SJP.pl


drawnianka

mieszkanka Drawna (miasta w Polsce)


SJP.pl


drawno

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Drawno ( Neuwedell) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Drawno. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2382 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdravnɔ, AS: dravno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drawieński

Wiktionary


drawski

przymiotnik od: Drawa, Drawsko, Drawsko Pomorskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Drawsko

 (1.2) przym. od Drawsko Pomorskie

 (1.3) przym. od Drawa (dopływ Dunaju)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrafsʲci, AS: drafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drawszczanin m., drawszczanka ż., Drawa ż.

 przym. podrawski

Wiktionary


drawsko

przymiotnik od: Drawa, Drawsko, Drawsko Pomorskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drawsko – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Drawsko – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Drawsko – gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim
  • Drawsko – gromada
  • Drawsko – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim

Wikipedia


drawszczanin

mieszkaniec Drawska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Drawska Pomorskiego

 (1.2) mieszkaniec Drawska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drafʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: drafščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawsko n.

:: fż. drawszczanka ż.

 przym. drawski

Wiktionary


drawszczanka

mieszkanka Drawska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Drawska Pomorskiego

 (1.2) mieszkanka Drawska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drafʃˈt͡ʃãnka, AS: drafščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drawsko n.

:: fm. drawszczanin mos.

 przym. drawski

Wiktionary


drała

potocznie: szybka ucieczka; w zwrocie: dać drała


SJP.pl


drałować

potocznie: iść szybko


SJP.pl


drań

potocznie: człowiek podły, nikczemny, przewrotny; łobuz, nicpoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. mężczyzna podły, niegodziwy, zły, nikczemny

Wiktionary

Drań – trzeci singel polskiej piosenkarki Agnieszki Chylińskiej z jej czwartego albumu studyjnego, zatytułowanego "Never Ending Sorry". Singel został wydany 25 stycznia 2023.

Kompozycja znalazła się na 14. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status platynowego singla, przekraczając liczbę 50 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic mi w życiu nie wychodzi! Mężczyźni, których kochałam, okazali się wszyscy draniami! Zostałam sama, bez oparcia, bez zawodu… Ty jeden byłeś dla mnie dobry!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drãɲ, AS: drãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draństwo n.

 przym. drański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajdak, łotr, łobuz, nicpoń, niegodziwiec, nikczemnik, szubrawiec; pogard. kanalia, kreatura; pot. bydlak, bydlę, gad, gadzina, gnida, padalec, parszywiec, plugawiec, podlec, swołocz, szuja, ścierwo, świnia; reg. sobaka; slang. wredol; posp. sukinkot, łachudra; wulg. skurwiel, skurwysyn, sukinsyn; eufem. skurczybyk, skurkowaniec; gw. Śląsk Cieszyński łazynga, ożygon, pieróńszczok

Wiktionary


drańcie

gwarowo:
1. człowiek mający złą opinię;
2. stara, zniszczona rzecz


SJP.pl


drański

potocznie:
1. nikczemny, podły; łotrowski;
2. dokuczliwy, uciążliwy, nieznośny


SJP.pl


drańsko

potocznie:
1. nikczemny, podły; łotrowski;
2. dokuczliwy, uciążliwy, nieznośny


SJP.pl


draństwo

potocznie:
1. łotrostwo, świństwo
2. hołota, łobuzeria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. świństwo, wyjątkowa niesprawiedliwość; podły czyn

 (1.2) pot. grupa łobuzów; hołota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważam, że nocne, potajemne głosowanie nad poprawkami do konstytucji to zwykłe draństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrãj̃stfɔ, AS: drãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drań m.

 przym. drański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łotrostwo, świństwo, podłość, łajdactwo, wulg. kurewstwo, skurwysyństwo

 (1.2) łobuzeria

Wiktionary


draśnięcie

lekko skaleczyć lub uderzyć


SJP.pl


draźnię

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. pierś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraʑɲɛ, AS: draźńe

Wiktionary


draż

cukierek z twardą polewą; draż, drażetka


SJP.pl


draża

cukierek z twardą polewą; draż, drażetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. twardy cukierek w formie pastylki lub kulki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie z kolegami zajadamy się drażami. Bardzo one nam smakują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. drażetka ż.

Wiktionary


drażeta

drobny, okrągły cukierek z likierem, syropem lub słodką masą pod twardą powłoką; drażetka


SJP.pl


drażetka

1. cukierek z twardą polewą; draża, draż;
2. lek w formie tabletki powleczonej warstwą słodkiej masy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: draża

 (1.2) cuk. cukierek w formie pastylki w skorupce (otoczce cukrowej)

 (1.3) farm. rodzaj tabletki powlekanej;

Wiktionary

Drażetka – tabletka powleczona otoczką cukrową (najczęściej sacharozą). Otoczka drażetki stanowi od 30% do 80% jej masy.

Drażetka jest pierwszą postacią tabletki powlekanej wprowadzoną do lecznictwa – miało to miejsce w 1891 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na mikołajki dostałem mnóstwo drażetek. Spokojnie starczy do 7 stycznia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draˈʒɛtka, AS: dražetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. draża ż.

 przym. drażetkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pastylka

Wiktionary


drażliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób drażliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażliwość ż.

 przym. drażliwy

Wiktionary


drażliwiec

potocznie: osoba skłonna do czucia się podrażnionym, do obrażania się; obrażalski


SJP.pl


drażliwiej

stopień wyższy od przysłówka: drażliwie


SJP.pl


drażliwość

→ drażliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić

 (1.2) cecha czegoś, co drażni, wywołuje zadrażnienia, może prowadzić do nieporozumień

Wiktionary

Patrz:

drażliwy

Wymowa:

IPA: draʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: dražlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażnienie n., rozdrażnienie n., zadrażnienie n.

 czas. drażnić ndk., rozdrażnić dk., rozdrażniać ndk., zadrażnić dk., zadrażniać ndk.

 przym. drażliwy

 przysł. drażliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadpobudliwość, nadwrażliwość, impulsywność, nerwowość

 (1.2) delikatność, subtelność

Wiktionary


drażliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: drażliwy


SJP.pl


drażliwy

1. mogący doprowadzić do zadrażnień, nieporozumień; drażniący;
2. skłonny do obrażania się; przeczulony, wrażliwy, pobudliwy;
3. wymagający delikatności;
4. drastyczny, nieprzyzwoity


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który drażni, prowadzi do rozdrażnienia, nieporozumień, zdenerwowania

 (1.2) o człowieku: taki, który jest skłonny do nerwowości, pobudliwości; zbyt wrażliwy, przeczulony

 (1.3) taki, który jest drastyczny; nie jest łagodny, pogodny, delikatny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed podejmowaniem tematów drażliwych chroniła autocenzura, fakt, że rzeźby demonstrowano publicznie.

 (1.2) Marcel jest dość drażliwą osobą i całkiem łatwo można go wyprowadzić z równowagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draʒˈlʲivɨ, AS: dražlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażliwość, rozdrażnienie

 czas. drażnić

 przysł. drażliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obraźliwy, obrażalski

Wiktionary


drażnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drażnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: draʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: dražʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drażnić

 rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) denerwowanie, dokuczanie

Wiktionary


drażniąco

→ drażnić


SJP.pl

Patrz:

drażnić

drażnić

denerwować, robić coś na przekór


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy

 (1.2) podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

czasownik zwrotny niedokonany drażnić się

 (2.1) droczyć się z kimś, przekomarzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie drażnij tego psa, bo gdy się naprawdę zdenerwuje, może cię ugryźć!

 (1.2) Większość typowych kosmetyków dostępnych w supermarketach drażni moją skórę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdraʒʲɲit͡ɕ, AS: dražʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrażnienie n., drażnienie n., rozdrażnienie n., drażliwość ż.

 czas. przedrzeźnić, podrażnić dk., zadrażnić dk.

 przym. drażliwy

Wiktionary


drażownica

urządzenie do robienia drażetek, używane w przemyśle farmaceutycznym


SJP.pl


dread

[czytaj: dred] włosy splątane w długi, gruby strąk; dred


SJP.pl


dreadmaker

[czytaj: dredmejker] osoba osoba zawodowo zajmująca się zaplataniem dredów


SJP.pl


dreadnought

dawny okręt wojenny; drednot


SJP.pl


dreadziarz

[czytaj: dredziarz] osoba mająca dredy; dredziarz


SJP.pl


dreamliner

[czytaj: drimlajner] marka samolotów


SJP.pl


drebel

łódź do przewożenia żywych ryb, bezpośrednio po ich wyłowieniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. łódź rybacka o częściowo dziurkowanym dnie, dzięki któremu transportowane żywe ryby, mają dostęp do wody

Wiktionary

Drebel – rodzaj statku lub łodzi, służący do przewozu żywych ryb. Dreblem nazywa się także dodatkową skrzynię na ryby, ciągniętą za łódką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɛbɛl, AS: drebel

Wiktionary


drech

przedstawiciel subkultury młodzieżowej, młoda osoba nosząca dres jako ubranie codzienne, charakteryzująca się zaczepnym, agresywnym zachowaniem, często popełniająca drobne lub poważniejsze przestępstwa; dres, dresiarz


SJP.pl


drechol

środowiskowo: dresiarz; dres


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. dresiarz, dres

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drechu, drech

Wiktionary


dred

włosy splątane w długi, gruby strąk; dread


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmyk włosów splecione w strąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka razy zrobił mi się dred, który rozplątywała mi fryzjerka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dredziarz m., dredziara ż.

Wiktionary


dredek

zdrobnienie od: dred: dredzik


SJP.pl


drednot

dawny okręt wojenny; dreadnought


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) hist. wojsk. pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej;

 (1.2) pot. duży pancernik (okręt)

Wiktionary

Drednot (ang. "Dreadnought") – określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS „Dreadnought”, który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drednoty powstawały na początku XX (dwudziestego) wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛdnɔt, AS: drednot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeddrednot mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pancernik

Wiktionary


dredy

włosy splątane w długie, grube strąki


SJP.pl

Dredy (dreadloki, z ang. "dreadlocks") – rodzaj fryzury powstałej ze sfilcowanych pęków włosów na głowie. Dredy są typowe dla osób identyfikujących się z filozofią ruchu Rastafari, ale noszone są także przez wiele innych grup i subkultur oraz w wyniku mody.

Wikipedia


dredziara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta lub dziewczyna nosząca dredy

 (1.2) pot. kobieta lub dziewczyna robiąca komuś dredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dred m.

:: fm. dredziarz m.

Wiktionary


dredziarz

osoba mająca dredy; dreadziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. neol. mężczyzna lub chłopiec noszący dredy

 (1.2) pot. neol. mężczyzna lub chłopiec robiący komuś dredy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dred m.

:: fż. dredziara ż.

Wiktionary


dredzik

zdrobnienie od: dred: dredek


SJP.pl


dregowicze

plemię wschodniosłowiańskie


SJP.pl

Dregowicze, Drogowicze – plemię wschodniosłowiańskie zamieszkujące od IX do XII wieku tereny dzisiejszej Białorusi.

Wikipedia


drehbuch

scenopis filmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) środ. zob. scenopis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛjbux, AS: drei ̯buχ

Wiktionary


dreiser

nazwisko, m.in. Theodore Dreiser (1871-1945), amerykański powieściopisarz


SJP.pl


drej

nazwisko


SJP.pl


drejdel

czworoboczny bączek z literą hebrajską po każdej stronie, używany w żydowskiej grze hazardowej w czasie Chanuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żyd. czworoboczny bączek do uprawiania tradycyjnej gry hazardowej na słodycze w święto Chanuka;

Wiktionary

Dr

Wikipedia


drejer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. tokarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dryjer, tokorz

Wiktionary


drela

nazwisko


SJP.pl

Drela ( Drehle) – rzeka znajdująca się na terenie Pojezierza Iławskiego, źródła znajdują się w okolicy jeziora Skiertąg, na wschód od Morąga, wpada do jeziora Ruda Woda (zlewnia Kanału Elbląskiego). Drela przepływa przez tereny gminy Morąg i gminy Małdyty. Największa miejscowością położoną nad tą rzeką jest Morąg.

Wikipedia


drelich

1. gruba, mocna tkanina bawełniana lub lniana, o splocie ukośnym, używana na ubrania robocze, pokrowce itp.
2. ubranie z tkaniny drelichowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. mocna tkanina używana do produkcji odzieży roboczej i pokrowców;

 (1.2) pot. odzież z drelichu (1.1)

Wiktionary

Drelich – rodzaj mocnej, grubej, półlnianej lub lnianej tkaniny wykonanej w splocie skośnym, z osnową potrójną. Drelich znalazł zastosowanie jako materiał na pokrycia materaców, odzież roboczą, markizy, worki, obrusy, pokrowce, piórniki oraz letnie ubrania wojskowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyscy kelnerzy nosili toporne fartuchy z drelichu.

 (1.2) Wywołany na pojedynek facet w drelichach chwiejnym krokiem ruszył w kierunku Zygi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛlʲix, AS: drelʹiχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drelichowy

Wiktionary


drelichowy

przymiotnik od: drelich


SJP.pl


drelichy

1. gruba, mocna tkanina bawełniana lub lniana, o splocie ukośnym, używana na ubrania robocze, pokrowce itp.
2. ubranie z tkaniny drelichowej


SJP.pl


dreliszek

zdrobnienie od: drelich


SJP.pl


drelować

wyjmować pestki z owoców; drylować, pestkować, wypestkowywać, wydrylowywać


SJP.pl


drelowski

przymiotnik od: Drelów


SJP.pl


drelów

wieś w Polsce


SJP.pl

Drelów (gwarowo "Drelóvo") – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Drelów. Leży na obszarze Zaklęsłości Łomaskiej.

18 lutego 2025 w Drelowie doszło do spadku meteorytu.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Drelów. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do ówczesnego województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


drelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. techn. siewnik rzędowy

Wiktionary


dren

sączek;
1. rurka stosowana przy odprowadzaniu wydzielin z ran lub jam ciała;
2. przewód, rurka służąca do odprowadzania nadmiaru wód gruntowych oraz do osuszania budynków, ulic itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rura odprowadzająca wody gruntowe

 (1.2) med. rurka mająca odprowadzać płyny poza ciało chorego

 (1.3) elektr. jedna z elektrod w tranzystorze polowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • element drenażu
  • dren – obszar tranzystora unipolarnego
  • Dren – wieś w Macedonii Północnej
  • Dren – wieś w Serbii, w mieście Belgrad, w gminie miejskiej Lazarevac
  • Dren – wieś w Serbii, w mieście Belgrad, w gminie miejskiej Obrenovac
  • Dren – wieś w Słowenii, w gminie Kostel

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drenaż m., drenowanie n.

 czas. drenować ndk.

Wiktionary


drenarka

maszyna do drenowania


SJP.pl

Drenarka – urządzenie melioracyjne (wąż z PCW z otworkami umieszczony pod powierzchnią ziemi lub rurki ceramiczne), służące do odprowadzania nadmiaru wody z gruntu (torfowisk, zagłębień ziemnych, miejsc podmokłych przeznaczonych pod budowę) w celu jego osuszenia. Woda odprowadzana może być do rowów, rzek, stawów lub innych magazynów wody. Drenarka może służyć również do nawadniania. Prawidłowe działanie drenarki w zależności od przeznaczenia zależy od kierunku spadu kładzionego węża lub ceramiki.

Wikipedia


drenarski

dotyczący drenowania, wykorzystywany przy drenowaniu


SJP.pl


drenaż

1. osuszanie gruntów za pomocą układanych pod ziemią drenów; drenowanie;
2. sieć podziemnych kanałów do osuszania gleby; drenownia;
3. odprowadzanie płynów z organizmu przy pomocy drenów;
4. zmniejszanie ilości pieniędzy na rynku;
5. drenaż mózgów - emigracja zarobkowa specjalistów wysokiej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie

 (1.2) techn. sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;

 (1.3) med. odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drenaż – element konstrukcji hydrotechnicznych
  • drenaż – w medycynie odprowadzanie treści płynnych z pewnych narządów lub obszarów ciała

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drenowanie n., dren m., drenarka ż.

 czas. drenować ndk.

 przym. drenażowy

Wiktionary


drenażowy

przymiotnik od: drenaż


SJP.pl


drenik

1. zdrobnienie od: dren;
2. drenik wentylacyjny - rurka stosowana w leczeniu zapalenia ucha


SJP.pl

Drenik – wieś w Słowenii, w gminie Škofljica. W 2018 roku liczyła 67 mieszkańców.

Wikipedia


drenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drenować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dren m., drenaż m.

 czas. drenować ndk.

Wiktionary


drenować

1. osuszać grunt przez odprowadzanie nadmiaru wody sączkami;
2. odprowadzać sączkami nadmiar wydzielin z organizmu; sączkować;
3. potocznie: pozbawiać pieniędzy lub zasobów


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) techn. osuszać teren

 (1.2) przen. pozbawiać zasobów lub pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drenaż mrz., dren mrz., drenowanie n.

Wiktionary


drenownia

system rur odpływowych do osuszania gruntu; drenaż


SJP.pl


drenowy

przymiotnik od: dren


SJP.pl


drepanis

ptak z rodziny łuszczaków, występujący niegdyś na Hawajach, z gatunku uważanego za wymarły


SJP.pl

Drepanis – rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

Wikipedia


drepanocyt

zwykle w l.mn.: krwinki czerwone w kształcie sierpa lub ziaren owsa, występujące we krwi osób chorych na niedokrwistość sierpowatą


SJP.pl


drepanocytoza

choroba genetyczna objawiająca się występowaniem we krwi drepanocytów; niedokrwistość sierpowata


SJP.pl


dreptacz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Badister|Clairville|ref=tak., chrząszcz z rodziny biegaczowatych;

Wiktionary

Dreptacz ("Badister") – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych i podrodziny dzierowatych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wierzchołek pokryw u dreptacza jest zaokrąglony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreptanie n., podreptanie n.

 czas. dreptać ndk., podreptać dk.

Wiktionary


dreptak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. koń

Wiktionary


dreptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dreptać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dreptać ndk.

 rzecz. dreptacz mzw.

Wiktionary


dreptanina

potocznie:
1. dreptanie tam i z powrotem;
2. naprzemienne podnoszenie nóg w tym samym miejscu;
3. wykonywanie rutynowych obowiązków, ciągłe zajmowanie się jakąś sprawą


SJP.pl


dreptać

iść małymi krokami; przebierać nogami


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. podreptać)

 (1.1) chodzić szybko i drobnymi krokami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadę do centrum autobusem, na jednym z przystanków wchodzi kilkunastoletni Cygan i gra na rozklekotanej harmonii. Obok niego drepcze może dziesięcio-dwunastoletnia dziewczynka z plastikowym kubkiem (…)

 (1.1) Otyły Norman Schwarzkopf wpadł jak bomba do ich niedużego pomieszczenia, na czele grupy zaaferowanych oficerów drepczących za nim krok w krok niczym kaczuszki za dorodną matką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛptat͡ɕ, AS: dreptać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreptanie n., dreptacz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodzić, biegać

Wiktionary


dres

strój składający się z długich spodni i bluzy, noszony przez sportowców podczas treningów, występów itp., także jako strój domowy lub codzienny, zwłaszcza przez dresiarzy; dresy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. sport. wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców

 (1.2) gw-pl|Tarnów. bot. rdest ptasi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. osoba należąca do subkultury dresiarzy

Wiktionary

Dres – strój sportowy, przeważnie dwuczęściowy, składający się z lekkiej luźnej kurtki (zwykle zapinanej z przodu na suwak) i luźnych spodni. Dres uszyty jest z materiału łatwo wchłaniającego pot, najczęściej bawełny, weluru lub tkaniny poliestrowej (np. ortalionu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zakładam dres i idę pobiegać.

 (2.1) Brat Karoliny jest dresem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛs, AS: dres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarz m., dresiara ż.

:: zdrobn. dresik m.

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strój sportowy

 (2.1) dresiarz

Wiktionary


dresiara

przedstawicielka subkultury młodzieżowej, młoda dziewczyna nosząca dres jako ubranie codzienne, charakteryzująca się zaczepnym, agresywnym zachowaniem, często popełniająca drobne lub poważniejsze przestępstwa (np. wymuszanie pieniędzy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedstawicielka subkultury młodzieżowej, dziewczyna z blokowiska na co dzień nosząca ubrania sportowe, kojarzona z zaczepnym zachowaniem, tandetnym gustem i skłonnością do popełniania drobnych przestępstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ona potrafi? A taka Herbuś to lepsza? Nawet z twarzy jej widać, że prostaczka. Taka trochę jak Doda. Dresiara. Miss blokowiska. Panie to chyba im zazdroszczą, że tak krytykują? A czego mamy zazdrościć? Pięciu minut sławy bez pokrycia?

 (1.1) Każda dresiara wie, że im bardziej kogoś kochasz, tym bardziej powinnaś to ukrywać, zwłaszcza w stałym związku. Ten, kto bardziej kocha, jest zawsze pod butem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈɕara, AS: dreśara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarstwo n.

:: fm. dresiarz

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lambadziara

Wiktionary


dresiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojazd dresiarza

Wiktionary


dresiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ogół dresiarzy

Wiktionary


dresiarski

→ dresiarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dresem lub kulturą dresiarzy

Wiktionary

Patrz:

dresiarz

Wymowa:

IPA: drɛˈɕarsʲci, AS: dreśarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresiarsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dresiarski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈɕarskɔ, AS: dreśarsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresiarstwo

sposób zachowania się i postępowania dresiarzy: eksponowanie i używanie siły fizycznej do rozwiązywania konfliktów, dokonywanie kradzieży, rozbojów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sposób bycia typowy dla dresiarzy

 (1.2) ogół dresiarzy lub grupa dresiarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] sprytna, ale grzeczna licealistka udaje, że rozgryzła dresiarstwo, bo spotyka takich ludzi po drodze do domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarz m., dresiara ż.

 przym. dresiarski

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blokerstwo

Wiktionary


dresiarz

przedstawiciel subkultury młodzieżowej, młoda osoba nosząca dres jako ubranie codzienne, charakteryzująca się zaczepnym, agresywnym zachowaniem, często popełniająca drobne lub poważniejsze przestępstwa; dres, drech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) socjol. pejor. przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz przypomnijmy, o co tyle hałasu – trzej młodzi Rosjanie i Kazach zostali napadnięci przez grupę polskich dresiarzy. Ukradziono im pieniądze i telefony komórkowe.

 (1.1) W gazetach się o tym nie przeczyta, bo tam jak piszą „dresiarz”, to wiadomo, od razu musi być zły człowiek. Ale czy to jest prawda?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛɕaʃ, AS: dreśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dresiarstwo n., dres m., dresik m.

:: fż. dresiara ż.

 przym. dresiarski, dresowy

 przysł. dresiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dres, dresol, dresowiec, kark, blokers

Wiktionary


dresik

zdrobnienie od: dres


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres mos./mrz.

Wiktionary


dresing

[czytaj: dres-ing] sos z majonezu, z przyprawami, dodawany do zimnych potraw; dressing


SJP.pl


dresiwo

żartobliwie: ubranie dresowe


SJP.pl


dresowy

przymiotnik od: dres


SJP.pl


dressing

[czytaj: dres-ing] sos z majonezu, z przyprawami, dodawany do zimnych potraw; dresing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. zimny sos do sałatek i surówek, zwykle na bazie oliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobry dressing to podstawa sukcesu podczas przyrządzania sałatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛsʲĩŋk, AS: dresʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dres m.

 przym. dresowy, dressingowy

Wiktionary


dresy

strój składający się z długich spodni i bluzy, noszony przez sportowców podczas treningów, występów itp., także jako strój domowy lub codzienny, zwłaszcza przez dresiarzy; dres


SJP.pl


dreszcz

uczucie zimna połączone z mimowolnymi ruchami mięśni, występujące podczas choroby lub wskutek nerwowej reakcji na coś; mrowie, ciarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oglądając nowy film Guillermo, niejednokrotnie przebiegły mnie dreszcze.

 (1.1) Od trzeciej poszły dreszcze po trawach i mietlicach, wśród których zaczęły sykać monotonnie cykady, aż odezwały się suche, metaliczne chrzęsty w wielkich, srebrzystych, po piasku rzucających się ostach, między któremi przebiegały, niby czarne błyskawice, rozdrażnione gorącem jaszczurki. sic.

 (1.1) Ciałem detektywa wstrząsnął lekki dreszcz. Ktoś buszował w apartamencie, podczas gdy on był praktycznie bezbronny.

 (1.1) Świeżo oto ściskał rękę pani Emilii, i uścisk ów nie zostawił mu żadnego wrażenia, podczas gdy dziś jeszcze pamiętał ciepło dłoni panny Maryni i doznawał pewnego rodzaju dreszczu na samo o tym wspomnienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛʃt͡ʃ, AS: drešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreszczowiec m.

:: zdrobn. dreszczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciarki

Wiktionary


dreszcze

uczucie zimna połączone z mimowolnymi ruchami mięśni, występujące podczas choroby lub wskutek nerwowej reakcji na coś; mrowie, ciarki


SJP.pl

Dreszcze – drobnofaliste drżenie ciała (10 – 20/sek.) wywołane nieskoordynowanymi skurczami mięśni, pojawiające się zwykle podczas szybkiego wzrostu ogólnej temperatury ciała do wysokich wartości. Dreszcze występują u zwierząt stałocieplnych, w tym u człowieka.

Wikipedia


dreszczowiec

film lub książka o sensacyjnej akcji, przepełnionej atmosferą grozy i niesamowitości; thriller


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;

Wiktionary

Dreszczowiec (z thriller) – rodzaj utworu sensacyjnego, powieści, filmu lub serialu telewizyjnego, mającego wywołać u czytelnika bądź widza dreszcz emocji. Wykorzystuje on napięcie, niepewność i tajemniczość jako główne elementy utworu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczorami oglądał dreszczowce, a potem się bał, gdy ktoś pukał do drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛʃˈt͡ʃɔvʲjɛt͡s, AS: dreščovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dreszcz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) thriller

Wiktionary


dreszczowy

przymiotnik od: dreszcz


SJP.pl


dreszczyk

potocznie:
1. zdrobnienie od: dreszcz;
2. silne odczucie wywołane w związku z jakąś sytuacją


SJP.pl


dreszować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Warmia. młócić

Wiktionary


dresówka

potocznie: dzianina, tkanina dresowa


SJP.pl


drewa

nazwisko


SJP.pl


drewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiodor Drewicz – generał rosyjski, uczestnik walk z powstańcami kościuszkowskimi, (1767-1816), syn Iwana
  • Iwan Drewicz – generał rosyjski, uczestnik walk z konfederatami barskimi, zm. 1786 lub 1800
  • Michał Drewicz – funkcjonariusz Policji Państwowej, zm. 1940, pochowany w Miednoje

Wikipedia


drewienko

mały kawałek drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: drewno

 (1.2) pot. niewielki kawałek drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę szafeczkę zrobimy sobie z drewienka.

 (1.2) Od czasu do czasu dorzucał do ognia kilka drewienek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈvʲjɛ̃nkɔ, AS: drevʹi ̯ẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szczapa, szczapka, polanko, patyk, klocek

Wiktionary


drewienkowy

→ drewienko; drewkowy


SJP.pl


drewko

polanko, szczapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mały kawałek drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź wsuń drewko, żeby się furtka nie otwierała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewienko n., drewno n., drwa nmos., drewniak mzw./mrz., drewnienie n., zdrewnienie n., drewutnia ż.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

 przym. drewniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewienko, drewno

Wiktionary


drewkowe

→ drewko; drewienkowy


SJP.pl


drewkowy

→ drewko; drewienkowy


SJP.pl


drewlanie

plemię wschodniosłowiańskie


SJP.pl

Drewlanie (starorus. "Древлѧне") – plemię wschodniosłowiańskie. Jedno z plemion wymienionych w "Powieści dorocznej".

Wikipedia


drewlanin

członek plemienia wschodniosłowiańskiego


SJP.pl


drewlański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Drewlanami, dotyczący Drewlan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drewlanin mos.

Wiktionary


drewnal

grafika namalowana na drewnianej powierzchni


SJP.pl


drewniacki

nazwisko


SJP.pl


drewniaczek

zdrobnienie od: drewniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od drewniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewniak m.

Wiktionary


drewniaczki

zdrobnienie od: drewniak


SJP.pl

Drewniaczki (niem. "Wilhelmswalde") – kolonia w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skórcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


drewniak

1. drewniany, parterowy budynek;
2. but z drewnianą podeszwą;
3. duża drewniana czcionka drukarska;
4. pospolity w Polsce stawonóg drapieżny żyjący m. in. pod korą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

 (1.2) pot. drewniany budynek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. nazwa systematyczna|Bunocephalus coracoideus|ref=tak., ryba słodkowodna z rodziny nazwa systematyczna|Aspredinidae|ref=tak.;

 (2.2) biol. nazwa systematyczna|Hypoxylon|Bull.|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny próchnilcowatych;

 (2.3) zool. pot. wij drewniak, nazwa systematyczna|Lithobius forficatus|ref=tak. z rodziny nazwa systematyczna|Lithobiidae|ref=tak., stawonóg żyjący przeważnie pod korą drzew;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) slang. przen. człowiek spokojny, stroniący od rozrywek

 (3.2) gw-pl|Warszawa. głupek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drewniak – rodzaj chodaka wykonanego z drewna
  • drewniak (Hypoxylon) – rodzaj grzybów z rodziny Xylariaceae
  • drewniak (Lithobius) – rodzaj wijów z gromady pareczników
  • drewniak, drewniak dwubarwny (Bunocephalus coracoideus) – gatunek ryby słodkowodnej z rodziny Aspredinidae
  • Drewniak – szczyt w Karkonoszach
  • Andrzej Drewniak (ur. 1947) – działacz sportowy, karateka stylu kyokushin
  • Bogusław Drewniak (1927–2017) – żołnierz AK, historyk i archiwista
  • Leszek Drewniak (1951–2007) – żołnierz, trener karate i judo
  • Tomasz Drewniak (ur. 1964) – żołnierz, pilot
  • Wojciech Drewniak (1922–2016) – żołnierz Wojska Polskiego, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych oraz polskich służb bezpieczeństwa
  • Wojciech Drewniak – historyk oraz Youtuber

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie powinna była grać w tenisa w drewniakach.

 (1.2) Aby zaoszczędzić, wybrali tani nocleg w drewniaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvʲɲak, AS: drevʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. drewniaczek m.

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodak, sabot

 (2.3) stonoga

 (3.1) sztywniak

Wiktionary


drewniaki

1. drewniany, parterowy budynek;
2. but z drewnianą podeszwą;
3. duża drewniana czcionka drukarska;
4. pospolity w Polsce stawonóg drapieżny żyjący m. in. pod korą


SJP.pl


drewniany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z drewna

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna

 (2.2) przen. o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

 (2.3) przen. o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny

 (2.4) przen. o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okolicy jest mnóstwo drewnianych kapliczek.

 (2.1) Drewniane brzmienie instrumentów perkusyjnych kojarzy mi się z dziką dżunglą.

 (2.2) Przez pięć lat musiałem znosić jej drewniany głos!

 (2.3) Jego drewniane dłonie nie nadawały się do takich drobiazgów.

 (2.4) Na drewnianej twarzy dozorczyni nigdy nie gościł uśmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvʲˈɲãnɨ, AS: drevʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewienko n., drewko n.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. drewny

 (2.2) głuchy, pusty, szorstki

Wiktionary


drewnica

wieś w województwie pomorskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drewnica – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
  • Drewnica – część Ząbek koło Warszawy, dawny folwark
  • Drewnica – gromada
  • Drewnica – dawna gmina
  • Drewnica – stacja kolejowa na nieistniejącej już linii Mareckiej Kolei Dojazdowej
  • Szpital „Drewnica” – szpital dla osób dorosłych z zaburzeniami psychicznymi w Ząbkach pod Warszawą.
  • drewnica (Lithophane) – rodzaj motyli z rodziny sówkowatych; nie mylić z: sówka drewnica (Apamea lithoxylaea)

Wikipedia


drewnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. proces polegający na wnikaniu ligniny do ścian komórkowych, prowadzący najczęściej do śmierci komórki, na zewnątrz widoczny jako sztywnienie pędów

Wiktionary

Drewnienie (lignifikacja) – biologiczny proces inkrustacji ściany komórkowej drzewnikiem (ligniną), dzięki czemu ściana komórkowa uzyskuje sztywność utrzymującą się nawet po obumarciu zawartości komórki. Dzięki wysyceniu ligniną wzrasta nie tylko wytrzymałość mechaniczna ściany komórkowej, lecz także odporność na działanie mikroorganizmów i zdolność do pęcznienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drewnienie jest charakterystyczne dla roślin naczyniowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: drevʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. drewno.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lignifikacja

Wiktionary


drewnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) bot. ulegać procesowi drewnienia

 (1.2) stawać się drętwym, sztywnym, niezdolnym do ruchu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: drevʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewienko n., drewnienie n., zdrewnienie n., drewko n.

 czas. zdrewnieć dk.

 przym. drewniany, zdrewniały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drętwieć

Wiktionary


drewnik

regionalnie: drwalnia - pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. drwalnia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drewnik – część wsi Jeziorzany położona w Polsce, w powiecie lubartowskim, województwie lubelskim
  • Drewnik – osada leśna w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ułęż
  • Drewnik (dawniej Stolzenhof) – jedna z północnych dzielnic Elbląga

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drwalnik

Wiktionary


drewno

złożona tkanka roślinna roślin naczyniowych, zajmująca przestrzeń między rdzeniem, a kambium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;

 (1.2) materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

 (1.3) rzecz. zbiorowy kawałki drewna (1.2)

 (1.4) kawałek drewna (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drewno – surowiec drzewny
  • drewno (ksylem) – tkanka roślinna
  • drewno opałowe – paliwo
  • Drewno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład drewna wchodzi kilka typów komórek.

 (1.2) Ten mały kraj czerpie zyski niemal wyłącznie z eksportu drewna.

 (1.3) W komórce było dużo drewna.

 (1.4) Jacek twierdzi, że to pani córka rzuciła w okno drewnem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvnɔ, AS: drevno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewniak m., drewnienie n., zdrewnienie n., drewutnia ż.

:: zdrobn. drewienko n.

 czas. drewnieć ndk., zdrewnieć dk.

 przym. drewniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) polano, szczapa

Wiktionary


drewnochron

potocznie: płynny środek do konserwacji drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) preparat w płynie do konserwacji drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drewniane elementy tej konstrukcji zabezpieczyłem drewnochronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvˈnɔxrɔ̃n, AS: drevnoχrõn

Wiktionary


drewnodajny

dostarczający drewna


SJP.pl


drewnojad

1. chrząszcz żywiący się drewnem;
2. chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, hodowany jako owad karmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. organizm odżywiający się drewnem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Korniki są drewnojadami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛvˈnɔjat, AS: drevnoi ̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksylofag

Wiktionary


drewnopochodny

przymiotnik

 (1.1) taki, w którego skład wchodzi drewno; będący efektem przerobu drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opracowany ostatnio materiał drewnopochodny odznacza się wyjątkową wytrzymałością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛvnɔpɔˈxɔdnɨ, AS: drevnopoχodny

Wiktionary


drewnopodobny

mający niektóre właściwości drewna; przypominający drewno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający jakieś cechy (wygląd, właściwości) drewna, imitujący drewno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedni uważają meble z materiałów drewnopodobnych za eleganckie, inni widzą w nich symbol braku gustu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛvnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: drevnopodobny

Wiktionary


drewnowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drewnowiec – rodzaj grzybów
  • drewnowiec – rodzaj statku

Wikipedia


drewnowkręt

rodzaj śruby do drewna; drzewowkręt


SJP.pl


drewnowski

nazwisko


SJP.pl

Drewnowski ("forma żeńska": Drewnowska, "liczba mnoga:" Drewnowscy) – polskie nazwisko.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 1289 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. warszawskim (257 osób), łomżyńskim (187 osób) i białostockim (169 osób).

Wikipedia


drewny

przymiotnik

 (1.1) stpol. drewniany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛvnɨ, AS: drevny

Wiktionary


drewutnia

pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna; drwalka, drwalnia, drewnik (regionalnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pomieszczenie, w którym rąbie się i składa drwa przeznaczone na potrzeby gospodarstwa domowego

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɛˈvutʲɲa, AS: drevutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drewko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwalnia, drwalka

Wiktionary


dreyfus

nazwisko, m.in. Alfred Dreyfus (1859-1935), francuski oficer


SJP.pl


dreyfusard

przedstawiciel obozu intelektualnej lewicy we Francji w okresie tzw. sprawy Dreyfusa; dreyfusista


SJP.pl


dreyfuss

nazwisko, m.in. Richard Dreyfuss, amerykański aktor


SJP.pl


drezdenczanin

mieszkaniec Drezdenka (miasta w Polsce); Drezdenecczanin


SJP.pl


drezdenczanka

mieszkanka Drezdenka (miasta w Polsce); Drezdenecczanka


SJP.pl


drezdenecczanin

mieszkaniec Drezdenka (miasta w Polsce); Drezdenczanin


SJP.pl


drezdenecczanka

mieszkanka Drezdenka (miasta w Polsce); Drezdenczanka


SJP.pl


drezdenecki

przymiotnik od: Drezdenko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Drezdenkiem, dotyczący Drezdenka, pochodzący z Drezdenka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezdenko n., drezdenczanin m., drezdenczanka ż.

Wiktionary


drezdenka

mieszkanka Drezna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Drezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃nka, AS: drezdẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n.

:: fm. drezdeńczyk mos.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezdenko

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Drezdenko (dawniej Drzeń, Driesen) – miasto w Polsce położone w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Drezdenko. Leży na pograniczu Pojezierza Wielkopolskiego i Pomorskiego, nad Notecią, 40 km na wschód od Gorzowa Wielkopolskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃nkɔ, AS: drezdẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drezdenczanin m., drezdenczanka ż.

 przym. drezdenecki

Wiktionary


drezdeńczyk

mieszkaniec Drezna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Drezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: drezdẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n.

:: fż. drezdenka ż.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezdeński

przymiotnik od: Drezno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Drezna, związany z Dreznem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛzˈdɛ̃j̃sʲci, AS: drezdẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drezno n., drezdeńczyk m., drezdenka ż.

Wiktionary


drezno

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodnich Niemczech;

 (1.2) geogr. nazwa wsi w Polsce;

Wiktionary

Drezno ( Dresden, Drježdźany, Drážďany, dawniej "Drezdno") – miasto we wschodnich Niemczech, na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Miasto liczy 554 649 mieszkańców, a Aglomeracja drezdeńska ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drezno leży nad Łabą.

 (1.2) Drezno znajduje się niedaleko Ciepielowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛznɔ, AS: drezno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drezdeńczyk mos., drezdenka ż.

 przym. drezdeński

Wiktionary


drezyna

mały pojazd szynowy o napędzie ręcznym, używany przy robotach torowych do przewozu materiałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. mały pojazd kolejowy, wykorzystywany głównie przy pracach torowych;

Wiktionary

Drezyna – pomocniczy pojazd kolejowy z napędem mechanicznym ręcznym lub spalinowym, służący do nadzoru stanu linii kolejowych, a także do diagnostyki lub przewozu pracowników i materiałów w celu utrzymywania nawierzchni linii kolejowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doszło do zderzenia pociągu osobowego z drezyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛˈzɨ̃na, AS: drezỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drezynowy

Wiktionary


drezynka

zdrobnienie od: drezyna


SJP.pl


drezynowy

→ drezyna


SJP.pl

Patrz:

drezyna

dreżewski

nazwisko


SJP.pl


drgalnica

nitkowaty glon z rzędu Hormogonales; oscylatoria


SJP.pl

Drgalnica ("Oscillatoria") – rodzaj jednokomórkowych lub kolonijnych sinic, należących do klasy Cyanophyceae, rzędu Oscillatoriales. Ich cechą charakterystyczną, dzięki której zawdzięczają swą nazwę, jest oscylacyjny ruch ich nici: jednym końcem przyczepione są do podłoża, natomiast drugi wykonuje miarowe, wahadłowe ruchy.

Wikipedia


drgalnik

drgalnik obrzeżony - szkodnik żerujący na nadziemnych i podziemnych częściach siewek i młodych sadzonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. chrząszcz z rodziny sprężykowatych, nazwa systematyczna|Elateridae|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

Wiktionary


drgania

okresowa zmiana stanu układu (np. wahadła, struny, obwodu elektrycznego), zachodzące dokoła pewnego położenia równowagi pod wpływem energii dostarczonej do tego układu


SJP.pl

Drgania, oscylacje (z łac. "oscillatio" – kołysanie, wahanie), czasem wibracje – procesy, w trakcie których pewne wielkości fizyczne na przemian rosną i maleją w czasie. Czasem nakłada się dwa dodatkowe warunki na te zmiany:

Wikipedia


drganie

okresowa zmiana stanu układu (np. wahadła, struny, obwodu elektrycznego), zachodzące dokoła pewnego położenia równowagi pod wpływem energii dostarczonej do tego układu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szybkie, ledwo widoczne drobne ruchy, szybka oscylacja, wibracja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez chwilę znów było słychać wycie wiatru i drganie osad okiennych.

 (1.1) Gdy słyszymy dźwięk, układ kosteczek słuchowych – młoteczek, kowadełko i strzemiączko – przekazuje drgania z błony bębenkowej do ucha wewnętrznego.

 (1.1) (…) jazda z niepoprawnie działającym dyferencjałem wywołuje wyraźnie odczuwalne drgania kierownicy oraz problemy podczas wykonywania zakrętów i innych manewrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɡãɲɛ, AS: drgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

 przym. rozedrgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wibracja

Wiktionary


drganiowy

dotyczący drgań, związany z drganiami, np. sygnał, obraz drganiowy


SJP.pl


drgawka

zwykle w liczbie mnogiej: napadowe, niezależne od woli skurcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. skurcz pęczka mięśniowego niezależny od woli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgawkowość ż.

 przym. drgawkowy

 czas. drgać

Wiktionary


drgawkowy

przymiotnik od: drgawka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od drgawka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Padaczka alkoholowa występuje znacznie częściej niż otępienie alkoholowe. Objawia się ona, podobnie jak inne postacie padaczki, napadami drgawkowymi z utratą przytomności, stanami zamroczeń połączonymi niekiedy z agresją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgawka ż.

 czas. drgać

Wiktionary


drgać

wykonywać szybkie, powtarzające się ruchy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wykonywać szybkie, ledwo widoczne ruchy

 (1.2) fiz. wykonywać ruchy oscylacyjne

 (1.3) o głosie, dźwięku: brzmieć w sposób przerywany

 (1.4) o świetle: świecić w sposób przerywany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɡat͡ɕ, AS: drgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drganie n., drgawka ż., drgnięcie n., drgalnik m.

 czas. drgnąć dk., podrygiwać ndk., wzdrygnąć się dk.

 przym. drgawkowy, przeciwdrgawkowy, rozedrgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wibrować, oscylować

 (1.4) migać, migotać

Wiktionary


drgnienie

poruszyć się, ożywić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonanie ledwie widocznego ruchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mysz leżała bez drgnienia wśród pięknej porcelany i apetycznych kawałków tortu orzechowego, a żonkile w kobaltowym wazonie skłaniały nad nią żałobnie swe anemiczne główki.

Wiktionary


drgnięcie

poruszyć się, ożywić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szybkie, drobne i nieznaczne, prawie niewidoczne poruszenie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲɟɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: drʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać, drżeć, drgnąć

 rzecz. drżenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dygnięcie

Wiktionary


drgnąć

poruszyć się, ożywić się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) poruszyć się nieznacznie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

 rzecz. drgnięcie n.

Wiktionary


driada

nimfa żyjąca w lesie lub na drzewie


SJP.pl


driakiew

1. skabioza, roślina zielna lub półkrzew z rodziny szczeciowatych
2. w starożytności i średniowieczu: lek stosowany na wszelkie dolegliwości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Scabiosa|L.|ref=tak., roślina z rodziny przewiertnicowatych o koszyczkowatych kwiatach występujących w różnych kolorach w zależności od gatunku;

 (1.2) hist. stosowany w starożytności i średniowieczu lek sporządzany z wielu różnych składników, uważany za leczący wszelkie choroby

 (1.3) daw. jakiekolwiek lekarstwo mające leczyć rozmaite dolegliwości

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedłużenie kwitnienia driakwi i nachyłka można uzyskać poprzez regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów […].

 (1.2) Ale z leków i przypraw sekretnych najdroższe i jakoby skarb strzeżone były w sklepie balsam i driakiew.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) panaceum

Wiktionary


driakiewnik

chaber driakiewnik - gatunek roślin z rodziny astrowatych


SJP.pl


dribler

sportowiec (zwłaszcza piłkarz) mający świetnie opanowaną umiejętność dryblingu; drybler


SJP.pl


dribling

prowadzenie piłki blisko siebie lekkimi pchnięciami i częstą zmianą kierunku dla zmylenia przeciwnika; drybling


SJP.pl


driblingowy

→ dribling; dryblingowy


SJP.pl


driblować

prowadzić piłkę (w piłce nożnej) lub krążek (w hokeju) blisko siebie lekkimi pchnięciami i częstą zmianą kierunku dla zmylenia przeciwnika; dryblować


SJP.pl


drift

technika jazdy samochodem opierająca się na kontrolowanych poślizgach; drifting


SJP.pl

Zobacz też: Drift – miejscowość w Kornwalii (Anglia).

Drift, także: drifting – technika jazdy samochodem z tylnym napędem w kontrolowanym poślizgu świadomie zainicjowanym przez kierowcę. Jednocześnie jest to nazwa dyscypliny sportu motorowego uchodzącej za najbardziej widowiskowy i jednocześnie najprężniej rozwijający się sport motorowy na świecie.

Wikipedia


drifter

osoba uprawiająca drift (technika jazdy samochodem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mot. osoba uprawiająca styl jazdy samochodem zwany driftem (w kontrolowanym poślizgu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲiftɛr, AS: drʹifter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drift m.

 czas. driftować ndk.

Wiktionary


drifterka

→ drifter


SJP.pl

Patrz:

drifter

drifterski

→ drift


SJP.pl

Patrz:

drift

drifting

technika jazdy samochodem opierająca się na kontrolowanych poślizgach; drift


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drift - technika jazdy
  • Drifting - piosenka Jimiego Hendrixa

Wikipedia


driftingowy

→ drifting


SJP.pl

Patrz:

drifting

driftować

jeździć samochodem w kontrolowanym poślizgu


SJP.pl


driftowy

→ drift


SJP.pl

Patrz:

drift

driftowóz

potocznie: samochód przeznaczony do jazdy w kontrolowanym poślizgu


SJP.pl


drill

odmiana rapu zapoczątkowana w Chicago na początku 2010 roku, cechująca się mrocznymi, brutalnymi i nihilistycznymi treściami i agresywnymi beatami inspirowanymi trapem


SJP.pl

Drill – pierwsze komercyjne wydawnictwo grupy Radiohead, która zadebiutowała 5 maja 1992 roku na 101. miejscu listy przebojów w Wielkiej Brytanii. Przez fanów Radiohead jest uważane za rarytas, gdyż nie jest dostępne w ogólnym obiegu.

Wikipedia


drillowiec

[czytaj: drilowiec] raper wykonujący utwory w stylu drill


SJP.pl


drillowy

→ drill [czytaj: drilowy]


SJP.pl


drin

potocznie: drink


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego, powstaje z połączenia Czarnego Drinu i Białego Drinu;

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Powiązane:

 przym. driński

Wiktionary


drina

potocznie: drink


SJP.pl

Drina (serb. Дрина) – rzeka w Bośni i Hercegowinie oraz w Serbii; prawy, najdłuższy dopływ Sawy. Długość wynosi 346 km, a powierzchnia zlewni – 19 570 km².

Rzeka powstaje z połączenia rzek Piva i Tara na północ od masywu Durmitor, koło miejscowości Hum i Šćepan Polje. Płynie przez Góry Dynarskie, na równinie Posawie tworzy szeroką dolinę z tarasami, a do Sawy uchodzi na północny zachód od miejscowości Bogatić w Serbii.

Wikipedia


drinas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. posp. drink

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypicie piwka czy małego drinasa od czasu do czasu zaraz nie zniweczy diety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʲĩnas, AS: drʹĩnas

Wiktionary


drineczek

pieszczotliwie: drink


SJP.pl


drink

napój przyrządzany przede wszystkim z alkoholu i innych składników, np. soków owocowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) spoż. napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

 (1.2) kieliszek, szklanka itp. takiego napoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moim ulubionym drinkiem jest wódka z wodą sodową.

 (1.2) Kelner przyniósł nam dwa drinki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drʲĩŋk, AS: drʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drinkowanie n.

 czas. drinkować ndk.

 przym. drinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koktajl alkoholowy, drinas

 (1.2) kieliszek

Wiktionary


drink-bar

bar, którego specjalnością są napoje alkoholowe; drink bar


SJP.pl


drinkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) picie drinków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pozwolę na żadne drinkowanie przy dzieciach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drink mrz.

 czas. drinkować

Wiktionary


drinkować

potocznie: popijać alkohol, zwłaszcza w nadmiarze; upijać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pić drinki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest obóz harcerski, tu nie wolno drinkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drink mrz., drinkowanie n.

Wiktionary


drinkowy

→ drink


SJP.pl

Patrz:

drink

driopitek

kopalna małpa z rodziny człekokształtnych


SJP.pl

Driopitek ("Dryopithecus") – rodzaj wymarłych małp człekokształtnych z rodziny "Dryopithecidae", żyjących w okresie środkowego i późnego miocenu (10–14 mln lat temu). Występowały na terenie Europy, choć skamieniałości jednego gatunku znaleziono także w Chinach. Niektórzy uczeni włączyli do driopiteków rodzaje "Proconsul" i "Sivapithecus". Do rodzaju driopiteków należą następujące gatunki:

Wikipedia


driozaur

rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze


SJP.pl

Driozaur ("Dryosaurus") – dwunożny, roślinożerny ornitopod będący bazalnym przedstawicielem kladu Iguanodontia, żyjący w późnej jurze na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Jego skamieniałości odkryto na zachodzie USA. Miał mocno umięśnioną szczękę, zakończoną kostnym, bezzębnym dziobem. Długość - 3-4 metry, wagi 400 - 500 kg. Znaczenie nazwy: jaszczur drzewny, jaszczur leśny, jaszczur dąb.

Wikipedia


driozaury

rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze


SJP.pl

Driozaury – grupa dinozaurów ptasiomiednicznych z infrarzędu ornitopodów.

Wikipedia


drip

1. metoda parzenia kawy za pomocą zaparzacza z papierowym filtrem;
2. kawa przygotowana w ten sposób;
3. zaparzacz do przygotowywania takiej kawy; dripper


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. pot. czyjś świetny, modny i oryginalny styl ubierania się

 (1.2) kulin. sposób parzenie kawy w stożkowatym naczyniu z filtrem – mielone ziarna kawy są w nim zalewane wrzątkiem a gotowy napój powoli skapuje do podstawionej filiżanki

 (1.3) cuk. dekoracja cukiernicza, gdy polewa czekoladowa lub lukrowa spływa po bokach tortu, tworząc efektowne zastygłe sople i krople

Wiktionary


dripper

[czytaj: driper] zaparzacz z papierowym filtrem do przygotowywania kawy; drip


SJP.pl


dripping

sposób malowania obrazu, polegający na wylewaniu farby na jego powierzchnię i umiejętnym poruszaniu nim, w celu uzyskania nietypowych efektów, tworzonych przez zasychające zacieki; coulage


SJP.pl

Dripping (ang. "drip" - kapać) - technika malarska polegająca na wylewaniu farby na płótno i przechylaniu go, co pozwala uzyskać nieoczekiwane formy tworzące przez ściekającą farbę. Znana także pod nazwą coulage. Stosowana przez amerykańskich malarzy kręgu ekspresjonizmu abstrakcyjnego (np. Jackson Pollock).

Wikipedia


drive

[czytaj: drajw] drajw;
1. urządzenie peryferyjne komputera do zapisu i odczytu danych; stacja dysków;
2. intensywność i napięcie rytmu typowe dla muzyki rockowej i jazzowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drive – japońska komedia obyczajowa z 2002 roku
  • Drive – amerykański film akcji z 2011 roku
  • Drive – album studyjny brytyjskiego DJ-a i producenta muzycznego Garetha Emery’ego
  • Drive – album studyjny holenderskiego DJ-a i producenta muzycznego Tiësto
  • Drive – singel amerykańskiego zespołu rockowego Incubus
  • Drive – singel francuskiego DJ i producenta muzycznego Davida Guetty
  • Drive – singel brytyjskiego piosenkarza Eda Sheerana
  • Drive – serial emitowany w stacji Fox Broadcasting Company
  • Drive – japońskie studio animacji
  • overdrive
  • napęd (ang. drive)

Wikipedia


drive-in

[czytaj: drajwin] usługa (kino, bar itp.) z której można skorzystać bez wysiadania z samochodu; driving-in


SJP.pl


driveable

przymiotnik

 (1.1) przejezdny

Wiktionary


driver

[czytaj: drajwer] w informatyce: program komputerowy albo plik odpowiedzialny za odpowiednią współpracę urządzenia peryferyjnego z komputerem i kontrolujący tę współpracę; drajwer; sterownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. inform. sterownik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Driver – seria gier komputerowych
  • Driver (w Stanach Zjednoczonych wydana jako Driver: You Are the Wheelman) – gra komputerowa, wydana w 1999 roku
  • Driver – album muzyczny zespołu Maxim
  • The Driver (Kierowca) – film z 1978 roku
  • sterownik urządzenia
  • Drive

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrajvɛr, AS: drai ̯ver

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drajwer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterownik, drajwer, firmware, kontroler

Wiktionary


drivespace

DriveSpace (początkowo znane jako DoubleSpace) – program narzędziowy do kompresji dysków dostarczane z systemem operacyjnym MS-DOS od wersji 6.0 w 1993 roku do 2000 roku razem z wydaniem Windows Me. Celem DriveSpace jest zwiększenie ilości danych, jaką użytkownik może przechowywać na dyskach poprzez kompresję i dekompresję danych „w locie”. Choć jest przeznaczony głównie do użytku z dyskami twardymi, obsługuje również dyskietki. Nie jest dostępny w systemie Windows XP i późniejszych.

Wikipedia


driving-in

[czytaj: drajwin(g) in] usługa (kino, bar itp.) z której można skorzystać bez wysiadania z samochodu; drive-in


SJP.pl


driń

wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drr, drrr, drin, drrń, dry, dryn, drynd, dryń


SJP.pl


driński

1. przymiotnik od: Drin (rzeka w Albanii);
2. przymiotnik od: Drina (rzeka w Bośni i Hercegowinie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Drinem, dotyczący Drinu (rzeki w Albanii)

 (1.2) związany z Driną, dotyczący Driny (rzeki w BiH oraz Serbii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drin mrz., Drina ż.

Wiktionary


drk

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = geogr. polit. Demokratyczna Republika Konga;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • DRK – Demokratyczna Republika Konga
  • DRK (Deutsches Rotes Kreuz) – Niemiecki Czerwony Krzyż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomimo zawarcia porozumienia, sytuację w DRK nadal określa się jako niestabilną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) DR Konga

Wiktionary


drl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = polit. Demokratyczny Ruch Lewicy (w Libanie);

 (1.2) = geogr. polit. Doniecka Republika Ludowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • DRL – Demokratyczny Ruch Lewicy w Libanie
  • DRL – Doniecka Republika Ludowa

Wikipedia


drm

[czytaj: de-er-EM]
1. skrót od: Digital Rights Management - systemy kontroli dostępu do danych w formie cyfrowej;
2. skrót od: Direct Rendering Manager - komponent systemu wyświetlania grafiki trójwymiarowej w systemie Linux;
3. skrót od: Digital Radio Mondiale - standard cyfrowej emisji radiofonicznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – systemy kontroli dostępu do danych w formie cyfrowej
  • Direct Rendering Manager – komponent systemu wyświetlania grafiki trójwymiarowej w systemie Linux
  • Digital Radio Mondiale – standard cyfrowej emisji radiofonicznej na falach długich, średnich i krótkich
  • Deutsche Rennsport-Meisterschaft – niemiecka seria wyścigów samochodów turystycznych, poprzedniczka DTM

Wikipedia


drobek

nazwisko


SJP.pl


drobiarka

kobieta zajmująca się hodowlą drobiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hodowczyni drobiu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie przeznaczone do hodowli drobiu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

 rzecz. drób mrz.

Wiktionary


drobiarski

związany z hodowlą drobiu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drobiarstwem lub drobiarzami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiarstwo n., drobiarz mos., drobiarka ż., drób mrz., drobiarnia ż.

 przym. drobiowy

Wiktionary


drobiarstwo

hodowla i przetwórstwo drobiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hodowla drobiu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiarski

 rzecz. drób mrz.

Wiktionary


drobiarz

specjalista w dziedzinie drobiarstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hodowca drobiu

 (1.2) sprzedawca drobiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drób m.

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobiazg

1. mały przedmiot służący do codziennego użytku, ozdoby itp.;
2. szczegół bez znaczenia, okoliczność, sprawa mało ważna;
3. zbiorowo: o małych dzieciach lub o dużej ilości małych roślin, zwierząt albo rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś drobnego, małego, niewielkiego

 (1.2) coś o niewielkim znaczeniu

wykrzyknik

 (2.1) nie ma problemu!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szufladach trzymam tylko różne drobiazgi, nie mam tam nic ważnego.

 (1.2) — Nic ci się nie stało? — A, to drobiazg, zaciąłem się tylko w palec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbʲjask, AS: drobʹi ̯ask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazgowość ż., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

:: zdrobn. drobiażdżek m.

 przym. drobiazgowy

 przysł. drobiazgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobnostka

 (1.2) błahostka, bagatela, bagatelka, betka, bzdet, bzdura, detal, drobiażdżek, drobnostka, duperele, faramuszka, fraszka, furda, głupstewko, głupstwo, mały pikuś, marność; wulg. gówno

Wiktionary


drobiazgowicz

osoba pozbawiona większych horyzontów myślowych, interesująca się rzeczami bez większego znaczenia


SJP.pl


drobiazgowo

przysłówek

 (1.1) szczegółowo, dokładnie, w sposób drobiazgowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sferze stosunków społecznych islam propaguje model konserwatywnego układu społecznego ze ściśle określanymi rolami obydwu płci i reguluje drobiazgowo relacje w sferze prokreacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobne nmos., drobiazg m., drobiażdżek m., drobiazgowość ż., drobiazgowicz m.

 przym. drobiazgowy

 wykrz. drobiazg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrupulatnie, szczegółowo

Wiktionary


drobiazgowość

→ drobiazgowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest drobiazgowe; cecha tych, którzy są drobiazgowi

Wiktionary

Patrz:

drobiazgowy

Przykłady

 (1.1) – CZ – powie­dział obojętnie, nie spusz­cza­jąc oczu z twarzy Brehy – popraw wpis i wiedz, że jeste­śmy wdzięczni za twoją… szcze­gólną drobiazgowość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazg mrz., drobiażdżek m., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

 przym. drobiazgowy

 przysł. drobiazgowo

 wykrz. drobiazg

Wiktionary


drobiazgowy

1. szczegółowy, dokładny; skrupulatny;
2. mało znaczący, nieważny; błahy, drobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) uwzględniający najdrobniejsze szczegóły

 (1.2) przesadnie dokładny, skrupulatny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak, bo to nie tylko wyprawy, ale także ich przygotowanie: zbieranie pieniędzy, drobiazgowy research, planowanie trasy.

 (1.2) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobne nmos., drobiazg m., drobiażdżek m., drobiazgowość ż., drobiazgowicz m., drobiażdżarka ż.

 przysł. drobiazgowo

 wykrz. drobiazg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczegółowy, skrupulatny

 (1.2) szczegółowy, skrupulatny, pedantyczny

Wiktionary


drobiażdżek

zdrobnienie od: drobiazg


SJP.pl


drobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drobić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drobić

Wiktionary


drobik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drobik – rodzaj porostów
  • Kacper Drobik – chodziarz sportowy
  • Marian Drobik – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia


drobin

1. mały kawałek, odrobina;
2. molekuła; najmniejsza cząstka substancji składająca się z takich samych lub różnych atomów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbʲĩn, AS: drobʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobiński

Wiktionary


drobina

1. mały kawałek, odrobina;
2. molekuła; najmniejsza cząstka substancji składająca się z takich samych lub różnych atomów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś bardzo małego, kawałeczek czegoś

 (1.2) mała istotka

 (1.3) fiz. chem. najmniejsza cząstka substancji, wykazująca jeszcze jej własności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drobina:
  • Drobina – część wsi Sokół w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • cząsteczka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɔˈbʲĩna, AS: drobʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnica ż., odrobina ż., drobne nmos.

:: zdrobn. drobinka ż.

 przym. drobny, drobinowy, drobniutki

 przysł. drobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawałeczek, okruszyna, odrobina

 (1.2) kruszyna

 (1.3) cząsteczka

Wiktionary


drobinianin

mieszkaniec Drobina (miasta w Polsce)


SJP.pl


drobinianka

mieszkanka Drobina (miasta w Polsce)


SJP.pl


drobinka

zdrobnienie od: drobina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maleńka cząstka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brodziak patrzył na te drobinki przenikające do ludzkiego organizmu przez otwarty szeroko otwór gębowy, ale mimo że ładnie namalowane i obrazowo przedstawione, nie interesowały go wcale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnostka ż., drobina ż.

 przym. drobny

Wiktionary


drobinkowy

→ drobinka


SJP.pl

Patrz:

drobinka

drobinowy

przymiotnik od: drobina


SJP.pl


drobiony

ludowy taniec podhalański; drobny


SJP.pl


drobiowy

przymiotnik od: drób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zootechn. związany z drobiem, przeznaczony dla drobiu

 (1.2) spoż. sporządzony z drobiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈbʲjɔvɨ, AS: drobʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drób

 przym. drobiarski

Wiktionary


drobisz

1. kruszyć, rozdrabniać, dzielić na małe kawałki
2. chodzić małymi krokami, dreptać


SJP.pl


drobić

1. kruszyć, rozdrabniać, dzielić na małe kawałki
2. chodzić małymi krokami, dreptać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. dzielić na drobne części

 (1.2) pot. stawiać małe, drobne kroki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzymał konia mocno w cuglach, ale ciemny wierzchowiec z białą łatą na piersiach drobił niespokojnie cienkimi nogami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruszyć

 (1.2) dreptać

Wiktionary


drobiński

związany z Drobinem, dotyczący Drobina


SJP.pl


drobka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. drabina

Wiktionary


drobne

pieniądze o niewielkim nominale; bilon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. pieniądze o niewielkim nominale, monety

forma przymiotnika.

 (2.1) M., B. i W. lp. n. oraz lm. nmos. od: drobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz jakieś drobne? Ekspedientka nie ma wydać ze stówy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbnɛ, AS: drobne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiazg m., drobina ż., drobniak m.

 czas. podrabiać, rozdrabniać ndk., rozdrobnić dk.

 przym. drobny, drobiazgowy, drobniutki

 przysł. drobno, drobiazgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniaki, drobnica, bilon

Wiktionary


drobniaczek

rodzaj mchu z rodziny drobniaczkowatych


SJP.pl


drobniaczkowate

rodzina mchów


SJP.pl


drobniak

potocznie: moneta o niskim nominale; moniak, groszak


SJP.pl


drobnica

maleńki chrząszcz żerujący na siewkach buraków; krytojad burakowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drobnica burakowa – chrząszcz, inaczej krytojad burakowy
  • drobnica – asortyment surowca drzewnego (drewna)
  • drobnica – towar przesyłany w niewielkich opakowaniach: paczkach, workach, belach itp.
  • drobnicowiec

Wikipedia


drobnicowcowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drobnicowcem, dotyczący drobnicowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnicowiec m.

Wiktionary


drobnicowiec

statek przeznaczony do przewozu towarów drobnicowych tzw. drobnicy


SJP.pl

Drobnicowiec – statek wodny przeznaczony do przewozu drobnicy, czyli towarów przemysłowych liczonych w sztukach, zapakowanych w skrzynie, beczki, bele, worki i inne rodzaje opakowań, lub bez opakowania, np. samochody.

Drobnicowce rozwijają zwykle dużą prędkość, przekraczającą nawet 20 węzłów. Z reguły są wyposażone w urządzenia i osprzęt przeładunkowy (dźwigi lub bomy ładunkowe), umożliwiający im załadowanie i wyładowanie ładunku bez użycia urządzeń portowych.

Wikipedia


drobnicowy

1. związany z czymś złożonym z licznych i niewielkich elementów;
2. niewiele znaczący, błahy, nieistotny


SJP.pl


drobniczka

gatunek żyworodnej ryby z rodziny piękniczkowatych


SJP.pl


drobniej

stopień wyższy od przysłówka: drobno


SJP.pl


drobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: drobny


SJP.pl


drobnik

drobnik wełnistowłosy - gatunek pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl


drobniusieńki

zdrobnienie od: drobniusi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: drobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezenty były wówczas drobniusieńkie, bo np. ktoś tam dostał na gwiazdkę dwa jajka.

 (1.1) Lecz, niestety, figa z kochliwych zachcianek! Każdy drobny, drobniusieńki krok naszych junaków ku ucięciu flirtu, acz najniewinniejszego, niezmiennie rozbijał się o przeszkody, zawzięcie stawiane przez mężczyzn Wietnamczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: drobʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


drobniuteńki

zdrobnienie od: drobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: drobniutki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: drobʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobny, drobniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniutki

Wiktionary


drobniutki

zdrobnienie od: drobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: drobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starej dozorczyni Mariannie poleciłem, by kupiła w sklepie kilka świec oraz sześć funtów kaszy manny, bardzo drobniutkiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbʲˈɲutʲci, AS: drobʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobina ż., drobnostka ż., drobne nmos., drobnica ż., drobnicowiec m.

 przym. drobny

:: zdrobn. drobniuteńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobniuśki

Wiktionary


drobniuśki

zdrobnienie od: drobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: drobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piasek to był jak złoto, cieniuśki, drobniuśki, biały jak mąka, jak puch puszysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbʲˈɲüɕci, AS: drobʹńüśḱi

Wiktionary


drobno

przysłówek

 (1.1) w sposób drobny, szczegółowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden ząbek czosnku i cebulę drobno pokrajać i podsmażyć na maśle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnostka ż., drobne nmos., drobina ż., drobnica ż.

 przym. drobny

Wiktionary


drobnokapitalistyczny

oparty na niewielkim kapitale


SJP.pl


drobnokolczasty

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający drobne kolce

Wiktionary


drobnokomórkowy

nowotwór (rak) drobnokomórkowy - nowotwór płuc wykazujący duży stopień złośliwości


SJP.pl


drobnokościsty

mający drobne kości


SJP.pl


drobnokroplisty

występujący w postaci drobnych kropli


SJP.pl


drobnokwiatowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który posiada drobne kwiaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemal całkowicie uległa rozkładowi brązowa adamaszkowa podszewka o motywie drobnokwiatowym.

Wiktionary


drobnolistność

→ drobnolistny


SJP.pl

Patrz:

drobnolistny

drobnolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający drobne liście

Wiktionary


drobnomieszczanin

małomieszczanin;
1. człowiek należący do klasy średniej, np. drobny przedsiębiorca, sklepikarz, urzędnik;
2. pogardliwie: człowiek ograniczony, małostkowy, bez wyższych aspiracji; filister, kołtun


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba należąca do warstwy drobnomieszczańskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczańskość ż.

:: zgrub. drobnomieszczuch m.

:: fż. drobnomieszczanka ż.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary


drobnomieszczanka

1. kobieta należąca do warstwy drobnomieszczaństwa;
2. kobieta o ciasnych poglądach, bez wyższych aspiracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta należąca do warstwy drobnomieszczańskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

:: fm. drobnomieszczanin m.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary


drobnomieszczański

→ drobnomieszczaństwo; małomieszczański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) socjol. związany z drobnomieszczaństwem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) książk. pogard. charakteryzujący się ciasnotą horyzontów, ograniczony w zainteresowaniach, przywiązany do konwenansów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urodził się w ostatnim dziesięcioleciu zeszłego stulecia, w drobnomieszczańskiej rodzinie, która od paru pokoleń związana była z miasteczkiem cukrowniczym na Kujawach.

 (2.1) Zwykliśmy krytykować drobnomieszczańskie nawyki, ale w gruncie rzeczy nie jesteśmy zdolni pozbyć się ich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczaństwo n., drobnomieszczanin m., drobnomieszczanka ż., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małomieszczański

 (2.1) mieszczański

Wiktionary


drobnomieszczańskość

→ drobnomieszczański


SJP.pl

Patrz:

drobnomieszczański

drobnomieszczaństwo

małomieszczaństwo;
1. klasa społeczna, zwykle utożsamiana z klasą średnią właściwą lub klasą średnią niższą; właściciele małych firm, warsztatów, sklepików;
2. postawa życiowa, sposób myślenia nacechowany brakiem wyższych aspiracji i zainteresowań, ograniczonymi horyzontami, ciasnotą poglądów; filisterstwo, kołtuństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) socjol. mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

 (1.2) pogard. ciasnota i ograniczoność w postępowaniu

Wiktionary

Drobnomieszczaństwo – warstwa drobnych wytwórców towarowych lub handlarzy, posiadających środki produkcji i niewielką własność prywatną, niezatrudniający wcale lub zatrudniający niewielu najemnych pracowników.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała ideologia Zamenhofa zaabsorbowana przez niego w domu, szkole oraz na ulicach Białegostoku i Warszawy była |ideą uciskanego narodowo i gospodarczo eksploatowanego drobnomieszczaństwa polsko-żydowskich miasteczek Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnomieszczanin m., drobnomieszczanka ż., drobnomieszczańskość ż., drobnomieszczuch m.

 przym. drobnomieszczański

 przysł. drobnomieszczańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) filisterstwo, kołtuństwo

Wiktionary


drobnomieszczuch

pogardliwie: drobnomieszczanin; filister, kołtun


SJP.pl


drobnonogi

pierwowije, gromada stawonogów, niekiedy traktowana jako podgromada wijów


SJP.pl

Drobnonogi (Symphyla) – niewielka gromada żyjących w ziemi wijów. Osiągają rozmiar ok. 2-10 mm.

Przedstawiciele tej gromady rodzą się z ok. 6 parami odnóży, podczas gdy dorosły drobnonóg ma ich 12 par. Ciało bezbarwne. Drobnonogi żyją w ziemi i są detrytofagami – czyli organizmami żywiącymi się martwą materią organiczną. Są to organizmy o szczątkowych narządach zmysłów, kompletnie ślepe. Chętnie grupują się, a w metrze kwadratowym gleby można odnaleźć do pięciu tysięcy drobnonogów.

Wikipedia


drobnooki

przymiotnik

 (1.1) przest. mający małe oczy

 (1.2) mający małe oka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W środku Tatary, krępe, drobnookie,
Niesforną, tłumną, roją się szarańczą

 (1.1) […] panujące plemię u tych hord było białe, piękne i dorodne, rycerstwo dorodne i dzielne, gmin mały, czarny i drobnooki.

 (1.2) Sieć drobnooka jest zawsze słabo napięta i tworzy lekkie fałdy.

 (1.2) Drobnooka siatka zabezpieczająca ze szwem wykonana z trwałego polipropylenu gwarantuje skuteczną i długotrwałą ochronę […].

Wiktionary


drobnoowocowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający drobne owoce

Wiktionary


drobnopestkowy

mający drobne pestki


SJP.pl


drobnoporek

rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców


SJP.pl


drobnorolny

mający mało roli (ziemi uprawnej), np. chłop drobnorolny; małorolny


SJP.pl


drobnoseryjny

w ekonomii: produkcja drobnoseryjna - produkcja obejmująca serie po kilka lub kilkadziesiąt sztuk wyrobu


SJP.pl


drobnostka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeskoczenie tego muru jest dla niego drobnostką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbˈnɔstka, AS: drobnostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobina ż., drobinka ż., drobność ż., drobnica ż., drobnicowiec m.

 przym. drobny, drobniutki

 przysł. drobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg, błahostka, bagatela, fraszka, głupstwo, małostka, bzdura, reg. betka

Wiktionary


drobnostkowość

→ drobnostkowy


SJP.pl

Patrz:

drobnostkowy

drobnostkowy

1. dotyczący drobnostek, spraw mało ważnych;
2. przesadnie skrupulatny; pedantyczny, drobiazgowy;
3. przywiązujący zbyt dużą wagę do nieistotnych detali a pomijający rzeczy ważne; małostkowy;
4. świadczący o takiej postawie


SJP.pl


drobnoszlachecki

dotyczący drobnej szlachty


SJP.pl


drobnosłoisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o drewnie charakteryzujący się wąskimi słojami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drewno brzęku jest drobnosłoiste.

Wiktionary


drobnotowarowy

odnoszący się do drobnej wytwórczości lub drobnego rolnictwa; małotowarowy


SJP.pl


drobnoustek

drobnoustek obrzeżony, drobnoustek ozdobny - gatunki ryb akwariowych z rodziny smukleniowatych


SJP.pl


drobnoustrój

niewielki organizm należący do pierwotniaków, glonów, grzybów, bakterii lub sinic; mikroorganizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ludzkim organizmie występuje mnóstwo drobnoustrojów – niektóre mają działanie pozytywne, inne negatywne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbnɔˈwustruj, AS: drobnou̯ustrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drobnoustrojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroorganizm, mikrob, zarazek; przest. bakcyl

Wiktionary


drobnowidowy

dawniej: mikroskopowy


SJP.pl


drobnowidz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. mikroskop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co można dostrzec przez drobnowidz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔbˈnɔvʲit͡s, AS: drobnovʹic

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroskop

Wiktionary


drobnoworkowce

rząd grzybów z klasy workowców właściwych; Microascales


SJP.pl


drobnoworkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych


SJP.pl


drobnoziarnistość

miałkość; sypkość


SJP.pl


drobnoziarnisty

przymiotnik

 (1.1) złożony z drobnych ziarenek, cząstek, zawierający drobne ziarna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po starannym wymieszaniu (około 30 sek.) spowolniono mieszanie i podano około 10 g piasku drobnoziarnistego.

 (1.1) W klatce na podłodze umieszczamy wygotowany piasek drobnoziarnisty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɔbnɔʑarʲˈɲistɨ, AS: drobnoźarʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobnoziarnistość ż.

Wiktionary


drobnozębny

1. nibylis drobnozębny - gatunek ssaka z rodziny psowatych;
2. piła drobnozębna - gatunek ryby drapieżnej


SJP.pl


drobnołuseczkowaty

mający postać bardzo małych łusek; drobnołuseczkowy


SJP.pl


drobnołuseczkowy

mający postać bardzo małych łusek; drobnołuseczkowaty


SJP.pl


drobnołuszczak

rodzaj grzybów z rodziny łuskowcowatych


SJP.pl


drobność

→ drobny


SJP.pl

Patrz:

drobny

drobny

1. mały, niewielki; małej wartości; nieliczny; mało znaczący, błahy;
2. miałki, złożony z małych elementów;
3. delikatnej budowy, wątły, szczupły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość

 (1.2) taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie

 (1.3) taki, który składa się z małych części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.1) Z drobnego nasionka wyrosła wielka i sprężysta topola.

 (1.2) Mój wujek jest drobnym przedsiębiorcą. Jego firma działa tylko na terenie naszego powiatu.

 (1.3) Często używam drobnego cukru, bo szybciej się rozpuszcza niż ten gruboziarnisty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔbnɨ, AS: drobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobność ż., drobina ż., drobinka ż., drobnostka ż., drobne nmos., drobnica ż., drobnicowiec m., zdrobnienie n.

 przym. drobniutki, drobniuteńki

 przysł. drobno

 czas. rozdrobnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatny, asteniczny, wątły, mizerny, niewielki

Wiktionary


drobot

nazwisko


SJP.pl


droczyć

1. dawniej: drażnić, nękać kogoś;
2. droczyć się - spierać się z kimś, przekomarzać się, żartobliwie drażnić się


SJP.pl


droga

1. pas ziemi służący do komunikacji
2. jakiś szlak komunikacyjny; tor, linia
3. odpowiedni kierunek dotarcia do celu
4. podróż, wędrówka; trasa, tor
5. sposób dochodzenia do czegoś
6. długość przebywanego odcinka
7. fiz. długość toru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

 (1.2) podróżowanie

 (1.3) sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

 (1.4) fiz. długość toru ciała lub punktu;

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: drogi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • droga:
    • droga magnetyczna,
    • droga optyczna
  • droga:
    • kołowa:
      • publiczna:
      • kategorie:
      • krajowa,
      • wojewódzka,
      • powiatowa,
      • gminna,
      • klasy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na drodze doszło do groźnego wypadku.

 (1.1) Pogoda zaczynała się psuć, więc postanowiliśmy wybrać najkrótszą drogę do schroniska.

 (1.2) Potem czeka nas droga do Bułgarii.

 (1.3) Na planie nie zaznaczono, jaką drogą można dojść do zamku.

 (1.4) Pochodna drogi po czasie nazywa się prędkością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɡa, AS: droga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróżny mos., drogowiec mos., drogownictwo n., drogówka ż., dróżnik mos., dróżniczka ż., podróż ż., podróżowanie n., drożność ż.

:: zdrobn. drożyna ż., dróżka ż.

 przym. drogowy, drożny, przydrożny, zdrożony, podróżny

 czas. podróżować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) marszruta

 (1.4) tor

Wiktionary


drogba

nazwisko


SJP.pl


drogeria

sklep z kosmetykami i artykułami sanitarnymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;

Wiktionary

Drogeria – sklep z kosmetykami, a także z innymi artykułami chemicznymi. Nazwa pochodzi od francuskiego "droguerie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłam w drogerii i kupiłam szybkoschnący lakier do paznokci.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drogeryjny

 rzecz. drogista mos.

Wiktionary


drogeriowy

→ drogeria; drogeryjny


SJP.pl


drogeryjny

→ drogeria; drogeriowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drogerią, dotyczący drogerii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogeria ż., drogista mos., drogistka ż., drogerzysta mos., drogerzystka ż.

 przym. drogistyczny

Wiktionary


drogerzysta

drogista;
1. absolwent szkoły drogistycznej;
2. sprzedawca w drogerii, właściciel drogerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) absolwent szkoły drogistycznej

 (1.2) sprzedawca w drogerii

 (1.3) właściciel drogerii

Wiktionary


drogerzystka

→ drogerzysta


SJP.pl

Patrz:

drogerzysta

drogi

1. mający wysoką cenę
2. kochany, bliski sercu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wysoką cenę

 (1.2) bliski uczuciowo

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M. B. W. lm. od: droga

Wiktionary

Drogi – miesięcznik Głównej Kwatery Harcerek ZHP wydawany w Warszawie w latach 1946–1948.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta przed wszystkimi chwali się, że chodzi w drogich ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciucholandach!

 (1.1) Nowe badanie pokazuje, że Kopenhaga jest trzecią najdroższą metropolią na świecie; wyprzedzają ją tylko Oslo i Paryż.

 (1.1) Ten samochód jest bardzo drogi, choć jest bezwartościowym gratem.

 (1.2) Mój samochód jest mi bardzo drogi z powodów sentymentalnych, choć nie miał wysokiej ceny.

 (1.2) Moja droga ja cię kocham / To mej miłości pieśń / Moja droga ja cię kocham / Aż mi to trudno znieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɟi, AS: droǵi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drogo

 rzecz. drożyzna ż.

 czas. zdrożeć, drożeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosztowny

 (1.2) bliski

Wiktionary


drogiet

dawniej: tkanina wełniana lub półwełniana na jedwabnej osnowie, rzadziej jedwabna ze srebrną nicią; drojet


SJP.pl


drogista

drogerzysta;
1. absolwent szkoły drogistycznej;
2. sprzedawca w drogerii, właściciel drogerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. właściciel drogerii

 (1.2) daw. sprzedawca w drogerii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɟista, AS: droǵista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogeria ż., drogerzysta m.

:: fż. drogistka

 przym. drogeryjny, drogistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogerzysta

 (1.2) drogerzysta

Wiktionary


drogistka

absolwentka szkoły drogistycznej; sprzedawczyni w drogerii; właścicielka drogerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. właścicielka drogerii

 (1.2) daw. sprzedawczyni w drogerii

Wiktionary


drogistowski

→ drogista; drogistyczny


SJP.pl


drogistyczny

→ drogista; drogistowski


SJP.pl


drogman

tłumacz i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu; tardżuman, dragoman


SJP.pl


drogo

przysłówek sposobu

 (1.1) od: drogi (wart dużo pieniędzy)

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) W. lp. od: droga

Wiktionary

Drogo (ur. ok. 1118 w Épinoy, zm. 16 kwietnia 1189 w Sebourgu) – święty katolicki, rekluz.

Osierocony przy urodzeniu pogrobowiec, zrzekł się rodzinnego majątku i został pasterzem. Swój czas dzielił między pielgrzymki, modlitwę i umartwianie. Nie mogąc podołać trudom wędrówek udał się do Sebourga i tam znalazł odosobnienie w celi przy miejscowym kościele. Jest patronem pasterzy i pastwisk, a jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną rocznicę śmierci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tyle pieniędzy za tydzień wakacji, to dla mnie za drogo.

 (2.1) Wróć, czekam cię tęskliwie, drogo moja srebrna, • Zasłuchana w księżyce, gwiaździce i słońca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔɡɔ, AS: drogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożyzna ż., drożenie n., zdrożenie n., podrożenie n.

 czas. drożeć ndk., zdrożeć dk., podrożeć dk.

 przym. drogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. słono

Wiktionary


drogocenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: drogocenny


SJP.pl


drogocenności

→ drogocenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) drogocenne przedmioty

Wiktionary

Patrz:

drogocenny

Przykłady

 (1.1) Sanktuarium trzyma drogocenności w sekretnym skarbcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogocenność ż.

 przym. drogocenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosztowności, precjoza

Wiktionary


drogocenność

→ drogocenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzymiotnikowy od|drogocenny.

Wiktionary

Patrz:

drogocenny

Powiązane:

 przym. drogocenny

 rzecz. drogocenności nmos., przecena ż.

Wiktionary


drogocenny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dużą wartość materialną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakież to płótno mogliby ukrywać w podziemiach? Prawdopodobnie niezwykle drogocenne, skoro Tyrolczyk upierał się, żeby schowek był zupełnie suchy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drogocenności nmos., drogocenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezcenny

Wiktionary


drogomierz

przyrząd do mierzenia długości przebytej drogi; hodometr


SJP.pl

Drogomierz, hodometr (gr. "hodós", droga) – urządzenie służące do pomiaru odległości pokonanej przez obiekt. Ze względu na sposób ustalania wyniku pomiaru drogomierz może być urządzeniem analogowym (mechanicznym) lub cyfrowym (elektronicznym).

Wikipedia


drogomir

imię męskie


SJP.pl

Drogomir, Drogmir, Dragomir, Drahomir, Drohomir, Dargomier – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Drogo-" ("drogi") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło ono oznaczać "ten, któremu drogi jest pokój". Żeńskim odpowiednikiem tych imion jest m.in. Drogomira.

Wikipedia


drogomira

imię żeńskie


SJP.pl

Drogomira, Drogmira, Dragomira, Drahomira, Drohomira, Dargomiera – słowiańskie imię żeńskie, złożone z członów "Drogo-" ("drogi") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło ono oznaczać "ta, której drogi jest pokój". Odpowiednik męskiego imienia Drogomir i podobnych.

Wikipedia


drogomirostwo

Drogomir z małżonką; Drogomirowie


SJP.pl


drogomirowie

Drogomir z małżonką; Drogomirostwo


SJP.pl


drogomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogomira (Drogomiry) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


drogomirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogomiry lub z nią związany


SJP.pl


drogomistrz

osoba zajmująca się konserwacją i badaniem zużycia dróg jemu podległych


SJP.pl


drogomił

imię męskie


SJP.pl

Drogomił, Dromił – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Dro(go)-" („drogi”) i "-mił" („miły”). Mogło ono oznaczać „drogi i miły”.

Drogomił imieniny obchodzi 21 kwietnia i 18 lipca.

Wikipedia


drogomiłostwo

Drogomił z małżonką; Drogomiłowie


SJP.pl


drogomiłowie

Drogomił z małżonką; Drogomiłostwo


SJP.pl


drogomiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogomiła lub z nim związany


SJP.pl


drogomysł

imię męskie


SJP.pl

Drogomysł – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Drogo-" ("drogi") i "-mysł" ("myśleć", "myśl"). Mogło oznaczać "mający cenne myśli".

Drogomysł imieniny obchodzi 17 czerwca i 18 czerwca.

Wikipedia


drogomysłostwo

Drogomysł z małżonką; Drogomysłowie


SJP.pl


drogomysłowie

Drogomysł z małżonką; Drogomysłostwo


SJP.pl


drogomysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogomysła lub z nim związany


SJP.pl


drogomyśl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Śląsku Cieszyńskim;

Wiktionary

Drogomyśl ( Drahomyšl, Drahomischl) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Strumień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsza wzmianka o Drogomyślu pochodzi z 1454 roku.

Wiktionary


drogosz

drogosz żałobny - muchówka z rodziny bujankowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Górach Stołowych o wysokości ok. 681 m n.p.m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drogosz – szczyt w Sudetach
  • drogosz (Hemipenthes) – rodzaj owadów z rodziny bujankowatych
  • Leszek Drogosz – polski bokser

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Drogosza pójdziemy szlakiem bezpośrednio na Róg.

Wiktionary


drogoszewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drogoszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
  • Drogoszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
  • Drogoszewo – osada w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
  • Drogoszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Piaski
  • Drogoszewo – gromada

Wikipedia


drogoszostwo

Drogosz z małżonką; Drogoszowie


SJP.pl


drogoszowie

Drogosz z małżonką; Drogoszostwo


SJP.pl


drogoszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogosza lub z nim związany


SJP.pl


drogosław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drogosław – imię staropolskie
  • Drogosław – dzielnica Nowej Rudy
  • Drogosław – herb szlachecki
  • Drogosław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Drogosław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków

Wikipedia


drogosława

imię żeńskie


SJP.pl

Drogosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Drogo-" („drogi”) i "-sława" („sława”). Mogło ono oznaczać „ta, której droga jest sława”. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1400 rok).

Drogosława imieniny obchodzi 11 marca, 15 października, 15 grudnia.

Wikipedia


drogosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogosławy lub z nią związany


SJP.pl


drogosławostwo

Drogosław z małżonką; Drogosławowie


SJP.pl


drogosławowie

Drogosław z małżonką; Drogosławostwo


SJP.pl


drogosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Drogosława (Drogosławy) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


drogowe

dawna opłata pobierana od przejeżdżających; myto


SJP.pl


drogowiec

osoba pracująca przy budowie lub naprawie dróg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba pracująca przy budowie, naprawie lub utrzymaniu dróg

 (1.2) pot. osoba specjalizująca się w budowie dróg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obfite opady śniegu znowu zaskoczyły drogowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: drogovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., drogownictwo n., droga ż., dróżka ż., drogówka ż.

 przym. drogowy, przydrożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. drożnik

Wiktionary


drogownictwo

dział budownictwa zajmujący się projektowaniem, budową i konserwacją dróg


SJP.pl

Drogownictwo – dział budownictwa zajmujący się zagadnieniami projektowania, budowy, utrzymania i modernizacji dróg kołowych.

Zasadniczą działalnością drogownictwa jest projektowanie, budowa, odbudowa, remonty i organizacja prac drogowych oraz letnie i zimowe utrzymanie dróg.

Wikipedia


drogowskaz

znak przydrożny informujący o kierunku i odległości od danej miejscowości; kierunkowskaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

 (1.2) przen. to, co wyznacza kierunek rozwoju, stanowi wzór

Wiktionary

Drogowskaz – znak drogowy pionowy (tzn. w postaci tablicy z napisami i ewentualnie symbolami), wskazujący kierunek do miejscowości lub obiektu na drodze, ustawiany zazwyczaj na skrzyżowaniu dróg lub przed nim. Może być prostokątną tablicą z namalowanymi strzałkami, albo sam być ukształtowany w formie podobnej do strzałki lub wskaźnika, skierowanego w stronę miejsca na nim opisanego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pośród drzew mądrych kroczysz, kamień / Chwali Cię — kłosy, oczy szczygłów, wilg / I dachy stodół, drogowskazów ramię, / I wiatr, co nigdy w pochwale nie zamilkł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔfskas, AS: drogofskas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drogowskazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierunkowskaz, gw. Górny Śląsk wyjgwajzer

Wiktionary


drogowskazowy

→ drogowskaz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący drogowskazu

Wiktionary

Patrz:

drogowskaz

drogowy

związany z drogą, dotyczący drogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący drogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierowca jadący z nadmierną prędkością spowodował wypadek drogowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈɡɔvɨ, AS: drogovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. droga.

Wiktionary


drogoń

rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


drogówka

potocznie: policja drogowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. policja drogowa

Wiktionary

Drogówka – polski film fabularny z 2012 w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. droga ż., drogowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) policja drogowa

Wiktionary


drogówkowy

→ drogówka


SJP.pl

Patrz:

drogówka

drohicki

przymiotnik od: Drohiczyn; drohiczyński


SJP.pl


drohiczyn

1. miasto w Polsce;
2. miasto na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce na Podlasiu;

 (1.2) geogr. miasto na Białorusi, w obwodzie brzeskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drohiczyn – miasto w powiecie siemiatyckim, w województwie podlaskim
  • Drohiczyn – w latach 1795–1863 samodzielne miasto Drohiczyn (Ruski)
  • Drohiczyn – miasto na Białorusi, siedziba powiatu, w obwodzie brzeskim
  • Drohiczyn – gmina miejsko-wiejska w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim
  • Drohiczyn – dawna gmina wiejska istniejąca w guberni siedleckiej
  • Drohiczyn – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. poleskim (obecnie na Białorusi)
  • Drohiczyn – stacja kolejowa w miejscowości Pirkowicze, w rejonie drohiczyńskim, w obwodzie brzeskim, na Białorusi
  • Bitwa pod Drohiczynem
  • Dekanat Drohiczyn
  • Drohiczyn (gromada)
  • Gmina Drohiczyn (ujednoznacznienie)
  • Ziemia drohicka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Drohiczynie kręcono (…) odcinki serialu "Ojciec Mateusz".

 (1.1-2) Przez Drohiczyn przeszedł front wschodni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈxʲit͡ʃɨ̃n, AS: droχʹičỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drohiczynianin m., drohiczynianka ż.

 przym. drohiczyński, drohicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Drohiczyn Poleski

Wiktionary


drohiczynianin

mieszkaniec Drohiczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Drohiczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do powstania klubu przyczynili się zamożni drohiczynianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m.

:: fż. drohiczynianka ż.

 przym. drohiczyński

Wiktionary


drohiczynianka

mieszkanka Drohiczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Drohiczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W turnieju znowu zwyciężyła jedna z drohiczynianek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m.

:: fm. drohiczynianin m.

 przym. drohiczyński

Wiktionary


drohiczyński

przymiotnik od: Drohiczyn; drohicki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Drohiczyna, związany z Drohiczynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego obrazy trafiły do drohiczyńskiego muzeum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohiczyn m., drohiczynianin mos., drohiczynianka ż.

 przym. drohicki

Wiktionary


drohobycki

przymiotnik od: Drohobycz, miasto na Ukrainie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Drohobyczem, dotyczący Drohobycza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śladem lat ubiegłych Koło Śląskie Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Drohobyckiej w Bytomiu organizuje letni wypoczynek dzieci i młodzieży z najuboższych polskich rodzin z powiatu drohobyckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohobycz mrz., drohobyczanin m., drohobyczanka ż.

Wiktionary


drohobycz

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie lwowskim;

Wiktionary

Drohobycz ( Дрогобич, ‏דראָהאָביטש‎) – miasto w zachodniej części Ukrainy, w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu drohobyckiego i hromady Drohobycz.

Drohobycz leży nad Tyśmienicą w Beskidach Brzeżnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drohobycz to miasto znajdujące się w obwodzie lwowskim nad rzeką Tyśmienicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈxɔbɨt͡ʃ, AS: droχobyč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drohobyczanin m., drohobyczanka ż., Drohobyczka ż.

 przym. drohobycki

Wiktionary


drohobyczanin

mieszkaniec Drohobycza


SJP.pl


drohobyczanka

mieszkanka Drohobycza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Drohobycza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drohobycz mrz.

 przym. drohobycki

Wiktionary


drohomirecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Sas Drohomirecki
  • Kazimierz Drohomirecki
  • Makary Drohomirecki
  • Mariusz Drohomirecki
  • Drohomireccy

Wikipedia


droid

android, robot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sf. zaawansowany robot wyposażony w sztuczną inteligencję

Wiktionary

Zobacz też: krój pisma Droid.

Droid – określenie większości bardziej skomplikowanych robotów w fikcyjnym świecie "Gwiezdnych wojen", w tym androidów – zazwyczaj wyposażonych w pewien rodzaj sztucznej inteligencji.

Istnieje pięć podstawowych kategorii (ang. "degrees") droidów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leia spojrzała w jego stronę i pośpiesznie odprawiła droida.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. droidka ż.

Wiktionary


droidka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sf. droid stworzony na wzór kobiety lub zachowujący się tak jakby miał cechy żeńskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­idka jej córki, WA-2V, wyro­sła jak spod ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. droid m.

Wiktionary


drojet

dawniej: tkanina wełniana lub półwełniana na jedwabnej osnowie, rzadziej jedwabna ze srebrną nicią; drogiet


SJP.pl


dromader

wielbłąd o jednym garbie, hodowany w Azji i w Afryce; wielbłąd jednogarbny; jednogarb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. wielbłąd jednogarbny;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. środ. polit. osoba transportująca materiały agitacyjne (bibułę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie wysłani przez nas powrócili po dwóch tygodniach z ośmioma dromaderami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃ˈmadɛr, AS: drõmader

Wiktionary


dromaderiusz

dawniej: dromader - wielbłąd jednogarbny


SJP.pl


dromaderka

garbatka dromaderka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


dromeozaur

gatunek dinozaura


SJP.pl

Dr

Wikipedia


dromeozaury

rodzina dinozaurów gadziomiednicznych


SJP.pl

Dromeozaury (Dromaeosauridae) – rodzina teropodów należących do grupy Maniraptora. Często potocznie nazywane „raptorami”. Określenie to spopularyzował film "Park Jurajski" Stevena Spielberga. Nazwa Dromaeosauridae oznacza „biegające jaszczury” – od greckich słów "dromeus"/δρομευς („biegacz”) i "sauros"/σαυρος („jaszczur”).

Wikipedia


dromofobia

chorobliwy lęk przed podróżowaniem


SJP.pl

Dromofobia (łac. dromophobia) - jest to niczym nieuzasadnione występowanie lęku przed przechodzeniem przez ulicę. Chory boi się także wszelkiego rodzaju podróży, również myślenia o nich.

Wikipedia


dromomania

patologiczny popęd do wędrowania; poriomania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. popęd do włóczęgi i podróży, często przy ograniczonej świadomości swoich czynów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poriomania

Wiktionary


dromon

wojenny, wiosłowy okręt bizantyjski; dromona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. mar. typ średniowiecznego, galeropodobnego okrętu wojennego używanego głównie przez Bizancjum

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. dromona

Wiktionary


dromona

wojenny, wiosłowy okręt bizantyjski; dromon


SJP.pl


dromos

długi, wąski korytarz prowadzący do wnętrza grobowców mykeńskich lub etruskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dromos – rodzaj korytarza.
  • Dromos – jedna z konkurencji olimpijskich w starożytnej Grecji.

Wikipedia


dron

bezzałogowy statek powietrzny; drona, bezzałogowiec, bezpilotowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bezzałogowy statek powietrzny – powietrzna jednostka bezzałogowa
    • Dron bojowy – Bezzałogowy bojowy statek powietrzny
    • Dron jednokierunkowego ataku – Bezzałogowy statek powietrzny jednorazowego użytku –
    • Dron przechwytujący – przeznaczony do zwalczania innych dronów
    • Dron światłowodowy – sterowany przez łącze światłowodowe
    • Dron uderzeniowy
  • Dron lądowy - Bezzałogowy pojazd naziemny
  • Dron morski - Bezzałogowy pojazd nawodny
  • Dron podwodny
    • Autonomiczny pojazd podwodny
    • Zdalnie kierowany pojazd podwodny
  • Dron kamikaze – potoczne określenie odnoszone do różnych form dronów jednokierunkowego ataku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dron transportujący narkotyki spadł na parkingu supermarketu w Meksyku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃n, AS: drõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dronizowanie n.

 czas. dronizować ndk.

 przym. dronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezzałogowy statek latający, UAV, bezzałogowy system latający, UAS, bezpilotnik

Wiktionary


drona

bezzałogowy statek powietrzny; drona, bezzałogowiec, bezpilotowiec


SJP.pl

Drona – indyjski film akcji z elementami fantastyki. W rolach głównych Abhishek Bachchan, Priyanka Chopra, Kay Kay Menon i Jaya Bhaduri. Film powstał w 2008 roku w Pradze, w stanie Maharasztra, Radżastan (m.in w mieście Bikaner) i Namibii. W filmie pokazano indyjską sztukę walki (Kalaripayat z południa Indii, z rejonów malajalam, Chhau z Zachodniego Bengalu, Gatka sikhów) i walkę na miecze. Film spotkał się z niepowodzeniem i został odrzucony przez krytyków i widzów.

Wikipedia


droniarka

miłośniczka lub operatorka dronów


SJP.pl


droniarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z droniarstwem, dotyczący droniarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droniarstwo n.

Wiktionary


droniarz

miłośnik lub operator dronów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) operator drona

Wiktionary


dronik

zdrobniale: dron


SJP.pl


dronopad

zmasowany atak dronami


SJP.pl


dronować

posługiwać się bezzałogowym statkiem latającym (dronem)


SJP.pl


dronowy

→ dron, → drona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dronem, dotyczący drona

Wiktionary

Patrz:

dron, → drona

Powiązane:

 rzecz. dron m.

Wiktionary


dront

wytępiony gatunek ptaka z rzędu gołębi; dodo


SJP.pl


dronty

rodzina wymarłych ptaków nielotnych, do XVIII w. żyjących na Maskarenach


SJP.pl

Dronty, drontowate, gołębie olbrzymie (Raphidae) – wyróżniana niekiedy wymarła rodzina ptaków z rzędu gołębiowych (Columbiformes). Obejmowała gatunki nielotne zamieszkujące trzy wyspy z archipelagu Maskarenów na Oceanie Indyjskim: Mauritius, Reunion i Rodrigues. Zostały odkryte ok. 1507 roku przez żeglarzy portugalskich.

Wikipedia


drop

najcięższy ptak latający z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu żurawi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Otis tarda|ref=tak., rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drop to najcięższy ptak latający świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔp, AS: drop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dropie nmos.

 przym. dropi

Wiktionary


dropi

najcięższy ptak latający z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu żurawi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. związany z dropiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drop mzw.

Wiktionary


dropiarz

myśliwy polujący na dropie


SJP.pl


dropiasty

przypominający barwą dropia; dropiaty


SJP.pl


dropiata

klacz lub suka cętkowana


SJP.pl


dropiatka

gatunek małego ptaka z rzędu siewkowych


SJP.pl

Dropiatka, dropnik, biegacz ("Pedionomus torquatus") – gatunek małego ptaka będącego jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny dropiatek (Pedionomidae), należącej do rzędu siewkowych (Charadriiformes). Jest endemitem australijskim. Gatunek zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


dropiaty

przypominający barwą dropia; dropiasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) cętkowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Odchwycenie się" (co po koroniarsku znaczy: przyjście do siebie) następowało zwykle, kiedy Tili, strzygnąwszy dropiatym okiem, decydowała, że już można powiedzieć jakąś śmieszność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔˈpʲjatɨ, AS: dropʹi ̯aty

Wiktionary


dropie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Otidiformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Otididae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu dropi (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: drop

Wiktionary

Dropie, dropiowate (Otidiformes) – rząd Otidiformes i rodzina Otididae średnich lub dużych ptaków neognatycznych. Zaliczają się do niej największe obecnie żyjące ptaki latające.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z rzędu dropiów nie mają gruczołu kuprowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drop mzw., dropiowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dropiowate

Wiktionary


dropik

rodzaj ptaków z rodziny dropiowatych


SJP.pl


dropiowate

rodzina ptaków z rzędu dropi


SJP.pl


dropiowaty

1. mający ciemne cętki na jaśniejszym tle; dropiaty, dropiasty;
2. o cechach dropiowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


dropiowy

→ drop (ptak); dropi


SJP.pl


dropić

środowiskowo w grach komputerowych: zdobywać przedmioty lub pieniądze przez zabijanie przeciwników; lootować


SJP.pl


dropowy

→ drop


SJP.pl

Patrz:

drop

drops

(zwykle w liczbie mnogiej) twardy, spłaszczony, zwykle okrągły cukierek do ssania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. cukierek w kształcie płaskiego walca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dawaj Azie dropsów – nie karmi się psa słodyczami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dropsik mrz.

Wiktionary


dropshipping

[czytaj: dropsziping] środowiskowo: zlecanie wysyłki towaru dla dostawcy w sprzedaży internetowej


SJP.pl

Dropshipping – model logistyczny wykorzystywany w sprzedaży przez Internet polegający na przeniesieniu procesu wysyłki towaru na dostawcę. Rola sklepu internetowego w tym modelu sprowadza się do zbierania zamówień i przesyłania ich do dostawcy, który realizuje wysyłkę towaru do klienta. Podobnie jak w handlu detalicznym, sprzedawca osiąga zysk z różnicy pomiędzy ceną hurtową a detaliczną.

Wikipedia


dropshippingowy

→ dropshipping [czytaj: dropszipingowy]


SJP.pl


dropshot

[czytaj: dropszot] w tenisie: uderzenie piłeczki od dołu, skracające jej lot; dropszot, drop shot


SJP.pl


dropsik

zdrobnienie od: drops


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od drops

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie drops, lecz tylko mały dropsik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drops m.

Wiktionary


dropstop

elastyczny dysk umieszczany w szyjce butelki, pełniący funkcję dozownika do napojów


SJP.pl


dropsy

potocznie: paczka dropsów


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: drops

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc przy kasie, weź miętowe dropsy dla Tadzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔpsɨ, AS: dropsy

Wiktionary


dropszot

w tenisie: uderzenie piłeczki od dołu, skracające jej lot; dropshot, drop shot


SJP.pl


dropy

drobne przerwania lub zanieczyszczenia występujące na warstwie magnetycznej taśmy wideo, powodujące krótkie przerwy podczas jej odtwarzania


SJP.pl


droszcz

nazwisko


SJP.pl


droszków

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Droszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
  • Droszków – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór

Wikipedia


drotkiewicz

nazwisko


SJP.pl


drozd

średni ptak śpiewający z rodziny drozdowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Drozd – polski prawnik
  • Ewa Drozd – polska polityk, samorządowiec i pedagog, posłanka na Sejm
  • Grigorij Drozd – rosyjski bokser
  • Paweł Drozd – polski dziennikarz radiowy
  • Renata Drozd – polska śpiewaczka
  • Rafał Drozd – polski aktor i wokalista
  • Siarhiej Drozd – białoruski hokeista
  • Wiktoria Drozd – polska lekkoatletka
  • drozdy – podrodzina ptaków z rodziny drozdowatych
  • drozdowate – rodzina ptaków z rzędu wróblowych
  • 1030M Drozd – rosyjski system obrony aktywnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy - dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

 (1.1) Wyszedł z drumli głos cudny, aż rozbrzmiały echa, i zaraz w zaroślach odezwały się drozdy, zięby, sikorki, piegże i inne drobne ptactwo, jakby ukryta kapela, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔst, AS: drost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droździk mzw., drozdek mzw., drozdówka ż., Drozdowo n., drozdowate lm nm.

 przym. droździ, drozdowy, drozdowaty

Wiktionary


drozda

średni ptak śpiewający z rodziny drozdowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Drozda – polska nauczyciel i entomolog
  • Joanna Drozda – polska aktorka
  • Petr Drozda – czechosłowacki zapaśnik
  • Tadeusz Drozda – polski satyryk, komik, aktor i konferansjer
  • Teresa Drozda – polska dziennikarka radiowa

Wikipedia


drozdaczek

drozdaczek ciemny - ptak z rodziny drozdowatych, sporadycznie zalatujący do Polski


SJP.pl


drozdek

rodzaj ptaków z rodziny drozdowatych


SJP.pl


drozdowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych, małej lub średniej wielkości, o ubarwieniu grzbietu z reguły brązowawym, spotykanych na całym świecie (poza Antarktydą); należą do niej między innymi: śpiewaki, słowiki, drozdy


SJP.pl

Drozdowate (Turdidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


drozdowaty

o cechach drozdowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


drozdowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Paweł Drozdowicz (ur. 1971) – malarz
  • Wojciech Drozdowicz (ur. 1954) – ksiądz katolicki
  • Zbigniew Drozdowicz (ur. 1948) – filozof, profesor nauk humanistycznych
  • Tomasz Drozdowicz (ur. 1963) – reżyser

Wikipedia


drozdowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drozdowo – część wsi Dębiany w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Drozdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
  • Drozdowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie
  • Drozdowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
  • Drozdowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
  • Drozdowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
  • Drozdowo – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Drozdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
  • Drozdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz
  • Drozdowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
  • Drozdowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
  • Drozdowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań

Wikipedia


drozdowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Drozdowski – polski piłkarz
  • Bohdan Drozdowski – polski prozaik i tłumacz
  • Bronisław Drozdowski – polski chemik
  • Danuta Drozdowska – polska naukowiec
  • Florian Drozdowski herbu Pilawa – kasztelan i miecznik wiski
  • Henryk Drozdowski – polski fizyk
  • Jan Drozdowski – polski gitarzysta, muzyk, kompozytor
  • Kacper Drozdowski – polski szachista
  • Maciej Drozdowski – polski informatyk
  • Winicjusz Drozdowski – polski fizyk
  • Władysław Drozdowski – polski wojskowy
  • Wacław Drozdowski – polski dziennikarz

Wikipedia


drozdowy

→ drozd; droździ


SJP.pl


drozdoń

drozdoń pstry - ptak z rodziny drozdowatych, zalatujący do Polski


SJP.pl


drozdy

rodzina drobnych ptaków śpiewających z rzędu wróblowatych, obejmująca około 300 gatunków zamieszkujących południową i środkową Europę, północno-zachodnią Afrykę oraz środkową i północno-wschodnią Azję


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drozdowate – rodzina ptaków z rzędu wróblowatych
  • Drozdy – podrodzina ptaków
  • Drozdy – część wsi Kośmin w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
  • Drozdy – osada w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
  • Drozdy – część wsi Czaczki Małe w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Turośń Kościelna
  • Drozdy – część wsi Stare Szabły w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
  • Drozdy – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Poczapów
  • Drozdy – osada (dawna wieś) w Mińsku
  • Drozdy – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Świerżeń Stary
  • Drozdy – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie. Dawniej Drozdy Borowe
  • Drozdy – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Wołki
  • Drozdy – wieś na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie białocerkiewskim

Wikipedia


drozdówka

rodzaj ptaków z podrodziny muchołówek


SJP.pl

Drozdówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Uścimów.

Wieś królewska w starostwie parczewskim województwa lubelskiego w 1786 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego.

Wikipedia


drozofila

drobna muchówka z rodziny wywilżnowatych


SJP.pl


drozometr

przyrząd meteorologiczny do mierzenia ilości rosy


SJP.pl


droździ

→ drozd; drozdowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drozdem, dotyczący drozda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drozd m., drozdowate nmos.

 przym. drozdowy, drozdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drozdowy

Wiktionary


droździk

ptak z rodziny drozdów, o ciemnooliwkowym upierzeniu w rdzawe plamy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Turdus iliacus|ref=tak., gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

Wiktionary

Droździk, drozd rdzawoboczny ("Turdus iliacus") – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka z rodziny drozdowatych (Turdidae). Występuje w Eurazji i w północnej Afryce (podczas zimowania). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɔʑd͡ʑik, AS: droźʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drozd m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drozd rdzawoboczny

Wiktionary


drożdż

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Drożdż – polski duchowny katolicki, teolog
  • Bohdan Drożdż – farmaceuta, fitochemik
  • Jerzy Drożdż – polski urzędnik, dyplomata
  • Józef Drożdż – harcmistrz, wieloletni komendant hufca ZHP w Bielsku-Białej, nauczyciel, członek ruchu oporu
  • Kazimierz Drożdż – polski polityk, działacz sportowy, senator IV i V kadencji
  • Ludwik Drożdż – polski polityk, działacz polityczny w okresie PRL
  • Olga Drożdż – polska zawodniczka trenująca strzelectwo sportowe
  • Wiktor Drożdż – polski działacz komunistyczny i związkowy

Wikipedia


drożdżak

grzyb należący do drożdży, wywołujący choroby grzybicze - drożdżyce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciasto drożdżowe

Wiktionary

Drożdżak – wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda. W pobliżu przepływa Mała Bystrzyca.

W przeszłości wieś nosiła nazwę Wólka Radoryska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drożdżówka ż., drożdże nmos., drożdżyca ż.

Wiktionary


drożdżaki

grzyb należący do drożdży, wywołujący choroby grzybicze - drożdżyce


SJP.pl


drożdżakobójczy

niszczący drożdżaki


SJP.pl


drożdżakopodobny

mający niektóre właściwości drożdżaka; działający jak drożdżak


SJP.pl


drożdżakowy

→ drożdżak


SJP.pl

Patrz:

drożdżak

drożdżarnia

pomieszczenie w gorzelni przeznaczone do hodowli i fermentacji drożdży; drożdżownia


SJP.pl


drożdżarstwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją drożdży; drożdżownictwo


SJP.pl


drożdżarz

osoba zatrudniona przy wyrobie drożdży


SJP.pl


drożdże

1. jednokomórkowe grzyby o małych, elipsoidalnych komórkach, rozmnażające się zwykle przez pączkowanie;
2. masa złożona z jednokomórkowych grzybów, wykorzystywana w przemyśle spożywczym przy produkcji alkoholu i w piekarnictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Saccharomyces|ref=tak., rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

 (1.2) cuk. kulin. masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie

Wiktionary

Drożdże – termin mający dwa znaczenia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) 1410 to rok bitwy pod Grunwaldem albo – w bimbrowniczej anegdocie – wzór na połączenie jednej części drożdży, czterech cukru i dziesięciu wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔʒd͡ʒɛ, AS: drožǯe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżowiec m., drożdżówka ż., drożdżak m., drożdżakowate n., drożdżyca ż.

 przym. drożdżowy, drożdżakowaty, drożdżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Poznań,Biskupizna,Kujawy,Krajna,Grudziądz,Działdowo,Zbijewo,Kalisz młodzie

Wiktionary


drożdżowate

rodzina grzybów oddychających beztlenowo


SJP.pl


drożdżowaty

o cechach drożdżowatych


SJP.pl


drożdżowiec

ciasto drożdżowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. kulin. pot. ciasto drożdżowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒɔvʲjɛt͡s, AS: drožǯovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżyca ż., drożdże nmos., drożdżówka ż.

 przym. drożdżowy

Wiktionary


drożdżownia

1. fabryka drożdży;
2. pomieszczenie przeznaczone w gorzelni do fermentacji drożdży; drożdżarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład wytwarzający drożdże

Wiktionary


drożdżownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją drożdży; drożdżarstwo


SJP.pl


drożdżowy

przymiotnik od: drożdże


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. przyrządzony z użyciem drożdży

 (1.2) mykol. związany z drożdżami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drożdżowe knedle w Czechach należą niezmiennie do ulubionych potraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒɔvɨ, AS: drožǯovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżyca ż., drożdże nmos., drożdżówka ż., drożdżowiec m.

Wiktionary


drożdżyca

grzybica wywoływana przez grzyby chorobotwórcze - drożdżaki, powodująca zmiany w skórze, na błonach śluzowych, paznokciach oraz w narządach wewnętrznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. grzybicza infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drożdżyca – kandydoza
    • drożdżyca pochwy – kandydoza pochwy
  • drożdżyca – blastomykoza (drożdżyca północnoamerykańska)
  • drożdżyca – parakokcydioidomikoza (drożdżyca brazylijska, drożdżyca południowoamerykańska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.

 (1.1) Drożdżyca oka jest poważnym, ropnym, zwykle wrzodziejącym zakażeniem, które może skutkować ślepotą lub ograniczeniem widzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdżowiec m., drożdżówka ż., drożdżak m., drożdżakowate n., drożdże lp.

 przym. drożdżowy, drożdżakowaty, drożdżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kandydoza, kandydiaza, kandydioza, bielnica, moniliaza

Wiktionary


drożdżyński

nazwisko


SJP.pl


drożdżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. małe, słodkie pieczywo drożdżowe;

 (1.2) kulin. rodzaj ciasta drożdżowego, często z posypką

Wiktionary

Zobacz też: wieś Drożdżówka.

Drożdżówka – w kuchni polskiej, wyrób piekarniczy w postaci słodkiego pieczywa drożdżowego z nadzieniem, często pokrytego lukrem, polewą lub kruszonką. Jako nadzienie stosuje się m.in. mak, biały ser, budyń, jagody i inne owoce. Występują też drożdżówki z kilkoma różnymi nadzieniami, na przykład makowo-serowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie najbardziej lubię świeże drożdżówki z mlekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔʒˈd͡ʒufka, AS: drožǯufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożdże nmos., drożdżowiec m., drożdżak m., drożdżyca ż., drożdżakowce nmos., drożdżakowate nmos.

 przym. drożdżowy, drożdżówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. szneka; reg. śl. kołoczyk; reg. sznek

Wiktionary


drożej

stopień wyższy od przysłówka: drogo


SJP.pl


drożeć

zwiększać swoją cenę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. podrożeć, zdrożeć)

 (1.1) stawać się droższym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Które warzywa najbardziej drożeją zimą?

 (1.1) Benzyna już nie będzie drożeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożyzna ż.

 czas. zdrożeć, podrożeć dk.

 przym. drogi

 przysł. drogo

Wiktionary


drożnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. dróżnik

 (1.2) daw. robotnik naprawiający drogę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. mapa drogowa, opis drogowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) współcz. pot. drogowiec

Wiktionary


drożność

→ drożny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest drożne

Wiktionary

Patrz:

drożny

Powiązane:

 przym. drożny

 przysł. drożnie

 rzecz. rozdroże n., drożny mos., droga ż.

Wiktionary


drożny

1. niezatkany, bez przeszkód dla przepływu;
2. umożliwiający przemieszczanie się, rozprzestrzenianie się;
3. pozwalający na sprawny przepływ, transport czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezatkany, bez przeszkód dla przepływu

 (1.2) daw. odnoszący się do drogi, zdatny/służący do drogi, drogowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. sługa pełniący obowiązki podczas podróży swoich panów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli drogi oddechowe poszkodowanego nie są drożne, oczyść je.

 (1.2) Dogodne warunki przeprawy wpływały na układ sieci drożnej.

 (1.2) Nie były to cuganty, lecz dobrze sprzężona czwórka koni drożnych, silnych, rosłych i ścigłych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., drożność ż., droga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejezdny, przepuszczalny

 (1.2) drogowy

Wiktionary


droższy

stopień wyższy od przymiotnika: drogi


SJP.pl


drożyna

wąska droga; dróżka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. niewielka droga

Wiktionary

Drożyna – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Radwanice.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złożono Władka na wozie pułkownika i nocą puścili się leśną drożyną na losy ku temu dworkowi…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdroże n., droga ż., dróżka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drożynka, dróżka

Wiktionary


drożynka

zdrobnienie od: drożyna


SJP.pl


drożyzna

potocznie: wysokie ceny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wysokie ceny artykułów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponury symbol francuskiej rewolucji znalazł swoje miejsce w samym centrum namiotowego miasteczka, które powstało w proteście przeciw drożyźnie i niesprawiedliwości społecznej w Izraelu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożenie n., zdrożenie n., podrożenie n.

 czas. drożeć ndk., zdrożeć dk., podrożeć dk.

 przym. drogi

 przysł. drogo

Wiktionary


drożyć

drożyć się:
1. żądać drogo za coś, nie chcieć obniżyć ceny;
2. cenić się, niełatwo godzić się na coś


SJP.pl


drożyński

nazwisko


SJP.pl


drożyźniany

→ drożyzna


SJP.pl

Patrz:

drożyzna

drr

drrr;
1. wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drin, driń, drrń, dry, dryn, drynd, dryń;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; brr, brrr


SJP.pl


drrr

drr;
1. wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drin, driń, drrń, dry, dryn, drynd, dryń;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; brr, brrr


SJP.pl


drrń

wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drr, drrr, driń, dryń, dry, drin, drynd, dryn


SJP.pl


drs

skrót od: Drag Reduction System - system ułatwiający wyprzedzanie w wyścigach F1


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Direct Registration System – elektroniczny system rejestracji
  • Umpire Decision Review System – technologia stosowana w sporcie
  • ICL DRS – seria komputerów
  • Drag Reduction System – ruchome tylne skrzydło stosowane w Forumle 1
  • DRS Technologies – amerykańska firma
  • MC D.R.S. – brytyjski raper
  • Dope Reach Squad – bułgarska grupa reggae
  • Schweizer Radio DRS – szwajcarskie radio
    • DRS 1 – kanał radio Schweizer Radio DRS
    • DRS 2 – kanał radio Schweizer Radio DRS
    • DRS 3 – kanał radio Schweizer Radio DRS
    • DRS 4 News – kanał radio Schweizer Radio DRS

Wikipedia


druch

przysłówek sposobu

 (1.1) reg. pozn. ciągle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On czytał knipy druch a druch. (on ciągle i ciągle czytał książki)

Wiktionary


druciaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od druciak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciak m.

Wiktionary


druciak

druciany przedmiot do szorowania naczyń; drapak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. zmywak druciany służący do szorowania garnków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • druciak – zmywak druciany
  • druciak – gwóźdź z małą główką
  • druciak – haczyk wędkarski z drutu (nie kuty)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrut͡ɕak, AS: drućak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drucik m., drutowiec m.

:: zdrobn. druciaczek m.

 przym. druciany

Wiktionary


druciaki

druciany przedmiot do szorowania naczyń; drapak


SJP.pl


drucianka

wycieraczka z drutu


SJP.pl


druciany

przymiotnik

 (1.1) wykonany z drutu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈt͡ɕãnɨ, AS: drućãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drutowiec mzw., druciak mzw., drut, drucik

Wiktionary


druciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. przestępcza kobieta wykonująca fellatio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈt͡ɕara, AS: drućara

Wiktionary


druciarka

maszyna do wyrobu drutu


SJP.pl


druciarnia

zakład produkujący druty; drutownia


SJP.pl


druciarski

przymiotnik od: druciarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący druciarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarz mos.

Wiktionary


druciarstwo

zawód druciarza, rzemiosło druciarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zawód druciarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarz mos.

Wiktionary


druciarz

1. rzemieślnik wykonujący wyroby z drutu;
2. człowiek drutujący pęknięte garnki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z drutu

 (1.2) daw. wędrowny rzemieślnik łatający garnki drutem

Wiktionary

Druciarz – wędrowny rzemieślnik zajmujący się druciarstwem, który naprawiał sprzęty gospodarstwa domowego i wyrabiał drobne przedmioty domowego użytku z drutu, na przykład łapki na myszy. W szczególności drutował rozbite naczynia ceramiczne, na przykład gliniane garnki, co polegało na silnym ściągnięciu skorup siatką drucianą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś zakład zatrudniał dwudziestu druciarzy z ponad piętnastoletnim stażem zawodowym.

 (1.2) Babka kazała druciarzowi połatać ten stary gar, w którym jej najlepiej kluski wychodziły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciarstwo n., drut mrz., drutowiec mzw.

 przym. druciarski

Wiktionary


drucidło

płyta z jednym lub więcej otworami roboczymi służące do ciągnienia drutu w procesie jego wytwarzania; rodzaj ciągadła


SJP.pl


drucieniec

bezkręgowiec o wydłużonym ciele, którego larwy pasożytują w ciele stawonogów, głównie owadów; włośniak, nitnikowiec, nitkowiec


SJP.pl


drucieńce

bezkręgowiec o wydłużonym ciele, którego larwy pasożytują w ciele stawonogów, głównie owadów; włośniak, nitnikowiec, nitkowiec


SJP.pl


drucik

zdrobnienie od: drut (przewód)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od drut; cienki lub krótki drut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drutowanie n., druciak mzw., drutowiec mzw.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany

Wiktionary


drucikowy

→ drucik


SJP.pl

Patrz:

drucik

drucker

[czytaj: druker] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean-Pierre Drucker – luksemburski kolarz szosowy
  • Michel Drucker – francuski dziennikarz i prezenter
  • Peter Drucker – niemiecki ekspert ds. zarządzania, wykładowca akademicki
  • Tomáš Drucker – słowacki menedżer i polityk
  • Wilhelmina Drucker – holenderska działaczka społeczna, sufrażystka i pisarka

Wikipedia


druczek

1. zdrobnienie od: druk; mały drobny druk;
2. formularz urzędowy, blankiet;
3. broszurka, ulotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. od druk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten druczek nie ma żadnego tekstu na odwrocie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz mzw./mos., druk m., drukarka ż., drukowanie n., drukarstwo n.

 czas. drukować ndk.

Wiktionary


druczkarz

osoba zajmująca się ręcznym lub maszynowym wytłaczaniem deseni na tkaninach


SJP.pl


druczkowy

1. → druczek; blankietowy, formularzowy;
2. dotyczący dawnej techniki wytłaczania deseni na tkaninach za pomocą specjalnej drukarki


SJP.pl


drug

[czytaj: drag] slangowe określenie narkotyku; drag


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) slang. narkotyk, zob. drag.

Wiktionary


druga

druga godzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 2 w nocy lub po południu

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiad jemy o drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwa

 przym. drugi

 rzecz. dwa n.

Wiktionary


drugak

coś, co zajmuje drugie miejsce lub jest związane z liczbą 2, np. pokój


SJP.pl


drugdy

przysłówek miejsca

 (1.1) stpol. gdzie indziej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɡdɨ, AS: drugdy

Wiktionary


drugi

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 2


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) zajmujący ostatnie miejsce w dwuelementowym zbiorze o określonej kolejności elementów

 (1.2) przest. inny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. żegl. drugi oficer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) dzień miesiąca po pierwszym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (4.1) druga: godzina druga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zajęcie drugiego miejsca przyznawany jest srebrny medal.

 (2.1) W drugim rogu dostrzegliśmy workowate gniazdo os.

 (4.1) […] z powodu wigilii[,] tak ważnego festu, jakim jest Nowy Rok, naznaczono sesją na godzinę drugą po południu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɟi, AS: druǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., drugie n., druga ż.

 temsłow. drugo-

 liczporz. drugie

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 2., przest. wtóry

Wiktionary


drugie

druga godzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. krótko na drugie danie

liczebnik porządkowy

 (2.1) jedna z form odmiany liczebnika drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co jest dziś na drugie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruɟjɛ, AS: druǵi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drugi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugie danie

Wiktionary


drugo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na drugie miejsce, podrzędność lub następstwo tego, do czego się odnosi człon drugi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drugi

 rzecz. dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary


drugoinstancyjny

dotyczący drugiej instancji


SJP.pl


drugoklasista

uczeń drugiej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń drugiej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoklasistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. drugak

Wiktionary


drugoklasistka

uczennica drugiej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. uczennica drugiej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoklasista m.

Wiktionary


drugoligowiec

1. zawodnik grający w drugiej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje niższą pozycję, stanowisko, nie cieszy się prestiżem, "gra w drugiej lidze"


SJP.pl


drugoligowy

1. należący do drugiej ligi, typowy dla drugiej ligi, rozgrywany przez zespoły z drugiej ligi;
2. nieuznawany za najlepszego w swojej dziedzinie


SJP.pl


drugoobiegowy

o wydawnictwie, prasie, książce: wydany nieoficjalnie i nielegalnie, poza zasięgiem cenzury


SJP.pl


drugoplanowość

→ drugoplanowy


SJP.pl

Patrz:

drugoplanowy

drugoplanowy

będący na drugim planie, dalszy, mniej ważny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) film. teatr. szt. położony poza pierwszym planem

 (1.2) film. liter. teatr. odgrywający mniej istotną rolę

 (1.3) mniej ważny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drugoplanowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) epizodyczny

 (1.3) drugorzędny, poboczny

Wiktionary


drugoroczniak

1. student drugiego roku;
2. uczeń pozostający w tej samej klasie na drugi rok; drugoroczny;
3. zawodnik, który drugi rok gra w danej lidze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. uczeń powtarzający klasę

 (1.2) środ. więz. przestępca odsiadujący drugi rok w więzieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy w klasie aż trzech drugoroczniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruɡɔˈrɔt͡ʃʲɲak, AS: drugoročʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoroczny mos., drugoroczność ż.

 przym. drugoroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. uczn. spadochroniarz

Wiktionary


drugoroczność

efekt nieotrzymania promocji do następnej klasy


SJP.pl


drugoroczny

uczeń powtarzający klasę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) eduk. uczęszczający drugi rok do danej szkoły lub na studia

 (1.2) eduk. powtarzający klasę lub rok nauki

 (1.3) ogrod. kwitnący i owocujący dopiero w drugim roku rozwoju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) urz. uczeń powtarzający klasę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maciek jest drugorocznym uczniem technikum.

 (1.2) W naszej klasie jest jeden drugoroczny uczeń.

 (1.3) Marchew to roślina drugoroczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugoroczność ż., drugoroczniak mos.

:: fż. drugoroczna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dwuletni

 (2.1) drugoroczniak, repetent

Wiktionary


drugorzutowy

należący do drugiego rzutu; odnoszący się do drugiego rzutu


SJP.pl


drugorzęd

w dawniejszych klasyfikacjach: epoka obejmująca okres triasu, jury i kredy


SJP.pl


drugorzędność

→ drugorzędny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co drugorzędne

Wiktionary

Patrz:

drugorzędny

Powiązane:

 przym. drugorzędny

Wiktionary


drugorzędny

1. należący do niższej kategorii;
2. mający mniejsze znaczenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mniej ważny, niższej kategorii

 (1.2) mniej wartościowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głównym podręcznym był narzeczony, pan Barwicki. Lecz były również pomagiery drugorzędne, między innymi Hipolit Wielosławski i Cezary Baryka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drugorzędność ż.

 przysł. drugorzędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugoplanowy, podrzędny, pomniejszy

 (1.2) gorszy, kiepski

Wiktionary


drugorzędowy

przymiotnik

 (1.1) zaklasyfikowany do drugiego rzędu

 (1.2) chem. o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i dwoma innymi atomami węgla

 (1.3) chem. o aminie: o dwóch grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu

 (1.4) chem. o soli: będąca pochodną aminy drugorzędowej

Wiktionary


drugostronny

znajdujący się na drugiej stronie


SJP.pl


drugowojenny

związany z drugą wojną światową


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drugą wojną światową, dotyczący drugiej wojny światowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względu na skrajnie inne doświadczenie drugowojenne, niemiecka pamięć o Armii Czerwonej jest dużo pozytywniejsza od polskiej.

 (1.1) Argentyńscy strzelcy wyborowi używali różnorodnych karabinów; niektórzy produkowanych w Argentynie wersji Mausera 98k i celowników optycznych z drugowojennych nadwyżek sprzętowych (…)

Wiktionary


drugstore

[czytaj: dragstor] w USA: niewielki sklep z kosmetykami, podstawowymi lekami, prasą itp. oraz z częścią barową


SJP.pl


druh

1. przyjaciel, towarzysz;
2. członek organizacji harcerskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) harc. członek organizacji harcerskiej

 (1.2) książk. przyjaciel, towarzysz, kumpel

 (1.3) strażak ochotnik

Wiktionary

Druh ("Druh Synchro") – prosty, polski aparat fotograficzny na film (błonę zwojową typu 120 z papierem ochronnym o szerokości 60 mm, na szpulach z grubym rdzeniem) produkowany od 1956 roku przez Warszawskie Zakłady Fotooptyczne w dwóch wersjach: Druh i Druh Synchro - wersji wzbogaconej o gniazdo synchronizacji i sanki do lampy błyskowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Druhu drużynowy!

 (1.2) Jesteś dla mnie druhem.

 (1.3) Gdyby nie druhowie z miejscowej OSP, zabytkowy kościół w Ptaszkowej strawiłby pożar wzniecony przez podpalaczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drux, AS: druχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużba mos./ż., druhna ż.

Wiktionary


druhenka

zdrobnienie od: druhna


SJP.pl


druhna

1. młoda kobieta towarzysząca pannie młodej;
2. członkini organizacji harcerskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) harc. zwyczajowe określenie kobiety należącej do harcerstwa

 (1.2) etn. kobieta towarzysząca pannie młodej podczas ślubu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza druhna zostanie hufcową na Wełnowcu.

 (1.2) Oprócz panny młodej drugą najważniejszą kobietą na ślubie jest druhna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużbantka ż.

:: fm. (1.1) druh m.

:: fm. (1.2) drużba m., drużbant m.

:: zdrobn. druhenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. rzad. drużbantka

Wiktionary


druid

starożytny kapłan celtycki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. starożytny kapłan celtycki;

 (1.2) rel. kapłan we współczesnym druidyzmie (neodruidyzmie)

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „druidzi”. Zobacz też: Druidzi.

Druid (łac. "druides" albo "druida", z celtyckiego) – starożytny kapłan celtycki, który przewodził obrzędom i ceremoniom religijnym. Druidzi sprawowali także sądy oraz przepowiadali przyszłość z lotu ptaków lub z wnętrzności zwierząt. Jedna z trzech kast kapłańskich, obok bardów i filidów ("vates"), u Celtów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W życiu Helwetów dużą rolę odgrywali kapłani, zwani druidami, rekrutujący się zwykle z czołowych rodów plemięemienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrujit, AS: drui ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druidyzm m., neodruidyzm m.

:: fż. druidka ż., druidessa ż.

 przym. druidyczny, neodruidyczny, druidzki

Wiktionary


druidessa

starożytna kapłanka celtycka; druidka


SJP.pl


druidka

starożytna kapłanka celtycka; druidessa


SJP.pl


druidyczny

dotyczący druidyzmu (np. druidyczne świątynie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z druidyzmem, dotyczący druidyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druid m., druidyzm m.

Wiktionary


druidyzm

1. kult religijny starożytnych Celtów (m.in. wiara w wędrówkę dusz i oddawanie czci przyrodzie)
2. system społeczny starożytnych Celtów ze znaczącą rolą druidów


SJP.pl


druidzki

→ druid


SJP.pl

Patrz:

druid

druizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. religia wyznawana przez druzów

Wiktionary


druk

1. proces drukowania;
2. krój drukowanych liter; technika drukowania;
3. wszelka publikacja drukowana;
4. deseń na tkaninie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. proces drukowania

 (1.2) druk. odbitka będąca efektem druku (1.1)

 (1.3) biur. często lm. druki: pismo, akta, formularz

 (1.4) ogół cech liter wydrukowanego tekstu

 (1.5) zdobienie skóry lub tkaniny odbitkami

 (1.6) wzór odbity na tkaninie

 (1.7) tkanina z drukiem (1.5)

 (1.8) gw-pl|Bukowina. pawąz

 (1.9) gw-pl|Bukowina. dyszel

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te książki właśnie wyszły z druku.

 (1.3) Sprawdź te druki.

 (1.4) Ten tekst napisany jest zbyt małym drukiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druk, AS: druk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarka ż., drukarnia ż., drukarz m., drukarstwo n., drukowanie n.

:: zdrobn. druczek m.

 czas. drukować ndk.

 przym. drukarski

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drukowanie

 (1.3) akt, druczek, formularz, pismo

 (1.4) czcionka, font

Wiktionary


druk.

skrót od: drukarstwo, drukarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


drukareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: drukarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarka ż.

Wiktionary


drukarenka

zdrobnienie od: drukarnia


SJP.pl


drukarka

urządzenie współpracujące z komputerem, służące do przenoszenia tekstu lub obrazu na papier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie służące do drukowania;

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma zakupiła drukarkę, która drukuje na papierze formatu A3, ale bez kolorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarka, AS: drukarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. drukować.; zdrobn. drukareczka, drukarenka

Wiktionary


drukarkowy

→ drukarka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drukarką, dotyczący drukarki

Wiktionary

Patrz:

drukarka

Powiązane:

 rzecz. drukarz mzw./mos., drukowanie n., drukarstwo n., drukarka ż.

Wiktionary


drukarnia

1. zakład zajmujący się produkcją druków, takich jak: książki, czasopisma, ulotki itp.;
2. dział fabryki włókienniczej, w którym drukowane są wzory na tkaninach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ojciec woził przed wojną papier platonem do krakowskiej drukarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarʲɲa, AS: drukarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz m., drukarka ż., druk m., wydruk m., drukarstwo n., drukowanie n.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk.

 przym. drukarski

Wiktionary


drukarniany

→ drukarnia


SJP.pl

Patrz:

drukarnia

drukarski

dotyczący drukarza, druku, drukowania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do druku, drukarni, drukarza albo drukowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez wiele lat pracowałem w branży poligraficznej i drukarskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkarsʲci, AS: drukarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukarz m., druk m., drukarka ż., drukarnia ż., drukowanie n., drukarstwo n.

 czas. drukować

Wiktionary


drukarstwo

zawód, zajęcie drukarza; poligrafia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przemysł obejmujący wszystkie działy techniki drukarskiej;

 (1.2) techn. drukowanie książek, gazet itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., druczek m., drukarka ż., drukarz m., drukarnia ż., drukowanie n., wydrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., poddruk m., wydruk m.

 czas. drukować ndk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukowalny, drukarkowy, drukarniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) druk

Wiktionary


drukarz

1. pracownik drukarni;
2. przestarzale: właściciel drukarni;
3. kornik drukarz - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

 (1.2) przest. właściciel oficyny drukarskiej, wydawca

 (1.3) pot. sędzia piłkarski, który sprzedaje („drukuje”) mecze

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. kornik drukarz

Wiktionary

Drukarz – zawód polegający na drukowaniu książek lub gazet. Dawniej odciskali oni czcionki na papierze. Do najsłynniejszych drukarzy należeli m.in.: Jan Gutenberg i Łazarz Andrysowicz.

Potocznie każdy wykwalifikowany pracownik przemysłu poligraficznego. Inaczej poligraf, maszynista.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ciekawe, ile ten cholerny drukarz wziął za ostatni mecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrukaʃ, AS: drukaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., drukarnia ż., drukowanie n., drukarstwo n., drukarka ż., drukarenka ż., poddruk m., nadruk m., wydrukowanie n., nadrukowanie n., nadrukowywanie n., podrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., druczek m.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk., nadrukowywać ndk., nadrukować dk., podrukować dk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukarniany, drukowy, drukarkowy

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. impresor

Wiktionary


druki

wszelkie wydawnictwa drukowane, pisma, książki, broszury, blankiety, formularze itp.


SJP.pl


drukiem

1. proces drukowania;
2. krój drukowanych liter; technika drukowania;
3. wszelka publikacja drukowana;
4. deseń na tkaninie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) drukując

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: druk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziełko to wydano drukiem w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk mrz., drukarz mos., drukowanie n.

 czas. drukować ndk., wydrukować dk.

Wiktionary


druknefel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. zatrzask

Wiktionary


druknąć

potocznie: wydrukować


SJP.pl


drukomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie, do drukowania

Wiktionary


drukowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest drukowalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drukowalny

 przysł. drukowalnie

Wiktionary


drukowalny

dający się drukować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) inform. możliwy do wydrukowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sławny drukowalny w 3D pistolet zdelegalizowany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drukowanie n., drukarstwo n., drukowalność ż.

 przysł. drukowalnie

Wiktionary


drukowane

potocznie: litery drukowane; tekst drukowany


SJP.pl


drukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

 (1.2) oddawanie publikacji do druku

 (1.3) umieszczanie na tkaninach wzorów poprzez barwienie, wytłaczanie, odciskanie

 (1.4) wykonywanie trójwymiarowych kopii przy użyciu drukarki 3D

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta drukarka pozwala na drukowanie na płytach CD i DVD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrukɔˈvãɲɛ, AS: drukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druk m., drukarka ż., drukarz m., drukarnia ż., drukarstwo n., wydrukowanie n., zadrukowywanie n., zadrukowanie n., druczek m., poddruk m., wydruk m., wdrukowanie n.

 czas. drukować ndk., zadrukowywać ndk., zadrukować dk.

 przym. drukarski, drukowalny, drukarkowy, drukarniany

 przysł. drukiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wydawanie, publikowanie

Wiktionary


drukowany

przymiotnik

 (1.1) powstały za pomocą druku, nieodręczny

 (1.2) o piśmie: wyglądem naśladujący drukowane (1.1) książki (proste, niepochyłe i niepołączone litery, zazwyczaj tylko wersaliki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Banknot to papierowy, drukowany środek płatniczy, emitowany przez bank.

Wiktionary


drukować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

 (1.2) dawać coś do druku, publikować

 (1.3) umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie

 (1.4) pot. o sędzi piłkarskim: sprzedawać mecze, nieuczciwie sędziować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈkɔvat͡ɕ, AS: drukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druczek m., drukarstwo n., wydruk m., drukarz, drukarnia, drukarka, druk, drukowanie

 czas. wydrukować, nadrukować, przedrukować

 przym. drukarski

 przysł. drukiem

Wiktionary


drukowy

→ druk


SJP.pl

Patrz:

druk

drum'n'bass

[czytaj: dram en bas lub dram en bejs] gatunek muzyki elektronicznej z szybkim tempem; drum and bass


SJP.pl


drum'n'bassowy

→ drum'n'bass [czytaj: dramendbejsowy]; drumandbassowy


SJP.pl


drumandbassowy

→ drum and bass [czytaj: dramendbejsowy]; drum'n'bassowy


SJP.pl


drumla

prymitywny niewielki instrument muzyczny ze sprężynką pośrodku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

 (1.2) daw. reg-pl|Kresy. obraź. głupia kobieta

Wiktionary

Drumla ( Trumel, "bęben") – ludowy instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyszedł z drumli głos cudny, aż rozbrzmiały echa, i zaraz w zaroślach odezwały się drozdy, zięby, sikorki, piegże i inne drobne ptactwo, jakby ukryta kapela, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrũmla, AS: drũmla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfa żydowska

Wiktionary


drumlak

nazwisko


SJP.pl


drumlin

polodowcowy owalny pagórek spotykany na obszarach rozległych nizin, o osi długiej równoległej do trasy spływu lodowca, stromym stoku odlodowcowym i łagodnym przeciwległym


SJP.pl

Drumlin – forma rzeźby terenu pochodzenia glacjalnego, niskie, owalne, wydłużone wzgórze o asymetrycznym profilu podłużnym ze stromym stokiem proksymalnym i łagodniejszym stokiem dystalnym, ułożone równolegle do kierunku ruchu lodowca w obrębie moreny dennej, występujące grupowo w formie pól drumlinowych. Zbudowane są zwykle w całości z gliny zwałowej, czasem przykrywającej starsze osady fluwioglacjalne (piaski i żwiry wodnolodowcowe).

Wikipedia


drumlinowy

→ drumlin


SJP.pl

Patrz:

drumlin

drummer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. perkusista

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perkusista, bębniarz

Wiktionary


drunkoreksja

[czytaj: drankoreksja] ograniczanie jedzenia, aby móc napić się alkoholu bez obaw o przytycie; alkoreksja, drankoreksja


SJP.pl


druon

[czytaj: druĄ] nazwisko, m.in. Maurice Druon, francuski pisarz i polityk


SJP.pl


druskienicki

→ Druskieniki; druskiennicki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Druskienik, związany z Druskienikami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Druskieniki nmos.

Wiktionary


druskieniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu olickim.

Wiktionary

Druskieniki (czasem błędnie "Druskienniki"; lit. "Druskininkai") – miasto na Litwie, w Dzukii, popularne uzdrowisko położone na brzegu Niemna. Ludność: ok. 12,9 tys. mieszkańców (2021), powierzchnia miasta – 22 km². Największe i najnowocześniejsze uzdrowisko na Litwie, jedno z najlepszych uzdrowisk klimatycznych i balneologicznych w Europie. Występują tu liczne źródła mineralne i pokłady borowiny. Znajduje się tu 9 sanatoriów i centrum balneologiczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. druskieniczanin m., druskieniczanka ż.

 przym. druskienicki

Wiktionary


druskienniki

miasto na Litwie


SJP.pl


druszcz

nazwisko


SJP.pl


drut

1. cienki pręt metalowy;
2. przewód telefoniczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. długi, cienki i elastyczny element metalowy;

 (1.2) pot. przewód elektryczny, zwłaszcza gdy mało elastyczny

 (1.3) ręk. przyrząd do robótek ręcznych;

 (1.4) daw. gwara. więz. wódka

Wiktionary

Drut – wyrób hutniczy lub element konstrukcyjny, którego wymiary poprzeczne są niewielkim ułamkiem długości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sufit jest zbrojony grubymi drutami.

 (1.1) Ta siatka jest zrobiona z drutu.

 (1.2) Zerwało chyba gdzieś druty, bo nie ma prądu.

 (1.3) Babcia zrobiła mi na drutach ciepły szalik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drut, AS: drut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druciak m., drutowanie n., druciarz m., druciarnia ż., Drutarnia ż., drutowiec m.

:: zdrobn. drucik m.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany, drutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. śl. jeglica

 (1.4) gaz

Wiktionary


drutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drutować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niedrutowanie n., drut mrz., drutowiec mzw., drucik mrz.

 czas. drutować ndk.

Wiktionary


drutowaty

rzadko: podobny do drutu


SJP.pl


drutować

otaczać, łączyć, umacniać coś drutem


SJP.pl


drutowce

larwa chrząszcza żyjąca w próchnie lub glebie


SJP.pl


drutowiec

larwa chrząszcza żyjąca w próchnie lub glebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. roln. larwa owada z rodziny sprężykowatych (nazwa systematyczna|Elateridae|ref=tak.) o mocno wydłużonym ciele, glebowy szkodnik upraw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈtɔvʲjɛt͡s, AS: drutovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drut m., drucik m., druciak m., drutowanie n., druciarz m., druciarnia ż., Drutarnia ż.

 czas. drutować ndk.

 przym. druciany, drutowy

Wiktionary


drutownia

zakład produkujący druty; druciarnia


SJP.pl


drutowy

przymiotnik od: drut


SJP.pl


druty

pręt z metalu, plastiku lub drewna do robót dzianych


SJP.pl


druz

członek arabskiej sekty religijnej w Syrii i Libanie, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu, islamu i dawnych wierzeń Bliskiego Wschodu


SJP.pl


druza

skupienie kryształów narosłych na ścianach wolnej przestrzeni w skale


SJP.pl


druzga

(zwykle w liczbie mnogiej) dawniej: cząstka powstała wskutek rozbicia czegoś; odłamek, kawałek


SJP.pl


druzgoczący

ogromny, przytłaczający; druzgocący


SJP.pl


druzgocący

ogromny, przytłaczający; druzgoczący


SJP.pl


druzgot

skała osadowa składająca się z okruchów różnych skał lub kości zwierząt; okruchowiec, brekcja


SJP.pl


druzgotać

rozbijać na drobne kawałki; kruszyć, miażdżyć, tłuc


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdruzgotać)

 (1.1) rozbijać na części przy użyciu wielkiej siły

 (1.2) spowodować pogorszenie czyjegoś psychicznego samopoczucia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puklerz wystrzelił z jego ręki jak z balisty, […] ze świstem przeleciał przez całe podwórze, wyrżnął w kroksztyn muru, druzgocąc go w drzazgi.

 (1.2) Matka również się nie odzywała. Całym jej ciałem wstrząsał tylko urywany szloch, który druzgotał mnie bardziej niż najgorsza nawet awantura.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druzgot m.

 czas. podruzgotać dk., zdruzgotać dk.

 przym. druzgocący, druzgoczący

 przysł. druzgocąco, druzgocząco

Wiktionary


druzno

jezioro w Polsce


SJP.pl

Druzno, Drużno↓ ( Drausensee) – płytkie, zarastające jezioro deltowe na Żuławach Wiślanych. Jezioro położone jest w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Elbląg. Stanowi część Zalewu Wiślanego odciętą aluwiami.

Wikipedia


druzowie

arabska sekta religijna w Syrii i Libanie, łącząca elementy chrześcijaństwa, judaizmu, islamu i dawnych wierzeń Bliskiego Wschodu


SJP.pl

Dr

Wikipedia


druzus

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Druzus Starszy
  • Druzus Młodszy – (Druzus II Kastor)
  • Druzus III – syn Germanika
  • Druzus IV syn Klaudiusza
  • Druzus – imię męskie
  • Drusus – owad wodny z rzędu Trichoptera

Wikipedia


druzyjka

członkini arabskiej sekty religijnej w Syrii i Libanie, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu, islamu i dawnych wierzeń Bliskiego Wschodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni druzyzmu, sekty islamskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. druzyzm mrz.

:: fm. druz mos.

 przym. druzyjski

Wiktionary


druzyjski

przymiotnik od: Druz, druz


SJP.pl


druć

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Druć (białorus. "Друць") – rzeka na Białorusi o długości 295 km i średnim przepływie wody 30 m³/s, prawy dopływ Dniepru.

Rzeka przepływa przez trzy obwody: witebski, mohylewski i homelski. Główne miasta leżące nad rzeką Druć to Tołoczyn i Rohaczów. Stanowiła część linii I rozbioru Polski.

Wikipedia


drużak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. drugi rój w roku

Wiktionary


drużba

mężczyzna towarzyszący panu młodemu do ślubu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna towarzyszący panu młodemu podczas ślubu;

 (1.2) daw. druh, przyjaciel

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) daw. przyjaźń, życzliwość

 (2.2) daw. świta weselna (drużbowie i druhny)

 (2.3) daw. grupa przyjaciół, druhów, drużyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drużba – dodatek do Gazety Gdańskiej
  • Drużba (Best Men) – film
  • Drużba – rosyjska nazwa rurociągu Przyjaźń
  • Drużba – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim, w sielsowiecie Czernawczyce
  • Drużba − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Grodzie
  • Drużba – dawna nazwa uzdrowiska Sweti Konstantin i Sweta Elena
  • Drużba (dawniej Alembork) – wieś w obwodzie królewieckim
  • Drużba) – wieś w Dagestanie, w rejonie kajakienckim
  • Drużba – osiedle w Osetii Północnej, w rejonie mozdockim
  • Drużba – osiedle w obwodzie briańskim, w rejonie diatkowskim
  • Drużba – wieś w Tuwie, w kożuunie baj-tajgińskim
  • Drużba – miasto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wiosnę 1939 roku, w samą Wielkanoc, byłem na ich ślubie w roli drużby.

 (2.1) Połączyła nas drużba większa niźli kogokolwiek na świecie.

 (2.2) Na środku izby stół okrągły, pod białym, sutym obrusem, gdzie przy jarzących brązowych świecznikach żydowskich suta zastawa, talerze poniechane tak, jak dopiero co od nich cała weselna drużba wstała, w nieładzie, gdzie nikt o sprzątaniu nie myśli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużbant m., druh m.

:: fż. druhna ż.

Wiktionary


drużbacki

nazwisko


SJP.pl


drużbant

świadek ślubu (drużba)


SJP.pl


drużbart

gra w karty rozpowszechniona w Polsce w XVIII wieku


SJP.pl

Drużbart - staropolska gra karciana dla 4 osób rozgrywana talią 36 lub 32 kart polegająca na braniu lew. Gra wywodzi się od północnoniemieckiej gry brusbart, która z kolei wywodzi się od najstarszej znanej europejskiej gry karcianej karnöffel. Gry z rodziny brusbart charakteryzują się skomplikowanym starszeństwem kart, brakiem obowiązku dokładania do koloru i brakiem jednorodnego koloru atutowego.

Wikipedia


drużbice

wieś w Polsce


SJP.pl

Drużbice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice. Leży nad rzeką Grabią.

W 1943 Niemcy wprowadzili nazwę okupacyjną Druschfeld.

W Drużbicach znajduje się Szkoła Podstawowa im. Tadeusza Kościuszki. Nieopodal ceglany budynek, w którym szkoła mieściła się w okresie międzywojennym.

Wikipedia


drużbicki

przymiotnik od: Drużbice


SJP.pl


drużbować

potocznie: asystować przy ślubie w roli drużby lub druhny


SJP.pl


drużbowski

→ drużba (rzadko)


SJP.pl


drużka

1. młoda panna, towarzysząca pannie młodej do ślubu; druhna;
2. dawniej: przyjaciółka, towarzyszka


SJP.pl


drużkowski

nazwisko


SJP.pl


drużno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drużno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Elbląg
  • Drużno – gromada
  • Druzno (Drużno) – jezioro

Wikipedia


drużny

dawniej: przyjazny, serdeczny, zgodny


SJP.pl


drużyna

1. najmniejszy pododdział wojsk piechoty;
2. grupa harcerzy, podzielona na zastępy;
3. zespół ludzi powołany w celu wykonania jakiegoś zadania;
4. dawniej: kompania, towarzystwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

 (1.2) wojsk. mały oddział piechoty;

 (1.3) podstawowa jednostka harcerska;

 (1.4) hist. formacja zbrojna średniowiecznych władców słowiańskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drużyna – jedna z jednostek organizacyjnych harcerstwa,
  • drużyna sportowa – zespół sportowy, szczególnie w grach zespołowych,
  • drużyna – pododdział wojskowy,
  • drużyna pociągowa,
  • Drużyna – herb szlachecki,
  • Drużyna książęca – oddział przyboczny księcia,
  • Drużyna – seria powieści Johna Flanagana
  • Drużyna – czasopismo dla młodzieży wiejskiej, 1912–1921, z przerwami,
  • Drużyna – dwutygodnik instruktorów harcerskich, 1956–1963,
  • Drużyna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina.
  • Drużyna Poznańska – przystanek kolejowy w Drużynie, w województwie wielkopolskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mediolańska drużyna pokonała piłkarzy z Neapolu dopiero w dogrywce.

 (1.2) Drużyna bojowa wzorowo wypełniła swoje zadanie.

 (1.3) Wstąpiłem do drużyny w pierwszej klasie gimnazjum, a teraz jestem już zastępowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: druˈʒɨ̃na, AS: družỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużynowy m., drużynowa ż.

:: zdrobn. drużynka ż.

 przym. drużynowy, wewnątrzdrużynowy, drużynowa

 przysł. drużynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompania, gromada, grupa, zespół

Wiktionary


drużynka

zdrobnienie od: drużyna


SJP.pl


drużynnik

dawniej: żołnierz wchodzący w skład drużyny książęcej


SJP.pl


drużynowa

komendantka drużyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta/dziewczyna opiekująca się drużyną harcerską

forma przymiotnika.

 (2.1) forma żeńska przymiotnika → drużynowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza drużynowa będzie miała 25. urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruʒɨ̃ˈnɔva, AS: družỹnova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż.

:: fm. drużynowy m.

 przym. drużynowy

Wiktionary


drużynowy

przymiotnik od: drużyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący drużyny, charakterystyczny dla drużyny

 (1.2) sport. taki, który jest rozgrywany przez drużynę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba opiekująca się drużyną harcerską

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Płonie ognisko i szumią knieje, drużynowy jest wśród nas. Opowiada starodawne dzieje, bohaterski wskrzesza czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: družỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż., drużynnik m.

:: fż. drużynowa ż.

 przysł. drużynowo

Wiktionary


drużynówka

potocznie: spotkanie pomiędzy drużynami, konkurs drużynowy


SJP.pl


drużyński

nazwisko


SJP.pl


drw

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) = hist. polit. Demokratyczna Republika Wietnamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był specjalnym doradcą delegacji DRW na rozmowy paryskie, które doprowadziły do chwilowego pokoju w Wietnamie i umożliwiły wycofanie się USA z Wietnamu w 1973 roku.

Wiktionary


drwa

drewno porąbane na opał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) porąbane kawałki drewna, np. na opał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewko n., drwal mos., drwalnia ż., drwalka ż.

 przym. drwiący

Wiktionary


drwal

człowiek zajmujący się wycinaniem drzew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

 (1.2) pot. ktoś noszący się w charakterystycznym stylu – z gęstą, wypielęgnowaną brodą, kraciastą koszulą i dżinsami

Wiktionary

Drwal – człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa i dostarcza drewno np. dla przemysłu budowlanego i papierniczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brodaty drwal ścina drzewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drval, AS: drval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa lm nm., drewno n., drwalnictwo n., drwalka ż., drwalnia ż., drwalnik mzw.

Wiktionary


drwalka

pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna; drwalnia, drewutnia, drewnik (regionalnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała drwalnia

 (1.2) kobieta drwal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalka, AS: drvalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: (1.2) fm. drwal m.

Wiktionary


drwalnia

pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna; drwalka, drewutnia, drewnik (regionalnie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna (obecnie najczęściej na opał)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalʲɲa, AS: drvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa lm., drwal m., drwalka ż., drwalnik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwalka; drewutnia, reg. drwalnik, drewnik

Wiktionary


drwalnictwo

zawód drwala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina związana z wycinką drzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwal mos.

Wiktionary


drwalniczek

drwalniczek Saksesena - gatunek kornika


SJP.pl


drwalnik

chrząszcz, którego larwy żerują w drewnie, szkodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. drwalnia

 (1.2) gatunek chrząszcza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvalʲɲik, AS: drvalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwal m., drwalnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewnik

Wiktionary


drwalowy

→ drwal; drwalski


SJP.pl


drwalski

→ drwal; drwalowy


SJP.pl


drwalstwo

zajęcie drwala


SJP.pl


drwiarstwo

drwina, szyderstwo


SJP.pl


drwiarz

dawniej: człowiek skłonny do drwin, wyśmiewania się; kpiarz, szyderca


SJP.pl


drwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: drvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drwić

 rzecz. drwina ż.

 przysł. drwiąco

 przym. drwiący

Wiktionary


drwina

złośliwe, lekceważące słowa lub żarty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyśmianie słowem lub gestem w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły będące okazaniem pogardy i wywyższenia się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drwina – potok, dopływ Bystrzycy Łomnickiej,
  • Drwina Długa – potok, dopływ Serafy.
  • Drwinka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek bardzo często był przedmiotem drwin ze strony kolegów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrvʲĩna, AS: drvʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m.

:: zdrobn. drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przysł. drwiąco

 przym. drwiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kpina, szyderstwo, docinki

Wiktionary


drwinia

wieś w Polsce


SJP.pl

Drwinia – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Drwinia, nad Drwinką.

Integralne części miejscowości: Pasternik, Podstruże, Poręków.

Wieś pierwszy raz notowana była w dokumencie księcia Bolesława Wstydliwego z 1270 roku.

Wikipedia


drwinka

zdrobnienie od: drwina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. drwina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drwinka – struga, dopływ Drwiny Długiej
  • Drwinka – rzeka, dopływ Wisły

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drwina ż.

 przysł. drwiąco

 czas. drwić

 przym. drwiący

Wiktionary


drwinkować

stroić drwinki; dowcipkować, żartować


SJP.pl


drwionek

gatunek chrząszcza


SJP.pl


drwionkowate

rodzina chrząszczy, obejmująca głownie gatunki będące szkodnikami drzew


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drwionkowaty

o cechach drwionkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


drwiąco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób wyrażający drwinę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spróbujmy, może tym razem się uda! - wykrzyknął drwiąco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwina ż., drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m., drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przym. drwiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderczo, kpiąco, ironicznie, prześmiewczo

Wiktionary


drwiąco-litościwy

drwiący i litościwy


SJP.pl


drwiący

książkowo: wyrażający drwinę; kpiący, ironiczny, kpiarski, złośliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający drwinę

forma czasownika.

 (2.1) zob. drwić#pl|drwić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za nim, na ganku, widać było zieloną, złotym galonem oszytą czapkę i trochę hardą, a trochę drwiącą twarz młodego lokaja.

 (1.1) Na widok Justyny nie posunął się ku niej, jak to bywało najczęściej, z żartobliwą galanterią, nie spojrzał jej w oczy z drwiącą admiracją, ale przeciwnie, zbliżył się z zupełną powagą w postawie i na twarzy i rękę swą kościstą, lecz białą i wypielęgnowaną, ruchem serdecznym po jej rękę wyciągnął.

 (1.1) Nagle umilkła. W zmroku, który zaczynał już pokój ten napełniać, usłyszała głos drwiący i pogardliwy, który jeden tylko wymówił wyraz: „Bydło!”

 (1.1) — Na wszystko cię błagam, ojcze — zawołał Witold — porzuć ten ton drwiący i rozjątrzony, z jakim przemawiasz, ilekroć pewnych stron życia dla mnie nad życie droższych, dotykamy!…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwa ż., drwina ż., drwienie n., zadrwinienie n., wydrwinienie n., Drwina ż., drwiarz m., drwinka ż.

 czas. drwić ndk., zadrwić dk., wydrwić dk.

 przysł. drwiąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąśliwy, kpiarski, kpiący, szyderczy

Wiktionary


drwić

wyśmiewać lub kpić z kogoś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczę się bez gniewu żyć choć ciągle ze mnie drwią.

 (1.1) Wszyscy drwią z samochwalców, a jednak im blaga w życiu pomaga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drvʲit͡ɕ, AS: drvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwienie n., drwina ż., drwinka ż.

 przym. drwiący

 przysł. drwiąco

Wiktionary


drwiński

przymiotnik od: Drwinia


SJP.pl


drwęca

rzeka w Polsce, prawy dopływ Wisły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, prawy dopływ dolnej Wisły;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

Wiktionary

Drwęca ( Drewenz) – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, prawy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi 241 km, a powierzchnia dorzecza 5536 km². Wypływa ze wschodnich stoków Góry Dylewskiej (Czarci Jar) na wysokości 191 m n.p.m., płynie na południowy zachód i uchodzi do Wisły na wysokości 36,6 m n.p.m., a jej końcowy odcinek stanowi granicę Torunia i Złotorii. Wyznacza południową granicę ziemi chełmińskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Ostródę przepływa rzeka Drwęca.

 (1.2) Dzwoniła jakaś kobieta z Drwęcy, prosząc o interwencję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drwęczanin mos., drwęczanka ż.

 przym. drwęcki

Wiktionary


drwęcki

przymiotnik od: Drwęca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Drwęcy, związany z Drwęcą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Drwęca ż.

Wiktionary


dry

1. [czytaj: draj] o trunku, zwykle winie: wytrawny; sec;
2. wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drr, drrr, driń, drrń, drin, dryn, drynd, dryń


SJP.pl

Dry – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Loiret.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1025 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 45 osób/km² (wśród 1842 gmin Centre, Dry plasuje się na 385. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 566.).

Wikipedia


dryblas

potocznie: nadmiernie wyrośnięty chłopiec lub mężczyzna; drągal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec lub mężczyzna nadmiernie wyrośnięty i niezgrabny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dryblas nie miał na sobie półkożuszka ani dżinsów, ani kurteczki odsłaniającej okolice nerek.

Wiktionary


dryblasowaty

potocznie: wysoki, niezgrabny


SJP.pl


drybler

sportowiec (zwłaszcza piłkarz) mający świetnie opanowaną umiejętność dryblingu; dribler


SJP.pl


dryblerka

1. sportsmenka mająca świetnie opanowaną umiejętność dryblingu;
2. potocznie: drybling


SJP.pl


dryblerki

1. sportsmenka mająca świetnie opanowaną umiejętność dryblingu;
2. potocznie: drybling


SJP.pl


dryblerski

→ drybler


SJP.pl

Patrz:

drybler

drybling

prowadzenie piłki blisko siebie lekkimi pchnięciami i częstą zmianą kierunku dla zmylenia przeciwnika; dribling


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drybling (piłka nożna)
  • Zwód (koszykówka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɨblʲĩŋk, AS: dryblʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drybler m., dryblowanie n.

 czas. dryblować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwanie, dryblowanie

Wiktionary


dryblingowy

→ drybling; driblingowy


SJP.pl


dryblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dryblować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dryblować ndk.

 rzecz. drybling mrz.

Wiktionary


dryblować

prowadzić piłkę (w piłce nożnej) lub krążek (w hokeju) blisko siebie lekkimi pchnięciami i częstą zmianą kierunku dla zmylenia przeciwnika; driblować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) sport. poruszać się w sposób mający na celu zmylenie i ominięcie przeciwnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ma Pan przydomek "Drillo". Co on oznacza? – Kiedyś byłem piłkarzem, lubiłem dryblować – stąd przydomek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈblɔvat͡ɕ, AS: dryblovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drybling m., dryblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwać, reg. pozn. kitować się

Wiktionary


dryden

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dryden – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer
  • Dryden – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
  • Dryden – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
  • Dryden – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Lee
  • Dryden (ang. Dryden Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer
  • Dryden (ang. Dryden Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sibley
  • Dryden (ang. Dryden Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
  • Dryden w Ontario
  • Erasmus Dryden – angielski polityk
  • John Dryden (1631–1700) – angielski poeta i dramaturg

Wikipedia


dryf

1. ruch kry na morzu; znos, dryft;
2. zbaczanie statku z obranego kursu pod wpływem wiatru lub prądu;
3. prąd morski związany z wiatrem o stałym kierunku;
4. kąt znoszenia statku z kursu;
5. dryf kontynentów - poziome przemieszczanie się kontynentów; dryft kontynentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materia i organizmy unoszone w wodzie;

 (1.2) żegl. znoszenie jednostki pływającej z kursu pod wpływem wiatru;

 (1.3) w windsurfingu: boczny ruch deski w kierunku zawietrznej wskutek wiatru lub znoszenia przez prąd

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dryf (hydrobiologia) – termin hydrobiologiczny, zwierzęta unoszone w wodzie
  • dryf (żegluga) – znoszenie jednostki pływającej z kursu pod wpływem wiatru
  • dryf kontynentów
  • dryf genetyczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: drɨf, AS: dryf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryfter mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) dryfowanie

Wiktionary


dryfkotwa

Dr

Wikipedia


dryfomierz

miernik odchylenia kątowego od nominalnego kursu, stosowany głownie w układach nawigacyjnych


SJP.pl


dryfować

1. być znoszonym przez fale morskie, prąd morski, wiatr (o krze, statku lub innym obiekcie pływającym)
2. przenośnie: skłaniać się ku jakiejś idei, nawet nie do końca świadomie
3. przenośnie: biernie poddawać się losowi


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdryfować)

 (1.1) żegl. poddawać się działaniu fal, prądów lub wiatru, unosząc się na wodzie

 (1.2) geol. przemieszczać się po powierzchni kuli ziemskiej jako efekt procesów geologicznych

 (1.3) odchodzić od właściwego toku sprawy, od istoty idei

 (1.4) zdawać się na los

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryfowanie n., dryfter mos./mrz.

Wiktionary


dryfowy

→ dryf


SJP.pl

Patrz:

dryf

dryft

1. ruch kry, statku lub innych obiektów pływających pod wpływem wiatru, fali i prądów morskich; znos; dryf;
2. niestabilność parametrów urządzenia w czasie;
3. dryft kontynentów - poziome przemieszczanie się kontynentów; dryf kontynentów;
4. dryft genetyczny - podstawowy proces naturalnej ewolucji, polegający na fluktuacji częstości genu w populacji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dryft – przenoszenie materiałów na ląd przez prądy morskie, materia i organizmy unoszone w rzece
  • Wędrówka kontynentów, nazywana także dryftem
  • Dryf genetyczny lub dryft genetyczny – podstawowy proces neutralnej ewolucji
  • dryf

Wikipedia


dryfter

mały statek rybacki przystosowany do łowienia ryb sieciami dryfującymi; luger; lugier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. niewielki statek rybacki przeznaczony do łowienia ryb sieciami dryfującymi

 (1.2) oceanogr. dryfująca sonda oceanograficzna mierząca parametry wody;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. pot. ktoś, kto często jest pod wpływem narkotyków lub alkoholu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – rodzaj jednostki rybackiej
  • dryfter – rodzaj sondy oceanograficznej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dryf m., dryfowanie n., zdryfowanie n.

 czas. dryfować ndk., zdryfować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luger, lugier

Wiktionary


dryftowy

przymiotnik od: dryft (np. tranzystor dryftowy, prądy dryftowe)


SJP.pl


dryg

1. rzadko: jednorazowe poruszenie, skurcz mięśni; podskok;
2. potocznie: zdolność, skłonność do czegoś; smykałka, żyłka, glik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zwykle w zwrocie „mieć dryg do czegoś” – pot. mieć do czegoś skłonność, talent do robienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kocha łowić ryby i ma do tego niesamowity dryg.

 (1.1) – Biedna dziewczyna… Ani w pracy się jej nie układało, bo nie miała drygu do niemieckiego…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨk, AS: dryk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) predyspozycja, pot. smykałka, pot. żyłka

Wiktionary


dryga

rodzaj sieci rybackiej; mrzeżna, mrzeża, drygawica, drygubica


SJP.pl

Dryga – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.

Wieś leśnictwa nowodworskiego w ekonomii grodzieńskiej w drugiej połowie XVII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


drygalski

nazwisko


SJP.pl


dryganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drygać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drygać ndk.

Wiktionary


drygant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) śrpol., także. gw-pl|Podhale,Mazury. ogier

 (1.2) gw-pl|Warmia,Mazury. żwawy, krzepki koń

 (1.3) etn. oberek, polski taniec ludowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Dąbrowa Tarnowska. kluska ziemniaczana

Wiktionary

Drygant ( Drigant, Basteirücken, Bástya-hát, 1481 m), błędnie nazywany czasami Trzyganiem ("Trigant") – długi i zalesiony grzbiet kończący od południowej strony Grań Baszt w słowackich Tatrach. Ciągnie się od południowych stoków Skrajnej Baszty do Szczyrbskiego Jeziora; jego południowy koniec okrąża Droga Wolności i kolejka elektryczna. Grzbiet Dryganta wraz z Granią Baszt oddzielają Dolinę Mięguszowiecką od Doliny Młynickiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɨɡãnt, AS: drygãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dryś mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.2) drygus

Wiktionary


drygawica

rodzaj sieci rybackiej; dryga, mrzeżna, mrzeża, drygubica


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drygawka

rodzaj wiosła do kierowania tratwą lub galarem


SJP.pl

Drygawka – długie wiosło flisackie umieszczone na przodzie lub tyle tratwy, służące do jej sterowania.

"drygawka", zwana na Pomorzu – sterem, na wschodzie Polski – opoczyną, w Krakowskiem – pojazdem, jest to duże wiosło długości 8-9 m, w grubszym końcu płasko zaciosane lub też oprawione w cienkie deszczułeczki /wyłącznie na Dunajcu/. Średnica dłużycy przeznaczonej na wyrób drygawki wynosi w grubszym końcu ok. 20 cm.

Wikipedia


drygać

potocznie: podskakiwać, drgać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. bać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryganie n.

Wiktionary


drygała

potocznie: podskakiwać, drgać


SJP.pl


drygle

rzeczownik

 (1.1) łódź. zimne nóżki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona to z głowy i nóżek / zmieni tej świni etykietę / wiedząc, co do czego służy / zrobi drygle czy galaretę. (Tadeusz Karasiewicz)

Wiktionary


drygliwy

dawniej:
1. o melodii, tańcu: żywy, szybki, rytmiczny; skoczny;
2. wywołujący drżenie, skłonny do drżenia; drżący, dygoczący, dygotliwy


SJP.pl


drygnąć

potocznie: podskoczyć, drgnąć


SJP.pl


drygubica

rodzaj sieci rybackiej; dryga, drygawica, mrzeżna, mrzeża


SJP.pl


dryguś

dryguś zmienny - gatunek pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl


dryja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. wynik trzech oczek na rzuconej kostce

 (1.2) daw. trójkąt

 (1.3) daw. trzykonny zaprzęg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dryja – herb szlachecki
  • Dryja – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków

Wikipedia


dryjakiew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. maść, lekarstwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈjäcɛf, AS: dryi ̯äḱef

Wiktionary


dryjer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. tokarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drejer, tokorz

Wiktionary


dryka

nazwisko


SJP.pl


drykier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba zajmująca się wyoblaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tokarz drykier odpowiedni potrzebny jest do fabryki wyrobów srebrnych przy ulicy Dzikiej № 10.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykiernia ż.

 czas. drykować ndk.

 przym. drykierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyoblarz

Wiktionary


drykiernia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. warsztat, w którym wyoblane są blaszane przedmioty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma miała też drykiernię produkującą różnego rodzaju garnki metalowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykier m.

 czas. drykować ndk.

 przym. drykierski

Wiktionary


drykować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. wytwarzać przedmioty z blachy poprzez stopniowe dociskanie jej do obracającego się wzornika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rysunek gotowy; każdy więc warsztat zabiera się do przygotowania poszczególnych części przedmiotu: tokarz obtacza lane lub drykuje z blachy gładkie profile, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drykier m., drykiernia ż.

 przym. drykierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyoblać

Wiktionary


dryl

pruska metoda wychowawcza prowadząca do ślepego posłuszeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojskowa, bezwzględna dyscyplina

 (1.2) twarda tresura

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Mandrillus leucophaeus|ref=tak., gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨl, AS: dryl

Wiktionary


dryling

strzelba myśliwska o trzech lufach; drylinger; trójlufka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. broń z trzema lufami;

Wiktionary

Dryling – łamana broń myśliwska o trzech lufach, zwykle jedna jest na naboje kulowe, a dwie na śrutowe. Spotyka się także dryling-ekspresy o dwóch lufach kulowych i jednej śrutowej oraz drylingi ze wszystkimi lufami gwintowanymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdrɨlʲĩŋk, AS: drylʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trójlufka

Wiktionary


drylinger

strzelba myśliwska o trzech lufach; dryling; trójlufka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. zob. dryling.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈlʲĩŋɡɛr, AS: drylʹĩŋger

Wiktionary


drylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drylować.

Wiktionary

Drylowanie, czasem "drelowanie" (z niem. "drillen" = świdrować) – proces usuwania pestek z owoców.

Urządzenia do usuwania pestek z owoców zarówno w przemyśle przetwórczym, jak i w gospodarstwach domowych nazywają się drylownicami.

Ręczne drylowanie wykonywane bywa przy pomocy różnych drobnych przyrządów np. wygiętego drutu, spinek do włosów, "dziadka do drylowania" (przyrządu podobnego do dziadka do orzechów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdrɨlɔˈvãɲɛ, AS: drylovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drylować

 rzecz. drylownica ż.

Wiktionary


drylować

1. wyjmować pestki z owoców; drelować, pestkować, wydrylowywać, wypestkowywać;
2. w rolnictwie, ogrodnictwie: wysiewać rośliny systemem rzędowym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kulin. pozbawiać owoce pestek

 (1.2) roln. siać rzędami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ciasta potrzebuję pół kilograma drylowanych wiśni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɨˈlɔvat͡ɕ, AS: drylovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drylownica ż., drylowanie n.

 czas. wydrylować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążyć, wydrążać

Wiktionary


drylownica

przyrząd do usuwania pestek z owoców; odpestczarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do mechanicznego usuwania pestek z owoców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɨlɔvʲˈɲit͡sa, AS: drylovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drylować

 rzecz. drylowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpestczarka

Wiktionary


drymlas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. mężczyzna nader wysoki i przy tym niezgrabny; dryblas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Przepraszam — w sprawie urzędowej… ktoś właśnie telefonuje! // — To pewnie Sachoros z rady miejskiej, albo ten drymlas Dwujkowski!

 (1.1) […] na pocieszenie owej uszkodzonej dziewczyny, zjawił się zupełnie niespodziewanie jeden z paniczów, […] piętnastoletni drymlas i z szeroko rozstawionemi rękoma zbliżał się do niej, prawdopodobnie również w celach jakiegoż masażu […].

 (1.1) Ucząc się dobrze, zawsze chwalony […], zaprosiłem córki mojego gospodarza na egzamen, upewniając je, że dostanę order […]. Tymczasem order dostał niejaki drymlas Łoziński, chłopak mający dwa razy tyle lat co ja, a ja… tylko pochwałę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dryblas.; daw. drymblas, drylbas

Wiktionary


drymonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna lasu

Wiktionary


dryn

wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drr, drrr, driń, drrń, dry, drin, drynd, dryń


SJP.pl


drynd

gwarowo: dorożka


SJP.pl


drynda

gwarowo: dorożka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stary pojazd

 (1.2) gw-pl|Poznań. taksówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryndziorz mos.

Wiktionary


dryndać

1. potocznie: dzwonić;
2. dawniej: chwiać się, kołysać się; dyndać (się)


SJP.pl


dryndnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dryndnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dryndnąć

Wiktionary


dryndnąć

potocznie: zadzwonić, zatelefonować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. zatelefonować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɨ̃ndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: drỹndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryndnięcie n.

Wiktionary


dryndolić

dawniej, potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; pitolić, dyndolić, rzępolić, brząkać


SJP.pl


dryndziarski

→ dryndziarz; dorożkarski, fiakierski


SJP.pl


dryndziarz

1. przestarzale: dorożkarz;
2. w gwarze poznańskiej: taksówkarz


SJP.pl


dryndziorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. daw. dorożkarz

 (1.2) gw-pl|Poznań. taksówkarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drynda ż.

Wiktionary


dryp

wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos dreptania nogami


SJP.pl


dryssa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji i na Białorusi (obwód witebski), prawy dopływ Dźwiny;

Wiktionary


drytooling

[czytaj: drajtuling] rodzaj wspinaczki zimowej z wykorzystaniem sprzętu typowego dla wspinaczki lodowej (np. czekany, raki) na nieoblodzonych drogach skalnych


SJP.pl

Dr

Wikipedia


dryzlować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. włók. kręcić nici, prząść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] starosta zacierając ręce, kręcąc wąsa, pociągając pasa, wszedł do komnaty, gdzie dwie panie dryzlowały poglądając w milczeniu jedna na drugą, nie bez niejakiej niechęci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dryzlowanie n.

Wiktionary


dryń

wykrzyknik naśladujący dźwięk dzwonka lub dzwonienie budzika; drr, drrr, driń, drrń, dry, drin, drynd, dryn


SJP.pl


dryświata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi w obwodzie witebskim, mająca swe źródło w jeziorze Dryświaty i uchodząca do Dzisny;

Wiktionary

Dryświata (biał. "Дрысвята / Друкша") – rzeka na Białorusi, na Pojezierzu Brasławskim, administracyjnie w obwodzie witebskim. Ma swoje źródło w jeziorze Dryświaty i uchodzi do rzeki Dzisnej we wsi Koziany.

Wikipedia


drzazga

maleńki kawałek jakiegoś materiału, który się wbił w (pod) skórę; zadra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

 (1.2) mały, drewniany odłupek, stosowany przeważnie jako podpałka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Biesiada-Drzazga (ur. 1960) – polska zootechniczka
  • Beata Drzazga – polska przedsiębiorczyni
  • Edward Drzazga (1924–2018) – polski wojskowy
  • Henryk Drzazga (1913–1982) – polski nauczyciel i działacz społeczny
  • Józef Drzazga (1914–1978) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
  • Kazimierz Drzazga (ur. 1951) – polski związkowiec, urzędnik samorządowy i polityk
  • Krzysztof Drzazga (ur. 1995) – polski piłkarz
  • Robert Drzazga (XX–XXI w.) – polski prawnik i dyplomata
  • Tadeusz Drzazga (ur. 1975) – polski sztangista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie panikuj tak! To tylko mała drzazga.

 (1.1) Biedna Anusia, której piękny Babinicz nieco w głowie zawrócił, żegnała się z nim bardzo czule, ale on się trzymał ostro i dopiero na samem odjezdnem rzekł jej:

:: — Żeby nie jedno licho, które w sercu jako cierń siedzi, tobym się był pewnie w waćpannie na umor rozkochał.

:: Anusia pomyślała sobie, że niemasz takiej drzazgi, którejby nie można przy cierpliwości igiełką wydłubać, lecz że i bała się trochę tego Babinicza, więc nie rzekła nic — westchnęła cicho i odjechała.

 (1.2) Znów huknął strzał, tym razem drzazgi posypały się z kości. (…) Nim upłynął kwadrans, cała izba grzmiała wystrzałami. Dym przesłonił światło świec i postacie strzelających. (…) drzazgi leciały z czaszek, wióry ze ścian i z ram portretów…

 (1.2) — …Nie wykręcisz się sianem. Stawajno teraz, stawaj, bo wiem, że cię tchórz oblatuje, choć się za orszańskiego mistrza podajesz (…) pan Wołodyjowski nie śpieszył się i nie wydobywając jeszcze szabli, obejrzał się naokoło po niebie (…) przed domem mrok panował zupełny.

:: — Dobrze się dzień zaczyna — rzekł pan Wołodyjowski — ale słońce nieprędko jeszcze wejdzie. Może waść życzysz, żeby nam poświecili? (…) szlachta zatoczyła w milczeniu krąg naokół rycerzy; wszyscy podnieśli zapalone drzazgi w górę, za nimi umieścili się inni, ciekawi i niespokojni; w środku przeciwnicy mierzyli się oczyma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒazɡa, AS: ḍžazga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadra, zadzior, zadziora, gw. Poznań żgak, żgok, daw. gw. Kraków skałka, gw. Górny Śląsk drzizga, drzyzga

 (1.2) trzaska, szczapka

Wiktionary


drzazgowaty

rzadko: mający pełno drzazg


SJP.pl


drzazgowski

nazwisko


SJP.pl


drzażdżka

zdrobnienie od: drzazga


SJP.pl


drzemanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drzemać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drzemać ndk.

 rzecz. drzemka ż.

Wiktionary


drzemać

1. lekko, czujnie spać;
2. pozostawać w ukryciu, nie ujawniać się;
3. pozostawać w bezruchu, być bezczynnym, biernie istnieć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) lekko, czujnie spać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies drzemał na fotelu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mat͡ɕ, AS: ḍžẽmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzemka ż., drzemanie n.

 czas. zdrzemnąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kimać

Wiktionary


drzemka

1. lekki sen; półsen;
2. potocznie: przycisk w budziku wyłączający alarm i włączający go ponownie po krótkiej chwili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótki sen, przespanie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz drzemka do czwartej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mka, AS: ḍžẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzemanie n., zdrzemnięcie n.

 czas. drzemać ndk., zdrzemnąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półsen, gara; pot. kima, spanko

Wiktionary


drzemlik

jeden z najmniejszych ptaków z rodziny sokołów, chroniony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Falco columbarius|ref=tak., gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

Wiktionary

Drzemlik, sokół drzemlik, sokół królik ("Falco columbarius") – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛ̃mlʲik, AS: ḍžẽmlʹik

Wiktionary


drzeniów

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drzeniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka
  • Drzeniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Tuplice
  • Drzeniów – gromada

Wikipedia


drzewce

1. drewniana część niektórych przedmiotów, służąca do umocowania innych części
2. część omasztowania statku służąca do podnoszenia żagli, bandery lub świateł nawigacyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drewniana część broni drzewcowej i obuchowej;

 (1.2) drewniany drążek, do którego mocuje się flagę lub sztandar;

 (1.3) belka, będąca częścią omasztowania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drzewce – element składowy broni
  • drzewce – element składowy sztandaru
  • drzewce – element składowy omasztowania
  • drzewce – drzewiasta struktura danych w informatyce
  • Drzewce – część miasta Gostynin
  • Drzewce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
  • Drzewce – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów
  • Drzewce – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym
  • Drzewce – kolonia w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym
  • Drzewce – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Lipce Reymontowskie
  • Drzewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
  • Drzewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowę zdrajcy wetknięto na drzewce i wystawiono ponad murem zamkowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛft͡sɛ, AS: ḍžefce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drzewny

Wiktionary


drzewiak

australijski ssak nadrzewny z podrodziny kangurów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dendrolagus|S. Müller|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kangurów;

 (1.2) zool. ssak z rodzaju drzewiak (1.1)

Wiktionary

Drzewiak ("Dendrolagus") – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drzewiaki jedzą liście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n.

 przym. drzewny

Wiktionary


drzewianie

średniowieczne plemię zachodniosłowiańskie


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. hist. przedstawiciel jednego z najbardziej wysuniętych na zachód plemięemion słowiańskich, ok. 1000 r. zamieszkującego puszcze na zachodnim brzegu dolnej Łaby;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiański m., drzewiańszczyzna ż.

:: fż. Drzewianka ż.

 przym. drzewiański

Wiktionary


drzewiarka

wóz z kłonicami używany do transportu drewna kopalnianego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wóz używany do przewożenia kopalniak

Wiktionary

Drzewiarka ("Chiropodomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


drzewiarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drzewiarstwem, dotyczący drzewiarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiarstwo n., drzewiarz mos.

 przym. drzewiasty

Wiktionary


drzewiarz

pracownik przemysłu drzewnego; specjalista w dziedzinie technologii drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. leśn. pracownik przemysłu drzewnego

 (1.2) środ. leśn. specjalista w dziedzinie technologii drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w toku negocjacji obecnych zasad drzewiarze zwrócili się do UOKiK o zaopiniowanie ich projektu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewiarstwo n., drzewo m., drzewko n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewiarski, drzewiasty

Wiktionary


drzewiasty

mający cechy drzewa, będący drzewem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy drzewa, będący drzewem

 (1.2) podobny do drzewa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒɛˈvʲjastɨ, AS: ḍževʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drzewko n., drzewiarz mos., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewny, drzewiarski

Wiktionary


drzewica

rodzaj ptaków z rodziny kaczkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. żeński demon leśny, zamieszkujący drzewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drzewica – (Dendrocygna) rodzaj gęsi
  • Drzewica – herb szlachecki
  • Drzewica – wieś w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bytnica
  • Drzewica – miasto w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Drzewica
  • Drzewica – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo
  • Drzewica – stacja kolejowa w Drzewicy, w województwie łódzkim
  • Drzewica – gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim
  • Drzewica – dawna gromada w powiecie opoczyńskim w województwie kieleckim
  • Zamek w Drzewicy

Wikipedia


drzewicki

przymiotnik od: Drzewica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Drzewicki – polski szlachcic
  • Adam Drzewicki – polski szlachcic, urzędnik i poseł na Sejm
  • Jan Drzewicki – rzymskokatolicki duchowny i urzędnik
  • Maciej Drzewicki – rzymskokatolicki duchowny i urzędnik
  • Krzysztof Drzewicki – polski prawnik

Wikipedia


drzewicz

nazwisko


SJP.pl

Drzewicz (kaszb. "Drzewicz", niem. "Drewitz") – osada leśna kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice.

Osada jest częścią składową sołectwa Swornegacie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


drzewiczanin

mieszkaniec Drzewicy


SJP.pl


drzewiczanka

mieszkanka Drzewicy


SJP.pl


drzewiczka

rzeka w Polsce


SJP.pl

Drzewiczka – rzeka wypływająca z lasów Garbu Gielniowskiego, prawy dopływ Pilicy.

Przepływa przez Petrykozy, Parczówek, Opoczno (Zalew Tulipan), Drzewicę (od której bierze nazwę i gdzie znajduje się Jezioro Drzewieckie o powierzchni 81 ha), Odrzywół, gdzie utworzony jest czterohektarowy zalew, i Brzeski, po czym wpada do Pilicy na wysokości Nowego Miasta nad Pilicą.

Wikipedia


drzewidło

kolczasty krzew z rodziny kaktusowatych, występujący w strefie tropikalnej Ameryki, uprawiany jako roślina ozdobna; peireskia, pereskia


SJP.pl

Drzewidło ("Pereskia" Mill.) – rodzaj sukulentów z rodziny kaktusowatych. Obejmuje 10 gatunków, spośród których typowym jest "Pereskia aculeata" Mill. Do rodzaju należą jedne z najstarszych rozwojowo i najbardziej prymitywnych gatunków kaktusowatych. Wykształcają liście asymilacyjne z płaskimi i mięsistymi blaszkami.

Wikipedia


drzewiecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Drzewiecki – skrzypek, trębacz, wachmistrz zawodowy, altowiolista, powstaniec wielkopolski
  • Alojzy Drzewiecki – pianista
  • Conrad Drzewiecki – tancerz i choreograf
  • Filip Drzewiecki – hokeista
  • Franciszek Drzewiecki – zakonnik
  • Jakub Drzewiecki – pianista
  • Jan Drzewiecki (ujednoznacznienie)
  • Jarosław Drzewiecki – pianista (ojciec Stanisława)
  • Józef Drzewiecki (ujednoznacznienie)
  • Karol Drzewiecki (ujednoznacznienie)
  • Krzysztof Drzewiecki – organista i śpiewak
  • Mirosław Drzewiecki – polityk i przedsiębiorca

Wikipedia


drzewiej

dawniej: niegdyś, dawniej; ongi, ongiś


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) przest. wcześniej, dawniej, kiedyś w przeszłości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodźcie, dzieci, dziadek wam opowie, jak to drzewiej bywało.

 (1.1) Tak oto wchodzimy w Góry Polskie, w które drzewiej wdzierali się pionerzy i osadnicy, karczując bór, siejąc płone zboże[,] i wypasując bydło.

 (1.1) Drzewiej było tu inaczej, inaczej. Kiedyś, przed dawnymi laty ziemie te miodem płynęły i mlekiem.

 (1.1) Grube, przerażające murzyska mają we framugach zakratowane okna, w poprzek tychże były drzewiej belki, do których przywiązywano skazańca.

 (1.1) Drzewiéj tu u nas inaczéj bywało: / Gdzie dziś doliny, tam jezioro stało, [/ Po „Gorzec” tylko zbiérała miód pszczoła, / A Tatry Dunaj obléwał dokoła.]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛvʲjɛ̇j, AS: ḍževʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawniej, kiedyś, niegdyś, onegdaj, ongi, ongiś

Wiktionary


drzewigowate

rodzina much, obejmująca gatunki pasożytujące na innych owadach


SJP.pl


drzewigowaty

o cechach drzewigowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


drzewigroszek

roślina trwała z rodziny motylkowatych


SJP.pl


drzewina

1. małe, skarlałe drzewo;
2. drzewa, zarośla z drzew


SJP.pl

Drzewina (niem. "Wiesenthal") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie.

Wieś stanowi sołectwo gminy Trąbki Wielkie.

Przed II wojną światową wieś należała do Wolnego Miasta Gdańsk. Do 1947 roku miejscowość nosiła niemiecką nazwę "Wiesenthal".

Wikipedia


drzewinka

zdrobnienie od: drzewina


SJP.pl


drzewipest

drzewo występujące w strefie tropikalnej, którego owoce są jadalne


SJP.pl


drzewisz

chrząszcz z rodziny korników, szkodnik siewek i sadzonek drzew iglastych, z których ogryza korę


SJP.pl


drzewiński

nazwisko


SJP.pl


drzewko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od drzewo

 (1.2) małe drzewo

 (1.3) kraków. choinka świąteczna

 (1.4) stpol. drzewce

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Drzewko herbaciane jest zawsze zielone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛfkɔ, AS: ḍžefko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


drzewkowaty

podobny w kształcie do drzewka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający drzewko, mający postać drzewka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadrzewienie n., zadrzewianie n., drzewo, drzewko

 przym. drzewny

 przysł. drzewkowato

Wiktionary


drzewkowy

przymiotnik od: drzewko


SJP.pl


drzewniak

1. potocznie: perfumy drzewne;
2. regionalnie: drewniak


SJP.pl


drzewnica

rodzaj ssaka z rodziny drzewnicowatych


SJP.pl

Drzewnica ("Burramys") – rodzaj ssaka z rodziny drzewnicowatych (Burramyidae).

Wikipedia


drzewnicowate

o cechach drzewnicowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Drzewnicowate (Burramyidae) – rodzina małych ssaków nadrzewnych, torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia).

Wikipedia


drzewnicowaty

o cechach drzewnicowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


drzewnictwo

dziedzina wiedzy o drewnie


SJP.pl

Drzewnictwo – nauka leśna o technologii obróbki, przetwarzaniu i zastosowaniu drewna jako surowca i materiału. Drzewnictwo bada zagadnienia konserwacji oraz techniczno-ekonomiczne, związane z gospodarczym zastosowaniem drewna.

Kierunki naukowe składające drzewnictwa to:

Wikipedia


drzewnik

naturalny związek organiczny występujący oprócz celulozy w zdrewniałych częściach roślin; lignina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drzewnik – inna nazwa ligniny
  • drzewnik (lub drzewik) – polska nazwa lęgniowca Plasmopara viticola

Wikipedia


drzewnikowy

przymiotnik od: drzewnik


SJP.pl


drzewność

→ drzewny


SJP.pl

Patrz:

drzewny

drzewny

1. będący drzewem, częścią drzewa;
2. dotyczący przerobu drewna;
3. przerobiony, wytworzony z drewna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. dotyczący drzewa czy drzew

 (1.2) związany z przerobem drewna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) On także przyczynił się, ażeby wykazać tożsamość między diamentem a węglem drzewnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadrzewienie n., zadrzewianie n., drzewiak mzw., drzewo n., drzewko n., drzewina ż., drzewce n.

 przym. drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


drzewo

1. duża roślina o zdrewniałej łodydze w postaci pnia;
2. materiał uzyskany ze ściętego drzewa (bez kory i gałęzi); drewno;
3. pot. materiał opałowy z drzewa (rośliny); drewno;
4. środowiskowo, w muzyce orkiestrowej: instrumenty dęte drewniane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dendr. wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;

 (1.2) mat. graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

 (1.3) inform. struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);

 (1.4) pot. środ. zob. drewno.

 (1.5) środ. instrumenty dęte drewniane

 (1.6) zob. drzewo oskrzelowe.

Wiktionary

Dr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Człowiek, aby ułatwić sobie podbieranie miodu, począł w całych drzewach wydrążać sztuczne dziuple, czyli wydziaływać je, dziać, a stąd drzewo takie w języku polskim nazwano dzienią lub drzewem dzianem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒɛvɔ, AS: ḍževo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drewno n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewianie n., zadrzewienie n.

:: zdrobn. drzewko n.

 czas. zadrzewiać ndk., zadrzewić dk.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński stróm, gw. Górny Śląsk strom

 (1.2) dendrogram

Wiktionary


drzewodruk

drzeworyt;
1. technika graficzna polegająca na wyryciu rysunku w drewnianym klocku, pokryciu farbą i odbiciu na papierze;
2. odbitka wykonana tą techniką


SJP.pl


drzewojad

motyl nocny z rodziny trociniarek, szkodnik drzew liściastych; trociniarka czerwica


SJP.pl


drzewoporzec

gatunek storczyka; dendrobium


SJP.pl


drzeworadek

drzeworadek dębowy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


drzeworycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od drzeworyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt m.

 przym. drzeworytowy

Wiktionary


drzeworyt

drzewodruk;
1. technika graficzna polegająca na wyryciu rysunku w drewnianym klocku, pokryciu farbą i odbiciu na papierze;
2. odbitka wykonana tą techniką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

 (1.2) szt. odbitka uzyskana techniką drzeworytu (1.1)

Wiktionary

Drzeworyt – technika graficzna należąca do druku wypukłego.

Do wykonania drzeworytu wykorzystuje się deskę, na którą nanosi się rysunek, a następnie przy pomocy specjalnych narzędzi wycina się tło, które na odbitce będzie białe. Pozostawione wypukłe miejsca będą drukowały. Klocek pokrywa się farbą drukarską i odbija na papierze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) japoński drzeworyt pozostawił rzeczywiście trwałe ślady w twórczości van Gogha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworytnictwo n., drzeworytnik m., drzeworytniczka ż., drzeworytnia ż., drzeworycik mrz.

 przym. drzeworytowy, drzeworytniczy

Wiktionary


drzeworytnia

pracownia, w której wykonuje się drzeworyty


SJP.pl


drzeworytnictwo

dziedzina sztuki wykonywania drzeworytów


SJP.pl


drzeworytniczka

→ drzeworytnik


SJP.pl

Patrz:

drzeworytnik

drzeworytnik

artysta zajmujący się drzeworytnictwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta zajmujący się drzeworytnictwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt m., drzeworytnictwo n.

:: fż. drzeworytniczka ż.

 przym. drzeworytniczy, drzeworytowy

 przysł. drzeworytniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ksylograf

Wiktionary


drzeworytowy

przymiotnik od: drzeworyt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z drzeworytem, dotyczący drzeworytu; wykonany techniką drzeworytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzeworyt mrz., drzeworytnictwo n., drzeworytnik m., drzeworytniczka ż., drzeworytnia ż., drzeworycik mrz.

 przym. drzeworytniczy

Wiktionary


drzewostan

zbiorowisko drzew rosnących niedaleko siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. zespół drzew ze sobą sąsiadujących i oddziałujących na siebie;

 (1.2) ekol. najwyższa warstwa ekosystemu leśnego

Wiktionary

Drzewostan – zespół drzew o zbliżonych cechach morfologicznych, rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie i wzajemnie na siebie oddziałujących.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drzewostan sosnowo-brzozowo-dębowy jest typem drzewostanu mieszanego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drzewostanowy

Wiktionary


drzewostanowy

przymiotnik od: drzewostan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) leśn. związany z drzewostanem, dotyczący drzewostanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewostan mrz.

Wiktionary


drzewoszek

rusałka drzewoszek - motyl z rodziny rusałkowatych


SJP.pl


drzewotocz

gatunek owada z rodziny ryjkowcowatych (słoników)


SJP.pl


drzewowkręt

potocznie: rodzaj śruby do drewna; drewnowkręt


SJP.pl


drzewozbiór

w leśnictwie: sztuczne zbiorowisko różnych gatunków drzew


SJP.pl


drzewoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o drzewach i krzewach; dendrolog


SJP.pl


drzewoznawczy

związany z nauką o drzewach i krzewach; dendrologiczny


SJP.pl


drzewoznawstwo

nauka o drzewach i krzewach; dendrologia


SJP.pl


drzewołaz

gatunek tropikalnej żaby


SJP.pl


drzewołazowate

o cechach drzewołazowatych (rodzina płazów)


SJP.pl

Dr

Wikipedia


drzewołazowaty

o cechach drzewołazowatych (rodzina płazów)


SJP.pl


drzewożerek

chrząszcz z rodziny korników


SJP.pl


drzewożerny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zool. odżywiający się drewnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewożerność ż.

Wiktionary


drzeć

1. rwać na kawałki, np. drzeć list na strzępki; rozrywać, rozdzierać;
2. zdzierać, obdzierać coś z czegoś, np. drzeć pierze;
3. potocznie: szarpać, targać, np. drzeć za włosy; tarmosić;
4. potocznie: niszczyć ciągłym używaniem, np. drzeć buty; zdzierać, używać;
5. potocznie o reumatycznym bólu: dokuczać;
6. drzeć się:
a) być rozdzieranym, rwanym;
b) być niszczonym, zużywanym;
c) potocznie: szarpać się wzajemnie; tarmosić się;
d) potocznie: mówić, śpiewać lub płakać bardzo głośno; krzyczeć, wrzeszczeć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. podrzeć)

 (1.1) rwać na części, strzępy

 (1.2) ciągnąć nieostrożnie, targać

 (1.3) zdzierać coś z czegoś

 (1.4) pot. o bólach reumatycznych: dokuczać

czasownik zwrotny niedokonany drzeć się (dk. podrzeć się)

 (2.1) rwać się, odrywać się

 (2.2) niszczyć się, zużywać się

 (2.3) pot. krzyczeć, wrzeszczeć lub płakać głośno

 (2.4) pot. szarpać się nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasio drze papier.

 (1.2) Dokąd drzesz to biurko?

 (2.1) Ten materiał łatwo się drze.

 (2.3) Przestań się drzeć!

 (2.3) Zobacz, dlaczego ten kot się drze tam za oknem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒɛt͡ɕ, AS: ḍžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obdartus mos., darcie n., dodarcie n., dodzieranie n., naddarcie n., naddzieranie n., nadarcie n., podarcie n., przedarcie n., przedzieranie n., rozdarcie n., rozdzieranie n., udarcie n., udzieranie n., wydarcie n., wydzieranie n., zdarcie n., zdzieranie n., darń ż.

 czas. dodrzeć dk., dodzierać ndk., nadedrzeć dk., naddzierać ndk., nadrzeć dk., podrzeć dk., przedrzeć dk., przedzierać ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., udrzeć dk., udzierać ndk., wydrzeć dk., wydzierać ndk., zedrzeć dk., zdzierać ndk.

 przym. rozdarty

Wiktionary


drzeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. biol. rdzeń (tkanka miękiszowa, która wypełnia pień lub łodygę rośliny)

 (1.2) stpol. istotna część, udział

Wiktionary

Drzeń – osada pofolwarczna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia


drzeńsko

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drzeńsko – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Rzepin
  • Drzeńsko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec
  • Drzeńsko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Drzeńsko – przystanek kolejowy w Drzeńsku w województwie lubuskim, w powiecie słubickim

Wikipedia


drzikwost

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. nazwa systematyczna|Phoenicurus ochruros|ref=tak., kopciuszek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk świstek

Wiktionary


drzistać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. puszczać bąki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przewracać się

Wiktionary


drzistula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klachula, klyta, klebetnica, melikot

Wiktionary


drzizga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drzazga

Wiktionary


drzon

ludowa nazwa derenia, krzewu z rodziny dereniowatych


SJP.pl


drzonków

wieś w Polsce


SJP.pl

Drzonków (do 1945 Drentkau) – część miasta Zielona Góra (od 1 stycznia 2015 r.) i sołectwo, na południowym zboczu Wału Zielonogórskiego. Do 31 grudnia 2014 r. samodzielna wieś w gminie Zielona Góra.

Wikipedia


drzonowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Drzonowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
  • Drzonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg
  • Drzonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór
  • Drzonowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Drzonowo – gromada
  • Drzonowo – przystanek kolejowy
  • Drzonowo Białogardzkie
  • Drzonowo Wałeckie
  • Drzonów
  • Jezioro Drzonowskie

Wikipedia


drzwi

1. otwór wejściowy do budynku lub jakiegoś wnętrza, wyposażony w ruchome zamknięcie, np. przechodzić przez drzwi;
2. ruchome zamknięcie otworu wejściowego do budynku lub jakiegoś wnętrza, np. klamka u drzwi;
3. coś dającego możliwość osiągnięcia jakiegoś celu, np. drzwi do kariery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

 (1.2) zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

Wiktionary

Drzwi – ruchoma przegroda (zazwyczaj pionowa), element zamykający otwór w ścianie budynku, ściance mebli, karoserii pojazdu wraz z konstrukcją niezbędną do umocowania tego elementu.

Drzwi stosowane w budynkach zamykają otwory służące do przechodzenia pomiędzy pomieszczeniami. Tego rodzaju drzwi występują w wielu odmianach, różniących się kształtem, konstrukcją i sposobem otwierania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stare drzwi otwierają się z głośnym piskiem.

 (1.2) Znowu nie domknąłeś drzwi od szafy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ḍʒvʲi, AS: ḍžvʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odźwierny m., odźwierze n., odrzwia nmos.

:: zdrobn. drzwiczki nmos.

 przym. drzwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrzwia, wrota, wejście, stpol. dźwirze, reg. śl. dwiyrze, dźwiyrze, gw. Górny Śląsk dźwiyrza

 (1.2) drzwiczki

Wiktionary


drzwiczki

małe drzwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: drzwi

 (1.2) małe drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈḍʒvʲit͡ʃʲci, AS: ḍžvʹičʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzwi nmos., odźwierny m., dźwierze nmos.

 przym. drzwiowy, drzwiczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. dwiyrka, dźwiyrka

Wiktionary


drzwiowy

przymiotnik od: drzwi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z drzwiami, dotyczący drzwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzwi nmos., drzwiczki nmos., odrzwia nmos., dźwierze nmos.

Wiktionary


drzycim

wieś w Polsce


SJP.pl

Drzycim (niem. "Dretz") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Drzycim.

Wikipedia


drzycimski

przymiotnik od: Drzycim


SJP.pl


drzym

ptak z rzędu łaźców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Bucconidae|ref=tak.;

Wiktionary


drzymalski

nazwisko


SJP.pl


drzymała

nazwisko, m.in. Zbigniew Drzymała, polski przedsiębiorca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michał Drzymała
  • Zbigniew Drzymała

Wikipedia


drzymy

ptak z rzędu łaźców


SJP.pl

Drzymy (Bucconidae) – rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych (Piciformes).

Wikipedia


drzyzdać

w gwarze mazowieckiej: mieć rozwolnienie


SJP.pl


drzyzga

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drzazga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Drzyzga
  • Ewa Drzyzga
  • Fabian Drzyzga
  • Tomasz Drzyzga
  • Wojciech Drzyzga

Wikipedia


drób

ptactwo domowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zootechn. ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

 (1.2) kulin. mięso drobiu (1.1)

Wiktionary

Drób – zbiorcze określenie udomowionych ptaków hodowanych ze względu na mięso, jaja, pióra, skóry (strusia skóra), nawóz. Do drobiu zalicza się między innymi kury, gęsi (wywodzące się od gęsi gęgawy oraz gęsi garbonosych), indyki, kaczki (piżmowe oraz kaczki wywodzące się od dzikiej kaczki krzyżówki), perlice, gołębie, utrzymywane w warunkach fermowych strusie afrykańskie, przepiórki japońskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

 (1.2) Nie jadam drobiu, wolę wieprzowinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drup, AS: drup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobiarstwo n., drobiarnia ż., drobiarz mos.

 przym. drobiowy, drobiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gadzina, gw. Śląsk Cieszyński gowiydź, gw. Górny Śląsk gowiedź

Wiktionary


dróbka

wątróbka, żołądek, serce, skrzydełka i szyjki ptactwa domowego, używane do przygotowania rosołu, potrawki, niektórych wędlin; podróbki; podroby


SJP.pl


dróżdż

nazwisko


SJP.pl


dróżka

1. wąska, wydeptana ścieżka; drożyna, ścieżyna;
2. dawniej:
a) pielgrzymka;
b) dorożka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: droga

 (1.2) wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

 (1.3) daw. rel. pielgrzymka

 (1.4) gwara. rel. pielgrzymka do Częstochowy

 (1.5) daw. szew w skarpecie lub pończosze, który idzie z tyłu od góry do pięty

 (1.6) stpol. (później gwara.) podróż, wędrówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szedłem wczoraj polną dróżką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdruʃka, AS: druška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-7) rzecz. droga ż., drogowiec m., podróżny mos.

 (1.1-7) przym. podróżny, przydrożny

Wiktionary


dróżki

1. wąska, wydeptana ścieżka; drożyna, ścieżyna;
2. dawniej:
a) pielgrzymka;
b) dorożka


SJP.pl


dróżniczek

→ dróżnik


SJP.pl

Patrz:

dróżnik

dróżniczka

→ dróżnik


SJP.pl

Patrz:

dróżnik

dróżnik

człowiek obsługujący przejścia i przejazdy kolejowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dróżnik – film
  • dróżnik obchodowy – pracownik kolei
  • dróżnik przejazdowy – pracownik kolei
  • państwo dróżnik – pojęcie z teorii państwa

Wikipedia


drąg

długi i gruby kij


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) długi i gruby kij

 (1.2) daw. dźwignia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. niezgrabny człowiek

Wiktionary

Drąg – prymitywna broń drzewcowa w postaci mocnego drewnianego kija. Broń używana przez powstańców chłopskich, oraz piechotę powstania styczniowego z powodu braku innej broni.

Powstańców styczniowych uzbrojonych w drągi nazywano drągalierami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uderzał go tym drągiem po plecyecach, aż dudniło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃ŋk, AS: drõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drągowina ż., drągowe n.

:: zdrobn. drążek mrz.

:: zgrub. drągal mos./mrz.; drąglisko mos.

 przym. drągowaty, drągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kij, pręt, sztaba, tyka, żerdź; gw. Śląsk Cieszyński watral, watrol

Wiktionary


drągal

wysoki lub duży, niezgrabny człowiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. duży niezgrabny mężczyzna

 (1.2) pot. wyrośnięty chłopak

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed drzwiami do harcówki stał drągal z plecakiem i gitarą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drąg m., drągalisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drąg, przest. goj, reg. pozn. gibus, ginol, łągol, reg. śl. hasztabiga

 (1.2) dryblas

Wiktionary


drągowaty

o człowieku: wysoki, niezgrabny, nieokrzesany


SJP.pl


drągowina

1. drzewostan w okresie przechodzenia ze stadium młodocianego w dojrzałe, odpowiedni do wyrobu żerdzi;
2. drewno przeznaczone do wyrobu żerdzi; żerdziowina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drągowina – Faza rozwoju drzewostanu
  • Drągowina – wieś w powiecie zielonogórskim
  • Drągowina – gromada

Wikipedia


drągowski

nazwisko


SJP.pl

Drągowski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1018 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 442 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa "drąg" i jest najbardziej rozpowszechnione w północno-wschodniej Polsce.

Wikipedia


drągowy

przymiotnik od: drąg


SJP.pl


drążarka

obrabiarka do drążenia otworów i wgłębień o złożonych kształtach


SJP.pl

Drążarka – obrabiarka służąca do usuwania materiału wykorzystując zjawisko erozji. Metody erozyjne są wysoko energetyczne, przez co są wykorzystywane w miejscach, gdzie obróbka skrawaniem byłaby trudna lub wręcz niemożliwa np. wykonanie otworu o średnicy 0,05 mm, usuwanie materiału z wewnętrznych narożników przedmiotu, obróbka bardzo twardych materiałów.

Wikipedia


drążdżewo

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Krasnosielc, nad rzeką Orzyc


SJP.pl

Drążdżewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Krasnosielc. Leży nad rzeką Orzyc.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Drążdżewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia


drążek

1. przyrząd do ćwiczeń gimnastycznych; rek;
2. niewielki, cienki pręt drewniany lub metalowy; kijek, pałeczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: drąg

 (1.2) element konstrukcyjny o różnym przeznaczeniu, w formie pręta

 (1.3) sport. przyrząd gimnastyczny w formie pręta na dwóch słupkach

 (1.4) sport. przyrząd do ćwiczeń muskulatury w formie pręta do podciągania się

 (1.5) choreogr. poręcz do ćwiczeń baletowych, zwykle przy ścianie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drążek baletowy
  • drążek gimnastyczny
  • drążek kalisteniczny
  • drążek pogo
  • drążek poprzeczny
    • drążek Panharda
  • drążek skrętny
  • drążek sterowy
  • drążek sterujący (dżojstik)
  • Drążek – miejscowość w województwie wielkopolskim
  • Czesław Drążek – jezuita
  • drąg

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jeśli chcesz prowadzić samochód, musisz nauczyć się używać drążek zmiany biegów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔ̃w̃ʒɛk, AS: drõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drąg m.

 przym. drągowy, drążkowy

 czas. drążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rek

 (1.5) barre

Wiktionary


drążel

motyl z rodziny molowców, szkodnik jabłoni


SJP.pl


drążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drążyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: drõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drążyć

Wiktionary


drążkarka

obrabiarka do wyrobu drążków o przekroju kwadratowym


SJP.pl


drążkiewicz

nazwisko


SJP.pl


drążkowaty

podobny do drążka


SJP.pl


drążkować

dawniej: sprzęgać psy myśliwskie drążkiem, czyli kawałkiem drewna z dwiema obrożami na końcach


SJP.pl


drążkowski

nazwisko


SJP.pl


drążkowy

przymiotnik od: drążek


SJP.pl


drążnia

drzewo z rodziny morwowatych; cekropia; cekropka


SJP.pl


drążnica

motyl


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drążnica – roślina z rodziny bagnicowatych
  • Drążnica – potok, dopływ Kaczawy

Wikipedia


drążony

przymiotnik

 (1.1) pozbawiony pestek

Wiktionary


drążyk

nazwisko


SJP.pl


drążyn

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, którego larwy drążą korzenie lub łodygi roślin


SJP.pl


drążyć

1. robić wgłębienie, wydłubywać, wiercić; wydobywać jakąś materię przy pomocy czegoś; wykopywać;
2. wydobywać pestki z owoców takich jak wiśnie; drylować;
3. przenośnie:
a) dokuczać, nękać;
b) dociekać;
c) dokuczać, gnębić;
d) przenikać, zakłócać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) robić wgłębienie lub otwór

 (1.2) usuwać pestki z owoców

 (1.3) przen. uparcie wnikać w sedno sprawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to kanał długości pół kilometra, który okrężną drogą ciągnął się w skale wapiennej do zachodniej części miasta. Zastanawiano się, dlaczego mimo pośpiechu robotnicy nie drążyli w prostej linii, oszczędzając w ten sposób przeszło dwieście metrów znojnego wysiłku.

 (1.3) Na jakie cele charytatywne? – drążyłem. – Na dzieci. – Skąd pani wie? – Działam w TPD. – Aha…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: drõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drążek m., drążenie n.

 czas. wydrążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłubać, wiercić

 (1.2) drylować

 (1.3) dociekać

Wiktionary


dręcz

1. zadawać cierpienie fizyczne lub psychiczne osobie lub zwierzęciu; pastwić się, katować, ciemiężyć;
2. dręczyć się:
a) gryźć się czymś; martwić się, gnębić się;
b) dręczyć siebie wzajemnie


SJP.pl


dręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dręczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: drẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dręczyć ndk., zadręczać ndk., zadręczyć dk.

 rzecz. dręczyciel m., dręczycielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szykanowanie, gnębienie

Wiktionary


dręczyciel

ktoś, kto dręczy kogoś, prześladuje; prześladowca; gnębiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małżeństwie jedna ze stron przeważnie dominuje drugą, stając się jej bezkarnym dręczycielem, fizycznym i moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drɛ̃n͇ˈt͡ʃɨt͡ɕɛl, AS: drẽṇčyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczenie n., udręka ż., udręczenie n., zadręczenie n.

:: fż. dręczycielka ż.

 czas. dręczyć ndk., udręczyć dk., zadręczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnębiciel, ciemiężca, ciemiężyciel

Wiktionary


dręczycielka

kobieta zadająca komuś cierpienia fizyczne lub psychiczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się nad nim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdrɛ̃n͇t͡ʃɨˈt͡ɕɛlka, AS: drẽṇčyćelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczenie n., udręczenie n., udręczanie n., zadręczenie n., zadręczanie n.

:: fm. dręczyciel m.

 czas. dręczyć ndk., udręczyć dk., udręczać ndk., zadręczyć dk., zadręczać ndk.

Wiktionary


dręczyć

1. zadawać cierpienie fizyczne lub psychiczne osobie lub zwierzęciu; pastwić się, katować, ciemiężyć;
2. dręczyć się:
a) gryźć się czymś; martwić się, gnębić się;
b) dręczyć siebie wzajemnie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) męczyć, nękać; sprawiać komuś dyskomfort, ból fizyczny lub psychiczny

czasownik zwrotny niedokonany dręczyć się

 (2.1) męczyć siebie nawzajem

 (2.2) martwić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cała sprawa jęła coraz bardziej dręczyć mój umysł, rozpalać wyobraźnię.

 (1.1) Czemu, jak Bóg, mnie dręczycie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: drẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadręczać (się)

 rzecz. dręcz m., dręczenie n., dręczycielka ż., dręczyciel m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trapić, zamęczać, gnębić, torturować, molestować, prześladować

Wiktionary


dręczący

1. zadawać cierpienie fizyczne lub psychiczne osobie lub zwierzęciu; pastwić się, katować, ciemiężyć;
2. dręczyć się:
a) gryźć się czymś; martwić się, gnębić się;
b) dręczyć siebie wzajemnie


SJP.pl

Patrz:

dręczyć

dręstwo

jezioro w Polsce


SJP.pl


drętki

przymiotnik

 (1.1) reg. pozn. kwaśny, cierpki

Wiktionary


drętwa

ryba morska wytwarzająca napięcie elektryczne


SJP.pl


drętwiak

potocznie: osoba drętwa, poważna, nudna, nieżywiołowa; drętwus


SJP.pl


drętwica

1. zaburzenie psychiczne objawiające się znacznym zahamowaniem ruchowym i ograniczeniem reakcji na bodźce zewnętrzne; osłupienie, stupor;
2. drętwica karku, objaw zapalenia opon mózgowych


SJP.pl


drętwiej

stopień wyższy od przysłówka: drętwo


SJP.pl


drętwiejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: drętwy; bardziej drętwy


SJP.pl


drętwieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) tracić czucie; tracić zdolność poruszania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drętwienie n., odrętwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpnąć, martwieć, sztywnieć

Wiktionary


drętwik

płaska ryba morska


SJP.pl


drętwota

1. brak czucia; skostnienie, ścierpnięcie, odrętwienie;
2. przenośnie: obojętność, nieczułość;
3. przenośnie: brak naturalności; sztywność;
4. przenośnie: sztampa, rutyna


SJP.pl


drętwość

→ drętwy


SJP.pl

Patrz:

drętwy

drętwus

potocznie: osoba drętwa, poważna, nudna, nieżywiołowa; drętwiak


SJP.pl


drętwy

1. pozbawiony czucia; bezwładny, sztywny;
2. pozbawiony żywszych reakcji, otępiały; nudny, monotonny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez czucia

 (1.2) bez emocji, pełen nudy, mało dynamiczny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. drętwo

 rzecz. odrętwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztywny, odrętwiały, ścierpły, zdrętwiały

 (1.2) sztywny, nudny

Wiktionary


drężek

nazwisko


SJP.pl

Drężek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Myszyniec.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu.

Drężek - nazwa od Olendrów, którzy wieś założyli, od ich nazwiska Drenz.

Wikipedia


drżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|drżeć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • drżenie głosowe
  • drżenie samoistne
  • drżenie spoczynkowe
  • drżenie zamiarowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy czytała przemówienie, nie mogła opanować nerwowego drżenia rąk i głosu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdrʒɛ̃ɲɛ, AS: držẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drżeć

 rzecz. drgnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drganie

Wiktionary


drżenny

majaczenie drżenne - psychoza u alkoholików, objawiająca się drżeniem mięśni oraz omamami; delirium tremens, biała gorączka, majaczenie alkoholowe


SJP.pl


drżeć

1. trząść się, drgać;
2. świecić światłem nierównym lub przerywanym; migotać;
3. bać się bardzo, lękać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) trząść się, drgać, dygotać

 (1.2) być przestraszonym, bać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały drżał ze strachu.

 (1.2) Doyle Lonnegan jest groźnym gangsterem, przed którym drży całe Illinois.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: drʒɛt͡ɕ, AS: držeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drgnięcie n., drżenie n., drżączka ż.

 czas. zadrżeć

Wiktionary


drżąco

1. trzęsąc się, drgając;
2. bojąc się;
3. brzmiąc nierówno, załamując się;
4. migocząc


SJP.pl


drżący

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: drżeć

przymiotnik odczasownikowy

 (2.1) charakteryzujący się drżeniem, niestabilnością lub wywołujący takie wrażenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drżenie n.

 czas. drżeć ndk., zadrżeć dk.

 przysł. drżąco

Wiktionary


drżączka

1. dreszcze;
2. roślina z gatunku traw o kłosach drżących na wietrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Briza|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych o sercowatych kłosach, drżących przy najlżejszym podmuchu wiatru;

 (1.2) pot. drżenie, dreszcze

Wiktionary

Drżączka ("Briza" L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny wiechlinowatych. Liczy około 20 gatunków traw występujących w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce dziko rośnie drżączka średnia ("Briza media"), drżączka większa ("Briza maxima") jest uprawiana, a drżączka mniejsza ("Briza minor") notowana jest jako przejściowo dziczejąca (efemerofit).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta delikatna łodyżka z mnóstwem trójkątnych i w przedziwne fugi wyrżniętych wisiadełek u szczytu to drżączka, która ręką ludzką poruszona wydaje się żywą, trwożliwą istotą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drżeć

Wiktionary


drżączkowaty

turzyca drżączkowata - roślina z rodziny turzycowatych o długich łodygach i wąskich liściach, rosnąca dziko w całej Europie; morska trawka; waldhar


SJP.pl


ds

skrót od: Dom Studenta


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Dom Studenta, pot. akademik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Skrót: do spraw, np. Ministerstwo ds. Edukacji.
  • Ds – symbol chemiczny pierwiastka darmsztadtu
  • Ds – oznaczenie repertorium z działalności karnej prokuratury. Stosowane jest w sygnaturach akt prokuratury.
  • Dom Studencki
  • Enchiridion symbolorum – zbiór orzeczeń kościelnych autorstwa H. Denzingera i A. Schönmetzera – tzw. Denzinger (DS) w Katechizmie Kościoła Katolickiego
  • DS Automobiles – marka samochodów osobowych należąca do koncernu Groupe PSA
  • Citroën DS – samochód osobowy
  • Nintendo DS – przenośna konsola do gier
  • DirectShow – technologia programistyczna
  • Dungeon Siege – gra komputerowa
  • Dual SIM – funkcja w telefonach komórkowych
  • Zespół Downa (ang. Down syndrome) – choroba genetyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɛ‿ˈːs, AS: d•‿es

Wiktionary


ds.

skrót od: do spraw


SJP.pl

skrót

 (1.1) = do spraw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce przez pewien czas działał Pełnomocnik Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ‿ˈspraf, AS: do‿spraf

Wiktionary


dse

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = wojsk. polit. Demokratyczna Armia Grecji

Wiktionary


dsl

ang. Digital Subscriber Line, technologia szerokopasmowego dostępu do internetu


SJP.pl


dst

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: de-es-te] dostateczny, dostateczne (ocena szkolna); dst. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem); dost.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • DST – Direction de la Surveillance du Territoire, była francuska agencja kontrwywiadu
  • DST – Daylight Saving Time, skrót używany do oznaczenia czasu letniego
  • DST – test hamowania deksametazonem

Wikipedia


dst.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: de-es-te] dostateczny, dostateczne (ocena szkolna); dst (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem); dost.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. dostateczny (ocena szkolna)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 3, dost.

Wiktionary


dsz

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

 (1.1) = Delegatura Sił Zbrojnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowódcy obszarów DSZ zostali prezesami obszarów WiN.

Wiktionary


dt

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = turyst. Dom Turysty

Wiktionary

Decytona [dt] – jednostka miary stosowana w rolnictwie. Zastąpiła stosowaną wcześniej jednostkę miary w postaci kwintala.

1 decytona [dt] = 0,1 tony [t] = 1 kwintal = 100 kg

Miara ta podawana jest przede wszystkim przy obliczaniu płodów rolnych.

Wikipedia


dtp

przygotowywanie publikacji za pomocą komputera; desktop publishing


SJP.pl

DT

Wikipedia


dtp-owiec

środowiskowo: osoba zawodowo zajmująca się przygotowywaniem publikacji za pomocą komputera; detepowiec


SJP.pl


dts

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Digital Theatre System
  • Data Transformation Services
  • stent podwójnej terapii ()

Wikipedia


dtv

[czytaj: de-te-FAŁ] skrót od: Dziennik Telewizyjny - program informacyjny telewizji polskiej w czasach PRL


SJP.pl

Zobacz też: Dziennik Telewizyjny (DTV) – główny serwis informacyjny TVP w czasach PRL, poprzednik Wiadomości.

DTV – ogólna nazwa emisji sygnału telewizyjnego za pomocą techniki cyfrowej. Obecnie istnieją trzy główne standardy: europejski DVB, amerykański ATSC i japoński ISDB.

Wikipedia


dtwo

skrót od: dowództwo; d-dztwo, dow.


SJP.pl


dtś

Drogowa Trasa Średnicowa


SJP.pl


du-du

1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydobywany z instrumentu;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos upadku czegoś ciężkiego; łubu-du


SJP.pl


dual

1. forma gramatyczna odnosząca się do dwóch przedmiotów tworzących naturalne pary (oczy, uszy itp.); dualis
2. podwójny ruch matujący w szachach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dual slalom (narciarstwo) – w narciarstwie
  • Dual slalom (kolarstwo górskie) – w kolarstwie górskim

Wikipedia


duala

typ roweru crossowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duala – miasto w Kamerunie,
  • Duala – plemię afrykańskie, zamieszkujące Kamerun,
  • duala – język z rodziny bantu.

Wikipedia


dualis

forma gramatyczna odnosząca się do dwóch przedmiotów tworzących naturalne pary (oczy, uszy itp.); dual


SJP.pl


dualista

zwolennik filozoficznej koncepcji dualizmu, uznający współistnienie dwóch pierwotnych bytów, przeciwstawnych i uzupełniających się, np. materii i ducha


SJP.pl


dualistka

→ dualista


SJP.pl

Patrz:

dualista

dualistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dualistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualizm m.

 przym. dualistyczny

Wiktionary


dualistyczny

1. mający dwa aspekty; dwoisty
2. dotyczący dualizmu (poglądu filozoficznego)
3. w polityce: dotyczący współistnienia dwóch państw lub dwóch organów administracji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dwoisty, o dwóch aspektach

 (1.2) dotyczący dualizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualizm m.

 przysł. dualistycznie

Wiktionary


dualizacja

dzielenie czegoś na dwie części, kategorie, grupy itp.; dychotomizacja


SJP.pl


dualizm

1. jednoczesne występowanie dwóch odmiennych zjawisk, zasad, pierwiastków; dwoistość;
2. koncepcja filozoficzna zakładająca współistnienie dwóch pierwotnych bytów, przeciwstawnych i uzupełniających się, np. materii i ducha;
3. unia dwóch państw działających równorzędnie w ramach jednego organizmu państwowego; ustrój dualistyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.

 (1.2) filoz. nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje

 (1.3) polit. ustrój polityczny polegający na złączeniu się dwóch państw na zasadzie całkowitej równorzędności (np. Austro-Węgry)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dualizm (filozofia umysłu)
  • dualizm (religia)
  • dualizm antropologiczny – stanowisko w filozofii człowieka
  • dualizm ontologiczny – stanowisko w filozofii bytu
  • dualizm korpuskularno-falowy
  • dualizm gospodarczy
  • dualizm władzy – podział jednego z elementów władz państwowych na dwie, względnie niezależne instytucje; w Polsce istnieje dualizm wszystkich trzech władz państwowych (władza ustawodawcza: Sejm – Sena...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weininger uznaje daleko posunięty dualizm kobiety i mężczyzny, którzy reprezentują tak samo jak u Kokoschki dwie krańcowo różne formy bytu.

 (1.2) […] w uporządkowaniu materiału wyraźnie zaznacza się wpływ tak popularnego podówczas neoplatonizmu, akcentującego dualizm tego, co cielesne i duchowe, ziemskie i niebiańskie (…).

 (1.3) Szujski rozumiał, że dualizm austro-węgierski ma trwały charakter i na niedający się przewidzieć okres, stanowić będzie fundament monarchii austro-węgierskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dualista m., dualistka ż.

 przym. dualistyczny

 przysł. dualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwoistość

 (1.3) ustrój dualistyczny

Wiktionary


dualność

zasada dualności (zasada dwoistości) - jedno z praw geometrii rzutowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dualizm korpuskularno-falowy
  • zasada dualności – prawo geometrii rzutowej
  • zasada dualności w teorii kategorii
  • graf dualny

Wikipedia


dualny

mający podwójną naturę


SJP.pl


dualowy

→ dual


SJP.pl

Patrz:

dual

dualski

przymiotnik od: Duala (miasto w Kamerunie)


SJP.pl


duant

jedna z dwóch elektrod cyklotronu


SJP.pl


duathlon

[czytaj: duatlon] zawody sportowe składające się z dwóch konkurencji (np. bieg i kolarstwo); duatlon, dwubój


SJP.pl

Duathlon, duatlon (gr. dwu"bój") – dyscyplina sportowa będąca jedną z odmian triathlonu. Zawodnicy kolejno: biegną, jadą rowerem i znowu biegną.

Wikipedia


duatlon

zawody sportowe składające się z dwóch konkurencji (np. bieg i kolarstwo); duathlon, dwubój


SJP.pl


dub

[czytaj: dab] gatunek muzyki elektronicznej, który wyrósł z reggae pod koniec lat 60. i na początku lat 70.


SJP.pl

Du

Wikipedia


dubaj

miasto i emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;

 (1.2) geogr. stolica Dubaju (1.1);

Wiktionary

Dubaj (arab. دبي, "trl. Dubayy, trb. Dubajj") – największe i najbardziej zaludnione miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Stolica emiratu Dubaj. Jest położony na południowym wybrzeżu Zatoki Perskiej. W 2025 liczył ok. 4 mln mieszkańców z czego 92% stanowili imigranci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wakacje jedziemy do Dubaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdubaj, AS: dubai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubajczyk m., dubajczyk m., Dubajka ż., dubajka ż.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajczyk

mieszkaniec Dubaju (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dubaju; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jednak, chociaż dubajczycy mówią, że im na nafcie nie zależy i daliby sobie radę bez niej, to kiedy się jedzie wzdłuż brzegu Zatoki z Abu Zabi, przez Dubaj, do szejkanatu Szardża, Adżmanu i dalej: do Umm al-Kajwajn i Ras al-Chajma – można dokładnie obliczyć w jakiej kolejności nafta wytrysnęła z ziemi – i gdzie jej w ogóle nie ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

:: fż. dubajka ż.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajka

mieszkanka Dubaju (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dubaju; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

:: fm. dubajczyk mos.

 przym. dubajski

Wiktionary


dubajski

przymiotnik od: Dubaj (emirat i miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dubajem, dotyczący Dubaju, pochodzący z Dubaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubajka ż., dubajczyk mos., Dubaj mrz., Dubajczyk mos., Dubajka ż.

Wiktionary


dubaniowski

nazwisko


SJP.pl


dubas

staropolski statek rzeczny do przewożenia towarów; tumbas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. żegl. rodzaj dużej, płaskodennej łodzi flisackiej z pnia dębowego używanej w Polsce od XVI do XIX wieku głównie do spławiania zboża, produktów leśnych czy rud metali w dół rzek, posiadający osiem wioseł i pojedynczy maszt z żaglem, który wykorzystywano w drodze powrotnej pod prąd

Wiktionary

Dubas – w XVI- XIX wieku był to flisacki statek rzeczny, używany do spławu zbóż, rzadziej artykułów leśnych lub rud metali. Był poruszany za pomocą ośmiu wioseł podczas spływu z prądem rzeki, zaś w drodze powrotnej również żagla podnoszonego na pojedynczym maszcie.

Wikipedia


dubbing

[czytaj: dabing] zastąpienie języka oryginalnego filmu przez inny język


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dubbing do tego filmu zyskał aprobatę krytyków.

 (1.1) Ten film jest z dubbingiem czy z napisami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdabʲĩŋk, AS: dabʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbingowanie n., zdubbingowanie n.

 czas. dubbingować ndk., zdubbingować dk.

 przym. dubbingowy, dubbingowany

Wiktionary


dubbingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dubbingować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dubbingować ndk.

 rzecz. dubbing mrz.

Wiktionary


dubbingowany

[czytaj: dabingowany] taki, w którym zastosowano dubbing


SJP.pl


dubbingować

[czytaj: dabingować] zastępować w filmie oryginalny język innym; podkładać głos pod taki film


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdubbingować)

 (1.1) telew. film. podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ścieżkę dźwiękową znakomitej większości kreskówek, obowiązkowo dubbingowanych, wypełniają wrzaski i łomoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdabʲĩŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: dabʹĩŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbingowanie n., dubbing

Wiktionary


dubbingowiec

[czytaj: dabingowiec] aktor dubbingowy


SJP.pl


dubbingowy

[czytaj: dabingowy] przymiotnik od: dubbing, np. aktor dubbingowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) film. związany z dubbingem, dotyczący dubbingu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubbing mrz.

Wiktionary


dubczek

nazwisko, m.in. Aleksander Dubczek (1921-1992) polityk


SJP.pl


dubczyk

nazwisko


SJP.pl


dubel

1. w brydżu posiadanie w danym kolorze dokładnie dwóch kart; dubleton;
2. kopia, drugi egzemplarz;
3. powtórzenie tego samego ujęcia filmowego podczas kręcenia filmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. powtórzenie ujęcia filmowego

 (1.2) identyczny egzemplarz przedmiotu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dubel – w terminologii brydżowej, inaczej dubleton – posiadanie w jednym kolorze dwóch kart
  • dubel – powtórzenie ujęcia podczas produkcji filmu
  • Dubel – film dokumentalny z 2009 roku
  • dubel – zagranie w snookerze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Filmowcy zabezpieczają się, robiąc kilka dubli każdego ujęcia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubeltowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dublet

Wiktionary


dubelt

ptak łowny z rodziny siewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gallinago media|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdubɛlt, AS: dubelt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubeltówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. bekas dubelt, bekas funtowy

Wiktionary


dubeltak

półfabrykat powstały przy wyrobie podkładów kolejowych z kłód, w postaci belki o szerokości równej szerokości podkładu, a grubości równej podwojonej wysokości podkładu


SJP.pl


dubeltowy

1. podwójny;
2. przekraczający zwykłą miarę pod jakimś względem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. podwójny

 (1.2) o napoju, zazwyczaj kawie lub alkoholu: będący dwa razy mocniejszy, mający dwa razy większe działanie

 (1.3) gw-pl|księstwo łowickie. daw. pomarańczowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy lśniącym mosiężnym barze siedział Franek, pijąc dubeltowe tyskie i gawędząc z młodym recepcjonistą, zastępującym barmana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubel m., dubeltówka ż., dubler m., dublerka ż., dublowanie n., zdublowanie n.

 czas. dublować ndk., zdublować dk.

 przym. dubeltówkowy, dublerski

 przysł. dubeltowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podwójny.

 (1.3) gw-pl|księstwo łowickie. pumarańcowy, ceglaty, pąsowy

Wiktionary


dubeltówa

zgrubienie od: dubeltówka


SJP.pl


dubeltówka

śrutowa broń myśliwska o dwóch lufach gładkich; dwururka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych lufach ułożonych w pionie lub poziomie;

Wiktionary

Dubeltówka – rodzaj strzelby wyposażonej w dwie lufy i komory nabojowe, które ułożone są równolegle obok siebie: poziomo lub pionowo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek trzyma w szafie na strychu spory zestaw dubeltówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdubɛlˈtufka, AS: dubeltufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubelt m.

 przym. dubeltowy

 przysł. dubeltowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwururka, dwulufka, fuzja

Wiktionary


dubeninecki

przymiotnik od: Dubenniki


SJP.pl


dubeninki

wieś w Polsce


SJP.pl

Dubeninki ( Dubeningken, 1938–1945 "Dubeningen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Dubeninki i leży na terenie tej gminy.

Wikipedia


dubhe

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu


SJP.pl

Dubhe ("Alfa Ursae Majoris", "α UMa") – druga pod względem jasności gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Wchodzi w skład asteryzmu Wielkiego Wozu. Jest oddalona o około 123 lata świetlne od Słońca.

Wikipedia


dubia

rzeczy lub materiały budzące wątpliwości


SJP.pl

Dubia (l.mn.) ( dubium – wątpliwość) – określenie rzeczy, pojęć itp., które budzą wątpliwości co do ich poprawności, autentyczności lub jakości. W Kościele katolickim termin używany w środowisku teologicznym dla spraw odnoszących się do zapytań skierowanych do papieża w celu wyjaśnienia wątpliwości dot. nauczania Magisterium Kościoła.

Wikipedia


dubicki

przymiotnik od: Dubicze Cerkiewne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleh Dubicki – białoruski lekkoatleta
  • Bolesław Dubicki – polski inżynier elektryk
  • Bolesław Dubicki – polski zapaśnik i trener
  • Daniel Dubicki – polski piłkarz i trener
  • Jarosław Dubicki – polski koszykarz i trener
  • Leon Dubicki – polski wojskowy
  • Tadeusz Dubicki – polski historyk

Wikipedia


dubicze

wieś w Polsce


SJP.pl

Dubicze – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Stara Kornica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Starej Kornicy.

Wikipedia


dubie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie małopolskim;

 (1.2) geogr. wieś w województwie łódzkim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dubie – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców ,
  • Dubie – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.
  • Dubie – wieś w obwodzie lwowskim.
  • Dubie – jezioro w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Człopa, położone na Równinie Drawskiej,
  • Dubie – jezioro w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno, w granicach administracyjnych miasta Drawno, położone na Równinie Drawskiej.
  • Dubie Małe
  • Jezioro Dubie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babcia Halinka urodziła się w Dubiu.

Wiktionary


dubiecczanin

mieszkaniec Dubiecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


dubiecczanka

mieszkanka Dubiecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


dubiecki

→ Dubiecko


SJP.pl

Patrz:

Dubiecko

dubiecko

→ Dubiecko


SJP.pl

}|-

Dubiecko – miasto w Polsce, położone w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Dubiecko. Leży nad Sanem, na Pogórzu Dynowskim. Jest siedzibą gminy Dubiecko.

W okresie I Rzeczypospolitej miasto administracyjnie należące do ziemi sanockiej w województwie ruskim.

Wikipedia

Patrz:

Dubiecko

dubiel

1. dawniej: dureń, głupiec, prostak;
2. gatunek ryby z rodziny prażmowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. głupiec, bałwan, prostak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. nazwa systematyczna|Carpio collari., mieszaniec karpia i karasia

Wiktionary

Dubiel – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 524. W centrum wsi znajduje się plac zabaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdubʲjɛl, AS: dubʹi ̯el

Wiktionary


dubielno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dubielno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Papowo Biskupie
  • Dubielno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Dubielno – część wsi Jania Góra w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świekatowo
  • Dubielno – część wsi Nowa Wiśniewka w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Zakrzewo
  • Dubielno – przystanek kolejowy

Wikipedia


dubienczanin

mieszkaniec Dubienki (wsi w Polsce)


SJP.pl


dubienczanka

mieszkanka Dubienki (wsi w Polsce)


SJP.pl


dubienecki

przymiotnik od: Dubienka


SJP.pl


dubienka

wieś w Polsce


SJP.pl

Du

Wikipedia


dubieński

przymiotnik od: Dubna, Dubno


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dubieński (herb szlachecki)
  • Rejon dubieński
  • Powiat dubieński
  • Wanda Dubieńska

Wikipedia


dubik

nazwisko


SJP.pl


dubin

wieś w Polsce


SJP.pl

Dubin (pol. hist. "Dupin") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin. Dawniej samodzielne miasto.

Wikipedia


dubisa

rzeka na Litwie; Dubysa


SJP.pl


dubisz

nazwisko


SJP.pl


dubitować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. rozmyślać, zastanawiać się

Wiktionary


dubiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Dubiński – polski arabista i karaimoznawca, działacz społeczności karaimskiej
  • Aleksander Dubiński – polski turkolog i orientalista
  • Antoni Dubiński – polski oficer
  • Józef Dubiński – polski oficer
  • Józef Dubiński – polski geofizyk i geomechanik

Wikipedia


dubla

podwójna stawka


SJP.pl


dublany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dublany – wieś w województwie podlaskim
  • Dublany – dawna gmina wiejska w powiecie lwowskim województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej
  • Dublany – dawna gmina wiejska w powiecie samborskim województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej
  • Dublany – wieś w obwodzie grodzieńskim
  • Dublany – miasto w obwodzie lwowskim
  • Dublany – osiedle typu miejskiego w obwodzie lwowskim
  • Dublany – wieś w obwodzie rówieńskim
  • Dublany – stacja kolejowa w miejscowości Dublany, w rejonie samborskim, w obwodzie lwowskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dublański

Wiktionary


dublańczyk

absolwent Akademii Rolniczej w Dublanach


SJP.pl


dublański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dublan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublany lm.

Wiktionary


dublaż

sposób konserwacji obrazów malowanych na płótnie; dublowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dublowanie, metoda konserwowania obrazów poprzez podklejanie od spodu nowego płótna

 (1.2) neol. dubbing

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zawsze gram z dublażem najpierw jeśli jest taka opcja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdublaʃ, AS: dublaš

Wiktionary


dublecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dublet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublet m.

Wiktionary


dubler

1. aktor grający pewną rolę na przemian z innym aktorem;
2. osoba zastępująca aktora w scenach wymagających specjalnych umiejętności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zastępca aktora w scenach wymagających szczególnych umiejętności

 (1.2) więz. wspólnik przestępcy

Wiktionary

Dubler (fr. "Doubleur", ang. "photo double", "body double") – osoba, która zastępuje aktora w różnych scenach, w których ten nie może uczestniczyć, np. szczególnie niebezpiecznych, albo wymagających specjalnego przygotowania lub umiejętności (np. jazdy konnej, fechtunku). Do znanych w historii kina dublerów zaliczyć można Yakimę Canutta oraz Shelley Michelle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proponuję zdjęcia w większej odległości i zastąpienie Zbyszka dublerem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublerstwo n., dublowanie n.

:: fż. dublerka ż.

 czas. dublować ndk.

 przym. dublerski, dubeltowy

Wiktionary


dublerka

→ dubler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zastępczyni aktora w scenach wymagających szczególnych umiejętności

Wiktionary

Patrz:

dubler

Powiązane:

 przym. dubeltowy

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

Wiktionary


dublerski

→ dubler


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) film. związany z dublerem, dotyczący dublera

Wiktionary

Patrz:

dubler

Powiązane:

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

 przym. dubeltowy

Wiktionary


dublerstwo

rzadko: dublowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. dublowanie, niepotrzebne wykonywanie tej samej czynności przez dwie różne osoby lub instytucje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubler m., dublowanie n.

:: fż. dublerka ż.

 czas. dublować ndk.

 przym. dublerski

Wiktionary


dublet

1. drugi identyczny egzemplarz jakiegoś przedmiotu;
2. podwójny sukces w jakiejś dyscyplinie sportowej;
3. para elementów o jednakowym pochodzeniu, znaczeniu; każdy element tej pary;
4. imitacja kamienia szlachetnego, składająca się z kryształu i kolorowej podkładki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drugi albo kolejny identyczny egzemplarz czegoś datadef|od 1827.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dublet – rodzaj układu optycznego
  • dublet – odmiana kaftanu
  • dublet – w piłce nożnej zdobycie mistrzostwa i pucharu kraju w tym samym roku
  • dublet – kamienie jubilerskie sporządzone z dwóch rodzajów kamieni
  • dublet – w sportach motorowych zdobycie pierwszego i drugiego miejsca przez kierowców tego samego zespołu
  • dublet – w pétanque drużyna składająca się z dwóch zawodników
  • dublet elektronowy – inne określenie pary elektronowej
  • dublet sodowy – inne określenie linii D sodu
  • dublet – rodzaj kieliszka lub kielicha
  • dublet – w matematyce inna nazwa pary nieuporządkowanej
  • dublet – w archiwistyce drugi egzemplarz materiału archiwalnego
  • dublet (filatelistyka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słowa mięsiarz i masarz to dublety, oba pochodzą z prasłowiańskiego *męsarь, lecz masarz to pożyczka z języka czeskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublecik mrz.

Wiktionary


dubleton

w brydżu posiadanie w danym kolorze dokładnie dwóch kart; dubel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. w brydżu: dwie karty w tym samym kolorze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy trzech kartach w kolorze uzgadnianym liczy się 1 punkt za dubleton, 2 punkty za singla i 3 punkty za renons w każdym z pozostałych kolorów.

Wiktionary


dubletowy

1. → dublet;
2. potocznie: dwa razy większy lub bardziej intensywny od czegoś; podwójny, dubeltowy


SJP.pl


dublin

[czytaj dablin albo tradycyjnie dublin] stolica Irlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Irlandii;

Wiktionary

Du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdablʲĩn, AS: dablʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dublińczyk mos., dublinka ż.

 przym. dubliński, poddubliński

Wiktionary


dublina

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: Dublin

Wiktionary


dublinianka

mieszkanka Dublina; Dublinka


SJP.pl


dublinka

mieszkanka Dublina; Dublinianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dublinu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩnka, AS: dublʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz.

:: fm. dublińczyk mos.

 przym. dubliński

Wiktionary


dublińczyk

mieszkaniec Dublina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dublinu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patryk jest dublińczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: dublʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz.

:: fż. dublinka ż.

 przym. dubliński

Wiktionary


dubliński

[czytaj: dabliński albo tradycyjnie dubliński] przymiotnik od: Dublin (stolica Irlandii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Dublin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈblʲĩj̃sʲci, AS: dublʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin mrz., dublińczyk mos., dublinka ż.

Wiktionary


dublon

dawna złota moneta hiszpańska, równa wartości dwóch pistoli (XVI-XIX wiek)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) numizm. złota moneta o wartości 2 escudo używana w Hiszpanii m.in. w latach 1537–1817;

Wiktionary

Dublon – złota moneta hiszpańska o wartości 2 escudo, wprowadzona w 1537 r. przez cesarza Karola V na wzór pistola włoskiego i francuskiego, przedstawiająca w momencie wprowadzenia tarczę herbową z jednej i krzyż z drugiej strony. Od połowy XVIII w. krzyż został zastąpiony popiersiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeszcze u wróżbitów za ciężkie dublony ratunku szukała, jeszcze co dzień do kościoła biegała, po trzy klepsydry na dobę się modląc, ale w końcu na duchu upadła.

Wiktionary


dublony

futro barankowe z długim włosem


SJP.pl


dublować

1. wykonywać tę samą czynność co ktoś inny; powtarzać;
2. podwajać;
3. w łowiectwie: strzelić dwa razy i trafić dwie sztuki zwierzyny;
4. w biegach, wyścigach na torach zamkniętych: wyprzedzać przeciwnika o pełne okrążenie bieżni, toru;
5. podklejać nowe płótno pod obrazem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) podwajać (zwiększać dwa razy)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubeltowy

 rzecz. dubler mos., dublerstwo n.

Wiktionary


dubn

sztucznie otrzymany promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 105 i symbolu Db


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma dubn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dupn̥, AS: dupn̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dubnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Db; stara nazwa unnilpentium (Unp)

Wiktionary


dubna

miasto w Rosji


SJP.pl

Dubna ( Дубна) – miasto w centralnej europejskiej części Rosji, około 125 km na północ od Moskwy nad Wołgą. W Dubnej rozpoczyna się Kanał imienia Moskwy, łączący rzekę Wołgę z Moskwą.

Wikipedia


dubniewicz

nazwisko


SJP.pl


dubno

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś na Ukrainie;
3. miejscowość w Czechach;
4. wieś w Polsce;
5. wieś na Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dubno – agromiasteczko w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Dubno
  • Dubno– przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Dubno, w rejonie mostowskim, w obwodzie grodzieńskim
  • Dubno – stacja kolejowa w miejscowości Dubno, w rejonie dubieńskim, w obwodzie rówieńskim
  • Dubno – miejscowość i gmina w kraju środkowoczeskim
  • Dubno – dawna nazwa miasta Dubienka
  • Dubno – wieś w województwie podlaskim
  • Dubno – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. białostockim (obecnie na Białorusi)
  • Dubno – dawna gmina wiejska w powiecie dubieńskim województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej (obecnie na Białorusi)
  • Dubno – wieś w kraju bańskobystrzyckim
  • Dubno – miasto w obwodzie rówieńskim
  • Dubno – wieś w obwodzie rówieńskim
  • Dubno – dawna wieś, obecnie uroczysko w obwodzie wołyńskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dubieński

Wiktionary


dubnowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dubnu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubn m.

Wiktionary


dubois

[czytaj: Dübła lub Dibła] nazwisko obce, np. Stanisław Dubois (1901-1942), polski działacz socjalistyczny i publicysta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Guillaume Dubois – francuski polityk z XVIII wieku
  • Eugène Dubois – holenderski antropolog, odkrywca pitekantropa
  • Jean Baptiste Dubois – polski i francuski przyrodnik
  • Paul Dubois – francuski malarz i rzeźbiarz
  • Stanisław Dubois – polski działacz socjalistyczny i publicysta
  • Maciej Dubois – polski adwokat, syn Stanisława Dubois
  • Jacek Dubois – polski adwokat, syn Macieja Dubois
  • Théodore Dubois – francuski organista, pedagog i kompozytor
  • Dubois – jednostka osadnicza w stanie Indiana, w hrabstwie Dubois
  • Dubois – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clark
  • Dubois – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Fremont
  • hrabstwo Dubois (ang. Dubois County) – w stanie Indiana

Wikipedia


dubosarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dubosarami, dotyczący Dubosar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubosary nmos.

Wiktionary


dubosary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu;

Wiktionary

Dubosary ( Dubăsari, Дубоссары, "Dubossary", Дубоссари, "Dubossary") – miasto w Mołdawii (Naddniestrze), nad Dniestrem, ośrodek administracyjny rejonu Dubosary. Liczba mieszkańców w 2014 roku wynosiła 25,060 ([]).

Nieopodal miejscowości Dubosary znajduje się elektrownia wodna.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dubosarski

Wiktionary


dubosz

nazwisko


SJP.pl


dubowski

nazwisko


SJP.pl


dubowy

→ dub [czytaj: dabowy]


SJP.pl


dubrawski

nazwisko


SJP.pl


dubrownicki

przymiotnik od: Dubrownik, miasto w Chorwacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Dubrownikiem, dotyczący Dubrownika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz., dubrowniczanin mos., dubrowniczanka ż.

 przym. poddubrownicki

Wiktionary


dubrowniczanin

mieszkaniec Dubrownika (miasta w Chorwacji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dubrownika, osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz.

:: fż. dubrowniczanka ż.

 przym. dubrownicki

Wiktionary


dubrowniczanka

mieszkanka Dubrownika (miasta w Chorwacji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dubrownika; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dubrownik mrz.

:: fm. dubrowniczanin mos.

 przym. dubrownicki

Wiktionary


dubrownik

miasto w Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Wiktionary

Dubrownik ( Dubrovnik, Ragusa, Raguza) – miasto w Chorwacji, stolica żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, siedziba Miasta Dubrownik. Jest położone w południowej Dalmacji nad Morzem Adriatyckim. Niegdyś ośrodek handlu rangi europejskiej, obecnie przede wszystkim ośrodek turystyki. Port handlowy i pasażerski. W 2021 roku liczyło 41 562 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dubrownik jest głównym ośrodkiem turystycznym Dalmacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈbrɔvʲɲik, AS: dubrovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dubrowniczanin mos., dubrowniczanka ż.

 przym. dubrownicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. perła Adriatyku

Wiktionary


dubstep

[czytaj: dabstep] rodzaj elektronicznej muzyki tanecznej, powstały pod koniec XX wieku


SJP.pl

Dubstep – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej (klubowej) powstały pod koniec lat 90. XX wieku w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


dubstepowy

→ dubstep [czytaj: dabstepowy]


SJP.pl


duby

dawniej: głupie rzeczy, bzdury, brednie; dziś tylko w związku frazeologicznym: duby smalone - brednie, głupstwa, androny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Georges Duby – francuski historyk
  • Jean Étienne Duby – szwajcarski duchowny, botanik i mykolog

Wikipedia


duca

dawniej: gruba i niska kobieta


SJP.pl


ducalia

[czytaj: dukalia] w średniowiecznym prawie: uprawnienia przysługujące panującemu, np. prawo do bicia monet


SJP.pl


ducato

[czytaj: dukato] model samochodu marki Fiat


SJP.pl


duce

[czytaj: ducze] tytuł Benita Mussoliniego jako wodza faszyzmu we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. tytuł używany przez Benita Mussoliniego podczas rządów faszystowskich we Włoszech

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogromna większość państw europejskich odnosiła się z największym krytycyzmem do rządów duce, widząc w nich przejawy brutalnej dyktatury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdut͡ʃɛ, AS: duče

Wiktionary


ducento

[czytaj: duczento] okres rozwoju włoskiej sztuki średniowiecznej; duecento


SJP.pl


duch

1. całokształt właściwości osobniczych, posiadanych przez człowieka w zakresie osobowości, temperamentu, emocji itd.; psyche, psychika, umysł, świadomość, dusza;
2. w niektórych systemach filozoficznych: niematerialny składnik rzeczywistości, byt osobowy o atrybutach sprawczych;
3. niematerialna istota, bezcielesna zjawa, zwłaszcza ludzka; zjawa, widmo, upiór;
4. niematerialny pierwiastek jednostki ludzkiej, człowieka; dusza;
5. treść decydująca o wartości, autentyczności nastroju, atmosfery czegoś;
6. wewnętrzna chęć do aktywności, działania, zdobywania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) niematerialna postać, często obdarzona nadnaturalnymi zdolnościami;

 (1.2) dusza ludzka

 (1.3) zapał, entuzjazm

 (1.4) umysł, myśli ludzkie

 (1.5) temperament, usposobienie

 (1.6) istota, treść, charakter czegoś

 (1.7) stpol. odwaga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • duch w filozofii
  • duch w folklorze ludowym i spirytyzmie
  • Duch – skała we wsi Siedlec w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Janów
  • Duch – amerykański film grozy z 1982 roku
  • Duch – niemiecki dramat z 1982 roku
  • Duch – amerykański film akcji z 2001 roku
  • Duch – indyjski film z 2003 roku
  • Duch – polski film dokumentalny z 2008 roku
  • Duch – album muzyczny grupy Armia
  • Duch – debiutancki album studyjny Bartka Grzanka
  • Duch – polskie nazwisko.
  • Bolesław Bronisław Duch – generał dywizji Wojska Polskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwona utrzymuje się z wywoływania duchów podczas płatnych seansów spirytystycznych.

 (1.3) Nie trać ducha, na pewno wszystko dobrze się skończy.

 (1.4) W tej trudnej chwili będę z tobą duchem!

 (1.6) Spotkanie odbyło się w duchu pojednania i miłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dux, AS: duχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchak mos., duchacz mos., dusznik m., Dusiołek m., duszyca ż., dusza ż., duchowny m., duchowość ż., duchowieństwo n., duchota ż.

 przym. duchowy, uduchowiony, duchowny, duchacki, duszny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dusza

Wiktionary


ducha

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od duch

 (1.2) B. lp. od duch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest duch i nie ma ducha.

 (1.2) Widzę ducha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduxa, AS: duχa

Wiktionary


duchacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z duchakami, dotyczący duchaków

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) rel. należący do duchaków, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Klasztor duchacki istniał również w Kaliszu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw., duchak mos.

Wiktionary


duchacz

członek Zgromadzenia Ducha Świętego pod opieką Niepokalanego Serca Maryi Panny, katolickiego zakonu założonego przez Klaudiusza Poullart des Places w 1703 roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez sługę Bożego Klaudiusza Poullart des Places;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świecie pracę misyjną prowadzi około 3050 duchaczy różnych narodowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw.

Wiktionary


duchaczka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego de Saxia


SJP.pl


duchak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rel. zakonnik z zakonu Ducha Świętego założonego w Montpellier około 1180 roku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1220 Iwo Odrowąż sprowadził duchaków do Polski do Prądnika pod Krakowem (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., dusza ż.

 przym. duchacki, duchowy

Wiktionary


duchamp

[czytaj: diszą] nazwisko, m.in.: Marcel Duchamp (1887-1968), malarz francuski, stworzył termin: ready-made, czyli użycie gotowych przedmiotów jako dzieła sztuki


SJP.pl


duchem

w szybki sposób, bez zwłoki; piorunem; w te pędy


SJP.pl


duchessa

we Włoszech: księżna


SJP.pl


duchesse

[czytaj: diSZES] ciężka tkanina jedwabna


SJP.pl


duchiński

nazwisko


SJP.pl


duchn

odmiana truskawek


SJP.pl


duchna

odmiana truskawek


SJP.pl


duchnik

nazwisko


SJP.pl


duchnowski

nazwisko


SJP.pl

Duchnowski – dawniej Duchna, potem de Duchny – szlachecka rodzina herbu Ślepowron (herb szlachecki). Pierwsza wzmianka o rodzinie w roku 1441. Ich gniazdem rodzinnym są dobra Duchny-Wieluny leżące w ziemi łomżyńskiej, powiecie zambrowskim, parafii rutkowskiej, i w ziemi bielskiej.

Wikipedia


duchota

1. wilgotność najczęściej połączona z wysoką temperaturą oraz brakiem ruchów mas powietrza; duszność, zaduch, parność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. duszne, parne powietrze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔta, AS: duχota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszność ż.

 przym. duszny

 przysł. duszno

Wiktionary


duchovny

nazwisko, m.in. David Duchovny, amerykański aktor filmowy i telewizyjny


SJP.pl


duchowieństwo

ogół duchownych w danym Kościele lub kraju; kler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

Wiktionary

Duchowieństwo, inaczej kler ( Clerus, z Kléros) – ogół duchownych danego Kościoła lub wspólnoty religijnej.

Pojęcie stanu duchownego powstało w prawie wyznaniowym, które zazwyczaj odróżnia duchowieństwo, czyli kler (gr. "kléros" „"udział"”), od wiernych, czyli laikatu (gr. "laos" „"lud"”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Część szczególna dotycząca duchowieństwa została poświęcona zagadnieniom związanym z pełnieniem funkcji papieża, biskupa, proboszcza, wikariusza, zakonnika czy nauczyciela religii.

 (1.1) Wykład był poświęcony roli duchowieństwa żydowskiego w czasie powstania styczniowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duchowny m., duchowość ż.

 przym. duchowy, duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kler, stan duchowny

Wiktionary


duchowna

forma przymiotnika.

 (1.1) ż. od duchowny

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) rel. kobieta sprawująca posługę duchową, religijną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duchowny

 rzecz. duchowny mos.

Wiktionary


duchownictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauka o duszach i duchach

Wiktionary


duchowny

związany z duchowieństwem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z duchowieństwem, dotyczący duchowieństwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) rel. osoba sprawująca posługę duchową, religijną

 (2.2) rel. w katolicyzmie: osoba po święceniach kapłańskich

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Liczba duchownych katolickich na świecie znacznie zmniejszyła się z winy tego przeklętego celibatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvnɨ, AS: duχovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw., duchowieństwo n., duchowość ż.

:: fż. duchowna ż.

 przym. duchowy

 przysł. duchownie, duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) osoba duchowna, kapłan, prezbiter, diakon

 (2.2) reg. śl. wielebniczek

Wiktionary


duchowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób duchowy, dotyczący duchowości

Wiktionary

Duchowo ( Duchawe, 1936 - 1945 "Weinberge") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może powinienem być lekarzem albo mnichem. Zamiast wygłupiać się na scenie, rozwijać się duchowo, medytować?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɔ, AS: duχovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszek m., duchowość ż., dusza ż., zaduszki nmos., duchowny m., duchowieństwo n.

 przym. duchowy, zaduszny, duchowny

Wiktionary


duchowość

→ duchowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

Wiktionary

Duchowość – pojęcie wieloznaczne, kojarzone albo z działaniem sił nadnaturalnych, albo ze szczególnym (często z wartościującym epitetem „wyższy”) wymiarem psychiki; może też być pojmowana w sposób łączący powyższe dwa sposoby, traktując wymiar duchowy jako należący do sfery nadnaturalnej.

Wikipedia

Patrz:

duchowy

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɔɕt͡ɕ, AS: duχovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., duszek m., dusza ż., duchowny m., duchowieństwo n., uduchowienie n.

 przym. duchowy, duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary


duchowy

przymiotnik od: duch


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do sfery ducha i duchowości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej częste spowiedzi wynikały z głębokiej potrzeby duchowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈxɔvɨ, AS: duχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchak mos., duch m., dusznik mos., duchowość ż., dusza ż., duchowieństwo n., duchowny mos.

 przym. duchowny

 przysł. duchowo

Wiktionary


duchy

1. całokształt właściwości osobniczych, posiadanych przez człowieka w zakresie osobowości, temperamentu, emocji itd.; psyche, psychika, umysł, świadomość, dusza;
2. w niektórych systemach filozoficznych: niematerialny składnik rzeczywistości, byt osobowy o atrybutach sprawczych;
3. niematerialna istota, bezcielesna zjawa, zwłaszcza ludzka; zjawa, widmo, upiór;
4. niematerialny pierwiastek jednostki ludzkiej, człowieka; dusza;
5. treść decydująca o wartości, autentyczności nastroju, atmosfery czegoś;
6. wewnętrzna chęć do aktywności, działania, zdobywania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapusty

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: duch

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duchy – poemat dramatyczny Aleksandra Świętochowskiego
  • Duchy – film z 1986 roku (tytuł alternatywny: Upiory)
  • Duchy – film fabularny z 2007 roku produkcji macedońsko-niemiecko-włoskiej
  • Duch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduxɨ, AS: duχy

Wiktionary


duchówka

regionalnie: część pieca kuchennego do przechowywania i podgrzewania potraw; piekarnik, piecyk, dochówka


SJP.pl


ducka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży kosz wiklinowy z dwoma uchami

Wiktionary


ducki

nazwisko


SJP.pl


duczek

nazwisko


SJP.pl


duczka

nazwisko


SJP.pl


duczmal

nazwisko, m.in. Agnieszka Duczmal, polska dyrygentka


SJP.pl


duczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ilona Duczyńska
  • Teodor Duczyński (?–1832, Łódź) – burmistrz Łodzi (1830–1831)
  • Zygmunt Duczyński (1951, Głuszyca – 2006, Szczecin), polski reżyser teatru alternatywnego
  • Maciej Duczyński

Wikipedia


duda

1. (zwykle w liczbie mnogiej) ludowy instrument muzyczny;
2. piszczałka (jako instrument muzyczny lub jego część);
3. potocznie: niedołęga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ludowy instrument muzyczny dęty; zob. dudy.

 (1.2) muz. jedna z piszczałek w instrumencie piszczałkowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek grający na dudach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) pejor. ktoś niezdarny, nierozgarnięty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (4.1) tylko w lm. zob. dudy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duda – polskie i ukraińskie nazwisko
  • duda – muzyk grający na dudach
  • Duda – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Duda – wieś w Rumunii, w okręgu Harghita, w gminie Subcetate
  • Duda – wieś w Rumunii, w okręgu Vaslui, w gminie Duda-Epureni
  • Duda – rzeka w Kolumbii
  • Duda (Carlos Eduardo Ventura, ur. 1974) – brazylijski piłkarz
  • Duda – portugalski piłkarz
  • Duda-Gracz (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduda, AS: duda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudziarz mos.

 czas. dudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dudziarz; przest. dudarz

 (3.1) gamoń, niedołęga, fujara, kiep, niedojda

Wiktionary


dudabus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiego polityka Andrzeja Dudy

Wiktionary


dudarz

osoba grająca na dudach; dudziarz; duda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. muz. dudziarz, człowiek grający na dudach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biegą, biegą panienki, / biegą do dudarza dziadka. / „Witaj dudarzu, witamy radzi, / w wesołej przychodzisz dobie…”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos., dudziarz m.

 przym. dudziarski

Wiktionary


dudała

nazwisko


SJP.pl


dudczak

nazwisko


SJP.pl


dudeczka

zdrobnienie od: dudka


SJP.pl


dudek

ptak z rzędu kraskowatych o charakterystycznym, brązowym czubie z piór na głowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Upupa epops|ref=tak., średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. głupiec

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Doktor powtórzył tylko to, co jakiś dudek powiedział na śledztwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudɛk, AS: dudek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudzić

Wiktionary


dudinka

miasto w Rosji, stolica Tajmyrskiego Okręgu Autonomicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Dudinka ( Дудинка) – miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim.

Położone jest na prawym brzegu Jeniseju, w miejscu, w którym wpada do niego rzeka Dudinka.

Wikipedia


dudka

1. piszczałka
2. dolna część stosiny pióra, zawierająca zeschłe błonki rogowe; dusza
3. potocznie: płuco bydlęce używane jako potrawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gwara. piszczałka

 (1.2) jedna z części ptasiego pióra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. B. lp. zob. dudek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) albo Pacholęciu w dudki zagrajmy i na piszczałeczkach rozweselajmy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdutka, AS: dutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczałka

Wiktionary


dudki

bydlęce płuca przeznaczone do spożycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. pieniądze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dudki – rodzina ptaków z rzędu Bucerotiformes
  • Dudki – część miasta Trzebinia
  • Dudki – część wsi Leszczynek w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
  • Dudki – przysiółek wsi Świerczyny w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie
  • Dudki – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
  • Dudki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
  • Dudki – część wsi Jasienica Rosielna w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna
  • Dudki – część wsi Głogowiec w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Tryńcza
  • Dudki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki
  • Dudki – część wsi Lubojna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Mykanów
  • Dudki – część wsi Międzybrodzie Bialskie w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Czernichów
  • Dudki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos.

 przym. dudziarski

Wiktionary


dudkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dudkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dudkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudkować ndk.

Wiktionary


dudkowate

rodzina ptaków o charakterystycznym dużym dziobie


SJP.pl


dudkowaty

o cechach dudkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


dudkować

czasownik

 (1.1) stpol. zabiegać o czyjeś względy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dutˈkɔvat͡ɕ, AS: dutkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudkowanie n.

Wiktionary


dudkowiak

nazwisko


SJP.pl


dudkowiec

rodzaj ptaków śpiewających


SJP.pl


dudkowski

nazwisko


SJP.pl


dudlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dudlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dudlać ndk.

Wiktionary


dudlać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. płakać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już som nie wiym, czy dudlać, czy śmiać mi się chce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudlanie n.

Wiktionary


dudley

[czytaj: DADli] miasto w Anglii


SJP.pl

Dudley – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie West Midlands, w dystrykcie Dudley na południe od Wolverhampton, będące częścią konurbacji Black Country. W 2021 roku liczyło 64 270 mieszkańców.

Wikipedia


dudlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. kok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk neclik

Wiktionary


dudlić

zachłannie pić


SJP.pl


dudnienie

1. zmiana amplitudy drgania w wyniku nałożenia się dwóch fal o zbliżonych częstotliwościach;
2. odgłos powstały w wyniku takiego nałożenia się fal akustycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie głuchego odgłosu

Wiktionary

Dudnienie – okresowe zmiany amplitudy drgania wypadkowego powstałego ze złożenia dwóch drgań o zbliżonych częstotliwościach. Obserwuje się je dla wszystkich rodzajów drgań, w tym i wywołanych falami.

W roku 1955 A.T. Forrester, R.A. Gudmundsen i P.O. Johnson obserwowali dudnienie światła pochodzącego z dwóch niezależnych źródeł światła widzialnego o prawie identycznej częstotliwości. Uzyskano częstotliwość dudnień w zakresie mikrofal.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podudnienie n., zadudnienie n.

 czas. dudnieć ndk., podudnić dk., zadudnić dk., zadudnieć dk., dudnić ndk.

 przym. dudniący, dudnieniowy

Wiktionary


dudnieniowy

→ dudnienie


SJP.pl

Patrz:

dudnienie

dudnieć

dudnić;
1. wydawać głuchy, buczący odgłos; huczeć;
2. o dźwięku:
a) brzmieć głucho i głośno;
b) wzmacniać się i osłabiać okresowo


SJP.pl


dudniący

dudnieć;
1. wydawać głuchy, buczący odgłos; huczeć;
2. o dźwięku:
a) brzmieć głucho i głośno;
b) wzmacniać się i osłabiać okresowo


SJP.pl

Patrz:

dudnić, → dudnieć

dudnić

dudnieć;
1. wydawać głuchy, buczący odgłos; huczeć;
2. o dźwięku:
a) brzmieć głucho i głośno;
b) wzmacniać się i osłabiać okresowo


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wydawać głuchy odgłos

 (1.2) o dźwięku: brzmieć głucho i głośno

 (1.3) fiz. akust. o dźwięku złożonym z dwóch tonów o podobnej częstotliwości: wzmacniać się i osłabiać okresowo

 (1.4) grać mocno uderzając klawisze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudʲɲit͡ɕ, AS: dudʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudnienie n., podudnienie n., zadudnienie n.

 czas. dudnieć ndk., podudnić dk., zadudnić dk., zadudnieć dk.

 przym. dudniący, dudnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huczeć; war. dudnieć

 (1.2) tętnić; war. dudnieć

 (1.3) falować, oscylować; war. dudnieć

 (1.4) bębnić; war. dudnieć

Wiktionary


dudra

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, complok, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


dudu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawna drobna moneta w indyjskim Puducherry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dudu – wieś w Rumunii, w okręgu Ilfov, w gminie Chiajna
  • Dudu – wieś w Rumunii, w okręgu Teleorman, w gminie Plopii-Slăvitești
  • Dudu – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Afrin
  • Dudu (Olegário Tolóí de Oliveira, ur. 1939, zm. 2024) – piłkarz brazylijski
  • Dudu – król z dynastii akadyjskiej
  • Dudu (Eduardo Francisco de Silva Neto, ur. 1980) – brazylijski piłkarz
  • Dudu Paraíba (Carlos Eduardo de Souza Tomé, ur. 1985) – brazylijski piłkarz
  • Dudu Omagbemi (MacPherlin Dudu Omagbemi, ur. 1985) – nigeryjski piłkarz
  • Dudu Georgescu (ur. 1950) – rumuński piłkarz
  • Dudu Cearense (Alexandro Silva de Souza, ur. 15 kwietnia 1983 w Fortalezie) – brazylijski piłkarz
  • Dudu (Eduardo Pereira Rodrigues (ur. 1992) – brazylijski piłkarz
  • Dudu Karakaya (ur. 1985) – turecka lekkoatletka

Wikipedia


duduk

armeński instrument dęty drewniany z podwójnym stroikiem, wyrabiany zwykle z drewna moreli


SJP.pl

Du

Wikipedia


duduś

pieszczotliwie o dziecku, rzadziej o człowieku dorosłym


SJP.pl


dudy

osoba grająca na dudach; dudziarz; dudarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) muz. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

 (1.2) pot. podroby, wnętrzności zwierząt (płuco, serce i wątroba)

 (1.3) gw-pl|Poznań. płuca (zarówno zwierzęce jak i ludzkie)

 (1.4) gw-pl|Bukowina. mankiety koszuli

Wiktionary

Zobacz też: Dudy.

Dudy, gajdy – instrument muzyczny dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten Szkot gra na dudach.

 (1.1) Mój tata grał na dudach; pięknie grywał pijany, • Ale kiedy na trzeźwo, okropnie rzępolił […]

 (1.2) Wątróbka była tania, lub tzw. dudy — śledziona, płuca, kawałek serca itd..

 (1.3) Coś mu tak w tych dudach rzęziało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdudɨ, AS: dudy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudziarz, dudarz

:: zdrobn. dudki

 przym. dudziarski

 czas. dudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. kozioł, gajdy, koza, niepoprawnie kobza

Wiktionary


dudycz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Dudycz (1533–1589) – węgiersko-polski działacz reformacyjny
  • Helena Dudycz – polska ekonomistka
  • Jarosław Dudycz (ur. 1987) – polski poeta
  • Piotr Dudycz (1902–1973) – polski żołnierz
  • Radosław Dudycz (ur. 1974) – polski lekkoatleta

Wikipedia


dudypta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny;

Wiktionary

Dudypta ( Дудыпта) – rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny. Długość rzeki wynosi 387 km. Występują tu różne gatunki ryb np. muksun, czyr.

Dudypta uchodzi do Piasiny we wsi Kresty. Od tego miejsca przez 700 km aż do ujścia Piasina jest żeglowna.

Wikipedia


dudziak

nazwisko


SJP.pl


dudziarka

→ dudziarz


SJP.pl

Patrz:

dudziarz

dudziarski

→ dudziarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z dudziarzem, dotyczący dudziarza

Wiktionary

Patrz:

dudziarz

Przykłady

 (1.1) Zaraz po kapeli dudziarskiej wystąpił pieśniarz z Murzasichla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudarz mos., dudki lm nm., dudy lm nm., dudziarz mos.

Wiktionary


dudziarz

osoba grająca na dudach; dudarz; duda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzykant grający na dudach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dudziarz – góra w południowo-zachodniej Polsce
  • Dudziarz – artysta-muzyk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdud͡ʑaʃ, AS: duʒ́aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudy nmos., dudarz mos., duda ż.

 przym. dudziarski, dudowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. duda, przest. dudarz, żart. dławiduda

Wiktionary


dudzic

nazwisko


SJP.pl


dudzicz

nazwisko


SJP.pl


dudziec

nazwisko


SJP.pl


dudzik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzmitryj Dudzik (ur. 1977) – białoruski hoteista
  • Eugenia Dudzik (1926–2018) – polska pedagożka, działaczka społeczna
  • Franciszek Dudzik (1902–1970) – polski pilot wojskowy
  • Maria Teresa Dudzik (1860–1918) – polska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Błogosławionej Kunegundy
  • Paweł Dudzik (ur. 1956) – polski perkusista
  • Robert Dudzik (ur. 1966) – aktor i dramaturg
  • Sławomir Dudzik (ur. 1967) – polski prawnik
  • Zdzisław Dudzik – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


dudzinski

nazwisko


SJP.pl


dudzić

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. głupio wyglądać i nie móc słowa przemówić

 (1.2) daw. trudzić kogoś, zajmować czyjś czas

 (1.3) odpowiadać przełożonemu na irytujące pytaniafakt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duda ż., dudy nmos., dudek m., dudzenie n., dudzista m.

 przym. dudowy, dudkowy

Wiktionary


dudziński

nazwisko


SJP.pl

Dudziński – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


duecento

[czytaj: dueczento] okres rozwoju włoskiej sztuki średniowiecznej; ducento


SJP.pl


duecik

zdrobnienie od: duet


SJP.pl


duende

cecha charakteryzująca to, co jest autentycznie hiszpańskie


SJP.pl

Duende, albo tener duende w wolnym tłumaczeniu oznacza „mieć duszę". Jest to stan, w którym rolę odgrywają silne emocje, ekspresja i autentyczność, często powiązane z flamenco. Ta artystyczna nazwa, powiązana zwłaszcza z muzyką pochodzi od nadprzyrodzonej postaci z mitologii hiszpańskiej, Duende.

Wikipedia


duero

rzeka w Portugalii i Hiszpanii; Douro


SJP.pl

Duero (hiszp. "Duero", wym. ; port. "Douro", wym. ; łac. "Durius") – rzeka w Hiszpanii i Portugalii o długości 895 km, na odcinku około 130 kilometrów jest rzeką graniczną między tymi krajami. Najbardziej zasobna w wodę na Półwyspie Iberyjskim i trzecia pod względem długości. Obszar źródłowy w Górach Iberyjskich na wysokości 2080 m n.p.m. w masywie Sierra de Urbión, na północny zachód od miasta Soria w Hiszpanii.

Wikipedia


duet

1. utwór na dwa głosy lub dwa instrumenty;
2. zespół dwuosobowy wykonujący taki utwór; duo;
3. para tancerzy lub łyżwiarzy występująca przed publicznością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół muzyczny złożony z dwóch osób

 (1.2) muz. utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy

 (1.3) para tancerzy, łyżwiarzy itp. występujących przed publicznością

 (1.4) w XVII–XVIII w.: ciepłe nakrycie głowy

Wiktionary

Duet – kompozycja przeznaczona dla dwóch śpiewaków lub utwór muzyczny na dwa głosy wokalne, będący samodzielnym dziełem lub częścią jednej z wielkich form muzycznych: opery, operetki, kantaty, oratorium. Duety wokalne często mają charakter pedagogiczny, wówczas występują pod łacińską nazwą "bicinium".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na firmową imprezę szef zaprosił duet smyczkowy.

 (1.2) Ten duet na skrzypce i wiolonczelę jest niezły, ale już pisał pan lepsze kompozycje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduwɛt, AS: duu̯et

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. duecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) para

 (1.3) para

Wiktionary


duetowy

→ duet


SJP.pl

Patrz:

duet

dufanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dufać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaufać, ufać, dufać ndk.

 przym. zaufany

 rzecz. zaufany mos.

Wiktionary


dufać

dawniej: ufać, wierzyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. ufać, mieć nadzieję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) będzieszli wiernie dufać Panu swemu a będziesz chodził prawdziwemi drogami Jego (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdufat͡ɕ, AS: dufać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dufanie n., zaufany mos.

 czas. ufać, zaufać

 przym. zaufany

Wiktionary


dufinka

kulka ziemniaczana smażona na głębokim oleju


SJP.pl


dufniej

stopień wyższy od przysłówka: dufnie


SJP.pl


dufniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dufny


SJP.pl


dufność

→ dufny


SJP.pl

Patrz:

dufny

dufny

1. zarozumiały; pewny siebie;
2. pełen wiary, ufny


SJP.pl


dufour

[czytaj: diFUR] szczyt w Alpach


SJP.pl


duga

drewniany, łukowaty przedmiot służący do przymocowania rzemieni przy chomącie do dyszli zaprzęgu; duha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniany, łukowaty przedmiot służący do przymocowania rzemieni przy chomącie do dyszli zaprzęgu

Wiktionary

Du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduɡa, AS: duga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dugować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duha

Wiktionary


dugi

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. długi

Wiktionary


duglas

samolot marki Douglas; Douglas


SJP.pl


dugopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. długopis

Wiktionary


dugować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Kaszuby, powiat kartuski, powiat wejherowski, Kociewie, powiat tczewski, Warmia, Kujawy, Kurpie, nad Narwią, Ciechanowiec, Sługocice (gmina Będków). podważać, podnosić ciężar za pomocą dugi (także. drąga, łomu, dźwigni)

 (1.2) gw-pl|Warszawa, powiat ciechanowski, powiat koniński. nieść, dźwigać lub ciągnąć ciężki przedmiot; także. rzad. dźwigać, podnosić kogoś

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Wejherowo. nadawać się, przydawać się; być zdatnym, być coś wartym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw-pl|Warszawa.: Od dźwigania aż mi ręce // Osłabli, // A że pełne dugowałem // Wciąż beczki, // Więc se człowiek podchmieliwał // Troszeczki.

 (1.2) gw-pl|Warszawa.: — A co! zmęczyłeś się? — nie ma rady, trzeba dźwigać bo doktorzy utrzymują że przy takiej pracy opadną nam brzuszki. // — E wiesz co? — to chyba blaga, ja już drugi snopek duguję do góry a jednak brzuch mi jakoś nic a nic nie opada.

 (1.2) Za tydzień poszedł chłopak na przewiady, zobaczył, że szafa skończona, coś go kołka skusiło szafę na plecy brać i do domu dugować! Ze Żychlina galanty sztuk drogi, szafisko ciężkie, — oberwał się może, czy co?

 (1.2) Zaprowadziły mnie do stodoły, omotały nogi postronkiem, przerzuciły postronek przez belkę i dalej dugować w górę…

 (1.2) Pan Prot również polowanka // Zapaleniec wielki — // Ten nie chybia wcale nigdy, // Bo strzela z… butelki — // A nad ranem kiedy wraca, // To, jak antypody, // Aż go muszą stróże nocni // Dugować na schody!..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Powiśle korsować

Wiktionary


duha

drewniany, łukowaty przedmiot służący do przymocowania rzemieni przy chomącie do dyszli zaprzęgu; duga


SJP.pl

Zobacz też: Duha (rejon smorgoński).

Duha ( Дуга) – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie zwiahelskim, w hromadzie Baraszi. W 2001 roku liczyła 80 mieszkańców.

Wikipedia


duhan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. gw-pl|Spisz. tytoń do fajki

 (1.2) gw-pl|Zakopane. tytoń do fajki pochodzenia węgierskiego

Wiktionary


duisburczyk

[czytaj: dizburczyk] mieszkaniec Duisburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Duisburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz.

:: fż. duisburka ż.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburg

[czytaj: dizburk] miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;

Wiktionary

Duisburg – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, w Zagłębiu Ruhry ("Ruhrgebiet"). Miasto leży nad Renem i jest dużym ośrodkiem przemysłowym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duisburczyk mos., duisburka ż.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburka

[czytaj: dizburka] mieszkanka Duisburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Duisburga; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz.

:: fm. duisburczyk mos.

 przym. duisburski

Wiktionary


duisburski

[czytaj: dizburski] dotyczący Duisburga (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Duisburgiem, dotyczący Duisburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duisburg mrz., duisburczyk mos., duisburka ż.

Wiktionary


dujawica

regionalnie: zamieć śnieżna, deszcz z wiatrem


SJP.pl


dujker

rodzaj antylopy


SJP.pl

Dujker ("Cephalophus") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia


duk

rodzaj małp wąskonosych z rodziny makakowatych


SJP.pl

Duk ("Pygathrix") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


dukacik

zdrobnienie od: dukat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dukat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dukat, lecz tylko mały dukacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dukat m.

Wiktionary


dukaczewski

nazwisko


SJP.pl


dukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dukać ndk.

Wiktionary


dukas

[czytaj: diKA] nazwisko, m.in. Paul Dukas (1865-1935), francuski kompozytor


SJP.pl


dukat

złota moneta bita w Wenecji od 1284 roku i rozpowszechniona potem w całej Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. numizm. złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

 (1.2) hist. metrol. miara masy określająca stosunek ilości metalu szlachetnego do wagi brutto stopu

 (1.3) hist. adm. jednostka terytorialna średniowiecznej bizantyjskiej organizacji wojskowej

Wiktionary

Dukat – złota lub srebrna moneta używana w Europie od późnego średniowiecza do początków XX wieku. Według niektórych źródeł określenie to należy ograniczać jedynie do złotej monety europejskiej, o masie ok. 3,5 grama, której pierwowzorem był złoty floren bity we Florencji od 1252 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci trzysta dukatów i miejsce na moim dworze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukat, AS: dukat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dukacik m.

 przym. dukatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwony złoty, pot. czerwoniec, holender; daw. cząty

Wiktionary


dukatowy

przymiotnik od: dukat


SJP.pl


dukać

czytać, mówić coś z trudem, nieporadnie, jąkając się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) mówić z trudem, niewyraźnie lub jąkając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dukał tak przez całą prezentację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukat͡ɕ, AS: dukać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydukać dk.

 rzecz. dukanie n., wydukanie n.

Wiktionary


duke

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • diuk – tytuł arystokratyczny
  • Duke – album Genesis
  • Duke – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie środkowobośniackim, w gminie Kiseljak
  • La Duke Island – kanadyjska wyspa
  • Duke University – uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, w Karolinie Północnej, w mieście Durham
  • (20037) Duke – planetoida

Wikipedia


dukielski

przymiotnik od: Dukla


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dukli, związany z Duklą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈcɛlsʲci, AS: duḱelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dukla ż.

Wiktionary


dukiewicz

nazwisko


SJP.pl


dukla

mały szyb górniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dukla – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dukla. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. Dukla leży w dawnej ziemi krakowskiej historycznej Małopolski.

Według danych Urzędu Gminy miasto liczyło 1865 mieszkańców na dzień 31 grudnia 2025.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsza wzmianka o Dukli pochodzi z roku 1336.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdukla, AS: dukla

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dukielski

Wiktionary


duklanin

mieszkaniec Dukli


SJP.pl


duklanka

mieszkanka Dukli


SJP.pl


duknąć

potocznie: powiedzieć coś z dużą trudnością, nieporadnie, jąkając się; wydukać


SJP.pl


duksztański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dukszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dukszty lm.

Wiktionary


dukszty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dukszty − miasto na Litwie, w okręgu uciańskim
  • Dukszty − wieś na Litwie, w okręgu wileńskim
  • Dukszty − jezioro na Litwie
  • Dukszty – folwark na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim
  • Dukszty − gmina na Litwie, w okręgu uciańskim
  • Dukszty − gmina na Litwie, w okręgu wileńskim
  • Dukszty − dawna gmina w Polsce, w województwie wileńskim
  • Dukszty – stacja kolejowa w miejscowości Dukszty, w rejonie ignalińskim, na Litwie
  • Dukszty Stare

Wikipedia

Powiązane:

 przym. duksztański

Wiktionary


dukt

1. prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, tryba, przesieka;
2. wygląd pisma, wynikający z szybkości pisania i sposobu prowadzenia pióra;
3. dawniej: wygląd liter w piśmie lub w druku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. leśna droga podziałowa powstała po wycięciu pasa drzew

 (1.2) przen. kierunek czyichś działań bądź rozwoju czegoś

 (1.3) przest. ogólny wygląd liter w piśmie odręcznym lub w druku, także. sposób rysowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dukt leśny
  • dukt (DTP)
  • Dukt – wieś w woj. mazowieckim, pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
  • Dukt – część wsi Brzóza w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przesieka, tryba

Wiktionary


duktor

wałek w maszynie drukarskiej, służący do rozprowadzania farby


SJP.pl


dul

dawniej, dziś gwarowo:
1. palić papierosa;
2. pić wódkę


SJP.pl


dulag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. gwara. obozowa: jeniecki obóz przejściowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdulak, AS: dulak

Wiktionary


dulak

nazwisko


SJP.pl


dulawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łódź. lufka do papierosów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fifka

Wiktionary


dulcian

[czytaj: dulczian] dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów, popularny w muzyce renesansu i baroku, prototyp fagotu; dolcian, dulcjan


SJP.pl


dulcimer

[czytaj: dulc-imer] prototyp fortepianu, rodzaj cymbałów z klawiaturą i drewnianymi młoteczkami obciągniętymi skórą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dulcimer (cymbały górskie lub cymbały appalaskie) – rodzaj progowego instrumentu strunowego (szarpanego), zazwyczaj o trzech lub czterech strunach. Instrument ten pochodzi z Wysp Brytyjskich, jego pie...
  • Dulcimer (dulcimer młoteczkowy) – inna nazwa cymbałów, używana w Polsce często jako określenie cymbałów średniowiecznych.

Wikipedia


dulcjan

dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów, popularny w muzyce renesansu i baroku, prototyp fagotu; dolcian, dulcian


SJP.pl


dulcyna

syntetyczny środek słodzący używany przez diabetyków


SJP.pl

Dulcyna (z dulcis – słodki) – organiczny związek chemiczny, arylowa pochodna mocznika. Odkryta w 1884 roku przez Josepha Berlinerbaua. Jest to biały krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie, około 100–300 razy słodszy od cukru spożywczego. W przeciwieństwie do sacharyny nie daje gorzkiego posmaku. W pierwszej połowie XX wieku była stosowana jako sztuczny środek słodzący.

Wikipedia


dulcynea

przestarzale, ironicznie: ukochana, dama serca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. iron. wybranka, ukochana, dama serca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spójrz, znów kupił kwiaty dla tej swojej dulcynei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdult͡sɨ̃ˈnɛa, AS: dulcỹnea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogdanka

Wiktionary


dulcyt

związek organiczny stosowany w medycynie występujący w soku niektórych drzew podzwrotnikowych


SJP.pl


dulczeć

potocznie:
1. trudzić się, ślęczeć nad czymś;
2. przebywać gdzieś z przymusu


SJP.pl


dulczyć

ślęczeć nad czymś, trudzić się


SJP.pl


duldać

czasownik niedokonany (dk. wyduldać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyduldać dk.

Wiktionary


dulemba

nazwisko


SJP.pl


dulewicz

nazwisko


SJP.pl


dulia

rzymskokatolicki kult świętych, aniołów, relikwii itp.


SJP.pl


dulik

nazwisko


SJP.pl


dulić

dawniej, dziś gwarowo:
1. palić papierosa;
2. pić wódkę


SJP.pl


duliński

nazwisko


SJP.pl


dulka

ruchomy pierścień metalowy lub widełki, przymocowane do burty łodzi, służące do osadzania wioseł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

Wiktionary

Nie mylić z: Dukla.

Dulka – część łodzi wioślarskiej służąca do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji.

Umieszczona bezpośrednio na burcie (łodzie turystyczne, rybackie) lub na odsadni w łodziach sportowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skórzany mankiet wiosła zabezpiecza je przed ścieraniem przez dulkę.

 (1.1) Wkładamy wiosła w dulki i ruszamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdulka, AS: dulka

Wiktionary


dulkowy

→ dulka


SJP.pl

Patrz:

dulka

dulles

[czytaj: dales] nazwisko, m.in. John Dulles (1888-1959), amerykański polityk, Człowiek Roku magazynu Time w 1954


SJP.pl


dulmeński

konik dulmeński - niemiecka rasa kuców


SJP.pl


duloksetyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C18H19NOS., stosowany w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych oraz przewlekłego bólu;

Wiktionary

Duloksetyna – organiczny związek chemiczny, lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), stosowany w leczeniu depresji, zespołu lęku uogólnionego, bólu w neuropatii cukrzycowej i fibromialgii. Została zatwierdzona przez FDA w 2004 r. W niektórych krajach stosowana w terapii wysiłkowego nietrzymania moczu (SUI)[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inny psychiatra, do którego poszłam już sama, zaproponował duloksetynę.

Wiktionary


dulologia

dziedzina historii zajmująca się niewolnictwem


SJP.pl


dulsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dulsk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
  • Dulsk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Dulsk – dawna gmina wiejska
  • Dulsk – gromada w powiecie golubsko-dobrzyńskim
  • Dulsk – gromada w powiecie inowrocławskim

Wikipedia


dulski

nazwisko


SJP.pl


dulszczyzna

obłuda, kołtuneria, zakłamana moralność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. drobnomieszczańskie zakłamanie, kołtuneria, ciasnota horyzontów, faryzeuszostwo, przy jednoczesnym wysokim mniemaniu o własnych walorach moralnych

Wiktionary

Dulszczyzna – postawa filistra i kołtuna. Pojęcie zostało wprowadzone do języka polskiego dzięki sukcesowi teatralnemu dramatu "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesteś jednak zarażony dulszczyzną. Ciekawa jestem, jak ty byś się czuł, gdybyś urodził dziecko i był bez grosza u obcych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dulˈʃt͡ʃɨzna, AS: dulščyzna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwójna moralność

Wiktionary


duluth

miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duluth – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Gwinnett
  • Duluth – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
  • Duluth – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Clark
  • Duluth (ang. Duluth Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis

Wikipedia


duląbka

wieś w Polsce


SJP.pl

Duląbka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Dębowiec. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętego Michała Archanioła w Cieklinie.

W 1595 roku wieś położona w powiecie bieckim województwa krakowskiego była własnością starosty krasnostawskiego Jana Mniszcha

Wikipedia


dulęba

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dulęba – przysiółek wsi Ostojów w woj. świętokrzyskim w pow. skarżyskim w gminie Suchedniów
  • Adam Dulęba – polski wojskowy
  • Andrzej Dulęba – polski wojskowy
  • Henryk Dulęba – polski działacz socjalistyczny i robotniczy
  • Ignacy Dulęba – polski profesor nauk technicznych
  • Jan Dulęba – polski wojskowy
  • Leszek Dulęba – polski inżynier
  • Maria Dulęba – polska aktorka
  • Mariusz Dulęba – polski hokeista
  • Władysław Dulęba (strona ujednoznaczniająca)

Wikipedia


dum

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: duma

Wiktionary

Dum (tłumaczenie: "Odwaga", angielski tytuł "Strength", niemiecki "Dum: Blutige Rache") to bollywoodzki thriller z 2003 roku wyreżyserowany przez E. Nivas, autora "Shool" i "Bardaasht". W rolach głównych Vivek Oberoi i Atul Kulkarni oraz Dia Mirza. Tematem filmu jest śmiertelne zmaganie dwóch mężczyzn: zdecydowanego na śmierć w obronie rodziny, ukochanej i swoich ideałów Udaya (Vivek Oberoi) i sprzedajnego, zabijającego bez skrupułów policjanta Shankara (Atul Kulkarni).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dum (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) głupi

odmiana.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przykłady.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głupia krowo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũm, AS: dũm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dum (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) głupi

odmiana.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przykłady.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głupia krowo!

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

 (1.1) klog

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. dumhed

 czas. dumme sig

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dum (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

 (1.1) głupi

odmiana.

 (1.1) dum, dumt, dumme

przykłady.

 (1.1) Din dumme ko! → Ty głupia krowo!

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


dum-dum

pocisk ze spiłowanym czubkiem


SJP.pl


duma

1. poczucie własnej wartości, godność
2. ktoś lub coś będące powodem do chluby
3. utwór literacki, rodzaj ballady historycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poczucie osobistej godności

 (1.2) zbyt wysokie mniemanie o sobie;

 (1.5) przest. myśl, rozmyślanie, marzenie

 (1.6) polit. izba niższa parlamentu rosyjskiego;

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dumać

Wiktionary

Duma – poczucie własnej godności i wartości; stan zadowolenia z siebie samego z powodu podejmowanych wysiłków czy uzyskanych korzyści. Duma neurotyczna to termin stworzony przez Karen Horney na określenie stanu nerwicowego, w którym poczucie dumy jest nieadekwatnie wysokie w stosunku do rzeczywistych osiągnięć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obrazie widać zdecydowanego XVI-wiecznego (= szesnastowiecznego) szlachcica patrzącego przed siebie z wyraźną dumą.

 (1.2) Ze słyszalną dumą w głosie stwierdziła, że świat byłby piękniejszy, gdyby wszyscy byli tacy jak ona.

 (1.3) Gratulujemy ci wszyscy z całego serca z okazji wygrania konkursu. Jesteś dumą naszej rodziny.

 (1.4) Dumy pochodzą z XVII wieku i wykonywane były przy akompaniamencie różnych instrumentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũma, AS: dũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaduma ż., dumanie n.

 czas. dumać ndk.

 przym. dumny

 przysł. dumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godność, ambicja, honor

 (1.2) pycha, nieprzystępność, wyniosłość

 (1.3) chluba, chwała, ozdoba

Wiktionary


dumami

forma rzeczownika.

 (1.1) N. lm. od: duma

Wiktionary


dumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dumać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dumać ndk.

 rzecz. duma ż.

Wiktionary


dumas

[czytaj: diMA] nazwisko francuskie, m.in. Aleksander Dumas (1802-1870) - pisarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dumas – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha
  • Dumas – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Tippah
  • Dumas – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Moore
  • Alexandre Dumas (ojciec)
  • Alexandre Dumas (syn)
  • Adolphe Dumas – francuski poeta i dramaturg
  • Charles Dumas – amerykański skoczek wzwyż, mistrz olimpijski
  • Jean-Baptiste Dumas – francuski chemik i polityk
  • Roland Dumas – francuski prawnik i polityk
  • Vito Dumas – argentyński żeglarz samotny

Wikipedia


dumasowski

w stylu utworów Aleksandra Dumasa, nawiązujący do jego bohaterów


SJP.pl


dumać

książkowo: rozmyślać, roztrząsać coś w myślach, zastanawiać się; medytować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) myśleć, zastanawiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad czym tak dumasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũmat͡ɕ, AS: dũmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duma ż., dumanie n., dumka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medytować, rozmyślać

Wiktionary


dumała

książkowo: rozmyślać, roztrząsać coś w myślach, zastanawiać się; medytować


SJP.pl


dumański

nazwisko


SJP.pl


dumka

liryczna, ludowa pieśń ukraińska w formie ballady lub utwór literacki oparty na tej pieśni


SJP.pl

Dumka – ukraińska wielozwrotkowa pieśń w formie ballady o rzewnym nastroju, często wyrażająca żal po utraconej osobie lub tęsknotę do jakiegoś miejsca czy wydarzenia; zwykle wykonywana z towarzyszeniem bandury.

Dumka to też forma muzyczna rozwinięta w okresie romantyzmu i będąca bliskim odpowiednikiem elegii; często wzorowana na ukraińskich dumkach.

Wikipedia


dummy

[czytaj: dami] wersja nowego czasopisma albo gazety prezentowana potencjalnym czytelnikom, reklamodawcom, drukarniom itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dummy – amerykański zespół muzyczny
  • Dummy – album Portishead
  • Dummy – amerykański film z 1979 w reżyserii Franka Perry’ego
  • Brzuchomówca (Dummy) – amerykański film z 1979 w reżyserii Grega Pritikina

Wikipedia


dumnie

przysłówek

 (1.1) w sposób dumny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodził dumnie wyprostowany, prężył mięśnie i lśnił jak wysmarowany oliwą gladiator.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dumny

 rzecz. duma ż.

Wiktionary


dumniej

stopień wyższy od przysłówka: dumnie


SJP.pl


dumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dumny


SJP.pl


dumnieć

stawać się dumnym


SJP.pl


dumność

→ dumny


SJP.pl

Patrz:

dumny

dumny

mający poczucie własnej wartości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pewny siebie, mający poczucie własnej godności

 (1.2) wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu

 (1.3) zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Był zresztą ze swego pochodzenia dumny, pamiętam, jak kiedyś oświadczył: "Wyście jeszcze po drzewach chodzili, kiedy my tworzyliśmy już wielką kulturę!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũmnɨ, AS: dũmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duma ż.

 przysł. dumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambitny, honorowy, reg. śl. pyszny

 (1.2) zarozumiały, zadufany, dufny

Wiktionary


dumortieryt

minerał z grupy krzemianów o granatowo-niebieskiej barwie


SJP.pl

Dumortieryt – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego paleontologa M.E. Dumortiera (1803-1876).

Wikipedia


dumper

pojazd mechaniczny zaopatrzony w wywrotkę kolebkową, służący do przewożenia materiałów sypkich


SJP.pl


dumping

[czytaj: damping] sprzedaż towarów po cenach niższych od kosztów produkcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ekon. sprzedaż towarów za granicą po cenach niższych niż te, za które sprzedaje się je w swoim kraju;

Wiktionary

Dumping (ang. imiesłów od czasownika "dump" ‘wywalać; zrzucać; zarzucać’ [w domyśle: rynek towarami]) – polityka gospodarcza polegająca na sprzedaży swoich produktów za granicę po cenach niższych niż na rynku krajowym (dumping cenowy, " price dumping") lub po cenach niższych od kosztów ich wytworzenia (dumping kosztowy, " cost dumping").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dumpingowy

 przysł. dumpingowo

Wiktionary


dumpingować

[czytaj: dampingować] sprzedawać po cenach niższych niż koszty produkcji; stosować dumping


SJP.pl


dumpingowy

[czytaj: dampingowy] przymiotnik od: dumping, np. ceny dumpingowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od dumping

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: dãmpʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dumping m.

Wiktionary


dumski

→ Duma


SJP.pl

Patrz:

Duma

dunaj

rzeka w Europie, druga pod względem długości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Europie;

Wiktionary

Dunaj (łac. "Danubius", niem. "Donau", słowac. "Dunaj", słoweń. "Donava", węg. "Duna", chorw. "Dunav", serb. i bułg. Дунав, rum. "Dunărea", ukr. Дунай) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.

Rzeka przepływa z zachodu na wschód przez wiele europejskich krain geograficznych, z których największe to Wyżyna Bawarska, Kotlina Panońska i Nizina Wołoska. Jej dorzecze pokrywa duże rejony Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dunaj to druga co do długości rzeka Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũnaj, AS: dũnai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podunaje n.

 przym. dunajski, naddunajski, zadunajski, środkowodunajski

Wiktionary


dunajec

rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W podtarnowskich Zgłobicach wyłowiono z Dunajca ciało 57-letniej kobiety.

 (1.1) Wierzby, które rodzą gruszki znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũˈnajɛt͡s, AS: dũnai ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dunajecki

Wiktionary


dunajecki

przymiotnik od: Dunajec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dunajcem, dotyczący Dunajca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunajec mrz.

Wiktionary


dunajewski

nazwisko


SJP.pl

Dunajewski (forma żeńska: Dunajewska; liczba mnoga: Dunajewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia


dunajski

→ Dunaj


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z rzeką Dunaj

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Dunajski – polski dziennikarz, reporter śledczy, poeta, pisarz
  • Maciej Dunajski – polski fizyk teoretyczny
  • Piotr Dunajski – katolicki ksiądz i polityk

Wikipedia

Patrz:

Dunaj

Przykłady

 (1.1) I wnet porwał ją dunajski prąd i szybko zniknęła za horyzont.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũˈnajsʲci, AS: dũnai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunaj m.

 przym. naddunajski

Wiktionary


dunajskoszwabski

przymiotnik

 (1.1) przym. od Szwaba dunajskiego

Wiktionary


dunajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w obwodzie lwowskim;

Wiktionary

Dunajów (ukr. Дунаїв) – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim.

Wieś położona 19 km na wschód od Przemyślan nad Złotą Lipą. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Dunajów w powiecie przemyślańskim województwa tarnopolskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dunajowski

Wiktionary


dunant

[czytaj: diNĄ] nazwisko, m.in. Jean Henri Dunant (1828-1910), założyciel Czerwonego Krzyża


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henri Dunant (1828–1910) – założyciel Czerwonego Krzyża, laureat pierwszej Pokojowej Nagrody Nobla
  • (1962) Dunant – planetoida

Wikipedia


dunaway

[czytaj: DAnełej] nazwisko


SJP.pl


duncan

[czytaj: danken lub dunkan] nazwisko, m.in. Isadora Duncan (1877-1927), amerykańska tancerka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duncan – miejscowość w Kanadzie
  • Duncan – miejscowość w stanie Arizona, w hrabstwie Greenlee
  • Duncan – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Bolivar
  • Duncan – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Platte
  • Duncan – jednostka osadnicza w stanie Iowa, w hrabstwie Hancock
  • Duncan – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Stephens
  • Duncan – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Spartanburg
  • Duncan (ang. Duncan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
  • Duncan (ang. Duncan Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Mercer
  • Duncan (ang. Duncan Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Houghton
  • Duncan (ang. Duncan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Sullivan
  • Duncan (ang. Duncan Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Tioga

Wikipedia


dundee

[czytaj: dandi] miasto w Szkocji


SJP.pl

Du

Wikipedia


dundel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. wydzielina z nosa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, reg. pozn. babol

Wiktionary


dunder

dawniej, żartobliwie: piorun; dziś żywe w potocznych związkach frazeologicznych "niech cię (mnie, go itp.) dunder świśnie" albo "bodaj cię (mnie, go itp.) dunder świsnął" - niech przepadnie, niech cię (mnie, go itp.) piorun strzeli


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) żart. wyrażający zdziwienie lub gniew, zazwyczaj w wyrażeniu: niech to dunder świśnie

 (1.2) gwara. pot. grzmot

Wiktionary


dunderować

dawniej, rubasznie: zrzędzić, gromić, łajać


SJP.pl


dunfermline

[czytaj: danfermlajn] miasto w Szkocji


SJP.pl

Dunfermline (gael. "Dùn Phàrlain") – miasto ("city") w Szkocji, w regionie Fife. Miasto usytuowane jest w pobliżu zatoki Firth of Forth na Morzu Północnym.

Miasto jest historyczną stolicą Szkocji. Robert I Bruce został pochowany w tutejszym opactwie Dunfermline Abbey założonym w 1070 roku. Jest otoczone od północy po południe doliną Pittencrieff. W 2005 r. miasto liczyło ok. 39 tys. mieszkańców.

Wikipedia


dunganie

naród w Chinach


SJP.pl

Du

Wikipedia


dunganin

przedstawiciel narodu mieszkającego w Kirgistanie i południowym Kazachstanie


SJP.pl


dunganka

przedstawicielka narodu mieszkającego w Kirgistanie i południowym Kazachstanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej pochodzenia chińskiego, zamieszkującej Kirgistan i Kazachstan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Dunganin mos.

 przym. dungański

Wiktionary


dungański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dunganami

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) jęz. język Dunganów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunganin mos., Dunganka ż.

Wiktionary


dungija

jednomasztowy statek z trójkątnym żaglem, używany od starożytności w Indiach


SJP.pl


dunhill

marka papierosów


SJP.pl

Dunhill – ekskluzywna marka papierosów produkowanych przez British American Tobacco. Zazwyczaj ich cena jest wyższa od średniej ceny papierosów sprzedawanych w danym regionie. Są eksportowane głównie do Europy, południowej Azji, Nowej Zelandii i Australii, ale można je również kupić przez internet lub w sklepach tytoniowych w USA, Malezji i Kanadzie. Są dostępne na Cyprze i w Czechach. W Indonezji produkcją papierosów pod marką Dunhill zajmuje się Bentoel Group.

Wikipedia


duniec

nazwisko


SJP.pl


dunikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Dunikowski – polski wojskowy
  • Emil Dunikowski – polski geolog, podróżnik
  • Samuel Dunikowski – polski wojskowy
  • Sebastian Dunikowski – polski wojskowy
  • Wincenty Dunikowski-Duniko – polski rzeźbiarz i malarz
  • Xawery Dunikowski – polski rzeźbiarz, malarz i pedagog

Wikipedia


dunin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Dunin
  • Barbara Dunin
  • Jakub Dunin
  • Janusz Dunin
  • Kinga Dunin
  • Marcin Dunin-Sulgostowski
  • Piotr Dunin
  • Tomasz Dunin
  • Duninowie herbu Łabędź

Wikipedia


duninowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Duninowo (kaszb. "Dëninowò", Dünnow) – wieś w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka. Ma status sołectwa. Wieś leży przy drodze wojewódzkiej nr 203.

Wieś stanowi sołectwo Duninowo, w którego skład wchodzi również miejscowość Duninówko oraz Kolonia Duninowo.

Wikipedia


dunit

głębinowa skała magmowa złożona głównie z oliwinu, zawierająca domieszki chromitu, piroksenu i magnetytu; oliwinit


SJP.pl

Du

Wikipedia


dunitowy

→ dunit


SJP.pl

Patrz:

dunit

duniłowicki

→ Duniłowicze (agromiasteczko na Białorusi)


SJP.pl


duniłowicze

agromiasteczko na Białorusi


SJP.pl

Duniłowicze (biał. Дунілавічы) – agromiasteczko na Białorusi w obwodzie witebskim w rejonie postawskim. Leży nad jeziorem Bladym i Świdno. Przez miejscowość biegnie droga R110, a na południe od niej droga R45.

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego.

Wikipedia


dunka

potocznie: sznurowany but sportowy z nisko wyprofilowaną podeszwą i wzmacniającym kołnierzem; Nike Dunk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marcin przyjaźni się z sympatyczną Dunką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũŋka, AS: dũŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., duński mrz.

:: fm. Duńczyk mos.

 przym. duński

Wiktionary


dunkel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) spoż. ciemne piwo pszeniczne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arthur Dunkel (1932–2005) – dyplomata szwajcarski
  • Heinrich Dunkel (1878–1922) – sopocki architekt z przełomu XIX i XX wieku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotr zabiera się za warzenie dunkela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũŋkɛl, AS: dũŋkel

Wiktionary


dunker

rasa psów gończych pochodząca z Norwegii


SJP.pl

Dunker – rasa psa, należąca do grupy psów gończych i posokowców, zaklasyfikowana do podsekcji psów gończych o średniej wielkości. Podlega próbom pracy.

Wikipedia


dunkierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dunkierki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrt͡ʃɨk, AS: dũŋʹḱerčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż.

:: fm. dunkierka ż.

 przym. dunkierski

Wiktionary


dunkierka

miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dunkierki

Wiktionary

Dunkierka ( Dunkerque, ; Duinkerke) – miasto we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord, położone nad Morzem Północnym, usytuowane niedaleko granicy z Belgią; najbardziej wysunięte na północ miasto Francji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrka, AS: dũŋʹḱerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż.

:: fm. dunkierczyk mos.

 przym. dunkierski

Wiktionary


dunkierski

przymiotnik od: Dunkierka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dunkierki, związany z Dunkierką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królewskie Siły Powietrzne (RAF) spotkało w czasie kampanii dunkierskiej i po niej wiele nieuzasadnionych zarzutów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dũŋʲˈcɛrsʲci, AS: dũŋʹḱersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunkierka ż., dunkierczyk mos., dunkierka ż.

Wiktionary


dunlop

marka opon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dunlop – wieś w Szkocji
  • Dunlop – szkocki ser
  • Dunlop Tyres – marka opon należąca do amerykańskiego przedsiębiorstwa Goodyear Tire and Rubber Company
  • Dunlop Rubber – dawne brytyjskie przedsiębiorstwo przemysłu gumowego, 1889–1985
  • Dunlop Sport – brytyjski producent sprzętu sportowego
  • Dunlop Manufacturing – amerykański producent instrumentów muzycznych
  • John Boyd Dunlop – brytyjski wynalazca
  • James Dunlop – szkocki astronom
  • Andy Dunlop – brytyjski muzyk
  • Blair Dunlop – brytyjski aktor
  • Alfred Dunlop – australijski tenisista
  • George Dunlop – północnoirlandzki piłkarz

Wikipedia


dunst

śrut o średnicy 1 do 1,75 mm


SJP.pl


duo

muzyczny duet


SJP.pl

Duo – forma muzyczna oznaczająca dwóch muzyków grających na różnych lub jednakowych instrumentach muzycznych, z których żaden nie pełni funkcji akompaniującej lub utwór na dwa instrumenty.

Typową formą duo jest utwór na dwoje skrzypiec z akompaniamentem basu generalnego (sonata triowa). Duo było również utożsamiane od połowy XVIII wieku z sonatą na skrzypce oraz fortepian.

Wikipedia


duodecyliard

liczba 10 do potęgi 75.


SJP.pl


duodecylion

liczba wynosząca 10^72


SJP.pl

Duodecylion – liczba 1072, czyli jedynka i 72 zera w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) duodecylion oznacza 1039, czyli sekstyliard w pozostałych krajach.

W układzie SI mnożnikowi 1072 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

Wikipedia


duodecym

odległość (interwał) między dwoma dźwiękami wynosząca 12 stopni skali


SJP.pl


duodecyma

odległość (interwał) między dwoma dźwiękami wynosząca 12 stopni skali


SJP.pl

Duodecyma – interwał złożony zawarty między dwunastoma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje duodecyma czysta. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.

Wikipedia


duodioda

dioda składająca się z dwóch zespołów elektrod


SJP.pl

Du

Wikipedia


duola

zapis muzyczny: dwie nuty w miejscu, w którym powinny występować trzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. figura rytmiczna, w której nuta z kropką dzieli się na dwie równe części;

Wiktionary

Duola – nieregularne rozwinięcie rytmiczne, w którym figura rytmiczna składa się z dwóch zamiast trzech równych części (nut tej samej wartości czasowej). W notacji duola zwykle oznaczana jest cyfrą 2 i łukiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mozart nie zwykł używać duoli w swych kompozycjach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈwɔla, AS: duu̯ola

Wiktionary


duopol

funkcjonowanie na rynku zbytu dwóch konkurujących ze sobą producentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;

 (1.2) polit. sytuacja, w której na scenie polityczniej działają tylko dwie liczące się i konkurujące partie polityczne, marginalizujące inne siły polityczne

Wiktionary

Duopol – sytuacja na rynku, w której konkurują między sobą dwaj przedsiębiorcy i ta forma konkurencji oligopolistycznej jest wykorzystywana do analizy. Najczęściej omawiane modele duopolu to:

Wikipedia


duopolowy

→ duopol


SJP.pl

Patrz:

duopol

duorema

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. mar. zob. birema.

Wiktionary


dup

słowo oznaczające mocne i głośne uderzenie w kogoś lub w coś, zwykle po upadnięciu


SJP.pl


dupa

wulgarnie:
1. pośladki, tyłek; zad, rzyć,
2. atrakcyjna seksualnie kobieta; laska, dziwa, dupencja, towar;
3. człowiek niezaradny, oferma; niezdara, ślamazara, gamoń;
4. tył czegoś, tylna część czegoś; zad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. pośladki lub odbyt

 (1.2) pot. pejor. obraź. wulg. niezaradna osoba, oferma

 (1.3) wulg. (potencjalna) partnerka seksualna

 (1.4) wulg. dziewczyna (tylko w zestawieniach: fajna, niezła itp. dupa – ale także stara dupa, czyli stare babsko)

 (1.5) wulg. żeński narząd płciowy (najczęściej w wyrażeniu dać dupy)

 (1.6) daw. każde zagłębienie

wykrzyknik

 (2.1) wulg. pot. okrzyk świadczący o porażce, przegranej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dupa, wł. Luc Dupanloup (1945–2000) – belgijski rysownik
  • Dupa – alternatywna nazwa rzeki Tupa (na Ukrainie)
  • pośladki – nazywane wulgarnie dupą
  • El Dupa – polski zespół muzyczny
  • Düpą – polski zespół muzyczny
  • Dupa Tuwima – rzeźba
  • Dupa Słonia – skała
  • Dupa z marmuru – film
  • Dupa biskupa – gra
  • odbyt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz ją tak swędziała dupa, że zgwałciła i biskupa.

 (1.2) Ależ z ciebie dupa, nic nie potrafisz załatwić!

 (1.3) Kazio wpadł wczoraj na imprezę z całkiem niezłą dupą.

 (1.4) Świetna dupa z tej aktorki!

 (2.1) Tyle się uczyłem i co?! No i dupa!

 (2.1) No i dupa zbita!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupa, AS: dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupek mos./mzw., dupencja ż., dupiastość ż., dupowatość ż.

:: zdrobn. dupcia ż., dupeczka ż., dupka ż.

:: zgrub. dupsko

 czas. dupczyć, wydupczyć, podupczyć

 przym. dupiasty, dupiaty, dupny, dupowaty, do dupy

 przysł. dupowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zadek, tyłek; przest. współcz. reg. rzyć; reg. śl. rzić; eufem. cztery litery, gdzie plecy kończą swoją szlachetną nazwę, siedzenie, pupa

 (1.2) safanduła, niedojda, niedorajda, gapa

 (1.3-4) dupencja, laska, cizia

Wiktionary


dupcia

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupeczka, dupeńka, dupka, dupina, dupinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dupa

 (1.2) atrakcyjna kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupka ż., dupeczka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

 przym. dupny

Wiktionary


dupczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. odczasownikowy od|dupczyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może to był jakiś pieprzony hiszpański kelner, wakacyjny skok w bok, jakbyś była jakąś nastoletnią dziwką, którą wzięło na wakacyjne dupczenie. Dupodajka. Pieprzone angielskie cipy; trochę słońca, sangrii i dadzą każdemu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż., dupsko n.

 czas. dupczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, bzykanko, dymanko, ruchanie, ruchanko

Wiktionary


dupczyć

wulgarnie: odbywać stosunek płciowy; współżyć seksualnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

czasownik zwrotny niedokonany dupczyć się (dk. brak)

 (2.1) wulg. uprawiać seks

 (2.2) wulg. psuć się, źle działać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i czaisz, gość dupczył jego żonę, to dostał w mordę.

 (2.1) Jaś dupczy się z Małgosią.

 (2.2) Coś mi się dupczy w telefonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupt͡ʃɨt͡ɕ, AS: dupčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupeczka ż., dupsko n., dupczenie n.

 przym. dupiaty, dupiasty, dupowaty

 wykrz. dupa

 czas. dupnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. bzykać, chrobotać, ciupciać, ciumkać, dymać, jebać, młócić, pierdolić, posuwać, rypać, rżnąć, walić, zapinać; przest. chędożyć

Wiktionary


dupeczka

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupcia, dupeńka, dupka, dupina, dupinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: dupa

 (1.2) pot. młoda, seksualnie atrakcyjna dziewczyna/kobieta

Wiktionary

Dupeczka – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Pod względem administracyjnym należy do wsi Będkowice w gminie Wielka Wieś, w województwie małopolskim. Skała znajduje się w środkowej części Doliny Będkowskiej, przy Brandysowej Polanie powstałej na dnie rozszerzenia bocznego wąwozu łączącego się z dnem doliny po orograficznie prawej stronie potoku Będkówka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwadzieścia lat, 170 centymetrów wzrostu, para wspaniałych nóg i dupeczka – jak dla mnie – mistrzostwo świata. Miała lekki kompleks z powodu małych piersi, moim zdaniem jednak nic im nie brakowało.

 (1.2) Udami natrafiła na podłokietnik kanapy. Wtedy jego palce musnęły bok jej szyi. – Do diabła, naprawdę niezła z ciebie dupeczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈpɛt͡ʃka, AS: dupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupcia ż., dupunia ż., dupeńka ż., zadupie n.

 przym. dupny

 wykrz. dupa

 czas. dupczyć

Wiktionary


dupek

1. obraźliwie: osoba pogardzana, lekceważona przez innych;
2. potocznie: walet w kartach; jopek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) grub. pejor. osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) grub. walet w kartach

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: dupka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z ciebie dupek!

 (2.1) Zostały mu na ręce same dziewiątki i dupki.

 (3.1) Mam w domu plakat dwóch ładnych dupek z „Playboya”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupɛk, AS: dupek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupsko n., dupol m., dupuś m., dupniak m.

 przym. dupowaty

 wykrz. dupa

 czas. dupnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupol, dupuś, zero, oferma, fujara

 (2.1) jupek, jopek, walet

Wiktionary


dupelbir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. piwo dubeltowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈpɛlbʲir, AS: dupelbʹir

Wiktionary


dupencja

młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, sunia, lachon, duperka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) atrakcyjna dziewczyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


duperel

potocznie: rzecz lub sprawa, którą nie warto się zajmować; głupstwo, błahostka, drobiazg, drobnostka, betka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drobnostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupsko n.

Wiktionary


duperela

potocznie: rzecz lub sprawa, którą nie warto się zajmować; głupstwo, błahostka, drobiazg, drobnostka, betka


SJP.pl


duperele

potocznie: brednie, kłamstwa, bzdury; androny, banialuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. posp. sprawy, kwestie mało ważne

 (1.2) posp. nieprzydatne przedmioty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań gadać o tych duperelach i powiedz coś o chorobie Krysi.

 (1.2) Chyba go znajdziesz w szufladzie z duperelami w kantorku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɛˈrɛlɛ, AS: duperele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duperelny

:: zdrobn. duperelki

 rzecz. duperelki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdury, głupoty, głupstwa

 (1.2) rupiecie

Wiktionary


duperelka

potocznie: rzecz lub sprawa, którą nie warto się zajmować; głupstwo, błahostka, drobiazg, drobnostka, betka


SJP.pl


duperelki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. zdrobn. od: duperele

 (1.2) pot. posp. drobne mało przydatne przedmioty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taśmę klejącą trzymamy w szufladzie z duperelkami w kantorku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duperele lm nm.

 przym. duperelny

Wiktionary


duperelny

→ duperele


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posp. błahy, nieistotny

Wiktionary

Patrz:

duperele

Powiązane:

 rzecz. duperele nmos., duperelki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bzdurny, głupi; neutr. banalny, błahy, drobny, nieistotny, nieważny; książk. bagatelny, trywialny

Wiktionary


duperka

młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, sunia, lachon, dupencja


SJP.pl


dupeńka

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupcia, dupeczka, dupka, dupina, dupinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupeczka ż.

Wiktionary


dupiarz

potocznie: mężczyzna uganiający się za kobietami; kobieciarz, babiarz, podrywacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. slang. bawidamek

 (1.2) posp. slang. nieudacznik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdupʲjaʃ, AS: dupʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupcia ż., dupek mos., dupencja ż.

 czas. dupczyć ndk.

 przym. dupiasty, dupny

Wiktionary


dupiasto

przysłówek

 (1.1) kiepsko, niefajnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż.

Wiktionary


dupiastość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kiepskość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupiasty

dupiaty;
1. wulgarnie: taki, który ma wydatne biodra i pośladki; biodrzasty;
2. potocznie: kiepski, niedobry, nieudany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. o wydatnych pośladkach

 (1.2) wulg. do niczego, kiepski, byle jaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem dupiasta, jak powinnam się ubierać?

 (1.2) Dupiasta pogoda w ten weekend, więc z braku innych zajęć troszkę popracuję…

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupiaty

 (1.2) reg. śl. dupiaty; wulg. do dupy, dupny, chujowy, gówniany, pizdowaty, zjebany; eufem. ciulowy; pot. do chrzanu, do kitu, dziadowski, ruski; neutralnie beznadziejny, kiepski, marny, do niczego

Wiktionary


dupiaty

dupiasty;
1. wulgarnie: taki, który ma wydatne biodra i pośladki; biodrzasty;
2. potocznie: kiepski, niedobry, nieudany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. o wydatnych pośladkach

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. zły, słabej jakości, felerny, nieciekawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten telefon jest jakiś dupiaty – mam go od tygodnia, a już się zepsuł.

 (1.2) Ten film był naprawdę dupiaty; po półgodzinie chciało mi się spać.

 (1.2) Na tak dupiatej imprezie nie byłem od dawna.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupiasty

 (1.2) do dupy

Wiktionary


dupina

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupcia, dupeczka, dupeńka, dupka, dupinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. dupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż.

Wiktionary


dupinka

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupcia, dupeczka, dupeńka, dupka, dupina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) piętka chleba

Wiktionary


dupka

pieszczotliwe zdrobnienie od: dupa; dupcia, dupeczka, dupeńka, dupina, dupinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od dupa

 (1.2) pieszczotliwie o pośladkach

 (1.3) pot. spoż. kromka chleba odkrojona ze skraju bochenka, piętka

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) D. i B. lp. od dupek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dupka – wzniesienie w miejscowości Siedlec w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Janów
  • Dupka – wzniesienie w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zarszyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Jak babcia chleb wyjmowała z pieca błagałyśmy, żeby nam dupkę odkroiła i posmarowała masłem, które się cudownie rozpuszczało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupencja ż., zadupie n., dupeczka ż., dupina ż., dupcia ż., dupunia ż., dupeńka ż., dupsko n., udupianie n., udupienie n., dupczenie n., wydupczenie n., dupek m., dupowatość ż., podupczenie n., zdupczenie n., dupol m., dupuś m., dupnięcie n.

 czas. dupnąć dk., udupiać ndk., udupić dk., dupczyć ndk., wydupczyć dk., podupczyć dk., zdupczyć dk.

 przym. dupny, dupiasty, dupowaty, do dupy

 przysł. dupnie, dupiasto, dupowato, do dupy

 wykrz. dupa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupeczka, dupina, dupcia, dupunia, dupeńka

 (1.2) pupa, pupcia, rzytka, dupeczka, dupina, dupcia, dupunia, dupeńka, zadeczek, tyłeczek

 (1.3) piętka, przylepka; reg. skrajka

Wiktionary


dupla

dawniej: podwojony podatek; podwójnik


SJP.pl

Dupla – w dawnej Polsce gruntowy podatek nadzwyczajny. Płacony w XVI wieku przez szlachtę i chłopów na potrzeby wojenne, stanowił dwukrotność (60 gr z łanu) podatku zwyczajnego (sympli - 30 gr). Duplą nazywano też tzw. "nową kwartę", wprowadzoną w 1632, z której wpływy miały być przeznaczone na utrzymanie artylerii koronnej.

Wikipedia


dupleks

1. komplet składający się z dwóch klisz autotypowych służących do reprodukcji tego samego oryginału jednobarwnego drukiem dwubarwnym
2. karton klejony dwubarwny, używany na okładki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dupleks (druk)
  • Dupleks (telekomunikacja)
  • Lokomotywa Duplex – czeska lokomotywa
  • Starsza pani musi zniknąć, oryginalny tytuł Duplex – film z 2004 roku w reżyserii Danny'ego DeVito
  • Duplex (stal)
  • TGV Duplex – francuski pociąg dużych prędkości należący do grupy pociągów TGV

Wikipedia


dupleksowy

przymiotnik od: dupleks


SJP.pl


duplika

odpowiedź skarżącego na replikę w sądzie


SJP.pl


duplikacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od duplikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duplikat m.

Wiktionary


duplikacja

1. podwojenie liczby czegoś;
2. aberracja chromosomów polegająca na podwojeniu odcinka chromosomowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dwukrotne zwiększenie ilości czegoś

 (1.2) genet. aberracja chromosomowa polegająca na podwojeniu fragmentu chromosomu;

Wiktionary

Du

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duplika ż., duplikat m., duplikowanie n., zduplikowanie n.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwojenie, zdublowanie, zdwojenie

Wiktionary


duplikat

kopia;
1. drugi egzemplarz dokumentu, pisma; odpis, wtórnik;
2. przedmiot odtworzony na wzór innego przedmiotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kopia

 (1.2) drugi egzemplarz lub odpis jakiegoś dokumentu

Wiktionary

Duplikat (łac. duplicare — podwajać) — drugi egzemplarz obiektu, identyczny z pierwszym. W odróżnieniu od kopii, duplikat nie jest utworzony na wzór oryginału, ale pochodzi z tego samego źródła, co pierwszy egzemplarz.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. duplikacja ż., duplikowanie n., zduplikowanie n., duplikacik mrz.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtórnik

 (1.2) wtórnik, odpis

Wiktionary


duplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podwajanie liczby czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zduplikowanie n., duplikacja ż., duplikat m.

 czas. duplikować ndk., zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwajanie

Wiktionary


duplikować

podwajać, rzadziej powtarzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zduplikować)

 (1.1) dwukrotnie zwiększać ilość czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś opowiadał historię. Potem zaczęto tę historię spisywać, ponieważ wynaleziono pismo. Potem zaczęto ją duplikować, ponieważ wynaleziono druk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duplika ż., duplikacja ż., duplikat m., duplikowanie n., zduplikowanie n.

 czas. zduplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dublować, podwajać, zdwajać

Wiktionary


duplo

dawniej: podwojony podatek; podwójnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duplo (batoniki) − batoniki marki Ferrero
  • Duplo (klocki) − seria klocków marki Lego

Wikipedia


dupnegatyw

negatywowa kopia filmu do seryjnego wykonywania pozytywowych kopii, wyświetlanych w kinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. film. materiał negatywowy używany w procesie duplikatowania fotografii lub filmu

Wiktionary


dupniak

potocznie: gra towarzyska polegająca na odgadnięciu, który z graczy jest autorem anonimowego klapsa; salonowiec, dupnik


SJP.pl


dupniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dupny


SJP.pl


dupnik

potocznie: gra towarzyska polegająca na odgadnięciu, który z graczy jest autorem anonimowego klapsa; salonowiec, dupniak


SJP.pl

Dupnik – skała w miejscowości Przeginia w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia. Znajduje się w odległości około 800 m na południe od kościoła w Przegini, na wzniesieniu w prawym zboczu Doliny Racławki. Jest to obszar Wyżyny Olkuskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Wikipedia


dupny

wulgarne:
1. kiepski, beznadziejny; do dupy;
2. wielki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. kiepski, marny, do niczego

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. grub. wielki, duży

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. grub. świetny, bardzo dobry, najlepszy

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. grub. śmieszny, niepoważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dupny był ten film, wyłączyłem w połowie.

 (1.2) Po drugiej stronie ulicy wybudowali jakiś nowy dupny sklep.

 (1.3) W tym roku sylwester był naprawdę dupny!

 (1.4) No nie bydź dupny, przecież ten pies cię nie bajśnie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupiarz mos., dupa ż., dupka ż., dupcia ż., dupeczka ż., dupsko n., przydupas mos.

 przym. dupowaty, dupiasty, dupiaty, do dupy

 wykrz. dupa, do dupy

 czas. dupnąć

 przysł. do dupy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. do dupy, dupiasty, chujowy, pizdowaty, zjebany; posp. ciulowy; neutralnie beznadziejny, kiepski

 (1.2) wulg. zajebisty; neutralnie duży, wielki, ogromny

 (1.3) wulg. zajebisty

 (1.4) głupi, śmieszny, niepoważny

Wiktionary


dupnąć

wulgarnie:
1. uderzyć; walnąć, grzmotnąć, trzepnąć;
2. zepsuć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. uderzyć

 (1.2) wulg. zatrzymać, złapać

 (1.3) młodz. wulg. spożyć napój, najczęściej energetyczny

czasownik zwrotny dokonany dupnąć się (ndk. brak)

 (2.1) wulg. uderzyć się

 (2.2) wulg. przewrócić się

 (2.3) wulg. położyć się

 (2.4) wulg. pomylić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupsko n., dupek m.

 czas. dupczyć ndk.

 przym. dupny, dupiaty, dupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć, pierdyknąć; neutr. uderzyć

 (1.2) pot. przyskrzynić

 (1.3) pot. łyknąć; neutr. wypić

 (2.1) wulg. jebnąć się, pierdolnąć się; posp. pieprznąć się, pierdyknąć się; neutr. uderzyć się

 (2.2) wulg. wypierdolić się

 (2.3) neutr. położyć się

 (2.4) wulg. jebnąć się

Wiktionary


dupochron

potocznie: coś, co jest w stanie uzasadnić czyjeś działanie; dupokrytka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wulg. rzecz lub osoba, która służy lub może posłużyć do usprawiedliwienia niecnego działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uwierz, jeśli nikt nie znajdzie tych planów, wszyscy będą chcieli mieć jakiś dupochron.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupokrytka

Wiktionary


dupodaj

wulgarnie: osoba starająca się przypodobać komuś, by uzyskać dla siebie korzyść; dupodajek, dupodajec, włazidupek


SJP.pl


dupodajca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. więz. bierny homoseksualista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈdajt͡sa, AS: dupodai ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupodajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciota, dupodajec

Wiktionary


dupodajec

wulgarnie: osoba starająca się przypodobać komuś, by uzyskać dla siebie korzyść; dupodaj, dupodajek, włazidupek


SJP.pl


dupodajek

wulgarnie: prostytutka; bladź, kurwa, kurwiszcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. mężczyzna, który utrzymuje kontakty seksualne z wieloma mężczyznami

Wiktionary


dupodajka

wulgarnie: prostytutka; bladź, kurwa, kurwiszcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. przestępcza prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈdajka, AS: dupodai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupodajca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


dupodajny

wulgarnie:
1. rozwiązły, puszczalski;
2. dający się przekupić


SJP.pl


dupogodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wulg. jednostka czasu mierzona dla czynności, która polega na siedzeniu (np. praca umysłowa, bierny odpoczynek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pytanie, co w pracy męczy ich najbardziej, najczęściej odpowiadają: dupogodziny.

Wiktionary


dupogodziny

młodzieżowo:
1. godziny spędzone bezczynnie w szkole;
2. odstawiać dupogodziny - uczyć się


SJP.pl


dupojebaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od dupojebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebak m.

Wiktionary


dupojebak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. aktywny homoseksualista, pederasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈjɛbak, AS: dupoi ̯ebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebstwo n.

:: zdrobn. dupojebaczek m.

Wiktionary


dupojebstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. homoseksualny stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈjɛpstfɔ, AS: dupoi ̯epstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupojebak m.

Wiktionary


dupokrytka

potocznie: coś, co jest w stanie uzasadnić czyjeś działanie; dupochron


SJP.pl


dupol

wulgarnie: głupiec, naiwniak lub ktoś zarozumiały


SJP.pl


dupoliz

wulgarnie: lizus, pochlebca; dupowłaz, wazeliniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. lizus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy ja mam takiego pecha, czy co, bo do jakiej pracy nie pójdę, trafia mi się zawsze jakiś pierdolony dupoliz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. włazodup, włazidupa, lizodup, przydupas; pot. cmokier, komplemenciarz, nadskakiwacz, podlizuch, podlizywacz, podnóżek, potakiewicz, wazelina, wazeliniarz; dworak, klakier, pochlebca, serwilista

Wiktionary


dupolot

potocznie: plastikowy przyrząd z uchwytem do zjazdów po śniegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. plastikowy przyrząd do zjeżdżania po śniegu na pośladkach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłuszko, ślizgacz

Wiktionary


dupondius

starożytna moneta rzymska równa 2 asom


SJP.pl

Du

Wikipedia


dupont

amerykański koncern chemiczny oraz zbrojeniowy, założony w 1802 roku jako fabryka prochu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dupont – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jefferson
  • Dupont – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Putnam
  • Dupont – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Luzerne
  • Dupont – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waupaca
  • DuPont – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton
  • Du Pont – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia
  • Dupont (ang. Dupont Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waupaca
  • Charles Joseph Dupont (1863–1935) – generał dywizji armii francuskiej, szef Misji Wojskowej w Polsce
  • Gabriel Dupont (1878–1914) – francuski kompozytor
  • Margaret Osborne DuPont – tenisistka
  • Denise Dupont i Madeleine Dupont – duńskie curlerki
  • Samuel Francis Du Pont (1803–1865) – amerykański admirał

Wikipedia


dupowato

przysłówek

 (1.1) nudno, brzydko, niefajnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupowatość

→ dupowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niezaradność życiowa

Wiktionary

Patrz:

dupowaty

Powiązane:

 rzecz. dupka ż., dupa ż.

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupowaty

pogardliwie: niezręczny, nieporadny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posp. niezaradny lub nieporadny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dupowatych szpiegów macie w swoich szeregach, towarzyszko Pabieda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdupɔˈvatɨ, AS: dupovaty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dupa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiepski

Wiktionary


dupowkręt

wulgarnie: osoba schlebiająca komuś w celu pozyskania jego względów; wdupowkręt, podlizuch, podlizywacz, lizus, komplemenciarz


SJP.pl


dupowóz

potocznie: samochód służący głównie do codziennego przemieszczania się


SJP.pl


dupowłaz

wulgarnie: lizus, pochlebca; dupoliz, wazeliniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lizus, wazeliniarz

Wiktionary


duppozytyw

kopia gotowego filmu z pozytywowym obrazem i dźwiękiem na drobnoziarnistej taśmie o małej czułości; kopia lawendowa (duppozytywowa)


SJP.pl


duppozytywowy

kopia duppozytywowa - kopia gotowego filmu z pozytywowym obrazem i dźwiękiem na drobnoziarnistej taśmie o małej czułości; kopia lawendowa, duppozytyw


SJP.pl


dupsko

1. zgrubienie od: dupa (pośladki, tyłek); pupsko;
2. pospolicie: młoda, atrakcyjna kobieta; laska, dupencja, lasencja, towar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grub. zgrub. od dupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ryza papieru, którą wręczył mi gość, zaskoczyła mnie bardziej, niż jego zdziwił widok mojego ciała sauté. Mimo to wzięłam pakunek w ręce, a on poklepał mnie po pośladkach i mruknął: – Takie dupsko to rozumiem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupka ż., dupek m., udupianie n., udupienie n., duperel m., przydupas m., dupczenie n., wydupczenie n., zadupie n.

 czas. dupnąć, udupiać ndk., udupić dk., dupczyć ndk., wydupczyć dk.

 przym. dupny, dupiasty

 przysł. dupnie

 wykrz. dupa

Wiktionary


dupuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. dupek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupek mzw./mos.

Wiktionary


dur

ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywołana pałeczką salmonelli; tyfus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. ostra choroba zakaźna;

 (1.2) muz. rodzaj skali muzycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dur brzuszny (tyfus, tyfus brzuszny) – wywołany przez Salmonella typhi
  • Dur plamisty (tyfus plamisty) – wywołany przez Rickettsia provazeki
  • Dur powrotny (tyfus powrotny) – wywołany przez Borrelia recurrentis
  • Dur rzekomy (paratyfus) – wywołany przez Salmonella paratyphi
  • Skala durowa w muzyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy słyszałeś już Menuet G-dur Paderewskiego?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dur, AS: dur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyfus

Wiktionary


dur-moll

w muzyce: system dur-moll - system tonalny opierający się na pokrewieństwie skal durowych i molowych


SJP.pl


dura

odmiana pszenicy bogata w białko; pszenica twarda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury. dziura

Wiktionary

Dura (arab. دوره) – miasto w Autonomii Palestyńskiej (Zachodni Brzeg). Według danych szacunkowych na rok 2008 liczy 27 972 mieszkańców.

Wikipedia


duracz

ogłupiać, mamić, manipulować


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rajmund Duracz – polski wojskowy
  • Teodor Duracz – polski działacz komunistyczny, adwokat
  • Walenty Duracz – polski przedsiębiorca

Wikipedia


duraczyć

ogłupiać, mamić, manipulować


SJP.pl


duraczyński

nazwisko


SJP.pl


duraj

nazwisko


SJP.pl

Duraj – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Parzęczew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia


durak

nazwisko


SJP.pl


dural

stop glinu, miedzi, manganu i magnezu; duraluminium


SJP.pl


duraleks

marka szkła hartowanego i firma; Duralex


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rodzaj hartowanego szkła stosowanego do wyrobu naczyń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duralex

Wiktionary


duraleksowy

→ duraleks; duralexowy


SJP.pl


duralex

marka szkła hartowanego i firma; Duraleks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. duraleks.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duraleks

Wiktionary


duralexowy

→ duralex; duraleksowy


SJP.pl


duralowy

przymiotnik od: dural


SJP.pl


duraluminiowy

przymiotnik od: duraluminium


SJP.pl


duraluminium

stop glinu, miedzi, manganu i magnezu; dural


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem;

Wiktionary

Duraluminium (skrótowo: dural) – ogólna nazwa stopów metali, przeznaczonych do przeróbki plastycznej, zawierających głównie aluminium oraz dodatki stopowe: zwykle miedź (2,0–4,9%), mangan (0,3–1,0%), magnez (0,15–1,8%), często także krzem, żelazo i inne w łącznej ilości ok. 6 do 8%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duraluminium znajduje zastosowanie przy budowie samolotów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duraluminiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dural

Wiktionary


duramente

określenie wykonawcze: surowo, szorstko, twardo


SJP.pl


duran

gatunek szkła o dużej odporności chemicznej, stosowany do wyrobu naczyń laboratoryjnych


SJP.pl

Duran – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Gers.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 650 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 99 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Duran plasuje się na 493. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1361.).

Wikipedia


durangijski

przymiotnik od: Durango


SJP.pl


durango

1. miasto w Meksyku;
2. stan w Meksyku;
3. model samochodu marki Dodge


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Durango – samochód osobowy produkowany przez firmę Dodge
  • Durango – stolica stanu Durango
  • Durango – stan położony na północnym zachodzie kraju, w górach Sierra Madre Occidental
  • Durango – gmina w Hiszpanii, w prowincji Vizcaya, w Kraju Basków
  • Durango – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie La Plata
  • Durango – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Dubuque
  • Durango – zespół wyścigowy GP2
  • Durango – seria komiksowa
  • „Durango” – meksykański okręt z II wojny światowej i powojennego, okręt-muzeum

Wikipedia


duranowy

→ duran


SJP.pl

Patrz:

duran

duras

[czytaj: diRA] miejscowość we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duras – dzielnica Sint-Truiden
  • Duras – gmina
  • Duras – król
  • Marguerite Duras – francuska reżyserka
  • (11499) Duras – planetoida
  • Duras – hrabstwo
  • Duras – postać Star Trek
  • Duras – odmiana winorośli
  • Duras – zamek w Belgii

Wikipedia


durastal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fikcyjny materiał w uniwersum „Gwiezdnych Wojen” służący m.in. do budowy mieczy świetlnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy dołączysz, usłyszysz przemowę o tym, jak to jesteśmy prawdziwymi obrońcami Imperium, istną linią frontu, ostateczną granicą, na której durastal spotyka się z próżnią, a to oznacza, że jesteśmy strażnikami dumnej spuścizny ple ple plee ple ple.

Wiktionary


durban

miasto w RPA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Republice Południowej Afryki;

Wiktionary

Durban (zulu "eThekwini", wym.) – miasto i główny port Południowej Afryki i największe miasto prowincji KwaZulu-Natal (nie jest jednak jej stolicą, którą jest dużo mniejszy Pietermaritzburg). Durban położony jest nad Oceanem Indyjskim. Jest on jednym z największych miast RPA i liczy ponad 3,4 mln mieszkańców (2007). Jest dużym ośrodkiem turystycznym, co zawdzięcza subtropikalnemu klimatowi oraz licznym plażom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: durban, AS: durban

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durbański

Wiktionary


durbanka

mieszkanka Durbanu (miasta w RPA)


SJP.pl


durbańczyk

mieszkaniec Durbanu (miasta w RPA)


SJP.pl


durbański

→ Durban (miasto w RPA)


SJP.pl


durch

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. durś.

 (1.2) reg-pl|Poznań. całkiem

 (1.3) reg-pl|Poznań. ciągle

 (1.4) reg-pl|Poznań. na przestrzał

Wiktionary


durchfal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rozwolnienie

Wiktionary


durczak

nazwisko


SJP.pl


durczok

nazwisko


SJP.pl


durda

nazwisko


SJP.pl


durex

marka prezerwatyw


SJP.pl

Durex – nazwa kilku różnych produktów obecnych na rynkach światowych. Najpopularniejszą częścią marki Durex są prezerwatywy produkowane przez brytyjsko-holenderską korporację RB (dawny Reckitt Benckiser). Oferowane są również żele intymne oraz gadżety.

Nazwa, zarejestrowana w 1929 roku przez London Rubber Company, jest skrótowcem grupowym utworzonym z angielskich słów "durability, reliability and excellence" (odpowiednio: trwałość, niezawodność, doskonałość).

Wikipedia


dureń

1. pogardliwie: głupiec, bałwan;
2. rodzaj gry w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek mało inteligentny

 (1.2) pot. obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rodzaj niehazardowej gry karcianej;

Wiktionary

Dureń – gra karciana dla dwóch do sześciu osób, pochodząca z Rosji. W durnia można grać jako indywidualny zawodnik, można również formować zespoły (dwu- lub trzyosobowe).

W grze w durnia nie wyłania się zwycięzcy, ale przegranego, który otrzymuje miano tytułowego "durnia". Zadaniem graczy jest pozbycie się swoich kart, więc przegrywa ta osoba lub zespół, który posiada karty, kiedy nie ma ich już rywal.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten dureń nie zna nawet tabliczki mnożenia.

 (1.2) Nie pokazuj mi się więcej na oczy, durniu!

 (2.1) Chodź zagrać w durnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdurɛ̃ɲ, AS: durẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durnica ż., durnota ż., wydurnianie się n., durnowatość ż.

 przym. durny, durnowaty

 czas. wydurniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) durnota, matoł, głąb, pacan, patafian, palant, kałmuk, mongoł, nieuk, bałwan, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek, półinteligent, ćwerćinteligent

 (2.1) durak

Wiktionary


durga

żeńskie bóstwo hinduistyczne


SJP.pl

Durga (dewanagari दुर्गा "forteca", দুর্গা) – żeńskie bóstwo hinduistyczne, wojownicza forma Dewi. Do Durgi nie mają mieć dostępu konkurenci (jej imię oznacza też „Nieprzystępna”). Jest ona również niezwyciężona w boju. Czasami Durga powstaje z Wisznu jako moc snu lub jako moc stwórcza tego boga lub wyłania się z bogini Parwati, małżonki Śiwy.

Wikipedia


durian

1. tropikalne drzewo z rodziny ślazowatych; zybuczkowiec;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. dendr. drzewo z rodziny wełniakowatych, pochodzące z Azji południowo-wschodniej;

 (1.2) bot. spoż. owoc duriana (1.1)

Wiktionary

Du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdurʲjãn, AS: durʹi ̯ãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zybuczkowiec, rościan

Wiktionary


durianowy

→ durian


SJP.pl

Patrz:

durian

durka

nazwisko


SJP.pl


durkheim

nazwisko, np. Émile Durkheim (1858-1917) [czytaj: eMIL dirKEM], francuski filozof, socjolog i pedagog


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Émile Durkheim – francuski filozof, socjolog i pedagog
  • (10330) Durkheim – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Bad Dürkheim – uzdrowiskowe miasto powiatowe w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat w Niemczech
  • Bad Dürkheim – powiat w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat w Niemczech

Wikipedia


durlak

nazwisko


SJP.pl


durlej

nazwisko


SJP.pl


durlik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ireneusz Durlik – polski inżynier
  • Marek Durlik – polski chirurg i transplantolog
  • Magdalena Durlik – polska lekarka, internistka i transplantolog

Wikipedia


durnawy

potocznie: nieco durny


SJP.pl


durniacha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. naiwniak, łatwowierny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. durny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajer, naiwniak, lolek, jeleń

Wiktionary


durnica

1. roślina z rodziny traw; kąkolnica, rajgras angielski;
2. dawniej: głupia kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. lud. zob. łochynia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazbierała kosz grzybów i piekiełko durnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: durʲˈɲit͡sa, AS: durʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dureń, durnota

 przym. durny, durnowaty

 czas. zdurnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. łochynia.

Wiktionary


durniej

stopień wyższy od przysłówków: durnie, durno


SJP.pl


durniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: durny


SJP.pl


durnieńki

zdrobnienie od: durny


SJP.pl


durnostojka

potocznie: niewielki przedmiot (np. figurka) pełniący tylko funkcję dekoracyjną; kurzołap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. niewielki przedmiot, który nie ma zastosowania praktycznego, a jedynie pełni funkcję dekoracyjną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób coraz częściej deklaruje, że nie kupuje już drobiazgów, które potocznie nazywa się kurzołapkami czy durnostojkami, bo ma świadomość tego, że są to produkty chińskiej produkcji i słabej jakości.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibelot

Wiktionary


durnota

potocznie:
1. brak rozsądku; bezmyślność;
2. coś pozbawione sensu; bzdura;
3. osoba mało rozgarnięta lub robiąca rzeczy niemądre; dureń


SJP.pl


durnowatość

→ durnowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest durnowate; cecha tych, którzy są durnowaci

Wiktionary

Patrz:

durnowaty

Powiązane:

 rzecz. dureń m., durnowacenie n., durnienie n., zdurnienie n.

 czas. durnowacieć ndk., durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durnowaty, durny

 przysł. durnowato, durnie

Wiktionary


durnowaty

głupkowaty, ograniczony umysłowo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z lekka głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio nawet zaczęłam się z kimś spotykać. Ale popatrzyłam na niego i doszłam do wniosku, że lepiej już mieć psa niż durnowatego faceta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdurnɔˈvatɨ, AS: durnovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durnowatość ż., dureń m., durność ż., durnota ż., durnica ż.

 czas. durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durny, zdurniały

 przysł. durnowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłupi, głupawy, głupkowaty, głupowaty, przygłupiasty, matołkowaty, mułowaty, matołowaty, cepowaty, debilowaty, imbecylowaty, idiotowaty, głąbowaty, kretynowaty, tumanowaty

Wiktionary


durność

→ durny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co durne; cecha tych, którzy są durni

Wiktionary

Patrz:

durny

Powiązane:

 przym. durny, durnowaty

Wiktionary


durny

głupi, naiwny, nierozsądny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) grub. mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

 (1.2) daw. hardy, zuchwały

 (1.3) daw. zbrojny

 (1.4) reg. góry. dumny, pyszny

Wiktionary

Durny – ósmy album zespołu Koniec Świata, wydany w 2021 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdurnɨ, AS: durny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dureń m., durniacha m., durnota ż., durnica ż., durność ż., durnowatość ż., durnienie n., zdurnienie n.

 czas. durnieć ndk., zdurnieć dk.

 przym. durnowaty

 przysł. durnie, durnowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, ograniczony, tępy, kretyński, debilny, idiotyczny

Wiktionary


duroc

[czytaj: durak] rasa świni domowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duroc – stacja metra w Paryżu
  • Geraud Duroc – francuski generał
  • Duroc – rasa świni

Wikipedia


duromer

polimerowe tworzywo sztuczne mające cechy metalu lub ceramiki


SJP.pl


durometr

przyrząd do badania twardości różnych materiałów; twardościomierz


SJP.pl


duroplast

polimerowe tworzywo sztuczne posiadające cechy metalu lub ceramiki


SJP.pl


duroplastyczny

→ duroplast


SJP.pl

Patrz:

duroplast

durować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Mazury. trwać

Wiktionary


durowo

1. → dur (choroba);
2. oparty na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem; dur, major, majorowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Durowo – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w Wągrowcu
  • Durowo – osiedle położone w północnej części Wągrowca
  • Durowo – wieś, w rejonie rylskim obwodu kurskiego, centrum administracyjne sielsowietu durowskiego
  • Durowo – wieś w obwodzie lipieckim, w rejonie dobrińskim
  • Durowo – stacja kolejowa w miejscowości Durowo, w rejonie safonowskim, w obwodzie smoleńskim

Wikipedia


durowość

cecha czegoś opartego na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem


SJP.pl


durowy

1. → dur (choroba);
2. oparty na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem; dur, major, majorowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem

 (1.2) med. dotyczący duru (choroby)

 (1.3) daw. wywołujący odurzenie, obłęd, zamroczenie umysłu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dur m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majorowy

Wiktionary


durra

roślina z rodziny traw, której ziarno przetwarzane jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo


SJP.pl


dursać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Augustowskie, Ostrołęckie, Kociewie, Suwalszczyzna. szturchać; kłuć, dźgać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Przy czym nadmieniam, że sola jest podłą rybą, bo się rozwala okrutnie. [...] Na patelni byłoby gorzej, a we frytkownicy chociaż przewracać i dursać jej nie trzeba''.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Suwalszczyzna korsać

Wiktionary


durski

nazwisko


SJP.pl


durszlaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od durszlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. durszlak m.

Wiktionary


durszlak

dziurkowane naczynie do odcedzania wody; inaczej cedzak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gastr. kulin. dziurkowana miska do odcedzania

 (1.2) środ. sport. strzelectwo tarcza z licznymi przestrzelinami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • durszlak – naczynie kuchenne z podziurkowanym dnem
  • Durszlak – skała wapienna w Imbramowicach na Wyżynie Olkuskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyjmij je łyżką cedzakową na durszlak, dobrze odsącz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdurʃlak, AS: duršlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. durszlaczek m.

 przym. durszlakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cedzak

Wiktionary


durszlakowaty

mający wiele drobnych otworów, pełen dziur


SJP.pl


durszlakowy

→ durszlak


SJP.pl

Patrz:

durszlak

durum

odmiana pszenicy bogata w białko; pszenica twarda


SJP.pl


duryt

bardzo twardy składnik węgla kamiennego o ciemnoszarej barwie


SJP.pl


durzyć

1. oszukiwać kogoś
2. podkochiwać się w kimś


SJP.pl


durzyński

nazwisko


SJP.pl


durś

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciągle

Wiktionary


duser

przestarzale:
1. komplement, czułe słówko
2. wynagrodzenie, zapłata za usługi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. komplement, pochlebstwo, słodkie słówko

 (1.2) daw. wynagrodzenie za usługę

 (1.3) daw. rzad. ciastko, karmelek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdusɛr, AS: duser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. duserek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplement

Wiktionary


dusiacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dusiat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dusiaty lm.

Wiktionary


dusiaty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim;

Wiktionary

Dusiaty (lit. "Dusetos") – miasto na Litwie, położone w okręgu uciańskim, 30 km od Jeziorosów w rejonie jezioroskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Dusiatów|Ms=Dusiatach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dusiacki

Wiktionary


dusiciel

1. wąż zabijający zdobycz poprzez duszenie jej splotami swojego ciała; boa dusiciel
2. morderca duszący swoje ofiary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. morderca duszący swoją ofiarę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. herp. wąż zaduszający ofiary

 (2.2) herp. nazwa systematyczna|Boidae|Gray|ref=tak., wąż z rodziny dusicielowatych

 (2.3) herp. nazwa systematyczna|Boa constrictor|Linnaeus|ref=tak., wąż z podrodziny boa;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) bot. ekol. porośle zaduszające inną roślinę swoim pnączem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejną ofiarę dusiciela znaleźli grzybiarze.

 (2.1) Możesz słowy ułagodzić psa gniewnego, zdumieć byka, oczarować węża dusiciela, przestraszyć tygrysa, rozczulić lwa; ale na tego potwora, na tę rozpętaną armatę — nie masz sposobu.

 (2.2) Łatwym w chowie dusicielem jest boa tęczowy.

 (2.3) Przemytnikowi odebrano młodego dusiciela i przywieziono do ogrodu zoologicznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciele nmos., dusicielowate nmos.

:: fż. dusicielka ż.

 czas. dusić ndk., dusić się ndk., udusić dk., duszenie n., uduszenie n.

 przym. dusicielski, duszony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) boa dusiciel, boa

Wiktionary


dusicielka

→ dusiciel


SJP.pl

Patrz:

dusiciel

dusicielski

→ dusiciel


SJP.pl

Patrz:

dusiciel

dusigrosz

osoba stroniąca od wydawania pieniędzy, nawet na podstawowe potrzeby; skąpiec, sknera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek chciwy i skąpy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skąpiec, centuś, chciwiec, chytrus, harpagon, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; reg. śl. dziurdziuch

Wiktionary


dusik

naszyjnik przypominający obrożę; czoker, choker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. naszyjnik ciasno przylegający do szyi

Wiktionary


dusikorzeń

choroba korzeni uprawnych roślin bobowatych


SJP.pl


dusikufel

żartobliwie: człowiek nadużywający alkoholu; moczymorda, moczygęba, pijaczyna, opój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. ktoś kto regularnie pije lub nadużywa alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobre chłopisko i wielka szkoda, że taki dusikufel.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak, pijaczyna, pijanica, opój, moczymorda

Wiktionary


dusiołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) neol. książk. zły duch czyhający na wędrowców, aby podczas ich snu „wydusić” z nich duszę – postać z wiersza Bolesława Leśmiana pod tym samym tytułem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dusiołek – wiersz Bolesława Leśmiana
  • Dusiołek – wodospad w Beskidzie Małym
  • Dusiołek - Rajd pieszy w Beskidzie Wyspowym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek z łoża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈɕɔwɛk, AS: duśou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszenie n., duszność ż., dusznica ż., dusidło n., dusiennica ż., dusimiech m., duch m.

 czas. dusić, udusić, poddusić, podduszać, przydusić, przyduszać, zadusić, zdusić

 przym. duszny

 przysł. duszno

Wiktionary


dusić

1. ściskać kogoś (istotę żywą) w ten sposób, że uniemożliwia się mu oddychanie;
2. coś (np. dym) dusi kogoś - utrudnia mu oddychanie;
3. dusić mięso, warzywa itp. - gotować je na wolnym ogniu pod przykryciem;
4. dusić coś - potocznie: ściskać, przyciskać coś;
5. dusić coś w sobie - nie wyjawiać problemów, nie poruszać pewnych kwestii, męcząc się przez to psychicznie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos

 (1.2) podrażniać drogi oddechowe

 (1.3) kulin. gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody

 (1.4) przen. o uczuciach tłumić, powstrzymywać

czasownik zwrotny niedokonany dusić się (dk. brak)

 (2.1) dusić (1.1) jeden drugiego, wzajemnie

 (2.2) ginąć z braku powietrza

 (2.3) o potrawach: być duszonym (1.3)

 (2.4) przen. nie wytrzymywać czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złapał ją za gardło i zaczął dusić.

 (1.2) Strażaków dusił gryzący dym.

 (1.3) Gulasz należy dusić na małym ogniu przez około pół godziny.

 (1.4) Nic nie odpowiedziała, dusząc w sobie płacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduɕit͡ɕ, AS: duśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciel m., duszność ż., dusznica ż., dusidło n., dusiennica ż., duszenie n., Dusiołek m.

 czas. udusić, poddusić, podduszać, przydusić, przyduszać, zadusić, zdusić

 przym. duszny, duszony

 przysł. duszno

Wiktionary


dusiński

nazwisko


SJP.pl


dustin

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dustin – imię męskie
  • Dustin – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes
  • Dustin (ang. Dustin Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt

Wikipedia


dusunka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej z północnej części wyspy Borneo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Dusun

Wiktionary


dusza

1. w religii i filozofii: nieśmiertelny i niematerialny byt w materii ożywionej i nieożywionej, który w przypadku organizmów żywych opuszcza je w chwili śmierci;
2. wszystko, co składa się na osobowość człowieka;
3. metalowa sztabka wkładana do żelazka dawnego typu po rozżarzeniu, powodująca jego nagrzewanie;
4. część instrumentu smyczkowego;
5. chłop pańszczyźniany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

 (1.2) przen. człowiek, osoba

 (1.3) przen. duch, istota czegoś

 (1.4) metalowa część dawnego żelazka, którą podgrzewano na ogniu, a następnie umieszczano wewnątrz niego zapewniając wysoką temperaturę;

 (1.5) muz. w instrumentach smyczkowych patyczek łączący górną i dolną płytę pudła rezonansowego;

 (1.6) wolna przestrzeń między biegami schodów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dusza – w religii
  • dusza – w teologii katolickiej
  • dusza – w filozofii
  • dusza – część żelazka
  • dusza – element instrumentów smyczkowych
  • dusza – część konstrukcyjna schodów
  • Dusza – radziecki film nakręcony w 1981 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrześcijanie wierzą, że dusza jest nieśmiertelna.

 (1.1) Płomień świecy symbolizuje duszę osoby zmarłej.

 (1.2) W tej głuszy nie uświadczysz żadnej duszy.

 (1.3) Ta praca jest nudna, bezsensowna… Po prostu nie ma w niej duszy!

 (1.4) Na strychu znalazłam dusze do starego żelazka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃa, AS: duša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch m., Zaduszki nmos.

:: zdrobn. duszyczka ż., duszka ż.

 przym. zaduszny, duchowy, duszny

 przysł. duchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duch

 (1.3) duch

Wiktionary


duszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Duszak – polska językoznawczyni
  • Franciszek Duszak – polski i sowiecki działacz komunistyczny
  • Kamil Duszak – polski hokeista
  • Stanisław Duszak – polski samorządowiec i dziennikarz

Wikipedia


duszan

imię męskie


SJP.pl

Duszan – męskie imię pochodzenia słowiańskiego, wywodzące się od słów: dusza, duch. Używane głównie w Czechach, Słowacji oraz krajach południowosłowiańskich.

Wikipedia


duszanbe

(do 1929 Duszambe, 1929-61 Stalinabad) stolica Tadżykistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Tadżykistanu;

Wiktionary

Duszanbe ( Душанбе, w latach 1924–1929 Duszambe, w latach 1929–1961 Stalinabad) – stolica i największe miasto Tadżykistanu, położone u zbiegu rzek Warzob i Kofarnihon. W 2020 roku liczyło ok. 948 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duˈʃãnbɛ, AS: dušãnbe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszanbejczyk mos., duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejczyk

mieszkaniec Duszanbe; Duszanbijczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Duszanbe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjt͡ʃɨk, AS: dušãnbei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n.

:: fż. duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejka

mieszkanka Duszanbe; Duszanbijka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Duszanbe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjka, AS: dušãnbei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n.

:: fm. duszanbejczyk mos.

 przym. duszanbejski, duszanbijski

Wiktionary


duszanbejski

→ Duszanbe; duszanbijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Duszanbe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃãnˈbɛjsʲci, AS: dušãnbei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszanbejka ż., duszanbejczyk mos., Duszanbe n.

 przym. duszanbijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszanbijski

Wiktionary


duszanbijczyk

mieszkaniec Duszanbe; Duszanbejczyk


SJP.pl


duszanbijka

mieszkanka Duszanbe; Duszanbejka


SJP.pl


duszanbijski

→ Duszanbe; duszanbejski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Duszanbe (stolicą Tadżykistanu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszanbe n., duszanbejczyk mos., duszanbejka ż.

 przym. duszanbejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszanbejski

Wiktionary


duszanostwo

Duszan z małżonką; Duszanowie


SJP.pl


duszanowie

Duszan z małżonką; Duszanostwo


SJP.pl


duszanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Duszana lub z nim związany


SJP.pl


duszatyński

przymiotnik od: Duszatyn (wieś)


SJP.pl


duszczak

nazwisko


SJP.pl


duszczyk

nazwisko


SJP.pl


duszeczka

przestarzałe zdrobnienie od: dusza; duszyczka, duszka


SJP.pl


duszek

1. postać baśniowa, maleńka istota o cechach nadprzyrodzonych
2. zdrobnienie od: duch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) baśniowa, drobna istota o cechach nadprzyrodzonych, zwykle sprzyjająca człowiekowi

Wiktionary

Du

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduʃɛk, AS: dušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duchowość ż.

 przysł. duchowo

Wiktionary


duszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uniemożliwianie komuś oddychania poprzez zaciskanie gardła

 (1.2) kulin. powolne gotowanie pod przykryciem w niewielkiej ilości wody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • duszenie – odcięcie dopływu powietrza
  • duszenie – metoda stosowana przez różne gatunki węży
  • duszenie – chwyt w walce wręcz
  • duszenie – proces obróbki żywności
  • uduszenie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duˈʃɛ̃ɲɛ, AS: dušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dusić.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. brezowanie

Wiktionary


duszeszczipatielnyj

z rosyjskiego: ckliwy, wzruszający; przesadnie uczuciowy


SJP.pl


duszka

zdrobnienie od: dusza; duszyczka


SJP.pl

Duszka ( Душка) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kyrdżali, w gminie Czernooczene. Miejscowość wyludniała.

Wikipedia


duszkiem

o piciu: jednym tchem, jednym łykiem, haustem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) o piciu: bez przerwy, pomiędzy jednym a drugim oddechem; jednym tchem

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: duszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalałem sobie pełną szklankę mleka i wypiłem ją duszkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃʲcɛ̃m, AS: dušʹḱẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na hejnał

Wiktionary


duszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dusznawy

nieco duszny


SJP.pl


dusznica

dusznica bolesna - choroba powstająca w wyniku zmian w naczyniach wieńcowych i niedokrwienia mięśnia serca; dławica piersiowa; stenokardia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lud. przerażająca istota, zmora (na Mazowszu)

Wiktionary

Dusznica – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny. Leży nad jeziorem Gaładuś przy granicy z Litwą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dusić

 rzecz. Dusiołek mzw., duszność ż.

Wiktionary


dusznicki

przymiotnik od: Duszniki, Duszniki-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dusznikami, dotyczący Dusznik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Duszniki nmos.

Wiktionary


dusznicowy

przymiotnik od: dusznica


SJP.pl


duszniczanin

mieszkaniec Dusznik lub Dusznik-Zdroju


SJP.pl


duszniczanka

mieszkanka Dusznik lub Dusznik-Zdroju


SJP.pl


duszniej

stopień wyższy od przysłówka: duszno


SJP.pl


duszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: duszny


SJP.pl


dusznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba, która została ofiarowana Kościołowi wraz z zajmowaną przez nią ziemią, w zamian za modlitwy w intencji duszy ofiarodawcy

Wiktionary

Dusznik ("Macroderma") – rodzaj ssaków z rodziny lironosowatych (Megadermatidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈduʃʲɲik, AS: dušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszyca ż., dusza ż., duszyczka ż., zaduszki nmos., duch m., Duszniki nmos.

 przym. duchowy, zaduszny

Wiktionary


duszniki

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duszniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Duszniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
    • Duszniki - gmina w województwie wielkopolskim
    • Duszniki – gromada
  • Duszniki – dawna wieś, obecnie południowa część wsi Ustok w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Duszniki-Zdrój

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duʃʲˈɲici, AS: dušʹńiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dusznicki

Wiktionary


duszniki-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. uzdrowiskowe miasto w Polsce, na ziemi kłodzkiej, w powiecie kłodzkim;

Wiktionary

Duszniki-Zdrój ( Bad Reinerz, Dušníky) – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, graniczące z Czechami. Historycznie miejscowość znajdowała się w hrabstwie kłodzkim. Położone w dolinie rzeki Bystrzycy Dusznickiej, oddzielającej Góry Orlickie od Gór Bystrzyckich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: duʃʲˈɲici ˈzdruj, AS: dušʹńiḱi zdrui ̯

Wiktionary


duszno

przysłówek

 (1.1) tak, że odczuwamy trudności w oddychaniu

Wiktionary

Duszno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno. We wsi znajduje się neogotycki kościół pw. św. Doroty z 1865, a w pobliżu wzniesienie Wału Wydartowskiego z wieżą widokową.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pokoju było duszno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃnɔ, AS: dušno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dusiołek mzw., duchota ż., duszność ż.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

 przym. duszny

Wiktionary


duszność

1. wilgotność najczęściej połączona z wysoką temperaturą oraz brakiem ruchów mas powietrza; duchota, zaduch, parność;
2. utrudnione oddychanie, uczucie braku powietrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest duszne

 (1.2) med. subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

Wiktionary

Duszność (łac. "dyspnoe") – subiektywne odczucie braku powietrza, bardzo często połączone ze wzmożonym wysiłkiem mięśni oddechowych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dusznica ż., duszenie n., uduszenie n., duchota ż., przyducha ż., Dusiołek mzw.

 przym. duszny

 przysł. duszno

 czas. dusić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchota, zaduch

 (1.2) zadyszka, krótki oddech, utrudniony oddech

Wiktionary


duszny

1. charakteryzujący się wysoką temperaturą, dużą wilgotnością oraz bezwietrznością, typowy dla takiego stanu; parny;
2. dawniej: związany z duszą, duchowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący uczucie gorąca, w którym trudno oddychać

 (1.2) duszący (o zapachu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ tutaj duszne powietrze! Otwórz okno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʃnɨ, AS: dušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch ż., dusza ż., Dusiołek mzw., duchota ż., duszność ż.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

 przysł. duszno

Wiktionary


duszochwat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. rel. ten, który „chwyta dusze”, łowca dusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łaciński duszochwat Kuncewicz w Warszawie sprawował już łaciński obrządek, naoczni świadkowie widzieli go w łacińskich szatach, w łacińskim kościele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈʃɔxfat, AS: dušoχfat

Wiktionary


duszonka

potrawa z ziemniaków, wędliny, cebuli i kapusty, przygotowywana nad ogniskiem w dużym garze; pieczonka, prażonka


SJP.pl


duszony

ugotowany pod przykryciem, na wolnym ogniu


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od dusić

przymiotnik relacyjny

 (2.1) kulin. przyrządzany lub przyrządzony w procesie duszenia, tzn. wolnego gotowania lub obsmażania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zależności od przepisu sos mógł być gotowany, duszony lub podawany na surowo.

 (2.1) Potem podano cietrzewie duszone w czerwonym winie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusiciel mos./mzw., duszenie n., uduszenie n.

 czas. dusić ndk., udusić dk.

Wiktionary


duszoszczypatielny

przymiotnik

 (1.1) rzad. odwołujący się do emocji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na taki duszoszczypatielny tekst musi ktoś zareagować…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌduʃɔʃt͡ʃɨpaˈtʲjɛlnɨ, AS: dušoščypatʹi ̯elny

Wiktionary


duszoznawczy

odznaczający się znawstwem duszy, psychiki ludzkiej


SJP.pl


duszp.

skrót od: duszpasterz, duszpasterski


SJP.pl


duszpasterka

→ duszpasterz


SJP.pl

Patrz:

duszpasterz

duszpasterski

→ duszpasterz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z duszpasterstwem

Wiktionary

Patrz:

duszpasterz

Przykłady

 (1.1) Ordynariusz miejsca powołuje radę duszpasterską i określa jej statut.

 (1.1) Dopuszczalne jest odprawienie mszy wotywnej ze względów duszpasterskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterzowanie n., duszpasterz m., nieduszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasterski

Wiktionary


duszpastersko

przysłówek sposobu

 (1.1) zgodnie z zasadami duszpasterskimi, jak duszpasterz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O. Jozafat był duszpastersko zaangażowanym zakonnikiem.

 (1.1) W tygodniku wydrukowano jego wywiad z Celestino Migliore, pt. „Duszpastersko z nuncjuszem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

Wiktionary


duszpasterstwo

działalność duszpasterza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zorganizowana działalność Kościoła, polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii;

Wiktionary

Duszpasterstwo – zorganizowana działalność społeczna kościołów polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii w różnych grupach, nad którymi opiekę ze strony kościołów sprawuje duszpasterz. Zazwyczaj dokonuje się ono w ramach parafii (duszpasterstwo parafialne) oraz w ramach duszpasterstw specjalnych, np.: Duszpasterstwo Akademickie, Duszpasterstwo Przedsiębiorców i Pracodawców itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Honorata pomagała w duszpasterstwie akademickim, wszędzie jej było pełno.

 (1.1) Młodzi pojechali do Ziemi Świętej z duszpasterstwem pielgrzymkowym archidiecezji katowickiej.

 (1.1) Nowy kolega w pracy i mój nowy proboszcz pochodzą z tego samego duszpasterstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterz m., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary


duszpasterz

podniośle: ksiądz (odmiana "duszpasterzów" przestarzała)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmarły proboszcz był duszpasterzem zaangażowanym.

 (1.1) Katowiccy duszpasterze ustalili wspólnie trasę tegorocznej procesji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterzowanie n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny

Wiktionary


duszpasterzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) działalność duszpasterza, upowszechnianie zasad wiary i sprawowanie liturgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan Beyzym poświęcił życie duszpasterzowaniu wśród trędowatych na Madagaskarze.

 (1.1) Duszpasterzowanie w Panewnikach przysporzyło mu wiele satysfakcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n.

 czas. duszpasterzować ndk.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapłaństwo

Wiktionary


duszpasterzować

pełnić obowiązki duszpasterza


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) środ. rel. pełnić obowiązki duszpasterskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec Jozafat nie tylko duszpasterzował, ale spalał się dla Chrystusa.

 (1.1) Polonia budowała własne świątynie, w których duszpasterzowano po polsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszpasterstwo n., duszpasterz n., duszpasterzowanie n.

 przym. duszpasterski

 przysł. duszpastersko

Wiktionary


duszwłaścicielstwo

rzeczownik zbiorowy, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. hist. szlachta, ogół właścicieli chłopów ziemskich

Wiktionary


duszyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. dusza ludzka

 (1.2) przest. dusza zmarłego, duch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leży ciało, barzo stęka, / Duszyca się barzo lęka, / Bog się z liczby upomina, / Dyjabeł na grzechy wspomina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duˈʃɨt͡sa, AS: dušyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusza, dusznik, duszyczka, duszka, duch

 przym. zaduszny

Wiktionary


duszyczka

zdrobnienie od: dusza; duszka


SJP.pl


duszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Duszyński – polski aktor filmowy i teatralny
  • Jerzy Duszyński – polski biochemik, wiceminister nauki
  • Julian Duszyński – polski oficer
  • Kajetan Duszyński – polski sprinter
  • Paweł Duszyński – polski żużlowiec
  • Tomasz Duszyński – polski dziennikarz, pisarz i scenarzysta gier komputerowych
  • Zygmunt Duszyński – polski oficer, partyzant, urzędnik państwowy i milicjant
  • Bolesława Duszyńska – polska filozof i filolog klasyczny

Wikipedia


duszący

głównie o zapachu: oszałamiający, odurzający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) duszny (o zapachu)

Wiktionary


dutek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. góry. pieniądz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W górach w tym roku bez śniegu i bez dutków.

 (1.1) Piwo grzane - 6 dutków

Wiktionary


dutka

1. jeden z najstarszych instrumentów ludowych; fujarka; piszczałka;
2. dolna część stosiny pióra mająca postać przezroczystej rurki;
3. urządzenie do poskramiania zakładane na górną wargę konia, składające się z desek i sznura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) instrument ludowy

 (1.2) drewniany przyrząd zakładany na wargę konia, służący jego poskromieniu

 (1.3) przezroczysta rurka w piórze ptaka, będąca dolną częścią stosiny

Wiktionary

Du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jam jest dutka Jezusa mojego, będę mu grać z serca uprzejmego…

 (1.2) Pani Basiu, proszę założyć Karemu dutkę, bo inaczej nie damy rady wstrzyknąć mu leku.

 (1.3) Zrobił piękny pióropusz, powstykawszy dutki wszystkich uzbieranych piór sów w pasek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdutka, AS: dutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fujarka, piszczałka

Wiktionary


dutki

1. jeden z najstarszych instrumentów ludowych; fujarka; piszczałka;
2. dolna część stosiny pióra mająca postać przezroczystej rurki;
3. urządzenie do poskramiania zakładane na górną wargę konia, składające się z desek i sznura


SJP.pl


dutkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Dutkiewicz (ur. 1977) – amerykański muzyk polskiego pochodzenia
  • Andrzej Dutkiewicz (ur. 1942) – polski pianista i kompozytor
  • Artur Dutkiewicz (ur. 1958) – polski pianista jazzowy
  • Eugeniusz Dutkiewicz (1947-2002) – polski ksiądz
  • Feliks Dutkiewicz (1872-1932) – polski sędzia i minister sprawiedliwości
  • Jan Józef Dutkiewicz (1818-1902) – polski malarz
  • Józef Dutkiewicz (ujednoznacznienie)
  • Katarzyna Dutkiewicz (ur. 1973) – polska samorządowiec, dziennikarka i polityk
  • Maciej Dutkiewicz (ur. 1958) – polski reżyser
  • Marcin Dutkiewicz (ur. 1986) – polski koszykarz
  • Marek Dutkiewicz (ur. 1949) – polski tekściarz, scenarzysta i dziennikarz
  • Mariusz Dutkiewicz (ur. 1975) – polski piłkarz

Wikipedia


dutkowski

nazwisko


SJP.pl


duto

nakładka zmiękczająca w postaci bezbarwnej szybki z wytrawionym rysunkiem koncentrycznych pierścieni, nakładana na obiektyw kamery lub aparatu fotograficznego, powodująca odchylenie promieni świetlnych


SJP.pl


duumvirat

wspólne rządy dwóch osób; duumwirat


SJP.pl


duumwir

w Cesarstwie Rzymskim:
1. urzędnik należący do duumwiratu
2. osoba stojąca na czele miasta


SJP.pl


duumwirat

wspólne rządy dwóch osób; duumvirat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie: rządy sprawowane przez dwuosobowe kolegium

 (1.2) dwie osoby sprzymierzone ze sobą w jakimś celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duumwir

Wiktionary


duval

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duval (ang. Duval Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
  • hrabstwo Duval (ang. Duval County) – w stanie Floryda
  • hrabstwo Duval (ang. Duval County) – w stanie Teksas

Wikipedia


duvall

nazwisko, m.in. Robert Duvall, amerykański aktor i reżyser


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duvall – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie King
  • Adam Duvall – amerykański baseballista
  • Clea DuVall – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
  • Gabriel Duvall – amerykański polityk i prawnik
  • Robert Duvall – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent i piosenkarz
  • Shelley Duvall – amerykańska aktorka, producentka filmowa, scenarzystka, piosenkarka
  • William DuVall – amerykański muzyk, kompozytor, wokalista, autor tekstów, producent muzyczny

Wikipedia


dux

przywódca, książę, wódz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dux – wódz rzymski
  • Dux – dawna niemiecka marka samochodów
  • Dux – wytwórnia fonograficzna
  • Claire Dux – niemiecka śpiewaczka
  • Kazimierz Dux – polski lekarz
  • Dux – łacińska forma księcia
  • Düx
  • Litoria dux – gatunek płaza nowogwinejskiego

Wikipedia


duć

gwarowo: dąć, mocno wiać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaduć)

 (1.1) gw-pl|Podhale,Bukowina,Śląsk Cieszyński. mocno wiać, dmuchać, dąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ducie n.

Wiktionary


dułak

nazwisko


SJP.pl

Dułak "(Dullack)" – kaszubski herb szlachecki, znany z jedynej pieczęci.

Wikipedia


duń.

skrót od: duński


SJP.pl


duńczyk

obywatel Danii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatniego lata setki tysięcy Duńczyków pojechało na wakacje do Turcji.

 (1.1) W referendum Duńczycy zdecydowali zachować swoją dotychczasową walutę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũj̃n͇t͡ʃɨk, AS: dũĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., duńskość ż., duńczyk m., duński m., duńszczyzna ż.

:: fż. Dunka ż.

 przym. duński

 przysł. duńsko

Wiktionary


duński

dotyczący Duńczyków, Danii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Danii lub Duńczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Danii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duńscy piłkarze po raz kolejny wygrali z Anglią.

 (1.1) Kiedy Chrystian III obejmuje władzę w 1536 roku, rozwiązuje norweską Radę Państwa, a Norwegia zostaje przekształcona z samodzielnego królestwa (pod rządami tego samego monarchy co Dania) w duńską prowincję.

 (2.1) W Danii mówi się po duńsku.

 (2.1) Językiem narodowym Wysp Owczych jest farerski, ale wszystkie farerskie dzieci uczą się w szkole duńskiego, ponieważ jest to drugi urzędowy język w tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdũj̃sʲci, AS: dũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dania ż., Duńczyk mos., Dunka ż.

Wiktionary


duńskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem duńskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem duńskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku duńskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukę prowadzono głównie w języku grenlandzkim aż do nowej ustawy szkolnej w 1950 roku, kiedy to utworzono dwa typy klas: grenlandzkojęzyczne i duńskojęzyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: dũĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


duńskość

→ duński


SJP.pl

Patrz:

duński

duś

1. ściskać kogoś (istotę żywą) w ten sposób, że uniemożliwia się mu oddychanie;
2. coś (np. dym) dusi kogoś - utrudnia mu oddychanie;
3. dusić mięso, warzywa itp. - gotować je na wolnym ogniu pod przykryciem;
4. dusić coś - potocznie: ściskać, przyciskać coś;
5. dusić coś w sobie - nie wyjawiać problemów, nie poruszać pewnych kwestii, męcząc się przez to psychicznie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Duś – polski biskup
  • Zygmunt Duś – montażysta, członek Polskiej Akademii Filmowej
  • Duś – jezioro na Litwie
  • Duś – jezioro w Polsce

Wikipedia


dużo

1. wielki, znacznych rozmiarów;
2. wyrośnięty, dorosły


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) w wielkiej ilości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piekarnia upiekła dziś dużo pączków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʒɔ, AS: dužo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. duży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiele, mnogo, sporo, mnóstwo, multum; przest. krocie; daw. mnogo; wulg. od chuja, w chuj

Wiktionary


dużutki

zdrobnienie od: duży


SJP.pl


duży

1. wielki, znacznych rozmiarów;
2. wyrośnięty, dorosły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, którego rozmiar jest ponadprzeciętny

 (1.2) taki, którego ilość, natężenie, skala lub inna domyślna cecha jest znaczna w porównaniu z obiektami tego samego rodzaju

 (1.3) taki, który osiągnął pewien stopień dojrzałości lub dorosłości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Duży – amerykańska komedia z 1988 roku
  • Duży Dół
  • Duży Potok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie podano jednak żadnych propozycji dotyczących finansowania, zwłaszcza remontu bardzo dużego budynku.

 (1.1) Rysie to bardzo płochliwe samotniki, lubią duże lasy, z zaroślami i powalonymi drzewami, w których łatwo się ukryć.

 (1.2) Prezydent zawsze miał dużą grupę długoletnich współpracowników, z którymi spotykał się i oficjalnie, i prywatnie.

 (1.2) Na tym terenie były duże problemy z kradzieżami drewna.

 (1.3) Mama nie niecierpliwi się trochę, że taki duży chłopak mieszka sam i wciąż przychodzi do niej na obiady?

 (1.3) To już co prawda duża dziewczyna, ale nie odważyłabym się puścić jej samej przy tym ruchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈduʒɨ, AS: dužy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dużość ż.

 przysł. dużo

 licz. dużo

Wiktionary


dużyński

nazwisko


SJP.pl


dvb-t

naziemna telewizja cyfrowa


SJP.pl

DVB-T (ang. "Digital Video Broadcasting – Terrestrial") – standard telewizji cyfrowej DVB nadawanej naziemnie, opublikowany po raz pierwszy w roku 1997. Cyfrowe wideo, dźwięk i dane dodatkowe są przesyłane w strumieniu transportowym MPEG przy użyciu modulacji COFDM. Do kompresji audio/wideo wykorzystuje się standard MPEG-2 lub MPEG-4 (H.264). Następcą standardu DVB-T jest DVB-T2.

Wikipedia


dvd

[czytaj: diwidi] skrót od: Digital Video Disk (Digital Versatile Disc);
1. system cyfrowego zapisu danych na odpowiednich temu systemowi dyskach (płytach);
2. płyta zapisana tym systemem;
3. urządzenie do odtwarzania tych płyt; odtwarzacz DVD


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = ang. Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

 (1.2) = ang. Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → pot. urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)

Wiktionary

DVD ("Digital Video Disc" lub "Digital Versatile Disc") – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm), lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta drukarka pozwala na drukowanie na płytach CD i DVD.

 (1.2) W tym napędzie DVD zacina się kieszeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dʲi‿vʲi‿ˈdʲi, AS: dʹi‿vʹi‿dʹi

Wiktionary


dvd-r

standard zapisu danych na płycie DVD


SJP.pl

DVD-R – jeden ze standardów jednokrotnego zapisu informacji na nośniku danych, jakim jest dysk optyczny DVD. Umożliwia zapis 4,7 GB (4,38 GiB) danych na jedną stronę nośnika, co w wypadku dysków dwustronnych daje pojemność 9 GB. Kompatybilny z DVD-R standard wielokrotnego zapisu informacji to DVD-RW.

Wikipedia


dvi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Digital Visual Interface – standard złącza pomiędzy kartą graficzną a monitorem komputera
  • DVI (plik TeX) – podstawowy format wynikowy systemu składu dokumentów TeX (i pochodnych)
  • Digital Video Interactive

Wikipedia


dw

skrótowiec

 (1.1) = inform. do wiadomości (pole adresowe w poczcie elektronicznej)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Deutsche Welle (skrót DW) – niemiecka stacja nadawcza
    • DW-TV – niemiecka stacja zagraniczna
  • Durchbruchwagen (skrót DW) – niemiecki czołg
  • hurtownia danych () – rodzaj bazy danych
  • droga wojewódzka
  • Drum Workshop – producent instrumentów perkusyjnych
  • Dark Workshop – wydawca pierwszej gry AMMORPG
  • DreamWeaver – program do tworzenia witryn i edytor HTML firmy Adobe
  • Doktor Who – brytyjski serial telewizyjny

Wikipedia


dw.

skrót od: do wiadomości


SJP.pl

skrót

 (1.1) = do wiadomości

 (1.2) = do walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Policjanci z Wydziału dw. z Przestępczością Gospodarczą i Korupcją Komendy Miejskiej Policji w Słupsku zatrzymali 23-letniego mężczyznę, działającego metodą „na zagrożone oszczędności”.

Wiktionary


dwa

liczebnik główny oznaczający liczbę 2 (np. dwa ciastka, dwie pomarańcze, dwaj chłopcy)


SJP.pl

liczebnik główny (porządkowy: drugi • zbiorowy: dwoje)

 (1.1) liczba 2

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) cyfra 2

 (2.2) pot. eduk. ocena mierna

 (2.3) daw. pot. eduk. ocena niedostateczna (w skali czterostopniowej)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 2 (liczba)
  • klimat wilgotny kontynentalny z gorącym latem oraz suchą i mroźną zimą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.1) Po jeziorze pływają dwie kaczki. Nakarmimy te dwie kaczki?

 (2.1) Dwadzieścia jest zapisywane jako dwa-zero.

 (2.2) Celina znowu otrzymała dwa z biologii.

 (2.3) Mirek ma dwa z chemii i geografii na świadectwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dva, AS: dva

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwanaście, dwadzieścia, dwieście

:: zbiorowy: dwoje

 rzecz. druga ż., dwojaczki lm nm., dwojenie n., dwójka ż., podwajanie n., zdwajanie n.

 czas. dwoić ndk., dwoić się ndk., podwoić dk.

 przym. podwójny

 przedr. dwu-

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski: 2; zapis rzymski: II

 (2.2) mierny; pot. dwója, dwójka,

 (2.3) niedostateczny; pot. dwója, dwójka, lufa, kosa, gała, gol, lacz, kapa, pała

Wiktionary


dwadzieścia

liczebnik oznaczający liczbę 20


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 20

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzedaż naszego nowego produktu wzrosła o dwadzieścia procent.

 (1.1) Dwie dekady to dwadzieścia lat.

 (1.1) Swoją pierwszą firmę założyłem dwadzieścia lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa, AS: dvaʒ́ėśća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziesta ż., dwudziestka ż., dwa n.

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścioro, dwa

 przedr. dwudziesto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 20, zapis rzymski XX

Wiktionary


dwadzieściakroć

dwadzieścia razy; dwudziestokrotnie


SJP.pl


dwadzieścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 20, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 20

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wykład przyszło zaledwie dwadzieścioro studentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvad͡ʑɛ̇ɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: dvaʒ́ėśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestka ż.

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścia

Wiktionary


dwaj

forma liczebnika.

 (1.1) męskoosobowa forma liczebnika głównego dwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W łódce siedzieli dwaj mężczyźni z psem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvaj, AS: dvai ̯

Wiktionary


dwakroć

dwa razy; dwukrotnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. dziś książk. dwa razy

liczebnik główny

 (2.1) przest. o pieniądzach dwieście tysięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nabiorą złota, i hiacyntu, i szarłatu, i karmazynu dwakroć farbowanego, i bisioru.

 (2.1) Majątek pana w dobrach i gotowiźnie wynosił dwakroć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przym. dwukrotny

 przysł. dwukrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukrotnie

Wiktionary


dwanaście

liczebnik oznaczający liczbę 12


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 12

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 12 (liczba)
  • Dwanaście – powieść kryminalna Marcina Świetlickiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gminy, które dokonują wpłat na rzecz zwiększenia subwencji, są zobligowane do wnoszenia ich w dwunastu równych ratach w terminie do 15-tego każdego miesiąca. sic.

 (1.1) Moim zadaniem był lot po trójkącie, nad chmurami, na wysokości dwunastu kilometrów…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvãˈnaɕt͡ɕɛ, AS: dvãnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż., dwa n.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaścioro, dwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 12, zapis rzymski XII, tuzin, reg. śl. dwanost

Wiktionary


dwanaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 12, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 12

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwanaścioro uczniów z naszej klasy (pięciu chłopców i siedem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvãnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: dvãnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście

Wiktionary


dwanost

liczebnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dwanaście

Wiktionary


dwatysiącewatowy

mający moc dwóch tysięcy watów


SJP.pl


dwc

skrótowiec

 (1.1) = deklaracja wartości celnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ‿vu‿ˈt͡sɛ, AS: de‿vu‿ce

Wiktionary


dwernicki

nazwisko


SJP.pl


dwernik

wieś w Polsce


SJP.pl

Dwernik (nazwa historyczna: Przełom, w latach 1977–1981 Przełom) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Ma status sołectwa. Leży nad potokiem Dwernik i w pobliżu jego ujścia do Sanu.

W skład sołectwa "Dwernik" wchodzą także Dwerniczek, Nasiczne i Caryńskie.

Wikipedia


dwieście

liczebnik oznaczający liczbę 200


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 200

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez targowania zapłacił cenę dwustu pięćdziesięciu tysięcy franków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ, AS: dvʹi ̯ėśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwusetny, dwóchsetny

 rzecz. dwusetka ż.

Wiktionary


dwight

[czytaj: dłajt] angielskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dwight – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston
  • Dwight – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Morris
  • Dwight – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Butler
  • Dwight – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Dwight (ang. Dwight Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston
  • Dwight (ang. Dwight Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Huron
  • Dwight (ang. Dwight Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland

Wikipedia


dwikoski

przymiotnik od: Dwikozy (wieś gminna w województwie świętokrzyskim); dwikoziański


SJP.pl


dwikozianin

mieszkaniec Dwikozów


SJP.pl


dwikozianka

mieszkanka Dwikozów


SJP.pl


dwikoziański

przymiotnik od: Dwikozy (wieś gminna w województwie świętokrzyskim); dwikoski


SJP.pl


dwikozy

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Dwikozy w innych znaczeniach tej nazwy.

Dwikozy – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Dwikozy. Ma status sołectwa. Historycznie położone są w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.

Wikipedia


dwina

rzeka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Rosji, uchodząca do Morza Białego;

Wiktionary

Nie mylić z: Dźwina.

Dwina ( Северная Двина, "Siewiernaja Dwina") albo Dźwina Północna – rzeka w północnej Rosji. Powstaje z połączenia Suchony i Jugu. Płynie po terenach nizinnych z licznymi rozlewiskami i odnogami. Uchodzi do Zatoki Dwińskiej Morza Białego, tworząc deltę o powierzchni 900 km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Siewierodwińsk m., Dźwina ż.

 przym. dwiński

Wiktionary


dwiyrka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drzwiczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwiyrka

Wiktionary


dwiyrze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drzwi

Wiktionary


dwiński

przymiotnik od: Dwina (rzeka w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dwiną, dotyczący Dwiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dwina ż.

Wiktionary


dwoina

w garbarstwie: jedna z dwu warstw, na które przecina się skórę w jej grubości; szpalta


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwoinka

bakteria o kształcie ziarenka fasoli, zwykle chorobotwórcza; diplokok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. morfologiczna forma bakterii powstająca w wyniku połączenia dwóch komórek utworzonych po podziale amitotycznym;

Wiktionary

Dwoinka ( Diplococcus; l. mn. "diplococci") – morfologiczna forma bakterii powstająca w wyniku połączenia dwóch komórek utworzonych po podziale amitotycznym. Często posiadają wspólną otoczkę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dvɔˈjĩnka, AS: dvoi ̯ĩnka

Wiktionary


dwoinkowy

przymiotnik od: dwoinka


SJP.pl


dwoistość

→ dwoisty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) składanie się z dwóch części, aspektów

Wiktionary

Patrz:

dwoisty

Przykłady

 (1.1) Niektóre zgromadzenia katarskie stosowały taki dualizm do każdej rzeczywistości, przez co dochodzili do przedkładania dwoistości proroków, dwoistej postaci Chrystusa i w końcu dwoistego Początku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdwajanie n., podwajanie n.

 czas. dwoić

 przym. dwoisty

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dualność, dualizm

Wiktionary


dwoisty

złożony z dwóch części, często przeciwstawnych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie części, dwie natury, dwie postaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwoistość ż., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. dwoiście, podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwojaki, dualny, podwójny, dwudzielny

Wiktionary


dwoić

1. zwiększać dwukrotnie; podwajać;
2. dzielić coś na dwie części; przepoławiać, rozdwajać;
3. dawniej: różnić się, nie zgadzać się;
4. dwoić się:
a) powiększać się dwukrotnie;
b) ukazywać się, być widzianym w podwójnej postaci;
c) potocznie: dwoić się i troić - starać się być wszędzie, w wielu miejscach; uwijać się, czworzyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzad. podwajać, duplikować

 (1.2) rzad. dzielić na dwa, rozdwajać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) zwracać się do kogoś w liczbie mnogiej (zaimek wy)

czasownik zwrotny niedokonany dwoić się

 (3.1) daw. różnić się, nie zgadzać się

 (3.2) podwajać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔjit͡ɕ, AS: dvoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., dwojaczki nmos., zdwajanie n., dwa n., dwoistość ż.

 liczgł. dwa

 przysł. podwójnie

Wiktionary


dwojaczek

kwietniczek dwojaczek - gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych


SJP.pl


dwojaczki

1. dwoje dzieci urodzonych w czasie jednego porodu; bliźnięta;
2. zdrobnienie od: dwojaki (naczynie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) dwoje dzieci urodzonych podczas tego samego porodu

 (1.2) zdrobn. od: dwojaki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjat͡ʃʲci, AS: dvoi ̯ačʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwojaki nmos., dwója ż., dwojakość ż., dwa n.

 czas. dwoić, podwoić

 przym. dwojaki, dwojaczy

 przysł. dwojako, w dwójnasób

 licz. dwa, dwojaki

 temsłow. drugo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bliźnięta, bliźniaki

Wiktionary


dwojak

1. dubeltówka o pionowym układzie luf;
2. typ układu kryształów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwojak – rodzaj monety
  • Dwojak – żleb w Małym Giewoncie w polskich Tatrach Zachodnich
  • rodzaj budynku mieszkalnego, odmiana czworaka

Wikipedia


dwojaki

występujący w dwóch odmianach, gatunkach, rodzajach


SJP.pl

liczebnik wieloraki

 (1.1) taki, który ma dwa typy, dwie postaci, odmiany, formy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) daw. naczynie o dwóch osobnych komorach połączonych uchem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwojaki – rodzaj naczynia
  • Dwojaki – miejsce w Dolinie Jarząbczej w Tatrach Zachodnich
  • Dwojaki – miejsce w Dolinie Starorobociańskiej w Tatrach Zachodnich
  • Dwojaki – szczyt w Dolinie Białej Wody w Tatrach Wysokich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W małżeństwie tym widziałam dwojaką korzyść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjäci, AS: dvoi ̯äḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. dwojako

Wiktionary


dwojako

przysłówek sposobu

 (1.1) odprzym. → dwojaki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈjakɔ, AS: dvoi ̯ako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwojaki

 rzecz. dwojaki nmos., dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

 przysł. podwójnie

 licz. dwojaki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) i tak, i owak, i tak, i tak, w obie strony

Wiktionary


dwojakość

→ dwojaki


SJP.pl

Patrz:

dwojaki

dwojarka

maszyna używana w przemyśle przędzalniczym


SJP.pl


dwojc

liczebnik przysłówkowy wielokrotny

 (1.1) stpol. dwukrotnie, dwa razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔjt͡s, AS: dvoi ̯c

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwakroć, stpol. dwojcy, stpol. dwojeć

Wiktionary


dwoje

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 2


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 2

Wiktionary

Dwoje ( Двоe) – rosyjski duet muzyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest nas pięcioro, dwóch Rosjan, dwoje Bułgarów i ja, obywatel Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔjɛ, AS: dvoi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dwa.

Wiktionary


dwojnica

instrument dęty drewniany zbudowany z dwóch fujarek, odmiana fletu pasterskiego


SJP.pl


dwojra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary


dworacki

przymiotnik od: Dworackie, Dworaki, Dworaki-Pikaty, Dworaki-Staśki


SJP.pl


dworactwo

1. sposób bycia charakterystyczny dla dworaka; maniery dworskie, etykieta dworska;
2. bycie dworakiem - dworzaninem króla lub magnata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dworski sposób postępowania, dworskie maniery, obycie towarzyskie właściwe mieszkańcom dworu

 (1.2) bycie dworakiem

 (1.3) rzad. dowcip

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvɔˈrat͡stfɔ, AS: dvoractfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwór, dworak, dworaczka, dworzaństwo, dworszczyzna, dworstwo, dworaczyna, dworaczek, dworakowanie, dworan, dworzanin, dworowanie, dworaczenie, dworanin, dworaninek, dworaczysko, dworakierja, dwornia, dworek, dworka, dwórka, dworzanka, dworeczek dworność, dwornia, dworus, dworzysko

 przym. dworski, dworacki, dworaczy, dworecki, dworkowy dworny, dworowy, dworzański

 przysł. dworno, dworaczno, dwornie, dworsko

 czas. dworakować, dworować, dworaczyć

Wiktionary


dworaczek

nazwisko


SJP.pl


dworaczka

nazwisko


SJP.pl


dworaczy

→ dworak


SJP.pl

Patrz:

dworak

dworaczyński

nazwisko


SJP.pl


dworak

1. dworzanin króla lub magnata, zwłaszcza schlebiający dla kariery, przebiegły;
2. o człowieku nadmiernie ugrzecznionym, schlebiającym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dworzanin

 (1.2) pejor. osoba schlebiająca komuś w celu uzyskania dla siebie korzyści

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dworak – nazwisko
  • Jan Dworak (ur. 1948) – polski dziennikarz, producent, polityk, prezes Zarządu Telewizji Polskiej S.A.
  • Janusz Dworak (ur. 1935) – polski dyplomata
  • Jerzy Dworak (ur. 1936) – polski wolnomularz
  • Kazimierz Juliusz Tadeusz Dworak (1895–1954) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Tadeusz Ludwik Eugeniusz Dworak (1899–?) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
  • Tadeusz Zbigniew Dworak (1942–2013) – profesor nadzwyczajny doktor habilitowany

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvɔrak, AS: dvorak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwórka ż., dworactwo n., dworzanin mos., dworzanka ż.

 czas. dworować

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary


dworakowski

nazwisko


SJP.pl


dworcowy

przymiotnik od: dworzec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kolej. związany z dworcem, dotyczący dworca, właściwy dworcowi, znajdujący się w obrębie dworca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie przewodnik w księgarni dworcowej w Katowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworzec mrz., podwórze n.

 przym. przydworcowy

Wiktionary


dworczak

nazwisko


SJP.pl


dworczyk

nazwisko


SJP.pl


dworecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ihor Dworecki (ur. 1963) – ukraiński biznesmen
  • Mark Dworecki (ur. 1947) – szachista
  • Zbigniew Dworecki (ur. 1932) – historyk

Wikipedia


dworeczek

zdrobnienie od: dworek


SJP.pl


dworek

niewielki dom mieszkalny, najczęściej z gankiem od frontu, mały dwór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. niewielki dwór właścicieli ziemskich

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: dworka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dworek – niewielki dwór ziemiański
  • Dworek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Dworek – część wsi Wojszyn w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Janowiec
  • Dworek – część wsi Niedoń w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Dworek – część wsi Osieck w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
  • Dworek – część wsi Olszak w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Dworek – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
  • Dworek – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie
  • Dworek – część wsi Olza w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Gorzyce
  • Dworek – część wsi Niekłań Mały w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
  • Dworek – przysiółek wsi Kalnik w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
  • Dworek – osada wsi Kiszkowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pięknej dolinie górskim przerzniętej ruczajem / otoczone lipami świecą dworku ściany, / patrząc oknem na góry, na lasy, na łany…

 (1.1) Złożono Władka na wozie pułkownika i nocą puścili się leśną drożyną na losy ku temu dworkowi…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór mrz., dworactwo n., dwórka ż.

 przym. dworkowy, nadworny

 czas. dworować

Wiktionary


dworka

szlachcianka przebywająca na dworze królewskim lub magnackim, należąca do świty królowej, księżnej itp.; dama dworska, panna dworska, dwórka


SJP.pl


dworki

niewielki dom mieszkalny, najczęściej z gankiem od frontu, mały dwór


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dworki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Dworki – osada w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Dworki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie

Wikipedia


dworkowy

przymiotnik od: dworek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dworkiem, dotyczący dworku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworek mrz., dwór mrz., dworactwo n.

Wiktionary


dworniak

nazwisko


SJP.pl


dwornicki

nazwisko


SJP.pl


dworniczak

nazwisko


SJP.pl


dworniej

stopień wyższy od przysłówka: dwornie


SJP.pl


dworniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dworny


SJP.pl


dwornik

nazwisko


SJP.pl


dworność

→ dworny


SJP.pl

Patrz:

dworny

dworny

zgodny z etykietą dworską; wytworny, elegancki, dworski


SJP.pl


dworować

drwić, kpić, wyśmiewać się z kogoś, z czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. podworować)

 (1.1) daw. robić z kogoś lub czegoś przedmiot drwin, żartów

 (1.2) daw. być dworzaninem lub charakteryzować się odpowiednim mu zachowaniem, stylem życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworek m., dworzanin m., dworak m., dworzanka ż., dworactwo n., dworskość ż., dwórka ż.

 czas. podworować dk.

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. drwić, kpić, szydzić, żartować

Wiktionary


dworowik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mitsłow. demon opiekuńczy, chroniący gospodarstwo i pola uprawne;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworowoj, dworowy

Wiktionary


dworski

1. związany z dworem królewskim lub książęcym;
2. związany z majątkiem ziemskim, należący do dziedzica;
3. pracujący we dworze, na folwarku;
4. przestarzałe: zgodny z etykietą dworską; wytworny, elegancki, dworny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dworu królewskiego, książęcego lub arystokratycznego

 (1.2) hist. dotyczący majątku ziemskiego, świadczący usługi panu feudalnemu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Obszar dworski
  • Romans dworski
  • Taniec dworski
  • Zespół dworski w Boleniu
  • Zespół dworski w Mogilanach
  • Zespół dworski Mostowskich w Warszawie
  • Jacek Dworski
  • Zygmunt Dworski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janicki usprawiedliwiał się przed Kmitą z zaniedbania obowiązków poety dworskiego, Kochanowski opuścił dwór, by chronić własną niezależność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔrsʲci, AS: dvorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworzanin m., dworzanka ż., dworak m., dworka ż., dworactwo n., dworskość ż., dwórka ż.

 czas. dworować

 przym. nadworny

Wiktionary


dworskość

→ dworski


SJP.pl

Patrz:

dworski

dworus

pogardliwie: członek czyjegoś dworu, orszaku


SJP.pl


dworzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Dworzak
  • Ludwik Dworzak
  • Stanisław Dworzak
  • Agata Dworzak-Subocz

Wikipedia


dworzanin

dawniej: mężczyzna zajmujący wysokie stanowisko na dworze króla, księcia lub magnata, należący do jego świty, orszaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) hist. osoba będąca członkiem świty arystokraty, należąca do dworu;

 (1.2) przen. osoba u władzy lub jej towarzysząca, członek ogólnie pojętego rządu

Wiktionary

Dworzanin – osoba należąca do świty wysoko postawionego arystokraty lub władcy otaczającego się dworem. Dworzanie korzystali najczęściej z wielu przywilejów przyznawanych przez panującego i zajmowali wysokie stanowiska w ich otoczeniu.

Wzorzec renesansowego dworzanina przedstawił Baldassare Castiglione w swoim traktacie pt. "Il cortegiano", który został zaadaptowany na polskie warunki przez Łukasza Górnickiego w "Dworzaninie polskim".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz po raz jakiś pan, czy dworzanin z szeregu wyjedzie, do karocy królewskiej się zbliży, kilka słów zamieni i przystanie, żeby do nadjeżdżających dołączyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwór m., podworowe n., dworactwo n., podwórze n., dwórka ż., dworka ż.

:: fż. dworzanka ż.

 przym. dworski, nadworny

 czas. dworować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworak

Wiktionary


dworzanka

→ dworzanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od dworzanin

 (1.2) hist. liter. krótki utwór poetycki o lekkiej formie, często o tematyce dworskiej

Wiktionary

Patrz:

dworzanin

Powiązane:

 rzecz. dwórka ż., dwór m., dworak m., dworactwo n., dworskość ż.

:: fm. dworzanin m.

 czas. dworować ndk.

 przym. dworski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworka, dwórka

 (1.2) epigramat, fraszka

Wiktionary


dworzański

→ dworzanin


SJP.pl

Patrz:

dworzanin

dworzec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

 (1.2) obiekt przystosowany do obsługi ruchu i transportu lotniczego lub promowego

 (1.3) daw. dwór

Wiktionary

Dw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umówiłem się z nimi na dworcu dziesięć minut przed odjazdem autobusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvɔʒɛt͡s, AS: dvožec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dworcowy

 rzecz. podwórze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) port, terminal

Wiktionary


dworzysko

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dworzysko – część miasta Gorlice
  • Dworzysko – część miasta Rzeszów
  • Dworzysko – część miasta Szczawno-Zdrój
  • Dworzysko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
  • Dworzysko – część wsi Bałtów w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
  • Dworzysko – część wsi Nieszkowice Wielkie w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Dworzysko – część wsi Więciórka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
  • Dworzysko – przysiółek wsi Malerzowice Wielkie w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Łambinowice
  • Dworzysko – część wsi Widełka w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa
  • Dworzysko – część wsi Trzebuska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Sokołów Małopolski
  • Dworzysko – część wsi Woliczka w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza
  • Dworzysko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice

Wikipedia


dworzyszcze

1. wielki, masywny dwór; zamek;
2. dawniej:
a) parcela, plac;
b) osobna zagroda chłopska w polu lub w lesie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dworzyszcze – wieś w gminie Rychtal
  • Dworzyszcze – dawna osada w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Połonka
  • Dworzyszcze – agromiasteczko w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
  • Dworzyszcze – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Dworzyszcze − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany
  • Dworzyszcze – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany
  • Dworzyszcze – dawniej kolonia, obecnie część Horawiszek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim. Wchodzi w skład sielsowietu Żodziszki.
  • Dworzyszcze – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Szerszuny
  • Dworzyszcze – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Wołożyn
  • Dworzyszcze – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Chocieńczyce
  • Dworzyszcze – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa
  • Dworzyszcze – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa

Wikipedia


dworzyński

nazwisko


SJP.pl


dwt

DWT; Deadweight Tonnage, nośność statku


SJP.pl


dwu-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających dwukrotne wystąpienie czegoś

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających całość składającą się z dwóch części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karawele były statkami dwu- lub trójmasztowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvu, AS: dvu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., dwa n.

 przym. podwójny, podwójny

 licz. dwa

 przysł. podwójnie

Wiktionary


dwuabonentowy

dotyczący dwóch abonentów


SJP.pl


dwuacetyl

organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch grup acetylowych; diacetyl, biacetyl


SJP.pl


dwuacetylowy

→ dwuacetyl; diacetylowy


SJP.pl


dwuaktowy

składający się z dwóch aktów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) teatr. mający dwa akty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dwuaktowa opera będzie prezentowana wraz z wystawioną w ubiegłym sezonie jednoaktówką P. Mascagniego "Rycerskość wieśniacza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwakˈtɔvɨ, AS: dvuu̯aktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuaktówka ż.

Wiktionary


dwuaktówka

sztuka teatralna lub inny utwór sceniczny składający się z dwóch aktów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. teatr. sztuka złożona z dwóch aktów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuaktowy

Wiktionary


dwuamid

związek chemiczny zawierający dwie grupy amidowe, np. dwuamid kwasu węglowego; diamid


SJP.pl


dwuamina

związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera dwie grupy aminowe; diamina


SJP.pl


dwuaminowy

→ dwuamina; diaminowy


SJP.pl


dwuargumentowy

dopuszczający przyłączenie dwóch wartości w postaci odpowiednich wartości liczbowych lub wyrażeń językowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający dwa argumenty, składający się z dwóch argumentów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komutator to wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwarɡũmɛ̃nˈtɔvɨ, AS: dvuu̯argũmẽntovy

Wiktionary


dwuarkuszowy

składający się z dwóch arkuszy, wydrukowany na dwóch arkuszach itp.


SJP.pl


dwuarowy

mający powierzchnię dwóch arów


SJP.pl


dwuaspektowy

ujmowany lub ujmujący coś w dwóch aspektach


SJP.pl


dwuatomowy

złożony z dwóch atomów; diatomowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. chem. złożony z dwóch atomów

Wiktionary


dwuazoniowy

sole dwuazoniowe - związki chemiczne powstające w reakcji diazowania pierwszorzędowych amin aromatycznych za pomocą kwasu azotawego; diazoniowy


SJP.pl


dwuazotan

związek zawierający dwie grupy azotanowe; diazotan


SJP.pl


dwuazotypia

metoda wykonywania stykowych kopii rysunków wykonanych na materiałach przezroczystych; diazotypia


SJP.pl


dwuazowanie

reakcja chemiczna aminy aromatycznej z kwasem azotawym, w której powstaje związek diazoniowy; diazowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dwuazować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dwuazować

Wiktionary


dwuazowy

zawierający dwa atomy azotu związane ze sobą podwójnie; diazowy


SJP.pl


dwubarwica

białoząbka dwubarwica - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


dwubarwnie

przymiotnik

 (1.1) w sposób dwubarwny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubarwność ż.

 przym. dwubarwny

Wiktionary


dwubarwność

→ dwubarwny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co posiada dwie barwy

Wiktionary

Patrz:

dwubarwny

Powiązane:

 przym. dwubarwnie, dwubarwny

Wiktionary


dwubarwny

mający dwie barwy (kolory); dwukolorowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. składający się z dwóch kolorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzozowe i świerkowe lasy na wzgórzach otaczały dwubarwną, jasną i ciemną zielenią maleńkie, ciche, malachitowe jeziorka.

 (1.1) Są odmiany o kwiatach białych, różowych, amarantowych, liliowofioletowych, niebieskich, a także dwubarwnych, pojedynczych i pełnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈbarvnɨ, AS: dvubarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubarwność ż.

 przym. dwubarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukolorowy

Wiktionary


dwubenzantron

policykliczny diketon, barwnik kadziowy; stosowany do barwienia i drukowania włókien celulozowych; wiolantron


SJP.pl


dwubenzopirydyna

związek organiczny wykorzystywany w produkcji barwników i leków


SJP.pl


dwubieg

1. silnik posiadający dwa biegi;
2. urządzenie z takim silnikiem;
3. zawody sportowe, w którym zawodnicy startują w dwóch wyścigach, a o zwycięstwie decyduje łączny czas


SJP.pl


dwubiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający dwa biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o dwóch biegach


SJP.pl


dwubiegun

rzadko: dipol;
1. dwubiegunowy układ elektryczny lub magnetyczny;
2. krótkofalowa antena kierunkowa


SJP.pl


dwubiegunowiec

potocznie: osoba cierpiąca na chorobę afektywną dwubiegunową


SJP.pl


dwubiegunowość

1. struktura dwubiegunowa (czegoś), posiadanie przez coś dwóch biegunów; bipolarność, bipolaryzm;
2. przenośnie: całkowite przeciwieństwo; przeciwstawność, skrajność


SJP.pl


dwubiegunowy

mający dwa bieguny; bipolarny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa bieguny

 (1.2) przechodzący w dwa skrajne stany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeżycia estetyczne, a także wartości estetyczne są dwubiegunowe: pozytywne i negatywne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: dvubʹi ̯egũnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwubiegunowość ż., dwubiegunówka ż.

 przysł. dwubiegunowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bipolarny, dipolowy

Wiktionary


dwubiegunówka

potocznie: choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. pot. choroba afektywna dwubiegunowa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwubiegunowy

 przysł. dwubiegunowo

Wiktionary


dwubitowy

1. zawierający dwa bity;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości dwóch bitów


SJP.pl


dwublaszkowy

mający dwie blaszki (kawałki blachy), np. kreza dwublaszkowa


SJP.pl


dwuboczny

1. mający dwa boki;
2. symetria dwuboczna - układ ciała charakteryzujący się takim podobieństwem obu jego połów, że jedna wygląda jak lustrzane odbicie drugiej


SJP.pl


dwuboista

zawodnik biorący udział w dwuboju


SJP.pl


dwuboistka

zawodniczka biorąca udział w dwuboju


SJP.pl


dwubojowy

→ dwubój


SJP.pl

Patrz:

dwubój

dwuborowodór

bezbarwny, trujący gaz o odrażającym zapachu, stosowany jako cenne paliwo rakietowe oraz materiał do napędu torped podwodnych; boroetan


SJP.pl


dwubramkowy

charakteryzujący się strzeleniem dwóch bramek


SJP.pl


dwubranżowość

→ dwubranżowy


SJP.pl

Patrz:

dwubranżowy

dwubranżowy

dotyczący dwóch branż


SJP.pl


dwubrzeżny

mający dwa brzegi


SJP.pl


dwubrzuścowy

mięsień dwubrzuścowy - mięsień mający dwa brzuśce


SJP.pl


dwubój

dyscyplina sportowa składająca się z dwu różnych konkurencji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwubój klasyczny – alternatywna nazwa kombinacji norweskiej
  • dwubój nowoczesny – alternatywna nazwa biathli
  • dwubój zimowy – alternatywna nazwa biathlonu

Wikipedia


dwubębnowy

mający dwa bębny


SJP.pl


dwucalowy

mający długość dwóch cali, wynoszący dwa cale


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający długość, szerokość lub średnicę wynoszącą dwa cale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ochocki złapał dwucalowego kiełbia, a panna Felicya oberwała sobie koronkę u rękawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡saˈlɔvɨ, AS: dvucalovy

Wiktionary


dwucalówka

1. deska o grubości dwóch cali;
2. rura o średnicy dwóch cali


SJP.pl


dwucentymetrowy

mający długość 2 cm


SJP.pl


dwuchlorek

związek chemiczny zawierający w cząsteczce dwa atomy chloru, np. dwuchlorek siarki; dichlorek


SJP.pl


dwuchlorobenzen

pochodna benzenu posiadająca dwa atomy chloru przyłączone do pierścienia aromatycznego


SJP.pl


dwuchlorodwufenylotrójchloroetan

związek chemiczny używany dawniej jako środek owadobójczy; dichlorodifenylotrichloroetan, DDT


SJP.pl


dwuchloroetan

skrótowa nazwa 1,2-dichloroetanu (dichlorku etylenu) - związku chemicznego używanego jako rozpuszczalnik np. żywic; dichloroetan


SJP.pl


dwuchlorometan

związek chemiczny używany jako rozpuszczalnik do reakcji oraz ekstrakcji; dichlorometan, chlorek metylenu


SJP.pl


dwuchodowy

problem dwuchodowy - zadanie szachowe, w którym białe mają na celu dać mata czarnemu królowi w dwóch najbliższych ruchach; dwuchodówka, zadanie dwuchodowe


SJP.pl


dwuchodówka

zadanie szachowe, w którym białe mają na celu dać mata czarnemu królowi w dwóch najbliższych ruchach; problem dwuchodowy, zadanie dwuchodowe


SJP.pl

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Dwuchodówka – zadanie szachowe, w którym białe matują w swoim drugim posunięciu we wszystkich wariantach.

Wikipedia


dwuchromian

sól kwasu chromowego; dichromian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek nieorganiczny, sól kwasu chromowego powstająca podczas działania kwasu siarkowego na roztwory chromianów, używana w laboratoriach oraz w przemyśle chemicznym jako silny środek utleniający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dichromian

Wiktionary


dwuchromianowy

→ dwuchromian; dichromianowy


SJP.pl


dwuchromiany

sól kwasu chromowego; dichromian


SJP.pl


dwuchromowy

kwas dwuchromowy - związek nieorganiczny chromu stosowany w przemyśle przy produkcji soli chromowych


SJP.pl


dwuchwyt

chwyt przyrządu gimnastycznego w taki sposób, że jedna dłoń ma położenie nachwytne a druga podchwytne


SJP.pl


dwuchwytnik

przeciwciało o dwóch grupach chwytnych; amboceptor


SJP.pl

Dwuchwytnik (amboceptor) – przeciwciało obecne w surowicy, powstające pod wpływem immunizacji obcogatunkowym białkiem, składające się z dwóch grup receptorowych: rozpoznającej antygen oraz składniki dopełniacza.

Wikipedia


dwucieniowy

w strefie międzyzwrotnikowej: rzucający cień w południe przez część roku na południe a przez drugą część roku na północ


SJP.pl


dwuciągowy

mający dwa ciągi


SJP.pl


dwucukier

węglowodan zbudowany z dwóch cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniem glikozydowym; dwusacharyd, bisacharyd, disacharyd, bioza


SJP.pl


dwucukry

węglowodany utworzone ze związanych dwóch cząsteczek cukrów prostych; bisacharydy, disacharydy


SJP.pl


dwucyfrowo

→ dwucyfrowy


SJP.pl

Patrz:

dwucyfrowy

dwucyfrowy

złożony z dwu cyfr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch cyfr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liczba pięćdziesiąt sześć jest liczbą dwucyfrową.

 (1.1) Firma może się pochwalić dwucyfrowym wzrostem sprzedaży w minionym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡sɨfˈrɔvɨ, AS: dvucyfrovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwucyfrowo

Wiktionary


dwucyfrówka

potocznie: liczba dwucyfrowa


SJP.pl


dwucyjan

związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dicyjan, cyjan


SJP.pl


dwucyjanowy

→ dwucyjan


SJP.pl

Patrz:

dwucyjan

dwucylindrowiec

potocznie:
1. silnik mający dwa cylindry;
2. pojazd z silnikiem dwucylindrowym


SJP.pl


dwucylindrowy

mający dwa cylindry, np. silnik dwucylindrowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. składający się z dwóch cylindrów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój motocykl jest napędzany dwucylindrowym silnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡sɨlʲĩnˈdrɔvɨ, AS: dvucylʹĩndrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwucylindrowiec m.

Wiktionary


dwuczerpakowy

mający dwa czerpaki


SJP.pl


dwuczub

duży ptak z rodziny ptaków z rzędu chruścieli, charakteryzujący się okazałym czubem na głowie


SJP.pl


dwuczuby

perkoz dwuczuby, gatunek perkoza o charakterystycznej parze czarnych czubów na wierzchu głowy oraz o szarobrunatnym, od spodu białym, upierzeniu ciała


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający dwa czuby

Wiktionary


dwuczujnikowy

mający dwa czujniki


SJP.pl


dwuczworogran

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. mat. czwarta potęga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃfɔˈrɔɡrãn, AS: dvučforogrãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuczworogranny

Wiktionary


dwuczworogranny

przymiotnik

 (1.1) stpol. mat. podniesiony do czwartej potęgi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃfɔrɔˈɡrãnːɨ, AS: dvučforogrã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuczworogran

Wiktionary


dwuczynnikowy

uwarunkowany dwoma czynnikami


SJP.pl


dwucząstkowy

zbudowany z dwóch cząstek


SJP.pl


dwuczęściowość

cecha czegoś złożonego z dwóch części; podwójność, binarność


SJP.pl


dwuczęściowy

składający się z dwu części


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch części, podzielony na dwie części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męski strój biznesowy to garnitur dwuczęściowy, ale także sportowa marynarka ze spodniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: dvučẽũ̯śćovy

Wiktionary


dwuczłonowość

→ dwuczłonowy


SJP.pl

Patrz:

dwuczłonowy

dwuczłonowy

składający się z dwóch członów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch członów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na żądanie adoptowanego i za zgodą adoptującego sąd opiekuńczy orzeka, że adoptowany będzie nosił nazwisko dwuczłonowe – złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska osoby go adoptującej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvut͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvuču̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuczłonowość

Wiktionary


dwudaniowy

składający się z dwóch dań


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch dań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj w promocji obiady dwudaniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvudãˈɲɔvɨ, AS: dvudãńovy

Wiktionary


dwudawkowo

→ dwudawkowy


SJP.pl

Patrz:

dwudawkowy

dwudawkowy

mający dwie dawki


SJP.pl


dwudeklinacyjny

przymiotnik

 (1.1) gram. odmieniający się w niektórych przypadkach według dwóch deklinacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvudɛklʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: dvudeklʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary


dwudenar

dawna moneta polska o wartości dwóch denarów


SJP.pl

Dwudenar – denar podwójny, srebrna moneta wybijana na Litwie od 1566 do 1621, bez napisów tylko z inicjałami króla, Pogonią i rzymską liczbą II.

Wikipedia


dwudenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa dna

Wiktionary


dwudniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) febra powtarzająca się co dwa dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈdʲɲat͡ʃka, AS: dvudʹńačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniowy

 rzecz. dwudniak

 przym. dwudniowy

Wiktionary


dwudniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłop odrabiający dwa dni pańszczyzny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvudʲɲak, AS: dvudʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniowy

 rzecz. dwudniaczka

 przym. dwudniowy

Wiktionary


dwudniowy

mający dwa dni, trwający dwa dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwa dni

 (1.2) będący w wieku dwóch dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Ukrainę przybył z dwudniową wizytą premier Szwecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈdʲɲɔvɨ, AS: dvudʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudniak mos., dwudniaczka ż.

Wiktionary


dwudolarowy

mający wartość dwóch dolarów


SJP.pl


dwudomowość

→ dwudomowy


SJP.pl

Patrz:

dwudomowy

dwudomowy

1. w odniesieniu do roślin: mający kwiaty słupkowe (żeńskie) i pręcikowe (męskie) na różnych osobnikach; dwupienny;
2. w odniesieniu do grzybów pasożytniczych: występujący kolejno na dwu różnych roślinach żywicielskich w kolejnych swoich stadiach rozwoju


SJP.pl


dwudrogowy

mający dwie drogi, przewody


SJP.pl


dwudrożny

1. mający dwie drogi;
2. głośnik dwudrożny - głośnik mający dwa głośniki w kolumnie głośnikowej


SJP.pl


dwudrutowy

1. złożony z dwóch drutów;
2. wykonany na dwóch drutach dziewiarskich


SJP.pl


dwudrzwiowy

mający dwoje drzwi lub mający jedne drzwi o dwu skrzydłach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzydłach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak co jakiś czas przenosił wzrok z telewizora na równie ciekawą rzecz – na zupełnie nową meblościankę. Zrobiono ją z drewna sosnowego, a nie z płyty wiórowej. Składała się z pięciu elementów – szafy ubraniowej, bieliźniarki, przeszklonej witrynki na książki, szafki z półkami, zawierającej też dwie pojemne szuflady, i w końcu niewielkiej dwudrzwiowej komody, na której dumnie prezentował się lśniący telewizor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: dvuḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dwudwudziestak

jeleń z jedenastoma odnogami na co najmniej jedej tyce


SJP.pl


dwudyszne

o cechach dwudysznych (podgromada ryb)


SJP.pl

Dwudyszne (Dipnoi) – podgromada ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii) charakteryzujących się możliwością oddychania powietrzem atmosferycznym przy pomocy częściowo uwstecznionych skrzeli lub za pomocą pęcherza pławnego przekształconego w rodzaj płuca połączonego z przełykiem (stąd nazwa "dwudyszne").

Wikipedia


dwudyszny

o cechach dwudysznych (podgromada ryb)


SJP.pl


dwudziałowy

1. dwudzielny, dwuczęściowy;
2. o instytucji: mający dwa działy;
3. o oddziale wojskowym: wyposażony w dwa działa


SJP.pl


dwudziecha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od dwudziestka

Wiktionary


dwudzielność

→ dwudzielny


SJP.pl

Patrz:

dwudzielny

dwudzielny

złożony z dwu części, dzielący się na dwie części


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dzielący się na dwie części, idący dwoma torami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krew płynie przez zastawkę dwudzielną do lewej komory serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛlnɨ, AS: dvuʒ́elny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudzielność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuczęściowy, dychotomiczny, mitralny, dualistyczny, dwoisty

Wiktionary


dwudziesta

godzina dwudziesta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 20, godzina ósma wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dwudziesty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwadzieścia

 przym. dwudziesty

Wiktionary


dwudziestak

1. samiec sarny lub jelenia o dziesięciu odnogach na każdym rogu poroża;
2. gwarowo: dwadzieścia jednostek monetarnych


SJP.pl


dwudziestka

1. grupa dwudziestu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 20;
3. dwadzieścia lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 20

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 20

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu części, elementów lub jednostek

 (1.4) pot. banknot o nominale dwudziestu złotych

 (1.5) pot. o wieku: dwadzieścia lat

 (1.6) pot. kobieta w wieku 20 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dwudziestce.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem dwudziestkę.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała dwudziestka marynarzy jest gotowa do rejsu.

 (1.4) Sprzedawca wydał mi resztę w dwudziestkach.

 (1.5) Wczoraj stuknęła mi dwudziestka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstka, AS: dvuʒ́estka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty

 licz. dwadzieścia, dwadzieścioro

Wiktionary


dwudziestkaczwórka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 24

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 24

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu czterech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dwudziestkęczwórkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Do centrum miała nas zabrać dwudziestkaczwórka, a tymczasem okazało się, że po sezonie zmieniono trasy i rozkłady jazdy.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej dwudziestkiczwórki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈt͡ʃfurka, AS: dvuʒ́estkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty czwarty

 licz. dwadzieścia cztery

Wiktionary


dwudziestkadwójka

1. grupa dwudziestu dwóch osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 22


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 22

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 22

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu dwóch części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dwudziestcedwójce.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem dwudziestkędwójkę.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dwudziestkędwójkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈdvujka, AS: dvuʒ́estkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty drugi

 licz. dwadzieścia dwa

Wiktionary


dwudziestkadziewiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 29

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 29

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dwudziestkędziewiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkadziewiątka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w szklanej gablocie całą dwudziestkędziewiątkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: dvuʒ́estkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty dziewiąty

 licz. dwadzieścia dziewięć

Wiktionary


dwudziestkajedynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 21

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 21

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu jeden części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dwudziestcejedynce.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkajedynka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej dwudziestkijedynki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkajɛˈdɨ̃nka, AS: dvuʒ́estkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty pierwszy

 licz. dwadzieścia jeden

Wiktionary


dwudziestkapiątka

1. liczba dwadzieścia pięć; przedmiot oznaczony taką liczbą;
2. całość składająca się z dwudziestu pięciu jednostek lub części;
3. potocznie: kobieta dwudziestopięcioletnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 25

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 25

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu pięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dwudziestkępiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkapiątka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Bosman z pompą zameldował, że cała dwudziestkapiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: dvuʒ́estkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty piąty

 licz. dwadzieścia pięć

Wiktionary


dwudziestkasiódemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 27

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 27

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu siedmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dwudziestcesiódemce.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkasiódemka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dwudziestkasiódemka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaɕuˈdɛ̃mka, AS: dvuʒ́estkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty siódmy

 licz. dwadzieścia siedem

Wiktionary


dwudziestkaszóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 26

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 26

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu sześciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się dwudziestkaszóstka.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkaszóstka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej dwudziestkiszóstki brakuje mu jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈʃustka, AS: dvuʒ́estkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty szósty

 licz. dwadzieścia sześć

Wiktionary


dwudziestkatrójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 23

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 23

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu trzech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest dwudziestkatrójka.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dwudziestkatrójka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dwudziestkatrójka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkaˈtrujka, AS: dvuʒ́estkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty trzeci

 licz. dwadzieścia trzy

Wiktionary


dwudziestkaósemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 28

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 28

 (1.3) całość składająca się z dwudziestu ośmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się dwudziestkaósemka.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z dwudziestkąósemką.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała dwudziestkaósemka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstkauˈsɛ̃mka, AS: dvuʒ́estkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziesty ósmy

 licz. dwadzieścia osiem

Wiktionary


dwudziestkowy

→ dwudziestka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dwadzieścia, dotyczący liczby dwadzieścia

Wiktionary

Patrz:

dwudziestka

dwudziestoczterofuntowy

przymiotnik

 (1.1) ważący dwadzieścia cztery funty

 (1.2) o dziale: wyrzucający pociski ważące dwadzieścia cztery funty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔfũnˈtɔvɨ, AS: dvuʒ́estočterofũntovy

Wiktionary


dwudziestoczterogodzinny

trwający dwadzieścia cztery godziny; całodobowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwadzieścia cztery godziny

 (1.2) będący w wieku dwudziestu czterech godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bany mogą być tymczasowe (dwudziestoczterogodzinne, miesięczne) lub dożywotnie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estočterogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobowy

Wiktionary


dwudziestoczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia cztery lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestoczterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoczteroletni

 rzecz. dwudziestoczterolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia cztery lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia cztery lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestoczterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: dvuʒ́estočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoczteroletni

 rzecz. dwudziestoczterolatek m.

Wiktionary


dwudziestoczteroletni

mający dwadzieścia cztery lata, trwający dwadzieścia cztery lata itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia cztery lata

 (1.2) trwający dwadzieścia cztery lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwudziestoczteroletnia dziewczyna wracała w niedzielę po południu ze swojej uczelni w Jeleniej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestoczterolatek m., dwudziestoczterolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoczteroosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu czterech osób, mogący pomieścić dwadzieścia cztery osoby

 (1.2) złożony z dwudziestu czterech osób, wykonywany przez dwadzieścia cztery osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczestniczyło osiemdziesięciu dziewięciu przedstawicieli z dwudziestu dwu krajów oraz dwudziestoczteroosobowa delegacja Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" pod przewodnictwem prof. Stelmachowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estočter•osobovy

Wiktionary


dwudziestoczterotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu czterech tomów, zawarty w dwudziestu czterech tomach, wydany w dwudziestu czterech tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estočterotõmovy

Wiktionary


dwudziestoczterościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dwudziestu czterech ścianach

Wiktionary


dwudziestodniowy

trwający 20 dni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia dni

 (1.2) będący w wieku dwudziestu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈdʲɲɔvɨ, AS: dvuʒ́estodʹńovy

Wiktionary


dwudziestodwugodzinny

trwający dwadzieścia dwie godziny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia dwie godziny

 (1.2) będący w wieku dwudziestu dwóch godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Program kursu obejmuje dwudziestodwugodzinny tryb zajęć w trzech grupach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estodvugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestodwuipółletni

mający dwadzieścia dwa lata i pół roku


SJP.pl


dwudziestodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia dwa lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestodwulatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlatɛk, AS: dvuʒ́estodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodwuletni

 rzecz. dwudziestodwulatka ż.

Wiktionary


dwudziestodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia dwa lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia dwa lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestodwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlatka, AS: dvuʒ́estodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodwuletni

 rzecz. dwudziestodwulatek m.

Wiktionary


dwudziestodwuletni

trwający dwadzieścia dwa lata, mający dwadzieścia dwa lata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia dwa lata

 (1.2) trwający dwadzieścia dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaledwie dwudziestodwuletni słoń wcale nie musi czuć się stary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestodwulatek m., dwudziestodwulatka ż.

Wiktionary


dwudziestodwuosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu dwóch osób, mogący pomieścić dwadzieścia dwie osoby

 (1.2) złożony z dwudziestu dwóch osób, wykonywany przez dwadzieścia dwie osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estodvuu̯osobovy

Wiktionary


dwudziestodwutomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu dwóch tomów, zawarty w dwudziestu dwóch tomach, wydany w dwudziestu dwóch tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔdvutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estodvutõmovy

Wiktionary


dwudziestodwuwatowy

mający moc dwudziestu dwóch watów


SJP.pl


dwudziestodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestodziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodziewięcioletni

 rzecz. dwudziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia dziewięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestodziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestodziewięcioletni

 rzecz. dwudziestodziewięciolatek m.

Wiktionary


dwudziestodziewięcioletni

trwający dwadzieścia dziewięć lat, mający dwadzieścia dziewięć lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia dziewięć lat

 (1.2) trwający dwadzieścia dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matkę odnaleziono. Dwudziestodziewięcioletnia kobieta przyznała się do zawinięcia dziecka w reklamówkę i wrzucenia do rzeki.

 (1.1) Dwudziestodziewięcioletni ojciec postanowił zrobić z syna mężczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestodziewięciolatek m., dwudziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestodziewięcioosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu dziewięciu osób, mogący pomieścić dwadzieścia dziewięć osób

 (1.2) złożony z dwudziestu dziewięciu osób, wykonywany przez dwadzieścia dziewięć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dwudziestodziewięciotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu dziewięciu tomów, zawarty w dwudziestu dziewięciu tomach, wydany w dwudziestu dziewięciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dwudziestofrankówka

złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie, emitowana za Napoleona I i za Napoleona III; napoleondor, napoleon


SJP.pl


dwudziestogodzinny

trwający dwadzieścia godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia godzin

 (1.2) będący w wieku dwudziestu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestogroszowy

mający wartość dwudziestu groszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący dwadzieścia groszy, mający wartość dwudziestu groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: dvuʒ́estogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestogroszówka

Wiktionary


dwudziestogroszówka

moneta o nominale dwudziestu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi dwadzieścia groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔɡrɔˈʃufka, AS: dvuʒ́estogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestogroszowy

Wiktionary


dwudziestojednogodzinny

trwający dwadzieścia jeden godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia jeden godzin

 (1.2) będący w wieku dwudziestu jeden godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯ednogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia jeden lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestojednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestojednoletni

 rzecz. dwudziestojednolatka ż.

Wiktionary


dwudziestojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia jeden lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia jeden lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestojednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatka, AS: dvuʒ́estoi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestojednoletni

 rzecz. dwudziestojednolatek m.

Wiktionary


dwudziestojednoletni

mający dwadzieścia jeden lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia jeden lat

 (1.2) trwający dwadzieścia jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaledwie dwudziestojednoletni orzeł wcale nie musi czuć się stary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestojednolatek m., dwudziestojednolatka ż.

Wiktionary


dwudziestojednoosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu jeden osób, mogący pomieścić dwadzieścia jeden osób

 (1.2) złożony z dwudziestu jeden osób, wykonywany przez dwadzieścia jeden osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯edn•osobovy

Wiktionary


dwudziestojednotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu jeden tomów, zawarty w dwudziestu jeden tomach, wydany w dwudziestu jeden tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoi ̯ednotõmovy

Wiktionary


dwudziestokilkoletni

mający, trwający dwadzieścia kilka lat; dwudziestokilkuletni, dwudziestoparoletni


SJP.pl


dwudziestokilkulatek

mężczyzna mający dwadzieścia kilka lat; dwudziestoparolatek


SJP.pl


dwudziestokilkulatka

kobieta albo samica zwierząt mająca dwadzieścia kilka lat; dwudziestoparolatka


SJP.pl


dwudziestokilkuletni

mający, trwający dwadzieścia kilka lat; dwudziestoparoletni, dwudziestokilkoletni


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający lub trwający dwadzieścia kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wykonywanie utworu poświęconego straconej młodości przez dwudziestokilkuletniego artystę nie mogło brzmieć wiarygodnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔcilkuˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudziestoparoletni

Wiktionary


dwudziestokilometrowy

mający długość dwudziestu kilometrów, wynoszący dwadzieścia kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wielkość (długość) dwudziestu kilometrów

Wiktionary


dwudziestokoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 20 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvuʒ́estokorõnovy

Wiktionary


dwudziestokrotnie

przysłówek

 (1.1) dwadzieścia razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvuʒ́estokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestokrotność ż.

 przym. dwudziestokrotny

Wiktionary


dwudziestokrotność

→ dwudziestokrotny


SJP.pl

Patrz:

dwudziestokrotny

dwudziestokrotny

powtarzający się dwadzieścia razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dwadzieścia razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwadzieścia razy

 (1.3) dwadzieścia razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈkrɔtnɨ, AS: dvuʒ́estokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestokrotność ż.

 przysł. dwudziestokrotnie

Wiktionary


dwudziestokąt

figura płaska mająca dwadzieścia kątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. figura geometryczna, która ma dwadzieścia kątów i 20 boków; wielokąt, którego suma kątów wewnętrznych wynosi 3240°

Wiktionary

Dwudziestokąt – wielokąt, mający 20 boków. Suma jego kątów wewnętrznych wynosi 3240°.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwudziestokątny

Wiktionary


dwudziestokątny

mający dwadzieścia kątów


SJP.pl


dwudziestolatek

mężczyzna dwudziestoletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba w wieku 20-29 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 20-29 lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bartek ma spore doświadczenie z kobietami jak na dwudziestolatka.

 (2.1) Kupiłem na giełdzie starego peugeota. Jak na dwudziestolatka całkiem dobrze się spisuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolecie n.

:: fż. dwudziestolatka ż.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestolatka

1. kobieta albo samica zwierząt mająca dwadzieścia lat;
2. okres obejmujący dwadzieścia lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestolatek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona ma bardzo zniszczoną cerę jak na dwudziestolatkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlatka, AS: dvuʒ́estolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolecie n.

:: fm. dwudziestolatek m.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestolatki

mężczyzna dwudziestoletni


SJP.pl


dwudziestolecie

1. okres dwudziestu lat;
2. dwudziesta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dwudziestu lat

 (1.2) dwudziesta rocznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W roku 2011 będziemy celebrować symboliczne dwudziestolecie internetu w Polsce […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: dvuʒ́estoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolatek m., dwudziestolatka ż.

 przym. dwudziestoletni

Wiktionary


dwudziestoletni

1. trwający dwadzieścia lat; przypadający za dwadzieścia lat;
2. będący w wieku dwudziestu lat, mający dwadzieścia lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia lat

 (1.2) trwający dwadzieścia lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydaje się, że ucieczka Rimbauda od cywilizacji (…) była konsekwentną drogą rozwoju poetyckiego. Dwa poematy prozą tego niespełna dwudziestoletniego Ardeńczyka to wykładnia nowej literatury, szczytowe osiągnięcie epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestolatek m., dwudziestolatka ż., dwudziestolecie n.

Wiktionary


dwudziestoliterowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „nadparlamentaryzacja” jest dwudziestoliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvuʒ́estolʹiterovy

Wiktionary


dwudziestometrowy

mający długość dwudziestu metrów, wynoszący dwadzieścia metrów


SJP.pl


dwudziestomiesięczny

mający dwadzieścia miesięcy, trwający dwadzieścia miesięcy itp.


SJP.pl


dwudziestomilionowy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 20 000 000;
2. liczący dwadzieścia milionów czegoś


SJP.pl


dwudziestominutowy

trwający dwadzieścia minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwadzieścia minut

Wiktionary


dwudziestoosobowy

1. składający się z dwudziestu osób;
2. przeznaczony dla dwudziestu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu osób, mogący pomieścić dwadzieścia osób

 (1.2) złożony z dwudziestu osób, wykonywany przez dwadzieścia osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́est•osobovy

Wiktionary


dwudziestoośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia osiem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestoośmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoośmioletni

 rzecz. dwudziestoośmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia osiem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia osiem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestoośmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestoośmioletni

 rzecz. dwudziestoośmiolatek m.

Wiktionary


dwudziestoośmioletni

trwający dwadzieścia osiem lat, mający dwadzieścia osiem lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia osiem lat

 (1.2) trwający dwadzieścia osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1543 roku do furty kapucyńskiego klasztoru zadzwonił dwudziestoośmioletni Feliks, wyrażając pragnienie zostania zakonnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestoośmiolatek m., dwudziestoośmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestoośmioosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu ośmiu osób, mogący pomieścić dwadzieścia osiem osób

 (1.2) złożony z dwudziestu ośmiu osób, wykonywany przez dwadzieścia osiem osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


dwudziestoośmiotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu ośmiu tomów, zawarty w dwudziestu ośmiu tomach, wydany w dwudziestu ośmiu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔːɕmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́est•ośmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


dwudziestoparolatek

mężczyzna mający dwadzieścia parę lat; dwudziestokilkulatek


SJP.pl


dwudziestoparolatka

mężczyzna mający dwadzieścia parę lat; dwudziestokilkulatek


SJP.pl


dwudziestoparoletni

mający, trwający dwadzieścia kilka lat; dwudziestokilkuletni, dwudziestokilkoletni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający dwadzieścia kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubiegłym tygodniu w wypadku drogowym na „gierkówce“ zginęły dwie dwudziestoparoletnie dziewczyny.

 (1.1) Nowak porozmawiał tylko z synem inżyniera, dwudziestoparoletnim facetem o wąskiej, smutnej twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudziestokilkuletni

Wiktionary


dwudziestopensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dwadzieścia pensów, mający wartość dwudziestu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: dvuʒ́estopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopensówka

Wiktionary


dwudziestopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale dwudziestu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: dvuʒ́estopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopensowy

Wiktionary


dwudziestopięciocentowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dwadzieścia pięć centów, mający wartość dwudziestu pięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopięciocentówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćdolarowy

Wiktionary


dwudziestopięciocentówka

moneta o nominale dwudziestu pięciu centów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale dwudziestu pięciu centów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięciocentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćdolarówka

Wiktionary


dwudziestopięciogodzinny

trwający dwadzieścia pięć godzin


SJP.pl


dwudziestopięcioipółletni

1. trwający dwadzieścia pięć lat i pół roku; przypadający za dwadzieścia pięć lat i pół roku;
2. będący w wieku dwudziestu pięciu lat i pół roku, mający dwadzieścia pięć lat i pół roku


SJP.pl


dwudziestopięciokilogramowy

1. ważący 25 kilogramów;
2. przeznaczony na 25 kilogramów czegoś


SJP.pl


dwudziestopięciolatek

mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia pięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestopięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

 rzecz. dwudziestopięciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia pięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia pięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestopięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

 rzecz. dwudziestopięciolatek m.

Wiktionary


dwudziestopięciolecie

1. okres dwudziestu pięciu lat;
2. dwudziesta piąta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dwudziestu pięciu lat

 (1.2) dwudziesta piąta rocznica czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu dwudziestopięciolecia mojej pracy zawodowej tylko dwa razy byłem na chorobowym.

 (1.2) Hania z Rysiem obchodzą dwudziestopięciolecie zawarcia małżeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestopięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ćwierćwiecze

Wiktionary


dwudziestopięcioletni

mający dwadzieścia pięć lat, trwający dwadzieścia pięć lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia pięć lat

 (1.2) trwający dwadzieścia pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna dwudziestopięcioletni Leonardo szalał z miłości do dziewiętnastoletniej brazylijskiej modelki Giselle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestopięciolatek m., dwudziestopięciolatka ż., dwudziestopięciolecie n.

Wiktionary


dwudziestopięciometrowy

mający długość dwudziestu pięciu metrów, wynoszący dwadzieścia pięć metrów


SJP.pl


dwudziestopięcioosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu pięciu osób, mogący pomieścić dwadzieścia pięć osób

 (1.2) złożony z dwudziestu pięciu osób, wykonywany przez dwadzieścia pięć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dwudziestopięciotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu pięciu tomów, zawarty w dwudziestu pięciu tomach, wydany w dwudziestu pięciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estopʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dwudziestopięciotysięcznik

statek o nośności dwudziestu pięciu tysięcy ton


SJP.pl


dwudziestopiętrowy

mający dwadzieścia pięter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i dwudziestu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


dwudziestoprocentowy

stanowiący dwadzieścia procent czegoś


SJP.pl


dwudziestopunktowy

1. składający się z dwudziestu punktów;
2. mający wymiar dwudziestu punktów (np. czcionka)


SJP.pl


dwudziestosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia siedem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestosiedmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosiedmioletni

 rzecz. dwudziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia siedem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia siedem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestosiedmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosiedmioletni

 rzecz. dwudziestosiedmiolatek m.

Wiktionary


dwudziestosiedmioletni

mający dwadzieścia siedem lat, trwający dwadzieścia siedem lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia siedem lat

 (1.2) trwający dwadzieścia siedem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaledwie dwudziestosiedmioletni wieloryb wcale nie musi czuć się stary.

 (1.2) Po długim dwudziestosiedmioletnim pobycie za granicą Damian powrócił w końcu do Hiszpanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestosiedmiolatek m., dwudziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosiedmioosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu siedmiu osób, mogący pomieścić dwadzieścia siedem osób

 (1.2) złożony z dwudziestu siedmiu osób, wykonywany przez dwadzieścia siedem osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


dwudziestosiedmiotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu siedmiu tomów, zawarty w dwudziestu siedmiu tomach, wydany w dwudziestu siedmiu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estośedmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


dwudziestostopniowy

1. mający dwadzieścia stopni (w jakiejś skali);
2. mający dwadzieścia stopni, etapów


SJP.pl


dwudziestosześcioipółletni

1. trwający dwadzieścia sześć lat i pół roku; przypadający za dwadzieścia sześć lat i pół roku;
2. będący w wieku dwudziestu sześciu lat i pół roku, mający dwadzieścia sześć lat i pół roku


SJP.pl


dwudziestosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia sześć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestosześciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: dvuʒ́estošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosześcioletni

 rzecz. dwudziestosześciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia sześć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia sześć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestosześciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: dvuʒ́estošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestosześcioletni

 rzecz. dwudziestosześciolatek m.

Wiktionary


dwudziestosześcioletni

mający dwadzieścia sześć lat, trwający dwadzieścia sześć lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwadzieścia sześć lat

 (1.2) trwający dwadzieścia sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inspektor Borman oskarża dwudziestosześcioletnią kobietę z Kaulun, która porzuciła swe półtoraroczne dziecko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestosześciolatek m., dwudziestosześciolatka ż.

Wiktionary


dwudziestosześcioosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu sześciu osób, mogący pomieścić dwadzieścia sześć osób

 (1.2) złożony z dwudziestu sześciu osób, wykonywany przez dwadzieścia sześć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeść•osobovy

Wiktionary


dwudziestosześciotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu sześciu tomów, zawarty w dwudziestu sześciu tomach, wydany w dwudziestu sześciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeśćotõmovy

Wiktionary


dwudziestotomowy

składający się z dwudziestu tomów, zawarty w dwudziestu tomach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu tomów, zawarty w dwudziestu tomach, wydany w dwudziestu tomach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oxford English Dictionary to fundamentalny dla języka angielskiego, dwudziestotomowy słownik, nad którym prace rozpoczęto jeszcze w XIX wieku. [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estotõmovy

Wiktionary


dwudziestotonowy

1. ważący dwadzieścia ton;
2. mieszczący dwadzieścia ton czegoś;
3. mogący unieść dwadzieścia ton


SJP.pl


dwudziestotrzygodzinny

trwający dwadzieścia trzy godziny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia trzy godziny

 (1.2) będący w wieku dwudziestu trzech godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuʒ́estoṭšygoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwudziestotrzyipółletni

mający dwadzieścia trzy lata i pół roku


SJP.pl


dwudziestotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dwadzieścia trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia trzy lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwudziestotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestotrzyletni

 rzecz. dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary


dwudziestotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dwadzieścia trzy lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia trzy lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwudziestotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatka, AS: dvuʒ́estoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestotrzyletni

 rzecz. dwudziestotrzylatek m.

Wiktionary


dwudziestotrzyletni

mający dwadzieścia trzy lata, trwający dwadzieścia trzy lata itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dwadzieścia trzy lata

 (1.2) trwający dwadzieścia trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwudziestotrzyletnia Keiko Arimoto z radością przemierzała nieznane jej ulice Kopenhagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestotrzylatek m., dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary


dwudziestotrzyosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwudziestu trzech osób, mogący pomieścić dwadzieścia trzy osoby

 (1.2) złożony z dwudziestu trzech osób, wykonywany przez dwadzieścia trzy osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšyosobovy

Wiktionary


dwudziestotrzytomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwudziestu trzech tomów, zawarty w dwudziestu trzech tomach, wydany w dwudziestu trzech tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšytõmovy

Wiktionary


dwudziestotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dwadzieścia tygodni

 (1.2) będący w wieku dwudziestu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvuʒ́estotygodʹńovy

Wiktionary


dwudziestotysięcznik

statek o nośności dwudziestu tysięcy ton


SJP.pl


dwudziestotysięczny

1. będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwudziestu tysięcy;
2. złożony z dwudziestu tysięcy jednostek;
3. przeznaczony dla dwudziestu tysięcy osób lub rzeczy


SJP.pl


dwudziestowieczny

dotyczący dwudziestego wieku, pochodzący z dwudziestego wieku, żyjący w dwudziestym wieku, dziejący się w dwudziestym wieku itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wywodzący się z dwudziestego wieku; taki, który miał miejsce lub żył w dwudziestym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewiętnastowieczne powieści traktowały o miłości jednostek ponad podziałami społecznymi, dwudziestowieczne — o samotności jednostki w świecie bez podziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvud͡ʑɛstɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: dvuʒ́estovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestowiecze n.

Wiktionary


dwudziestowiekowy

mający dwadzieścia wieków, trwający dwadzieścia wieków


SJP.pl


dwudziestowęglowy

mający dwadzieścia atomów węgla w cząsteczce


SJP.pl


dwudziestozłotowy

mający wartość dwudziestu złotych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość dwudziestu złotych

 (1.2) wynoszący dwadzieścia złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na banknocie dwudziestozłotowym widnieje rotunda z Cieszyna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziestozłotówka ż.

Wiktionary


dwudziestozłotówka

moneta o nominale dwudziestu złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta lub banknot, którego wartość wynosi dwadzieścia złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɔzwɔˈtufka, AS: dvuʒ́estozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwudziestozłotowy

Wiktionary


dwudziestościan

dwudziestościan foremny - jedna z pięciu brył platońskich, mająca 12 wierzchołków, 30 krawędzi i 20 ścian będących trójkątami równobocznymi; ikosaedr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dwudziestu ścianach

Wiktionary


dwudziesty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 20


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 20

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po dziewiętnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) dwudziesta: godzina dwudziesta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od połowy lat dwudziestych zaczęto odkrywać Suwalszczyznę dla turystyki.

 (1.1) Po dwudziestym stopniu po prostu musiała zatrzymać się, żeby złapać oddech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈd͡ʑɛstɨ, AS: dvuʒ́esty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwudziesta ż., dwudziestka ż.

 licz. dwadzieścia, dwadzieścioro

 temsłow. dwudziesto-

Wiktionary


dwudziestówka

dawniej: moneta o wartości dwudziestu jednostek danego pieniądza


SJP.pl


dwudzionek

żartobliwie: weekend


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. weekend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już piątek, jeszcze tylko jeden dzień i dwudzionek!

Wiktionary


dwudźwięk

w muzyce: dwa dźwięki brzmiące jednocześnie


SJP.pl


dwuelektrodowy

mający dwie elektrody


SJP.pl


dwuelementowy

złożony z dwóch elementów


SJP.pl


dwuetapowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dwóch etapach, fazach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budowa kanalizacji w Kiełpinie przebiegać będzie dwuetapowo, w 2005 i 2006 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɔ, AS: dvuu̯etapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwufazowo, dwustopniowo

Wiktionary


dwuetapowy

składający się z dwóch etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się w dwóch etapach, realizowany w dwóch etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɨ, AS: dvuu̯etapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwuetapowo

Wiktionary


dwuetatowiec

potocznie: osoba pracująca na dwa etaty


SJP.pl


dwuetatowość

praca na dwóch płatnych etatach przez pracownika


SJP.pl


dwuetatowy

pracujący na dwóch etatach


SJP.pl


dwuetyl

związek chemiczny, np. szczawian dwuetylu; dietyl


SJP.pl


dwuetyloamid

dwuetyloamid kwasu lizergowego - organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna; LSD, dietyloamid


SJP.pl


dwuetyloamina

amina drugorzędowa stosowana do produkcji gum, farb, żywic; dietyloamina


SJP.pl


dwuetylowy

→ dwuetyl; dietylowy


SJP.pl


dwueurówka

moneta o nominale dwóch euro


SJP.pl


dwufalowy

działający przy pomocy dwóch fal biegnących, np. układ dwufalowy, antena dwufalowa


SJP.pl


dwufazowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dwóch fazach, etapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obliczenia związane z doborem parametrów mechanizmów napędowych wysięgnika wykonuje się dwufazowo.

 (1.1) W innych przypadkach choroba przebiega dwufazowo, pojawiają się objawy podobne do grypy; złe samopoczucie, podwyższona temperatura i bóle głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɔ, AS: dvufazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwufazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuetapowo, dwustopniowo

Wiktionary


dwufazowość

→ dwufazowy


SJP.pl

Patrz:

dwufazowy

dwufazowy

1. składający się z dwóch faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich dwóch prądów przemiennych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch faz, etapów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę upływu czasu coraz częściej pojawiają się cykle dwufazowe - z jajeczkowaniem mniej więcej w połowie cyklu, miesiączki wtedy stają się regularniejsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɨ, AS: dvufazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwufazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwustopniowy, dwuetapowy

Wiktionary


dwufenol

związek z dwoma grupami fenolowymi; difenol


SJP.pl


dwufenyl

organiczny związek chemiczny, dimer benzenu; difenyl, bifenyl


SJP.pl


dwufenyloamina

związek chemiczny używany jako fungicyd; difenyloamina


SJP.pl


dwufenyloetan

organiczny związek chemiczny; difenyloetan


SJP.pl


dwufenylometan

związek chemiczny powstający z benzolu przez działanie chlorku benzylu w obecności chlorku glinowego; difenylometan


SJP.pl


dwufenylowy

→ dwufenyl; difenylowy


SJP.pl


dwufosfat

rodzaj sztucznego nawozu mineralnego fosforowego; precypitat


SJP.pl


dwufosforan

sól lub ester kwasu difosforowego; difosforan


SJP.pl


dwufosforanowy

przymiotnik od: dwufosforan


SJP.pl


dwufosforany

sól lub ester kwasu difosforowego; difosforan


SJP.pl


dwufotonowy

mikroskopia dwufotonowa - jedna z odmian mikroskopii fluorescencyjnej pozwalająca na obrazowanie próbek o grubości do 1 milimetra


SJP.pl


dwufrankowy

mający wartość dwóch franków


SJP.pl


dwufunkcyjność

→ dwufunkcyjny


SJP.pl

Patrz:

dwufunkcyjny

dwufunkcyjny

mający dwie funkcje


SJP.pl


dwufuntowy

1. mający wartość dwóch funtów;
2. ważący dwa funty


SJP.pl


dwugarbny

wielbłąd dwugarbny - wielbłąd o dwóch garbach, hodowany przede wszystkim w Azji; baktrian


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa garby (najczęściej o wielbłądzie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już otwierałem usta, chcąc go nazwać dwugarbnym wielbłądem, gdy raptem zastanowiła mnie jego wyciągnięta ręka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarbnɨ, AS: dvugarbny

Wiktionary


dwugarmond

rozmiar czcionki o wielkości 20 punktów typograficznych (7,520 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarmɔ̃nt, AS: dvugarmõnt

Wiktionary


dwugatunkowy

złożony z dwóch gatunków, występujący w dwóch gatunkach


SJP.pl


dwugaz

mieszanina gazu węglowego i gazu wodnego


SJP.pl


dwugodzinny

trwający dwie godziny; dwugodzinowy (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwie godziny

 (1.2) mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związkowcy rozważają zorganizowanie ogólnopolskiego dwugodzinnego strajku ostrzegawczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwugodzinowy

rzadko: dwugodzinny (trwający dwie godziny)


SJP.pl


dwugramowy

ważący dwa gramy


SJP.pl


dwugroszowy

mający wartość dwóch groszy


SJP.pl


dwugroszówka

moneta o wartości dwu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi dwa grosze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡrɔˈʃufka, AS: dvugrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwugroszowy

Wiktionary


dwuguzka

wałczatka dwuguzka - gatunek pszczoły


SJP.pl


dwugwintowy

mający dwa gwinty


SJP.pl


dwugłos

1. wypowiedź dwóch osób na ten sam temat;
2. śpiew na dwa głosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dialog

 (1.2) muz. duet

Wiktionary

Dwugłos – pojęcie używane w dwóch różnych znaczeniach: muzycznym oraz przenośnym, dotyczącym debaty lub dyskusji publicznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvuɡwɔs, AS: dvugu̯os

Wiktionary


dwugłoska

połączenie dwóch samogłosek w jednej sylabie; dyftong


SJP.pl


dwugłosowość

→ dwugłosowy


SJP.pl

Patrz:

dwugłosowy

dwugłosowy

złożony z dwóch głosów, skomponowany na dwa głosy, wykonywany przez dwa głosy itp.


SJP.pl


dwugłowicowy

wyposażony w dwie głowice


SJP.pl


dwugłowy

mający dwie głowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wsi poszła fama, że Mućka u Wiśniewskich urodziła dwugłowe cielę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡwɔvɨ, AS: dvugu̯ovy

Wiktionary


dwugłośnikowy

mający dwa głośniki


SJP.pl


dwuhakowy

mający dwa haki


SJP.pl


dwuhektarowy

1. będący wielkości dwóch hektarów;
2. posiadający dwa hektary ziemi (np. rolnik dwuhektarowy)


SJP.pl


dwuhol

jednoczesny start za samolotem dwóch szybowców na linach holowniczych o różnej długości


SJP.pl


dwuimienny

mający dwa imiona


SJP.pl


dwuinstancyjność

→ dwuinstancyjny


SJP.pl

Patrz:

dwuinstancyjny

dwuipółgodzinny

trwający dwie i pół godziny


SJP.pl


dwuipółkilometrowy

mający długość dwóch i pół kilometra, wynoszący dwa i pół kilometra


SJP.pl


dwuipółkrotność

→ dwuipółkrotny


SJP.pl

Patrz:

dwuipółkrotny

dwuipółkrotny

powtarzający się dwa i pół raza


SJP.pl


dwuipółletni

mający dwa lata i pół roku


SJP.pl


dwuipółmetrowy

mający długość dwóch i pół metra


SJP.pl


dwuipółmilionowy

liczący dwa i pół miliona czegoś


SJP.pl


dwuipółminutowy

trwający dwie i pół minuty


SJP.pl


dwuizbowość

→ dwuizbowy


SJP.pl

Patrz:

dwuizbowy

dwuizbowy

przymiotnik

 (1.1) złożony z dwóch izb, pomieszczeń

 (1.2) praw. polit. składający się z dwóch izb parlamentarnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gmina przygotowała dla stróżów prawa dwuizbową, wyremontowaną siedzibę.

 (1.2) W Pekinie istnieje nawet parlament dwuizbowy – parlament, który nazywa się Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujizˈbɔvɨ, AS: dvui ̯izbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuizbowość ż.

Wiktionary


dwuizbówka

mieszkanie dwuizbowe


SJP.pl


dwujajeczny

zawierający dwa jajka na pewną porcję


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zawiera dwa jajka (na pewną porcję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: dvui ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwujajowy

Wiktionary


dwujezdniowy

mający dwujez dni, trwający dwujez dni itp.


SJP.pl


dwujądrowy

mający dwa jądra


SJP.pl


dwujęzyczność

→ dwujęzyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. posługiwanie się dwoma językami

 (1.2) cecha rzeczy napisanej w dwóch językach

 (1.3) cecha czegoś, w czym używa się dwóch języków

Wiktionary

Patrz:

dwujęzyczny

Przykłady

 (1.3) Ten wrzesień na przykład jest pomyślany po to, by pokazać na rozmaite sposoby niemiecko-łużycką dwukulturalność i naturalną dwujęzyczność miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwujęzyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilingwizm

Wiktionary


dwujęzyczny

dwujęzykowy;
1. posługujący się dwoma językami;
2. napisany w dwóch językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się dwoma językami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku: mówiący w dwóch językach

 (1.2) napisany w dwóch językach

 (1.3) zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek był dwujęzyczny, urodził się w Niemczech, ale większość życia spędził w Polsce, mówił więc po niemiecku i po polsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwujęzyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) dwujęzykowy

Wiktionary


dwujęzykowy

dwujęzyczny;
1. posługujący się dwoma językami;
2. napisany w dwóch językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się dwoma językami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. dwujęzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwujęzyczny

Wiktionary


dwukadencyjność

okres dwóch kadencji


SJP.pl


dwukadencyjny

trwający przez dwie kadencje


SJP.pl


dwukanałowy

o urządzeniu elektronicznym: mający dwa kanały umożliwiające przekaz sygnałów elektrycznych


SJP.pl


dwukaratowy

ważący dwa karaty


SJP.pl


dwukartkowy

mający dwie kartki


SJP.pl


dwukasetowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony na dwie kasety

 (1.2) składający się z dwóch kaset

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukasɛˈtɔvɨ, AS: dvukasetovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukieszeniowy

Wiktionary


dwuketon

związek organiczny o cząsteczkach zawierających 2 grupy karbonylowe (ketonowe); diketon


SJP.pl


dwuketony

związek organiczny o cząsteczkach zawierających 2 grupy karbonylowe (ketonowe); diketon


SJP.pl


dwukielich

rodzaj kształtki rurowej, mufa łącząca dwie rury kanalizacyjne


SJP.pl


dwukierunkowiec

potocznie: osoba, która studiuje lub ukończyła dwa kierunki


SJP.pl


dwukierunkowość

→ dwukierunkowy


SJP.pl

Patrz:

dwukierunkowy

dwukierunkowy

przymiotnik

 (1.1) działający, odbywający się w dwóch kierunkach, mający dwa kierunki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spora część ulic, dotychczas dwukierunkowych, będzie ulicami jednokierunkowymi.

 (1.1) Miała więc miejsce dwukierunkowa ekspansja chrześcijaństwa średniowiecznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucɛrũŋˈkɔvɨ, AS: dvuḱerũŋkovy

Wiktionary


dwukilogramowy

1. ważący 2 kilogramy;
2. przeznaczony na 2 kilogramy czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ważący dwa kilogramy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam piękny dwukilogramowy schab bez kości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: dvuḱilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dwukilowy

Wiktionary


dwukilometrowy

mający długość dwóch kilometrów, wynoszący dwa kilometry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wielkość dwóch kilometrów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całym, dwukilometrowym odcinku drogi są same dziury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: dvuḱilõmetrovy

Wiktionary


dwukilowiec

jacht z dwoma kilami; jacht dwukilowy


SJP.pl


dwukilowy

1. potocznie: dwukilogramowy;
2. jacht dwukilowy - jacht z dwoma kilami; dwukilowiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. dwukilogramowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam dwukilową szynkę na święta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuciˈlɔvɨ, AS: dvuḱilovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwukilogramowy

Wiktionary


dwuklamrowy

mający dwie klamry


SJP.pl


dwuklapkowce

morski ślimak tyłoskrzelny


SJP.pl


dwuklapkowiec

morski ślimak tyłoskrzelny


SJP.pl


dwuklapkowy

mający dwie klapki


SJP.pl


dwuklapowy

o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na dwie części


SJP.pl


dwuklasowość

→ dwuklasowy


SJP.pl

Patrz:

dwuklasowy

dwuklasowy

obejmujący dwie klasy, mający dwie klasy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) eduk. mający dwie klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wiosce funkcjonowała dwuklasowa szkoła podstawowa.

Wiktionary


dwuklasówka

potocznie: szkoła dwuklasowa


SJP.pl


dwuklik

podwójne, szybkie kliknięcie, np. przyciskiem myszy komputerowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. podwójne kliknięcie przyciskiem myszy komputerowej

Wiktionary


dwukolczak

dwukolczak śródziemnomorski - gatunek rośliny z rodziny szakłakowatych


SJP.pl

Dwukolczak, dzierżydrzewo ("Paliurus" Miller) – rodzaj roślin z rodziny szakłakowatych ("Rhamnaceae"). Obejmuje 5 gatunków. Jeden z nich – dwukolczak śródziemnomorski "P. spina-christi" – rośnie w południowej Europie, Bliskim Wschodzie, w regionie Kaukazu, na wschodzie po Iran, Afganistan, Tadżykistan i Uzbekistan (jako introdukowany także w Teksasie i Chinach). Pozostałe cztery gatunki rosną w Azji Wschodniej od Wietnamu po Półwysep Koreański i Japonię, przy czym trzy z nich są endemitami Chin.

Wikipedia


dwukolny

przestarzale: dwukołowy


SJP.pl


dwukolorowość

dwubarwność, dichroizm


SJP.pl


dwukolorowy

mający dwa kolory (barwy); dwubarwny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dwa kolory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tapicerka jest dwukolorowa – górna część szara, a dolna beżowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔlɔˈrɔvɨ, AS: dvukolorovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwubarwny

Wiktionary


dwukolumnowy

złożony z dwóch kolumn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z dwóch kolumn

Wiktionary


dwukomorowy

mający dwie komory


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. mający dwie komory

Wiktionary


dwukomorówka

potocznie: kąpiel dwukomorowa


SJP.pl


dwukomórkowy

składający się z dwóch komórek


SJP.pl


dwukondygnacjowy

mający dwie kondygnacje; dwukondygnacyjny


SJP.pl


dwukondygnacyjny

mający dwie kondygnacje; dwukondygnacjowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z dwóch kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Chcemy, aby na placu Św. Katarzyny powstał dwukondygnacyjny parking podziemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: dvukõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupoziomowy

Wiktionary


dwukonka

dawniej: dorożka dwukonna


SJP.pl


dwukonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dwa konie;
2. o silniku: mający moc dwóch koni mechanicznych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do dwóch koni

 (1.2) techn. mot. mający moc dwóch koni mechanicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierowca ciągnika będąc w stanie nietrzeźwym najechał na wóz dwukonny powodując rany u trzech osób.

 (1.2) Łódź wyposażona jest w dwukonny silnik zaburtowy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parokonny

Wiktionary


dwukoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 2 korony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvukorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukoronówka

Wiktionary


dwukoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale 2 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnufka, AS: dvukorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwukoronowy

Wiktionary


dwukołowiec

1. pojazd elektryczny z dwoma kołami po bokach;
2. przestarzale: pojazd o dwóch kołach; rower, bicykl


SJP.pl


dwukołowy

mający dwa koła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dwa koła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ręcznego transportu paliwa służą jednokołowe taczki lub dwukołowe wózki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔˈwɔvɨ, AS: dvukou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukółka ż., dwukołowiec m.

Wiktionary


dwukołówka

pojazd na dwóch kołach; dwukółka


SJP.pl


dwukreślny

oktawa dwukreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z dwójką arabską w górnym indeksie)


SJP.pl


dwukrok

sposób biegania na nartach stosowany głównie na płaskim terenie


SJP.pl


dwukropek

1. biedronka dwukropka - gatunek owada z rodziny biedronkowatych;
2. widelnica dwukropka - gatunek owada z rodziny widelnicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

Wiktionary

Dwukropek dwukropek

Dwukropek (:) – znak interpunkcyjny w postaci dwóch umiejscowionych jedna nad drugą kropek (:), stosowany w środku zdania. Dwukropek jest znakiem zapowiadającym nową treść, np. przytoczenie czyjejś mowy, wymienianie terminów, tytułów, obcych zwrotów, wyliczenie osób lub przedmiotów, wprowadzonych zbiorowo – w formie ogólnej – w poprzedniej frazie. Kiedy to możliwe, należy unikać używania dwóch dwukropków w jednym wypowiedzeniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwukropek używany jest do oznaczenia, że to, co za nim stoi, jest wyjaśnieniem lub rozwinięciem tego, co go poprzedza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔpɛk, AS: dvukropek

Wiktionary


dwukropka

1. biedronka dwukropka - gatunek owada z rodziny biedronkowatych;
2. widelnica dwukropka - gatunek owada z rodziny widelnicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. biedronka o dwóch kropkach na pancerzyku

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) D. lp. od: dwukropek

Wiktionary


dwukropkowy

1. mający dwie kropki;
2. dłużynka dwukropkowa - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


dwukrotnie

przysłówek

 (1.1) dwa razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdej nocy dwukrotnie personel obchodził pokoje, głośno otwierał drzwi, zapalał światło, gadał, budził, kontrolował czy nikt nie robił czegoś głupiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvukrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przym. dwukrotny

 przysł. dwakroć

 licz. dwakroć

Wiktionary


dwukrotność

→ dwukrotny


SJP.pl

Patrz:

dwukrotny

dwukrotny

powtarzający się dwa razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dwa razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwa razy

 (1.3) dwa razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile armata uzyskała ocenę pozytywną, to urządzenia do kierowania ogniem z powodu dwukrotnych awarii zdyskwalifikowano.

 (1.3) Przebicie jest więc dwukrotne. – Z tego, co zarabiamy, możemy utrzymać rodziny, dać pracę kilkudziesięciu pracownikom firmy i kolejnym, od których odbieramy makulaturę – mówi Sobczyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtnɨ, AS: dvukrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwukrotność ż.

 przysł. dwukrotnie, dwakroć, podwójnie

 licz. dwakroć

Wiktionary


dwuksiąg

cykl dwóch utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; dylogia


SJP.pl


dwukulturowość

→ dwukulturowy


SJP.pl

Patrz:

dwukulturowy

dwukulturowy

związany z dwiema kulturami, funkcjonujący w dwóch kulturach


SJP.pl


dwukumarol

środek zapobiegający tworzeniu się skrzeplin w naczyniach krwionośnych, hamujący powstawanie protrombiny w wątrobie; trombosan


SJP.pl


dwukwadratowy

dotyczący kwadratu liczby będącej już kwadratem


SJP.pl


dwukwas

kwas dwuzasadowy; dikwas


SJP.pl


dwukwiatowy

fiołek dwukwiatowy - gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych


SJP.pl


dwukółka

rodzaj powozu; bieda, biedka, biga, bida


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pojazd konny na dwóch kołach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkuwka, AS: dvukuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwukołowy

Wiktionary


dwukółkowy

mający dwa kółka


SJP.pl


dwukąt

figura geometryczna, część sfery ograniczona dwiema płaszczyznami przechodzącymi przez jej środek


SJP.pl


dwukłosowy

mający dwa kłosy


SJP.pl


dwulampowy

mający dwie lampy


SJP.pl


dwulatek

dziecko mające dwa lata; dwuroczniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) chłopiec w wieku dwóch lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę mające dwa lata

 (2.2) rzecz lub roślina mające dwa lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwulatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W żłobku utworzono dodatkową grupę dla dwulatków.

 (1.1) Niektórzy dwulatkowie nie potrafią jeszcze sikać do nocnika.

 (1.1) Niektóre dwulatki w naszym żłobku strasznie płaczą.

 (2.1) W stajni było pięć koni, w tym dwa dwulatki.

 (2.2) Kupiłem samochód. To dwulatek, ale wygląda jak prosto spod igły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatɛk, AS: dvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulatka ż.

 przym. dwuletni

Wiktionary


dwulatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca dwa lata;
2. okres obejmujący dwa lata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca dwa lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwa lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatka, AS: dvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuletni

 rzecz. dwulatek m.

Wiktionary


dwulatki

dziecko mające dwa lata; dwuroczniak


SJP.pl


dwulecie

1. okres dwóch lat;
2. druga rocznica czegoś


SJP.pl


dwulekowy

składający się z dwóch leków


SJP.pl


dwuletni

mający dwa lata, trwający dwa lata itp.; dwuroczny (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dwa lata

 (1.2) trwający dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem dwuletni samochód, a wszystko się już w nim psuje.

 (1.2) To nie są prawdziwe studia, tylko jakieś dwuletnie studium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlɛtʲɲi, AS: dvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulecie n., dwulatek mos./mzw., dwulatka ż.

Wiktionary


dwulicowiec

człowiek skrywający prawdziwe myśli i uczucia, by przedstawić się w lepszym świetle; hipokryta, kłamca, faryzeusz, dwulicowiec


SJP.pl


dwulicowo

przysłówek

 (1.1) w sposób dwulicowy, nieszczerze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowość ż.

 przym. dwulicowy

Wiktionary


dwulicowość

hipokryzja, obłuda, fałszywość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈt͡sɔvɔɕt͡ɕ, AS: dvulʹicovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowiec m.

 przym. dwulicowy

 przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwójna moralność, fałszywość, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, hipokryzja, obłuda, przewrotność, zakłamanie

Wiktionary


dwulicowy

fałszywy, mówiący co innego zależnie od okoliczności i rozmówcy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) postępujący według zasad podwójnej moralności

 (1.2) daw. mający dwa aspekty, znaczenia

 (1.3) daw. mający dwa lica, dwie twarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę otwarcie powiedzieć, że nie spotkałem nigdy kogoś bardziej dwulicowego [...]

 (1.1) Dlaczego właśnie Zbigniew Romaniuk jest bohaterem pana filmu? Przecież okazuje się osobą dwulicową, nie broni swych poglądów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈt͡sɔvɨ, AS: dvulʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwulicowość ż., dwulicowiec m.

 przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obłudny, fałszywy, nieszczery, faryzejski, jezuicki, przewrotny, zakłamany

Wiktionary


dwulinijkowy

składający się z dwóch linijek; dwuwersowy, dwuwierszowy


SJP.pl


dwuliniowy

złożony z dwóch linii; bilinearny


SJP.pl


dwulistkowy

mający dwa listki


SJP.pl


dwulistnik

roślina zielna


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwulistny

1. mający dwa liście;
2. mający liście ułożone po dwa w okółku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający liście ułożone po dwa w okółku

Wiktionary


dwuliterowy

złożony z dwóch liter; biliterowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z dwóch liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwuliterowy skrótowiec PO może znaczyć np. Platforma Obywatelska bądź program operacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvulʹiterovy

Wiktionary


dwuliterówka

słowo dwuliterowe; dwójka


SJP.pl


dwulitrowy

1. mający pojemność dwóch litrów;
2. zawierający dwa litry czegoś


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający pojemność dwóch litrów, zawierający dwa litry czegoś

Wiktionary


dwuliścienne

przedstawiciel gromady należącej do okrytozalążkowych


SJP.pl

Dwuliścienne ("Dicotyledones") – wyróżniany w niektórych systemach jeszcze do końca XX wieku takson obejmujący wszystkie rośliny okrytonasienne z wyjątkiem jednoliściennych. Nazwa tej grupy roślin wywodzi się od wspólnej dla nich cechy – obecności dwóch liści zarodkowych (liścieni).

Wikipedia


dwuliścienny

przedstawiciel gromady należącej do okrytozalążkowych


SJP.pl


dwulokalowy

mający dwa lokale


SJP.pl


dwulufka

rodzaj śrutowej broni myśliwskiej, odmiana dubeltówki


SJP.pl


dwulufowy

mający dwie lufy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. mający dwie lufy

Wiktionary


dwumandatowy

dysponujący dwoma mandatami poselskimi, senatorskimi itp.


SJP.pl


dwumarkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość dwóch marek

 (1.2) wynoszący dwie marki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok kufla leżała dwumarkowa moneta.

Wiktionary


dwumasa

potocznie: dwumasowe koło zamachowe - - element odpowiedzialny za tłumienie drgań i niwelowanie przeciążeń działających na skrzynię biegów i inne części układu napędowego


SJP.pl


dwumasowy

dwumasowe koło zamachowe - element odpowiedzialny za tłumienie drgań i niwelowanie przeciążeń działających na skrzynię biegów i inne części układu napędowego


SJP.pl


dwumasztowiec

statek dwumasztowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek mający dwa maszty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: dvũmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwumasztowy

Wiktionary


dwumasztowy

mający dwa maszty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o żaglowcu: mający dwa maszty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvɨ, AS: dvũmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumasztowiec m., dwumasztowość ż.

Wiktionary


dwumecz

konfrontacja dwu drużyn lub zawodników, składająca się z meczu i rewanżu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwumecz (koszykówka)
  • dwumecz (piłka nożna)

Wikipedia


dwumeczowy

składający się z dwóch meczów


SJP.pl


dwumetrowiec

potocznie: osoba mająca dwa metry wzrostu


SJP.pl


dwumetrowy

mający długość dwóch metrów, wynoszący dwa metry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mierzący dwa metry albo dwa metry kwadratowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszej drużynie koszykarskiej występują tylko dwumetrowi zawodnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmɛˈtrɔvɨ, AS: dvũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumetrowiec m.

Wiktionary


dwumetrówka

przedmiot o długości dwóch metrów


SJP.pl


dwumetyl

związek chemiczny, np. siarczan dwumetylu; dimetyl


SJP.pl


dwumetyloamina

amina alifatyczna, gaz o zapachu zgniłych ryb; dimetyloamina


SJP.pl


dwumetyloanilina

związek chemiczny powstający przy ogrzewaniu aniliny z kwasem solnym i alkoholem metylowym; ważny produkt wyjściowy przy fabrykacji barwników


SJP.pl


dwumetylobenzen

pochodna benzenu posiadająca dwie grupy metylowe przyłączone do pierścienia aromatycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zob. ksylen.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kolokwium mieliśmy opisać otrzymywanie dwumetylobenzenu z benzenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvumɛˈtɨlɔˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: dvumetylobẽũ̯zẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksylen

Wiktionary


dwumetyloformamid

bezbarwna, higroskopijna, ruchliwa ciecz o specyficznym zapachu zgniłych ryb; stosowany głównie jako rozpuszczalnik substancji organicznych i jako absorbent gazów kwaśnych


SJP.pl


dwumetylotereftalan

ester kwasu tereftalowego; ciało krystaliczne w postaci blaszek lub igiełek, rozpuszczalne w czterochlorku węgla, acetonie, eterze i dwumetyloformamidzie


SJP.pl


dwumetylowy

eter dwumetylowy - organiczny związek chemiczny z grupy eterów, produkowany z gazu ziemnego, węgla lub biomasy; dimetyloeter, eter dimetylowy


SJP.pl


dwumian

suma dwóch elementów będących zmiennymi, liczbami bądź iloczynami zmiennych i/lub liczb (np.: x+y, 2x-5)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. suma lub różnica dwóch jednomianów;

Wiktionary

Dwumian – suma dwóch jednomianów. Dwumian jest rodzajem wielomianu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dwumianik mrz.

 przym. dwumianowy

Wiktionary


dwumianik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dwumian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dwumian, lecz tylko mały dwumianik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwumian m.

Wiktionary


dwumianowy

mający dwa miana


SJP.pl


dwumiarowy

1. o wierszu: mający dwie miary metryczne;
2. o takcie: dzielący się na dwie jednostki rytmiczne


SJP.pl


dwumiasto

zespół dwóch sąsiadujących ze sobą miast


SJP.pl


dwumiejscowy

mający dwa miejsca siedzące, mieszczący dwie osoby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa miejsca, przeznaczony dla dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Półtora Słupka także okazał się jednym z najbardziej udanych samolotów wielozadaniowych tej wojny. W wersji dwumiejscowej był samolotem rozpoznawczym, w jednomiejscowej myśliwcem bombardującym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: dvũmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuosobowy

Wiktionary


dwumies.

skrót od: dwumiesięcznik


SJP.pl


dwumiesięcznik

publikacja ukazująca się raz na dwa miesiące


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czasopismo wychodzące regularnie co dwa miesiące

Wiktionary

Dwumiesięcznik – czasopismo, które ukazuje się raz na dwa miesiące. Dwumiesięczniki poświęcone są najczęściej konkretnej problematyce, np. nauce, technice. Niektóre dwumiesięczniki wydawane są też w formie biuletynów.

Nazwa utworzona na wzór miesięcznika, spopularyzowana głównie w XX w. w związku z intensywnym rozwojem czasopism naukowych i czasopism fachowych. Ze względu na formę zewnętrzną podobne są do miesięczników lub do kwartalników.

Wikipedia


dwumiesięczny

mający dwa miesiące, trwający dwa miesiące itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwa miesiące

 (1.2) będący w wieku dwóch miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dwumiesięcznym stażu wreszcie otrzymałem dyplom czeladnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dwumiliardowy

liczący dwa miliardy czegoś


SJP.pl


dwumilimetrowy

mający długość dwóch milimetrów, wynoszący dwa milimetry


SJP.pl


dwumilionowy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 2 000 000;
2. liczący dwa miliony czegoś


SJP.pl


dwumilowy

mierzący dwie mile


SJP.pl


dwuminutowy

trwający dwie minuty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwie minuty

Wiktionary


dwumlask

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. inform. podwójne kliknięcie

Wiktionary


dwumocznik

związek chemiczny stosowany w analizie chemicznej; dimocznik


SJP.pl


dwumodułowy

składający się z dwóch modułów


SJP.pl


dwumorgowy

mający długość dwóch mórg (morgów), wynoszący dwa (dwie) morgi


SJP.pl


dwumotorowiec

pojazd napędzany dwoma motorami


SJP.pl


dwumotorowy

poruszany siłą dwóch motorów; dwusilnikowy


SJP.pl


dwunaczyniowy

mający dwa naczynia


SJP.pl


dwunarodowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto bądź co związane jest z dwoma narodami lub obejmuje dwa narody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Warszawie tęskni za wielokulturowym Berlinem, w Niemczech brakuje jej Polski. To jedyna rzecz, która przeszkadza jej w dwunarodowości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnarɔˈdɔvɔɕt͡ɕ, AS: dvũnarodovość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunarodowościowy, dwunarodowy

Wiktionary


dwunarodowy

odnoszący się do dwóch narodów, np. państwo dwunarodowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dwoma narodami lub obejmujący dwa narody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwunarodowa Bośnia ma być połączona luźnymi więzami z Chorwacją — rozmowy w tej sprawie odłożono jednak na później.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnarɔˈdɔvɨ, AS: dvũnarodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunarodowość ż.

 przym. dwunarodowościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunarodowościowy

Wiktionary


dwunasta

godzina dwunasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 12 w południe

 (1.2) godzina 12 o północy

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dwunasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezes będzie uchwytny tylko od dziesiątej do dwunastej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) południe

 (1.2) północ

Wiktionary


dwunastak

samiec sarny lub jelenia o sześciu odnogach na każdym rogu poroża


SJP.pl


dwunastka

1. grupa dwunastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 12;
3. dwanaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 12

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 12

 (1.3) całość składająca się z dwunastu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 12 – liczba naturalna.
  • Dwunastka - rodzaj śrutowej broni myśliwskiej.
  • Fałszywa dwunastka
  • Parszywa dwunastka
  • Fałszywa dwunastka II

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Długo czekałem na tramwaj. W końcu przyjechała dwunastka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastka, AS: dvũnastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunasta ż., dwunastnica ż.

 przym. dwunasty

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary


dwunastkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dwanaście, dotyczący liczby dwanaście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fatalna opinia o tej liczbie sięga zamierzchłych, jeszcze babilońskich czasów, kiedy uchodziła za tę liczbę, która wzburza doskonałość systemu dwunastkowego.

Wiktionary


dwunastnica

początkowy odcinek jelita cienkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. początkowy odcinek jelita cienkiego;

Wiktionary

Dw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈstʲɲit͡sa, AS: dvũnastʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż.

 przym. dwunastniczy, dwunasty, dwunastnicowy

 licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary


dwunastnicowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z dwunastnicą, dotyczący dwunastnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastnica ż.

 przym. dwunastniczy

Wiktionary


dwunastniczy

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący dwunastnicy, produkowany w dwunastnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ssaków zadaniem gruczołów dwunastniczych jest produkcja i wydzielanie soku dwunastniczego, zawierającego enzymy trawiące węglowodany, białka oraz tłuszcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈstʲɲit͡ʃɨ, AS: dvũnastʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastnica ż.

 przym. dwunastnicowy

Wiktionary


dwunastoboczny

dotyczący dwunastoboku, mający dwanaście boków, ograniczony dwunastoma płaszczyznami itp.


SJP.pl


dwunastocylindrowy

przymiotnik

 (1.1) techn. mający dwanaście cylindrów

Wiktionary


dwunastodniowy

mający dwanaście dni, trwający dwanaście dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwanaście dni

 (1.2) będący w wieku dwunastu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polski Komitet Pomocy Społecznej organizuje w Szkole Podstawowej nr 2 dwunastodniowe półkolonie dla około dwustu uczestników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: dvũnastodʹńovy

Wiktionary


dwunastogodzinny

trwający dwanaście godzin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwanaście godzin

 (1.2) będący w wieku dwunastu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvũnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwunastokilometrowy

mający długość dwunastu kilometrów, wynoszący dwanaście kilometrów


SJP.pl


dwunastokrotnie

przysłówek

 (1.1) dwanaście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Politechnika Koszalińska dzięki pomocy lokalnych władz zwiększyła dwunastokrotnie liczbę studentów.

 (1.1) Pisarz był dwunastokrotnie nominowany do nagrody im. Janusza A. Zajdla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvũnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwunastokrotność ż.

 przym. dwunastokrotny

Wiktionary


dwunastokrotność

→ dwunastokrotny


SJP.pl

Patrz:

dwunastokrotny

dwunastokrotny

powtarzający się dwanaście razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dwanaście razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwanaście razy

 (1.3) dwanaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtnɨ, AS: dvũnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokrotność ż.

 przysł. dwunastokrotnie

Wiktionary


dwunastokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dwunastokąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dwunastokąt, lecz tylko mały dwunastokącik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokąt m.

Wiktionary


dwunastokąt

figura płaska mająca 12 kątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt o dwunastu bokach

Wiktionary

Dwunastokąt – wielokąt o dwunastu bokach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwunastokątny

 rzecz. dwunastokącik mrz.

Wiktionary


dwunastokątny

przymiotnik

 (1.1) geom. mający dwanaście kątów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moneta ma kształt dwunastokątny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastokąt mrz.

Wiktionary


dwunastolatek

osoba, która ma dwanaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec mający dwanaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwanaście lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dwunastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatɛk, AS: dvũnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunastoletni

 rzecz. dwunastolatka

Wiktionary


dwunastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca dwanaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca dwanaście lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwanaście lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dwunastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatka, AS: dvũnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunastoletni

 rzecz. dwunastolatek m.

Wiktionary


dwunastolatki

osoba, która ma dwanaście lat


SJP.pl


dwunastolecie

1. okres dwunastu lat;
2. dwunasta rocznica czegoś


SJP.pl


dwunastoletni

1. trwający dwanaście lat; przypadający za dwanaście lat;
2. będący w wieku dwunastu lat, mający dwanaście lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwanaście lat

 (1.2) trwający dwanaście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uderzyła z ogromną siłą w kajak, którym płynęli Adam (…) z dwunastoletnią córką Agatką.

 (1.1) Ma dwoje dzieci: dwunastoletnią Dianę i trzyletniego Filipa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi, AS: dvũnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastolecie n., dwunastolatek m., dwunastolatka ż.

Wiktionary


dwunastoliterowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z dwunastu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvũnastolʹiterovy

Wiktionary


dwunastometrowy

przymiotnik

 (1.1) mierzący dwanaście metrów albo dwanaście metrów kwadratowych

Wiktionary


dwunastomiesięczny

mający dwanaście miesięcy, trwający dwanaście miesięcy (całoroczny) itp.; roczny, jednoroczny, jednoletni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwanaście miesięcy

 (1.2) będący w wieku dwunastu miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W praktyce, pamiętam, zgłaszałem projekt zmiany regulaminu, aby terminarz posiedzeń Sejmu był przynajmniej dwunastomiesięczny.

 (1.1) Ekonomiści prognozowali, że produkcja przemysłowa w październiku, w ujęciu dwunastomiesięcznym, wzrosła o 0,9 proc. (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvũnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roczny

 (1.2) roczny

Wiktionary


dwunastominutowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwanaście minut

Wiktionary


dwunastoosobowy

1. składający się z dwunastu osób;
2. przeznaczony dla dwunastu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwunastu osób, mogący pomieścić dwanaście osób

 (1.2) złożony z dwunastu osób, wykonywany przez dwanaście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvũnast•osobovy

Wiktionary


dwunastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i dwunastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


dwunastoprocentowy

stanowiący dwanaście procent czegoś


SJP.pl


dwunastostopniowy

1. mający dwanaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający dwanaście stopni, etapów


SJP.pl


dwunastosylabowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dwunastu sylab; dwunastozgłoskowiec


SJP.pl


dwunastotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwunastu tomów, zawarty w dwunastu tomach, wydany w dwunastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvũnastotõmovy

Wiktionary


dwunastotonowy

1. złożony z dwunastu tonów muzycznych;
2. ważący dwanaście ton;
3. mieszczący dwanaście ton czegoś;
4. mogący unieść dwanaście ton


SJP.pl


dwunastotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dwanaście tygodni

 (1.2) będący w wieku dwunastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvũnastotygodʹńovy

Wiktionary


dwunastowcy

odłam szyizmu uznający pierwszych 12 imamów; imamici


SJP.pl


dwunastowiec

wyznawca imamizmu, odłamu szyizmu uznającego pierwszych 12 imamów; imamita


SJP.pl


dwunastowieczny

dotyczący dwunastego wieku, pochodzący z dwunastego wieku, żyjący w dwunastym wieku, dziejący się w dwunastym wieku itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się lub żył w dwunastym wieku; taki, który pochodzi z dwunastego wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wtedy Saudyjczyk pierwszy raz dostrzegł w sobie wcielenie dwunastowiecznego arabskiego bohatera Saladyna, który powstrzymał armię krzyżowców i wyzwolił Jerozolimę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: dvũnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastowiecze n.

Wiktionary


dwunastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dwunastu zgłosek


SJP.pl

Dwunastozgłoskowiec – rozmiar wiersza sylabicznego, występujący przeważnie w formatach średniówkowych 6 + 6 i 7 + 5. Dwunastozgłoskowiec ze średniówką po sylabie szóstej występuje na przykład u Sebastiana Grabowieckiego w jednym z wierszy z "Setnika rymów duchownych":

Wikipedia


dwunastozgłoskowy

złożony z dwunastu zgłosek (sylab); dwunastosylabowy


SJP.pl


dwunastozwrotkowy

składający się z dwunastu zwrotek


SJP.pl


dwunastościan

wielościan ograniczony dwunastoma wielokątami; dodekahedron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dwunastu ścianach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dwunastościan foremny
  • Dwunastościan rombowy
  • Dwunastościan ścięty
  • Dwudziesto-dwunastościan przycięty
  • Dwudziesto-dwunastościan rombowy mały
  • Dwudziesto-dwunastościan rombowy wielki

Wikipedia


dwunasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 12


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 12

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po jedenastym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) dwunasta: godzina dwunasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwunastego (dnia) maja jest nasza rocznica ślubu.

 (1.1) Adaś świętuje dwunaste urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɨ, AS: dvũnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż.

 licz. dwanaście, dwanaścioro

 temsłow. dwunasto-

Wiktionary


dwunawowy

mający dwie nawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie nawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara Synagoga wzniesiona została z końcem XV wieku przez czeskich Żydów. Swoją dwunawową formą przypominała gotyckie bożnice w Pradze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈvɔvɨ, AS: dvũnavovy

Wiktionary


dwuniciowy

składający się z dwóch nici


SJP.pl


dwunitka

specjalny bawełniany sznurek wykonany z dwóch pokrętek


SJP.pl


dwunitkowy

mający dwie nitki, np. ścieg dwunitkowy


SJP.pl


dwunitrobenzen

pochodna benzenu posiadająca dwie grupy nitrowe przyłączone do pierścienia aromatycznego


SJP.pl


dwunitrodwuglikol

materiał wybuchowy kruszący, związek chemiczny istniejący w wielu odmianach krystalicznych, w temperaturze pokojowej występuje jako ciecz oleista; dwuazotan dwuetylenoglikolu


SJP.pl


dwunogi

mający dwie nogi; dwunożny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszający się na dwóch kończynach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔɟi, AS: dvũnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunożność ż.

 przym. dwunożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunożny

Wiktionary


dwunożnie

przysłówek

 (1.1) na dwóch nogach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunożność ż.

 przym. dwunożny

Wiktionary


dwunożność

→ dwunożny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. umiejętność poruszania się na obu nogach w pozycji wyprostowanej;

Wiktionary

Dwunożność (ang. "bipedalism" od łac. "bi" – dwu i "pedis" – stopy) – sposób poruszania się na tylnych kończynach, zwykle w odniesieniu do zwierząt, głównie człowieka i kopalnych hominidów, również w odniesieniu do niektórych maszyn (robotów). Za formy dwunożności przyjmuje się chodzenie, bieganie, skakanie oraz przyjęcie wyprostowanej postawy stojącej.

Wikipedia

Patrz:

dwunożny

Przykłady

 (1.1) Obecnie z istot żyjących na ziemi tylko człowiek cechuje się dwunożnością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: dvũnožność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwunogi, dwunożny

 przysł. dwunożnie

Wiktionary


dwunożny

1. mający dwie nogi; dwunogi;
2. wykonywany dwiema nogami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) poruszający się na dwóch kończynach

 (1.2) wykonywany dwiema nogami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwunożną postawę osiągnęliśmy na małpim etapie rozwoju intelektualnego.

 (1.1) Kiedy patrzyli na krajobraz z pozycji dwunożnych istot, zmieniał się on jak w kalejdoskopie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɨ, AS: dvũnožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwunóg m., dwójnóg m., dwunożność ż., dwunożnik m.

 przym. dwunogi, dwunożycowy

 przysł. dwunożnie, dwunogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwunogi

Wiktionary


dwunożowy

wyposażony w dwa noże


SJP.pl


dwunukleotyd

dwunukleotyd nikotynoamidoadeninowy - koenzym uczestniczący w procesie oddychania komórkowego, niezbędny czynnik przemiany glukozy w organizmie; NAD, dinukleotyd


SJP.pl


dwunóg

istota mająca dwie nogi


SJP.pl


dwuobiegowy

o urządzeniu: posiadający dwa niezależne obiegi robocze


SJP.pl


dwuobrożny

ziarnojadek dwuobrożny - gatunek ptaka z rodziny tanagrowatych


SJP.pl


dwuoczny

1. mający dwoje oczu;
2. dotyczący obojga oczu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwoje oczu

 (1.2) pozwalający na obserwowanie dwojgiem oczu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwuocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) binokularny

Wiktionary


dwuodcinkowy

składający się z dwóch odcinków


SJP.pl


dwuoddziałowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dwa oddziały

Wiktionary


dwuojczyźniany

rzadko: o człowieku mającym dwie ojczyzny


SJP.pl


dwuokapowy

składający się z dwóch okapów; dwuspadowy


SJP.pl


dwuoki

1. pensetnik dwuoki - gatunek ryby morskiej z rodziny chetonikowatych, hodowany w akwariach morskich; pensetnik pomarańczowopręgi;
2. liściec dwuoki - gatunek roślinożernego owada z rzędu straszyków


SJP.pl


dwuokienny

mający dwa okna


SJP.pl


dwuoksan

organiczny związek chemiczny w postaci bezbarwnej, oleistej cieczy; dioksan, dwutlenek dwuetylenu


SJP.pl


dwuoktawowy

mający rozpiętość dwóch oktaw


SJP.pl


dwuosiowy

mający dwie osie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie osie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuosiowość ż.

Wiktionary


dwuosnowowy

mający dwie osnowy


SJP.pl


dwuosobowość

choroba psychiczna polegająca na upatrywaniu w sobie samym dwóch osób; rozdwojenie jaźni


SJP.pl


dwuosobowy

1. składający się z dwóch osób (np. drużyna dwuosobowa);
2. przeznaczony dla dwóch osób (np. dwuosobowy pojazd)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwóch osób, mający dwa miejsca

 (1.2) składający się z dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "PENSJONAT" posiada dwa apartamenty dwupoziomowe dla trzech osób i trzy pokoje dwuosobowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuu̯osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumiejscowy, tandemowy

 (1.2) tandemowy

Wiktionary


dwuostrzowy

mający dwa ostrza


SJP.pl


dwuotworowy

mający dwa otwory


SJP.pl


dwupak

zgrzewka zawierająca dwie butelki, puszki napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. paczka zbiorcza po dwie sztuki towaru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jakiej cenie macie państwo dwupaki szamponu?

Wiktionary


dwupalcowy

mający dwa palce, wykonywany dwoma palcami


SJP.pl


dwupalczasty

1. mający dwa palce;
2. leniwiec dwupalczasty - gatunek ssaka z rodziny leniuchowcowatych


SJP.pl


dwupaliwowy

silnik dwupaliwowy - silnik zasilany dwoma paliwami


SJP.pl


dwupalnikowy

mający dwa palniki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyposażony w dwa palniki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupalʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvupalʹńikovy

Wiktionary


dwuparce

gromada wijów obejmująca ponad 12 tysięcy gatunków; krocionogi


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwupartyjność

→ dwupartyjny


SJP.pl

Patrz:

dwupartyjny

dwupartyjny

1. taki, w którego skład wchodzą dwie partie;
2. system dwupartyjny - system polityczny, w którym dominują dwie konkurujące partie, np. system amerykański, brytyjski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. złożony z dwóch partii

 (1.2) polit. taki, w którym władzę sprawują dwie konkurencyjne partie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli zabieram głos o tej porze to dlatego, że jak dotychczas dyskusja robi wrażenie raczej dwupartyjnej, a nasz system parlamentarny ciągle jeszcze dwupartyjny nie jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuparˈtɨjnɨ, AS: dvupartyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupartyjność ż.

Wiktionary


dwuparzec

przedstawiciel gromady stawonogów roślinożernych z typu wijów; krocionóg


SJP.pl


dwupaskowy

prężec dwupaskowy - gatunek muchówki z rodziny bzygowatych


SJP.pl


dwupasmowy

składający się z dwóch pasm, działający w dwóch pasmach itp.; o drodze, jezdni itp.: składający się z dwóch pasm, przez co pozwalający na poruszanie się w przeciwnych kierunkach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o ulicy: składający się z dwóch równoległych pasm służących do poruszania się w tym samym kierunku

 (1.2) inform. rad. o urządzeniu komunikacyjnym: taki, który może pracować jednocześnie w dwu różnych pasmach częstotliwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droga jest jednak prosta, dwupasmowa, a dziury należą tu do rzadkości, dlatego większość kierowców pozwala sobie na mocniejsze dociśnięcie pedała gazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupaˈsmɔvɨ, AS: dvupasmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupasmówka ż.

Wiktionary


dwupasmówka

droga z dwoma oddzielnymi pasami ruchu w tym samym kierunku


SJP.pl


dwupazurzasty

przymiotnik

 (1.1)  taki, który posiada dwa pazury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrówkojady mają dwupazurzaste kończyny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pazur

 przym. pazurzasty

Wiktionary


dwupaństwowy

dotyczący dwóch państw


SJP.pl


dwupensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dwa pensy, mający wartość dwóch pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: dvupẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupensówka

Wiktionary


dwupensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale dwóch pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsufka, AS: dvupẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwupensowy

Wiktionary


dwupeptyd

peptyd złożony z dwóch aminokwasów; dipeptyd


SJP.pl


dwupienność

występowanie u roślin kwiatów męskich na jednym a kwiatów żeńskich na innym osobniku danego gatunku


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwupienny

przymiotnik

 (1.1) bot. taki, w którym kwiaty męskie i żeńskie występują na oddzielnych osobnikach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykłady roślin dwupiennych to: wierzba, topola, szparag lekarski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupienność ż.

Wiktionary


dwupierścieniak

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


dwupierścieniowy

składający się z dwóch pierścieni, np. związek dwupierścieniowy


SJP.pl


dwupióry

1. rzadko: mający dwa pióra;
2. wiosło dwupióre - wiosło zakończone na obu końcach łopatkami, typowe dla kajaków


SJP.pl


dwupiętrowy

mający dwa piętra


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z dwóch pięter, mający dwa piętra

 (1.2) archit. bud. złożony z parteru i dwóch pięter, mający trzy kondygnacje ponad poziom gruntu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dwupiętrowy obiekt wewnątrz wyłożony został ściankami gipsowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: dvupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupiętrowość ż.

 przysł. dwupiętrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupoziomowy

 (1.2) trzykondygnacyjny

Wiktionary


dwuplamek

1. kowal dwuplamek - gatunek pluskwiaka z rodziny kowalowatych; kowal bezskrzydły;
2. bęblik dwuplamek - gatunek owada z rodziny bęblikowatych;
3. skakun dwuplamek - gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny skakunowatych;
4. myśliczek dwuplamek - gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych


SJP.pl


dwuplamisty

kalandra dwuplamista - gatunek ptaka z rodziny skowronków


SJP.pl


dwuplamy

1. czerwieniak dwuplamy - gatunek ryby z rodziny pielęgnicowatych;
2. kolcobrzuch dwuplamy - gatunek ryby z rodziny rozdymkowatych;
3. brzanka dwuplama - gatunek niedużej słodkowodnej ryba akwariowej z rodziny karpiowatych;
4. przeniela dwuplama - gatunek ważki


SJP.pl


dwuplanowość

→ dwuplanowy


SJP.pl

Patrz:

dwuplanowy

dwuplanowy

oparty na dwóch elementach, składnikach, płaszczyznach


SJP.pl


dwupodmiotowy

mający dwa podmioty


SJP.pl


dwupodział

podział na dwie części, np. dwupodział władzy


SJP.pl


dwupokojowy

złożony z dwóch pokojów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) z dwoma pokojami, mający dwa pokoje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ, AS: dvupokoi ̯ovy

Wiktionary


dwupokoleniowy

sięgający dwóch pokoleń, trwający dwa pokolenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch pokoleń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to więc wystawa dwupokoleniowa — uczniów Antoniego Kenara i uczniów uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: dvupokolẽńovy

Wiktionary


dwupokładowiec

statek mający dwa pokłady


SJP.pl


dwupokładowy

mający dwa pokłady; dwupoziomowy


SJP.pl


dwupolówka

system uprawiania pola w średniowieczu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. sposób uprawy roli w którym grunty dzielone są na dwie części ugorowaną i obsiewaną, a sposób ich wykorzystania zmienia się co roku;

Wiktionary

Dwupolówka – przemienna forma uprawy dwóch pól. Jedno pole obsiewano zbożem jarym lub ozimym, a drugie ugorowano, aby zapobiec nadmiernemu wyjaławianiu gleby. W kolejnym roku uprawiano pole poprzednio ugorowane. Dwupolówka rozwinęła się w następstwie systemu żarowego. W Polsce dopiero w XIII wieku powoli zaczęła ustępować miejsca bardziej skomplikowanej trójpolówce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dwupolówkowy

Wiktionary


dwupostaciowość

→ dwupostaciowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

Wiktionary

Patrz:

dwupostaciowy

Przykłady

 (1.1) Dwupostaciowość u roślin jest słabo widoczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postaciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymorfizm płciowy

Wiktionary


dwupostaciowy

1. mający dwie postacie, występujący w dwóch postaciach; dymorficzny;
2. przeznaczony dla dwóch osób, taki, w którym biorą udział dwie postacie


SJP.pl


dwupowłokowy

mający dwie powłoki


SJP.pl


dwupoziomowość

→ dwupoziomowy


SJP.pl

Patrz:

dwupoziomowy

dwupoziomowy

mający dwa poziomy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z dwóch poziomów, mający dwa poziomy

 (1.2) o grze komputerowej: składający się z dwóch etapów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Londynie „śmigają” dwupoziomowe autobusy miejskie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dwupoziomowo

Wiktionary


dwupołożeniowy

w technice: związany z dwoma położeniami


SJP.pl


dwuprocentowy

stanowiący dwa procent czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wynoszący dwa procent, stanowiący dwa procent czegoś

Wiktionary


dwuprocesorowy

składający się z dwóch procesorów


SJP.pl


dwuprofil

rzadko: przedmiot o dwóch profilach; podwójny profil


SJP.pl


dwupromilowy

mający dwa promile


SJP.pl


dwuprzedsionkowe

rząd ślimaków przodoskrzelnych; Diotocardia


SJP.pl


dwuprzedsionkowy

1. mający dwa przedsionki;
2. o cechach dwuprzedsionkowych (rząd ślimaków)


SJP.pl


dwuprzedziałowy

mający dwa przedziały


SJP.pl


dwuprzegrodowy

przymiotnik

 (1.1) posiadający dwie przegrody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przekroju poprzecznym są okrągłe, mają chropowatą powierzchnię, rzadko gładką, są bezbarwne lub słabo wybarwione, posiadają zazwyczaj 0–1 przegród, rzadko są dwuprzegrodowe.

Wiktionary


dwuprzewodowy

mający dwa przewody elektryczne


SJP.pl


dwuprzodozębowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Diprotodontia|Owen|ref=tak., rząd ssaków z podgromady żyworodnych;

Wiktionary

Dwuprzodozębowce (Diprotodontia) – rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych (Australidelphia) w obrębie infragromady ssaków niższych (Metatheria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwuprzodozębowce występują w krainie australijskiej.

Wiktionary


dwuprzymierze

przymierze dwóch państw, np. tajny sojusz zawarty w 1879 przez Cesarstwo Niemieckie i Austro-Węgry


SJP.pl

Dwuprzymierze ( Zweibund) – tajny sojusz zawarty 7 października 1879 w Wiedniu, przez Cesarstwo Niemieckie i C.K. Austro-Węgry.

Wikipedia


dwupręcikowy

mający dwa pręciki


SJP.pl


dwupręgi

1. pyton dwupręgi - gatunek węża;
2. drzewiak dwupręgi - gatunek kangura;
3. kieszennik dwupręgi - gatunek ssaka z podrodziny upiorów


SJP.pl


dwupunktowy

1. składający się z dwóch punktów;
2. mający wymiar dwóch punktów (np. czcionka)


SJP.pl


dwupłaszczowy

w technice: mający dwa płaszcze


SJP.pl


dwupłaszczyznowość

1. posiadanie dwóch płaszczyzn, składanie się z dwóch płaszczyzn;
2. istnienie na dwóch płaszczyznach (dziedzinach, zakresach) równocześnie; o dwóch znaczeniach


SJP.pl


dwupłaszczyznowy

przymiotnik

 (1.1) rozmieszczony na dwóch płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: dvupu̯aščyznovy

Wiktionary


dwupłat

samolot posiadający dwa płaty nośne; dwupłatowiec, biplan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot o dwóch płatach nośnych;

Wiktionary

Dw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbliżała się do nas eskadra niemieckich dwupłatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvupwat, AS: dvupu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłatowiec m.

 przym. dwupłatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwupłatowiec

Wiktionary


dwupłatkowy

mający dwa płatki


SJP.pl


dwupłatowiec

samolot posiadający dwa płaty nośne; dwupłat, biplan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. zob. dwupłat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy leciałaś kiedyś dwupłatowcem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: dvupu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłat m.

 przym. dwupłatowy

Wiktionary


dwupłatowy

przymiotnik

 (1.1) lotn. mający dwa płaty, złożony z dwóch płatów nośnych, z dwóch skrzydeł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwupłat mrz., dwupłatowiec mrz.

Wiktionary


dwupłciowość

obojnaczość, obupłciowość, obojnactwo, hermafrodytyzm, diseksualizm;
1. u zwierząt: jednoczesne występowanie gruczołów rozrodczych męskich i żeńskich w organizmie lub gruczołu obojnaczego;
2. u człowieka: wrodzona wada rozwojowa polegająca na istnieniu u tej samej osoby gonad męskich i żeńskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, który jest dwupłciowy, który łączy w sobie cechy dwu płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowiodła ona, że osobowość o cechach charakterystycznych tylko dla jednej płci ogranicza potencjał danej osoby, androginia natomiast, inaczej dwupłciowość, czyli posiadanie cech zarówno „męskich", jak i „kobiecych", pozwala realizować wiele rozmaitych zadań.

 (1.1) Należałoby sądzić, że nauka o walce złego z dobrym nie była rozwinięta w nauce sławiańskiej, a dwupłciowość bóstw i płodzącej natury wcale w religijną naukę nie wchodziła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwupłciowy

Wiktionary


dwupłciowy

w biologii: łączący w sobie cechy dwóch płci


SJP.pl


dwupłetwiec

ryba z rzędu dwudysznych, o kształcie ciała wydłużonym, oddychająca za pomocą skrzeli i płuc w postaci unaczynionego pęcherza połączonego z brzuszną stroną przełyku, żyjąca w okresie dewonu; dwupłetwowiec


SJP.pl


dwupłetwowiec

ryba z rzędu dwudysznych, o kształcie ciała wydłużonym, oddychająca za pomocą skrzeli i płuc w postaci unaczynionego pęcherza połączonego z brzuszną stroną przełyku, żyjąca w okresie dewonu; dwupłetwiec


SJP.pl


dwupłomienicowy

mający dwie płomienice (rury), np. kocioł dwupłomienicowy


SJP.pl


dwupłytkowy

składający się z dwóch płytek


SJP.pl


dwupłytowy

składający się z dwóch płyt


SJP.pl


dwuramienny

mający dwa ramiona, odnogi itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający dwa ramiona, dwa wygiętniki

 (1.2) fizj. posiadający dwa ramiona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: dvurãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary


dwurasowy

o zwierzęciu: będący skrzyżowaniem dwóch ras


SJP.pl


dwurazowy

1. zachodzący dwa razy;
2. mogący być użyty dwa razy


SJP.pl


dwurdzeniowiec

potocznie: procesor dwurdzeniowy


SJP.pl


dwurdzeniowy

składający się z dwóch rdzeni, np. procesor dwurdzeniowy


SJP.pl


dwurnik

nazwisko, m.in. Edward Dwurnik, polski malarz i grafik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dwurnik – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkało mniej niż 50 osób o tym nazwisku.
  • Edward Dwurnik (1943–2018) – polski malarz i grafik
  • Pola Dwurnik (ur. 1979) – polska malarka, rysowniczka, graficzka, kuratorka, ilustratorka książek

Wikipedia


dwuroczniak

rzadko: zwierzę, roślina lub przedmiot mające dwa lata; dwulatek


SJP.pl


dwuroczny

rzadko: dwuletni (mający dwa lata, trwający dwa lata itp.)


SJP.pl


dwurodny

przywry dwurodne - podgromada płazińców, obejmująca bezwarunkowe pasożyty wewnętrzne kręgowców o ciele nieczłonowanym i listkowanym; przywry digenetyczne, przywry digeniczne


SJP.pl


dwurodzajowość

→ dwurodzajowy


SJP.pl

Patrz:

dwurodzajowy

dwurodzinny

przeznaczony dla dwu rodzin, mieszczący dwie rodziny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwóch rodzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wykarczowanym środku lasu, osiem kilometrów od Katowic, postawiono parterowe dwurodzinne domki z cegły dla 600 górniczych rodzin.

 (1.1) Ostatnio zakład wykończył cztery dwurodzinne domki z garażami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: dvuroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dwurogi

mający dwa rogi; dwurożny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włożył swą dwurogą czapkę i pomaszerował dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

 przym. dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurożny

Wiktionary


dwurożne

1. mający dwa rogi; dwurogi;
2. o cechach dwurożnych (rząd roślin)


SJP.pl


dwurożność

→ dwurożny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwurożne; cecha tych, którzy są dwurożni

Wiktionary

Patrz:

dwurożny

Powiązane:

 przym. dwurożny, dwurogi

 przysł. dwurożnie

Wiktionary


dwurożny

1. mający dwa rogi; dwurogi;
2. o cechach dwurożnych (rząd roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojak włożył swą dwurożną czapkę i pomaszerował przed siebie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

 przym. dwurogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurogi

Wiktionary


dwurundowy

składający się z dwu rund, trwający dwie rundy


SJP.pl


dwururka

śrutowa broń myśliwska o dwóch lufach gładkich; dubeltówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. dubeltówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza, / Na pastuszym tapczanie on leży - / W ręku krzyż, w głowach siodło i burka, / A u boku kordelas, dwururka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈrurka, AS: dvururka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwururnia ż.

 przym. dwururny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dubeltówka; daw. dwururnia

Wiktionary


dwurząd

Dwurząd ("Diplotaxis") – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych ("Brassicaceae"). Obejmuje 37 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w basenie Morza Śródziemnego – w Afryce Północnej, Europie Południowej i Azji Zachodniej – oraz w Azji Środkowej. W Polsce rosną dwa gatunki jako zadomowione już antropofity – dwurząd murowy "D. muralis" i dwurząd wąskolistny "D. tenuifolia". Poza tym przejściowo dziczeje dwurząd rokiettowaty "D. erucoides".

Wikipedia


dwurzędny

przestarzale: dwurzędowy


SJP.pl


dwurzędowy

mający dwa rzędy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch rzędów lub mający dwa rzędy czegoś

 (1.2) kraw. mający dwa rzędy guzików

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: dvužẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwurząd m., dwurzędówka ż., dwurzędowiec m.

Wiktionary


dwurzędówka

1. marynarka mająca dwa rzędy guzików;
2. wieś o dwurzędowym układzie zabudowy


SJP.pl


dwuróg

1. rodzaj kapelusza powszechnego w XVIII i XIX wieku w Europie i Ameryce Północnej w wojsku i marynarce, wywodzący się z trikornu, kojarzony z Napoleonem Bonaparte; bikorn, bicorne;
2. rodzaj kowadła dwurożnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. dwurożny kapelusz

 (1.2) rzem. niewielkie dwurożne kowadełko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dwuróg – rodzaj nakrycia głowy z XVIII/XIX wieku
  • Dwuróg – rodzaj kowadła, także tzw. dwuróg blacharski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojskowy zdjął dwuróg i zamknął za sobą drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwurogi, dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bikorn, kapelusz stosowany

Wiktionary


dwuręczny

1. mający dwie ręce;
2. przystosowany do używania obu rękami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) posiadający dwie ręce

 (1.2) przystosowany do używania za pomocą obydwu rąk, wykonywany dwiema rękami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuręczność ż.

 przym. dwuręki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuręki

Wiktionary


dwuręki

mający dwie ręce; dwuręczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie ręce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuręczny

Wiktionary


dwusacharyd

węglowodan zbudowany z dwóch cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniem glikozydowym; disacharyd, bisacharyd, dwucukier, bioza


SJP.pl


dwusalowy

mający dwie sale


SJP.pl


dwusekcyjny

mający dwie sekcje


SJP.pl


dwusektorowy

złożony z dwóch sektorów


SJP.pl


dwusekundowy

trwający dwie sekundy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dwie sekundy

Wiktionary


dwuseryjny

złożony z dwóch serii, powstały w dwóch częściach, odcinkach


SJP.pl


dwusesyjny

składający się z dwóch sesji


SJP.pl


dwusetka

potocznie: banknot dwustuzłotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 200

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈsɛtka, AS: dvusetka

Wiktionary

Powiązane:

 liczgł. dwieście

 przym. dwusetny

Wiktionary


dwusetlecie

dwustolecie, dwóchsetlecie;
1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dwustu lat

 (1.2) dwusetna rocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɛˈtlɛt͡ɕɛ, AS: dvusetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustuletni

 rzecz. dwóchsetlecie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwóchsetlecie

Wiktionary


dwusetletni

mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwustuletni; dwustoletni


SJP.pl


dwusetna

dwóchsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z dwustu jednostek;
2. będący jedną z dwustu części


SJP.pl


dwusetny

dwóchsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z dwustu jednostek;
2. będący jedną z dwustu części


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od dwieście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Francuzi niedawno obchodzili bardzo uroczyście dwusetną rocznicę wielkiej rewolucji z 1789 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈsɛtnɨ, AS: dvusetny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwieście

 przym. dwóchsetny

 rzecz. dwusetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwóchsetny

Wiktionary


dwusetowy

składający się z 2 setów


SJP.pl


dwusezonowy

o serialu: mający dwa sezony


SJP.pl


dwusiarczek

związek chemiczny zawierający związane z sobą dwa atomy siarki; disiarczek


SJP.pl


dwusiarczkowy

→ dwusiarczek; disiarczkowy


SJP.pl


dwusieczna

prosta przechodząca przez wierzchołek kąta i dzieląca go na dwie równe części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. linia prosta dzieląca kąt na połowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwusieczną kąta można wyznaczyć za pomocą cyrkla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕɛt͡ʃna, AS: dvuśečna

Wiktionary


dwusieczny

mający ostrza z obu stron


SJP.pl


dwusiekaczowce

dawniej: przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; gryzoń


SJP.pl


dwusiekaczowiec

dawniej: przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; gryzoń


SJP.pl


dwusilnikowy

przymiotnik

 (1.1) techn. wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvuśilʹńikovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumotorowy

Wiktionary


dwuskośny

nachylony pod dwoma różnymi kątami do jakiejś osi


SJP.pl


dwuskrobiowy

zawierający dwa łańcuchy skrobi; diskrobiowy


SJP.pl


dwuskrzelne

o cechach dwuskrzelnych (podgromada głowonogów)


SJP.pl


dwuskrzelny

o cechach dwuskrzelnych (podgromada głowonogów)


SJP.pl


dwuskrzydłe

rząd owadów (obejmujący około 100 000 gatunków), o długości od 1 mm do 5 cm, mających narządy gębowe kłujące lub liżące, zasiedlających wszystkie strefy klimatyczne Ziemi; muchówki


SJP.pl


dwuskrzydłowate

rodzina drzew, w większości wiecznie zielonych, występujących w tropikalnej Azji i Afryce


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwuskrzydłowaty

o cechach dwuskrzydłowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dwuskrzydły

1. mający dwa skrzydła - narządy latania (np. owady dwuskrzydłe);
2. o cechach dwuskrzydłych (muchówek; rząd owadów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa skrzydła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuskrzydłowy, dwuskrzydlny

Wiktionary


dwuskrętka

skrętka żarnika żarówki zwinięta powtórnie w kształcie linii śrubowej o większej średnicy


SJP.pl


dwuskładnikowy

złożony z dwóch składników


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z dwóch składników

Wiktionary


dwusmakowy

mający dwa smaki


SJP.pl


dwuspadowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który posiada dwie płaszczyzny spadku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuspaˈdɔvɨ, AS: dvuspadovy

Wiktionary


dwusprzęgłowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mech. posiadający dwa sprzęgła

Wiktionary


dwuspójny

graf dwuspójny - graf spójny bez wierzchołków rozdzielających


SJP.pl


dwustawny

dwupołożeniowy, mający dwa stany lub ustawienia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. taki, który może pracować w dwóch ustawieniach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwustanowy, dwupołożeniowy

Wiktionary


dwuster

podwójny zespół urządzeń sterowniczych samolotu lub szybowca przeznaczony dla dwóch pilotów


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwustolecie

dwustulecie, dwóchsetlecie;
1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś


SJP.pl


dwustoletni

rzadko: mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwusetletni; dwustuletni


SJP.pl


dwustopniowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dwóch etapach, fazach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wiemy ze szkoły podstawowej, kwas węglowy dysocjuje dwustopniowo i tym samym tworzy dwa rodzaje soli - wodorowęglany i węglany […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɔ, AS: dvustopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuetapowo, dwufazowo

Wiktionary


dwustopniowy

1. mający dwa stopnie (w jakiejś skali);
2. mający dwa stopnie, etapy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dwóch stopni, schodków

 (1.2) składający się z dwóch stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɨ, AS: dvustopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dwustopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dwuetapowy, dwufazowy

Wiktionary


dwustopowiec

wiersz składający się z dwóch stóp


SJP.pl


dwustopowy

1. o wierszu: składający się z dwóch stóp;
2. rzadko: mający długość dwóch stóp


SJP.pl


dwustosunek

rodzaj funkcji w geometrii rzutowej


SJP.pl

Dwustosunek (stosunek anharmoniczny) czterech współliniowych punktów – funkcja postaci:

Wikipedia


dwustrefowy

mający dwie, obowiązujący w dwóch strefach (np. dziennej i nocnej)


SJP.pl


dwustrofowy

składający się z dwóch strof; dwuzwrotkowy


SJP.pl


dwustroikowy

przymiotnik

 (1.1) muz. taki, który ma dwa stroiki

Wiktionary


dwustronicowy

składający się z dwóch stronic


SJP.pl


dwustronność

→ dwustronny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwustronne; cecha tych, którzy są dwustronni

Wiktionary

Patrz:

dwustronny

Powiązane:

 przym. dwustronny

 przysł. dwustronnie

Wiktionary


dwustronny

przymiotnik

 (1.1) taki, którego można używać z dwóch stron tego czegoś

 (1.2) taki, w który angażują się dwie strony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama zrobiła mi na szydełku dwustronną czapkę.

 (1.2) Rozmówcy omówili też stan stosunków dwustronnych i ich perspektywy w najbliższym czasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈstrɔ̃nːɨ, AS: dvustrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustronicowy

 rzecz. dwustronność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bilateralny, obopólny, wzajemny

Wiktionary


dwustrunny

mający dwie struny; dwustrunowy


SJP.pl


dwustrunowy

mający dwie struny; dwustrunny


SJP.pl


dwustrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie dwa naboje


SJP.pl


dwustukilogramowy

1. ważący 200 kilogramów;
2. przeznaczony na 200 kilogramów czegoś


SJP.pl


dwustukonny

mający dwieście koni, np. silnik dwustukonny


SJP.pl


dwustulecie

1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś


SJP.pl


dwustuletni

mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwusetletni; dwustoletni


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dwieście lat

 (1.2) trwający dwieście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te dwustuletnie przedmioty zostały znalezione ostatniej nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuˈlɛtʲɲi, AS: dvustuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusetlecie n.

 przym. dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary


dwustumetrowiec

biegacz specjalizujący się w biegach na dystansie dwustu metrów


SJP.pl


dwustumetrowy

mający dwieście metrów długości, szerokości, wysokości lub głębokości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwieście metrów długości, szerokości, wysokości albo dwieście metrów kwadratowych powierzchni

Wiktionary


dwustumetrówka

dystans o długości 200 metrów


SJP.pl


dwustuosobowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dwustu osób, mający dwieście miejsc

 (1.2) składający się z dwustu osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvustuu̯osobovy

Wiktionary


dwustupięćdziesięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 250 000

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustupʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: dvustupʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćotyśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćmilionowy

Wiktionary


dwustuzłotowy

mający wartość dwustu złotych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość dwustu złotych

 (1.2) wynoszący dwieście złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasjer, dając mi banknot dwustuzłotowy, przez chwilę mu się przyglądał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwustuzłotówka ż.

Wiktionary


dwustuzłotówka

banknot o nominale dwustu złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi dwieście złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuzwɔˈtufka, AS: dvustuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwustuzłotowy

Wiktionary


dwusuw

dwutakt;
1. silnik dwusuwowy;
2. pojazd z silnikiem dwusuwowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. mot. silnik dwusuwowy

 (1.2) pojazd napędzany przez silnik dwusuwowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teoretycznie dwusuw jest wyśmienitym silnikiem: ma mniej części od silnika czterosuczterosuwowego, jest lżejszy i mniejszy, przy jednakowej pojemności powinien mieć większą moc, a ponadto powinien pracować równomierniej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwusuwowy

Wiktionary


dwusuwowy

przymiotnik

 (1.1) mot. techn. o silniku: wykonujący cały obieg pracy w ciągu dwóch ruchów tłoka w cylindrze;

 (1.2) taki, który napędzany jest silnikiem dwusuwowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre silniki są skomplikowane, inne zaś prostsze, ale w swej prostocie równie genialne. Przykładem może być silnik dwusuwowy, który dziś jest już niemal zabytkiem, ale w swych czasach napędzał wiele aut.

 (1.2) Kiedy zależy nam na szybkim i sprawnym uprzątnięciu naszego np. ogrodu, możemy wykorzystać urządzenia mechaniczne. Wystarczy tutaj odśnieżarka dwusuwowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwutaktowy

Wiktionary


dwusylabowość

→ dwusylabowy


SJP.pl

Patrz:

dwusylabowy

dwusylabowy

złożony z dwóch sylab (zgłosek); dwuzgłoskowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. składający się z dwóch sylab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W greckim mamy pięć przyimków jednosylabowych, siedem dwusylabowych i jeden trzysylabowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɨlaˈbɔvɨ, AS: dvusylabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusylabowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuzgłoskowy

Wiktionary


dwuszczytowy

mający dwa szczyty


SJP.pl


dwuszczękowy

mający dwie szczęki, np. chwytak dwuszczękowy


SJP.pl


dwuszereg

podwójny szereg osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podwójny szereg; dwa szeregi ustawione równolegle do siebie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈʃɛrɛk, AS: dvušerek

Wiktionary


dwuszeregowy

utworzony z dwóch szeregów równoległych do siebie


SJP.pl


dwuszpaltowy

obejmujący dwie szpalty


SJP.pl


dwuszybowy

złożony z dwóch płaszczyzn szyby


SJP.pl


dwuszynowy

składający się z dwóch szyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. mający dwie szyny; wykorzystujący dwie szyny

Wiktionary


dwutakt

1. w koszykówce: dozwolona technika polegająca na zrobieniu dwóch kroków bez kozłowania przed oddaniem rzutu czy przekazaniem piłki partnerowi;
2. rodzaj silnika występującego np. w syrence; silnik dwutaktowy, silnik dwusuwowy


SJP.pl

Rz

Wikipedia


dwutaktowy

złożony z dwóch taktów


SJP.pl


dwutaśmowy

mający dwie taśmy


SJP.pl


dwutematowy

składający się z dwóch tematów


SJP.pl


dwuteownik

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery H; dwuteówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kształtownik o kształcie dwóch liter T połączonych podstawami,

Wiktionary

Dwuteownik – kształtownik, którego przekrój poprzeczny ma kształt dwóch zetkniętych pionowymi kreskami liter „T” (stąd też jego nazwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaprojektowano strop zespolony złożony z płyty żelbetowej o grubości 250 mm i dwuteowników stalowych HEB 500 w rozstawie 1 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɛˈɔvʲɲik, AS: dvuteovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuteowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dwuteówka

Wiktionary


dwuteowy

mający w poprzecznym przekroju profil w kształcie litery H


SJP.pl


dwutercja

stopień czcionki drukarskiej o wielkości 32 punktów typograficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający szesnastu punktom (12,0288 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈtɛrt͡sʲja, AS: dvutercʹi ̯a

Wiktionary


dwuteówka

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery H; dwuteownik


SJP.pl


dwutlen

tlen w cząsteczkach dwuatomowych; ditlen


SJP.pl


dwutlenek

związek chemiczny, w którym jeden atom pierwiastka połączony jest z dwoma niepowiązanymi atomami tlenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwutlenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ditlenek

Wiktionary


dwutomowy

składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach, wydany w dwóch tomach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytam wieczorami dwutomowe opracowanie o powstaniach śląskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvutõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutomówka ż.

Wiktionary


dwuton

1. podwójny dźwięk;
2. harmonia dwóch kolorów


SJP.pl


dwutonalny

składający się z dwóch tonów


SJP.pl


dwutonowy

1. złożony z dwóch tonów muzycznych;
2. ważący dwie tony;
3. mieszczący dwie tony czegoś;
4. mogący unieść dwie tony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ważący dwie tony

 (1.2) taki, którym można przewozić ładunek o wadze dwóch ton

 (1.3) muz. składający się z dwóch tonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policjanci zdołali uskoczyć, ale przed drzwiami ministerstwa została usypana ok. dwutonowa sterta węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvutõnovy

Wiktionary


dwutonówka

1. pojazd o dopuszczalnej ładowności dwie tony;
2. przedmiot ważący dwie tony


SJP.pl


dwutorowość

→ dwutorowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dwutorowe

Wiktionary

Patrz:

dwutorowy

Powiązane:

 przym. dwutorowy

Wiktionary


dwutorowy

mający dwa tory; odbywający się po dwóch torach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kolej. taki, który ma dwa tory

 (1.2) taki, który ma zdolność funkcjonowania w dwóch niezależnych procesach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔˈrɔvɨ, AS: dvutorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutorowość ż.

 przysł. dwutorowo

Wiktionary


dwutygodnik

czasopismo wychodzące co dwa tygodnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czasopismo wychodzące regularnie co dwa tygodnie

Wiktionary

Dwutygodnik – czasopismo, które ukazuje się regularnie w odstępie dwóch tygodni, zazwyczaj dwa razy w miesiącu.

W odróżnieniu od tygodników liczba wychodzących dwutygodników jest raczej niska.

Przeważnie dwutygodniki poświęcone są jakiejś konkretnej problematyce, np. sztuce, nauce, technice, turystyce, grom komputerowym, a także konkretnym regionom geograficznym oraz problematyce politycznej i społecznej, co przybliża je do formy miesięczników.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨˈɡɔdʲɲik, AS: dvutygodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwutygodniowy

Wiktionary


dwutygodniowy

mający dwa tygodnie (czternaście dni), trwający dwa tygodnie (czternaście dni) itp.; czternastodniowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dwa tygodnie

 (1.2) ukazujący się raz na dwa tygodnie

 (1.3) mający dwa tygodnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka wzięła wyjazd służbowy do Moskwy, a mnie Winogradow umieścił w szpitalu, na dwutygodniowe badania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvutygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwutygodnik mrz., dwutygodniówka ż.

 przysł. dwutygodniowo

Wiktionary


dwutygodniówka

potocznie: zarobek za okres dwóch tygodni pracy


SJP.pl


dwutysiąclecie

1. okres dwóch tysięcy lat;
2. dwutysięczna rocznica czegoś


SJP.pl


dwutysiącletni

mający dwa tysiące lat, trwający dwa tysiące lat itp.


SJP.pl


dwutysiączny

dwutysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 2000;
2. liczący dwa tysiące czegoś


SJP.pl


dwutysięcznik

1. statek o nośności dwóch tysięcy ton;
2. górski szczyt o wysokości ponad dwóch tysięcy metrów nad poziomem morza


SJP.pl


dwutysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) liczący dwa tysiące

 (1.2) będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwóch tysięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blisko dwutysięczny tłum szwaczek wyległ na plac przed zakładem.

 (1.2) Firma zafundowała dwutysięcznemu klientowi małą niespodziankę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwa tysiące mrz.

Wiktionary


dwutłokowy

mający dwa tłoki


SJP.pl


dwuuchwytowy

mający dwa uchwyty


SJP.pl


dwuuchy

mający dwa ucha; dwuuszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa ucha

Wiktionary


dwuuszny

1. dotyczący dwojga uszu;
2. mający dwa ucha; dwuuchy


SJP.pl


dwuwagonowy

mający dwa wagony


SJP.pl


dwuwalutowy

dotyczący dwóch walut


SJP.pl


dwuwapniowy

zawierający dwa atomy wapnia w cząsteczce; diwapniowy


SJP.pl


dwuwargowy

w językoznawstwie: spółgłoska dwuwargowa - spółgłoska, przy której wymawianiu powstaje zwarcie lub szczelina między wargami, np. polskie p, b, m; spółgłoska bilabialna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. wymawiany z użyciem dwóch warg

 (1.2) bot. mający zrośnięte płatki w kształt dwóch warg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilabialny

Wiktionary


dwuwariantowy

występujący w dwóch wariantach


SJP.pl


dwuwarstwa

dwuwarstwa lipidowa - błona zbudowana z dwóch warstw cząsteczek tych związków chemicznych, spontanicznie powstająca w roztworach wodnych niektórych lipidów (głównie fosfolipidów)


SJP.pl


dwuwarstwowiec

zwierzę wielokomórkowe, u którego w rozwoju zarodkowym powstają tylko dwie warstwy zarodkowe: ektoderma i endoderma; zwierzę dwuwarstwowe


SJP.pl


dwuwarstwowość

→ dwuwarstwowy


SJP.pl

Patrz:

dwuwarstwowy

dwuwarstwowy

złożony z dwóch warstw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvarˈstfɔvɨ, AS: dvuvarstfovy

Wiktionary


dwuwartościowość

→ dwuwartościowy


SJP.pl

Patrz:

dwuwartościowy

dwuwartościowy

o pierwiastku: tworzący związki przez łączenie każdego swojego atomu z dwoma atomami pierwiastka jednowartościowego


SJP.pl


dwuwatowy

mający moc dwóch watów


SJP.pl


dwuwałowy

o dwóch wałach


SJP.pl


dwuwejściowy

mający dwa wejścia


SJP.pl


dwuwers

krótki wiersz składający się z dwóch wersów; dwuwiersz, dystych


SJP.pl


dwuwiekowy

mający dwa wieki, trwający dwa wieki


SJP.pl


dwuwiersz

utwór lub strofa złożone z dwu wersów; dystych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. utwór lub jego fragment złożony z dwóch wersów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwierszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystych

Wiktionary


dwuwierszowy

składający się z dwóch wierszy


SJP.pl


dwuwierzchowy

mający dwa wierzchy


SJP.pl


dwuwierzchołkowy

mający dwa wierzchołki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dwa wierzchołki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatrzański Grześ jest szczytem dwuwierzchołkowym.

Wiktionary


dwuwieżowy

mający dwie wieże


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dwie wieże

Wiktionary


dwuwijkowate

o cechach dwuwijkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dwuwijkowaty

o cechach dwuwijkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dwuwinian

ester kwasu winowego, np. dwuwinian choliny; diwinian


SJP.pl


dwuwiniany

ester kwasu winowego, np. dwuwinian choliny; diwinian


SJP.pl


dwuwiosłowy

poruszany za pomocą dwóch wioseł


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszany za pomocą dwóch wioseł

Wiktionary


dwuwiosłówka

łódź z dwoma wiosłami; łódź dwuwiosłowa


SJP.pl


dwuwirnikowy

mający dwa wirniki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dwa wirniki

Wiktionary


dwuwiązkowy

składający się z dwóch wiązek; mający dwie wiązki


SJP.pl


dwuwodny

w chemii: zawierający dwie cząsteczki wody


SJP.pl


dwuwstęgowy

mający dwie wstęgi, np. modulacja dwuwstęgowa


SJP.pl


dwuwymiarowość

cecha obiektu lub zjawiska, polegająca na tym, że jego właściwości można opisać w dwóch wymiarach przestrzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwuwymiarowe; cecha tych, którzy są dwuwymiarowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwymiarowy

 przysł. dwuwymiarowo

Wiktionary


dwuwymiarowy

mający dwa wymiary


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który istnieje w dwóch wymiarach (najczęściej: długość i szerokość)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najprostszym przykładem tablicy wielowymiarowej jest tablica dwuwymiarowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ, AS: dvuvỹmʹi ̯arovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuwymiarowość ż.

Wiktionary


dwuwypukły

przymiotnik

 (1.1) wypukły z dwóch stron

Wiktionary


dwuwyrazowy

zawierający dwa wyrazy


SJP.pl


dwuwyznaniowy

związany z dwoma wyznaniami, np. cmentarz dwuwyznaniowy


SJP.pl


dwuwątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dwuwątkowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuwątkowy

Wiktionary


dwuwątkowy

mający dwa wątki


SJP.pl


dwuwęglan

związek chemiczny zawierający w cząsteczce dwa aniony węglanowe; diwęglan


SJP.pl


dwuwęglowy

mający dwa atomy węgla w cząsteczce


SJP.pl


dwuwładza

współistnienie dwóch ośrodków władzy na jakimś terytorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. jednoczesne istnienie dwóch ośrodków władzy w jednej jednostce, najczęściej państwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres dwuwładzy trwał do lipca 1945 roku, kiedy to mocarstwa zachodnie – Stany Zjednoczone Ameryki, Wielka Brytania i Francja – uznały utworzony w Warszawie Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej z udziałem przedstawicieli obozu londyńskiego, rezygnując jednocześnie z uznawania władz polskich na uchodźstwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuwładztwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuwładztwo

Wiktionary


dwuwładztwo

współistnienie dwóch władz o pokrywających się kompetencjach na jednym terytorium, w jednym państwie


SJP.pl


dwuwłókowy

mający dwie włóki


SJP.pl


dwuzadaniowy

mający dwa zadania


SJP.pl


dwuzakresowy

obejmujący dwa zakresy, działający w dwóch zakresach


SJP.pl


dwuzarodnikowy

pieczarka dwuzarodnikowa - gatunek pieczarki (nazwa handlowo-gastronomiczna); portobello


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. posiadający dwa zarodniki

Wiktionary


dwuzasadowy

zawierający dwa czynne atomy wodoru


SJP.pl


dwuzawodowość

→ dwuzawodowy


SJP.pl

Patrz:

dwuzawodowy

dwuzaworowy

mający dwa zawory, np. silnik dwuzaworowy


SJP.pl


dwuzdaniowy

składający się z dwóch zdań


SJP.pl


dwuzgłoskowiec

wyraz mający dwie sylaby; dwusylabowiec


SJP.pl

Dwuzgłoskowiec – wzorzec metryczny, w którym wers składa się tylko z dwóch sylab.

Stanowi on na ogół sztuczkę poetycką. Przykładem wiersza napisanego dwuzgłoskowcem jest "Sonet zawichostski" Mirona Białoszewskiego. Robert Herrick dwuzgłoskowcem (jednostopowcem jambicznym) napisał wiersz "Upon His Departure Hence":

Wikipedia


dwuzgłoskowy

złożony z dwóch zgłosek (sylab); dwusylabowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. składający się z dwóch zgłosek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzɡwɔˈskɔvɨ, AS: dvuzgu̯oskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuzgłoskowiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwusylabowy

Wiktionary


dwuziarnowy

pszenica dwuziarnowa - podgatunek pszenicy; płaskurka


SJP.pl


dwuzmianowość

→ dwuzmianowy


SJP.pl

Patrz:

dwuzmianowy

dwuzmianowy

przebiegający na dwie zmiany, wykonywany na dwie zmiany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonywany w trakcie dwóch zmian; odbywający się na dwie zmiany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielicka Straż Miejska pracuje w systemie dwuzmianowym.

 (1.1) Trudne warunki lokalowe (7 sal lekcyjnych, nauka dwuzmianowa, w tym również soboty, brak sali gimnastycznej) skłoniły dyrektora szkoły w  roku do podjęcia działań związanych z rozbudową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ, AS: dvuzmʹi ̯ãnovy

Wiktionary


dwuznaczeniowość

→ dwuznaczeniowy


SJP.pl

Patrz:

dwuznaczeniowy

dwuznaczeniowy

taki, który posiada dwa znaczenia


SJP.pl


dwuznacznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dwuznaczny

Wiktionary

Dwuznacznie – pierwszy album studyjny polskiego rapera Te-Trisa. Wydawnictwo ukazało się 9 września 2009 roku nakładem wytwórni muzycznej Reformat Records w dystrybucji Fonografiki. Produkcji nagrań podjęli się, sam Te-Tris, a także Qciek, Stona, O.S.T.R., DJ Creon, DJ Tort oraz Urb. Z kolei wśród gości na płycie znaleźli się m.in. Pogz, Łona i W.E.N.A.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dwuznak mrz., dwuznaczność ż.

 przym. dwuznaczny

Wiktionary


dwuznaczniej

stopień wyższy od przysłówka: dwuznacznie


SJP.pl


dwuznacznik

dwuznaczny zwrot lub wyraz


SJP.pl


dwuznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwuznaczne; cecha tych, którzy są dwuznaczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznak mrz.

 przym. dwuznaczny

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary


dwuznaczny

mający dwa znaczenia, niezrozumiały, zawierający ukrytą aluzję


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

 (1.2) wyrażający ukrytą aluzję, podtekst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈznat͡ʃnɨ, AS: dvuznačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznaczność m., dwuznak m.

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednoznaczny, niejasny, nieokreślony, niewyraźny, niezrozumiały, wątpliwy, delficki, pytyjski

 (1.2) pytyjski

Wiktionary


dwuznak

znak składający się z dwóch elementów, w szczególności połączenie dwóch liter oznaczające jedną głoskę, np. cz, dz, sz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

Wiktionary

Dwuznak, digraf – dwie litery oznaczające jedną głoskę.

Zjawisko spotykane w wielu systemach ortograficznych. Najczęściej dotyczy połączenia liter spółgłoskowych (czyli służących do zapisywania spółgłosek). W alfabetach opartych na piśmie łacińskim najpopularniejszym dwuznakiem jest połączenie „ch”, występujące m.in. w języku niemieckim, francuskim, angielskim, hiszpańskim, czeskim, słowackim, polskim, portugalskim i włoskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W języku polskim dwuznakami są „rz”, „sz”, „cz”, „ch”, „dz”, „dż”, „dź”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvuznak, AS: dvuznak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuznaczność ż.

 przym. dwuznaczny

 przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) digraf

Wiktionary


dwuznakowy

składający się z dwóch znaków


SJP.pl


dwuzwity

1. dwukrotnie zwinięty;
2. lina dwuzwita - lina zbudowana ze splecionych linek nawiniętych wokół rdzenia


SJP.pl


dwuzwojowy

mający dwa zwoje


SJP.pl


dwuzwrotkowy

mający dwie zwrotki; dwustrofowy


SJP.pl


dwuzwężkowy

mający dwie zwężki


SJP.pl


dwuzębny

przymiotnik

 (1.1) książk. o osobach mający dwa zęby

 (1.2) książk. o przedmiotach mający dwa zęby (ostrza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈzɛ̃mbnɨ, AS: dvuzẽmbny

Wiktionary


dwuzębowy

mający dwa zęby; dwuzębny


SJP.pl


dwuzłotowy

mający wartość dwóch złotych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość dwóch złotych

 (1.2) wynoszący dwa złote

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego osobiście w Sandomierzu prezentuje dwuzłotową monetę z wizerunkiem ratusza na rewersie.

 (1.2) Od nowego roku PKO BP wprowadziło miesięczną dwuzłotową opłatę za prowadzenie rachunku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtɔvɨ, AS: dvuzu̯otovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuzłotówka ż.

Wiktionary


dwuzłotówka

moneta lub banknot o nominale dwóch złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta, której wartość wynosi dwa złote

Wiktionary

Dwuzłotówka – moneta polska bita w XVIII i XIX w. W czasach saskich i w Księstwie Warszawskim równała się ⅓ talara (1 talar = 6 złotych), za Stanisława Augusta Poniatowskiego 8 groszom srebrnym (1 złoty = 4 grosze srebrne), a pod zaborem austriackim 30 krajcarom (1 złoty = 15 krajcarów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwuzłotówka wpadła do szczeliny między kostkami brukowymi i ku irytacji chłopczyka nie dała się wydłubać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtufka, AS: dvuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuzłotowy

Wiktionary


dwuzłączka

łącznik rurowy do łączenia dwóch odcinków przewodu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nypel – rodzaj złączki hydraulicznej w kształcie rurki, mającej na obu końcach gwinty zewnętrzne
  • śrubunek – rodzaj kształtki rurowej gwintowanej, którą wykorzystuje się do instalowania łatworozłącznych połączeń rur w instalacjach hydraulicznych łączonych na gwinty

Wikipedia


dwułamowy

mający dwa łamy


SJP.pl


dwułożyskowy

mający dwa łożyska


SJP.pl


dwułucze

architektoniczna forma konstrukcji sklepienia, dwa wzajemnie prostopadłe łuki lub ostrołuki


SJP.pl


dwułuczny

przymiotnik od: dwułuk


SJP.pl


dwułuk

rodzaj sklepienia gotyckiego


SJP.pl


dwułukowy

mający dwa łuki, np. skolioza dwułukowa


SJP.pl


dwułóżkowy

mający dwa łóżka


SJP.pl


dwuścian

powierzchnia składająca się z dwóch półpłaszczyzn, dzieląca przestrzeń na dwa kąty dwuścienne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. powierzchnia powstała z dwóch półpłaszczyzn o wspólnej krawędzi;

 (1.2) miner. forma kryształów, w których dwie ściany są do siebie równoległe

Wiktionary

Dwuścian – rodzaj wielościanu złożonego z dwóch ścian wielokątnych dzielących ten sam zbiór krawędzi; w trójwymiarowej przestrzeni euklidesowej jest to figura zdegenerowana, o ile przyjmuje się, że jej ściany są płaskie. W trójwymiarowej przestrzeni sferycznej o ścianach dwuścianu można myśleć jak o soczewkach (zob. przestrzeń soczewkowa). Zwykle przyjmuje się (o ile nie zaznaczono inaczej), że dwuścian jest foremny, tzn. złożony z dwóch wielokątów foremnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvuɕt͡ɕãn, AS: dvuśćãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dwuścienny

Wiktionary


dwuścienny

1. mający dwie ściany;
2. kąt dwuścienny - każda z dwóch części przestrzeni wyznaczanych przez dwuścian


SJP.pl


dwuślad

potocznie: pojazd dwuśladowy; dwuśladowiec


SJP.pl


dwuśladowiec

potocznie: pojazd dwuśladowy; dwuślad


SJP.pl


dwuśladowy

pojazd dwuśladowy - pojazd kołowy pozostawiający dwa ślady, np. samochód, motor z koszem


SJP.pl


dwuśrednian

wielkość pisma (czcionki) równa 28 punktom typograficznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwudziestu ośmiu punktom (10,5252 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕrɛdʲɲãn, AS: dvuśredʹńãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dubelmytel

Wiktionary


dwuśrubowiec

statek napędzany motorem o dwóch śrubach


SJP.pl


dwuświecowy

mający dwie świece


SJP.pl


dwuźródłowy

mający dwa źródła


SJP.pl


dwużaglowy

mający dwa żagle


SJP.pl


dwużeństwo

posiadanie dwóch współmałżonków, forma poligamii; bigamia


SJP.pl


dwużyłowy

składający się z dwóch żył, przewodów


SJP.pl


dwóchsetlecie

dwusetlecie, dwustolecie;
1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dwustu lat

 (1.2) dwusetna rocznica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwusetlecie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. dwusetlecie

Wiktionary


dwóchsetletni

mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwusetletni; dwustuletni; dwustoletni


SJP.pl


dwóchsetny

dwusetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z dwustu jednostek;
2. będący jedną z dwustu części


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) zob. dwusetny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuxˈsɛtnɨ, AS: dvuχsetny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwieście

 przym. dwusetny

Wiktionary


dwója

potocznie o ocenie niedostatecznej lub dopuszczającej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. od dwójka (ocena)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile masz dwój na semestr?

 (1.1) Dziś można mieć same dwóje i przechodzi się do następnej klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvuja, AS: dvui ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójka ż., dwójarz mos., dwojaczki nmos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dwójka.

Wiktionary


dwójara

potocznie: uczennica o miernych ocenach; dwójkowiczka


SJP.pl


dwójarz

potocznie: uczeń o miernych ocenach; dwójkowicz, dwójkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pot. uczeń, który zwykle otrzymuje dwóje, dawniej najniższe oceny w szkole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam, że w podstawówce mieliśmy trzech dwójarzy, wszyscy skończyli pod budką z piwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujaʃ, AS: dvui ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójkowicz m., dwója ż., dwójczyna ż., dwójka ż., podwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójkowicz

Wiktionary


dwójca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. podn. lub iron. dwójka osób

 (1.2) pot. uczn. dwójka (ocena)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójka

 (1.2) dwa, dwója

Wiktionary


dwójchwyt

chwyt przyrządu oburącz; dwuchwyt


SJP.pl


dwójczyna

potocznie: dwójka (ocena w szkole); dwója


SJP.pl


dwójeczka

zdrobnienie od: dwójka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: dwójka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈjɛt͡ʃka, AS: dvui ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n., dwójka ż.

Wiktionary


dwójka

1. cyfra oznaczająca liczbę dwa;
2. to, co zostało oznaczone cyfrą dwa, np. autobus, karta, szkoła, mieszkanie;
3. dwie osoby;
4. pokój przeznaczony dla dwóch osób;
5. jeden z rozmiarów damskiej bielizny;
6. ocena szkolna; dwója, cwaja;
7. drugi program Telewizji Polskiej;
8. drugi program Polskiego Radia;
9. żartobliwie: wypróżnienie, defekacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa cyfry 2

 (1.2) eduk. ocena dopuszczająca w polskich szkołach, przedostatnia najgorsza (w skali 1-6)

 (1.3) eduk. najniższa (niezaliczająca) ocena w polskich szkołach (dawniej, przy skali 2-5) i na polskich uczelniach (obecnie, przy skali 2-5 lub 2-6)

 (1.4) dwoje, dwie, dwaj (osoby, zwierzęta, przedmioty)

 (1.5) hotel. pot. pokój przeznaczony dla dwóch osób, z jednym łóżkiem lub z dwoma łóżkami

 (1.6) slang. harc. eufem. kupa, kał

 (1.7) środ. kolej. druga klasa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 2 – liczba naturalna
  • Dwójka – stacja radiowa Polskie Radio Program II
  • Dwójka – stacja telewizyjna TVP2
  • Dwójka – potocznie Oddział II Sztabu Generalnego WP
  • Dwójka – karta do gry

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pani od polskiego chciała mi wstawić plus dwójkę, ale wyprosiłem u niej w końcu minus trzy.

 (1.6) Druhu, muszę iść do lasu zrobić dwójkę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujka, AS: dvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dwa, dwoje

 rzecz. dwa n., zdwajanie n., podwajanie n., dwójkowicz mos., dwójarz mos.

:: zdrobn. dwójeczka ż.

:: zgrub. dwója ż.

 przym. dwójkowy

 przysł. podwójnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dopuszczający, daw. mierny

 (1.3) niedostateczny, pała; gw. Górny Śląsk cwaja, cwajka, cwajer

 (1.4) rzad. dwójca

Wiktionary


dwójkarz

potocznie: uczeń mający dwójki; dwójkowicz


SJP.pl


dwójkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dwójkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dwójkować ndk.

 rzecz. podwajanie n.

Wiktionary


dwójkowicz

potocznie: uczeń o miernych ocenach; dwójkarz, dwójarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. uczeń, który zwykle otrzymuje dwójki (dawniej najniższe oceny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam, że Heniek w podstawówce był dwójkowiczem, a potem skończył studia i zrobił doktorat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvujˈkɔvʲit͡ʃ, AS: dvui ̯kovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójarz m., dwójka ż., podwajanie n.

 przym. dwójkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójarz

Wiktionary


dwójkowiczka

potocznie: uczennica o miernych ocenach; dwójara


SJP.pl


dwójkowy

przymiotnik od: dwójka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dwa, dotyczący liczby dwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nieżyjącym już murarzem Skowronkiem stawiali mury piwniczne systemem dwójkowym, jeden kładł zaprawę, drugi cegły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójka ż., dwójkowicz mos., podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) binarny

Wiktionary


dwójmyślenie

stan psychiczny ludzi poddanych indoktrynacji totalitarnego państwa, literacki termin wprowadzony przez George'a Orwella w powieści "Rok 1984", oznaczający akceptowanie dwóch sprzecznych logicznie poglądów, twierdzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) neol. liter. wyznawanie dwóch poglądów, które logicznie są ze sobą sprzeczne;

Wiktionary

Dwójmyślenie ( doublethink) – termin pochodzący z powieści George'a Orwella pt. "Rok 1984", w nowomowie oznaczający demonstrowanie równoczesnej wiary w wiele poglądów sprzecznych pod względem logicznym. Stanowiła ścisły element angsocu i wiązała się ściśle z pojęciami takimi jak "zmienność przeszłości", "regulacja faktów", "czarnobiał" oraz "negacja obiektywnej rzeczywistości".

Wikipedia


dwójnasób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tylko jako część złożenia w wyrażeniach: w dwójnasób, daw. dziś reg. we dwójnasób

Wiktionary


dwójnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz, byt o dwoistej naturze

Wiktionary

Dwójnia – singel zespołu Voo Voo promujący album "Płyta z muzyką".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n.

Wiktionary


dwójniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dwójniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwójniak m.

Wiktionary


dwójniak

miód pitny fermentowany z brzeczki składającej się z jednej części miodu i jednej części wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miód pitny powstały z fermentacji brzeczki, w której stosunek objętości miodu do wody wynosi 1:1

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvujɲak, AS: dvui ̯ńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., zdwajanie n.

:: zdrobn. dwójniaczek m.

Wiktionary


dwójnik

układ elektryczny, który może być połączony z innym układem za pośrednictwem pary zacisków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. element elektryczny posiadający jedną parę zacisków, za pomocą których może być łączony z układem;

 (1.2) hist. cienki arkusz metalu wytwarzany przez sklepywanie razem płatów złota i srebra

 (1.3) daw. mikrobiol. zob. dwoinka.

Wiktionary

Dwójnik czyli jednowrotnik – element (układ) elektroniczny, który posiada dwa zaciski (końcówki), które przy pełnym włączeniu elementu do obwodu staną się dwoma węzłami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rezystor […] jest dwójnikiem pasywnym, któremu przypisujemy jedną tylko właściwość, a zatem traktujemy go jako element idealny.

 (1.2) Dwójnik ma zawsze nieco bledszy i chłodniejszy odcień w porównaniu z płatkami czystego złota.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednowrotnik

Wiktionary


dwójnóg

podstawa o dwóch nogach (podporach, podstawach)


SJP.pl

Dwójnóg – rodzaj podstawy wyposażonej w dwie nóżki, podpierającej lufę w broni palnej. Zadaniem dwójnogu jest stabilizacja broni.

Wikipedia


dwójłomność

1. zjawisko rozchodzenia się w optycznym krysztale anizotropowym w danym kierunku dwóch fal, z których każda ma inną prędkość fazową;
2. różnica współczynników załamania dwóch fal rozchodzących się w danym kierunku w optycznym krysztale anizotropowym


SJP.pl

Dw

Wikipedia


dwójłomny

taki, w którym występuje podwójne załamanie światła


SJP.pl


dwór

1. obszerny dom w posiadłości ziemskiej;
2. majątek ziemski, folwark; jego właściciele i mieszkańcy;
3. przestrzeń otaczająca dom; podwórze; miejsce pod gołym niebem;
4. siedziba panującego; monarcha wraz ze swym otoczeniem; świta; orszak; * forma dopełniacza l.poj. "dwora" możliwa tylko w wyrażeniu "fora ze dwora" - wynoś się, nie chcę cię tu więcej widzieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) siedziba władcy

 (1.2) otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1)

 (1.3) archit. duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa

 (1.4) majątek ziemski z dworem (1.3) i innymi zabudowaniami

 (1.5) właściciele lub administracja dworu (1.4)

 (1.6) zewnętrze, otwarta przestrzeń poza budynkiem, świeże powietrze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwór – jęz. pole, przestrzeń znajdująca się na zewnątrz obiektu budowlanego
  • dwór – społeczność, właściciele majątku ziemskiego, jego mieszkańcy i pracownicy
    • dwór monarszy – najbliższe otoczenie osoby panującej bądź jej siedziba
  • dwór – posiadłość ziemska wraz z kompleksem zabudowań mieszkalnych i gospodarczych
    • dwór – obszerny budynek mieszkalny (zazwyczaj z gankami i alkierzami)
      • polski dwór szlachecki – siedziba ziemiańska
      • dwór na kopcu – obiekt o cechach mieszkalnych i obronnych
      • dwór obronny – obiekt o cechach mieszkalnych i obronnych
      • rezydencja motte – forma przejściowa pomiędzy dworem obronnym a zamkiem
  • Dwór – część miasta Dukla
  • Dwór – część miasta Jedlicze
  • Dwór – część miasta Rudnik nad Sanem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecznik sandomierski siwą pokręcając czupryną ciągnął smacznie węgrzyna i rozprawiał o wielkim feście na dworze króla jegomości — […]

 (1.2) […] sam siebie nie poznaję, ale zbrzydły mi uczty, zbrzydło wino, śpiewanie, cytry i wieńce, zbrzydł dwór cezara i nagie ciała […]

 (1.6) Mamo, mogę wyjść na dwór?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvur, AS: dvur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dworek mrz., podworowe n., dworactwo n., podwórze n., dworzanin m., dwórka ż., dworka ż., dworzanka ż.

 przym. dworski, nadworny, dworkowy

 czas. dworować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) kraków|pole., reg. śl. plac

Wiktionary


dwórka

szlachcianka przebywająca na dworze królewskim, książęcym lub magnackim, należąca do świty królowej, księżnej; dworka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) arystokratka należąca do świty królowej lub księżnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadworny m., dwór m., dworek m., dworzanin m., dworak m., dworzanka ż., dworactwo n., dworskość ż.

 czas. dworować ndk.

 przym. dworski, nadworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworka, dworzanka, dama dworu

Wiktionary


dy

odmiana sapropelu, ciemnego mułu gnilnego zbiorników wodnych, składająca się ze związków pochodzących z rozkładu materii roślinnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dy – osad jeziorny
  • Dy – symbol dysprozu
  • DY – kod IATA

Wikipedia


dyakowski

nazwisko


SJP.pl

Dyakowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Trąby, przyniesiony z Węgier.

Wikipedia


dyba

nazwisko


SJP.pl


dybalski

nazwisko


SJP.pl


dybanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dybać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dybać ndk.

Wiktionary


dybać

czaić się, czatować na kogoś, coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) czyhać, czatować na kogoś lub na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcąc się uspokoić i całkowicie wykluczyć przynajmniej ten obłędny pomysł, że ktoś na nią dybie, jeszcze raz uważnie rozejrzała się wokół siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨbat͡ɕ, AS: dybać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dybanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastawać

Wiktionary


dybała

czaić się, czatować na kogoś, coś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Dybała (1926–2016) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika
  • Zbigniew Dybała (1923–1962) – funkcjonariusz (podpułkownik) aparatu bezpieczeństwa PRL

Wikipedia


dybaś

nazwisko


SJP.pl


dybciak

nazwisko


SJP.pl


dybek

nazwisko


SJP.pl


dybel

1. specjalny świder stolarski;
2. metalowy lub drewniany kołek obustronnie zaostrzony


SJP.pl


dybicz

nazwisko


SJP.pl


dybiec

nazwisko


SJP.pl


dybka

nazwisko


SJP.pl


dybki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dybki – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Brok
  • Dybki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Dybki – gromada

Wikipedia


dybkowski

nazwisko


SJP.pl


dyblarka

maszyna służąca do dyblowania


SJP.pl


dyblik

dyblik liniaczek - motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


dyblować

łączyć drewniane elementy, ręcznie lub maszynowo, przy użyciu metalowych kołków (dybli)


SJP.pl


dyboski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Roman Dyboski
  • Tadeusz Dyboski

Wikipedia


dybowski

→ Dybów


SJP.pl

Dybowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Nałęcz.

Wikipedia

Patrz:

Dybów

dybrach

stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab


SJP.pl


dybrachiczny

→ dybrach


SJP.pl

Patrz:

dybrach

dybuk

według wierzeń żydowskich: zły duch lub dusza zmarłego wcielająca się w osoby żyjące


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rel. ezot. w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨbuk, AS: dybuk

Wiktionary


dyby

1. w średniowieczu: kłody lub deski z otworami, w które zakuwano ręce i nogi więźnia
2. uchwyt służący do połączenia dwóch części masztu statku wodnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) drewniane pęta zamykane na ręce, głowę a niekiedy i nogi skazańca;

spójnik

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdyby

Wiktionary

Dy

Wikipedia


dybów

1. w średniowieczu: kłody lub deski z otworami, w które zakuwano ręce i nogi więźnia
2. uchwyt służący do połączenia dwóch części masztu statku wodnego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dybów – część miasta Kutno
  • Dybów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
  • Dybów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Dybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Kosów Lacki
  • zamek Dybów w Toruniu
  • Dybowo, Dybów-Kolonia

Wikipedia


dycha

potocznie: dziesięć, dziesiątka, zwłaszcza dziesięć złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. astma

 (1.3) harc. potoczna nazwa na namiot wojskowy typu 10

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dychać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stachu, masz tu dwie dychy (= 20 złotych) i skocz po piwo!

 (1.1) Jego stary będzie miał już z pięć dych (= 50 lat) na karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨxa, AS: dyχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. dyszka

 (1.2)

 czas. dychać ndk.

Wiktionary


dychawica

przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, charakteryzująca się nadreaktywnością oskrzeli oraz ich skurczem, samoistnie lub farmakologicznie odwracalnym; astma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. astma oskrzelowa (choroba zwierząt i ludzi)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dychawica oskrzelowa
  • dychawica sercowa
  • Dychawica – wieś w Polsce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨxaˈvʲit͡sa, AS: dyχavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychawiczność ż.

 przym. dychawiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astma, dusznica; reg. śl. dycha

Wiktionary


dychawiczność

→ dychawiczny


SJP.pl

Patrz:

dychawiczny

dychawiczny

1. medycynie: dotyczący dychawicy, wywołany tą chorobą;
2. z trudem oddychający, słaby;
3. o urządzeniach: źle działający, stary


SJP.pl


dychać

dawniej: oddychać, zwłaszcza z trudem, ciężko; dyszeć, sapać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Kraków, Bukowina, Podhale. oddychać, odpoczywać

 (1.2) gw-pl|Małopolska, Ziemia Sieradzka, Kujawy. kaszleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddech mrz., dycha ż.

Wiktionary


dychnonć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odpocząć

Wiktionary


dychnóć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ukraść

Wiktionary


dychnąć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Kraków. odpocząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dajcie tym kobietom dychnąć – kobiety powinny przechodzić na emeryturę w wieku 55 lat.

Wiktionary


dychoreiczny

→ dychorej; dytrocheiczny


SJP.pl


dychorej

w starożytnej wersyfikacji: czterozgłoskowa stopa wierszowa; podwójny chorej (trochej), dichorej, dytrochej


SJP.pl


dychotomia

podział czegoś na dwie części, zwłaszcza wykluczające się; dwuczłonowość, dwudzielność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

 (1.2) para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów

Wiktionary

Dychotomia (gr. "dichotomos" – przecięty na dwie części) – dwudzielność; podział na dwie części, wzajemnie się wykluczające i uzupełniające do całości.

Podział dychotomiczny zbioru X polega na wyróżnieniu w nim dwóch podzbiorów – A i B – które:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twórca struktualizmu, Ferdynand de Saussure, wiele problemów językoznawczych rozpatrywał w ramach dychotomii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja, AS: dyχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomiczność ż.

 przym. dychotomiczny

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudzielność; przest. dichotomia

Wiktionary


dychotomicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) rozdzielając się na dwa przeciwstawne kierunki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż., dychotomiczność ż.

 przym. dychotomiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwudzielnie

Wiktionary


dychotomiczność

podział jakiejś całości na dwie różne części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podział na dwie części

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż.

 przym. dychotomiczny

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary


dychotomiczny

1. dwudzielny, dwojaki;
2. podzielony na dwie przeciwstawne części


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny

 (1.2) podzielony na dwie przeciwstawne części

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dychotomia ż., dychotomiczność ż.

 przysł. dychotomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dichotomiczny

Wiktionary


dychotomizacja

dzielenie czegoś na dwie części, kategorie, grupy itp.; dualizacja


SJP.pl


dychotymizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dychotymizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dychotymizować ndk.

Wiktionary


dychroiczny

→ dychroizm; dichroiczny


SJP.pl


dychromatyczny

dwubarwny, dwukolorowy; dichromatyczny


SJP.pl


dycht

przysłówek sposobu

 (1.1) reg-pl|Poznań. całkiem, zupełnie, dokładnie

przymiotnik

 (2.1) gw-pl|Warmia, Mazury. duży

 (2.2) gw-pl|Warmia, Mazury. gęsty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) dicht

Wiktionary


dychtownie

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Poznań. zupełnie, całkowicie, gruntownie

Wiktionary


dychtowny

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Poznań. odpowiedni, dopasowany

Wiktionary


dychu

w potocznym wyrażeniu: ani słychu, ani dychu - brak jakiejkolwiek wieści, brak znaku życia


SJP.pl


dychów

wieś w Polsce


SJP.pl

Dychów (dawna niem. nazwa "Deichow")) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dychów, po jej zniesieniu w gromadzie Bobrowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


dyck

[czytaj: dajk] nazwisko, m.in. Antoon van Dyck (1599-1641), flamandzki malarz


SJP.pl


dycki

zaimek przysłowny upowszechniający

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawsze

Wiktionary


dyczek

nazwisko


SJP.pl


dyczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Dyczewski – polski dyrygent
  • Leon Dyczewski – katolicki duchowny, filozof i socjolog

Wikipedia


dyczkowski

nazwisko


SJP.pl


dyda

nazwisko


SJP.pl


dydak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Dydak – imię męskie pochodzenia greckiego, które oznacza „nauczający”, od gr. "διδαχή (didache)" (zob. też: "dydaktyka"). Prawdopodobnie hiszpańskie imię Diego, od imienia Jakuba (Santiago – Sanctus Iacobus; Diego, Diago) lub jako pochodzące z greki, ze słowa didax- 'doktryna, dyscyplina nauki'. Nie można też wykluczyć iberyjskiego (przedindoeuropejskiego) pochodzenia imienia. Patronem imienia jest św. Dydak, biskup Kadyksu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyka ż., dydaktyczność ż., didaskalium n.

 przym. Dydakowy, dydaktyczny

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydakowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Dydak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dydakowy habit pieczołowicie przechowują hiszpańskie zakonnice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dydak m., didaskalium n.

Wiktionary


dydaktyczka

→ dydaktyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie dydaktyki

Wiktionary

Patrz:

dydaktyk

Powiązane:

 przysł. dydaktycznie

 przym. dydaktyczny

 rzecz. dydaktyk mos.

Wiktionary


dydaktycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dydaktyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. didaskalium n., autodydakta mos., Dydak mos., dydaktyczka ż., dydaktyczność ż., dydaktyk mos., dydaktyka ż., dydaktyzm mrz.

 przym. dydaktyczny

Wiktionary


dydaktyczność

→ dydaktyczny


SJP.pl

Patrz:

dydaktyczny

dydaktyczny

1. związany z nauczaniem, dydaktyką; pedagogiczny;
2. książkowo: moralizatorski, pouczający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dydaktyką

 (1.2) wykonany w celu pouczania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniosłam, profesorze, materiały dydaktyczne na zajęcia z ichtiologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: dydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. didaskalium n., autodydakta mos., dydaktyka ż., dydaktyzm m., dydaktyk m., dydaktyczka ż., Dydak mos.

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedagogiczny, instruktywny, kształcący, objaśniający

 (1.2) kształcący, pouczający, wychowawczy, moralizatorski

Wiktionary


dydaktyk

1. specjalista w zakresie metod nauczania i uczenia się;
2. dobry pedagog, człowiek mający zdolności wychowawcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec specjalizujący się w zakresie dydaktyki

 (1.2) książk. zdolny pedagog

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|dydaktyka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odniósł jednak sukces jako wychowawca i dydaktyk, wspierając pracę zespołową, dążąc do uchwycenia istoty problemu i zaproponowania całościowego rozwiązania.

 (1.2) Pan Henryk był zasłużonym dydaktykiem i doświadczonym instruktorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyczność ż., dydaktyka ż., dydaktyzm mrz.

:: fż. dydaktyczka ż.

 przym. dydaktyczny

 rzecz. dydaktycznie

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydaktyka

1. dział pedagogiki, nauka o metodach nauczania i uczenia się
2. moralizowanie, pouczanie; dydaktyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pedag. nauka o sposobach uczenia

 (1.2) książk. moralizowanie, dydaktyzm

 (1.3) środ. wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: dydaktyk

Wiktionary

Dydaktyka – jedna z głównych gałęzi nauk pedagogicznych, która zajmuje się procesami nauczania i uczenia się, wszelkimi przedmiotami na kolejnych poziomach tych procesów, od przedszkola do studiów wyższych, a także mających miejsce poza instytucjami oświatowymi, przy zwykłych czynnościach. Jest to zatem nauka o systemie poprawnie uzasadnionych twierdzeń i hipotez dotyczących procesu, zależności i prawidłowości nauczania a uczenia się oraz sposobów kształtowania tego procesu przez człowieka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈdaktɨka, AS: dydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyk m., Dydak mos., didaskalium n., autodydakta mos.

 przym. dydaktyczny

 przysł. dydaktycznie

Wiktionary


dydaktyzm

moralizowanie, pouczanie; dydaktyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zespół cech stanowiący o walorach wychowawczych i edukacyjnych;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwalono m.in. sprawne połączenie dydaktyzmu z walorami artystycznymi i przemyślaną kompozycję całości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydaktyk mos.

 przysł. dydaktycznie

 przym. dydaktyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dydaktyczność, dydaktyka

Wiktionary


dydek

dytek; dawniej:
1. drobna moneta;
2. pieniądz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. pot. drobna moneta zdawkowa w I Rzeczypospolitej, także ogólne żartobliwe określenie ówczesnych pieniędzy

 (1.2) reg. pozn. pierś kobiety, rzad. zwierzęcia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dydek, dytek – potocznie trojak (moneta)
    • [http://literat.ug.edu.pl/glogers/0007.htm Zygmunt Gloger - Encyklopedia staropolska - Dydek]
  • Katarzyna Dydek
  • Małgorzata Dydek
  • Marta Dydek
  • Stanisław Dydek
  • Zbigniew Dydek
  • dydko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dydka bym za to nie dał – mówił w duchu – że pójdzie do kanclerza i wszystko mu wyśpiewa.

 (1.1) Ani dydka nie mam, a wiesz, Guciu, że nie zborgują – mruczała…

 (1.2) …płacze, jak się go przewija, tak mu dobrze, a poza tym ssie dydka mamy…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyduszek

 czas. dydać, dydkać

Wiktionary


dydelf

nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; opossum, opos, szczur workowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Didelphis|Linnaeus|ref=tak., ogoniasty ssak ze spiczastym pyskiem i krótkimi kończynami, z podrodziny dydelfów, występujący w Ameryce;

Wiktionary

Dydelf ("Didelphis") – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z błyskawiczną szybkością i niesłychaną zręcznością przeskakiwały z łodygi na łodygę malutkie dydelfy, a w dole śród zwojów korzeni krzątały się drobne gatunki błotnych myszek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dydelfik mzw., dydelfowate lm nm., dydelfy lm nm.

Wiktionary


dydelfowate

rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; dydelfy; oposy; szczury workowate


SJP.pl

Dydelfowate, szczury workowate (Didelphidae) – rodzina ssaków z rzędu dydelfokształtnych (Didelphimorphia). Obejmuje gatunki wszystkożernych, niewielkich ssaków podobnych do szczura. W zapisach kopalnych są znane z pokładów górnej kredy.

Wikipedia


dydelfowaty

o cechach dydelfowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


dydelfy

rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; oposy; dydelfowate; szczury workowate


SJP.pl

Dydelfy (Didelphinae) – podrodzina ssaków z rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia


dydeński

przymiotnik od: Dydnia; dydniański


SJP.pl


dydko

kaduk, diabeł, czart


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „dytko”. Zobacz też: dytko – ujednoznacznienie.

Dydko, didko, ditko, dytko, dydo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, pierwotnie demon z wierzeń słowiańskich, później zdegradowany do roli straszydła.

Postać dydka wywodzi się od znanego na Rusi demona opiekuńczego domu (por. domowik), po chrystianizacji zdegradowanego do roli diabła, zwłaszcza leśnego, ostatecznie zaś do roli nocnego straszydła, którym straszono dzieci (por. bobo).

Wikipedia


dydnia

wieś w Polsce


SJP.pl

Dydnia – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia. Leży na Pogórzu Dynowskim. Ma status sołectwa. Leży na wschód od Brzozowa, 8 km na południe od Niewistki.

Historycznie położona w Rusi Czerwonej (ziemia sanocka) i w dawnym województwie ruskim. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dydnia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


dydniański

przymiotnik od: Dydnia; dydeński


SJP.pl


dydo

Dydona


SJP.pl


dydolić

kroić coś tępym nożem


SJP.pl


dydona

legendarna założycielka Kartaginy


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dyduch

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Dyduch (1925–1939) – harcerz
  • Grzegorz Dyduch (ur. 1969) – lekarz
  • Henryk Dyduch (1896–1940) – major piechoty
  • Jan Dyduch (ur. 1956) – karateka
  • Jan Maciej Dyduch (1940–2018) – ksiądz katolicki
  • Joanna Dyduch – politolog
  • Ludwik Dyduch (1889–1946) – inżynier, przemysłowiec i urzędnik konsularny
  • Marek Dyduch (ur. 1957) – polityk
  • Wojciech Dyduch (ur. 1974) – ekonomista

Wikipedia


dydycz

nazwisko


SJP.pl


dydym

mieszanina pierwiastków ziem rzadkich zwłaszcza neodymu i prazeodymu, uważana dawniej za pierwiastek, stosowana do barwienia szkieł filtrów optycznych


SJP.pl

Dydym (także didym) – nazwa zaproponowana w 1841 roku przez C. G. Mosandera dla rzekomego pierwiastka chemicznego mającego być jednym z lantanowców (proponowany symbol to Di). Później jednak okazało się, że jest to mieszanina dwóch pierwiastków, nazwanych w 1885 roku przez Auera von Welsbacha neodymem i prazeodymem.

Wikipedia


dyfamacja

zniesławienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zniszczenie dobrej opinii o kimś przez publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji na jego temat

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyfamować ndk.

 przym. dyfamacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerstwo, zniesławienie

Wiktionary


dyfamacyjny

→ dyfamacja


SJP.pl

Patrz:

dyfamacja

dyfamować

czasownik

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. obrażać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taka może nas dyfamować, brzydkie słowo powiedzieć, a my będziemy się cieszyli, że to politycznie i z edukacyą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyfamacja

 czas. zdyfamować

Wiktionary


dyfeomorficzny

→ dyfeomorfizm


SJP.pl

Patrz:

dyfeomorfizm

dyfeomorfizm

izomorfizm rozmaitości różniczkowych


SJP.pl

Dyfeomorfizm – izomorfizm rozmaitości różniczkowych, tj. odwzorowanie bijektywne pomiędzy rozmaitościami różniczkowymi, które jest różniczkowalne oraz takie, że odwzorowanie do niego odwrotne jest również różniczkowalne.

Wikipedia


dyfer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) środ. mot. dyferencjał, mechanizm różnicowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨfɛr, AS: dyfer

Wiktionary


dyferencja

dawniej:
1. różnica;
2. sporna sprawa, zwłaszcza o majątek


SJP.pl


dyferencjacja

wyodrębnianie się wyspecjalizowanych składników z jakiejś całości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zróżnicowanie, różnicowanie się, wyodrębnianie się różnorodnych składników z całości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyferencjacja społeczna
  • dyferencjacja magmy
  • dyferencjacja komórek

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨfɛrɛ̃nˈt͡sʲjat͡sʲja, AS: dyferẽncʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyferencjacyjny

Wiktionary


dyferencjacyjny

→ dyferencjacja


SJP.pl

Patrz:

dyferencjacja

dyferencjalny

1. wykazujący jakąś różnicę między dwoma przedmiotami lub zjawiskami;
2. w matematyce: różniczkowy


SJP.pl


dyferencjał

mechanizm umożliwiający obracanie się kół z różną prędkością, stosowany w pojazdach; mechanizm różnicowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mech. zespół przekładni mechanicznych umożliwiający kołom na tej samej osi obracanie się z różnymi prędkościami kątowymi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jazda z niepoprawnie działającym dyferencjałem wywołuje wyraźnie odczuwalne drgania kierownicy oraz problemy podczas wykonywania zakrętów i innych manewrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨfɛˈrɛ̃nt͡sʲjaw, AS: dyferẽncʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyferencjałowy

 rzecz. dyferencja ż., indyferencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mechanizm różnicowy, przekładnia różnicowa, pot. dyfer

Wiktionary


dyferencyjny

dawniej: dotyczący sporu, będący przedmiotem sporu; sporny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sporny

Wiktionary


dyfilobotrioza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, wywoływana przez tasiemca bruzdogłowca szerokiego


SJP.pl


dyfrakcja

zjawisko fizyczne dotyczące zmiany kierunku rozchodzenia się fal na krawędzi przeszkody; uginanie się fal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. zjawisko fizyczne polegające na ugięciu fali na krawędziach przeszkody lub szczeliny, co powoduje jej rozchodzenie się w kierunkach innych niż prostoliniowy

Wiktionary

Dyfrakcja (ugięcie fali) – zespół zjawisk związanych ze zmianą kierunku rozchodzenia się fali będący odstępstwem od praw optyki geometrycznej. Dyfrakcję w węższym znaczeniu określa się jako ugięcie światła wokół krawędzi przeszkody lub otworu w obszarze cienia przeszkody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dyfrakcja to jedno z podstawowych zjawisk falowych – obok interferencji, odbicia, załamania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcjonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugięcie fali

Wiktionary


dyfrakcyjny

związany z dyfrakcją


SJP.pl


dyfraktometr

przyrząd optyczny do badania struktury przedmiotów z wykorzystaniem dyfrakcji fal zachodzącej na badanym przedmiocie


SJP.pl

Dyfraktometr – przyrząd pomiarowy służący do analizy struktury substancji krystalicznych na podstawie ich obrazów dyfrakcyjnych.

Dyfraktometr rejestruje kierunki (kąty odbłysku) oraz natężenia ugiętych wiązek promieniowania. W zależności od rodzaju użytego promieniowania dyfraktometry dzieli się na rentgenowskie (stosowane najczęściej), neutronowe i elektronowe.

Wikipedia


dyfraktometryczny

→ dyfraktometria


SJP.pl

Patrz:

dyfraktometria

dyfteria

ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; błonica; dyfteryt


SJP.pl


dyfteryt

ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; błonica; dyfteria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. błonica

Wiktionary


dyfterytowy

→ dyfteryt


SJP.pl

Patrz:

dyfteryt

dyfterytyczny

→ dyfteryt


SJP.pl

Patrz:

dyfteryt

dyftong

połączenie dwóch samogłosek w jednej sylabie; dwugłoska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

Wiktionary

Dyftong, dwugłoska ( δίφθογγος "diphthongos" „dwubrzmiący”) – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwę chińskiej sztuki geomancji, „feng shui”, Polacy wymawiają jak „feng szuj”, a tymczasem w chińskim „shui” zawiera tryftong [uei], a nie dyftong [ui] i tę sylabę powinno wymawiać się jak „szłej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨftɔ̃ŋk, AS: dyftõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftongizacja ż., dyftongizowanie n.

 czas. dyftongizować ndk.

 przym. dyftongiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwugłoska

Wiktionary


dyftongiczny

→ dyftong; dyftongowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. dotyczący dyftongu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftong mrz., dyftongizacja ż.

Wiktionary


dyftongizacja

proces przekształcania się samogłoski w dwugłoskę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fonet. proces przekształcania się samogłoski w dyftong;

Wiktionary

Dyftongizacja – proces powstawania dwugłosek (czyli dyftongów) z samogłosek prostych (czyli monoftongów). Występuje m.in. w języku czeskim (np. [] > []) i w niektórych gwarach polskich, np. podhalańskiej.

W języku niemieckim zaszła tak zwana dyftongizacja nowo-wysoko-niemiecka. W jej wyniku długie samogłoski "î" [], "û" [] oraz "iu" [] przeszły odpowiednio w "ei" [], "au" [] i "eu"/"äu" [] (np. "mein neues Haus" „mój nowy dom” ze "mîn niuweȥ hûs").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed szczelinowymi następuje dyftongizacja wokaliczna nosówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja, AS: dyftõŋʹǵizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyftong m., dyftongizowanie n.

 czas. dyftongizować ndk.

 przym. dyftongiczny

Wiktionary


dyftongowy

→ dyftong; dyftongiczny


SJP.pl


dyftyk

dywdyk; tyftyk;
1. dawniej: tkanina wełniana, jedwabna lub bawełniana; ubiór z tej tkaniny;
2. dawniej: jedwabna kapa na konia


SJP.pl


dyfundować

ulegać dyfuzji; samorzutnie przenikać, mieszać się


SJP.pl


dyfuzja

chem., fiz. mieszanie się gazów, cieczy i ciał stałych przy bezpośrednim zetknięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmaazmie;

 (1.2) zob. dyfuzja kulturowa.

 (1.3) zob. dyfuzja odpowiedzialności.

 (1.4) zob. dyfuzja innowacji.

Wiktionary

Dyfuzja ( diffusio „rozprzestrzenianie”) – samorzutny i nieodwracalny proces, w wyniku którego wyrównuje się początkowy niejednorodny rozkład materii na skutek bezładego ruchu elementów układu.

W opisie mikroskopowym dyfuzja jest wynikiem rozprzestrzeniania się cząsteczek w wyniku ruchów cieplnych elementów układu W opisie termodynamicznym jest wynikiem działania sił związanych z niejednorodnościami koncentracji elementów układu, opisywanych przez potencjały chemiczne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzʲja, AS: dyfuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. efuzja ż., dyfundowanie n., dyfuzor m., dyfuzjonizm m., dyfuzyjność ż., samodyfuzja ż.

 czas. dyfundować ndk.

 przym. dyfuzyjny, dyfuzjonistyczny

 przysł. dyfuzyjnie

Wiktionary


dyfuzjonista

zwolennik poglądu przypisującego szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej


SJP.pl


dyfuzjonistyczny

→ dyfuzjonizm


SJP.pl

Patrz:

dyfuzjonizm

dyfuzjonizm

pogląd przypisujący szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dyfuzor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przewód z rosnącym przekrojem poprzecznym, powodującym spowolnienie przepływu cieczy lub gazu i rozproszenie ich strumienia;

 (1.2) techn. element rozpraszający fale dźwiękowe lub świetlne

 (1.3) fryzj. nakładka na suszarkę o okrągłej podstawie, która ułatwia stylizację włosów

Wiktionary

Dyfuzor – kanał przepływowy z rosnącym przekrojem poprzecznym, np. stożkowo rozszerzający się lub spiralny odcinek rury, kanał międzyłopatkowy ograniczony łopatkami sprężarki przepływowej lub pompy wirowej. W dyfuzorze (w wyniku wzrostu przekroju poprzecznego) następuje spowolnienie przepływu płynu, co odpowiada przemianie energii kinetycznej strumienia w energię ciśnienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dyfuzor powoduje rozproszenie światła lampy błyskowej, zmiękczając je i czyniąc bardziej plastycznym oraz naturalnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzɔr, AS: dyfuzor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyfuzja ż.

Wiktionary


dyfuzorowy

→ dyfuzor


SJP.pl

Patrz:

dyfuzor

dyfuzyjnie

→ dyfuzyjny


SJP.pl

Patrz:

dyfuzyjny

dyfuzyjność

→ dyfuzyjny


SJP.pl

Patrz:

dyfuzyjny

dyfuzyjny

związany z dyfuzją; otrzymywany przez dyfuzję


SJP.pl


dyg

kobiecy ukłon: jednoczesne ugięcie kolana i lekki skłon głową z odciągnięciem rękami sukienki na boki


SJP.pl


dyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dygać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈɡãɲɛ, AS: dygãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dygać

Wiktionary


dygas

nazwisko


SJP.pl


dygasiński

nazwisko


SJP.pl


dygat

nazwisko, np. Stanisław Dygat (1914 - 1978), polski pisarz i scenarzysta filmowy


SJP.pl


dygać

1. kłaniać się, wykonując dyg
2. potocznie:
a) iść po coś
b) podnosić coś ciężkiego
c) dygać się - bać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. dygnąć)

 (1.1) zwykle o dziewczynie kłaniać się, lekko uginając nogi

 (1.2) pot. biec

 (1.3) środ. uczn. bać się, martwić się

 (1.4) środ. wojsk. robić pompki lub przysiady; ćwiczyć mięśnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. dygnąć)

 (2.1) pot. podnosić, nieść ciężką rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨɡat͡ɕ, AS: dygać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyganie n.

Wiktionary


dygda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., fikcyjne, pojawiające się jedynie w związku frazeologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma dnia świętego Dygdy.

Wiktionary


dygenit

minerał, siarczek miedzi


SJP.pl


dygest

dawniej: księga zawierająca zbiór praw


SJP.pl


dygestia

dawniej: trawienie; digestia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. trawienie

Wiktionary


dygestorium

oszklona komora laboratoryjna, z której za pomocą wentylatora lub naturalnego ciągu usuwane są szkodliwe gazy; digestorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. laboratoryjna przeszklona komora, zaopatrzona w wentylację wywiewną;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. digestorium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) digestorium, wyciąg laboratoryjny

Wiktionary


dygitacja

w geologii: drugorzędny fałd powstały w płaszczowinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fałdy na powierzchni grzbietowej lub czołowej płaszczowiny;

 (1.2) wypychanie jednej cieczy przez drugą w ruchu nieregularnym;

Wiktionary

Dygitacja (od łac. "digitus" – palec) – w geologii – określenie fałdu w płaszczowinie skalnej odgałęziającego się od głównej masy płaszczowiny.

Terminem dygitacja, palczastość określa się również wypychanie jednej cieczy przez drugą w ruchu nieregularnym, w formie palców lub języków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨɟiˈtat͡sʲja, AS: dyǵitacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaszczowina cząstkowa

 (1.2) palczastość

Wiktionary


dygitalina

glikozyd nasercowy występujący w liściach naparstnicy


SJP.pl


dygitalizacja

digitalizacja, cyfryzacja;
1. nadawanie postaci cyfrowej różnego rodzaju danym; digityzacja;
2. upowszechnienie się umiejętności korzystania z techniki cyfrowej w różnych dziedzinach życia


SJP.pl


dygitalizacyjny

→ dygitalizacja; digitalizacyjny


SJP.pl


dygitalizator

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitalizator, digitizer, dygitalizer, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy


SJP.pl


dygitalizer

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitizer, digitalizator, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy


SJP.pl


dygitalizować

nadawać czemuś (muzyce, obrazowi, danym) postać cyfrową; digitalizować, cyfryzować


SJP.pl


dygitalny

wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, digitalny, digitalowy, dygitalowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z technologią cyfrową

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygitalizator m., dygitalizacja ż.

 czas. dygitalizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyfrowy

Wiktionary


dygitalowy

wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, digitalny, dygitalny, digitalowy


SJP.pl


dyglosja

stan, kiedy wersja literacka danego języka w takim stopniu odbiega od wersji potocznej, że można je uznać za odrębne języki


SJP.pl

Dyglosja (z διγλωσσία, "diglossia" „dwujęzyczność”) – sytuacja, w której jedna społeczność językowa posługuje się dwiema odmianami języka (systemami językowymi), spełniającymi różne funkcje i mającymi własny zakres zastosowania. Charles Ferguson opisał dyglosję jako kontrast między dwoma wariantami językowymi, wyższym (H, high) i niższym (L, low). Stanowi formę społecznego bidialektyzmu lub bilingwizmu. Czasem dochodzi do współistnienia więcej niż dwóch systemów językowych.

Wikipedia


dygnitariat

urząd dygnitarza; wysokie, zaszczytne stanowisko


SJP.pl


dygnitarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta piastująca wysoki urząd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitarz mos.

Wiktionary


dygnitarski

przymiotnik od: dygnitarz


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dotyczący dygnitarza, właściwy dygnitarzowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitarz mos., dygnitarstwo n.

Wiktionary


dygnitarstwo

urząd, stanowisko dygnitarza


SJP.pl


dygnitarz

osoba zajmująca wysokie stanowisko urzędowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś piastujący wysoki urząd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był zbyt wysoko postawionym dygnitarzem partyjnym szczebla wojewódzkiego i gmina to nie był jego poziom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨɟˈɲitaʃ, AS: dyǵńitaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarzówna ż., dygnitarzowa ż.

:: zgrub. dygnitarzyna m.

:: fż. dygnitarka ż.

 przym. dygnitarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnik, notabl, prominent, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary


dygnitarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żona dygnitarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarz m., dygnitarzówna ż.

Wiktionary


dygnitarzówna

dawniej: córka dygnitarza


SJP.pl


dygnięcie

1. ukłonić się, wykonując dyg;
2. potocznie:
a) pójść po coś;
b) podnieść coś ciężkiego;
c) uderzyć w coś z dużą siłą


SJP.pl

Dygnięcie (dyg) – ukłon dziewczęcy i kobiecy, polegający na jednoczesnym ugięciu kolana oraz lekkim skłonie głowy, wraz z rozsunięciem rękami fałdów sukienki na boki. Współcześnie rzadko stosowany. Wymóg jego wykonywania związany jest z etykietą i protokołem dyplomatycznym, obowiązuje podczas ceremonii przywitania z głowami koronowanymi.

Wikipedia


dygnąć

1. ukłonić się, wykonując dyg;
2. potocznie:
a) pójść po coś;
b) podnieść coś ciężkiego;
c) uderzyć w coś z dużą siłą


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. dygać)

 (1.1) dokonany od|dygać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. dygać)

 (2.1) dokonany od|dygać.

Wiktionary


dygot

drżenie, dygotanie, dreszcze


SJP.pl


dygotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dygotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dygotać ndk.

Wiktionary


dygotać

trząść się ze strachu lub zimna


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadygotać)

 (1.1) ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

czasownik zwrotny niedokonany dygotać się

 (2.1) rzad. wzmocnione znaczenie (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dygot mrz., dygotanie n., dygotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drgać, drżeć

Wiktionary


dygotka

drżenie, dygotanie


SJP.pl


dygotliwy

wywołujący drżenie, skłonny do drżenia; drżący, dygoczący, dygliwy


SJP.pl


dygować

nieść coś z trudem; dźwigać, taszczyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gw-pl|Lwów. nosić, przynosić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsza większa ulewa rozniesie go zupełnie. I znów będziemy musieli zwozić taczkami nawóz, dygować żwir, piasek, trzcinę, będziemy musieli układać to wszystko, ubijać, aby, skończywszy, wkrótce znów rozpoczynać to samo…

 (1.1) Michasiowa! — dyguj tu tacę!

Wiktionary


dygowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Dygowo (tuż po wojnie "Degów", niem. "Degow") – wieś gminna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Dygowo.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. wieś miała 1615 mieszkańców.

W miejscowości ma siedzibę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Wikipedia


dygowski

przymiotnik od: Dygowo


SJP.pl


dygresja

1. wypowiedź, uwaga niedotycząca głównego tematu; wtrącenie, wtręt;
2. w literaturoznawstwie: odejście od głównego tematu narracji i rozwijanie w jej obrębie tematów ubocznych, luźno lub zupełnie niezwiązanych z tematem głównym; ekskurs;
3. w astronomii: przejście ciała niebieskiego przez punkt styczności równoleżnika niebieskiego i wertykału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chwilowe odejście od głównego wątku wypowiedzi

Wiktionary

Dygresja, wtrącenie (z digressio – odejście, rozejście się) – odejście od głównego tematu narracji lub wypowiedzi. Dygresja polega na okresowym wprowadzeniu wątków luźno lub wcale niezwiązanych z podstawową treścią utworu lub wypowiedzi.

Wikipedia


dygresyjka

zdrobnienie od: dygresja


SJP.pl


dygresyjność

cecha wypowiedzi lub utworu, charakteryzująca się odejściem od głównego tematu


SJP.pl


dygresyjny

mający charakter dygresji, zawierający dygresję - wypowiedź, uwagę niedotyczącą głównego tematu


SJP.pl


dyhydryt

minerał, fosforan miedzi


SJP.pl


dyja

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;

Wiktionary

Dyja (cz., Thaya) – rzeka w Masywie Czeskim, w Austrii i Czechach, w zlewisku Morza Czarnego, najdłuższy prawy dopływ Morawy, o długości 235 km, począwszy od miejscowości Raabs an der Thaya, gdzie następuje połączenie składających się na nią dopływów:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podyje n.

 przym. dyjski, naddyjski, podyjski

Wiktionary


dyjak

nazwisko


SJP.pl


dyjamb

czterosylabowa stopa metryczna, w której pierwsza i trzecia są nieakceptowane, a druga i czwarta - akcentowane


SJP.pl


dyjas

nazwisko


SJP.pl


dyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dyją, dotyczący Dyi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dyja ż.

Wiktionary


dyk

nazwisko


SJP.pl


dyka

nazwisko


SJP.pl


dykasteria

1. w starożytnych Atenach: jedna z dziesięciu części sądu przysięgłych;
2. oddział urzędu administracyjnego lub sądu


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dykciarka

maszyna do obróbki drewna


SJP.pl


dykciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) menel pijacy dyktę (denaturat)

Wiktionary


dykcja

sposób mówienia, poprawnego wymawiania wyrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób wymawiania wyrazów i zdań

Wiktionary

Dykcja ( dictio) – sposób mówienia, poprawnego wymawiania wyrazów przy uwzględnieniu wszystkich procesów zachodzących w wyrazach i na ich granicach. Zasadnicza umiejętność w wykonywaniu takich zawodów jak: śpiewak, aktor, prezenter telewizyjny lub radiowy, nauczyciel.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨkt͡sʲja, AS: dykcʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymowa

Wiktionary


dykcjonarz

dawna nazwa słownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. słownik

 (1.2) daw. encyklopedia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wprawdzie język literacki różni się znacznie z codzienną mową ludności niewykształconej i dykcjonarz był i jest mi jeszcze niezbędnym przy czytaniu dzieł tej literatury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dykcjonarzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownik

Wiktionary


dykcyjny

→ dykcja


SJP.pl

Patrz:

dykcja

dykiel

nazwisko, m.in. Bożena Dykiel, polska aktorka


SJP.pl


dykta

płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów; sklejka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płyta sklejona z fornirów

 (1.2) środ. typogr. szerokość pola znaku w danym kroju pisma

 (1.3) środ. denaturat wypijany przez meneli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨkta, AS: dykta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dykciarz m., dykciara ż.

 przym. dyktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklejka; gw. Górny Śląsk szperplata

 (1.3) dentka, dynks, błękit Paryża

Wiktionary


dyktacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dyktat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dyktat, lecz tylko mały dyktacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktat m.

Wiktionary


dyktafon

przenośne urządzenie umożliwiające nagrywanie dźwięku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;

Wiktionary

Dyktafon – przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie i odtwarzanie dźwięku, np. mowy. Nośnikiem dźwięku może być kaseta magnetofonowa o różnym czasie nagrania i wielkości lub układ elektroniczny zapisujący w formie cyfrowej skompresowany dźwięk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨkˈtafɔ̃n, AS: dyktafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dyktafonik m.

Wiktionary


dyktafonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dyktafon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktafon m.

Wiktionary


dyktando

1. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanego tekstu;
2. dawniej: dyktowanie danego tekstu; tekst zapisany ze słów dyktującego; dyktat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

 (1.2) eduk. zapisany ze słuchu tekst podyktowanego ćwiczenia ortograficznego

 (1.3) narzucanie czegoś

 (1.4) rada dawana w celu dokonania lepszego wyboru

Wiktionary

Dyktando (łac. "dicto" – dyktuję) – rodzaj sprawdzianu polegający na zapisaniu ze słuchu dyktowanego tekstu. Oceniana jest poprawność zapisu pod względem zgodności z zasadami ortografii i interpunkcji. Najczęściej dyktanda przeprowadzane są w szkołach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Organizatorką ogólnopolskich dyktand była dziennikarka z Katowic.

 (1.2) Nie zrobiłaś żadnego błędu w dyktandzie.

 (1.3) Australijczycy zagrali pod wyraźne dyktando polskich siatkarzy.

 (1.4) Ochroniarz podjął decyzję sprzeczną z dyktandem własnego sumienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktowanie n., dyktat mrz., podyktowanie n.

 czas. dyktować ndk., podyktować dk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dyktat

Wiktionary


dyktat

1. władza absolutna w państwie;
2. narzucanie komuś swej woli lub swego zdania;
3. dawniej: dyktowanie tekstu; dyktando


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

 (1.2) polit. władza absolutna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨktat, AS: dyktat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktando n., dyktowanie n., dyktacik mrz.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyktatorstwo

Wiktionary


dyktator

1. osoba posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierająca się na sile armii;
2. urzędnik w starożytnym Rzymie;
3. kreator, uznany projektant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

 (1.2) polit. przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę

 (1.3) przen. tyran

 (1.4) hist. tytuł przyznawany niektórym wojskowym dowódcom powstania

 (1.5) książk. osoba narzucająca innym swoją wolę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyktator – urząd w starożytnym Rzymie
  • – przywódca państwa określanego jako dyktatura
  • Dyktator (The Great Dictator) – film z 1940 roku
  • Dyktator (The Dictator) – film z 2012 roku
  • gra dyktator – metoda badawcza w psychologii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Przez kilka miesięcy od inwazji na Irak dyktator skutecznie się ukrywał

 (1.4) Romuald Traugutt był ostatnim dyktatorem powstania styczniowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨkˈtatɔr, AS: dyktator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktatura ż., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n., podyktowanie n.

:: fż. dyktatorka ż.

 czas. dyktować ndk., podyktować dk.

 przym. dyktatorski, dyktatorsko

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) autokrata, autokrator, despota, satrapa, tyran

 (1.4) wódz naczelny, przywódca

 (1.5) autokrata, despota, satrapa, tyran; książk. sobiepanek; pot. dzierżymorda, zamordysta

Wiktionary


dyktatorek

1. kobieta posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierającą się na sile armii;
2. kreatorka, uznana projektantka


SJP.pl


dyktatorka

1. kobieta posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierającą się na sile armii;
2. kreatorka, uznana projektantka


SJP.pl


dyktatorski

dotyczący dyktatora lub dyktatury; bezwzględny, arbitralny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z dyktatorem lub z dyktaturą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktat mrz., dyktatura ż., dyktatorstwo n., dyktator mos., dyktatorka ż., dyktando n., dyktowanie n.

 czas. dyktować ndk.

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apodyktyczny, arbitralny, autokratyczny, autorytarny, autorytatywny, despotyczny, kategoryczny, samowładny, tyrański, władczy

Wiktionary


dyktatorsko

przymiotnik

 (1.1) w sposób dyktatorski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktator mos., dyktatura ż.

 przym. dyktatorski

Wiktionary


dyktatorstwo

1. urząd, władza dyktatora;
2. narzucanie innym swojej woli lub swojego zdania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) narzucanie innym swej woli lub swego zdania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktowanie n., dyktat mrz., dyktator mos., dyktatura ż.

 przym. dyktatorski

 czas. dyktować

Wiktionary


dyktatura

forma sprawowania władzy przez jedną osobę lub grupę osób, mającą poparcie wojska i policji; rządy dyktatora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

Wiktionary

Dyktatura ( dictare – dyktować) – forma rządów oparta na arbitralnej władzy jednostki (dyktatora) lub wąskiej grupy osób, wyjętych spod społecznej kontroli. System charakterystyczny dla reżimów autorytarnych i totalitarnych, stanowiący przeciwieństwo systemów demokratycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozumie się, że osobista dyktatura jest objawem skrajnego niebezpieczeństwa grożącego reżimowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktator m., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

 przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyrania, despotyzm

Wiktionary


dykteryjka

opowieść o zabawnym zdarzeniu; anegdotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opowieść o zabawnym zdarzeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨktɛˈrɨjka, AS: dykteryi ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anegdota

Wiktionary


dyktograf

dawniej:
1. rodzaj wewnętrznego telefonu, służącego do dyktowania listów;
2. telefoniczne urządzenie podsłuchowe


SJP.pl


dyktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa czynności lub procesu określonego czasownikiem „dyktować”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktando n., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktatorka ż., dyktat mrz.

 czas. dyktować ndk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary


dyktować

1. mówić lub czytać tekst osobie, która ma go zapisać;
2. nakazywać, narzucać coś komuś;
3. o sercu, rozumie, doświadczeniu: wskazywać, podsuwać komuś sposób postępowania


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. podyktować)

 (1.1) mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał

 (1.2) zmuszać kogoś do przyjęcia jakichś warunków

 (1.3) kierować zachowaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

 (1.2) Cła owszem, ale tylko w jedną stronę, Bank Światowy i MFW, tak, to pożyteczne instytucje, gdy rozdają pieniądze, ale przecież nie mogą nam dyktować swoich warunków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyktando n., dyktat mrz., dyktator mos., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktowanie n., podyktowanie n.

 czas. podyktować dk.

 przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) narzucać

 (1.3) podsuwać, wskazywać

Wiktionary


dyktowy

związany z dyktą


SJP.pl


dyl

1. gruba, mocna deska wykorzystywana do budowy stropów, ścian, mostów itp.;
2. betonowy lub żelbetowy element konstrukcji przypominający tę deskę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. okorowany pień drzewa służący jako element konstrukcyjny

 (1.2) bud. podłużny prostokątny kawałek materiału, zwłaszcza drewna, wzmacniający konstrukcję budowli

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lublin. ocena niedostateczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce znalazł się na moście. Ostrożnie kroczył po deskach i dylach uginających się pod stopami…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨl, AS: dyl

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylować ndk., wydylować dk.

 przym. dylowy

Wiktionary


dyla

1. gruba, mocna deska wykorzystywana do budowy stropów, ścian, mostów itp.;
2. betonowy lub żelbetowy element konstrukcji przypominający tę deskę


SJP.pl


dylacja

odroczenie sprawy sądowej


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dylacyjny

związany z dylacją


SJP.pl


dylak

nazwisko


SJP.pl


dylan

nazwisko, m.in. Dylan Thomas (1914-1953), walijski poeta i pisarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bob Dylan – amerykański piosenkarz, kompozytor
  • Jakob Dylan – amerykański piosenkarz, syn Boba Dylana
  • Dylan – album Boba Dylana z 1973 r.
  • Dylan – album Boba Dylana z 2007 r.
  • Dylan – bóg morza w mitologii celtyckiej
  • Dylan – język programowania

Wikipedia


dylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dylać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylać ndk.

Wiktionary


dylatacja

1. zwiększenie się długości czegoś wskutek zjawiska rozszerzalności cieplnej;
2. szczelina pozostawiona w konstrukcji zapobiegająca jej uszkodzeniom przy zmianie kształtu następującym pod wpływem czynników zewnętrznych;
3. w fizyce: dylatacja czasu - różnica w tempie upływu czasu w dwóch układach poruszających się względem siebie lub znajdujących się w różnych polach grawitacyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. szczelina utworzona w konstrukcji architektonicznej w celu wyeliminowania wpływu dużych naprężeń lub innych czynników mogących uszkodzić konstrukcję;

 (1.2) fiz. zwiększenie się długości pod wpływem ciepła

 (1.3) fiz. dylatacja czasu spowolnienie czasu wraz ze wzrostem prędkości lub pola grawitacyjnego

Wiktionary

Dylatacja – przekształcenie geometryczne, przeprowadzające dowolną prostą na prostą do niej równoległą. Inaczej mówiąc, jest to kolineacja, w której każda prosta jest równoległa do swojego obrazu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dylatacyjny

Wiktionary


dylatacyjny

związany z dylatacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dylatacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylatacja ż.

Wiktionary


dylatogram

wykres zmiany wymiarów liniowych ciała pod wpływem zmian temperatury, otrzymany za pomocą dylatometru; krzywa dylatometryczna


SJP.pl


dylatometr

przyrząd do pomiaru rozszerzalności cieplnej cieczy i ciał stałych


SJP.pl

Dylatometr – przyrząd służący do pomiaru liniowej rozszerzalności cieplnej ciał stałych.

Wikipedia


dylatometria

Dylatometria – dział fizyki, który zajmuje się metodami pomiaru rozszerzalności cieplnej ciał. Dylatometria prowadzi badania zależności rozmiarów ciał od warunków zewnętrznych. Głównym narzędziem pomiarowym tej rozszerzalności jest dylatometr.

Wikipedia


dylatometryczny

→ dylatometria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący dylatometrii, właściwy dylatometrii

Wiktionary

Patrz:

dylatometria

Powiązane:

 rzecz. dylatometria ż.

Wiktionary


dylać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. - tańczyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylanie n.

Wiktionary


dylemacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dylemat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dylemat, lecz tylko mały dylemacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylemat m.

Wiktionary


dylemat

trudny wybór między dwiema wykluczającymi się możliwościami; alternatywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sytuacja wymagająca trudnego wyboru

 (1.2) log. wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne

Wiktionary

Dylemat (z gr. διλήμματος "dilemmatos" 'podwójny lemat') – w logice tradycyjnej niezawodne schematy wnioskowań, w których przesłankami są dwa zdania warunkowe i alternatywa (nierozłączna), z których każdemu już na gruncie klasycznego rachunku zdań odpowiada właściwe prawo logiczne. Wyróżniono cztery typy takich schematów wnioskowań – dylematy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dylemat polega na tym, czy Rosja może się zmodernizować bez samobójczej westernizacji?

 (1.1) Dylemat etyczny powstaje, gdy nie istnieje jedna oczywista, właściwa decyzja, gdy równie dobrze można wybrać jedno, jak i drugie rozwiązanie.

 (1.1) Deficyt budżetowy rzędu 10 proc. PKB albo rozpad systemów zabezpieczenia społecznego i zdrowotnego - przed takim dylematem już za dwadzieścia lat stanie Polska za sprawą antynatalnej i depopulacyjnej polityki prowadzonej przez kolejne rządy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dylemacik mrz.

 przym. dylematyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywa, kłopot, kłopotliwe położenie, problem, rozterka, trudne położenie

Wiktionary


dyletancki

odnoszący się do dyletanta lub dyletantyzmu; powierzchowny; amatorski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨlɛˈtãnt͡sʲci, AS: dyletãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dyletancko

 rzecz. dyletant m., dyletantka ż., dyletantyzm m., dyletanctwo n.

Wiktionary


dyletancko

przysłówek

 (1.1) w sposób dyletancki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyletancki

 rzecz. dyletant mos.

Wiktionary


dyletanckość

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletantyzm, dyletanctwo


SJP.pl


dyletanctwo

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletanckość, dyletantyzm


SJP.pl


dyletant

człowiek nieznający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie; laik; profan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sklepie komputerowym zatrudnili jakiegoś dyletanta. Nie wie, co to switch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlɛtãnt, AS: dyletãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyletanctwo n., dyletantyzm m.

:: fż. dyletantka ż.

 przym. dyletancki

 przysł. dyletancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amator, laik; książk. profan

Wiktionary


dyletantka

amatorka; kobieta, która nie jest fachowcem w danej dziedzinie, zajmująca się jakąś dziedziną bez należytego przygotowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która nie jest fachowcem w danej dziedzinie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyletancki

 rzecz. dyletant mos.

Wiktionary


dyletantyzm

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletanckość, dyletanctwo


SJP.pl


dylewicz

nazwisko


SJP.pl


dylewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dylewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie
  • Dylewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Dylewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Sypniewo
  • Dylewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
  • Dylewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald
  • Dylewo – gromada
  • Dylewo – dawna gmina
  • Dylewo – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Dylewie, w powiecie ostrołęckim, w województwie mazowieckim
  • Dylewo – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim

Wikipedia


dylewski

przymiotnik od: Dylew, Dylewo


SJP.pl


dylica

element budowy mostu, umożliwiający prowadzenie ruchu kołowego


SJP.pl


dylik

nazwisko


SJP.pl


dylina

podłoga lub płot z dylów


SJP.pl


dyliżans

kryty pojazd konny do przewozu pasażerów i poczty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

 (1.2) slang. regionalizm - Gorzów Wielkopolski autobus

Wiktionary

Dyliżans ( diligence „skwapliwość, pośpiech”, z diligentia „dokładność, sumienność”) – duży zamknięty kołowy pojazd konny (przeważnie cztero- lub sześciokonny) używany od połowy XVI wieku do połowy XIX wieku do przewozu pasażerów i przesyłek pocztowych na stałych trasach obsługiwanych według ustalonego rozkładu jazdy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyruszyliśmy dyliżansem na spotkanie pana Smitha.

 (1.1) Wszędzie wywracają się dyliżanse, konie ponoszą, zagryzłszy wędzidła, statki idą na dno, kotły parowe pękają!

 (1.1) W Gostyniu dobiegają końca prace przy budowie dyliżansu pocztowego, który niebawem wyruszy do Brukseli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlʲiʒãw̃s, AS: dylʹižãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyliżansowy

Wiktionary


dyliżansowy

związany z dyliżansem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dyliżansem, dotyczący dyliżansu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyliżans mrz.

Wiktionary


dylogia

utwór składający się z dwóch łączących się tematycznie części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. muz. film. cykl składający się z dwóch utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

Wiktionary

Dy

Wikipedia


dylowanie

wykładać dylami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dylować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dylować

Wiktionary


dylować

wykładać dylami


SJP.pl


dylowy

wykonany z dylów


SJP.pl


dylu-dylu

wyraz dźwiękonaśladowczy imitujący ruch ręki podczas gry na skrzypcach


SJP.pl


dyluwialny

→ dyluwium


SJP.pl

Patrz:

dyluwium

dyluwiolog

specjalista w dziedzinie dyluwiologii


SJP.pl


dyluwiologia

nauka o epoce lodowcowej


SJP.pl


dyluwiologiczny

→ dyluwiologia


SJP.pl

Patrz:

dyluwiologia

dyluwium

starsza epoka czwartorzędu, cechująca się m.in. wielkim zlodowaceniem i pojawieniem się człowieka neandertalskiego; plejstocen, epoka lodowa, epoka lodowcowa


SJP.pl


dylówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. deski podłogowe

Wiktionary

Dylówka – rzeka tworząca górny bieg Rykolanki, w województwie mazowieckim []. Wypływa w miejscowości Kozietuły i płynie w kierunku południowym przez miejscowości Dylew, Sielec, Rykały. Tuż przed miejscowością Przybyszew łączy się ze swoim lewym dopływem Borówką, zmienia nazwę na Rykolankę, po czym wpada do Pilicy.

Wikipedia


dyląg

nazwisko


SJP.pl


dylągówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Dylągówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dylągówka, po jej zniesieniu w gromadzie Hyżne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


dyląż

chrząszcz z rodziny kózek


SJP.pl


dym

lotny produkt spalania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) produkty spalania zawieszone w powietrzu;

 (1.2) przen. pot. bójka z udziałem większej liczby osób

 (1.3) młodz. awantura

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: dymić

Wiktionary

Dym – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz, a cząstki koloidalne są cząstkami stałymi. Zawiesina bardzo drobnych cząstek stałych w gazie. Dym jest, obok mgły, jedną z postaci gazozolu, a najczęściej jego odmiany – aerozolu.

Zazwyczaj jest produktem ubocznym spalania i często towarzyszy ogniowi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąsiad poczuł dym i zadzwonił po straż pożarną.

 (1.1) Wdychanie dymu tytoniowego prowadzi do chorób sercowych.

 (1.1) Powietrze było wypełnione dymem nikotynowym.

 (1.1) Unosił się dym z paleniska.

 (1.2) Wczoraj po imprezie był niezły dym, aż policja przyjechała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃m, AS: dỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymnik m., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

:: zdrobn. dymek m.

 czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. dymny, dymowy

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopeć

 (1.2) zadyma

Wiktionary


dymacz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dymacz – część miasta Piotrków Trybunalski, w woj. łódzkim, w pow. miasto Piotrków Trybunalski, w gminie miasto Piotrków Trybunalski
  • Dymacz – przysiółek wsi Borzęcice, w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski

Wikipedia


dymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dymać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dymać ndk.

 rzecz.

:: zdrobn. dymanko n.

Wiktionary


dymanko

potocznie: seks; bzykanko, ruchanko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dymanko jest dymanko, służbowo czy prywatnie… Zdradziłaś męża, złotko. – On pierwszy mnie zdradził! – Masz dowody?

 (1.1) Raz w miesiącu wpadałem do wioski, żeby zobaczyć dzieciaki, iść do kościoła i zaliczyć dymanko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymanie n., wydymanie n.

 czas. dymać ndk., wydymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzykanie, bzykanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary


dymanowski

nazwisko


SJP.pl


dymarczyk

nazwisko


SJP.pl


dymarka

dawny piec do wytapiania żelaza z rud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dawny piec służący do wytapiania żelaza z rud;

Wiktionary

Współczesne rekonstrukcje dymarek

Dymarka, piec dymarkowy – dawny piec hutniczy, w którym przez redukcję tlenkowych rud żelaza za pomocą węgla drzewnego otrzymywano żelazo w postaci gąbczastej, zawierającej żużel.

Żelazo nadające się do wyrobu narzędzi, broni itp. uzyskiwano przez usunięcie z łupki żużla na drodze wielokrotnego przekuwania. Tzw. proces dymarkowy znany był od bardzo dawna (w Europie od ok. II w. p.n.e., na ziemiach polskich od ok. I w. n.e.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dymarkowy

Wiktionary


dymarkowy

związany z dymarką


SJP.pl


dymarski

przymiotnik od: dymarz


SJP.pl


dymarstwo

dawny sposób wytapiania rudy żelaza w dymarkach


SJP.pl


dymarz

dawniej: robotnik zajmujący się wytapianiem rudy żelaza w dymarce


SJP.pl


dymać

potocznie:
1. iść lub jechać prędko, pędzić; zasuwać, pedałować;
2. odbywać stosunek płciowy; ciupciać, bzykać, pukać;
3. ciężko pracować; zasuwać, garować, harować, tyrać;
4. oszukiwać kogoś, wykorzystując jego łatwowierność; ruchać;
5. wywoływać mocny podmuch, dmuchać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydymać)

 (1.1) pot. iść prędko

 (1.2) wulg. pot. uprawiać seks

 (1.3) wulg. pot. oszukać kogoś

czasownik zwrotny niedokonany dymać się (dk. brak)

 (2.1) wulg. pot. uprawiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Felek, dymaj po wódę!

 (1.2) Jaś dyma Małgosię.

 (1.3) Ten oszust dyma wszystkich na kasę.

 (2.1) Dymamy się każdego wieczoru.

 (2.1) Jaś dyma się z Małgosią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mat͡ɕ, AS: dỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dymanie n., dymanko n.

 czas. wydymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jebać, pierdolić, pieprzyć, ruchać, bzykać

Wiktionary


dymbcok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. dąb

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drewno dębu (porąbane klocki dębu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U Tesie na placu fater ściupali dymbcoka. → Ojciec ściął dąb na podwórzu u Tereski.

 (1.2) Nie bier ino dymbcoków na fojerka. → Nie bierz tylko dębowych klocków na ognisko.

Wiktionary


dymbowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt;

 (1.2) geogr. okręg w środkowej Rumunii, na Wołoszczyźnie;

Wiktionary

Dymbowica (rum. "Dâmbovița") – rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu. Jej długość wynosi 269 km. W dolnym biegu przepływa przez Nizinę Wołoską. Nad Dymbowicą leży stolica Rumunii – Bukareszt.

Wikipedia


dymecki

nazwisko


SJP.pl


dymek

1. cienka smuga dymu;
2. zamglenie obrazu na kliszy fotograficznej; szlajer;
3. w komiksach itp.: część pojedynczego obrazka, przypominająca chmurkę, przeznaczona na słowa postaci; chmurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zob. dym.

 (1.2) pot. w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. palenie papierosa, zaciąganie się dymem papierosowym

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: dymka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benon Dymek − polski historyk dziejów ruchu robotniczego
  • Edward Dymek − polski aktor dziecięcy
  • Janusz Dymek − polski scenarzysta, reżyser i producent kinowo-telewizyjny
  • Jarosław Dymek − polski strongman
  • Walenty Dymek − rzymskokatolicki duchowny, biskup
  • Wojciech Dymek − polski chemik
  • Dymek (komiks) − w komiksie pole, w którym umieszczany jest tekst
  • Dymek − wieś w Polsce położona w województwie łódzkim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W komiksach dialogi bohaterów znajdują się zamknięte w dymkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mɛk, AS: dỹmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadyma ż., dym m.

 przym. dymny

 czas. zadymiać, zadymić

Wiktionary


dymensja

dawniej: wielkość czegoś; wymiar


SJP.pl


dymensjonować

dawniej: nadawać czemuś odpowiedni wymiar


SJP.pl


dymerski

nazwisko


SJP.pl


dymetr

w poezji metrycznej: wers złożony z dwóch stóp lub dwóch dwustopowych miar metrycznych


SJP.pl


dymetryczny

→ dymetr


SJP.pl

Patrz:

dymetr

dymiarka

potocznie: urządzenie do wytwarzania dymu, np. do efektów specjalnych


SJP.pl


dymienica

bolesny obrzęk zapalny węzłów chłonnych pachwinowych lub pachowych o podłożu zakaźnym, charakteryzuje niektóre choroby wirusowe (np. mononukleoza) i bakteryjne (np. dżuma)


SJP.pl

Dymienica (łac. "bubo") – rodzaj zapalenia węzłów chłonnych, które wywołuje ich ucieplenie i zaczerwienienie.

Dymienice charakteryzują niektóre choroby, np. dżumę dymieniczą, kiłę lub gruźlicę. Ich pojawienie się w okolicy pachwinowej może też być objawem wrzodu miękkiego, ziarniniaka wenerycznego.

Wikipedia


dymieniczny

→ dymienica; dymieniczy


SJP.pl


dymieniczy

→ dymienica; dymieniczny


SJP.pl


dymienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dymić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dymić, zadymić, zadymiać

 rzecz. dym m.

 przym. dymny

 przysł. bezdymnie

Wiktionary


dyminucja

1. dawniej: uszkodzenie, uszczerbek;
2. w muzyce: powtórzenie motywu utworu w wartościach muzycznych zmniejszonych o połowę


SJP.pl

Dyminucja – technika imitacyjna polegająca na skróceniu każdej wartości rytmicznej o połowę, efektem czego jest przebieg melodyczny dwa razy krótszy czasowo od wersji pierwotnej. Cała nuta zamieniana jest na półnutę, ósemka na szesnastkę itd.

Dyminucja była szeroko wykorzystywana w polifonii barokowej i przekształceniach wariacyjnych. Techniką odwrotną jest augmentacja.

Wikipedia


dymion

naczynie w kształcie balona, z przydymionego szkła, stosowane do domowej produkcji wina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie szklane do domowego wyrobu wina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balon

Wiktionary


dymiony

naczynie w kształcie balona, z przydymionego szkła, stosowane do domowej produkcji wina


SJP.pl


dymisja

zwolnienie kogoś z zajmowanego stanowiska lub ustąpienie z zajmowanego stanowiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

Wiktionary

Dymisja (od łac. "dīmissiō" – wysłanie, zwolnienie lub "dimittere" – wydalać) – zwolnienie lub rezygnacja z zajmowanego stanowiska, urzędu lub ze służby.

W państwach rządzonych parlamentarnie premier, po udzieleniu przez parlament rządowi wotum nieufności, obowiązany jest zgłosić dymisję gabinetu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto będzie nowym trenerem po dymisji obecnego?

 (1.1) Twoja dymisja ze stanowiska prezesa zarządu to już tylko kwestia czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmʲisʲja, AS: dỹmʹisʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dymisyjny

 czas. dymisjonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwołanie, zwolnienie; pot. odstawka

Wiktionary


dymisjonować

urzędowo: usunąć, usuwać kogoś z jakiegoś stanowiska; odwoływać (odwołać)


SJP.pl


dymisyjny

→ dymisja


SJP.pl

Patrz:

dymisja

dymitr

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Demetriusz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dymitr – wersja imienia Demetriusz
  • Dymitr (Spiridon Joannis Argiros, ur. 1958) – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
  • Dymitr (Dimitrios Bekiaris-Mawrogonatos, ur. 1948) – grecki duchowny prawosławny
  • Dymitr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Dymitr (ur. 1948) – palestyński duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Dymitr (Jihad Samaan Charbak, ur. 1970) – biskup prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego
  • Dymitr (Demetrios Dikbasanis, 1940-2025) – albański duchowny prawosławny
  • Dymitr (Iwan Iwanowicz Dobrosierdow, 1864-1937) – rosyjski biskup prawosławn
  • Dymitr (Nikołaj Grigorjewicz Drozdow, ur. 1953) – arcybiskup witebski i orszański Egzarchatu Białoruskiego
  • Dymitr (Władimir Walerianowicz Gradusow, 1881-1956) – rosyjski biskup prawosławny
  • Dymitr (Wołodymyr Jarema, 1915-2000) – patriarcha Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej
  • Dymitr (Witalij Wiktorowicz Jelisiejew, ur. 1961) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Demetriusz m., Dymitrowicz ż./mos., dymitriada ż.

 przym. Dymitrowy

Wiktionary


dymitriada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. każda z dwóch interwencji polityczno-religijno-militarnych w Cesarstwie Rosyjskim zorganizowanych przez polską i litewską magnaterię na początku XVII w.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dymitr mos.

Wiktionary


dymitriusz

imię męskie


SJP.pl


dymitrostwo

Dymitr z małżonką; Dymitrowie


SJP.pl


dymitrow

nazwisko obce, np. Georgi Dymitrow (1882-1949) - bułgarski działacz komunistyczny


SJP.pl


dymitrowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. syn Dymitra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wasyl I Dymitrowicz był najstarszym synem wielkiego księcia moskiewskiego Dymitra Dońskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dymitr m.

Wiktionary


dymitrowie

Dymitr z małżonką; Dymitrostwo


SJP.pl


dymitrowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dymitra lub z nim związany


SJP.pl


dymić

dymić się;
1. wydzielać dym, wypuszczać kłęby dymu; kopcić;
2. wydzielać parę; parować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wydzielać dym

 (1.2) pot. szukać okazji do bójki

czasownik zwrotny niedokonany dymić się

 (2.1) wydzielać dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kominy pobliskiej fabryki cały czas dymią i brak nam świeżego powietrza na osiedlu.

 (1.2) Co jest, koleś? Dymisz?

 (2.1) Zobacz, coś tam się dymi w kącie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mʲit͡ɕ, AS: dỹmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dym m., zadymiarz m., dymienie n., zadyma ż.

 przym. dymny

 czas. zadymiać

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopcić, dymić się

 (2.1) kopcić

Wiktionary


dymiński

nazwisko


SJP.pl


dymka

1. bawełniana lub lniana tkanina o skośnym, łamanym splocie;
2. odmiana cebuli o drobnych liściach i małej części podziemnej;
3. jadalna część dymki - rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion

 (1.2) włók. rodzaj tkaniny bawełnianej, konopnej lub lnianej o splocie atłasowym, jednobarwnej (bielonej) lub pasiastej, stosowanej dawniej na bieliznę, podszewki i obicia;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: dymek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dymka – mała cebula zwyczajna
  • dymka – rodzaj tkaniny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obsadziliśmy dymką całe trzy ary pola za domem.

 (1.2) Z jednego metra bieżącego dymki wyjdzie tylko jedna podszewka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mka, AS: dỹmka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. dym m., dymek m., dymienie n.

 czas. dymić, odymić, odymiać, zadymić, zadymiać

 przym. dymny, dymowy

 (1.2)

 rzecz. dyma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyma

Wiktionary


dymkować

środowiskowo: palić papierosa lub e-papierosa


SJP.pl


dymkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Dymkowski – polski wojskowy
  • Krzysztof Dymkowski – polski motorniczy i działacz społeczny
  • Maciej Dymkowski – polski socjolog i psycholog
  • Marcin Dymkowski – polski piłkarz
  • Robert Dymkowski – polski piłkarz i trener piłkarski

Wikipedia


dymkowy

dotyczący dymki lub dymka


SJP.pl


dymnica

1. roślina zielna z rodziny makowatych, o barwie sinozielonej; w Polsce występuje dymnica pospolita zwana polną rutką;
2. część kotła parowozowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Fumaria|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny makowatych;

 (1.2) kolej. przednia część kotła parowozu, stanowiąca komorę zbierającą spaliny po przejściu przez rury ogniowe i kierującą je do komina;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dymnica – element kotła parowego parowozu
  • Dymnica – rodzaj roślin z rodziny makowatych
  • Dymnica – potok w dorzeczu Odry
  • Dymnica – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko

Wikipedia


dymnicowate

rodzina roślin dwuliściennych


SJP.pl


dymnicowaty

o cechach dymnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dymnicowy

związany z dymnicą


SJP.pl


dymniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: dymno


SJP.pl


dymnik

1. przewód wentylacyjny z wyprowadzeniem na dach;
2. okienko w dachu


SJP.pl

Dymnik (wyglądek, ganek, wyzior) – małe okienko albo otwór w dachu lub w szczycie pod kalenicą.

Jego zadaniem było odprowadzanie dymu z domów pozbawionych komina. Jednocześnie doświetlało poddasze.

W dachach kalenicowych zwanych dymnikowymi miał on zazwyczaj kształt trójkąta. W niektórych rejonach jak: Śląsk, Podhale, Orawa i Spisz otwór był osłonięty fartuchem w kształcie półstożka lub półostrosłupa, zwany "kozubkiem".

Wikipedia


dymnikowy

→ dymnik


SJP.pl

Patrz:

dymnik

dymność

stopień wyczuwalności aromatu dymu, np. w whisky, potrawie itp.


SJP.pl


dymny

1. powstały z dymu; podobny do dymu
2. przestarzale: dymiący, zadymiony; przesycony dymem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dymem, dotyczący dymu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dymny – nazwisko polskie,
  • Wiesław Dymny – polski plastyk, aktor, scenarzysta filmowy, poeta i satyryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaki dymne to indiański sposób komunikacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mnɨ, AS: dỹmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dym m., dymek m., dymnik m., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

 czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. dymowy

 przysł. bezdymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymowy

Wiktionary


dymomierz

miernik stopnia zadymienia, najczęściej stosowany w przemyśle samochodowym do pomiaru stopnia zadymienia spalin samochodowych


SJP.pl


dymorficzny

dotyczący dymorfizmu, związany z dymorfizmem


SJP.pl


dymorfizm

występowanie organizmów jednego gatunku w dwu różnych formach (np. dymorfizm płciowy); dimorfizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

Wiktionary

Dymorfizm (gr. "dimorphos": dwupostaciowy) – występowanie w obrębie jednego gatunku zwierząt lub roślin dwóch różnych form, odmiennych pod względem wyglądu, budowy i fizjologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor podzielił się swoimi obserwacjami na temat dymorfizmu u lwów.

Wiktionary


dymotwórczy

wytwarzający dym


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który tworzy dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozglądałem się przez chwilę, wysilałem pamięć, po czym uruchomiłem aparaturę dymotwórczą i wygramoliłem się z wozu, by sprawdzić, czy działa.

Wiktionary


dymowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eligiusz Dymowski – katolicki duchowny, wykładowca, poeta, krytyk literacki
  • Rafał Dymowski – polski siatkarz
  • Tadeusz Dymowski – polski działacz socjalistyczny i związkowy

Wikipedia


dymowy

związany z dymem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dymu

 (1.2) zrobiony z dymy, dymki

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. dym m., zadyma ż.

 (1.1) przym. dymny

 (1.1) czas. dymić

Wiktionary


dymsza

nazwisko, m.in. Adolf Dymsza (1900-1975), polski aktor kabaretowy i filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Dymsza – polski aktor
  • Anita Dymsza – polska aktorka
  • Lubomir Dymsza – polski prawnik i polityk
  • Dymsza – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Podbrzezie

Wikipedia


dymy

potocznie o papierosie; dymek


SJP.pl


dymówa

potocznie: powietrze pełne dymu, zaduch


SJP.pl


dymówka

gatunek jaskółki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Hirundo rustica|ref=tak., jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

Wiktionary

Dymówka, jaskółka dymówka ("Hirundo rustica") – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmufka, AS: dỹmufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka dymówka

Wiktionary


dyn

jednostka siły w układzie CGS


SJP.pl

Dyn – meksykańskie czasopismo ukazujące się w latach 1942–1944, wydawane i redagowane przez W. Paalena. Jego tematyka dotyczyła refleksji nad sytuacją sztuki wojennej oraz poszukiwań związku między sztuką a nauką. Na łamach czasopisma swoje artykuły publikowali m.in. C. Moro, A. Nin, H. Miller. Zamieszczano w nim również reprodukcje prac takich artystów jak M. Chagall czy J. Pollock.

Wikipedia


dyna

jednostka siły w układzie CGS


SJP.pl

Dyna (skr. dyn od gr. "δύναμις" 'siła') – jednostka siły, jednostka pochodna w układzie miar CGS.

Jest to siła nadająca ciału o masie 1 grama przyspieszenie równe 1 cm/s².

1 dyna = 10−5 N ≈ 1,019716·10−6 kgf (kilogram siły)

Wikipedia


dynak

nazwisko


SJP.pl

Dynak (kurp. "Dynåk") – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Jednorożec. Wieś ma status sołectwa. Leży w Puszczy Zielonej.

Wikipedia


dynamiciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rzad. zob. dynamitard.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak najbardziej à propos gazety berlińskie donoszą dzisiaj, że aresztowani dynamiciarze przytrzymani zostali jedynie dzięki ostrzeżeniom nadesłanym z Berlina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamitard; rzad. dynamitnik

Wiktionary


dynamicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dynamit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit m.

Wiktionary


dynamicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dynamiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

 przym. dynamiczny

Wiktionary


dynamiczniej

stopień wyższy od przysłówka: dynamicznie


SJP.pl


dynamiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dynamiczny


SJP.pl


dynamiczność

→ dynamiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dynamiczne

Wiktionary

Patrz:

dynamiczny

Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: dỹnãmʹičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamika ż., dynamizm m.

 przym. dynamiczny

 przysł. dynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamizm, aktywność, ekspansywność, energiczność, przebojowość, ruchliwość, rzutkość

Wiktionary


dynamiczny

zmienny, ruchomy; ruchliwy, żywy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) fiz. powstający, poruszany lub występujący wskutek działania sił

 (2.2) fiz. akust. związany z natężeniem siły dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WOS jest najbardziej dynamicznym przedmiotem w szkole.

 (1.1) Dodał, że śledztwo „jest dynamiczne i sprawa pozostaje otwarta”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

 przysł. dynamicznie

 czas. dynamizować, zdynamizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

Wiktionary


dynamika

1. szybkość zmian zjawisk, procesów; energia, żywiołowość;
2. w fizyce: dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał pod wpływem sił;
3. w muzyce:
a) zmiany siły dźwięku;
b) dział wiedzy zajmujący się zmianami natężenia dźwięku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

 (1.2) różnica między najwyższym a najniższym poziomem sygnału;

 (1.3) muz. siła dźwięku;

 (1.4) zależność między położeniem, prędkością i przyspieszeniem a strukturą robota;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dynamika (elektroakustyka)
  • dynamika (fizyka)
  • dynamika (muzyka)
  • dynamika (robotyka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro na lekcji fizyki będzie test z dynamiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲika, AS: dỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dynamiczny

 przysł. dynamicznie

 rzecz. dynamiczność ż., dynamizm

 czas. dynamizować, zdynamizować

Wiktionary


dynamit

kruszący materiał wybuchowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wysadzenia tego budynku wystarczyła jedna laska dynamitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲit, AS: dỹnãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamitard mos.

:: zdrobn. dynamicik mrz.

 przym. dynamitowy

Wiktionary


dynamitard

rewolucjonista uciekający się do zamachów zbrojnych za pomocą dynamitów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rewolucjonista dokonujący zamachów bombowych za pomocą dynamitu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anarchiści i dynamitardzi krzewią się w Anglii, w zaułkach londyńskich, w Whitechapel, a z ludem irlandzkim to jedno ich łączy, że ojcowie ich cierpieli za Irlandyą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dynamiciarz, dynamitnik

Wiktionary


dynamitnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rzad. zob. dynamitard.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziennik „Stampa” zaprzecza wiadomości, podanéj we wczorajszym telegramie o zamierzonem przybyciu dynamitników do Rzymu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamitard; rzad. dynamiciarz

Wiktionary


dynamitowy

związany z dynamitem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dynamitem, dotyczący dynamitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamit mrz.

Wiktionary


dynamity

kruszący materiał wybuchowy


SJP.pl


dynamizacja

wprowadzanie elementów ruchu, działania; ożywianie, uintensywnianie


SJP.pl


dynamizacyjny

→ dynamizacja


SJP.pl

Patrz:

dynamizacja

dynamizer

preparat kosmetyczny w postaci kremu, żelu lub pianki, który zawiera elementy aktywne, natychmiast wygładzające skórę twarzy na kilka godzin


SJP.pl


dynamizm

1. energia, zdolność, prężność w działaniu; ruchliwość, dynamiczność, dynamika;
2. pogląd zakładający wewnętrzną aktywność, zmienność i ciągły ruch przyrody


SJP.pl

Dynamizm (od gr. δύναμη, trl. "dýnamis" – siła; ang. "dynamism") – każdy pogląd filozoficzny traktujący ruch, rozwój, zmienność lub stawanie się, w przeciwstawieniu do statyczności, jako pierwotny i podstawowy czynnik bytu.

Dynamizmem jest m.in. aktywizm i materializm dialektyczny.

Wikipedia


dynamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dynamizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zdynamizować, dynamizować ndk.

Wiktionary


dynamizować

zwiększać tempo i efektywność jakiegoś działania; ożywiać, uintensywniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdynamizować)

 (1.1) nadawać dynamizm, przyspieszać przebieg lub zwiększać intensywność, energię i efektywność (procesów, działań); ożywiać, aktywizować

czasownik zwrotny niedokonany dynamizować się (dk. zdynamizować się)

 (2.1) stawać się bardziej dynamicznym, nabierać tempa, szybkości lub energii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różnicujemy też zawartość serwisu rozwijając tymi działaniami nowe źródła przychodów i dynamizując ich wzrost.

 (2.1) Ceny takich działek kształtują się w zakresie 60 – 150 zł/m kw. Jednak tutaj dynamizuje się rynek pierwotny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynamizacja ż., dynamizm mrz., dynamika ż., dynamizowanie n.

 czas. zdynamizować dk.

 przym. dynamiczny, dynamizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywizować, uaktywniać, ożywiać, animować, uintensywniać, mobilizować, pobudzać, intensyfikować, przyspieszać, potęgować, nasilać, nakręcać

Wiktionary


dynamo

prądnica prądu stałego; prądnica rowerowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) elektr. prądnica, zwykle rowerowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dynamo rowerowe − prądnica rowerowa
  • dynamo magnetohydrodynamiczne − teoria astronomiczna
  • dynamo atmosferyczne − proces przemian energetycznych jonosfery
  • dynamometr − siłomierz
  • dynamograf − wykres
  • dynamofon − Telharmonium
  • dynamometamorfizm − zjawisko geologiczne
  • Dynamo Open Air − holenderski festiwal heavymetalowy
  • operacja Dynamo − ewakuacja Dunkierki w 1940 roku
  • Dynamo − pseudonim brytyjskiego iluzjonisty
  • Dinamo Abakan
  • Dinamo Aktobe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmɔ, AS: dỹnãmo

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. dynamo-

Wiktionary


dynamograf

przyrząd do automatycznego zapisywania wartości siły zmiennej w czasie


SJP.pl


dynamomaszyna

prądnica wytwarzająca prąd stały; dynamo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. prądnica wytwarzająca prąd stały

Wiktionary


dynamometr

przyrząd do mierzenia siły; siłomierz


SJP.pl


dynamometria

metoda pomiaru siły mięśni


SJP.pl


dynamówki

Potocznie: szerokie, luźne szorty


SJP.pl


dynar

1. podstawowa jednostka monetarna byłej Jugosławii, Iraku, Jordanii i innych państw; dinar
2. dawna złota moneta arabska; dinar
3. starorzymska moneta srebrna; denar
4. średniowieczna moneta srebrna; denar


SJP.pl


dynarczyk

fizyczny typ człowieka, wysoki, śniady, o wydatnym nosie, charakterystyczny dla Bałkanów


SJP.pl

Dynarczyk ("Dinaromys") – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


dynarek

dawniej: trójnóg służący za podstawkę pod garnek lub kocioł; denarek; denar


SJP.pl


dynarski

typ dynarski - typ antropologiczny białej rasy, występujący przeważnie na Półwyspie Bałkańskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) antrop. dotyczący ciemnowłosego, ciemnookiego, śniadego człowieka o budowie smukłej, ale solidnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łemkowie reprezentują typ antropologiczny o przewadze elementów armenoidalnych i dynarskich charakterystycznych dla rodzimej ludności Bałkanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnarsʲci, AS: dỹnarsʹḱi

Wiktionary


dynasowy

1. cegła dynasowa - cegła ogniotrwała; dynasówka, cegła krzemionkowa
2. wyroby dynasowe - ogniotrwałe wyroby ceramiczne, których głównym składnikiem jest krzemionka


SJP.pl


dynasta

władca należący do rodu panującego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. dziedziczny władca, założyciel, panujący członek dynastii

 (1.2) daw. możnowładca, magnat, dziedzic wielkiej fortuny rodowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnasta, AS: dỹnasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynastia ż.

 przym. dynastyczny

 przysł. dynastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokrata, monarcha, suweren

Wiktionary


dynastia

1. ród panujący, w którym władza przechodzi dziedzicznie;
2. przenośnie: osobistości ze świata polityki, biznesu itp., będące członkami jednej rodziny, np. dynastia Kennedych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

 (1.2) przen. rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Katedra w Spirze jest kościołem grobowym dynastii salickiej i dlatego jest znana jako katedra cesarska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnastʲja, AS: dỹnastʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynasta mos., dynastyczność ż.

:: zdrobn. dynastyjka ż.

 przym. dynastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom panujący

Wiktionary


dynastycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dynastyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynasta mos.

 przym. dynastyczny

Wiktionary


dynastyczność

→ dynastyczny


SJP.pl

Patrz:

dynastyczny

dynastyczny

→ dynastia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dynastią, dotyczący dynastii

Wiktionary

Patrz:

dynastia

Powiązane:

 rzecz. dynastia ż., dynasta mos., dynastyczność ż., dynastyjka ż.

 przysł. dynastycznie

Wiktionary


dynasy

historyczna część śródmieścia Warszawy


SJP.pl

Dynasy – fragment warszawskiego Powiśla, znajdujący się przy skarpie wiślanej.

Wikipedia


dynasówka

cegła dynasowa


SJP.pl


dynatron

trójelektrodowa lampa elektronowa


SJP.pl


dyndanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dyndać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃nˈdãɲɛ, AS: dỹndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyndać ndk.

Wiktionary


dyndać

1. wisieć;
2. wahać się, kołysać, machać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wisząc, kołysać się

 (1.2) pot. wisieć na szubienicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ndat͡ɕ, AS: dỹndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyndanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belontać

Wiktionary


dyndolić

dawniej, potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; pitolić, rzępolić, dryndolić, brząkać


SJP.pl


dyndu

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja określająca ruch w tył i do przodu

Wiktionary


dyneburg

miasto na Łotwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną;

Wiktionary

Dyneburg ( Daugavpils) – miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części państwa, nad Dźwiną (nazwa w języku łotewskim oznacza zamek nad Daugavą, tj. Dźwiną), miasto wydzielone, drugie co do wielkości miasto Łotwy, stolica i centrum naukowe, przemysłowe i kulturalne Łatgalii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyneburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Dźwińsk, hist. Dźwinów

Wiktionary


dyneburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dyneburgiem, dotyczący Dyneburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dyneburg mrz.

Wiktionary


dyneina

białko bakteryjne biorące udział w poruszaniu się rzęsek (wypustek występujących na powierzchni ciała wielu pierwotniaków)


SJP.pl


dyngs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. zob. dynks.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynks mrz.

Wiktionary


dyngus

zwyczaj polewania wodą w poniedziałek wielkanocny; śmigus; śmigus-dyngus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. śmigus-dyngus

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Poniedziałek Wielkanocny
  • śmigus-dyngus
  • Dyngus Day

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyngownik; zdrobn. dyngusek, dyngusik

 czas. dyngować, dyngusować, podyngować, podyngusować, zdyngować

 przym. dyngusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Kraków śmigus

Wiktionary


dyngusowy

związany z dyngusem


SJP.pl


dyngusówka

potocznie: psikawka w kształcie wielkanocnego jajka, używana w lany poniedziałek; śmigusówka


SJP.pl


dynia

roślina warzywna; owoc tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cucurbita|ref=tak., roślina z rodziny dyniowatych;

 (1.2) kulin. duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

 (1.3) uczn. głowa

 (1.4) uczn. człowiek otyły

 (1.5) uczn. ocena niedostateczna

 (1.6) więz. głowa

 (1.7) więz. pięść

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie zasadzimy trochę dyni.

 (1.2) Wydrążyliśmy dynię i włożyliśmy w środek świeczkę.

 (1.3) Przywalił mu z dyni i skończyło się kozakowanie.

 (1.5) Jeszcze jedna dynia i w końcu będzie kiblował z majzy.

 (1.6) Zdrowo przygruchał mu z dyni; myślałem, że frajer wykorkował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ɲa, AS: dỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyniowate nmos., dyniowa ż.

 przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kresy|harbuz., reg-pl|Poznań|korbol., reg-pl|Poznań|korbal., reg-pl|Górny Śląsk|bania.

 (1.3) globus, kaczan, maczuga

 (1.4) arbuz, arbuziarz, XXL

 (1.5) adin, aincka, ajncka, badyl, balon, bania, bańka, bomba, bonus, czeska piątka, error, faja, fajka, flak, galon, gała, gałczyński, gleba, glon, gong, granat, groszki, hak, jajo, jedyna, jedynka, kapeć, lacha, laczek, laska, lufa, lufa w krzakach, łabądek, łabędź, łabędź, łan, maczuga, mandat, nagroda, pała, pałencja, pawian, petarda, piątka akrobatka, piątka do góry nogami, pień, pudło, siekiera, szmata, świeca

 (1.6) arbuz, dyńka, pacyna, sufit

Wiktionary


dyniasty

przypominający kształtem dynię


SJP.pl


dyniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kulin. zupa z dyni

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: dyniowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Dudowa gotuje dzisiaj dyniową z grzankami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyniowy

 rzecz. dynia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa dyniowa

Wiktionary


dyniowate

rodzina roślin płożących lub pnących obejmująca ponad 700 gatunków, niektóre gatunki hodowane dla owoców, inne jako rośliny ozdobne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cucurbitaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin zielnych należąca do rzędu dyniowców, w skład której wchodzą m.in. dynia, kabaczek, ogórek i patison;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃ɲɔˈvatɛ, AS: dỹńovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniowce nmos.

 przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary


dyniowaty

1. przypominający kształtem dynię;
2. o cechach dyniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt dyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniowate nmos.

 przym. dyniowy

Wiktionary


dyniowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych


SJP.pl

Dyniowce ("Cucurbitales") – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. W zależności od ujęcia systematycznego rząd traktowany jest wąsko (np. w systemie Reveala z 1999) jako takson monotypowy zawierający jedną rodzinę dyniowatych (ok. 700 gatunków pnączy) lub szerzej jako cały klad siostrzany dla bukowców (według systemu APG IV i Angiosperm Phylogeny Website).

Wikipedia


dyniowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych


SJP.pl


dyniowy

mający smak, zapach dyni; taki, którego głównym składnikiem jest dynia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący rośliny dyni, związany z rośliną dyni

 (1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kupiłam sobie dyniowy lakier do paznokci i czarną szminkę na Halloween.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈɲɔvɨ, AS: dỹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynia ż., dyniastość ż., dyniowość ż., dyniowatość ż., dyniowate nmos., dyniowce nmos., dyniowa ż.

 przym. dyniowaty, dyniasty

Wiktionary


dynistor

rodzaj tyrystora diodowego; dioda Shockleya


SJP.pl

Dynistor – przyrząd półprzewodnikowy o strukturze czterowarstwowej typu NPNP. Warstwy te są różnej szerokości i mają różne wielkości koncentracji nośników. Taką strukturę można traktować jako połączenie dwóch tranzystorów: typu PNP i NPN.

Rozróżnia się trzy stany pracy dynistora:

Wikipedia


dynko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewniana pokrywka

Wiktionary


dynks

potocznie: niewielka rzecz, której mówiący nie potrafi nazwać; dinks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

 (1.2) pot. denaturat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak otworzysz maskę, znajdziesz przy akumulatorze taki walcowany pionowy dynks z oczkiem na górze.

 (1.2) Za rogiem dwóch kolesi obala dynks pod kiszone ogórki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ŋks, AS: dỹŋks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dinks m., dyngs m.

:: zdrobn. dynksik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyngs, dinks, takie coś, wihajster

 (1.2) denaturat, dykta, denatka, błękit Paryża, nalewka na kościach

Wiktionary


dynksiarz

środowiskowo: osoba spożywająca denaturat


SJP.pl


dynksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dynks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dynks, lecz tylko mały dynksik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dynks m.

Wiktionary


dynoda

katoda wtórna, z której emisja elektronów zachodzi pod wpływem padających na nią elektronów


SJP.pl


dynowianin

mieszkaniec Dynowa


SJP.pl


dynowianka

mieszkanka Dynowa


SJP.pl


dynowski

przymiotnik od: Dynów


SJP.pl


dynozaur

dawniej: dinozaur


SJP.pl


dynów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dynów (dawniej "Denow") – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, nad Sanem, w Pogórzu Dynowskim.

Leży w dawnej ziemi sanockiej. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1489 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim. Dynów uzyskał prawo składu w 1611 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃nuf, AS: dỹnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dynowski

Wiktionary


dyon

dywizjon;
1. jednostka organizacyjna i taktyczna odpowiadająca batalionowi piechoty
2. w lotnictwie: samodzielna jednostka taktyczna
3. w marynarce wojennej: jednostka taktyczna złożona z kilku okrętów wojennych jednego typu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. skr. dywizjon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dywizjon

Wiktionary


dyonowy

→ dyon (dywizjon)


SJP.pl


dypirychej

antyczna stopa muzyczna złożona z czterech krótkich sylab; tetrabrach, proceleusmatyk


SJP.pl


dypl.

skrót od: dyplomowany


SJP.pl

skrót

 (1.1) = dyplomowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W styczniu 1938 r. mianowano komandora dypl. Eugeniusza Solskiego attaché morskim w Londynie i Paryżu, z siedzibą w Paryżu.

Wiktionary


dyplom

1. dokument świadczący o kwalifikacjach;
2. wyróżnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

 (1.2) wyróżnienie w formie ozdobnego dokumentu

 (1.3) pot. praca dyplomowa

 (1.4) pot. egzamin dyplomowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyplom – średniowieczna nazwa dokumentu
  • dyplom – dokument stwierdzający czyjeś kwalifikacje (np. naukowe), uprawnienia zawodowe
  • dyplom – wyróżnienie (np. w konkursie)
  • świadectwo
  • dyplomacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rozmowie kwalifikacyjnej musiałem pokazać dyplom.

 (1.2) Uczestnicy biegu narciarskiego otrzymali pamiątkowe dyplomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨplɔ̃m, AS: dyplõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata ż., dyplomatyka ż., dyplomatyczność ż., dyplomatka ż.

:: zdrobn. dyplomik m.

 czas. dyplomować ndk.

 przym. dyplomowy, dyplomowany, dyplomatyczny

 przysł. dyplomowo, dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patent, licencja, certyfikat

 (1.2) laurka

Wiktionary


dyplomacja

1. działalność przedstawicieli danego kraju, reprezentujących jego interesy za granicą;
2. instytucje, urzędy i ich pracownicy trudniący się taką działalnością;
3. umiejętność zręcznego, taktownego zachowania się w każdej sytuacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

 (1.2) adm. polit. instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi

 (1.3) przen. umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

Wiktionary

Nie mylić z: Dyplomatyka.

Ta strona dotyczy terminu międzynarodowego. Zobacz też: inne znaczenia słowa „dyplomacja”.

Dyplomacja – czynności prowadzone między państwami, w celu zawarcia umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor mówił przede wszystkim o polityce i dyplomacji.

 (1.2) W wyniku działań dyplomacji Przemysła Ottokara II i Beli IV Piastowie podzielili się na dwa obozy, proczeski i prowęgierski.

 (1.3) Dzięki umiejętnej dyplomacji ONZ wpływy mocarstw w tym regionie zaczęły się znosić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) korpus dyplomatyczny

 (1.3) subtelność, takt, układność, zręczność

Wiktionary


dyplomacki

→ dyplomata


SJP.pl

Patrz:

dyplomata

dyplomant

absolwent wyższej uczelni przygotowujący się do egzaminu dyplomowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, zazwyczaj absolwent uczelni, przygotowująca się do egzaminu dyplomowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyplomant jest odpowiedzialny za napisanie pracy spełniającej wymagania, promotor natomiast i później recenzent stwierdzają, czy przedłożona praca te wymagania spełnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplom

:: fż. dyplomantka

 czas. dyplomować

 przym. dyplomowany

Wiktionary


dyplomantka

absolwentka wyższej uczelni przygotowująca się do egzaminu dyplomowego


SJP.pl


dyplomat

w średniowieczu dokument urzędowy poświadczający dokonanie danej czynności prawnej


SJP.pl


dyplomata

1. przedstawiciel państwa reprezentujący jego interesy za granicą;
2. osoba taktowna, przebiegła, układna; polityk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

 (1.2) przen. człowiek bardzo taktowny, kulturalny

Wiktionary

Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny ( diplomatic representative, représentant diplomatique, diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Państwo, które dyplomata reprezentuje, nazywamy "państwem wysyłającym", zaś państwo, w którym jest akredytowany – "państwem przyjmującym". Wszyscy przedstawiciele dyplomatyczni akredytowani w określonym państwie tworzą jego korpus dyplomatyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska nie musi przepraszać Moskwy za incydent związany z pobiciem synów rosyjskich dyplomatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmata, AS: dyplõmata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplom mrz.

:: fż. dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary


dyplomatariusz

zbiór oryginalnych dokumentów historycznych (dyplomatów) lub ich odpisów


SJP.pl


dyplomatka

1. przedstawicielka państwa powołana do reprezentowania jego interesów za granicą;
2. kobieta taktowna, umiejąca zachować się w każdej sytuacji;
3. rodzaj teczki na dokumenty;
4. wąski płaszcz bez paska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szykowna teczka, zwykle na dokumenty

 (1.2) kraw. rodzaj płaszcza o długich wąskich klapach

 (1.3) polit. wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą

 (1.4) przen. pot. kobieta taktowna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyplomatka – kobieta zatrudniona w sferze dyplomacji
  • dyplomatka – rodzaj ubioru formalnego
  • dyplomatka – rodzaj teczki na dokumenty

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Wśród ludzi, którzy mnie znają uchodzę za wyjątkową dyplomatkę. Szkoda, że poznałeś mnie od gorszej strony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmatka, AS: dyplõmatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplomatyczność ż., dyplomatyka ż.

:: fm. dyplomata m.

 przym. dyplomatyczny

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary


dyplomatorium

uroczystość wręczenia dyplomów absolwentom szkoły wyższej


SJP.pl


dyplomatołek

potocznie: mało inteligentny i nieudolny dyplomata lub polityk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. polit. marny, głupi dyplomata, którego działania przynoszą szkodę

Wiktionary


dyplomatycznie

przysłówek

 (1.1) w myśl zasad dyplomacji, zgodnie z dyplomacją

 (1.2) pot. taktownie, z wyczuciem (o zachowaniu, postępowaniu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomacja ż., dyplomata m., dyplom mrz., dyplomatka ż.

 przym. dyplomatyczny

Wiktionary


dyplomatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: dyplomatycznie


SJP.pl


dyplomatyczność

→ dyplomatyczny


SJP.pl

Patrz:

dyplomatyczny

dyplomatyczny

1. dotyczący dyplomacji lub dyplomatów;
2. dotyczący dyplomatyki;
3. książkowo: odpowiedni, zręczny, taktowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z dyplomacją lub dyplomatą

 (1.2) przen. wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron

 (1.3) nauk. związany z dyplomatyką – nauką pomocniczą historii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cyganie próbowali dotrzeć do najbliższej placówkaacówki dyplomatycznej Francji, aby złożyć swój protest.

 (1.2) Ta dyplomatyczna dysputa nie wniosła niczego nowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: dyplõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż., dyplom m., dyplomatyka ż., dyplomacja ż.

 przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) układny, kompromisowy, taktowny, zręczny

Wiktionary


dyplomatyk

1. pracownik naukowy zajmujący się dyplomatyką;
2. dawniej: dyplomata


SJP.pl


dyplomatyka

nauka historii zajmująca się badaniem dokumentów, zwłaszcza średniowiecznych


SJP.pl

Nie mylić z: Dyplomacja.

Dyplomatyka (od gr. diplōma, a to z łac. diploma = "podwójnie złożony") – nauka badająca dokumenty od strony krytyki naukowej, czyli określająca przydatność zachowanych dokumentów do badań historycznych. Pozwala m.in. wykryć falsyfikaty oraz ustalić procedury prawne i administracyjno-kancelaryjne stosowane przy powstawaniu dokumentów.

Wikipedia


dyplomatyzować

książkowo: postępować dyplomatycznie, tak, aby nikogo nie urazić


SJP.pl


dyplomik

zdrobniale: dyplom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dyplom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dyplom, lecz tylko mały dyplomik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyplom m.

Wiktionary


dyplomowany

mający dyplom ukończenia jakiejś uczelni, szkoły itp.


SJP.pl


dyplomować

przestarzale: wydawać (wydać) komuś dyplom


SJP.pl


dyplomowy

związany z uzyskaniem dyplomu


SJP.pl


dyplomówka

potocznie: praca dyplomowa


SJP.pl


dypodia

dwie jednakowe stopy wierszowe traktowane jako jedna całość


SJP.pl

Dypodia – wers złożony z dwóch stóp. W wierszu polskim występują w czystej postaci dypodie:

Dypodia daktyliczna SssSss w wierszu polskim nie występuje, jest natomiast naturalna w poezji czeskiej. W praktyce w wierszu polskim funkcjonują dypodia daktyliczna katalektyczna SssSs i dypodia anapestyczna hiperkatalektyczna ssSssSs.

Wikipedia


dypsoman

osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniak, dipsomaniak, dipsoman


SJP.pl


dypsomania

okresowa potrzeba picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomania


SJP.pl


dypsomaniaczka

kobieta cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomanka, dipsomanka


SJP.pl


dypsomaniak

osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomaniak, dypsoman, dipsoman


SJP.pl


dypsomaniakalny

→ dypsomania; dipsomaniakalny


SJP.pl


dypsomanka

kobieta cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniaczka, dipsomanka


SJP.pl


dyptam

bylina z rodziny rutowatych; dyptan


SJP.pl


dyptan

bylina z rodziny rutowatych; dyptam


SJP.pl


dypteros

świątynia grecka, w której naos otoczony był dwoma rzędami kolumn; dipteros


SJP.pl


dyptotyzm

zjawisko morfologiczne polegające na ograniczeniu deklinacji tylko do dwóch przypadków: niezależnego i zależnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. cecha języka polegająca na istnieniu tylko dwóch przypadków

Wiktionary


dyptych

dyptyk;
1. zamykana tabliczka do pisania;
2. przenośny ołtarzyk składający się z dwóch skrzydeł;
3. dwuczęściowy utwór literacki o powiązanej treści;
4. dwuskrzydłowa górna część ołtarza


SJP.pl


dyptyk

dyptych;
1. zamykana tabliczka do pisania;
2. przenośny ołtarzyk składający się z dwóch skrzydeł;
3. dwuczęściowy utwór literacki o powiązanej treści;
4. dwuskrzydłowa górna część ołtarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz

 (1.2) liter. dwuczęściowe, połączone tematycznie dzieło, utwór literacki lub filmowy

 (1.3) szt. dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

 (1.4) hist. w starożytności dwie tabliczki połączone zawiasami, zamykające się jak książka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyptyk w sztuce religijnej
  • dyptyki starożytne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨptɨk, AS: dyptyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyptych

 przym. dyptykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyptych

 (1.2) dyptych

 (1.3) dyptych

 (1.4) dyptych

Wiktionary


dyptykowy

→ dyptyk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dyptyku

Wiktionary

Patrz:

dyptyk

Powiązane:

 rzecz. dyptyk mrz.

Wiktionary


dyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczn. dyrektor szkoły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matematyk krzyczał, że wszystkim wstawi pały, a potem wysłał nas do dyra.

 (1.1) Nawet nie było wiadomo, czy Pantyka jest jeszcze u dyra, czy już wyszedł. W takiej niepewności przeszły wszystkie lekcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨr, AS: dyr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyra ż., dyro ż., dyrcia ż., dyrcio mos., dyrekcja ż., dyrektorostwo n.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyro

Wiktionary


dyr.

skrót od: dyrektor; dyrekt.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = adm. dyrektor

 (1.2) = muz. dyrygent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zażalenie skierowałem do dyr. naczelnego komunikacji miejskiej.

 (1.2) Dzisiejszy koncert poprowadzi dyr. filharmonii wiedeńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary


dyra

potocznie: dyrektorka; dyrka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczn. dyrektorka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań dogadywać Zielińskiemu na lekcji, zobaczysz, że powie wszystko dyrze.

 (1.1) Dyra chce widzieć: Blajera, Sobkowskiego i Hajdusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fm. dyro m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrcia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczn. pieszcz. dyrektorka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprosiliśmy dyrcię na studniówkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fm. dyrcio m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektorka, dyra

Wiktionary


dyrcio

potocznie: dyrektor; dyrek, dyro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczn. pieszcz. dyrektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrcio nie pojawił się na apelu.

 (1.1) Laski wręczyły dyrciowi bukiet róż z okazji Dnia Nauczyciela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fż. dyrcia ż.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyr, dyro

Wiktionary


dyrcz

nazwisko


SJP.pl


dyrda

podbiegać drobnymi kroczkami


SJP.pl


dyrdać

podbiegać drobnymi kroczkami


SJP.pl


dyrdymał

dyrdymała, głupstwo; potocznie:
1. drobiazg, coś mało ważnego;
2. coś bezsensownego; bzdura, brednia


SJP.pl


dyrdymała

dyrdymał, głupstwo; potocznie:
1. drobiazg, coś mało ważnego;
2. coś bezsensownego; bzdura, brednia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zwykle w lm.: coś nieważnego, nieistotnego, błahego lub bezsensownego, drobiazg bez znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ale nie przyjechałeś tutaj przecież po to, żeby słuchać takich dyrdymałów, prawda?

 (1.1) Dzięki chorobie nauczyłem się doceniać małe rzeczy, a jednocześnie nie przejmować się każdą dyrdymałą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dyrdymałka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupstwo

Wiktionary


dyrdymałka

pot. rzecz nieważna, głupstwo


SJP.pl


dyrek

potocznie: dyrektor; dyro, dyrcio


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Dyrek – polski konstruktor szybowców
  • Krzysztof Dyrek – katolicki duchowny

Wikipedia


dyrekcja

1. zespół osób kierujących jakąś instytucją lub przedsiębiorstwem, na którego czele stoi dyrektor;
2. sprawowanie funkcji dyrektora;
3. sprawowanie funkcji dyrygenta i kierownika chóru lub orkiestry;
4. kierownictwo okręgu administracyjnego podległego ministerstwu;
5. przestarzałe: kierowanie, zarządzanie, dyrygowanie czymś;
6. dawniej: kierunek;
7. dawniej: nauczanie, uczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. grupa osób zarządzających instytucją z dyrektorem na czele

 (1.2) zarz. sprawowanie obowiązków dyrektorskich

 (1.3) siedziba dyrekcji (1.1)

 (1.4) muz. pełnienie funkcji zarządzającego orkiestrą lub zespołem śpiewaczym

 (1.5) adm. władze okręgu administracyjnego bezpośrednio zależnego od ministerstwa

 (1.6) daw. kierunek

 (1.7) daw. szkolnictwo odbywające się w domu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyrekcja – inaczej zarząd, zespół ludzi bądź instytucja nadrzędna kierująca działalnością innych instytucji lub organizacji
  • Dyrekcja – część miasta Chełm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powinieneś iść z tą sprawą do dyrekcji.

 (1.3) Nad wejściem do dyrekcji zawieszono transparent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrekcyjny

związany z dyrekcją


SJP.pl


dyrekt.

skrót od: dyrektor; dyr.


SJP.pl


dyrektor

osoba zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zarządzająca jakąś instytucją

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) kobieta zarządzająca jakąś instytucją

Wiktionary

Dyrektor (z dirigere „kierować“) – osoba kierująca pracą instytucji lub przedsiębiorstwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez pozwolenia dyrektora nie wolno ci podjąć takiej decyzji.

 (2.1) W tej sprawie musisz pójść do naszej dyrektor.

 (2.1) Żona Kowalskiego jest dyrektorem szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyrektorka ż.

 przym. dyrektorski

 czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) skr. dyr.

 (1.1) kierownik, manager, menedżer, szef

 (2.1) dyrektorka, kierowniczka, menedżerka, szefowa

Wiktionary


dyrektorek

kobieta zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną


SJP.pl


dyrektoria

1. dokument kościelny zawierający przepisy i ustalenia dotyczące organizacji, formacji i działalności ekumenicznej;
2. wskazówki co do oprawiania mszy świętej i głoszenia homilii, ujęte w formę kalendarza;
3. dawniej: dyrekcja, zarząd, kierownictwo; dyrektoria


SJP.pl


dyrektorialny

1. dotyczący dyrektoriatu;
2. dawniej: odnoszący się do dyrektora, dyrekcji


SJP.pl


dyrektoriat

1. w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: pięcioosobowy organ najwyższej władzy;
2. okres trwania tej władzy;
3. ustrój Francji w latach 1795-99;
4. styl w sztuce francuskiej, związany z tym okresem;
5. w niektórych krajach: najwyższy kolegialny organ władzy w kraju lub organizacji


SJP.pl

Dyrektoriat (fr. "Directoire") – pięcioosobowy rządowy organ egzekutywy w schyłkowym okresie rewolucji francuskiej (1789–1799), ustanowiony w 1795 r. przez Konwent Narodowy, który następnie, na mocy konstytucji roku III rozwiązał i przekształcił w dwuizbowy parlament złożony z Rady Starszych i Rady Pięciuset. Funkcjonował do przewrotu 18 brumaire’a, dokonanego 18 brumaire’a VIII roku Republiki (tj. 9 XI 1799) przez Napoleona Bonapartego.

Wikipedia


dyrektorium

1. dokument kościelny zawierający przepisy i ustalenia dotyczące organizacji, formacji i działalności ekumenicznej;
2. wskazówki co do oprawiania mszy świętej i głoszenia homilii, ujęte w formę kalendarza;
3. dawniej: dyrekcja, zarząd, kierownictwo; dyrektoria


SJP.pl

Dyrektorium – kolegialne ciało zarządzające zakonem krzyżackim w latach 1662–1664.

Dyrektorium było nadzwyczajnym zarządem zakonu krzyżackiego powołanym po śmierci wielkiego mistrza Leopolda Wilhelma Habsburga z powodu małoletniości jego koadiutora, arcyksięcia Karola Józefa Habsburga.

Wikipedia


dyrektorka

kobieta zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: dyrektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałem ją, jak plotkowaćotkowała o nowej dyrektorce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɛkˈtɔrka, AS: dyrektorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dyrektor.

Wiktionary


dyrektorostwo

dyrektor z żoną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) dyrektor z małżonką

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) stanowisko dyrektora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynajęli dyrektorostwu swój domek przy plażaaży w Pobierowie.

 (1.1) Zaprosiła dyrektorostwo na wesele syna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektorstwo

Wiktionary


dyrektorowa

dawniej, dziś potocznie: żona dyrektora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona dyrektora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele czasu zajmowało jej dziecko, […], resztę pochłaniały bale, stroje, no i dom, gdyż mąż rzeczywiście codziennie zapraszał, kogo się tylko dało, przeważnie młodzież, która nadskakiwała pięknej pani dyrektorowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n.

Wiktionary


dyrektorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawowanie funkcji dyrektora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorek m., dyrektorka ż., dyrektorowa ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n.

 czas. dyrektorować ndk.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrektorować

potocznie: pełnić funkcję dyrektora; dyrektorzyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pełnić funkcję dyrektora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n., dyrektorstwo n./mos.

 przym. dyrektorski

Wiktionary


dyrektorowy

→ dyrektor (dawniej); dyrektorski


SJP.pl


dyrektorski

→ dyrektor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dyrektorem, dotyczący dyrektora lub jego funkcji

Wiktionary

Patrz:

dyrektor

Przykłady

 (1.1) Stanowiska dyrektorskie obsadzano według pewnego tajemniczego klucza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 czas. dyrektorować

Wiktionary


dyrektorstwo

urząd, stanowisko dyrektora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zarz. sprawowanie funkcji dyrektora

 (1.2) dyrektor z małżonką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powróciwszy do Bytomia, objął dyrektorstwo Opery Śląskiej.

 (1.2) Nasze dyrektorstwo poleciało do Tel Awiwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

 przym. dyrektorski

 czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyrektorostwo

Wiktionary


dyrektorzyca

z nacechowaniem ekspresywnym (ujemnym) o dyrektorce


SJP.pl


dyrektorzyć

potocznie: być dyrektorem


SJP.pl


dyrektorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dom dyrektora

Wiktionary


dyrektorówna

dawniej: córka dyrektora


SJP.pl


dyrektura

sprawowanie funkcji dyrektora


SJP.pl


dyrektywa

rozkaz, instrukcja lub norma postępowania nakazująca określone zasady działania; wytyczna, zalecenie, nakaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. regulacja prawna, zarządzenie dot. danej kwestii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyrektywa (wojsko)
  • Dyrektywa (językoznawstwo)
  • rozkaz
  • instrukcja
  • dyrektywa celowościowa
  • norma postępowania
  • dyrektywa w Unii Europejskiej
  • dyrektywa sądowego wymiaru kary
  • Dyrektywa (informatyka)
  • Dyrektywa kompilatora
  • wypowiedź dyrektywalna (dyrektywna)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Firma została ukarana grzywną w wysokości 250 000 zł za naruszenie przepisów dyrektywy o ochronie żywych zwierząt podczas transportu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyrektywny, dyrektywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytyczna, zalecenie, zarządzenie

Wiktionary


dyrektywalny

realizowany za pomocą dyrektyw - reguł postępowania; dyrektywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektywa ż.

 przym. dyrektywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preskryptywny, nakazowy, normatywny

Wiktionary


dyrektywność

obowiązkowość, stanowienie i wyznaczanie zasad działania


SJP.pl


dyrektywny

dający wskazówki, wytyczający postępowanie, wskazujący


SJP.pl


dyrka

potocznie: dyrektor; dyro, dyrcio


SJP.pl


dyro

potocznie: dyrektor; dyrek, dyrcio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczn. dyrektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszaki śmiały się z dyra śpiącego na lekcji.

 (1.1) Dyro chce widzieć: Blajera, Pileckiego i Hajdusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyra ż.

 przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, dyr

Wiktionary


dyryg.

skrót od: dyrygent


SJP.pl


dyrygencki

związany z dyrygentem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dyrygentem, dotyczący dyrygenta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrygent (…) pokazał nam swoją indywidualność artystyczną i wysokiej klasy technikę dyrygencką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃nt͡sʲci, AS: dyrygẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygowanie n., dyrygentura ż.

 czas. dyrygować ndk.

Wiktionary


dyrygent

osoba kierująca wykonaniem utworu muzycznego przez chór lub orkiestrę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

 (1.2) przen. pejor. człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

Wiktionary

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestry symfoniczne, orkiestry smyczkowe, orkiestry dęte, jazzowe big-bandy, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Używając ustalonych wcześniej gestów, dyrygent pokazuje orkiestrze, jak należy grać.

 (1.1) Chór uważnie patrzył na dyrygenta i czekał na znak, kiedy zacząć śpiewać.

 (1.2) Też mi się dyrygent znalazł!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɨɡɛ̃nt, AS: dyrygẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fż. dyrygentka ż.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygentka

→ dyrygent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która dyryguje orkiestrą lub chórem

 (1.2) przen. pejor. kobieta, lubiąca kierować wszystkim, rozkazywać innym, mówić co mają robić, czasem wysługująca się innymi

Wiktionary

Patrz:

dyrygent

Przykłady

 (1.1) Kiedy w orkiestronie pojawiła się dyrygentka, widzowie powitali ją gromkimi brawami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃ntka, AS: dyrygẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fm. dyrygent mos.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygentura

1. umiejętność, sztuka dyrygowania
2. klasa w szkole muzycznej, wydział w konserwatorium kształcący dyrygentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. sztuka dyrygowania

 (1.2) muz. stanowisko dyrygenta

 (1.3) muz. klasa w szkole muzycznej lub wydział w konserwatorium kształcące dyrygentów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polskie uczelnie muzyczne kształcą dyrygentów w zakresie specjalności: dyrygentura chóralna oraz dyrygentura symfoniczno-operowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɛ̃nˈtura, AS: dyrygẽntura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygowanie n., dyrygent mos., dyrygentka ż.

 czas. dyrygować

 przym. dyrygencki

Wiktionary


dyrygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. kierowanie występem chóru lub orkiestry poprzez gesty wykonywane rękoma

 (1.2) przen. wydawanie innym poleceń, nakazów, rozkazów w sposób energiczny i nie budzący sprzeciwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɔˈvãɲɛ, AS: dyrygovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

 czas. dyrygować ndk., podyrygować dk., zadyrygować dk.

 przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komenderowanie, rozstawianie po kątach

Wiktionary


dyrygować

1. kierować chórem lub orkiestrą podczas przygotowywania i wykonywania utworu muzycznego;
2. autorytatywnie zarządzać czyjąś pracą lub postępowaniem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) muz. kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

 (1.2) pot. przen. pejor. kierować innymi; mówić im, co mają robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas premiery nowej symfonii orkiestrą dyrygował sam kompozytor.

 (1.2) Ciągle wszystkimi dyrygujesz, ale sama nie pracujesz!

 (1.2) Nie dyryguj mną! Sama wiem, co mam robić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɔvat͡ɕ, AS: dyrygovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., dyrygowanie n., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

 czas. podyrygować dk., zadyrygować dk.

 przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozkazywać

Wiktionary


dysalteracja

jednoczesne obniżanie i podwyższanie tego samego składnika akordu lub linii melodycznej


SJP.pl


dysan

firma produkująca nośniki danych oraz akcesoria komputerowe


SJP.pl

Dysan Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją magnetycznych nośników pamięci: dyskietek, taśm magnetycznych, a także płyt CD/DVD. Działało w latach 1973–1984.

Firma Dysan została przejęta przez Xidex Magnetics.

Wikipedia


dysartria

zaburzenie mowy polegające na niewyraźnym wymawianiu głosek; dyzartia


SJP.pl


dysartryczny

→ dysartria; dyzartryczny


SJP.pl


dysasocjacja

w psychologii: sposób postrzegania wewnętrznych wizji lub doznań jako zjawisk zewnętrznych


SJP.pl


dysautonomia

zaburzenie autonomicznego układu nerwowego


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dysażio

spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; dyzażio; disagio; disaggio


SJP.pl


dysbakterioza

zaburzenia składu mikroflory ustroju, powodujące zachwianie równowagi pomiędzy nią a wnikającymi z zewnątrz drobnoustrojami


SJP.pl


dysbaryczny

→ dysbaryzm


SJP.pl

Patrz:

dysbaryzm

dysbaryzm

zespół zmian fizjologicznych wywołanych dekompresją, spadkiem zewnętrznego ciśnienia


SJP.pl


dysbioza

patologiczne zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej, przyczyniające się do rozwoju raka trzustki, płuc i jelita grubego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie równowagi mikrobioty jelitowej

Wiktionary

Dysbioza ( dysbiosis) – termin używany w naukach biomedycznych na określenie zmian w składzie i/lub funkcjach mikrobioty (zbioru mikroorganizmów zasiedlających dane środowisko), które są powiązane ze stanem chorobowym albo z zaburzeniem równowagi fizjologicznej gospodarza. Pojęcie to bywa stosowane w odniesieniu do różnych „miejsc” organizmu (m.in. jelit, jamy ustnej, dróg oddechowych, skóry czy pochwy), a nie tylko do mikrobioty jelitowej.

Wikipedia


dyscernowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dyscernować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyscernować ndk.

Wiktionary


dyscernować

czasownik

 (1.1) odróżniać, rozróżniać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscernowanie n.

Wiktionary


dyschromatop

w medycynie: osobnik niezdolny do odróżniania okiem niektórych barw; daltonista, achromatop


SJP.pl


dyschromatopsja

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, achromatopsja, barwoślepota


SJP.pl


dyschromia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie pigmentacji skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈxrɔ̃mʲja, AS: dysχrõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyschromiczny

Wiktionary


dyscyplina

1. zasady regulujące sposób zachowania, postępowanie w określonym środowisku, w danej grupie ludzkiej; porządek, posłuszeństwo, posłuch, subordynacja;
2. stan uporządkowania czyjegoś sposobu postępowania, systemu wartości; rygor moralny, samokontrola;
3. określona dziedzina wiedzy, nauki, techniki tip.; gałąź, obszar, zakres;
4. dawniej: rodzaj rózgi zakończonej kilkoma pasami rzemiennymi, używanej do wymierzania kar cielesnych, zwłaszcza w szkole; batog, kańczug


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rygorystyczne zasady postępowania

 (1.2) dział nauki, techniki itp.

 (1.3) rodzaj uprawianego sportu

 (1.4) przest. bat o kilku rzemieniach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyscyplina – narzędzie służące do praktyki pokuty lub wymierzana kary chłosty
  • dyscyplina lotów
  • dyscyplina łączności
  • dyscyplina naukowa
  • dyscyplina ognia
  • dyscyplina ruchu
  • dyscyplina w klasie – pojęcie odnoszące się do zachowania uczniów w klasie lekcyjnej; utrzymanie dyscypliny jest jedną z ważnych umiejętności zawodu nauczyciela
  • dyscyplina wojskowa
  • dyscyplina sportowa
  • samodyscyplina – umiejętność panowania nad sobą
  • Discipline

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kontekście wojskowym uważa się za dyscyplinę to, że zespół żołnierzy lub pojedynczy żołnierz wykonują dane im rozkazy lub instrukcje.

 (1.2) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.2) W większości krajów filozofia nie jest przedmiotem nauczanym w szkole średniej w ogóle, a nawet tam gdzie jest, jest wykładana raczej jako historia myśli niż dyscyplina do praktykowania i doskonalenia.

 (1.3) W krajach anglosaskich golf jest jedną z najbardziej popularnych dyscyplin sportowych.

 (1.4) On także (…), co mi się najmniej podobało, za rozmaite przestępstwa karcił nas jedną z pęka dyscyplin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨst͡sɨˈplʲĩna, AS: dyscyplʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

:: zdrobn. dyscyplinka ż.

 przym. dyscyplinarny, zdyscyplinowany, dyscyplinowany

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rygor, subordynacja

 (1.2) dziedzina, dział, specjalność

 (1.4) batog, bizun, kańczug; przest. korbacz

Wiktionary


dyscyplinarka

potocznie:
1. dyscyplinarne zwolnienie z pracy;
2. komisja dyscyplinarna;
3. postępowanie, które toczy się przed komisją dyscyplinarną; rozprawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko komuś, kto popełnił wykroczenie służbowe

 (1.2) pot. dyscyplinarne zwolnienie z pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szef przyłapał Jacka na piciu w pracy i teraz grozi mu dyscyplinarka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨst͡sɨplʲĩˈnarka, AS: dyscyplʹĩnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny, dyscyplinowany

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinarny

dotyczący dyscypliny - zasad regulaminowych, porządkowych oraz ich przestrzegania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) praw. odnoszący się do wykroczeń przeciwko dyscyplinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż., dyscyplina ż.

 czas. zdyscyplinować dk., dyscyplinować ndk.

 przym. dyscyplinowany

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinka

zdrobnienie od: dyscyplina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. dyscyplina

Wiktionary


dyscyplinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dyscyplinować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., zdyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż.

 czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinowany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. wykazujący się zdyscyplinowaniem

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: dyscyplinować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., zdyscyplinowanie n.

 przym. zdyscyplinowany, dyscyplinarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdyscyplinowany, posłuszny, karny

Wiktionary


dyscyplinować

zmuszać kogoś do przestrzegania zasad dyscypliny służbowej; subordynować, podporządkowywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdyscyplinować)

 (1.1) wprowadzać gdzieś dyscyplinę, porządek

 (1.2) skłaniać, zmuszać kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siebie powinniśmy dyscyplinować, poddawać cierpieniom, wystawiać na próby, obwiniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

 czas. zdyscyplinować dk.

 przym. dyscyplinarny

 przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary


dyscyplinowy

→ dyscyplina


SJP.pl

Patrz:

dyscyplina

dyscyplinująco

→ dyscyplinować


SJP.pl

Patrz:

dyscyplinować

dyscyplinujący

taki, który dyscyplinuje


SJP.pl


dyscypuł

dawniej: uczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. uczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie tam akademie, jak dawne, i od kogo erygowane. (…) Jak zacni są tam dyscypułowie, jaki ich progres i w naukach aplikacja.

Wiktionary


dysekcja

1. rozcięcie ciała, otworzenie zwłok;
2. rozbiór krytyczny utworu przez rozłożenie na części


SJP.pl


dysektor

Dy

Wikipedia


dyseminacja

w semantyce: rozsadzanie sensu danych pojęć, prowadzące do braku integralności znaczenia


SJP.pl


dysertacja

1. rozprawa naukowa napisana zwykle dla stopnia naukowego;
2. dawniej: długa rozmowa, dyskusja, rozprawianie o czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

 (1.2) daw. poważna dysputa o charakterze naukowym

Wiktionary

Dysertacja – pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) pisana w celu uzyskania stopnia naukowego, zazwyczaj w formie rozprawy. W Polsce napisanie i przedstawienie do recenzji dysertacji było warunkiem koniecznym otrzymania stopnia doktora i doktora habilitowanego. [] i jest możliwe uzyskanie stopnia na podstawie wcześniejszych publikacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrˈtat͡sʲja, AS: dysertacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysertacyjny

Wiktionary


dysertacyjny

związany z dysertacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nauk. związany z dysertacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzecią formą jest program badań własnych finansowany dość skromnie ze środków Uczelni. Dotyczy on głównie prac dysertacyjnych, ale również innych – uwzględniając w miarę możliwości zainteresowania szerokiego grona pracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrtaˈt͡sɨjnɨ, AS: dysertacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysertacja ż.

Wiktionary


dysertant

autor dysertacji


SJP.pl


dysertować

dawniej: prowadzić uczoną dysputę; dysputować, dyskutować


SJP.pl


dysfagia

zaburzenie połykania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie połykania;

Wiktionary

Dysfagia – termin medyczny określający utrudnione przechodzenie pokarmu z jamy ustnej przez przełyk do żołądka.

Wikipedia


dysfatyczny

→ dysfazja


SJP.pl

Patrz:

dysfazja

dysfazja

lekkie, chwilowe zaburzenie mowy, brak koordynacji słów i trudność ułożenia ich w zdania mimo sprawności odpowiednich mięśni


SJP.pl


dysfemizm

użycie dosadnego lub nieprzyzwoitego słowa albo wyrażenia w miejsce bardziej oględnego, mniej drażliwego; odwrotność eufemizmu


SJP.pl

Dysfemizm (z gr. "dysphēmismós", od "dys" „źle” i "phemi" „mówić”) – przeciwieństwo eufemizmu, zastąpienie przyzwoitego, oględnego, obojętnego słowa (wyrażenia) drażliwym, dosadnym, nieprzyzwoitym.

Wikipedia


dysfolid

gatunek jadowitego węża z rodziny połozowatych


SJP.pl

Dysfolid, boomslang, z jęz. afrikaans i jęz. niderlandzkiego – "boom" – "drzewo", "slang" – "wąż" ("Dispholidus typus") – gatunek jadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Wąż ten nie jest agresywny, ale swoim jadem może zabić nawet dorosłego człowieka.

Wikipedia


dysfonia

zaburzenie głosu w postaci chrypki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie głosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badając tego chorego zwróciłam uwagę na nieobecną miesiąc przedtem dysfonię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔ̃ɲja, AS: dysfõńi ̯a

Wiktionary


dysforia

1. przygnębienie, złe samopoczucie, depresja;
2. niemożność odczuwania przyjemności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

Wiktionary

Nie mylić z: Dysmorfofobia.

Dysforia ( δύσφορος, δυσ- "(dus-)" trudność, φέρω "(phérō)" znosić), nastrój depresyjno-dysforyczny, nastrój dysforyczny − głęboki stan zaniepokojenia lub niezadowolenia, przeciwieństwo euforii. Termin ten jest również powszechnie stosowany w odniesieniu do dysforii płciowej, której doświadczają osoby, których tożsamość płciowa nie jest zgodna z przypisaną im płcią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stwierdzono, że zaburzenia depresyjne wyrażają się głównie dysforią, a ponadto występują także różnego typu obrazy depresyjne, zwykle jednak o nietypowym obrazie klinicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔrʲja, AS: dysforʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysforyczny

Wiktionary


dysforyczny

→ dysforia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dysforią, dotyczący dysforii

Wiktionary

Patrz:

dysforia

Powiązane:

 rzecz. dysforia ż.

Wiktionary


dysfotyczny

przymiotnik

 (1.1) ekol. hydrol. o świetle rozproszonym, pozbawionym wartości dla rozwoju roślin przeprowadzających fotosyntezę

Wiktionary


dysfunkcja

1. nieprzystosowanie czegoś do pełnienia określonych celów, zadań, oczekiwań; zaburzenie, niedostosowanie;
2. w biologii: nieprawidłowe funkcjonowanie komórki, tkanki, narządu lub całego organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieprzystosowanie czegoś do pełnienia swojej funkcji

 (1.2) med. nieprawidłowe działanie komórki, tkanki, narządu itd.

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dysfunkcyjny, dysfunkcjonalny

Wiktionary


dysfunkcjonalność

nieprzystosowanie lub złe, nieprawidłowe przystosowanie czegoś do pełnienia określonych funkcji; niefunkcjonalność, dysfunkcyjność


SJP.pl


dysfunkcjonalny

taki, który nie jest dostosowany lub jest nieprawidłowo dostosowany do celów, zadań, oczekiwań; niefunkcjonalny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który posiada dysfunkcje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysfunkcja ż., dysfunkcjonalność ż.

 przysł. dysfunkcjonalnie

 przym. dysfunkcyjny

Wiktionary


dysfunkcyjność

nieprzystosowanie lub złe, nieprawidłowe przystosowanie czegoś do pełnienia określonych funkcji; niefunkcjonalność, dysfunkcjonalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dysfunkcyjne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysfunkcyjny

 przysł. dysfunkcyjnie

Wiktionary


dysfunkcyjny

→ dysfunkcja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

Wiktionary

Patrz:

dysfunkcja

Przykłady

 (1.1) (…) wspieranie rozwoju dziecka z rodziny dysfunkcyjnej trzeba wzbogacić poprzez podejmowanie czynności społecznych zorientowanych na tworzenie instytucji, które prowadziłyby działania socjalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysfunkcja ż., dysfunkcyjność ż.

 przysł. dysfunkcjonalny

 przysł. dysfunkcyjnie, dysfunkcjonalnie

 przym. dysfunkcjonalny

Wiktionary


dysgenetyczny

→ dysgenezja


SJP.pl

Patrz:

dysgenezja

dysgenezja

nieprawidłowa postać jajnika lub jądra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. med. nieprawidłowy rozwój jądra lub jajnika

Wiktionary


dysgeuzja

obniżenie lub zniekształcenie doznań smakowych


SJP.pl


dysglosja

zniekształcenie dźwięków mowy lub niemożność ich tworzenia jako efekt nieprawidłowej budowy narządów mowy


SJP.pl


dysgracjonowany

dawniej: pozbawiany łask


SJP.pl


dysgrafia

zaburzenia w umiejętności pisania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania;

Wiktionary

Dysgrafia, agrafia ( α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Występuje w przypadkach uszkodzenia tylnych części drugiego lub trzeciego zakrętu czołowego półkuli lewej lub zakrętu nadbrzeżnego. Pismo dysgrafika jest nieestetyczne i nieczytelne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczesne stwierdzenie dysgrafii daje większą szansę na zmniejszenie tego zaburzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨzˈɡrafʲja, AS: dyzgrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysgrafik m.

 przym. dysgraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agrafia

Wiktionary


dysgraficzka

→ dysgrafik


SJP.pl

Patrz:

dysgrafik

dysgrafik

osoba cierpiąca na dysgrafię


SJP.pl


dysharmonia

1. stan braku zgodności, zgody między jakimiś elementami całości; rozgardiasz, dysonans, nieład, konflikt;
2. w muzyce: brak odpowiedniości brzmieniowej pomiędzy dźwiękami muzycznymi; dysonans, zgrzyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. brak harmonii zestawionych elementów

 (1.2) muz. brak współbrzmienia dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysharmonijny, dysharmoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdźwięk, dysonans, rozbieżność

 (1.2) rozdźwięk, dysonans

Wiktionary


dysharmoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dysharmoniczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysharmoniczny

 przysł. dysharmonicznie

Wiktionary


dysharmoniczny

w muzyce: taki, który narusza zasady harmonii, czyli współbrzmienia dźwięków muzycznych; nieharmoniczny, dysonansowy


SJP.pl


dysharmonijność

ogół cech charakteryzujących się brakiem wewnętrznej spójności, zgodności; konfliktowość, rozbieżność, niespójność


SJP.pl


dysharmonijny

pozbawiony harmonii, wykazujący brak wewnętrznej spójności, zgodności; nieharmonijny, rozbieżny, skłócony, niespójny


SJP.pl


dyshonor

1. utrata honoru, niesława;
2. zniewaga, obelga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. ujma dla honoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. honor mrz.

 czas. honorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afront, despekt, dotknięcie, dyzgust, epitet, hańba, niesława, obelga, obraza, plama, policzek, poniżenie, ubliżenie, uchybienie, ujma, wstyd, zhańbienie, zmaza, zniewaga, znieważenie; stpol. zelżywość

Wiktionary


dysjunkcja

1. w logice: zdanie złożone z dwóch zdań połączonych spójnikiem "albo", prawdziwe pod warunkiem, że zachodzi najwyżej jedna z dwóch wskazanych w nich możliwości; zaprzeczenie koniunkcji; niewspółzachodzenie;
2. rozdzielenie, przerwa między częściami całości, np. obszarami występowania jakichś gatunków roślin lub zwierząt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dysjunkcja w logice
  • dysjunkcja w retoryce
  • dysjunkcja zasięgu

Wikipedia


dysjunkcyjny

→ dysjunkcja; dysjunktywny


SJP.pl


dysjunktywny

→ dysjunkcja; dysjunkcyjny


SJP.pl


dysk

1. krążek używany w sporcie do rzutów w dal; nazwa tej konkurencji;
2. chrząstka międzykręgowa;
3. element konstrukcyjny w kształcie okrągłej tarczy;
4. nośnik pamięci komputerowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

 (1.2) każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)

 (1.3) inform. każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)

 (1.4) płyta kompaktowa

 (1.5) anat. część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dysk – okrągły płaski przedmiot używany w sporcie od starożytności, zobacz: rzut dyskiem
  • dysk – w okresie antycznym wizerunek Słońca, zobacz też: Aton
  • dysk Airy’ego – optyka
  • dysk (krążek międzykręgowy) – część kręgosłupa
  • dysk akrecyjny – astronomia
  • dysk protoplanetarny – astronomia
  • dysk – nośnik danych (informatyka)
    • dysk twardy
    • dysk optyczny
    • dysk holograficzny
    • mini dysk
    • dysk logiczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawodnik wzbudził podziw publiczności wrzucając dysk w trybuny.

 (1.2) – Jak nazywają się te dyski na kołach samochodu? - Felgi.

 (1.3) Kupiłem nowe dyski.

 (1.4) Włóż dysk do odtwarzacza.

 (1.5) Dziadkowi znów wypadł dysk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsk, AS: dysk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) talerz, płyta

 (1.3) dyskietka

 (1.4) dysk optyczny, płyta, CD

Wiktionary


dyska

1. środowiskowa nazwa np. karty o dziesięciu oczkach, monety dziesięciogroszowej; dyszka;
2. w gwarze młodzieżowej: dyskoteka


SJP.pl


dyskalceata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. daw. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dyskalceatach słuch zaginął.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, alkantaryn, amadeita

Wiktionary


dyskalkulia

zaburzenie umiejętności liczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie umiejętności matematycznych;

Wiktionary

Dyskalkulia rozwojowa – zaburzenie zdolności wykonywania działań arytmetycznych. Uznaje się, że jest to specyficzne zaburzenie rozwojowe o podłożu środowiskowym lub genetycznym.

Dawniej dyskalkulią określano również podobne objawy wynikające z organicznego uszkodzenia mózgu, obecnie diagnozą określającą taki stan jest akalkulia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Problem dyskalkulii nie dotyczy jedynie dzieci i młodzieży szkolnej, schorzenie to utrudnia życie na każdym etapie, utrudnia np. poruszanie się po mieście, ponieważ dyskalkulicy mają trudność w rozpoznawaniu numerów autobusów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskalˈkulʲja, AS: dyskalkulʹi ̯a

Wiktionary


dyskalkulik

osoba z zaburzeniami umiejętności liczenia


SJP.pl


dyskant

dawniej: dyszkant


SJP.pl


dyskantowy

→ dyskant; dyszkantowy


SJP.pl


dyskantysta

osoba obdarzona wysokim głosem chłopięcym i śpiewająca takim głosem; dyszkant, dyszkancista


SJP.pl


dyskdżokej

osoba prowadząca program muz. w radiu, telewizji, klubie muz. itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką; didżej; disc jockey


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. prezenter muzyczny w dyskotece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię tego dyskdżokeja, bo puszcza fajną muzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. disc jockey m., didżej mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) disc jockey, didżej, DJ

Wiktionary


dyskdżokejka

→ dyskdżokej


SJP.pl

Patrz:

dyskdżokej

dyskeratoza

nieprawidłowe, przedwczesne lub niezupełne rogowacenie warstwy powierzchniowej naskórka, występujące w niektórych chorobach skóry


SJP.pl

Dyskeratoza (łac. "dyskeratosis") – patologiczne rogowacenie pojedynczych komórek w warstwach nabłonka wielowarstwowego płaskiego, w których fizjologicznie rogowacenie nie występuje (w warstwach poniżej warstwy rogowej). Jest charakterystyczną cechą histologiczną niektórych chorób skóry, np. choroby Dariera.

Wikipedia


dyskietka

wymienny dysk magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zapis i odczyt danych; dysk elastyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

Wiktionary

Dyskietka, inaczej dysk miękki ( floppy disk) – dysk wymienny, przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt, jak i zapis danych. Nośnikiem danych jest wirujący krążek z wytrzymałego tworzywa sztucznego (najczęściej mylaru – politereftalanu etylenu w postaci cienkiej folii) pokryty warstwą magnetyczną. Średnica krążka oraz ilość możliwych do zapisania danych stanowią podstawowe parametry dyskietki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamiast dyskietki lepiej użyj pamięci USB.

 (1.1) Przeczytać taką dyskietkę może tylko bardzo archaiczny komputer.

 (1.1) Wymieniłam dwadzieścia dyskietek na jedną płytę kompaktową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsʲˈcɛtka, AS: dysʹḱetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskietkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysk elastyczny, dysk miękki

Wiktionary


dyskietkowy

→ dyskietka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) inform. dotyczący dyskietki

 (1.2) inform. zapisany na dyskietce

Wiktionary

Patrz:

dyskietka

Powiązane:

 rzecz. dyskietka ż.

Wiktionary


dyskinetyczny

→ dyskineza


SJP.pl

Patrz:

dyskineza

dyskineza

w medycynie: mimowolne, nieskoordynowane skurcze mięśni, powodujące szybkie ruchy kończyn, mięśni twarzy, języka itp.


SJP.pl


dyskman

rzadko: przenośny odtwarzacz płyt kompaktowych; discman


SJP.pl


dysko

disco, disko;
1. dyskoteka;
2. muzyka dyskotekowa;
3. lokal, w którym tańczy się przy muzyce dyskotekowej;
4. dyskotekowy


SJP.pl


dyskobol

lekkoatleta rzucający dyskiem


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dyskobolka

lekkoatletka rzucająca dyskiem


SJP.pl


dyskofon

urządzenie na płyty kompaktowe, w których płyta zapisana cyfrowo odczytywana jest za pomocą wiązki lasera; laserofon, gramofon cyfrowy


SJP.pl


dyskografia

spis płyt nagranych przez muzyka lub zespół muzyczny; płytografia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy;

Wiktionary

Dyskografia ( discographie) – zbiór utworów nagranych przez danego artystę lub zespół muzyczny. Lista może zawierać również dodatkowe informacje, m.in. daty wydania, czy pozycje na listach przebojów.

Termin jest połączeniem dwóch wyrazów: „dysk” ( disc) – płyta fonograficzna, oraz „grafia” ( graphy) – pochodzi od greckiego przedrostka, który odnosi się do pisania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dyskografii Kayah znajdziemy utwory wykonywane w językach, po które rzadko sięgają inni polscy wokaliści m.in.: chiński, ladino czy romski.

Wiktionary


dyskoidalny

w kształcie dysku


SJP.pl


dyskoman

człowiek, który lubi chodzić na dyskoteki; dyskomuł


SJP.pl


dyskomanka

kobieta, która lubi chodzić na dyskoteki


SJP.pl


dyskomforcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dyskomfort

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dyskomfort, lecz tylko mały dyskomforcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskomfort m.

Wiktionary


dyskomfort

poczucie niedogodności, złego samopoczucia, braku zadowolenia z czegoś; frustracja, żal, gorycz, nieukontentowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uczucie braku zaspokojenia wygody, komfortu

 (1.2) złe samopoczucie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmiana czasu nie zagraża zdrowiu, chociaż u części ludzi powoduje uczucie dyskomfortu.

 (1.2) Wciąż odczuwasz dyskomfort w żołądku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskomforcik mrz., komfort mrz.

 przym. niekomfortowy

Wiktionary


dyskomfortowy

taki, który wywołuje dyskomfort, czyli poczucie niedogodności, złego samopoczucia, braku zadowolenia z czegoś; niekomfortowy


SJP.pl


dyskomuł

1. stały bywalec dyskotek; dyskoman;
2. człowiek słuchający muzyki disco (rzadziej disco polo)


SJP.pl


dyskoncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dyskont

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dyskont, lecz tylko mały dyskoncik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskont m.

Wiktionary


dyskont

1. różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskonto
2. sklep samoobsługowy mający w ofercie wybrane produkty po dużo niższych cenach niż inne sklepy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨskɔ̃nt, AS: dyskõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

:: zdrobn. dyskoncik m.

 czas. dyskontować ndk., zdyskontować dk.

 przym. dyskontowy

Wiktionary


dyskonter

w bankowości: osoba przeprowadzająca operacje dyskontowe


SJP.pl

Dyskonter – osoba podająca weksel do dyskonta. Najczęściej dyskonterem jest posiadacz weksla, który chce uzyskać środki pieniężne jeszcze przed terminem płatności weksla. W większości przypadków dyskontariuszem jest bank lub inny podmiot gospodarczy świadczący tego typu usługi. Czynności dyskonta weksli nie są czynnościami bankowymi (o ile nie wykonuje ich bank).

Wikipedia


dyskonto

różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskont


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bank. operacja zakupu przez bank weksli lub papierów wartościowych przed terminem ich płatności za niższą stawkę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyskonto rzeczywiste proste – odwrotność procentu prostego
  • dyskonto rzeczywiste składane – odwrotność procentu składanego
  • dyskonto handlowe – metoda oprocentowania wkładu pieniężnego, stosowana w rachunku weksli i bonów skarbowych
  • Dyskonto – metoda obliczania wartości obecnej kapitału

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

Wiktionary


dyskontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dyskontować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdyskontowanie n., dyskonto n., dyskont mrz.

 czas. dyskontować ndk., zdyskontować dk.

 przym. dyskontowy

Wiktionary


dyskontować

1. wykorzystywać jakiś fakt lub jakieś okoliczności dla siebie pomyślne;
2. porównywać wartości pieniężne w różnych okresach;
3. realizować weksel lub inne papiery wartościowe przed terminem ich płatności, z odliczeniem dyskonta


SJP.pl


dyskontowy

związany z dyskontem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dyskontem, dotyczący dyskontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskont m., dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

Wiktionary


dyskontynuacja

zaprzestanie kontynuowania czegoś


SJP.pl


dyskopatia

uszkodzenie dysku międzykręgowego w chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dyskopatyczny

→ dyskopatia


SJP.pl

Patrz:

dyskopatia

dyskopiłka

zabawka zmieniająca się z dysku w piłkę w czasie lotu


SJP.pl


dyskordancja

zaburzenie we wzajemnym układzie warstw skalnych spowodowane ruchami tektonicznymi lub erozją


SJP.pl


dyskordianin

wyznawca dyskordianizmu - parodii religii stworzonej w latach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl


dyskordianizm

parodia religii stworzona w latach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl

Dyskordianizm (ang. "discordianism") – religia lub parodia religii stworzona około roku 1958 przez Kerry'ego Thornleya i Gregory'ego Hilla. Nazwa „dyskordianizm” pochodzi od rzymskiej bogini Dyskordii (grecka Eris). Kult ten sprzeciwia się autorytetom, regułom i tradycji.

Wikipedia


dyskordianka

wyznawczyni dyskordianizmu - parodii religii stworzonej w latach 50. XIX wieku w USA


SJP.pl


dyskordiański

→ dyskordianizm


SJP.pl

Patrz:

dyskordianizm

dyskoteka

1. płytoteka
2. zabawa dla młodzieży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce

 (1.2) lokal, w którym się odbywają dyskoteki (1.1);

 (1.3) przest. płytoteka

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdybyś dbał o zdrowie, to nie leżałbyś w domu, a bawiłbyś się z dziewczętami na dyskotece.

 (1.2) Idziemy z nimi do dyskoteki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔˈtɛka, AS: dyskoteka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dyskotekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. wstrząsy

 (1.3) płytoteka

Wiktionary


dyskotekowicz

potocznie: uczestnik lub wielbiciel dyskotek


SJP.pl


dyskotekowy

1. związany z dyskoteką;
2. potocznie: rozrywkowy, zabawowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dyskoteką, dotyczący dyskoteki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na scenie prezentowały się zespoły folklorystyczne, tańca dyskotekowego.

 (1.1) Dziewczęta prezentowały się w strojach wieczorowych i dyskotekowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔtɛˈkɔvɨ, AS: dyskotekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskoteka ż.

Wiktionary


dyskowaty

przypominający dysk


SJP.pl


dyskowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych; paletka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Symphysodon discus|Heckel|ref=tak., ryba z rodziny pielęgnicowatych występująca w dorzeczu Amazonki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popularnymi w hodowli akwaryjnej są południowoamerykańskie dyskowce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysk mrz.

 przym. dyskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. paletka dyskowiec, dyskowiec właściwy

Wiktionary


dyskowy

związany z dyskiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dyskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysk m., dyskowiec mzw.

Wiktionary


dyskratyczny

przymiotnik

 (1.1) med. związany z nieprawidłowym funkcjonowaniem organizmu lub jego części bądź je wykazujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] mimo iż, z przyrody swojej, nie należał do najzdrowszych i żołądek miał nieco dyskratyczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrazja ż.

Wiktionary


dyskrazyt

minerał srebrzystobiały lub kremowy, antymonek srebra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy antymonków, antymonek srebra, srebrzystobiały, metaliczny minerał;

Wiktionary

Dyskrazyt – minerał z grupy antymonków. Nazwa pochodzi od gr. δυσκράσις ("diskrasis") = „zły stop”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyskrazytowy

Wiktionary


dyskrecja

1. niewtrącanie się w sprawy innych; takt; delikatność;
2. dochowanie tajemnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność zachowywania tajemnic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wstępie mojego listu proszę o dyskrecję, bo sprawa jest osobistej natury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskretność ż.

 przym. dyskretny

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskrecjonalność

→ dyskrecjonalny


SJP.pl

Patrz:

dyskrecjonalny

dyskrecjonalny

1. poufny, dyskretny;
2. pozostawiony do decyzji


SJP.pl


dyskredyt

dawniej: utrata zaufania, niełaska


SJP.pl


dyskredytacja

utrata wiarygodności, podważenie autorytetu; kompromitacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. ośmieszenie kogoś, podważenie jego autorytetu

Wiktionary

Dyskredytacja – rodzaj krytyki, która:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyskredytowanie n., zdyskredytowanie n.

 czas. dyskredytować ndk., zdyskredytować dk.

Wiktionary


dyskredytować

przedstawiać w złym świetle, podważać autorytet, kompromitować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdyskredytować)

 (1.1) przedstawiać w złym świetle; próbować pozbawiać kogoś lub coś zaufania, autorytetu albo dobrej opinii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fałszywe informacje mogą dyskredytować uczciwego człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskredytacja ż.

Wiktionary


dyskrepancja

rozbieżność, sprzeczność, niezgodność


SJP.pl


dyskretka

1. małe lusterko do pozwalające na dyskretne szminkowanie ust;
2. mała firanka sięgająca zwykle do połowy szyby; zazdrostka;
3. dawniej: starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości; przyzwoitka


SJP.pl


dyskretnie

przysłówek

 (1.1) w sposób dyskretny

 (1.2) mat. w sposób nieciągły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskretność ż., dyskrecja ż.

 przym. dyskretny

Wiktionary


dyskretniej

stopień wyższy od przysłówka: dyskretnie


SJP.pl


dyskretniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dyskretny


SJP.pl


dyskretnik

damskie etui na podpaski, wkładki, tampony itp.


SJP.pl


dyskretność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyskretne; cecha tych, którzy są dyskretni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrecja ż.

 przym. dyskretny

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskretny

1. dochowujący tajemnicy, niewtrącający się do cudzych spraw; taktowny;
2. mający pozostać tajemnicą;
3. nierzucający się w oczy, ledwo zauważalny; delikatny, cichy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachowujący tajemnice i taktowny

 (1.2) taki, który nie rzuca się w oczy

 (1.3) mat. przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania jest wspaniałą przyjaciółką, dyskretną i lojalną.

 (1.2) Ja bym tu dał jakiś dyskretny akcent kolorystyczny.

 (1.3) Widmo operatora jest zdegenerowane i dyskretne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkrɛtnɨ, AS: dyskretny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskrecja, dyskretność, dyskretyzacja, dyskretyzator

 przysł. dyskretnie

Wiktionary


dyskretyzacja

1. w matematyce, statystyce: przejście ze zmiennych ciągłych do zmiennych dyskretnych, zwykle w celu dalszej ich obróbki metodami numerycznymi;
2. w telekomunikacji: przekształcanie sygnałów ciągłych w impulsy w procesie przechodzenia z formy analogowej do cyfrowej; kwantyzacja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyskretyzacja – w statystyce
  • dyskretyzacja – w matematyce
  • dyskretyzacja obszaru – w metodzie elementów skończonych
  • próbkowanie

Wikipedia


dyskretyzacyjny

→ dyskretyzacja


SJP.pl

Patrz:

dyskretyzacja

dyskretyzator

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitizer, digitalizator, dygitalizator, dygitalizer, konwertor analogowo-cyfrowy


SJP.pl


dyskretyzować

przekształcanie danych lub problemów ciągłych w dyskretne (np. w matematyce lub informatyce)


SJP.pl


dyskryminacja

ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyskryminacja (prawo)
  • dyskryminacja (psychologia społeczna)
  • dyskryminacja (psychoakustyka)
  • dyskryminacja czuciowa (neurologia)
  • dyskryminacja metalu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawo zabrania dyskryminacji z powodu rasy, czy religii.

 (1.1) Różne rodzaje dyskryminacji (seksizm, hetero-seksizm, rasizm, klasizm, ageizm, ableizm oraz specyzm) wywodzą się z tych samych, fałszywych założeń stojących u podstaw kultury patriarchalnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: dyskrỹmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 czas. dyskryminować ndk.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminacyjny

związany z dyskryminacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy dyskryminacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminowanie n., dyskryminacja ż.

 czas. dyskryminować

Wiktionary


dyskryminator

w telekomunikacji: układ elektroniczny w odbiorniku, w którym sygnał o modulowanej w fazie lub częstotliwości (PM lub FM) przekształcany jest w sygnał o modulowanej amplitudzie (AM)


SJP.pl

Dyskryminator – układ elektroniczny selekcjonujący napływające do niego sygnały elektryczne według pewnej ich cechy lub cech, np. amplitudy, kształtu, etc.

Stosowany na przykład w różnego rodzaju czujnikach do oddzielenia sygnałów niepożądanych od użytecznych.

Wikipedia


dyskryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stosowanie dyskryminacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 czas. dyskryminować ndk.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminować

ograniczać przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im grupa „odszczepieńców” jest mniejsza i bardziej dyskryminowana, tym poczucie solidarności jest większe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

 przym. dyskryminacyjny

Wiktionary


dyskryminujący

ograniczać przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


SJP.pl

Patrz:

dyskryminować

dyskurs

1. dyskusja, rozmowa, przemowa, zwłaszcza na tematy naukowe;
2. wywód przeprowadzony na zasadzie logicznego wnioskowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dyskusja, wymiana zdań

Wiktionary

Dyskurs ( discursus „bieganie tam i z powrotem”) – pojęcie wywodzące się z językoznawstwa i oznaczające formę organizacji języka. Pojęcie to należy traktować jako uogólnienie pojęcia konwersacji. Dyskurs to zarówno komunikaty pisane i mówione. W uproszczeniu, dyskurs odnosi się do użycia języka, mającego na celu umożliwienie komunikacji na dane tematy w konkretnej dziedzinie życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tradycyjny empirystyczny dyskurs feministyczny koncentruje się na uciśnieniu kobiet.

 (1.1) Z całkowitym, u źródła, odrzuceniem dogmatu o odseparowaniu wiąże się teza o „przesiąkliwości” (…) dyskursów.

 (1.1) Dyskurs jest tu rozumiany jako wielozdaniowa wypowiedź, gdzie poszczególne jej wyrażenia składowe mogą być powiązane relacjami anaforycznymi (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyskusja

Wiktionary


dyskursik

zdrobnienie od: dyskurs


SJP.pl


dyskursywizm

myślenie lub proces poznawczy oparty na ciągu logicznego wnioskowania


SJP.pl


dyskursywność

opieranie się na ścisłym, logicznym wnioskowaniu


SJP.pl


dyskursywny

oparty na ścisłym i logicznym wywodzeniu kolejnych kroków rozumowania z etapów poprzednich; poparty argumentacją


SJP.pl


dyskusja

ustna lub pisemna wymiana poglądów, umożliwiająca wysunięcie wspólnych wniosków; polemika, dysputa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

 (1.2) rozważanie wszystkich aspektów czegoś

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dyskusja na internetowym forum szybko przerodziła się w pyskówkę.

 (1.2) Po przeprowadzonej dyskusji rozwiązań otrzymanej zależności okazało się, że naukowiec powinien zwiększyć a nie zmniejszyć masę badanej substancji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkusʲja, AS: dyskusʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmowa, debata

 (1.2) analiza

Wiktionary


dyskusyjność

→ dyskusyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyskusyjne; cecha tych, którzy są dyskusyjni

Wiktionary

Patrz:

dyskusyjny

Powiązane:

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

 rzecz. dyskutantka ż., dyskusja ż., dyskutant mos., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. dyskutować

Wiktionary


dyskusyjny

dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji

 (1.2) budzący dyskusje, spory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po południu rozpoczynamy panel dyskusyjny w sali nr 5.

 (1.2) To dyskusyjna kwestia, czy Che Guevara był bohaterem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈsɨjnɨ, AS: dyskusyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., podyskutowanie n.

 czas. dyskutować ndk., podyskutować, przedyskutować

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wątpliwy, problematyczny, sporny, nieoczywisty

Wiktionary


dyskutant

osoba uczestnicząca w dyskusji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtrąciłem swoje trzy grosze do dyskusji o filozofii, bo musiałem poprawić jednego z dyskutantów, który moim zdaniem zbyt uprościł omawiany temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkutãnt, AS: dyskutãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fż. dyskutantka ż.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dysputant

Wiktionary


dyskutantka

→ dyskutant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uczestnicząca w dyskusji

Wiktionary

Patrz:

dyskutant

Przykłady

 (1.1) Jednej z dyskutantek nie dopuszczono w ogóle do głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fm. dyskutant mos.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary


dyskutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n., dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż.

 czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., podyskutować

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debatowanie; książk. radzenie; przest. dysputowanie

Wiktionary


dyskutować

prowadzić dyskusję; dysputować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) prowadzić dyskusję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tata dyskutuje o polityce ze swoimi kolegami z partii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈtɔvat͡ɕ, AS: dyskutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

 czas. przedyskutować dk.

 przym. dyskusyjny

 przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowadzić dyskusję, debatować; przest. dysputować

Wiktionary


dyskw.

skrót od: dyskwalifikacja


SJP.pl


dyskwa

potocznie: dyskwalifikacja


SJP.pl


dyskwalifikacja

1. stwierdzenie czyjejś niezdatności do podjęcia lub kontynuowania jakiejś działalności;
2. pozbawienie zawodnika lub drużyny prawa do startu w zawodach jako kara za naruszenie przepisów; wykluczenie;
3. stwierdzenie nieprzydatności lub zmniejszonej wartości czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

 czas. dyskwalifikować ndk., zdyskwalifikować dk.

Wiktionary


dyskwalifikować

1. stwierdzać brak wymaganych kwalifikacji;
2. świadczyć o braku kwalifikacji;
3. pozbawiać zawodnika lub drużyny prawa do startu w zawodach za naruszenie przepisów; wykluczać;
4. stwierdzać nieprzydatność lub zmniejszoną wartość czegoś


SJP.pl


dyskwalifikująco

→ dyskwalifikować


SJP.pl

Patrz:

dyskwalifikować

dyskwizycja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. badanie, roztrząsanie, rozprawianie

Wiktionary


dyslalia

zaburzenie mowy polegające na złej wymowie głoski lub głosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ogólne określenie wad wymowy

Wiktionary

Dyslalia (gr. "dys" – zaburzenie, "lalia" – mowa) – zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej realizacji fonemów (najmniejszych elementów składowych wyrazów) według zazwyczaj ustalonych norm społecznych spowodowane wadami w ukształtowaniu lub uszkodzeniu peryferyjnych organów artykulacyjnych (takich jak wargi, zęby, język czy podniebienie) dotyczące tylko aspektu artykulacyjnego języka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨsˈlalʲja, AS: dyslalʹi ̯a

Wiktionary


dysleksja

zaburzenia w umiejętności czytania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. eduk. specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przebadano go w poradni i stwierdzono, że ma dysleksję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈlɛksʲja, AS: dysleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyslektyk m., dyslektyczka ż.

 przym. dyslektyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysleksja rozwojowa, legastenia

Wiktionary


dyslektyczka

→ dyslektyk


SJP.pl

Patrz:

dyslektyk

dyslektyczny

dotyczący dysleksji lub dyslektyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. med. dotyczący dysleksji lub dyslektyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysleksja ż., dyslektyczka ż., dyslektyk mos.

Wiktionary


dyslektyk

osoba z ograniczoną możliwością nauki czytania, cierpiąca na dysleksję


SJP.pl


dyslokacja

1. rozmieszczenie, przemieszczenie czegoś, zwłaszcza sił zbrojnych; rozłożenie, rozlokowanie;
2. przemieszczenie warstw skalnych spowodowane ruchami skorupy ziemskiej; deformacja tektoniczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyslokacja tektoniczna – przemieszczenie mas skalnych w układzie warstw wywołane ruchami tektonicznymi skorupy ziemskiej.
  • dyslokacja (krystalografia) – defekt w krysztale.
  • dyslokacja wojsk – rozmieszczenie, rozlokowanie, zwłaszcza sił zbrojnych na terytorium państwa.

Wikipedia


dyslokacyjny

związany z dyslokacją


SJP.pl


dyslokować

rozmieszczać, przemieszczać, zwłaszcza siły zbrojne


SJP.pl


dysmorfia

1. nieprawidłowa budowa ciała;
2. dysmorfia mięśniowa:
a) zaburzenie psychiczne objawiające się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej; bigoreksja;
b) uzależnienie od treningu fizycznego wynikające z takiego zaburzenia


SJP.pl


dysmorficzny

→ dysmorfia


SJP.pl

Patrz:

dysmorfia

dysmorfofobia

chorobliwy lęk związany z przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała; BDD


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

Wiktionary


dysmorfofobiczny

→ dysmorfofobia


SJP.pl

Patrz:

dysmorfofobia

dysocjacja

1. rozpad cząsteczki związku chemicznego lub pierwiastka na cząsteczki prostsze, atomy lub jony;
2. zaburzenie osobowości objawiające się czasowym wyłączeniem się pewnych czynności psychicznych spod świadomej kontroli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. proces rozpadu cząsteczek chemicznych na mniejsze cząsteczki, pojedyncze atomy lub jony;

 (1.2) psych. spektrum doświadczeń (w tym zaburzeń), które łączy poczucie oddzielenia się od rzeczywistości, fizycznych doświadczeń lub emocji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dysocjacja elektrolityczna
  • dysocjacja termiczna
  • dysocjacja (psychologia)
  • Dysocjacja – określenie w psychologii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woda jako ciecz częściowo ulega dysocjacji – część jej cząsteczek rozpada się na dodatnio naładowane H+ i ujemnie naładowane OH–, ale większość pozostaje w formie obojętnych cząsteczek wzór chemiczny|H2O..

 (1.2) Łagodniejszą formą dysocjacji jest mechanizm wybiórczej nieuwagi, który pozwala nie zauważać zdarzeń ocenionych jako nieważne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjowanie

 przym. dysocjacyjny

 przysł. dysocjacyjnie

 czas. dysocjować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysocjowanie

Wiktionary


dysocjacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób dysocjacyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysocjacyjny

→ dysocjacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dysocjacją

Wiktionary

Patrz:

dysocjacja

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysocjować

o związkach chemicznych i pierwiastkach: rozpadać (rozpaść) się na cząsteczki prostsze, wolne atomy lub jony


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) chem. ulegać dysocjacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wiemy ze szkoły podstawowej, kwas węglowy dysocjuje dwustopniowo i tym samym tworzy dwa rodzaje soli - wodorowęglany i węglany […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysocjacja ż.

Wiktionary


dysolucja

rzadziej: rozpad, rozwiązanie, rozprzężenie (czegoś)


SJP.pl


dysonanowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dysonanowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysonanowy

 przysł. dysonanowo

Wiktionary


dysonans

1. w literaturze: rodzaj rymu niedokładnego;
2. brak współbrzmienia dźwięków w utworze muzycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia

 (1.2) przen. brak zgodności, brak dopasowania

Wiktionary

Dysonans (łac. "dissonans") – interwał brzmiący niezgodnie dla ucha ludzkiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sekunda i septyma są dysonansami znajdującymi się w obrębie oktawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɔ̃nãw̃s, AS: dysõnãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dysonansik mrz.

 przym. dysonansowy

 przysł. dysonansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozbieżność, dysharmonia, sprzeczność, niezgodność, różnica

Wiktionary


dysonansik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dysonans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dysonans, lecz tylko mały dysonansik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysonans m.

Wiktionary


dysonansowość

→ dysonansowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dysonansowe

Wiktionary

Patrz:

dysonansowy

Powiązane:

 przym. dysonansowy

Wiktionary


dysonansowy

w muzyce: taki, który narusza zasady harmonii, czyli współbrzmienia dźwięków muzycznych; nieharmoniczny, dysharmoniczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dysonansem, dotyczący dysonansu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysonans m., dysonansowość ż.

Wiktionary


dysonować

brzmieć nieharmonicznie, tworzyć dysonanse


SJP.pl


dysortograf

osoba mająca trudności z poprawną pisownią


SJP.pl


dysortografia

zaburzenia w umiejętności poprawnego pisania ortograficznego


SJP.pl

Dysortografia – specyficzne zaburzenie w nauce pisania, objawiające się popełnianiem błędów ortograficznych pomimo znajomości zasad pisowni i odpowiedniej motywacji do poprawnego pisania. Dysortografia może być korygowana, jednak całkowite ustąpienie objawów występuje bardzo rzadko.

Wikipedia


dysortograficzny

→ dysortografia


SJP.pl

Patrz:

dysortografia

dysortografik

osoba niebędąca w stanie przyswoić zasad ortografii


SJP.pl


dysosmia

zaburzenie węchu


SJP.pl


dyspalatalizacja

w językoznawstwie: zanik palatalnej (miękkiej) wymowy głosek, zwłaszcza spółgłosek (np. mazowieckie "lypa" zamiast "lipa"); depalatalizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zob. depalatalizacja.

Wiktionary


dyspanseryjny

dotyczący masowych form opieki sanitarno-medycznej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący masowej profilaktyki i opieki sanitarnej i medycznej

Wiktionary


dyspanseryzacja

wyodrębnianie w populacji jednorodnych grup wymagających szczególnej opieki medycznej


SJP.pl


dyspareunia

stan chorobowy o różnej etiologii, w którym występują bolesne stosunki płciowe uniemożliwiające osiągnięcie satysfakcji seksualnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. seks. dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

Wiktionary

Dyspareunia – dysfunkcja seksualna objawiająca się odczuwaniem bólu w czasie stosunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (…) rozróżnia dyspareunię organiczną i nieorganiczną (…).

Wiktionary


dysparytet

w ekonomii: nierówność dwóch parametrów, np. poziomu dochodów, stóp procentowych, niekorzystna dla jednej ze stron; brak pożądanej lub oczekiwanej proporcji, parytetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nierówność poziomu dwóch lub więcej wielkości

Wiktionary


dyspasza

rozliczanie strat i kosztów wzajemnych, między zainteresowanymi stronami


SJP.pl


dyspaszer

rzeczoznawca oceniający straty poniesione podczas awarii statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. rzeczoznawca rozliczający straty poniesione podczas awarii statku i dzielący je pomiędzy właściciela ładunku a armatora

Wiktionary

Dyspaszer, dyspasza – biegły i rzeczoznawca, który robi dyspaszę (rozlicza straty, do których doszło przez awarię statku) oraz dzieli owe straty między armatora i właściciela ładunku. W Polsce, zgodnie z art. 255. kodeksu morskiego, listę dyspaszerów prowadzi Prezes Krajowej Izby Gospodarczej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Ustalenia, czy zachodzi awaria wspólna, obliczenia wysokości strat awarii wspólnej i ich rozdzielenia (…) dokonuje dyspaszer na zlecenie armatora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspasza ż.

 przym. dyspaszerski

Wiktionary


dyspeczer

osoba zatrudniona na stanowisku pracownika odpowiedzialnego za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspozytor


SJP.pl


dyspeczerka

kobieta zatrudniona na stanowisku pracowniczki odpowiedzialnej za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspozytorka


SJP.pl


dyspensa

1. jednorazowe zwolnienie od obowiązku przestrzegania przepisów kościelnych, wydane przez władze kościelne;
2. żartobliwie: zwolnienie od jakichś obowiązków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

 (1.2) żart. zwolnienie z wymogów

Wiktionary

Dyspensa (łac. "dispensatio") – w Kościele rzymskokatolickim zwolnienie od obowiązujących przepisów prawa kościelnego w przypadkach szczególnych.

Dyspensy może udzielić papież każdemu ochrzczonemu od wszystkich ustaw kościelnych lub biskupi ordynariusze, lecz jedynie od prawa diecezjalnego i wyłącznie członkom diecezji. Dyspensa może być też udzielona przez przełożonych zakonnych, choć tylko od ustaw zakonnych i jedynie swym podwładnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Papież nieoczekiwanie nie udzielił dyspens zbuntowanym siostrom zakonnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈpɛ̃w̃sa, AS: dyspẽũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dyspensować

Wiktionary


dyspensacja

dawniej: dyspensa


SJP.pl


dyspensacjonalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. doktryna teologiczna oparta na dosłownej interpretacji Pisma Świętego i podziale historii interakcji Boga z ludzmi na siedem okresów

Wiktionary

Dyspensacjonalizm (ang. "dispensationalism" z łac. "dispensio" 'zwolnienie') – protestancki system teologiczny, usystematyzowany przez Johna Nelsona Darby'ego. Według dyspensacjonalizmu należy ciągle dosłownie interpretować Pismo Święte (w szczególności proroctwa) oraz odróżniać Izrael (w rozumieniu ludu Bożego) od Kościoła, który nie ma udziału w Bożym przymierzu z Abrahamem, Dawidem i Izraelem.

Wikipedia


dyspenser

1. urządzenie do rozwijania i odcinania taśmy;
2. urządzenie dozujące; dozownik, dozownica, dawkownik;
3. urządzenie do wydawania czegoś; automat, podajnik;
4. dyspenser kasjerski - urządzenie do wspomagania pracy kasjerów; automat kasjerski


SJP.pl


dyspensować

udzielać dyspensy


SJP.pl


dyspepsja

zaburzenia w trawieniu, niestrawność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. książk. zob. niestrawność.

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dyspeptyczny

Wiktionary


dyspeptyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dyspepsją, dotyczący dyspepsji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspepsja ż.

Wiktionary


dysperbit

materiał budowlany używany głównie do izolowania powierzchni przed wilgocią i wodą


SJP.pl


dyspergator

substancja ułatwiająca rozdrobnienie cząsteczek ciała stałego w cieczy


SJP.pl


dyspergować

rozdrabniać większe cząstki danej substancji na mniejsze


SJP.pl


dyspersja

1. rozszczepienie światła, rozkład na barwy składowe;
2. rozsiew; rozproszenie; zróżnicowanie; zmienność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozpraszanie się fali z powodu różnic w prędkości jej rozchodzenia się w różnych mediach, przez które przechodzi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyspersja (biologia)
  • dyspersja (chemia fizyczna)
  • dyspersja (matematyka)
  • dyspersja fali
    • dyspersja (optyka)
    • modowa dyspersja polaryzacyjna
  • dyspersja spektrometru

Wikipedia


dyspersyjny

1. związany z rozszczepieniem się światła;
2. dotyczący rozproszenia substancji w roztworach koloidalnych; rozproszony


SJP.pl


dyspinksja

niemożność rysowania wynikająca z dysfunkcji rąk, wzroku lub zaburzenia koordynacji zmysłowo-ruchowej


SJP.pl


dysplastyczka

→ dysplastyk


SJP.pl

Patrz:

dysplastyk

dysplastyczny

→ dysplastyk


SJP.pl

Patrz:

dysplastyk

dysplastyk

w psychologii: człowiek o nieharmonijnej budowie ciała, odznaczający się egocentryzmem, introwersją i skłonnością do krańcowych uczuć; typ dysplastyczny


SJP.pl


dysplazja

nieprawidłowe ukształtowanie się tkanki, narządu lub organizmu w wyniku zaburzeń dotyczących zmiany kształtu i wielkości komórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dysplazja (zmiana przedrakowa)
  • dysplazja (zaburzenie rozwojowe)

Wikipedia


dyspondej

stopa metryczna złożona z czterech sylab akcentowanych lub czterech sylab długich


SJP.pl


dysponencki

→ dysponent


SJP.pl

Patrz:

dysponent

dysponenda

1. lista książek, broszur w magazynie;
2. niesprzedane książki otrzymane w komis do rozporządzenia tego, który je dostarczył


SJP.pl


dysponent

osoba lub instytucja dysponująca, zarządzająca czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub instytucja uprawniona do rozporządzania określonymi środkami, majątkiem, funduszami lub zasobami

 (1.2) przest. kierownik przedsiębiorstwa prywatnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż.

:: fż. dysponentka ż.

 czas. dysponować ndk.

Wiktionary


dysponentka

→ dysponent


SJP.pl

Patrz:

dysponent

dysponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dysponować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: dyspõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dysponować

Wiktionary


dysponowany

będący w dobrej formie psychicznej lub fizycznej


SJP.pl


dysponować

1. rozporządzać czymś; mieć coś do dyspozycji;
2. wydawać polecenia komuś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) mieć możliwość użycia czegoś

 (1.2) wydawać polecenie wykonania lub dostarczenia czegoś

 (1.3) rel. (w Kościele katolickim) udzielić ostatnich sakramentów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz hotel dysponuje pokojami jedno-, dwu- i trzyosobowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: dyspõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysponowanie n., dyspozycja, dysponent

 czas. zadysponować, rozdysponować

 przym. dyspozycyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozporządzać, mieć do dyspozycji

 (1.2) zarządzać

Wiktionary


dyspozycja

1. rozporządzenie, zarządzenie wydane komuś; polecenie;
2. czyjaś forma fizyczna lub psychiczna;
3. wrodzona skłonność lub talent do czegoś; predyspozycja, usposobienie;
4. układ, plan, podział czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polecenie wykonania czegoś

 (1.2) forma fizyczna lub psychiczna kogoś lub czegoś

 (1.3) wrodzona skłonność lub umiejętność

 (1.4) ułożony plan czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dyspozycja – element normy prawnej
  • dyspozycja – specyfikacja techniczna organów piszczałkowych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dysponować

 rzecz. dysponent mos., dyspozycyjność ż., dyspozytor mos., dyspozytorka ż., dyspozytornia ż.

 przym. dysponowany, dyspozycyjny, dyspozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nakaz, polecenie, rozkaz, rozporządzenie, zarządzenie

 (1.3) predyspozycja, talent

Wiktionary


dyspozycyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dyspozycyjny; bardziej dyspozycyjny


SJP.pl


dyspozycyjność

gotowość w każdej chwili do podjęcia czynności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyspozycyjne; cecha tych, którzy są dyspozycyjni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszli pracownicy naszej firmy muszą charakteryzować się pełną dyspozycyjnością i zapałem do pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż., dysponent m., dysponentka ż.

 przym. dyspozycyjny

 przysł. dyspozycyjnie

Wiktionary


dyspozycyjny

gotowy w każdej chwili do podjęcia czynności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którym można swobodnie dysponować, rozporządzalny

 (1.2) o pracowniku: mogący pełnić obowiązki w dowolnym miejscu i czasie, w zależności od potrzeb pracodawcy

 (1.3) taki, który ma charakter dyspozycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) egalitaryści są zwolennikami odczytania uwarunkowanych płcią zaleceń Pawła jako skierowanych do konkretnej kultury panującej w I wieku, która uwłaczała godności różnych stanów, a także dyskryminowała kobiety uznając je za jednostki dyspozycyjne i własność męża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈt͡sɨjnɨ, AS: dyspozycyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycyjność ż., dyspozycja ż.

 czas. dysponować, rozdysponować

 przysł. dyspozycyjnie

 ims. dysponowany

Wiktionary


dyspozytor

pracownik od rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspeczer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wydająca dyspozycje, która organizuje pracę innych ludzi, pojazdów albo urządzeń, zwykle w sposób zdalny lub z biura

 (1.2) daw. rządca folwarku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. dyspozytorka

 przym. dyspozytorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyspeczer, kierownik zmiany, koordynator, planista

Wiktionary


dyspozytorka

kobieta zatrudniona na stanowisku pracowniczki odpowiedzialnej za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspeczerka


SJP.pl


dyspozytornia

biuro dyspozytora; punkt dyspozycyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

Wiktionary

Dyspozytornia – pomieszczenie lub budynek wyposażone w środki łączności, monitoringu lub urządzenia sterownicze, z którego centralnie kieruje się, przykładowo:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyczyną wypadku było zawieszenie się komputerów w dyspozytorni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa, AS: dyspozytorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozycja ż.

Wiktionary


dyspozytorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dyspozytorem, dotyczący dyspozytora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyspozytor mos., dyspozycja ż.

Wiktionary


dyspozytura

miejsce wydawania dyspozycji podległym placówkom lub osobom


SJP.pl


dyspozytywny

1. w prawie: względnie wiążący, dopuszczający inne uregulowanie, pozostający do dyspozycji stron;
2. dawniej: wydający zarządzenia; dyspozycyjny


SJP.pl


dyspraksja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie neurologiczne⁣ polegające na nieprawidłowym rozwoju koordynacji ruchowej u dziecka

Wiktionary


dysproporcja

brak proporcji, równowagi, harmonijnego stosunku między przedmiotami, zjawiskami lub cechami występującymi łącznie; niewspółmierność, niesymetryczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakłócenie równowagi, brak harmonii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dysproporcje wynagrodzenia występują w różnym stopniu, przykładowo Cypryjczyk zarabia o jedną czwartą lepiej niż zatrudniona na takim samym stanowisku Cypryjka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysproporcjonalny

Wiktionary


dysproporcjonacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. jednoczesne utlenienie i redukcja różnych cząsteczek jednej substancji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysmutacja

Wiktionary


dysproporcjonalnie

→ dysproporcjonalny


SJP.pl

Patrz:

dysproporcjonalny

dysproporcjonalność

→ dysproporcjonalny


SJP.pl

Patrz:

dysproporcjonalny

dysproporcjonalny

→ dysproporcja; nieproporcjonalny, niesymetryczny, niewspółmierny


SJP.pl


dysproteinemia

w medycynie: nieprawidłowy obraz białek surowicy krwi w badaniu analitycznym


SJP.pl


dysproz

pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66, metal należący do lantanowców, wykorzystywany m.in. jako dodatek stopowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma dysproz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨsprɔs, AS: dyspros

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dysprozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Dy

Wiktionary


dysprozowy

→ dysproz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dysprozu

Wiktionary

Patrz:

dysproz

Powiązane:

 rzecz. dysproz m.

Wiktionary


dyspuciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba, która prowadzi dysputy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈput͡ɕaʃ, AS: dyspućaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m.

Wiktionary


dysputa

słowna wymiana poglądów; dyskusja, polemika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. dyskusja na poważny temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozgrywa się tu teologiczna dysputa o życiu wiecznym, dialog, pełny dosadnych zwrotów, jest persyflażem – nie pastiszem – sarmackiego baroku, z obrazami nieuchronnego rozkładu i śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputa, AS: dysputa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputacja ż., dysputant mos., dysputator mos., dysputownik mos., dyspuciarz mos., dysputowanie n.

 czas. dysputować ndk.

Wiktionary


dysputacja

dawniej: dysputa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. roztrząsanie, spór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtat͡sʲja, AS: dysputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

Wiktionary


dysputant

przestarzałe: uczestnik dysputy; dyskutant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputãnt, AS: dysputãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

 czas. dysputować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysputownik

Wiktionary


dysputantka

→ dysputant


SJP.pl

Patrz:

dysputant

dysputator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtatɔr, AS: dysputator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa, dysputant, dysputacja, dysputownik, dyspuciarz

Wiktionary


dysputować

przestarzałe: prowadzić dysputę; dyskutować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. prowadzić dyskusję w sposób uporządkowany, intelektualny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputant mos., dysputowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debatować

Wiktionary


dysputownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. osoba, która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtɔvʲɲik, AS: dysputovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dyspuciarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. dysputant

Wiktionary


dysregulacja

zaburzenie zdolności do kontrolowania czegoś


SJP.pl


dyssocjalny

osobowość dyssocjalna - antyspołeczne zaburzenie osobowości


SJP.pl


dyssomnia

bezsenność; insomnia


SJP.pl

Dyssomnia – zaburzenia snu, charakteryzujące się nieprawidłową ilością, jakością oraz czasem jego trwania.

Do dyssomnii zalicza się pierwotną bezsenność, pierwotną nadmierną senność, narkolepsję, zaburzenia dobowe rytmu snu i czuwania oraz zaburzenia snu związane z nocną dysfunkcją oddechową.

Wikipedia


dysspermia

w medycynie: zaburzenie wydzielania lub składu nasienia


SJP.pl


dyssymulacja

dysymulacja;
1. ukrywanie objawów choroby;
2. dawniej: zatajenie czegoś, np. pewnych faktów z życia


SJP.pl

Dyssymulacja lub dysymulacja (łac. "dissimulatio" – udawanie) – pojęcie medyczne będące przeciwieństwem symulacji. W psychologii klinicznej jest to postawa wobec testu psychologicznego przejawiająca się w próbie dostosowania do obowiązujących norm społecznych i ukrycia rzeczywistych bądź wymyślonych zaburzeń.

Wikipedia


dyssymulować

ukrywać objawy zaburzeń psychicznych lub choroby fizycznej; dysymulować


SJP.pl


dyssypacja

zjawisko rozpraszania się energii w procesach fizycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. przekształcanie energii uporządkowanego ruchu makroskopowego w energię chaotycznie rozłożoną na wiele stopni swobody

Wiktionary

Dy

Wikipedia


dyssypacyjny

→ dyssypacja


SJP.pl

Patrz:

dyssypacja

dystalny

znajdujący się dalej od pewnego punktu odniesienia; dalszy


SJP.pl


dystanazja

sztuczne utrzymywanie czynności serca i płuc u osoby z nieodwracalnymi uszkodzeniami mózgu


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dystancja

dawniej: dystans, oddalenie, odległość


SJP.pl


dystans

1. odległość między dwoma punktami; oddalenie w przestrzeni lub czasie;
2. określony odcinek drogi, na którym odbywa się wyścig; trasa wyścigu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

 (1.2) sport. wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi

 (1.3) socjol. stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem

Wiktionary

Dystans – drugi album zespołu Eye for an Eye wydany w 2004 roku przez Pasażera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dystans między dwoma wioskami wynosi kilometr.

 (1.2) Dystans, na którym odbędą się wyścigi wynosi pięć kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨstãw̃s, AS: dystãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dystansować, dystansować się ndk., zdystansować się dk.

 przym. dystansowy, zdystansowany

 przysł. z dystansu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odległość

 (1.2) odległość

 (1.3) rezerwa

Wiktionary


dystansik

zdrobnienie od: dystans


SJP.pl


dystansować

1. wyprzedzać kogoś w wyścigu; prześcigać;
2. przenośnie: mieć większe osiągnięcia, robić od kogoś większe postępy;
3. dystansować się - odnosić się do kogoś lub do czegoś chłodno, z rezerwą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdystansować)

 (1.1) osiągać przewagę w sporcie czy rywalizacji

czasownik zwrotny niedokonany dystansować się (dk. zdystansować się)

 (2.1) zachowywać dystans emocjonalny lub społeczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystans mrz., dystansowanie n.

 czas. zdystansować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześcigać, wyprzedzać

Wiktionary


dystansowy

związany z dystansem


SJP.pl


dysteleologia

teoria uznająca, że w świecie panuje przypadek i chaos


SJP.pl


dysten

minerał, odmiana krzemianu glinu; cyjanit, kyanit, kianit


SJP.pl


dystonia

zaburzenia postawy ciała, wynikające z nadmiernego napięcia mięśniowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba neurologiczna objawiająca się niezależnymi od woli ruchami mięśni;

Wiktionary

Dystonia – występowanie ruchów mimowolnych powodujących skręcanie i wyginanie różnych części ciała, przez co chory przybiera często nienaturalną postawę. Pojęcie dystonii wprowadził do medycyny Hermann Oppenheim w 1911 roku, opisując dystonię mięśniową deformacyjną.

Wikipedia


dystoniczny

→ dystonia


SJP.pl

Patrz:

dystonia

dystonować

nieczysto śpiewać lub grać; fałszować


SJP.pl


dystopia

miejsce, w którym dzieje się jak najgorzej; stosunki społeczne, w których panuje zło; odwrotność utopii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. film. szt. utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

 (1.2) wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)

 (1.3) med. patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu

Wiktionary

Dystopia (st.gr. δυς – zły; τόπος – miejsce) – utwór fabularny z dziedziny literatury fantastycznonaukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany zastanego stanu rzeczy w przyszłości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napisał dystopię, w której wykreował straszny obraz ludzkiej egzystencji.

 (1.3) Dystopie jądra, a szczególnie wnętrostwo, z powodu pokrewieństwa z różnymi rodzajami nieprawidłowości płciowych, omawiane są przez wszystkich autorów oddzielnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈtɔpʲja, AS: dystopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dystopijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyutopia

 (1.2) antyutopia

 (1.3) ektopia

Wiktionary


dystopiczny

→ dystopia; dystopijny, antyutopijny


SJP.pl


dystopijność

→ dystopia


SJP.pl

Patrz:

dystopia

dystopijny

→ dystopia; dystopiczny, antyutopijny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dystopią, dotyczący dystopii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agbogbloshie w Ghanie prezentuje dystopijny świat wypełniony odpadkami cyfrowej cywilizacji i kopcami dogorywającego elektronicznego szrotu, po którym niczym mrówki chodzą tysiące złomiarzy w poszukiwaniu cennej miedzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystopia ż.

 przym. dystopiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystopiczny, antyutopijny

Wiktionary


dystorsja

1. skręcenie stawu;
2. wada układu optycznego objawiająca się zniekształceniami geometrycznymi obrazu


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dystorsyjny

→ dystorsja


SJP.pl

Patrz:

dystorsja

dystr.

skrót od: dystrybucja


SJP.pl


dystrakcja

przestarzale:
1. rozproszenie uwagi; nieuwaga, roztargnienie;
2. czynnik przeszkadzający w skupieniu uwagi, przyczyna roztargnienia;
3. rozrywka, przyjemność, zabawa


SJP.pl


dystrakcyjny

→ dystrakcja; dystraktywny


SJP.pl


dystrakt

przestarzale: osoba roztargniona, mająca problem ze skupieniem uwagi


SJP.pl


dystraktor

czynnik rozpraszający uwagę, przeszkadzający w skupieniu


SJP.pl


dystraktywny

→ dystrakcja; dystrakcyjny


SJP.pl


dystrepsja

stan wychudzenia niemowlęcia związany z przewlekłymi zaburzeniami odżywiania


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dystres

w psychologii: wtórny lub nasilony stres


SJP.pl


dystrofia

zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

Wiktionary

Dystrofia – zaburzenie wzrostu tkanek, narządów lub organizmu

spowodowane zaburzeniami rozwojowymi, nieprawidłowym odżywianiem, zaburzeniami wchłaniania jelitowego, chorobami zakaźnymi, metabolicznymi lub alergicznymi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystroficzny

Wiktionary


dystroficzny

1. w medycynie: cierpiący na dystrofię;
2. odnoszący się do dystrofizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący dystrofii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrofia ż.

Wiktionary


dystrofizacja

zanikanie substancji pokarmowych w naturalnym zbiorniku wodnym


SJP.pl

Dystrofizacja – proces zmniejszania się ilości substancji odżywczych, dostępnych dla tkanki, organizmu lub całej biocenozy. Pojęcie wywodzi się etymologicznie od:

Wikipedia


dystrofizm

niedobór tlenu i substancji odżywczych w naturalnym zbiorniku wodnym, prowadzący do zarastania jezior i powstawania torfowisk


SJP.pl


dystrybuanta

funkcja określona dla danej zmiennej losowej X przyporządkowująca każdej liczbie rzeczywistej x takie prawdopodobieństwo P, dla którego X jest mniejsze lub równe x


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stat. funkcja wyrażająca prawdopodobieństwo, że zmienna losowa przyjmie wartość nie większą niż określona liczba;

Wiktionary

Dystrybuanta (z "łac. distribuo" „rozdzielać, rozdawać”) zmiennej losowej rzeczywistej formula_1 jest funkcją określoną na zbiorze liczb rzeczywistych, przyjmującą wartości w przedziale domkniętym formula_2, przy czym wartość dystrybuanty obliczonej w punkcie formula_3 jest równa prawdopodobieństwu, że zmienna losowa formula_1 przyjmie wartości mniejsze lub równe formula_3. W szczególności:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedstawioną procedurę szacowania dystrybuanty rozkładu ciągłego zilustrujemy na przykładzie badania zanieczyszczenia powietrza w pewnym regionie.

Wiktionary


dystrybucja

1. rozprowadzanie towarów między zainteresowanymi osobami, podmiotami;
2. sposób rozłożenia czegoś, plan, schemat rozkładu;
3. w językoznawstwie: zbiór otoczeń, w jakich może wystąpić dany element językowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozprowadzanie, rozdzielanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kolportaż (dystrybucja)
  • dystrybucja (ekonomia)
    • intensywność dystrybucji: intensywna, selektywna, wyłączna
    • logistyka dystrybucji
  • dystrybucja (marketing)
    • kanał dystrybucji
  • dystrybucja (matematyka)
    • teoria dystrybucji
  • dystrybucja oprogramowania
    • dystrybucja Linuksa
    • dystrybucja cyfrowa
  • dystrybucja (językoznawstwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorstwo zajmuje się dystrybucją odzieży, obuwia, sprzętu i akcesoriów sportowych oraz wyposażenia trekkingowego na terenie Europy Środkowej, Południowej i Wschodniej głównie przez własną sieć salonów sportowych.

 (1.1) Dystrybucją kosmetyków z najwyższej półki cenowej zajmują się głównie firmy działające na zasadzie ajencji oraz oficjalni przedstawiciele […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨstrɨˈbut͡sʲja, AS: dystrybucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozprowadzanie

Wiktionary


dystrybucjonista

→ dystrybucjonizm


SJP.pl

Patrz:

dystrybucjonizm

dystrybucjonistka

→ dystrybucjonista


SJP.pl

Patrz:

dystrybucjonista

dystrybucjonizm

1. koncepcja polityczno-ekonomiczna zakładająca stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie;
2. metoda opisu języka opozycyjna do semantyki; dystrybucjonalizm


SJP.pl

Dystrybucjonizm (łac. "distributio" ‘podział’ i gr. "ismos" ‘nauka’) – doktryna polityczna odrzucająca zarówno kapitalizm z monopolami, jak i cechujący się wszechwładzą państwa socjalizm, uważając je za ustroje w równym stopniu krępujące indywidualizm i ograniczające własność. Postuluje stworzenie systemu społeczno-gospodarczego opartego na upowszechnieniu drobnej własności w handlu, rzemiośle i rolnictwie.

Wikipedia


dystrybucyjny

związany z dystrybucją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dystrybucją, dotyczący dystrybucji; służący do dystrybucji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybutorski

Wiktionary


dystrybuować

rozprowadzać, rozdzielać, rozdawać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ofic. rozdzielać i rozprowadzać artykuły będące zwykle przedmiotem handlu; zajmować się dystrybucją

 (1.2) dzielić dobro materialne między członków społeczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dystrybuować środki czystości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor m., dystrybuowanie n.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdzielać, rozprowadzać, dzielić

Wiktionary


dystrybutor

osoba zajmująca się rozprowadzaniem towarów, dystrybucją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do wydzielania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ten, kto dystrybuuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracownicy stacji paliw nie będą obsługiwać dystrybutorów autogazu.

 (2.1) Policja, która od dłuższego czasu otrzymywała sygnały o fałszywkach, poszukiwała ich producentów i dystrybutorów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary


dystrybutorka

kobieta zajmująca się rozprowadzaniem towarów, dystrybucją


SJP.pl


dystrybutorski

→ dystrybutor


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dystrybutorem, dotyczący dystrybutora

Wiktionary

Patrz:

dystrybutor

Powiązane:

 rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

 czas. dystrybuować ndk.

 przym. dystrybucyjny

Wiktionary


dystrybutywność

→ dystrybutywny


SJP.pl

Patrz:

dystrybutywny

dystrybutywny

1. dzielący coś, dotyczący podziału; rozdzielczy;
2. o zbiorze: będący sumą elementów jednorodnych pod pewnym względem;
3. dotyczący repartycji elementów językowych


SJP.pl


dystrybutyzm

koncepcja polityczno-ekonomiczna zakładająca stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie; dystrybucjonalizm


SJP.pl


dystrykcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dystrykt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dystrykt, lecz tylko mały dystrykcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykt m.

Wiktionary


dystrykt

okręg administracyjny, wyborczy lub sądowy w niektórych krajach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. nazwa okręgu administracyjnego bądź sądowego w kraju lub mieście

Wiktionary

Dystrykt (od districtus) – nazwa jednostki administracyjnej, a także okręgu sądowego, wyborczego lub innego, stosowana współcześnie lub dawniej w wielu państwach. Dystrykty mogą być zarówno jednostkami administracyjnymi najwyższego rzędu (np. w Izraelu, Luksemburgu, czy na Cyprze), jak i niższych rzędów (np. w RPA, czy Indii).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨstrɨkt, AS: dystrykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykcik mrz.

 przym. dystryktowy

Wiktionary


dystryktowy

związany z dystryktem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dystryktem, dotyczący dystryktu; będący głównym ośrodkiem dystryktu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystrykt mrz.

Wiktionary


dystych

1. utwór lub strofa złożone z dwóch wersów; dwuwiersz;
2. klasyczna strofa dwuwierszowa złożona z heksametru i pentametru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. zwrotka złożona z dwóch wersów;

 (1.2) liter. forma poetycka składająca się z dwóch wersów

Wiktionary

Dystych (gr. "dístichon"), także dwuwiersz – strofa dwuwersowa, o rymach parzystych ("aa bb"). Najmniejsza istniejąca strofa poetycka. Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści.

W literaturze polskiej dwuwiersz jest rzadko spotykany jako element utworu stroficznego; częściej pojawia się w formach samodzielnych, zwłaszcza we fraszkach i epigramatach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystychiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) dwuwiersz

Wiktionary


dystylacja

dawniej: destylacja


SJP.pl


dystylarnia

dawniej: destylarnia


SJP.pl


dystylator

przestarzałe: destylator


SJP.pl


dystylować

dawniej: destylować


SJP.pl


dystymia

przewlekłe zaburzenie psychiczne, któremu towarzyszą stany obniżonego nastroju i aktywności nieosiągających poziomu depresji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;

Wiktionary

Dystymia (z gr. δυσθυμία – zły stan umysłu), depresja nerwicowa, uporczywe zaburzenie depresyjne, depresyjne zaburzenie osobowości, przewlekła depresja z lękiem – typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej. Szacuje się, że około 2–5% populacji ogólnej wykazuje objawy dystymiczne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dystymiczny

Wiktionary


dystymiczka

→ dystymik


SJP.pl

Patrz:

dystymik

dystymiczny

dotyczący dystymii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. związany z dystymią, dotyczący dystymii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystymia ż.

Wiktionary


dystymik

w medycynie: osoba, u której występują nienasilone stany obniżonego nastroju i obniżona aktywność


SJP.pl


dystyngowany

wytworny, elegancki, szlachecki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który charakteryzuje się wytwornością, elegancją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przyjęciu było wielu dystyngowanych lordów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨstɨ̃ŋɡɔˈvãnɨ, AS: dystỹŋgovãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytworny, szlachetny, elegancki

Wiktionary


dystyngować

dawniej: odróżnić, odróżniać coś od czegoś; wyróżnić, wyróżniać coś lub kogoś spośród innych; dystyngwować


SJP.pl


dystyngowańszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: dystyngowany; bardziej dystyngowany


SJP.pl


dystyngwować

dawniej: odróżnić, odróżniać coś od czegoś; wyróżnić, wyróżniać coś lub kogoś spośród innych; dystyngować


SJP.pl


dystynkcja

1. dobre maniery, elegancja, wytworność;
2. dawniej: wyróżnienie kogoś, nadanie godności lub stanowiska;
3. cecha odróżniająca dystynktywne cechy fonologiczne w gramatyce;
4. tylko w l.mn., w wojskowości: oznaczenia stopnia i rodzaju broni na mundurze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dystynkcje – odznaki wskazujące na godność, rangę
  • Dystynkcja - cecha (właściwość) odróżniająca dystynktywne cechy fonologiczne

Wikipedia


dystynkcje

odznaki wskazujące na rangę (wojskową, zawodową itp.) jej posiadacza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odznaki mundurowe umożliwiające identyfikację stopnia i rodzaju służby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozostali funkcjonariusze noszą do umundurowania wyjściowego dystynkcje na pochewkach tak jak do umundurowania podstawowego i polowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dystynkcja ż.

Wiktionary


dystynkcyjny

związany z dystynkcją


SJP.pl


dystynktorium

dawniej: przedmiot, odznaka piastowanej godności, np. buława marszałkowska


SJP.pl

Dystynktorium (krzyż kanonicki, order kanonicki) – odznaka o formie orderowej, przyznawana kanonikom należącym do kapituły przy katedrze, nadawana od XVIII wieku.

Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "distinctorium" („znak odznaczania się”). Noszone na piersiach na łańcuchach lub wstęgach czerwonych lub błękitnych, zwykle miały postać krzyża (w różnych odmianach), na którym umieszczano herb lub wizerunek patrona kapituły.

Wikipedia


dystynktywny

1. odróżniający, wyróżniający; diakrytyczny;
2. w językoznawstwie: różnicujący elementy języka


SJP.pl


dysuria

bolesne oddawanie moczu objawiające się pieczeniem w cewce moczowej; dyzuria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. bolesne oddawanie moczu;

Wiktionary

Dysuria, dyzuria (łac. "dysuria") – objaw chorobowy polegający na bolesnym oddawaniu moczu, któremu często towarzyszy uczucie pieczenia w cewce moczowej (stranguria) i ogólny dyskomfort. Z dysurią wiąże się także częstomocz.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dyzuria

Wiktionary


dysuryczny

→ dysuria; dyzuryczny


SJP.pl


dysydencja

dysydenctwo;
1. sprzeciw wobec panującego systemu politycznego;
2. wyznawanie poglądów innych od obowiązujących w danej wspólnocie religijnej


SJP.pl


dysydencki

odnoszący się do dysydenta, właściwy dysydentom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z dysydentem, dotyczący dysydenta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydent mos., dysydentka ż.

 przysł. dysydencko

Wiktionary


dysydencko

przysłówek

 (1.1) na sposób dysydencki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n., dysydent mos., dysydentka ż.

 przym. dysydencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycyjnie

Wiktionary


dysydenctwo

dysydencja;
1. sprzeciw wobec panującego systemu politycznego;
2. wyznawanie poglądów innych od obowiązujących w danej wspólnocie religijnej


SJP.pl


dysydent

1. osoba przeciwstawiająca się panującej ideologii;
2. dawniej: wyznawca innej religii chrześcijańskiej niż katolicka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

 (1.2) osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

 (1.3) hist. rel. odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dysydent (ang. dissident) w polityce
    • radzieccy dysydenci
  • dysydent (ang. dissenter) w religii
    • dysydenci w Wielkiej Brytanii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widząc skutki dokonywanych prób, odmówił dalszych badań, stając się dysydentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɨdɛ̃nt, AS: dysydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n.

:: fż. dysydentka ż.

 przym. dysydencki

 przysł. dysydencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycjonista

 (1.2) odstępca

 (1.3) innowierca

Wiktionary


dysydentka

→ dysydent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. kobieta występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana

Wiktionary

Patrz:

dysydent

Przykłady

 (1.1) Mieszkanie dysydentki zostało splądrowane przez nieznanych sprawców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dysydenckość ż., dysydenctwo n.

:: fm. dysydent mos.

 przym. dysydencki

 przysł. dysydencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opozycjonistka

Wiktionary


dysydentyzm

ruch, którego istotą jest działalność opozycyjna, sprzeciw wobec panującego systemu politycznego


SJP.pl


dysymilacja

1. proces zachodzący w organizmie, polegający na rozkładzie związków organ. i wydaleniu powstałych produktów poza organizm
2. zjawisko fonetyczne, w którym jeden z dwóch takich samych fonemów ulega zmianie; rozpodobnienie; odpodobnienie


SJP.pl

Dysymilacja ( dissimilis „niepodobny”), odpodobnienie, rozpodobnienie – proces fonetyczny, w wyniku którego wytwarzają się lub powiększają różnice pomiędzy głoskami w obrębie jakiegoś odcinka wypowiedzi, a więc głoski te stają się mniej podobne do siebie.

Wikipedia


dysymilacyjny

związany z dysymilacją, powstały wskutek dysymilacji; dysymilatywny


SJP.pl


dysymilatywny

związany z dysymilacją, powstały wskutek dysymilacji; dysymilacyjny


SJP.pl


dysymulacja

dyssymulacja;
1. ukrywanie objawów choroby;
2. dawniej: zatajenie czegoś, np. pewnych faktów z życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zatajenie, np. choroby, kalectwa

Wiktionary


dysymulować

1. ukrywać objawy zaburzeń psychicznych lub choroby fizycznej; dyssymulować;
2. dawniej: zatajać, ukrywać coś


SJP.pl


dysza

1. odcinek przewodu o zmiennym przekroju poprzecznym, zapewniającym przemianę energii wewnętrznej przepływającego płynu w energię kinetyczną
2. otwór wylotowy rury przeprowadzającej ciecze albo gazy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

 (1.2) hutn. mot. otwór wylotowy rury regulujący dopływ cieczy lub gazów

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na końcu przewodu zainstalujemy dyszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃa, AS: dyša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszka ż.

Wiktionary


dyszak

zestaw dyszowy do dużych pieców


SJP.pl


dyszek

udo baranie albo cielęce


SJP.pl


dyszel

drąg przytwierdzony do przedniej części wozu konnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

Wiktionary

Dyszel – belka (obecnie metalowa, dawniej – drewniana) służąca do połączenia przyczepy lub maszyny rolniczej z hakiem pociągowym ciągnika, w przeszłości zaś – z przednią osią wozu konnego, żniwiarki lub kosiarki konnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok dwóch kolejarzy ciągnęło za zakończony rozdwojonym uchwytem dyszel małej platformaatformy, z którą poturkotali do wagonu pocztowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛl, AS: dyšel

Wiktionary


dyszeć

1. oddychać intensywnie, głośno, z trudem;
2. dawniej: oddychać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) głośno i ciężko oddychać

 (1.2) wydawać odgłos podobny do ciężkiego oddechu

 (1.3) przen. być przepełnionym jakąś emocją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dziesięciu minutach nieprzytomnego pędu Dzidzia zatrzymała się, ciężko dysząc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛt͡ɕ, AS: dyšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszenie n., wydyszenie n.

 czas. wydyszeć dk.

Wiktionary


dyszka

1. potocznie: banknot dziesięciozłotowy;
2. zdrobnienie od: dysza;
3. zdrobnienie od: dycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od dycha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To kosztowało tylko dyszkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃka, AS: dyška

Wiktionary


dyszkancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dyszkant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz wyleci z niego głos, najpierw cichutki dyszkancik, potem pogrubiony tenor, wreszcie bas szarpany wybuchami kaszlu.

 (1.1) Już nie tubalny baryton wielkiego demona, lecz zaledwie dyszkancik małego, wyliniałego, kudłatego diabełka — widocznie diabły kurczą się na starość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszkant mos./mrz.

Wiktionary


dyszkancista

osoba obdarzona wysokim głosem chłopięcym i śpiewająca takim głosem; dyszkant, dyskantysta


SJP.pl


dyszkant

1. dawniej: najwyższy głos w chórze;
2. głos chłopięcy równy sopranowi;
3. piskliwy głos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. osoba śpiewająca wysokim głosem chłopięcym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. wysoki głos chłopięcy;

 (2.2) książk. piskliwy głos

Wiktionary

Dyszkant – termin muzyczny; odmiana wysokiego głosu ludzkiego. Najczęściej głos ten posiadają chłopcy przed mutacją (w języku angielskim dyszkant to „sopran chłopięcy” – "boy soprano", choć w przypadku chórów mieszanych częściej stosuje się określenie "treble").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dyszkancista mos., dyszkantysta mos., dyszkancik mrz.

 przym. dyszkantowy

 przysł. dyszkantowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sopran

Wiktionary


dyszkantowy

→ dyszkant; dyskantowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z dyszkantem, dotyczący dyszkantu; wypowiedziany dyszkantem, piskliwym głosem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyszkant m.

Wiktionary


dyszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dyszlowe

w Polsce średniowiecznej: opłata za korzystanie z dróg, pobierana na rogatkach od przejeżdżających pojazdów


SJP.pl


dyszlowy

związany z dyszlem


SJP.pl


dyszolot

rodzaj statku powietrznego


SJP.pl


dyszownica

w hutnictwie: element zestawu dyszowego wielkiego pieca, w postaci brązowego odlewu chłodzonego wodą, w którym osadzona jest dysza


SJP.pl


dyszowy

przymiotnik od: dysza


SJP.pl


dyteista

osoba wierząca w dwóch bogów lub w Boga dwupostaciowego; diteista


SJP.pl


dyteistka

→ dyteista


SJP.pl

Patrz:

dyteista

dyteistyczny

→ dyteizm


SJP.pl

Patrz:

dyteizm

dyteizm

doktryna przyjmująca istnienie w Bogu dwóch natur i dwóch osób


SJP.pl


dytek

dytek; dawniej:
1. drobna moneta;
2. pieniądz


SJP.pl


dytko

nazwisko


SJP.pl


dytkowski

nazwisko


SJP.pl


dytmarów

wieś w Polsce


SJP.pl

Dytmarów ( Dittersdorf, Potěkrby) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej, u podnóży Gór Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

Wikipedia


dytrocheiczny

→ dytrochej; dychoreiczny


SJP.pl


dytrochej

w starożytnej wersyfikacji: czterozgłoskowa stopa wierszowa; podwójny trochej (chorej), dichorej, dychorej


SJP.pl

Dytrochej – w wersyfikacji antycznej stopa wierszowa składająca się z czterech sylab: długiej, krótkiej, długiej, krótkiej (); podwójny trochej. Współcześnie dytrochejem nazywa się niekiedy peon III z uwagi na występowanie akcentu pobocznego na sylabie pierwszej.

Wikipedia


dytrych

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dytrych (Dytryk, Teodoryk) – imię męskie pochodzenia germańskiego
  • Benedykt Dytrych – polski wojskowy, historyk
  • Lucjan Dytrych – polski aktor teatralny i filmowy

Wikipedia


dytyramb

1. uroczysta piesń kultowa ku czci Dionizosa;
2. pieśń pochwalna, utwór wychwalający kogoś lub coś; panegiryk;
3. pochwała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dytyrambiczny

Wiktionary


dytyrambiczny

dotyczący dytyrambu


SJP.pl


dyw.

skrót od: dywizja


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. dywizja, dywizji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rektorem akademii został gen. dyw. Jarosław Bańko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizja ż.

Wiktionary


dywagacja

mówienie lub pisanie nie na temat, bezładnie, rozwlekle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozwlekłe rozważanie nie na temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez tych dywagacji, Adolfie, do rzeczy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡat͡sʲja, AS: dyvagacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywagować ndk.

Wiktionary


dywagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dywagować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywagować ndk.

Wiktionary


dywagować

odstępować, odbiegać od tematu; mówić, pisać nie na temat


SJP.pl

czasownik

 (1.1) rozwlekle odchodzić od tematu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd tymczasem myślał i myślał, rozważał, zastanawiał się, ważył za i przeciw, rekapitulował, dywagował, sortował, weryfikował i pieczętował.

 (1.1) Nasz rozmówca nie chciał dywagować, co w sytuacji, gdyby okazało się, iż sprawca był tylko jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡɔvat͡ɕ, AS: dyvagovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywagowanie n., dywagacja

Wiktionary


dywan

1. gruba tkanina ozdobna przykrywająca podłogę
2. dawniej: urząd dworski w krajach muzułmańskich
3. kolekcja utworów jednego poety w krajach muzułmańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

 (1.2) rzad. ozdobna tkanina do powieszenia na ścianach

 (1.3) urząd dworski w krajach muzułmańskich

 (1.4) rada doradcza sułtana w imperium osmańskim;

 (1.5) liter. zbiór utworów literackich jednego lub kilku poetów (termin funkcjonuje w literaturze krajów muzułmańskich);

 (1.6) gw-pl|Bukowina. wersalka

Wiktionary

Dy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wytrzep dywan, bo jest strasznie brudny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvãn, AS: dyvãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywaniarz m., dywaniarka ż.

:: zdrobn. dywanik m.

 przym. dywanowy, dywaniarski

Wiktionary


dywaniarka

kobieta pracująca przy wyrobie dywanów


SJP.pl


dywaniarski

związany z produkcją dywanów


SJP.pl


dywanik

zdrobnienie od: dywan; mały dywan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dywan

 (1.2) mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

 (1.3) bud. górna, ścieralna warstwa drogi asfaltowej, wykonana z asfaltobetonu lub smołobetonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To był taki prosty dywanik, mama uszyła go z kawałków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈvãɲik, AS: dyvãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywan m.

 przym. dywanowy, dywanikowy

Wiktionary


dywanikowy

→ dywanik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dywanikiem, dotyczący dywanika

Wiktionary

Patrz:

dywanik

Powiązane:

 rzecz. dywanik m.

Wiktionary


dywanokształtne

o cechach dywanokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl

Dywanokształtne, rekiny dywanowe (Orectolobiformes) – rząd ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes). Największym przedstawicielem i jednocześnie największym z rekinów jest rekin wielorybi. W zapisie kopalnym znane są ze skamieniałości wczesnojurajskich, a w Polsce z jury środkowej Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, okolic Szczecina i z kredy dolnej Wysoczyzny Łódzkiej.

Wikipedia


dywanokształtny

o cechach dywanokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


dywanowy

1. związany z dywanem;
2. nalot dywanowy - zmasowane bombardowanie wyznaczonego terenu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dywanem, dotyczący dywanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywan m., dywanik mrz.

Wiktionary


dywanówka

film instruktażowy z ćwiczeniami domowymi niewymagającymi specjalnych przyrządów


SJP.pl


dywdyk

dyftyk; tyftyk;
1. dawniej: tkanina wełniana, jedwabna lub bawełniana; ubiór z tej tkaniny;
2. dawniej: jedwabna kapa na konia


SJP.pl


dywergencja

przypisywanie pola skalarnego danemu polu wektorowemu przez operator różniczkowy; rozbieżność, źródłowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozbieżność, różnorodność

 (1.2) powstawanie rozbieżności

 (1.3) mat. operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;

Wiktionary

Dywergencja, in. rozbieżność, źródłowość pola wektorowego – operator różniczkowy przyporządkowujący polu wektorowemu w przestrzeni euklidesowej 3-wymiarowej pole skalarne będące formalnie iloczynem skalarnym operatora nabla z wektorem pola.

Operator ten uogólnia się na przestrzenie euklidesowe formula_1-wymiarowe z dowolnymi układami współrzędnych krzywoliniowych oraz na dowolne przestrzenie riemannowskie i pseudoriemannowskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: dyvergẽncʹi ̯a

Wiktionary


dywergencyjny

→ dywergencja; dywergentny


SJP.pl


dywergentny

→ dywergencja; dywergencyjny


SJP.pl


dywersancki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dywersantem, dotyczący dywersanta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywersja ż., dywersant mos., dywersantka ż.

 przym. dywersyjny

Wiktionary


dywersant

osoba niszcząca infrastrukturę gospodarczą lub militarną przeciwnika w celu osłabienia jego zdolności zaczepnych lub obronnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba dokonująca dywersji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywersja ż.

:: fż. dywersantka

 przym. dywersyjny, dywersancki

Wiktionary


dywersantka

uczestniczka lub organizatorka akcji dywersyjnych


SJP.pl


dywersja

sabotaż;
1. działania sabotażowe lub propagandowe prowadzone na terytorium wroga w celu dezorganizacji jego działań wojennych;
2. działania zmierzające do zakłócenia życia politycznego i gospodarczego jakiegoś państwa, prowadzone w celu osiągnięcia korzyści politycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela

Wiktionary

Dywersja – niszczące działanie wojenne na zapleczu, element z arsenału walki mający na celu odwrócenie uwagi przeciwnika. Działanie z ukrycia w celu osłabienia obronności lub gospodarki nieprzyjaciela w czasie wojny czy też wrogiego państwa w czasie pokoju. Dezorganizacja sił przeciwnika, polegająca na niszczeniu lub uszkadzaniu zasobów zbrojnych wroga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dywersant mos., dywersantka ż.

 przym. dywersyjny

Wiktionary


dywersyfikacja

1. zróżnicowanie lub rozszerzenie oferowanych produktów i usług w celu pełniejszego wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa;
2. dywersyfikacja portfela papierów wartościowych - zakup różnych papierów wartościowych w celu obniżenia ryzyka inwestycyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;

Wiktionary

Dywersyfikacja – różnicowanie rodzaju działalności (asortymentu produkcji lub świadczonych usług), inwestycji i in., najczęściej w celu zmniejszenia ryzyka lub osiągania lepszych wyników.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: dyversyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywersyfikować

 rzecz. dywersyfikowanie

 przym. dywersyfikacyjny

Wiktionary


dywersyfikacyjny

→ dywersyfikacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od dywersyfikacja

Wiktionary

Patrz:

dywersyfikacja

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: dyversyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dywersyfikować

 rzecz. dywersyfikacja, dywersyfikowanie

Wiktionary


dywersyjny

1. dotyczący dywersji - działań sabotażowych lub propagandowych prowadzonych na terytorium wroga w celu dezorganizacji jego działań wojennych;
2. dotyczący dywersji - działań zmierzających do zakłócenia życia politycznego i gospodarczego jakiegoś państwa, prowadzonych w celu osiągnięcia korzyści politycznych


SJP.pl


dywertyment

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śrpol. i daw., rzad. zabawa, rozrywka, rekreacja, uciecha, rozkosz lub przyjemność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś oprócz balu, jeszcze jakiś inszy dywertyment sam książę obmyśla, o którym jeszcze nie wiemy, jaki będzie.

 (1.1) […] Człowiek iest nayporzód stworzony, aby BOGA kochał i Jemu wiernie służył, a potym aby pracował usilnie i stał się sobie i bliźnim iak nayużytecznieyszym, nie iak koń nie ochełznany po łące, biegał po dywertymentach, grach, amorach i innych czas truiących próźniactwach.

 (1.1) Do tych tedy świń biegających panownie strzelali. Były także i kaczki dzikie […]; do których także panowanie strzelali, a te kaczki postrzelone powoli tonęły. Było i innych wiele rzeczy osobliwszych do dywertymentu i uciechy, których wszystkich trudno opisać.

 (1.1) Nawet gdy ich upraszał, aby na krótki polowania wyjechał dywertyment, tę odebrał replikę: Nie o tym tobie myśleć, teraz bardziej przystoi stanisławowskich ptaków.

Wiktionary


dywestycja

wyzbycie się aktywów o niskiej produktywności lub uznanych za zbędne; dezinwestycja


SJP.pl

Dy

Wikipedia


dywetyna

tkanina będąca imitacją aksamitu; dewetyna


SJP.pl

Dywetyna (z fr. "duvetine", "duvet" - puch, meszek) - rodzaj wełnianej tkaniny imitującej aksamit, o splocie satynowym albo skośnym krzyżykowym. Tkanina ta posiada charakterystyczną grubą, krótką okrywę z przędzy czesankowej, która jest luźna w osnowie i podwójnie, potrójnie lub poczwórnie skręcana; jednostronnie pokryta jest delikatnym puszkiem uzyskanym w wyniku drapania lub szmerglowania nitek wątkowych. Zazwyczaj wykorzystywana jest na kołnierzach lub w damskich płaszczach wysokiej jakości.

Wikipedia


dywicki

przymiotnik od: Dywity


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dywitami, dotyczący Dywit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dywity nmos., dywicianin m., dywicianka ż.

Wiktionary


dywidenda

zysk spółki akcyjnej wypłacany akcjonariuszom; zysk akcjonariusza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

 (1.2) ekon. obowiązkowa wpłata do budżetu państwa dokonywana przez przedsiębiorstwo państwowe

Wiktionary

Dywidenda (łac. "dividendum" „rzecz do podziału”) – aktywa (najczęściej pieniądze) wypłacane właścicielom (wspólnikom lub akcjonariuszom w zależności od formy prowadzenia spółki kapitałowej) jako wynagrodzenie za udzielenie kapitału.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zarząd spółki rekomenduje, aby nie wypłacać dywidendy, ponieważ cały zeszłoroczny zysk chce przeznaczyć na inwestycje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda, AS: dyvʹidẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dywidendowy

Wiktionary


dywidendowy

→ dywidenda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany z dywidendą, dotyczący dywidendy

Wiktionary

Patrz:

dywidenda

Powiązane:

 rzecz. dywidenda ż.

Wiktionary


dywinacja

przepowiadanie przyszłości, wróżenie; wróżbiarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rzad. ezot. przepowiadanie przyszłości, wróżenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dywinacja, czyli przepowiadanie przyszłości, posługuje się szeregiem technik (np. wróżenie, chiromancja, jasnowidzenie, numerologia) i „pomocy naukowych” (np. karty, wahadełko, runy, fusy).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżenie

Wiktionary


dywinacyjny

→ dywinacja


SJP.pl

Patrz:

dywinacja

dywity

wieś w Polsce


SJP.pl

Dywity (dawniej Diwitten) – wieś w Polsce na Warmii, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dywity. Po reformie w 1973 r. miejscowość została siedzibą gminy Dywity.

Wikipedia


dywiz

znak graficzny łączący lub dzielący wyrazy; kreska, łącznik, znak przeniesienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

Wiktionary

Dywiz dywiz

Dywiz, czyli łącznik – znak pisarski oznaczony znakiem - w postaci krótkiej poziomej kreski (krótszej od pauzy i półpauzy) uniesionej ponad podstawową linią pisma. Inne nazwy dywizu to: znak przeniesienia, mała kreska oraz tiret (z tiré). Łącznik nie jest znakiem interpunkcyjnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwiska o dwóch członach równorzędnych trzeba pisać z dywizem.

 (1.1) W dawnych drukach różnie oznaczano dzielenie wyrazów, ale obecny stan jest taki, że kreskę podziałową stawia się na końcu wiersza, a ponawia na początku następnego tylko wtedy, gdy wyraz złożony, zapisywany z dywizem, został podzielony w miejscu dywizu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvʲis, AS: dyvʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łącznik, kreseczka

Wiktionary


dywizja

wojskowa jednostka taktyczna złożona z kilku pułków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. jednostka taktyczna złożona z kilku pułków;

Wiktionary

Dywizja – podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5–15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈvʲizʲja, AS: dyvʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizjon m.

 przym. dywizyjny

 skr. dyw.

Wiktionary


dywizjon

dyon;
1. jednostka organizacyjna i taktyczna odpowiadająca batalionowi piechoty
2. w lotnictwie: samodzielna jednostka taktyczna
3. w marynarce wojennej: jednostka taktyczna złożona z kilku okrętów wojennych jednego typu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. pododdział w artylerii, lotnictwie albo marynarce wojennej

Wiktionary

Dywizjon (dawniej – nazwa skrócona dyon) – pododdział wojska, w artylerii, kawalerii, taborach – równorzędny batalionowi innych rodzajów wojsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dywizjonowy, dywizyjny

 rzecz. dywizja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. dyon

Wiktionary


dywizjoner

przestarzale: dowódca dywizji


SJP.pl

Dywizjoner ( Divisionär, fr. "Divisionnaire")

W 1833 w Armii Cesarstwa Austriackiego pełniło służbę 42 oficerów zajmujących stanowisko:

Wikipedia


dywizjonista

zwolennik, przedstawiciel dywizjonizmu


SJP.pl


dywizjonistka

→ dywizjonista


SJP.pl

Patrz:

dywizjonista

dywizjonistyczny

→ dywizjonizm


SJP.pl

Patrz:

dywizjonizm

dywizjonizm

technika malarska zapoczątkowana przez impresjonistów, polegająca na malowaniu małymi, oddzielnymi plamami


SJP.pl

Dywizjonizm (fr. "division" = podział) – metoda malarska zapoczątkowana przez twórców impresjonizmu, rozwinięta przez neoimpresjonistów w tzw. pointylizm. Powstanie metody dywizjonizmu wiąże się z artystycznymi poszukiwaniami Claude’a Moneta. Wśród najsłynniejszych artystów dywizjonizmu jest baron Vittore Grubicy de Dragon, który przez długi czas mieszkał w Lierna nad jeziorem Como w celach artystycznych.

Wikipedia


dywizjonowy

związany z dywizjonem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dywizjonem, dotyczący dywizjonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizjon mrz.

 przym. dywizyjny

Wiktionary


dywizor

w matematyce: uogólnienie pojęcia dzielnika elementu pierścienia przemiennego


SJP.pl

Al

Wikipedia


dywizorek

przyrząd służący do trzymania rękopisu nad kasztą podczas składania


SJP.pl

Dywizorek – przyrząd w kształcie długich, wąskich widełek, przytrzymujący kartkę z rękopisem, maszynopisem lub wydrukiem na tenaklu (podstawce, utrzymującej kartkę w pozycji dogodnej do czytania przez zecera, tj. osobę zajmującą się składem tekstu). Czasem nazwą tą obejmowano zestaw obu przyrządów, tj. tenakiel wraz z dywizorkiem.

Wikipedia


dywizyjny

przymiotnik od: dywizja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dywizją, dotyczący dywizji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈzɨjnɨ, AS: dyvʹizyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dywizja ż., dywizjon m.

 przym. dywizjonowy

Wiktionary


dywulgować

dawniej: dopuścić kogoś do tajemnicy, wtajemniczyć


SJP.pl


dyza

dawniej: dysza


SJP.pl


dyzartria

zaburzenie mowy polegające na niewyraźnym wymawianiu głosek; dysartia


SJP.pl

Dyzartria – termin z zakresu neurologii; jeden z typów zaburzeń mowy, wynikający z dysfunkcji aparatu wykonawczego (języka, podniebienia, gardła, krtani). Dysfunkcja może być spowodowana: uszkodzeniem mięśni, unerwiających ich nerwów czaszkowych, jąder tych nerwów, dróg korowo-jądrowych, układu pozapiramidowego.

Wikipedia


dyzartryczny

→ dyzartria; dysartryczny


SJP.pl


dyzażio

spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; dysażio; disagio; disaggio


SJP.pl


dyzenteria

epidemiczna choroba zakaźna, powodująca biegunkę, odwodnienie i zatrucie organizmu; czerwonka bakteryjna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ostra choroba zakaźna jelit

Wiktionary

Dyzenteria, czerwonka ( δυσεντερία, "dysentería") – ostra choroba zakaźna jelit, w szczególności jelita grubego, której objawem jest uporczywa biegunka i obecność krwi oraz śluzu w stolcu. Nieleczona prowadzi do śmierci.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) czerwonka

Wiktionary


dyzenteryjny

→ dyzenteria; czerwonkowy


SJP.pl


dyzgust

dysgust; dawniej:
1. niechęć, niezadowolenie z czegoś;
2. zniewaga, afront


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niechęć wobec kogoś lub czegoś

 (1.2) daw. zniewaga, naruszenie czyjejś godności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Francuska opinia publiczna patrzy na to z narastającym dyzgustem i oburzeniem.

 (1.2) Małożto owi psubratowie dyzgustów Bogu naczynili, mało napalili kościołów, mało nahańbili krzyżów?

Wiktionary


dyzio

zdrobnienie od: Dyzma, Dionizy (imiona męskie); Dyź


SJP.pl


dyzma

przenośnie: człowiek bez wykształcenia, robiący przypadkowo karierę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek nieposiadający wykształcenia, który dzięki przypadkowi zrobił karierę, osiągnął wysoki urząd

Wiktionary

Dyzma – imię męskie pochodzenia greckiego, od δυσμη (dysmai, dysme) – zachód słońca lub gwiazd, „narodzony o zachodzie”. Imię to przypisywane jest tradycyjnie dobremu łotrowi – ukrzyżowanemu obok Chrystusa przestępcy, który nawrócił się i dostał obietnicę zbawienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedługo wszyscy poznają się na tym dyzmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨzma, AS: dyzma

Wiktionary


dyzunia

wyznanie Kościoła wschodniogreckiego, który nie przystąpił do Unii Brzeskiej


SJP.pl


dyzunicki

dotyczący dyzunitów


SJP.pl


dyzunita

w dawnej Polsce: prawosławny, który nie uznał unii brzeskiej (1596 r.)


SJP.pl


dyzunitka

→ dyzunita


SJP.pl

Patrz:

dyzunita

dyzuria

bolesne oddawanie moczu objawiające się pieczeniem w cewce moczowej; dysuria


SJP.pl


dyzuryczny

→ dyzuria; dysuryczny


SJP.pl


dyć

1. w gwarze śląskiej: przecież, owszem, rzeczywiście;
2. w staropolszczyźnie: ależ


SJP.pl

partykuła wzmacniająca

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przecież

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. owszem

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rzeczywiście

wykrzyknik

 (2.1) stpol. ależ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyć to jest darmowy słownik.

 (1.2) — Dosz się sztachnąć? — Dyć!

 (1.3) Dyć ziywo już Karlik i usła Tileczka. Ja, znak to, że trzeba już kończyć bojeczka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeca

 (1.2) toć

Wiktionary


dyń

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący dźwięk dzwonka


SJP.pl


dyńka

1. mała dynia;
2. żartobliwie: głowa, główka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. głowa

Wiktionary


dyś

nazwisko


SJP.pl


dyź

zdrobnienie od: Dyzma, Dionizy (imiona męskie); Dyzio


SJP.pl


dyżewski

nazwisko


SJP.pl


dyżur

pełnienie pewnych obowiązków w wyznaczonym czasie; czas przeznaczony na ich wypełnianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile dyżurów planowaćanujesz odbyć w przyszłym miesiącu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʒur, AS: dyžur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżurka ż., dyżurny m., dyżurna ż., dyżurowanie n., podyżurowanie n.

 czas. dyżurować ndk.

 przym. dyżurny

Wiktionary


dyżurant

osoba pełniąca dyżur


SJP.pl


dyżurantka

→ dyżurant


SJP.pl

Patrz:

dyżurant

dyżurka

pomieszczenie dla dyżurującego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie lub miejsce, w którym pełniony jest dyżur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurowanie n.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary


dyżurna

kobieta pełniąca dyżur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczynka pełniąca dyżur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W klasie było duszno, ciemnawo i nauczyciel polecił dyżurnej otworzyć okno i zapalić światło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podyżurowanie n., dyżurowanie n., dyżurny mos., dyżur mrz., dyżurka ż.

 przym. dyżurny

Wiktionary


dyżurny

1. pełniący dyżur
2. z ironią o człowieku: służalczy
3. stale ten sam, powtarzający się, np. dyżurny temat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pełniący dyżur, dyżurujący

 (1.2) przen. stale powtarzający się, używany w razie potrzeby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, która pełni dyżur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Redaktorzy dyżurni wielkich dzienników pilnymi telefonami przynaglali swych korespondentów w Limie do zdobycia szczegółowych informacji.

 (2.1) Jakie są obowiązki dyżurnego w szkole?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈʒurnɨ, AS: dyžurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurowanie n., dyżurka ż., podyżurowanie n.

:: fż. dyżurna ż.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dyżurant

Wiktionary


dyżurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dyżurować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurka ż.

 czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

 przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary


dyżurować

pełnić dyżur, pilnować porządku; czuwać


SJP.pl


dyżurowy

związany z dyżurem


SJP.pl


dz

skrót od: Dzieje Apostolskie - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Dzieje Apostolskie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dz – polski dwuznak składający się z liter D i Z.
  • Dziennik Zachodni – regionalny dziennik na Górnym Śląsku
  • Dezeta – rodzaj jachtu
  • Dz – skrót dla księgi Nowego Testamentu: Dzieje Apostolskie
  • DZ – kod przypisany Algierii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • .dz – domena internetowa przypisana do Algierii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇jɛ ˌapɔˈstɔlsʲcɛ, AS: ʒ́ėi ̯e apostolsʹḱe

Wiktionary


dz.

skrót od: dziennik


SJP.pl


dzadziki

[czytaj: dzadz-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, caciki, cacyki


SJP.pl


dzawchański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dzawchanem, dotyczący Dzawchanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzawchan mrz.

Wiktionary


dzban

1. naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem i dzióbkiem;
2. potocznie: osoba głupia, tępa; cymbał, tuman, tępak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

 (1.2) zawartość dzbana (1.1)

 (1.3) środ. pejor. osoba głupia, tępa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzban – naczynie, element zastawy stołowej
  • dzban – pejoratywne określenie
  • Dzban – przysiółek w woj. mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
  • qa – mezopotamska miara objętości tłumaczona jako „dzban”
  • Młody Dzban – muzyk hip-hopowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie ma nic gorszego niż mieć we własnej drużynie takiego dzbana, który wszelkie problemy chce wyjaśniać poprzez bijatykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zbãn, AS: ʒbãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzbanecznik m., dzbanecznikowate nmos.

:: zdrobn. dzbanek m., dzbaneczek m., dzbanuszek m.

 przym. dzbanowy, dzbankowy, dzbaneczkowy, dzbanecznikowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruża

 (1.3) cymbał

Wiktionary


dzbaneczek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbanuszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały dzban

Wiktionary


dzbaneczkowaty

podobny w kształcie do dzbaneczka


SJP.pl


dzbanecznik

roślina żywiąca się owadami, rosnąca w dżungli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Nepenthes|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny dzbanecznikowatych;

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzbaneczniki występują głównie w Azji Południowo-Wschodniej (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban m., dzbanek m., dzbanuszek m.

Wiktionary


dzbanecznikowate

rodzina owadożernych roślin o liściach w kształcie dzbanków


SJP.pl

Dzbanecznikowate ("Nepenthaceae" Dumort.) – monotypowa rodzina roślin mięsożernych występujących w Azji południowo-wschodniej, północnej Australii oraz na wyspach od Madagaskaru po Nową Kaledonię na Pacyfiku. Do rodziny należy tylko jeden rodzaj - dzbanecznik ("Nepenthes" L.) z ok. 160 gatunkami.

Wikipedia


dzbanecznikowaty

o cechach dzbanecznikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dzbanecznikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


dzbanek

zdrobnienie od: dzban


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dzban

 (1.2) niewielki dzban

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przyniosę ci w dzbanku trochę kwaśnego mleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zbãnɛk, AS: ʒbãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanuszek mrz., dzbanecznik mrz.

 przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzbanuszek

 (1.2) białystok|dzieżka., gw. Śląsk Cieszyński zbónek, gw. Górny Śląsk dzbonek

Wiktionary


dzbaniwo

rodzaj drzew z rodziny bignoniowatych


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dzbankowaty

przypominający kształtem dzbanek


SJP.pl


dzbankowy

→ dzbanek


SJP.pl

Patrz:

dzbanek

dzbanowy

przymiotnik od: dzban


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dzbanem, mający postać dzbanu

 (1.2) med. przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) amforyczny

Wiktionary


dzbanuszek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbaneczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dzbanek

 (1.2) małe naczynie stołowe z uchem i dziobkiem, np. do mleka

Wiktionary

Dzbanuszek – oryginalna polska wersja impostu, stosowana w architekturze renesansu. Kamienny element w kształcie dzbanuszka. Występuje jako nasada na głowicy kolumny, jako podpora konstrukcji dachu, motyw tralki. Charakterystyczny element górnej kondygnacji krużganku dziedzińca na Wawelu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡zbãˈnuʃɛk, AS: ʒbãnušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanecznik mrz.

 przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzbanek

 (1.2) gw. Górny Śląsk dzboneczek

Wiktionary


dzbanuszkowaty

podobny kształtem do dzbanuszka


SJP.pl


dzbenin

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzbenin – część miasta Lublin
  • Dzbenin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
  • Dzbenin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn

Wikipedia


dzboneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanuszek

Wiktionary


dzbonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zbónek

Wiktionary


dzeolit

minerał, uwodniony krzemian występujący głównie w szczelinach skał wylewnych i głębinowych


SJP.pl


dzeta

litera alfabetu greckiego; zeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

Wiktionary

Dzeta ( ζῆτα, Ζ ζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin (‏𐤆‎). Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.

Dzeta reprezentuje w języku nowogreckim spółgłoskę szczelinową dziąsłową dźwięczną /z/, w grece klasycznej oznaczała afrykatę // lub zbitkę /zd/.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zɛta, AS: ʒeta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeta, zita

Wiktionary


dzeus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. zob. Zeus.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzeus bezlitośnie karał zbrodniarzy, a zwłaszcza krzywoprzysięzców i świętokradców, jak Syzyfa, Tantala lub Iksjona.

 (1.1) Atrybutami Dzeusa były pioruny, berło, egida, dąb i orzeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zɛus, AS: ʒeus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zeus, Kronion, Kronida, Jowisz, Jupiter

Wiktionary


dziabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziabać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabać ndk.

Wiktionary


dziabaszewski

nazwisko


SJP.pl


dziabać

czasownik niedokonany (dk. dziabnąć)

 (1.1) pot. uderzać ostrym narzędziem; łupać, rąbać

 (1.2) gw-pl|Poznań. pleć, spulchniać ziemię motyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poredzały dziabiąc motyczkami ziemię i kopiasto obsypując grzędy, galancie wyrosłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑabat͡ɕ, AS: ʒ́abać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziabanie n., reg. pozn. dziabka ż.

 czas. dziabnąć dk., rozdziabać dk.

Wiktionary


dziabka

potocznie o małej motyce lub tego typu zabawce do piaskownicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. motyka

 (1.2) pot. czekan (we wspinaczce)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabać

Wiktionary


dziabnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziabnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziabnąć dk.

Wiktionary


dziabąg

pieszczotliwie o ukochanej osobie


SJP.pl


dziad

dziadek;
1. ojciec matki lub ojca;
2. przodek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. podn. dziadek

 (1.2) przodek

 (1.3) daw. wojsk. hetman Czarnecki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pogard. staruch, starszy człowiek

 (2.2) pogard. żebrak, biedak; Gloger.

 (2.3) łódź. kapuśniak z ziemniakami

 (2.4) pot. rzep łopianu

 (2.5) środ. żegl. fala zalewająca pokład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synu, twój dziad umarł walcząc za ojczyznę i winien jesteś pamiętać o nim.

 (2.1) Co robisz? — Spieprzaj, dziadu! — mówisz i odpychasz człowieka (…)

 (2.2) A wszyscy piszczą, a narzekają, jak przyjdzie dziadowi co dać abo i drugiemu, ale na gorzałę mają.

 (2.3) Matka często gotowała dziada na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑat, AS: ʒ́at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga mos., dziady lm nm., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziaders mos., dziaderstwo n., dziaderyzm m.

:: zdrobn. dziadek mos., dziadziuś mos.

:: fż. dziadówka ż., dziadówa ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przodek, praojciec; książk. antenat, ascendent, wstępny; żart. praszczur

 (2.1) grzyb, reg. śl. chachor

 (2.2) reg. śl. chachor

 (2.4) rzep

 (2.5) dziadek

Wiktionary


dziadek

1. ojciec matki albo ojca
2. staruszek
3. w niektórych grach: fikcyjny gracz na miejscu brakującego partnera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ojciec ojca

 (1.2) ojciec matki

 (1.3) pot. starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

 (1.4) karc. w brydżu: wymyślony gracz, który zastępuje brakującego partnera

 (1.5) daw. wojsk. Józef Piłsudski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zob. dziadek do orzechów.

 (2.2) środ. żegl. fala zalewająca pokład

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziadek (dziad), pradziadek (pradziad) – nazwa relacji w rodzinie
  • dziadek (dziad) – ogólne określenie oznaczające mężczyznę w podeszłym wieku
  • dziadek – niegrający partner rozgrywającego w brydżu
  • Dziadek – pseudonim Jana Skorobohatego-Jakubowskiego
  • Dziadek – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
  • Dziadek – struga, dopływ Nurczyka
  • Dziadek – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
  • Andrzej Dziadek – polski kompozytor
  • Dziadek – jeden z pseudonimów Józefa Piłsudskiego
  • Polka Dziadek – utwór muzyczny
  • Dziadek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorski, w sielsowiecie Miory.
  • Dziad – wędrowny żebrak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek ma osiemdziesiąt lat.

 (1.4) Skoro jest nas tylko trzech, to zagrajmy chociaż z dziadkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑadɛk, AS: ʒ́adek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziady nmos., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadzienie n., zdziadzienie n.

:: zdrobn. dziadziuś m., dziadunio m., dziadeczek m.

:: zgrub. dziadyga m.

 czas. dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadkowy, dziadowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek ojczysty, gw. Górny Śląsk starzyk, upa

 (1.2) dziadek macierzysty, gw. Górny Śląsk starzyk, upa

 (1.3) staruszek, gw. Górny Śląsk starzyk

 (2.2) dziad

Wiktionary


dziaderka

kobieta traktująca młodych ludzi w lekceważący i protekcjonalny sposób


SJP.pl


dziaders

osoba traktująca młodych ludzi w lekceważący i protekcjonalny sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. mężczyzna w sile wieku, zwykle wpływowy, który traktuje kobiety lub młode osoby lekceważąco, protekcjonalnie, przedmiotowo, z poczuciem wyższości

 (1.2) pot. obraź. mężczyzna wykorzystujący swoją uprzywilejowaną pozycję społeczną do budowania swojego wizerunku

 (1.3) pot. żart. osoba o poglądach, gustach lub sposobie bycia, które zdaniem komentatora są przestarzałe i nieadekwatne do teraźniejszości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla politycznych dziadersów kobiety to kwiatek u kożucha umilający życie: „całujemy panie w rączki”, ale do władzy się oczywiście nie nadają, bo – jak wiadomo – ich macice wędrują, wpadają w histerię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaderyzm m., dziadertwo n., dziadek m., dziadyga m., dziad m., dziadulo m., dziadzio m., dziadziuś m., dziadziunio m., dziadulek m., pradziad m., pradziadek m., prapradziad m., prapradziadek m., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziady nmos., dziadówka ż., dziadówa ż.

:: fż. dziaderka ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziaderski, dziadkowy, dziadowy, dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary


dziaderski

→ dziaders


SJP.pl

Patrz:

dziaders

dziaderstwo

poglądy typowe dla dziadersa


SJP.pl


dziadeusz

żartobliwie o kimś przypominającym dziada


SJP.pl


dziadkers

żartobliwie: staruszek


SJP.pl


dziadkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziadkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziadkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
  • Dziadkowice – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Dziadkowice
  • Dziadkowice – gromada

Wikipedia


dziadkowicki

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowski


SJP.pl


dziadkowie

rodzice ojca lub matki; babcia z dziadkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. rodzice rodziców; babcia i dziadek

 (1.2) lm. zob. dziadek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama wspominała, jak dziadkowie nie chcieli zgodzić się na jej ślub z tatą.

 (1.2) W czasie rodzinnego obiadu dziadkowie rozmawiali o polityce, a babcie o szydełkowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑatˈkɔvʲjɛ, AS: ʒ́atkovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary


dziadkowiec

nazwisko


SJP.pl


dziadkowizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadowizna

Wiktionary


dziadkowski

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowicki


SJP.pl


dziadkowy

przymiotnik od: dziadek


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do dziadka, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziaders mzw./mos.

 czas. zdziadzieć

Wiktionary


dziadocen

żartobliwie: epoka rządów starych osób o konserwatywnych poglądach


SJP.pl


dziadoch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kiść ogona wolego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. biedak

Wiktionary

Dziadoch (nazwa oboczna: Kołek) – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek, na lewym brzegu Noteci. Do 31 grudnia 2016 część wsi Teresewo pod nazwą Dziadak.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑadɔx, AS: ʒ́adoχ

Wiktionary


dziadocha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. obręcz żelazna do szczepiania pługa z kółkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈdɔxa, AS: ʒ́adoχa

Wiktionary


dziadoparking

potocznie: prowizoryczny, zwykle nielegalny parking


SJP.pl


dziadostwo

dawniej: dziadek z żoną; dziadkowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. coś tandetnego lub lichego

 (1.2) pogard. grupa ludzi biednych lub niepoważanych

 (1.3) pot. życie osoby biednej, ubogiej

 (1.4) pot. grupa żebraków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadek mos., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

 czas. dziadować ndk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, chłam, tandeta, lipa, bubel

 (1.3) nędza, ubóstwo

Wiktionary


dziadosz

nazwisko


SJP.pl

Dziadosz – polskie nazwisko.

Wikipedia


dziadoszanie

śląskie plemię słowiańskie, zamieszkujące we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą


SJP.pl

Dziadoszanie, Dziadoszyce, Dziadosicze ( Dadosesani, Diedesisi, Diedesi, Diedesa, Dedosize, Dedosese) – plemię słowiańskie lokalizowane na obszarze środkowego Bobru, w okolicach Szprotawy oraz Głogowa, gdzie rzekomo miałby znajdować się ich gród centralny. Liczne grodziska plemienne znane z okolic Głogowa świadczą o tym, że osadnictwo dziadoszańskie w IX – X w. miało zdecentralizowany charakter.

Wikipedia


dziadoszanin

członek śląskiego plemienia słowiańskiego, zamieszkującego we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą


SJP.pl


dziadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziadować.

 (1.2) pot. pozostawanie w niedostatku, w biedzie

 (1.3) pot. proszenie o jałmużnę, pomoc, wsparcie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziad m., dziadyga m., dziadówka ż., dziadówa ż., dziadostwo n., dziady nmos.

 czas. dziadować ndk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) biedowanie, robienie bokami, klepanie biedy

 (1.3) żebranie, chodzenie po prośbie

Wiktionary


dziadowaty

wyglądający jak dziad


SJP.pl


dziadować

potocznie:
1. żyć w biedzie, niedostatku; biedować;
2. żebrać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. biedować, żyć w biedzie

 (1.2) pot. żebrać

czasownik zwrotny niedokonany dziadować się

 (2.1) gwara. guzdrać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie będzie żadnych granic, będziesz, bracie, jeździł, gdzie ci się podoba. Nie będzie już nigdy wojen, a naród nie będzie tak dziadował, jak przedtem, bo wszystko kupisz bez cła.

 (1.2) Pod sklepem dziadował jakiś brudny mężczyzna. Twierdził, że stracił pracę i mieszkanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadostwo n., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary


dziadowicz

nazwisko


SJP.pl


dziadowizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadzizna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

 (1.2) reg. grunt otrzymany po matce

Wiktionary

Dziadowizna – według TERYT jest to część miasta Kraśnika w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim. Według Geoportalu miejscowość znajduje się w granicach wsi Pasieka-Kolonia, którą wyłączono z Kraśnika 1 stycznia 1973.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dziadkowizna

 (1.2) babizna

Wiktionary


dziadownia

potocznie:
1. miejsca zaniedbane lub niewłaściwie funkcjonujące;
2. dom starców;
3. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, szmateks, szmatland, bublownia


SJP.pl

Dziadownia – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


dziadowokłodzki

przymiotnik od: Dziadowa Kłoda


SJP.pl


dziadowski

1. potocznie: należący do żebraka, żebraczy;
2. potocznie: mało wart; tandetny, nędzny;
3. dawniej: należący do przodka, dziada;
4. po dziadowsku - nędznie, byle jak, jak żebrak


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) należący do żebraka, właściwy żebrakowi

 (1.2) tandetnie zrobiony, licho, nędznie wyglądający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos., dziadostwo n., dziadek mzw./mos.

 przysł. dziadowsko

 czas. dziadować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żebraczy

 (1.2) nędzny, kiepski, lichy

Wiktionary


dziadowsko

przysłówek

 (1.1) licho, nędznie, tandetnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mzw./mos.

Wiktionary


dziadowskość

→ dziadowski


SJP.pl

Patrz:

dziadowski

dziadowy

przymiotnik od: dziad


SJP.pl


dziadulek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl


dziadulisko

zgrubienie od: dziadulo


SJP.pl


dziadulo

pieszczotliwie: dziadek; dziadulek, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl


dziadunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadulek, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pieszcz. o dziadku

 (1.2) pot. pieszcz. o starszym mężczyźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na ławeczce parkowej usiadł dziadunio z psem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos., dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos.

 przym. dziaduniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadzio, dziadziuś

 (1.2) dziadzia, dziadzio, staruszek

Wiktionary


dziaduniowy

przymiotnik od: dziadunio


SJP.pl


dziadura

nazwisko


SJP.pl


dziaduszek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziadulek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl


dziaduś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziadulek, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. także żart. dziadek

 (1.2) pieszcz. także żart. staruszek

 (1.3) pieszcz. także żart. żebrak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczęście mam jeszcze obu dziadusiów żyjących.

 (1.2) Jakiś rowerzysta potrącił dziadusia spacerującego alejką parkową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary


dziady

dawny obrzęd ludowy Słowian i Bałtów, wywodzący się z przedchrześcijańskich obrzędów słowiańskich, polegający na zbieraniu się ludu w celu nawiązania kontaktu z duszami zmarłych i pozyskania ich przychylności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kult. rel. obrzęd ludowy z terenu Kresów, podczas którego przywołuje się duchy zmarłych; ; Gloger.

 (1.2) daw. chmury

 (1.3) daw. rupiecie, stare sprzęty

 (1.9) lud. łopian

 (1.10) lud. jeżyna

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dziad

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziady – zwyczaj ludowy Słowian i plemion bałtyckich, wywodzący się z przedchrześcijańskich obrzędów
  • dziady – wędrowni żebracy
  • Dziady – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Dziady – część wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Dziady – część wsi Miechowice Wielkie w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wietrzychowice
  • Dziady – część wsi Rozbórz w woj. podkarpackim, w pow. przeworski, w gminie Przeworsk
  • Dziady – część wsi Topola w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Dziady – album muzyczny polskiej grupy Jar, wydany 4 lipca 2019 roku
  • Dziady – cykl dramatów Adama Mickiewicza
    • Dziady część II – dramat z 1822 roku
    • Dziady część IV – dramat z 1822 roku
    • Dziady część III – dramat z 1832 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W teraźniejszych czasach ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnémi praktykami, i zbytkiem częstokroć nagannym; pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców, i wywołują się dusze nieboszczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziadzio mos., dziadzia mos., dziaduś mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga m., dziad m., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziadek m., dziadziuś m., dziadówka ż., dziadówa ż.

 czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

 przym. dziadowski

 przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) daw. dziadki

 (1.9) łopian, reg. rzep

Wiktionary


dziadyga

pogardliwie o mężczyźnie w starszym wieku; staruch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. mężczyzna, szczególnie stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)  - Ten dziadyga? - Choć on i dziadyga, ale mądry, kuty na cztery nogi, na każdą rzecz, na każde wydarzenie ma swój wybieg chłopski i sposób jaki nieomylny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈdɨɡa, AS: ʒ́adyga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziad mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziad, grzyb, piernik, pryk, staruch

Wiktionary


dziadykiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziadzia

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) infant. pieszcz. dziadek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, otwórz dziadzi drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary


dziadzia-dzidzia

żartobliwie: staruszek ubierający się młodzieżowo


SJP.pl


dziadzieć

potocznie:
1. stawać się starym; starzeć się;
2. stawać się biednym; biednieć


SJP.pl


dziadzina

potocznie: z politowaniem o starym mężczyźnie


SJP.pl


dziadziny

dawniej: należący do dziada, dotyczący dziada; dziadowy


SJP.pl


dziadzio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadulek, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. dziadek

 (1.2) pieszcz. staruszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dziadzio zamieszkał na wsi.

 (1.2) Alejką parkową dreptał jakiś dziadzio, lekko utykając na lewą nogę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziaders mzw./mos., dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

 (1.2) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

Wiktionary


dziadziowie

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl


dziadzisko

zgrubienie od: dziad; pogardliwie lub z politowaniem o starym mężczyźnie albo o żebraku


SJP.pl


dziadziu

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś


SJP.pl


dziadziunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadulek, dziadziuś


SJP.pl


dziadziuś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadulek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: dziadek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadziuś poszedł z Witusiem na spacerek do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑäd͡ʑüɕ, AS: ʒ́äʒ́üś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziadek m., dziad mos./mzw.

Wiktionary


dziadzizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadowizna


SJP.pl


dziadówa

1. obraźliwie: stara kobieta; starucha;
2. potocznie: coś kiepskiego; dziadówka


SJP.pl


dziadówka

1. obraźliwie:
a) żebraczka;
b) uboga kobieta;
2. potocznie: coś kiepskiego; dziadówa;
3. żartobliwie: materiałowa torba na zakupy;
4. kaszubska zupa na maślance z boczkiem i ziemniakami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziadówka – potok w dorzeczu Łososiny w Beskidzie Wyspowym
  • Dziadówka – struga
  • Dziadówka – wzniesienie
  • Dziadówka – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Szczerczewo
  • Dziadówka – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie waraskim, w hromadzie Łoknica

Wikipedia


dziak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Dziak – polski lekarz
  • Dorota Dziak – polska lekkoatletka
  • Feliks Jan Dziak – polski wojskowy
  • Maria Dziak – polska harcerka
  • Waldemar Jan Dziak – polski politolog i pisarz

Wikipedia


dziaknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. dziakować)

 (1.1) daw. środ. więz. i przestęp., także. skrót|ochweśn.|kmina ochweśnicka, gwara ochweśnicka|w:Gwara ochweśnicka. dać

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) daw. środ. więz. i przestęp. wziąć uderzyć

 (2.5) daw. środ. więz. i przestęp. rozniecić, rozpalić, wykrzesać (ogień)

 (2.6) gw-pl|Borki Wielkie, powiat sztumski. dźgnąć, ukłuć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (3.1) daw. środ. więz. i przestęp. pójść

 (3.2) daw. środ. więz. i przestęp. pojechać

 (3.3) gw-pl|powiat rypiński, powiat toruński. dać łapówkę

czasownik zwrotny dokonany dziaknąć się

 (4.1) daw. środ. więz. i przestęp. puścić się (w pościg)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dać.; daw. środ. więz. i przestęp. dziachnąć, dziagnąć

 (2.1) zob. wziąć.; daw. środ. więz. i przestęp. zachetrać

 (2.2) zob. wypić.; daw. środ. więz. i przestęp. podkirzyć, chirnąć

 (2.3) zob. zażyć.

 (2.4) zob. uderzyć.; daw. środ. więz. i przestęp. gwizdnąć, szurnąć, zająć, dziakować klap

 (2.5) zob. rozniecić, rozpalić, wykrzesać.

 (2.6) zob. dźgnąć, ukłuć.

 (3.1) zob. pójść.; daw. środ. więz. i przestęp. potaszczyć

 (3.2) zob. pojechać.; daw. środ. więz. i przestęp. poknać

Wiktionary


dziakować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) środ. więz. i przestęp., gw-pl|Lwów., skrót|ochweśn.|kmina ochweśnicka, gwara ochweśnicka|w:Gwara ochweśnicka. dawać

 (1.2) skrót|ochweśn.|kmina ochweśnicka, gwara ochweśnicka|w:Gwara ochweśnicka. robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) środ. przestęp. Jak będziesz w kwaczu, szpanuj, dziakuję ci na lufcie grypsankę, byś kumał co miniasz zitać.

Wiktionary


dziakło

dawna danina zbożowa na Litwie


SJP.pl


dziamać

1. jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli;
2. robić coś bardzo wolno, źle i niedokładnie;
3. w zwrocie "nic nie dziamie" - nic nie rozumie


SJP.pl


dziamdzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziamdziać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niedziamdzianie n.

 czas. dziamdziać ndk.

Wiktionary


dziamdziać

mlaskać przy jedzeniu


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przeżuwać coś powoli, najczęściej mlaszcząc

 (1.2) dłubać przy czymś, robić coś bez przekonania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowa na pastwisku dziamdzia trawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑãmʲd͡ʑät͡ɕ, AS: ʒ́ãmʹʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziamdzianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeżuwać, mlaskać

Wiktionary


dziamgać

mówić dużo i szybko


SJP.pl


dziamgotać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. narzekać, skarżyć się

 (1.2) gw-pl|Warszawa. mówić, gadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostajesz praktyczne porady doświadczonych forumowiczów i jeszcze śmiesz dziamgotać?

 (1.2) Zauważyłem, że ludzie gadatliwi z natury łapią nowy język o wiele szybciej. Mają w sobie ten mus i muszą dziamgotać, a że nie mają okazji w swoim języku, więc dziamgotają w obcym, bez wyboru.

 (1.2) Na drugim końcu pisuarów dziamgotało między sobą trzech niskich Japończyków w identycznych ciemnych garniturach i z czarnymi fryzurami na jeża. Dziwny to szwargot, nie widzę szans, żeby się u nas przyjął.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. mówić.; gw-pl|Warszawa. bełkotać, brechtać, brąchać, chlapać, gamzać, mordziatkować

Wiktionary


dziamkać

jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli; dziamać


SJP.pl


dziamolić

narzekać, nudzić


SJP.pl


dziamski

nazwisko


SJP.pl


dzianet

piękny koń wierzchowy lub cugowy rasy hiszpańskiej, włoskiej lub tureckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. piękny, rasowy koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woland osadził swego dzianeta na kamienistym, posępnym, płaskim szczycie i odtąd jeźdźcy pojechali stępa, nasłuchując, jak podkowy ich rumaków biją o żwir i kamienie.

 (1.1) Nazajutrz przysłał pan hetman dla Wołodyjowskiego bułanego dzianeta wielkiej wartości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑãnɛt, AS: ʒ́ãnet

Wiktionary


dzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑä̃ɲɛ, AS: ʒ́ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

 rzecz. dzieje nmos.

 przym. dziejowy

Wiktionary


dzianina

wyrób włókienniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. materiał powstający przez tworzenie oczek z przędzy i łączenie ich;

 (1.2) włók. wyrób z dzianiny (1.1)

Wiktionary

Dzianina, dzianka – wyrób włókienniczy powstający w procesie dziania z jednej lub wielu nitek tworzących połączone ze sobą oczka (pętle z nitek).

Dzianina może być luźna lub gęsta, charakteryzuje się wysoką sprężystością; produkowana jest z przędzy dziewiarskiej w procesie dziania ręcznego lub maszynowego, a następnie odpowiednio wykańczana. Może mieć określony kształt lub występować jako materiał metrażowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑä̃ˈɲĩna, AS: ʒ́ä̃ńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać ndk.

 przym. dzianinowy

Wiktionary


dzianinopodobny

mający niektóre właściwości dzianiny; przypominający dzianinę


SJP.pl


dzianinowiec

rzemieślnik pracujący przy wyrobie dzianin


SJP.pl


dzianinowy

przymiotnik od: dzianina


SJP.pl


dzianwa

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; gajlardia


SJP.pl


dziany

1. zrobiony z dzianiny;
2. potocznie: bogaty, zamożny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kraw. wykonany z dzianiny

 (1.2) pot. zamożny, bogaty

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika dziać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nadziany

Wiktionary


dziara

potocznie: tatuaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. tatuaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale masz zajebistą dziarę na plecyecach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziarg m., dziarganka ż., dziaranie n., wydziarnie n.

 czas. dziargać, dziarać ndk., wydziarać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziarg, dziarganka

Wiktionary


dziarać

potocznie: tatuować; dziabać, dziergać, dziargać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydziarać)

 (1.1) pot. tatuować, robić tatuaż

 (1.2) pot. dziarać (1.1) regularnie

 (1.3) pot. robić sobie tatuaż na jakiejś części ciała

czasownik zwrotny niedokonany dziarać się (dk. wydziarać się)

 (2.1) pot. mieć robiony tatuaż

 (2.2) pot. robić samemu sobie tatuaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy zaangażowani w imprezę tatuatorzy będą dziarać tęczowe wzory nie biorąc za swoją pracę ani złotówki.

 (1.3) Warto jednak mieć na uwadze, że stopę lepiej dziarać w okresie letnim.

 (2.1) Ozdabianie ciała kojarzy się z kulturą plemiennyemienną. W XX wieku tatuaż zaczął wychodzić poza te grupy, "dziarać" zaczęli się buntownicy, często domowymi sposobami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziara ż.

Wiktionary


dziargać

dziergać; potocznie:
1. robić na drutach, szydełkiem; dzierzgać;
2. haftować, wyszywać;
3. tatuować; dziabać, dziarać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydziargać)

 (1.1) pot. robić na drutach

 (1.2) pot. szydełkować

 (1.3) pot. haftować, wyszywać

 (1.4) pot. tatuować

czasownik zwrotny niedokonany dziargać się

 (2.1) gwara więzienna samookaleczać się, robić sobie sznyty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarɡat͡ɕ, AS: ʒ́argać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziergać ndk., dzierzgać ndk., wydziergać dk., wydziargać dk.

 rzecz. dziara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) dziergać

Wiktionary


dziarka

zdrobnienie od: dziara


SJP.pl


dziarmagowski

nazwisko


SJP.pl


dziarnina

miód pszczeli w stanie skrystalizowanym; krupiec


SJP.pl


dziarno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziarno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
  • Dziarno – osada w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk

Wikipedia


dziarny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|ziemia chełmińsko-dobrzyńska,Grudziądz,Kociewie. dziarski, żwawy

Wiktionary

Dziarny – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława. Jest siedzibą sołectwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. dziarno

Wiktionary


dziarski

książkowo:
1. pełen życia, energii; ochoczy, żwawy;
2. dzielny, waleczny; chwacki, zuchowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. pełen życia, energii, temperamentu

 (1.2) książk. świadczący o dziarskości, energii, temperamencie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarsʲci, AS: ʒ́arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziarskość ż.

 przysł. dziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) chwacki, junacki, żwawy, chyży, energiczny

Wiktionary


dziarsko

przysłówek

 (1.1) w sposób dziarski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziarski

Wiktionary


dziarskość

sposób zachowania wyrażający energię, temperament, radość życia; żwawość, żywość, rześkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego kto jest dziarski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziarski

Wiktionary


dziarstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. żwir

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑarstfa, AS: ʒ́arstfa

Wiktionary


dziateczki

zdrobnienie od: dziatki


SJP.pl


dziatki

dawniej: dzieci; dziatwa, dzieciarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. dzieci

Wiktionary

Dziatki ( Дзеткі; Детки) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Zabłoć.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie lidzkim, w gminie Zabłoć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyknęły dziatki, do ojca przypadły, || Tulą się pod płaszcz na łonie […]

 (1.1) (…) Nie róbcie małych sierotami dziatek || I młodej małżonki wdową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑatʲci, AS: ʒ́atʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieci, dziatwa, potomstwo

Wiktionary


dziatkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziatkowiak

nazwisko


SJP.pl


dziatwa

przestarzale: dzieci; dziatki, dzieciarnia


SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (1.1) przest. lub książk. niedorosłe potomstwo; dzieci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieci, dziatki, potomstwo

Wiktionary


dziać

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) włók. robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem

 (1.2) stpol. mówić

czasownik zwrotny niedokonany dziać się

 (2.1) odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia wieczorami działa nam sweterki.

 (2.1) Co tam się dzieje za tym krzakiem?

 (2.1) Strach pomyśleć, co się będzie działo, jako że politycy obiecywali cud gospodarczy, a wyszedł bubel z bezrobociem w tle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑät͡ɕ, AS: ʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzianie n., dzieło n., dzianina ż., dzieje nmos., nadzieja ż.

 czas. nadziać, zadziać się

 przym. dziejowy, dziany

Wiktionary


dział

część książki, czasopisma, wystawy poświęcona określonym zagadnieniom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

 (1.2) część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom

 (1.3) część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom

 (1.4) część instytucji

 (1.5) daw. podział, zwłaszcza majątku

 (1.6) część własności przypadająca komuś z podziału

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) D. lm. zob. działo.

forma czasownika.

 (3.1) 3 os. lp. m. czasu przeszłego zob. dziać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dział – komórka organizacyjna, np. w prokuraturze rejonowej
  • dział administracji rządowej
  • dział wód
  • Dział – pasmo górskie w Bieszczadach
  • Dział (555 m) – wzniesienie we wsi Wilkowisko w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Dział (1027 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich,
  • Dział(665 m n.p.m.) – szczyt w północno-wschodniej części Beskidu Niskiego, w Paśmie Bukowicy
  • Dział (830 m n.p.m.) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich, w paśmie Wysokiego Działu
  • Dział – część miasta Rabka-Zdrój
  • Dział – część miasta Ropczyce
  • Dział – część miasta Świątniki Górne
  • Dział – część miasta Zagórz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) Którym działem biologii chciałbyś się zająć na proseminarium?

 (1.5) Postanawiamy, że gdy mąż po śmierci swojej żony przeprowadził dział dóbr z synami swoimi, którego to działu odmówić nie mógł, a dział ten nie został potwierdzony prze nas lub naszego starostę, to po śmierci ojca działu dokonanego wzruszyć nie mogą, ojcowską część powinni tylko rozdzielić.

 (1.6) Z jednej strony służył Amigo, tak bowiem nazwałem pudla, z drugiej ulubiona koza szarpała mnie pyszczkiem za rękaw, domagając się swego działu.

 (2.1) Ledwie jednak usnął smacznie a głęboko, gdy zbudził go huk dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaw, AS: ʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., dzielenie n., podzielnica ż.

 czas. dzielić ndk.

 przym. działowy

Wiktionary


działa

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się


SJP.pl


działacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polski futbol leży na łopatkach, za to działacze PZPN mają się jak pączki w maśle.

 (1.1) Wiadomość o audiencji przeniknęła do prasy dwa dni po wyjeździe z Włoch działaczy afrykańskich i odbiła się szerokim echem w świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawat͡ʃ, AS: ʒ́au̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działanie n., działalność ż.

:: fż. działaczka ż.

 czas. działać ndk.

Wiktionary


działaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lech Wałęsa zagrzewa irańskie działaczki do walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwat͡ʃka, AS: ʒ́au̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działanie n.

:: fm. działacz m.

 czas. działać ndk.

Wiktionary


działaczowski

→ działacz


SJP.pl

Patrz:

działacz

działak

nazwisko


SJP.pl


działalność

1. zespół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu; działanie, praca;
2. funkcjonowanie czegoś lub wpływ na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

 (1.2) oddziaływanie czegoś, wpływ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPR pobudza i popiera działalność związków zawodowych [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: ʒ́au̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działacz mos., działaczka ż., działanie n.

 czas. działać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywność

Wiktionary


działalny

dawniej: działający, zdolny do działania


SJP.pl


działanie

1. zwykle w lm: akcja wojskowa, walka zbrojna;
2. w matematyce: operacja na elementach zbioru, np. działania arytmetyczne na liczbach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

 (1.2) mat. funkcja, na ogół dwuargumentowa i tradycyjnie oznaczana określonym symbolem pomiędzy jej argumentami;

 (1.3) odczasownikowy od|działać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • działanie (fizyka)
  • działanie algebraiczne
  • działanie (socjologia)
  • działanie – forma czynu w prawie
  • działania – pojęcia z zakresu wojskowości

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musimy podjąć działania w celu odebrania naszej własności.

 (1.2) Cztery działania arytmetyczne: dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie.

 (1.3) Do działania silnika potrzebne jest paliwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwãɲɛ, AS: ʒ́au̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działaczka ż., działacz mos., działalność ż.

 czas. działać

Wiktionary


działaniowy

związany z działaniem, nastawiony na praktyczne wykonanie


SJP.pl


działać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) aktywnie uczestniczyć, pracować

 (1.2) być sprawnym, funkcjonować

 (1.3) wywoływać określony efekt (o leku)

 (1.4) stpol. czynić, robić

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. robić masło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pięciu lat działa on w organizacjach charytatywnych.

 (1.2) Maszyna działa bardzo dobrze.

 (1.3) Ten lek dobrze działa na moją chorobę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawat͡ɕ, AS: ʒ́au̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działaczka ż., działalność ż., działacz mos., działanie n.

 czas. zadziałać dk., zdziałać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński szwóngować

Wiktionary


działdowianin

mieszkaniec Działdowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Działdowa

 (1.2) osoba pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działdowianin podejrzany za przestępstwa narkotykowe i kradzieże z włamaniem nie może opuszczać kraju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n.

:: fż. działdowianka ż.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowianka

mieszkanka Działdowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkanka Działdowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nietrzeźwa działdowianka potrąciła policjanta na służbie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n.

:: fm. działdowianin m.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowo

miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|-

Działdowo ( Soldau) – miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim. Położone jest na Wzniesieniach Mławskich, nad rzeką Działdówką (nazwa odcinka Wkry); w pobliżu przebiega droga ekspresowa S7. Działdowo leży na Mazurach, w południowej części historycznych Prus Górnych, na obszarze dawnej ziemi Sasinów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑawˈdɔvɔ, AS: ʒ́au̯dovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działdowianin m., działdowianka ż., Działdówka ż.

 przym. działdowski

Wiktionary


działdowski

związany z Działdowem, dotyczący Działdowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Działdowa, związany z Działdowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Działdowo n., Działdówka ż., działdowianin m., działdowianka ż.

Wiktionary


działeczka

zdrobniale o działce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: działka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwɛt͡ʃka, AS: ʒ́au̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., działkowicz m.

 przym. działkowy

Wiktionary


działka

1. kawałek ziemi na terenie miasta lub poza nim, służący mieszkańcowi miasta do odpoczynku, uprawy warzyw, owoców itp.;
2. obszar gruntu przeznaczony pod uprawy rolne lub zabudowę;
3. przedział między dwoma kreskami podziałki na przyrządzie pomiarowym;
4. potocznie: zakres czyichś obowiązków;
5. potocznie: część przypadająca na kogoś po podziale;
6. potocznie: porcja narkotyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

 (1.2) ogrod. pot. ogród działkowy

 (1.3) pot. należna komuś część czegoś, np. pieniędzy

 (1.4) pot. porcja narkotyku

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: działko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • działka ewidencyjna (geodezyjna) – jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości)
  • działka gruntu – część lub całość nieruchomości gruntowej
  • działka siedliskowa – działka gruntu pod zabudowaniami gospodarstwa rolnego lub działka mogąca służyć pod taką zabudowę
  • działka budowlana – zabudowana działka gruntu
  • działka robocza – część obiektu budowlanego, w którym mają być realizowane określone ciągi robót budowlanych
  • działka (botanika) – fragment kielicha kwiatowego lub niezróżnicowanego okwiatu
  • Działka – część wsi Brzozówka w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • ogród działkowy – potocznie „działka”
  • działki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sprzedaży sąsiedniej działki zyskali zarówno sprzedający, jak i kupujący.

 (1.3) Gdy obie osoby odgadną właściwie albo obie popeł­nią błąd, docho­dzi do remisu – ale kasyno i tak pobiera dzie­się­cio­pro­cen­tową działkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawka, AS: ʒ́au̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działkowiec m., działkowanie n., dzielenie n., podział m., dział m., podzielenie n., dzielna ż., dzielnik m.

:: zdrobn. działeczka ż.

 czas. działkować ndk., dzielić ndk., podzielić dk.

 przym. działkowy, działowy, podzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parcela, ziemia, grunt

 (1.2) ogród działkowy, ogródek działkowy

Wiktionary


działkarz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkowiec


SJP.pl


działking

żartobliwie: spędzanie wolnego czasu na działce


SJP.pl


działko

zdrobnienie od: działo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: działo

 (1.2) wojsk. małe działo, armata kalibru 20-50 mm;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) W. lp. od: działka

Wiktionary

Działko – popularne określenie małokalibrowych dział (najczęściej armat) o kalibrze od 20 mm do ok. 50 mm.

W zależności od przeznaczenia i konstrukcji wyróżnia się:

W zależności od konstrukcji wyróżnia się m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szkarłatne wiązki cząstek przeleciały ze świstem tuż nad głową szeregowego Emona Krefa i trafiły w działko za jego plecyecami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działo n., działon mrz., działownia ż.

 przym. działowy, działkowy

Wiktionary


działkować

potocznie: spędzać czas na działce


SJP.pl


działkowicz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowiec, działkarz


SJP.pl


działkowiczka

→ działkowicz


SJP.pl

Patrz:

działkowicz

działkowiec

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkarz


SJP.pl


działkowy

przymiotnik od: działka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z działką, dotyczący działki

 (1.2) związany z działkiem, dotyczący działka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑawˈkɔvɨ, AS: ʒ́au̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działka ż., działeczka ż., podział m., przedział m., przedziałek m., dzielenie n., podzielenie n., działko n.

 czas. dzielić ndk., podzielić dk.

 przym. działowy, przedziałowy

Wiktionary


działo

broń palna miotająca pociski o kalibrze ponad 20 mm na znaczne odległości, za pomocą ciśnienia gazów powstałych ze spalania prochu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wojsk. broń palna dużego kalibru miotająca pociski na znaczne odległości;

 (1.2) stpol., także. gw-pl|Brasławszczyzna. dzieło, czyn, praca, wykonanie czegoś

 (1.3) stpol. dzieło, wytwór artystyczny lub rzemieślniczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Krakowskie. niezgrabny człowiek

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. n. przesz. od: dziać

Wiktionary

Działo – lufowa artyleryjska broń palna o kalibrze co najmniej 20 mm. Dawniej ogólna nazwa machin miotających używanych od XIV wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okręt wyposażono w działa uniwersalne.

 (1.3) Gospodzinie Wszechmogący, / (…) Pomoży mi to działo słożyć, Bych je mogł pilnie wyłożyć / Ku Twej fały rozmnożeniu (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑawɔ, AS: ʒ́au̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działon mrz.

:: zdrobn. działko n.

 przym. działowy

Wiktionary


działobitnia

w wojsku: stanowisko ogniowe baterii artyleryjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. umocnione stanowisko baterii artyleryjskiej wraz ze schronami i magazynami amunicji

Wiktionary

Działobitnia – stanowisko ogniowe działa, w pełni wyposażone; składa się z:

Działobitnie mogą być polowe lub stałe, otwarte lub zamknięte. Kilka działobitni w zespole tworzy baterię.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działobicie n.

Wiktionary


działolejnia

dawniej: odlewnia dział; ludwisarnia


SJP.pl


działomiar

przyrząd artyleryjski używany do określania ciężaru lub kalibru kul armatnich


SJP.pl


działon

jednodziałowa, najmniejsza jednostka artylerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. najmniejsza jednostka artylerii, składająca się z działa i jego obsługi;

Wiktionary

Działon – najmniejszy pododdział ogniowy w artylerii zawierający jedno działo z obsługą i środkiem transportu. W kawalerii dodatkowo zawierał jaszcze i przodki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działo n., działko n., działonowy m., działownia ż.

 przym. działonowy

Wiktionary


działonowy

przymiotnik od: działon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z działonem, dotyczący działonu

Wiktionary

Działonowy – żołnierz, członek obsługi działa pełniący zbliżone ale odmienne funkcje w zależności od rodzaju wojsk w jakim służy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działon m., działownia ż.

Wiktionary


działoszyce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Działoszyce – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyce i parafii Trójcy Świętej w Działoszycach. Położone w widłach rzek Jakubówka i Sancygniówka, która jest dopływem rzeki Nidzica. Przez środek miasta przechodzi DW768.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑawɔˈʃɨt͡sɛ, AS: ʒ́au̯ošyce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. działoszycki

Wiktionary


działoszycki

przymiotnik od: Działoszyce


SJP.pl


działoszyczanin

mieszkaniec Działoszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


działoszyczanka

mieszkanka Działoszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


działoszyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Działoszyn – miasto w środkowo-południowej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyn, położone na obszarze historycznej ziemi wieluńskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑaˈwɔʃɨ̃n, AS: ʒ́au̯ošỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. działoszynianin m., działoszynianka ż.

 przym. działoszyński

Wiktionary


działoszynianin

mieszkaniec Działoszyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


działoszynianka

mieszkanka Działoszyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


działoszyński

przymiotnik od: Działoszyn


SJP.pl


działownia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania dział


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. pomieszczenie lub budynek do przechowywania sprzętu artyleryjskiego;

Wiktionary

Działownia – zamknięte pomieszczenie do przechowywania sprzętu artyleryjskiego.

Pomieszczenia te muszą spełniać pewne wymagania. Należą do nich: zabezpieczenie przeciwpożarowe oraz posiadanie odpowiedniej ilości bram wjazdowych. Działownie do przechowywania sprzętu artyleryjskiego wyposażonego w urządzenia elektroniczne, zimą powinny być ogrzewane. Poza przeglądami oraz obsługą technicznego sprzętu, można w ograniczonym stopniu przeprowadzać szkolenie obsługi dział.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. działo n., działon m., działko n., działonowy m.

 przym. działowy, działonowy

Wiktionary


działowski

nazwisko


SJP.pl


działowy

1. przymiotnik od: działo, np. wózek działowy;
2. przodek działowy - pojazd dwukołowy będący podporą części ogonowej działa w czasie jazdy, przewożący również skrzynię z amunicją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. kanonier

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z działem, dotyczący działu

 (2.2) związany z działem, dotyczący działa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. działo n., działko n.

 (2.1)

 rzecz. dział m., dzielenie n., podział m.

Wiktionary


działyński

nazwisko


SJP.pl


działówka

cienka ścianka bez funkcji konstrukcyjnej, oddzielająca pomieszczenia; ścianka działowa


SJP.pl


dziażka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. pasek

Wiktionary


dzicz

1. dzicy, niecywilizowani ludzie; barbarzyńcy;
2. teren nieuprawiany, pozostający w stanie pierwotnym;
3. dzika zwierzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa prymitywnych, dzikich, niecywilizowanych ludzi

 (1.2) odludne, nieuprawiane miejsce

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑit͡ʃ, AS: ʒ́ič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziczenie n., dzikus m., dziki mos., dziczyzna ż., dzikość ż., dzik m., dzikuska ż., dziczek m., dziczę n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołota

 (1.2) pustkowie, odludzie

Wiktionary


dziczej

dotyczący dzika


SJP.pl


dziczek

1. zdrobnienie od: dzik;
2. młoda roślina wyrosła z nasienia dzikich lub uprawnych roślin uszlachetniana później za pomocą szczepienia lub oczkowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. warchlak

 (1.2) młody lub mały dzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) ogrod. drzewo lub krzew z gatunku uprawianego przez człowieka, który naturalnie wysiał się sam w jakimś miejscu

 (2.2) ogrod. dziki pęd na drzewie owocowym albo krzewie ozdobnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) pot. odludek

Wiktionary

Dziczek ( Vorderer Sauberg) – szczyt (732 m n.p.m.) w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych.

Szczyt położony w środkowej części Gór Sowich, zbudowany z prekambryjskich paragnejsów i migmatytów, porośnięty lasem świerkowo-bukowym.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Z ogólnych zasad szczepienia należy wymienić tę przede wszystkim, że aby szczepienie się udało muszą zraz (…) i dziczek należeć albo do jednego gatunku, albo też do gatunków czy rodzajów sobie pokrewnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik mzw., dzicz ż.

 przym. dziczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. dziczka

Wiktionary


dziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́ičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziczeć

 przym. dziczy, dziki, zdziczały

 rzecz. zdziczenie n., dzik mzw., dziczyzna ż., dziki mos., dzikuska ż.

Wiktionary


dziczeć

stawać się dzikim


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) o roślinach i zwierzętach: stawać się dzikim, wracać do naturalnego stanu

 (1.2) o człowieku: stawać się dzikim, tracić cechy kogoś cywilizowanego

 (1.3) o człowieku: odwracać się, stronić od innych, tracąc umiejętność obcowania z ludźmi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdy człowiek z nikim nie spotyka się, robi się dziwny - dziczeje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑit͡ʃɛt͡ɕ, AS: ʒ́ičeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzicz ż., dzikość ż., dzik m., dzikus m., dzikuska ż., dzikusek m., dziki m., dziczyzna ż., dziczenie n., zdziczenie n., dzikowanie n.

 czas. zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. dziki, dziczy, zdziczały

 przysł. dziko

Wiktionary


dziczka

dzikie drzewo owocowe lub młode drzewko przeznaczone do szczepienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta stroniąca od ludzi

Wiktionary

Dziczka – termin z zakresu sadownictwa, który może oznaczać:

Wikipedia


dziczy

dotyczący dzika


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dzikiem; dotyczący dzika

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do dzika, będący jego własnością

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D., C., Ms., W. lp. i D. lm. od dzicz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto scedowało dziczy problem na wspomniane już koło łowieckie.

 (1.1) — No ładnie, znalazłem się w środku dziczego stadka — pomyślałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑit͡ʃɨ, AS: ʒ́ičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik m., dziczyzna ż., dziczek m., dziczę n., dzikość ż., dziczenie n., zdziczenie n., dziki mos., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary


dziczyzna

mięso z dzikich zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso z ubitej zwierzyny łownej

 (1.2) kulin. potrawa z dziczyzny (1.1)

Wiktionary

Dziczyzna – mięso pozyskane z upolowanych zwierząt łownych żyjących w stanie dzikim (ssaków i ptaków), przeznaczone do spożycia przez ludzi. Wprowadzanie dziczyzny do obrotu podlega wymaganiom higienicznym i kontroli urzędowej, w tym nadzorowi weterynaryjnemu. Dziczyzna jest opisywana jako mięso o wysokiej zawartości białka i relatywnie niskiej zawartości tłuszczu, przy czym skład zależy m.in. od gatunku, wieku, płci, sezonu i warunków środowiskowych zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjedliśmy pieczeń z dziczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈt͡ʃɨzna, AS: ʒ́ičyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziki m., dzikość ż., dzik m., dzicz ż., dzikus m., dzikuska ż., dzikarz m., dziczenie n., zdziczenie n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary


dziczyć

dawniej: dziczyć się - unikać, omijać kogoś, stronić od ludzi


SJP.pl


dzida

1. dawna broń składająca się z długiego drzewca, na którym osadzone jest ostrze;
2. potocznie: najniższa ocena w szkole;
3. obraźliwie: głupia, nieogarnięta kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

 (1.2) żart. członek męski

 (1.3) środ. med. cewnik do wkłucia centralnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na przedmieściu pokazują mi stertę połamanych dzid, łuków, maczug i strzał. Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopia, lanca, pika, spisa

 (1.3) kateter, wkłucie centralne

Wiktionary


dzidek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Dzidosław (rzadkie imię męskie)


SJP.pl


dzidkowski

nazwisko


SJP.pl


dzidosz

dzidosz mglisty - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dzidosław

rzadkie imię męskie


SJP.pl


dzidzia

1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) infant. małe dziecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzidziuś mzw., bobas mzw.

Wiktionary


dzidzia-piernik

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. obraź. lub żart. dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś miała klasę, ale dziś to taka dzidzia-piernik.

 (1.1) Widziałem Kazika z jakąś dzidzią-piernik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑid͡ʑa‿ˈpʲjɛrʲɲik, AS: ʒ́iʒ́a‿pʹi ̯erʹńik

Wiktionary


dzidziulka

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziuś


SJP.pl


dzidziunia

dzidzia;
1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska


SJP.pl


dzidziusiek

zdrobnienie od: dzidziuś


SJP.pl


dzidziuś

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziulka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. małe dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś moim kochanym dzidziusiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑid͡ʑüɕ, AS: ʒ́iʒ́üś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemowlę, dzieciątko, brzdąc, malec, maleństwo, bobasek

Wiktionary


dziec.

skrót od: dziecięcy


SJP.pl


dziechciarz

nazwisko


SJP.pl


dziechcioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziegciarz

Wiktionary


dzieci-kwiaty

dzieci kwiaty;
1. masowy, pacyfistyczny ruch młodzieży w latach 60. XX wieku; flower power, flower-power, ruch hippisowski;
2. hippisi


SJP.pl


dzieciaczek

zdrobnienie od: dzieciak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: dzieciak

 (1.2) pieszcz. dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baba Jaga namówiła te biedne dzieciaczki, by weszły do komórki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciątko n., Dzieciątko n., dziecko n., dzieciak mos., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty, dziecięcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malec, dzieciak

Wiktionary


dzieciaczyna

z politowaniem lub współczuciem o dziecku płci męskiej


SJP.pl


dzieciaczysko

zgrubienie od: dzieciak; z politowaniem o dziecku


SJP.pl


dzieciak

potocznie:
1. małe dziecko; smarkacz, dzieciuś, dzieciuch;
2. osoba dorosła postępująca w sposób niedojrzały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rub. (czasem pieszcz.) dziecko

 (1.2) przen. pot. dorosły człowiek postępujący dziecinnie, nierozsądnie

Wiktionary

Dzieciak (tytuł oryginalny "The Kid", znany także jako "Disney's The Kid") – amerykańska tragikomedia z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy tylko zabrzmiał dzwonek obwieszczający koniec lekcji, dzieciaki wybiegły przed szkołę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇t͡ɕak, AS: ʒ́ėćak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciaczek m., dziecko n., dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dzieciątko n., dziecię n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dzieciar

potocznie: dziecko, osoba niedorosła; dzieciak, smark, smarkacz, bachor, szczyl


SJP.pl


dzieciarnia

1. gromada dzieci; dziatwa, dziatki;
2. dawniej: pokój dla dzieci; pokój dziecinny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. gromada dzieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieciarnia biegła za samochodem wyciągając ręce z prośbą o coś do jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: ʒ́ėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dzieciata

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny


SJP.pl


dzieciaty

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. mający dzieci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕatɨ, AS: ʒ́ėćaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciaczyna, dzieciaczysko, dzieciak mos./mzw., dzieciaczek mzw., dzieciarnia m., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciąteczko n., dziecię n., dziecięctwo n., dziecina ż., dziecinka, dziecinada ż., dzieciniec mrz., dziecinność ż., dzieciństwo n., dziecisko n., dzieciuch mos., dziecko n., dziecięcość ż.

 czas. dziecinnieć

 przym. dziecinny, dziecięcy

 przysł. dziecinnie, dziecięco

Wiktionary


dziecina

z politowaniem: dziecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narodził się Bóg Dziecina; / Niesłychanać to nowina, / Drży w kościele Bóg Dziecina, / Bóg Dziecina.

 (1.1) Trzej królowie jadą z królewską paradą, / Z dalekiej krainy do Dzieciny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecisko n., dzieciniec mrz., dzieciątko, Dzieciątko m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty

 przysł. dziecinnie

Wiktionary


dziecinada

zachowanie dziecinne pewnej osoby kontrastujące z dorosłością; również: sprawa małego znaczenia, wręcz niepoważna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sprawa niepoważna, błaha, prosta

 (1.2) pot. zachowanie niepoważne, dziecinny postępek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gestapo to dziecinada w porównaniu z NKWD. (z Internetu)

 (1.2) Zawsze jak mu się coś nie podoba, to się obraża, „zabiera zabawki” i idzie do domu. To przecież dziecinada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕĩˈnada, AS: ʒ́ėćĩnada

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziecinny, dzieciaty

 rzecz. dziecko n., dzieciństwo n., dzieciniec mrz.

Wiktionary


dzieciniec

dawniej:
1. sezonowe przedszkole organizowane na wsi na okres nasilenia prac w polu;
2. dom dziecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. miejsce gier i zabaw dla dzieci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecina ż., dzieciuch m., dzieciństwo n., dziecinada ż.

 przym. dzieciaty

Wiktionary


dziecinka

pieszczotliwie o dziecku lub w serdecznym zwrocie do osoby dorosłej


SJP.pl


dziecinnie

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla dziecka

 (1.2) naiwnie, niepoważnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa, że chłopcy zachowują się dziecinnie, a ich zamiłowanie do zabawek i komiksów jest żałosne.

 (1.1) To zadanie okazało się dziecinnie proste.

 (1.2) Często zachowuje się dziecinnie, ale w rzeczywistości ma poważne podejście do ważnych spraw.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. dziecinny, dzieciaty

 rzecz. dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dziecinka ż., dziecinność ż., dziecko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) infantylnie

Wiktionary


dziecinniej

stopień wyższy od przysłówka: dziecinnie


SJP.pl


dziecinniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziecinny; bardziej dziecinny


SJP.pl


dziecinnieć

wracać do poziomu umysłowego dziecka, stawać się dziecinnym, naiwnym; infantylnieć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nabierać cech dziecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzieciątko n., dzieciństwo n., dziecko n.

 przym. dzieciaty, dziecinny

 przysł. dziecinnie

Wiktionary


dziecinność

→ dziecinny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecinne; cecha tych, którzy są dziecinni

Wiktionary

Patrz:

dziecinny

Powiązane:

 przym. dziecinny, dzieciaty, dziecięcy

 przysł. dziecinnie

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary


dziecinny

1. właściwy dziecku, taki jak u dziecka; dziecinny;
2. przeznaczony dla dziecka; dziecinny;
3. postępujący jak dziecko; beztroski, naiwny, niepoważny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dziecku, taki jak u dziecka

 (1.2) zachowujący się jak dziecko

 (1.3) przeznaczony dla dziecka; zob. dziecięcy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma 15 (= piętnaście) lat? A taką ma dziecinną buźkę.

 (1.2) Niestety on jest bardzo dziecinny, wstyd się z nim gdzieś pokazać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩnːɨ, AS: ʒ́ėćĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n., dziecinada ż., zdziecinnienie n., Dzieciątko n., dziecinność ż.

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. zdziecinniały, dzieciaty, dziecięcy

 przysł. dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) infantylny, niedojrzały, niefrasobliwy, beztroski, nierozsądny

Wiktionary


dziecino

z politowaniem: dziecko


SJP.pl


dziecinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziecinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
  • Dziecinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce są dwie miejscowości o nazwie Dziecinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩnuf, AS: ʒ́ėćĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecinowiak m., dziecinowianin m.

 przym. dziecinowski

Wiktionary


dzieciobójca

zabójca własnych dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. zabójca dziecka lub dzieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie nie udało się przesłuchać domniemanego dzieciobójcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujt͡sa, AS: ʒ́ėćobui ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójstwo n.

:: fż. dzieciobójczyni ż.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proceder mordowania dzieci, zwłaszcza własnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ONZ w swym dokumencie nie wspomniał o dzieciobójczości ani słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójca mos., dzieciobójczyni ż., dzieciobójstwo n.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójczy

związany z zabiciem dziecka, dotyczący dzieciobójstwa, odnoszący się do dzieciobójstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z dzieciobójstwem, dotyczący dzieciobójstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójca mos., dzieciobójczość ż., dzieciobójczyni ż., dzieciobójstwo n.

Wiktionary


dzieciobójczyni

zabójczyni własnych dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która zabiła własne dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Medea to postać dzieciobójczyni z greckiego mitu o wyprawie po złote runo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔbujˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: ʒ́ėćobui ̯čỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójstwo n.

:: fm. dzieciobójca m.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciobójstwo

zabicie dziecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niezamężna Marja H. z Niwy aresztowana została pod zarzutem dzieciobójstwa. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujstfɔ, AS: ʒ́ėćobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciobójczość ż., dzieciobójca m., dzieciobójczyni ż.

 przym. dzieciobójczy

Wiktionary


dzieciocentryzm

przesadna nadopiekuńczość i bezkrytyczne uwielbienie dzieci


SJP.pl


dzieciofobia

chorobliwy lęk lub niechęć wobec dzieci; pedofobia


SJP.pl


dzieciontko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kult. rel. Dzieciątko

Wiktionary


dziecioodporny

żartobliwie: zabezpieczony przed dziećmi


SJP.pl


dzieciorób

potocznie, z lekceważeniem: o mężczyźnie, który ma dużo dzieci (i niewiele więcej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. mężczyzna mający dużo dzieci, zwłaszcza taki, który ogranicza się tylko do ich płodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dzieciorób nie pracuje: on żyje z zasiłków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕɔrup, AS: ʒ́ėćorup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecioróbstwo n.

Wiktionary


dziecioróbka

→ dzieciorób


SJP.pl

Patrz:

dzieciorób

dziecioróbstwo

potocznie: koncentrowanie się na prokreacji, przywiązywanie nadmiernej wagi do liczby posiadanych dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogardliwie o płodzeniu dzieci, zwłaszcza w większej liczbie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, że rodzi nas się więcej, nie będziesz chyba nazywał dziecioróbstwem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈrupstfɔ, AS: ʒ́ėćorupstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciorób mos.

Wiktionary


dzieciska

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gwara. pieszcz. (także. pejor.) dzieci

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: dziecisko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczekaj, zaraz wybiję tym dzieciskom harce z głów!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecię n., dziecięcość ż., dziecisko n.

 przym. dziecięcy

Wiktionary


dziecisko

ekspresywnie: dziecko; dzieciaczyna, dziecina, dziecinka, dzieciaczysko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. przest. pieszcz. dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Co się ty, Maciek, frasujesz takiem mizernem dzieciskiem? — mówiła nieraz Ślimakowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dziecię n., dziecina ż., dzieciuch mos., dziecięcość ż., dzieciska lm nm.

 przym. dziecięcy, dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzieciaczyna, dziecię, dziecina, dzieciuch, dziecko, milusiński

Wiktionary


dzieciszczko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Poznań. pieszcz. dziecko

Wiktionary


dzieciuch

potocznie:
1. małe dziecko; smarkacz, dzieciak, dzieciuś;
2. lekceważąco: osoba młoda, infantylna, postępująca w sposób niedojrzały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba dorosła postepująca w sposób niedojrzały

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzieciaty

 rzecz. dzieciniec mrz., dziecisko n., dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary


dzieciuchowatość

choroba ziemniaka występująca po opadach poprzedzonych okresem suszy w polu lub w czasie przechowywania w zbyt ciepłym pomieszczeniu


SJP.pl


dzieciuś

potocznie: małe dziecko; smarkacz, dzieciak, dzieciuch


SJP.pl


dzieciąteczko

zdrobnienie od: dzieciątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od dziecko, dzieciątko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wołek, wołek, wołek i osiołek / Dzieciąteczko w żłobie, a w stajence mróz / Kto stworzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecię n., dziecko n., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciństwo n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecię, dziecina, maleństwo

Wiktionary


dzieciątko

1. małe dziecko; niemowlę;
2. śląski zwyczaj dzielenia się prezentami w okresie świąt Bożego Narodzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: dziecię

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam się suszą bety naszego dzieciątka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzieciątko m., dzieciaczek m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n., dziecina ż., dziecię n., dzieciąteczko n.

 przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maleństwo

Wiktionary


dziecię

podniośle albo poetycko: dziecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podn. pieszcz. dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albowiem Dziecię nam się narodziło, Syn został nam dany, na Jego barkach spoczęła władza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciątko n., Dzieciątko n., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n., dzieciąteczko n., dziecisko n., dzieciska nmos.

 przym. dzieciaty, dziecięcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, brzdąc, maluch, szkrab

Wiktionary


dziecięcość

→ dziecięcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecięce; cecha tych, którzy są dziecięcy

Wiktionary

Patrz:

dziecięcy

Powiązane:

 przym. dziecięcy, dzieciaty

 przysł. dziecięco

 rzecz. dzieciństwo n., dziecko n., dziecisko n., dzieciska nmos.

Wiktionary


dziecięctwo

przestarzałe: wiek dziecięcy; dzieciństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. wiek dziecinny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzieciaty

 rzecz. dzieciństwo n.

Wiktionary


dziecięcy

dziecinny;
1. związany z dzieckiem, przeznaczony dla dziecka;
2. właściwy dziecku, taki jak u dziecka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

 (1.2) związany z dziećmi, dotyczący dzieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcię najbardziej cieszy dziecięcy uśmiech.

 (1.1) Po remoncie mieszkania wygospodarowali pomieszczenie na pokoik dziecięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕɛ̃nt͡sɨ, AS: ʒ́ėćẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieciska nmos., dziecisko n., dzieciaczek mzw., Dzieciątko n., dzieciństwo n., dziecięcość ż., dziecko n., dziecię n., dziecinność ż.

 przym. dziecinny, dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. dziecki

Wiktionary


dzieciństwo

pierwszy okres życia człowieka poprzedzający dojrzewanie, lata dziecięce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzieciństwie babcia czytała mi bajki na dobranoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩj̃stfɔ, AS: ʒ́ėćĩĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dzieciaczek mos., dzieciak mos., dzieciarnia ż., dzieciąteczko n., dzieciątko n., dziecię n., dziecięcość ż., dziecięctwo n., dziecina ż., dziecinada ż., dzieciniec mrz., dziecinka ż., dziecinność ż., dzieciuch mos., dziecki mos., Dzieciątko n.

 czas. dziecinnieć ndk.

 przym. dzieciaty, dziecięcy, dziecinny, zdziecinniały, dziecki

 przysł. dziecięco, dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lata dziecięce

Wiktionary


dziecka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzieci

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: dziecko

Wiktionary


dziecki

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zob. dziecski.

przymiotnik

 (2.1) daw. dziecięcy

 (2.2) daw. aresztowany, zajęty, wzięty w sekwestr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡sʲci, AS: ʒ́ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecko n., dzieciństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2) dzieczski

Wiktionary


dziecko

1. człowiek od narodzin do okresu dojrzewania;
2. potomek ludzki niezależnie od wieku, syn albo córka;
3. potomek zwierzęcia;
4. człowiek dorosły zachowujący się naiwnie, niepoważnie (jak dziecko);
5. potocznie: wytwór czyjejś pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

 (1.2) istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia

 (1.3) sport. w grze w palanta: ten, kto ma prawo podbić raz piłkę (dziecko młodsze) lub dwa razy (dziecko starsze)

 (1.4) przen. dzieło, do którego twórca czuje się szczególnie przywiązany emocjonalnie

 (1.5) przen. pejor. pot. osoba niedojrzała emocjonalnie

 (1.6) inform. proces lub obiekt potomny

Wiktionary

Dziecko – człowiek w okresie od urodzenia do osiągnięcia dojrzałości płciowej lub pomiędzy okresem niemowlęcym a wiekiem młodzieńczym. Słowo to może również odnosić się do istoty ludzkiej, która jeszcze się nie urodziła. W ujęciu prawnym termin „dziecko” odnosi się zazwyczaj do osoby małoletniej, czyli takiej która nie osiągnęła lokalnego wieku pełnoletniości. Dzieci mają na ogół mniej praw i obowiązków niż dorośli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej dzieci wyjechały do pracy.

 (1.2) Dziecko wymaga wiele uwagi i cierpliwości.

 (1.4) Ta książka to dzieło mego życia, moje dziecko.

 (1.5) Dałeś się im nabić w butelkę, dziecko z ciebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡skɔ, AS: ʒ́ecko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziecki m., dzieciństwo n., kresy|dzieciuk. m., dzieciarnia ż., dziecinada ż., dziecinnienie n., zdziecinnienie n., dziecięcość ż., dziecinność ż.

:: zdrobn. dziecię n., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciąteczko n., dziecina ż., dzieciaczek m.

:: zgrub. dzieciak m., dziecior m., dzieciuch m.

 czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

 przym. dzieciaty, dziecięcy, dziecinny, daw. dziecki

 przysł. dziecinnie, dziecięco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delfin, infant, latorośl, następca, potomek, progenitura, berbeć; przest. dziecię; pejor. bachor, gówniarz; żart. ablegierek

 (1.2) bobas, dzieciak, dzieciątko, maleństwo, nastolatek, niemowlę, noworodek, osesek, pociecha, przedszkolak, szkrab; lm. dziatki; reg. pozn. dzieciszczko; przest. dziecię; pejor. bachor, gówniarz

 (1.3) bachor

 (1.4) dzieło życia

 (1.5) dzieciak, naiwniak

Wiktionary


dziecski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. (w Wielkim Księstwie Litewskim) posłaniec, egzekutor sądowy lub książęcy, komornik

przymiotnik

 (2.1) stpol. dziecięcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡ssʲci, AS: ʒ́ecsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziecki, przest. dzieczski

Wiktionary


dziectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. dzieciństwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛt͡stfɔ, AS: ʒ́ectfo

Wiktionary


dzieduszycki

nazwisko


SJP.pl


dziedzic

1. właściciel dużego majątku ziemskiego; obszarnik; ziemianin;
2. osoba obejmująca spadek; sukcesor; spadkobierca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która coś po kimś przejmuje

 (1.2) przest. ziemianin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augustyn Dziedzic – sztangista, olimpijczyk
  • Bartosz Dziedzic – aktor teatralny i filmowy
  • Bartosz Dziedzic – producent muzyczny
  • Bolesław Dziedzic – prawnik, minister w Rządzie RP na uchodźstwie
  • Dorota Dziedzic-Chojnacka – poetka, pisarka
  • Emil Dziedzic – pisarz, poeta i publicysta, sekretarz Komitetu Okręgowego PPR na Podkarpaciu
  • Ewa Dziedzic – austriacka polityk
  • Franciszek Dziedzic – ekonomista, geograf rolnictwa, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
  • Grażyna Dziedzic – działaczka samorządowa, nauczycielka, prezydent Rudy Śląskiej
  • Grażyna Dziedzic – artystka malarka
  • Grażyna Dziedzic – wielokrotna mistrzyni Polski w pływaniu
  • Irena Dziedzic – dziennikarka i prezenterka telewizyjna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lucjan został dziedzicem dóbr po swojej matce.

 (1.2) Kolasa dziedzica zajechała przed ganek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇d͡ʑit͡s, AS: ʒ́ėʒ́ic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedziczność ż., dziedzictwo n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

:: fż. dziedziczka ż.

 przym. dziedziczny

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następca, sukcesor, spadkobierca

Wiktionary


dziedzicki

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dziedzicami, dotyczący Dziedzic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dziedzice nmos.

Wiktionary


dziedzictwo

1. dobra otrzymane w spadku; scheda
2. dobra duchowe, kulturalne itp. zostawione jako spuścizna dla następnych pokoleń
3. prawo do objęcia spadku; dziedziczenie, dziedziczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dobra zachowane dla następnych pokoleń

 (1.2) majątek przejęty po kimś

 (1.3) prawo przekazywania czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziedzictwo kulturowe
  • dziedzictwo archeologiczne
  • cykl „Dziedzictwo” – seria 5 książek fantasy napisanych przez Christophera Paoliniego
    • Dziedzictwo – czwarty tom powyższego cyklu
  • Dziedzictwo – powieść Romana Dmowskiego
  • Dziedzictwo – powieść Grahama Mastertona
  • Dziedzictwo – powieść Zofii Kossak
  • Dziedzictwo Heorotu – powieść Larry’ego Nivena, Jerry’ego Pournelle’a i
  • Star Wars: Dziedzictwo – cykl komiksowy
  • Dziedzictwo – amerykańsko-francuski dramat obyczajowy z 1996 r.
  • Dziedzictwo – amerykański serial telewizyjny
  • Dziedzictwo – turecki serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.1) Dziedzictwo to było już wielokrotnie opisywane w literaturze przedmiotu, nie ma więc potrzeby ponawiania szczegółowego opisu tego zjawiska.

 (1.1) Nie powinniśmy zapominać o naszym dziedzictwie kulturowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzic m., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny, bezdziedziczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spuścizna, scheda, sukcesja, puścizna, ojcowizna, patrymonium, dorobek

 (1.2) spadek, scheda, dorobek

 (1.3) dziedziczenie, dziedziczność

Wiktionary


dziedziczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Dziedziczak – polski polityk, politolog, poseł na sejm, działacz harcerski
  • Stanisława Dziedziczak – polska dialogistka

Wikipedia


dziedziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziedziczyć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziedziczenie (biologia)
  • dziedziczenie (prawo)
  • dziedziczenie (programowanie obiektowe)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sądzie zebrali się wszyscy uprawnieni do dziedziczenia po zmarłym.

 (1.1) Kolejną właściwością NTFS jest dziedziczenie uprawnień, dzięki czemu przypisane do folderu uprawnienia domyślnie przenoszą się na wszystkie znajdujące się w nim podfoldery i pliki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́ėʒ́ičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odziedziczenie n., wydziedziczenie n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedzictwo n., dziedziczność ż., Dziedzic m.

 czas. dziedziczyć ndk., odziedziczyć dk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny, dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedziczka

1. kobieta wchodząca w posiadanie czegoś poprzez spadek;
2. dawniej: żona dziedzica lub właścicielka posiadłości ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która coś po kimś przejmuje

 (1.2) przest. właścicielka ziemska albo żona dziedzica

Wiktionary

Dziedziczka (ang. "The Heiress") – amerykański melodramat z 1949 roku w reżyserii Williama Wylera. Obraz powstał na podstawie powieści "Dom na Placu Waszyngtona" autorstwa Henry’ego Jamesa oraz sztuki teatralnej stworzonej przez Ruth i Augustusa Goetzów.

Film został nominowany w ośmiu kategoriach do Oscara, otrzymując ostatecznie cztery statuetki, w tym dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej i za najlepszą muzykę filmową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hrabina Stadnicka, dziedziczka łańcucka, przeznaczyła sporą sumę na ten sierociniec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedziczenie n.

:: fm. dziedzic m.

 przym. dziedziczny

 czas. dziedziczyć ndk., wydziedziczyć dk.

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedzicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dziedziczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odziedziczenie n., dziedziczność ż., wydziedziczenie n., dziedzic mos., dziedziczenie n., dziedziczka ż.

 czas. wydziedziczyć

 przym. dziedziczny

Wiktionary


dziedziczność

1. przekazywanie potomstwu cech genetycznych
2. przekazywanie potomkom urzędu, godności, przekazywalność czegoś w postaci spadku; dziedziczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest dziedziczne

 (1.2) biol. zespół procesów zachodzących podczas powstawania i rozwoju osobniczego organizmów, prowadzący do odtwarzania cech organizmów rodzicielskich;

 (1.3) hist. praw. przekazywalność czegoś na podstawie spadku lub następstwa po przodkach

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W 1953 r. James Watson i Francis Crick odkryli tajemnicę dziedziczności, rozszyfrowując strukturę DNA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzic m., dziedziczka n., dziedzictwo n., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. wydziedziczyć, dziedziczyć ndk., odziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary


dziedziczny

1. objęty po kimś w spadku; spadkowy
2. (o właściwościach fizycznych i psychicznych) przejęty po rodzicach, przekazywany przez przodków
3. o władcy: sprawujący władzę na podstawie sukcesji po przodku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

 (1.2) praw. otrzymywany w spadku

 (1.3) o tytule, stanowisku: podlegający dziedziczeniu, mogący być przeniesiony, rozciągnięty na potomków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy rak piersi jest dziedziczny?

 (1.3) Tylko ty masz dziedziczne prawa do tronu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziedziczyć, odziedziczyć, wydziedziczyć

 rzecz. dziedzic m., dziedzictwo n., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n., Dziedzic mos./ż.

 przym. dziedzicowy

 przysł. dziedzicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) genetyczny, dziedziczony, odziedziczony

 (1.2) dziedziczony, odziedziczony, spadkowy

Wiktionary


dziedziczyć

1. otrzymywać coś w spadku
2. przejmować dobra duchowe, kulturalne itp. zostawione jako spuścizna przez przeszłe pokolenia
3. przejmować cechy genetyczne rodziców, przodków


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. odziedziczyć)

 (1.1) otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci

 (1.2) być uprawnionym do takiego otrzymania

 (1.3) o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

 (1.4) inform. w programowaniu obiektowym o klasie będącej pochodną innej klasy;

 (1.5) inform. mieć takie same uprawnienia jak obiekt nadrzędny (folder, grupa użytkowników)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten stary zegar odziedziczyłem po moim dziadku.

 (1.2) Książę Karol dziedziczy tron Anglii po Elżbiecie II (= drugiej).

 (1.3) Mój syn odziedziczył po moim mężu odstające uszy.

 (1.4) Klasa „Wikipedysta” dziedziczy po klasie „Internauta”.

 (1.5) Pamiętaj, że podfolder musi dziedziczyć uprawnienia, żeby dostęp do niego mieli ci sami użytkownicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡ʃɨt͡ɕ, AS: ʒ́ėʒ́ičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziedzictwo n., dziedzic m., dziedziczka ż., dziedziczność ż., dziedziczenie n., odziedziczenie n., wydziedziczenie n.

 czas. odziedziczyć dk., wydziedziczyć dk.

 przym. dziedziczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjmować spadek

 (1.2) następować, być następcą

 (1.3) dk. wrodzić się

Wiktionary


dziedzierzysty

przymiotnik

 (1.1) stpol. krępy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇d͡ʑɛˈʒɨstɨ, AS: ʒ́ėʒ́ežysty

Wiktionary


dziedzina

pewien obszar, pole, dział badań, zainteresowań różnych nauk, kultury itp.; zakres, sfera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sfera czyjejś aktywności

 (1.2) mat. zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. wieś

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. gospodarstwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziedzina nauki – grupa dyscyplin naukowych
  • dziedzina – zbiór określoności relacji (zwykle dwuargumentowej)
    • dziedzina – zbiór argumentów funkcji, w tym dziedzina naturalna, czyli największy (w sensie zawierania) podzbiór dziedziny, dla której wzór funkcji ma sens
  • dziedzina – pierścień bez dzielników zera
    • dziedzina całkowitości – dziedzina przemienna
    • dziedzina waluacyjna – dziedzina (całkowitości), do której należy element jej ciała ułamków lub jego odwrotność
    • dziedzina całkowicie domknięta – dziedzina (całkowitości), która jest równa swemu domknięciu całkowitemu w swoim ciele ułamków
    • dziedzina z jednoznacznością rozkładu – dziedzina (całkowitości), w której każdy element rozkłada się na iloczyn elementów nierozkładalnych (tej samej długości, z dokładnością do stowarzyszenia)
    • dziedzina Dedekinda – dziedzina (całkowitości), w której każdy nietrywialny ideał właściwy rozkłada się na iloczyn ideałów pierwszych
    • dziedzina Prüfera – dziedzina (całkowitości), w której każdy nietrywialny ideał skończenie generowany jest odwracalny
    • dziedzina ideałów głównych – dziedzina (całkowitości), w której każdy ideał jest główny
    • dziedzina Euklidesa – dziedzina (całkowitości), w której możliwe jest stosowanie algorytmu Euklidesa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek jest ekspertem w dziedzinie biotechnologii.

 (1.1) Co więcej muzyka folkowa nie jest jedyną dziedziną, w jakiej się swobodnie poruszają.

 (1.2) Dziedziną funkcji opisaną wzorem nazywamy zbiór tych wszystkich liczb rzeczywistych, dla których można obliczyć wartość funkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑĩna, AS: ʒ́ėʒ́ĩna

Wiktionary


dziedziniec

plac wewnątrz lub przy budowli, otoczony murem, budynkami itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

Wiktionary

Dziedziniec – wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków.

Dziedziniec pełnił niegdyś funkcje użytkowo-reprezentacyjne. Mógł być zamknięty – otoczony ze wszystkich stron, albo otwarty – przynajmniej jedna strona nie była zamknięta. Dziedzińce występowały w budownictwie świeckim i sakralnym. W zamkach były zamknięte krużgankami, a w pałacach – arkadowe, otoczone loggiami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największy z dziedzińców Uniwersytetu Wileńskiego to Dziedziniec Wielki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑĩɲɛt͡s, AS: ʒ́ėʒ́ĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. dziedzińczyk m.

 przym. dziedzińcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwórzec

Wiktionary


dziedzinowy

środowiskowo: podzielony na dziedziny wiedzy, sportu itp.; gałęziowy


SJP.pl


dziedziłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim;

Wiktionary

Dziedziłów ( Дідилів) – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie kamioneckim) na Ukrainie. Założona w 1493 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dziedziłowski

Wiktionary


dziedzińczyk

zdrobnienie od: dziedziniec


SJP.pl


dziedziński

nazwisko


SJP.pl


dziegciarnia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, smolarnia, maziarnia


SJP.pl

Dziegciarnia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


dziegciarstwo

wyrabianie dziegciu; maziarstwo


SJP.pl


dziegciarz

dawniej: człowiek robiący lub sprzedający dziegieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rzem. człowiek zajmujący się wyrobem dziegciu, często też rozwożeniem go po wsiach oraz sprzedażą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ct͡ɕaʃ, AS: ʒ́ėḱćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziegieć m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. dziechcioł

Wiktionary


dziegciowy

zawierający dziegieć lub zrobiony z dziegciu (np. mydło)


SJP.pl


dziegieć

ciemnobrunatna gęsta ciecz, smoła po suchej destylacji drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaduch smoły, dziegciu, prochu, gałganów palących się od zaprawy otaczał każdy dom płonącą atmosferą.

 (1.1) Pomazałem mu rany dziegciem; nalałem gorzałki z popiołem w gardło. Będzie zdrów.

 (1.1) Rybacy, którzy przybiegli popatrzyć na poczet namiestnika, mieli koszule, twarz i ręce całkiem pomazane dziegciem dla obrony od ukąszeń.

 (1.1) Na to uprzejme wezwanie, jakby spod ziemi zjawił się opalony wiejski młodzian, w dość starannie połatanej sukmance i dość obficie dziegciem wysmarowanych butach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ɟɛ̇t͡ɕ, AS: ʒ́ėǵėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziegciarz m.

 przym. dziegciowy

Wiktionary


dzieje

1. historia
2. przebieg wydarzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: dziać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzieje – historia rozumiana jako zespół zdarzeń, w odróżnieniu od historii rozumianej jako ich opis
  • Dzieje – dzieło Herodota
  • Dzieje – dzieło Polibiusza
  • Dzieje – dzieło Tacyta
  • Dzieje – dzieło Tytusa Liwiusza
  • Dzieje.pl – portal historyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okrutnie ciekawią mnie dzieje Słowian.

 (1.1) Ponownie, gromadząc na planie wielu znakomitych artystów, Coppola stworzył bez wątpienia najlepszy sequel w dziejach kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇jɛ, AS: ʒ́ėi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeddzieje nmos., dziejowość ż., dzianie n.

 czas. dziać ndk.

 przym. dziejowy

 przysł. dziejowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) historia

Wiktionary


dziejopis

kronikarz, historyk, historiograf; dziejopisarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. historiograf, historyk, kronikarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. kronika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] relacje o szaleństwie Nabuchodonozora przekazał chrześcijański dziejopis Euzebiusz z Cezarei […].

 (1.1) Nieznanego z imienia dziejopisa próbował rozszyfrować Marcin Kromer, wybitny historyk epoki renesansu […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziejopisarstwo n., dziejopisarz m.

 przym. dziejopisarski

Wiktionary


dziejopisarka

→ dziejopisarz; kronikarka


SJP.pl


dziejopisarski

dotyczący dziejopisarza, dziejopisarstwa


SJP.pl


dziejopisarstwo

piśmiennictwo historyczne; historiografia


SJP.pl


dziejopisarz

kronikarz, historyk, historiograf; dziejopis


SJP.pl


dziejopiska

→ dziejopis; kronikarka


SJP.pl


dziejotwórczy

tworzący dzieje, historię


SJP.pl


dziejowy

1. dotyczący dziejów, historii jakiejś zbiorowości; historyczny
2. ważny, przełomowy na tle innych zdarzeń, niemający precedensu w dziejach; historyczny
3. dokonujący się w biegu dziejów, mający się potwierdzić w przyszłości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z dziejami, dotyczący dziejów

 (1.2) ważny z punktu widzenia historii świata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W komunizmie radzieckim porządek boski zastąpiły obiektywne prawa dziejowe.

 (1.2) Rola dziejowa, którą spełnił, uderzyła Minkiewiczowi do głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieje nmos., dziejowość ż., dzianie n.

 czas. dziać ndk.

 przysł. dziejowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) historyczny

Wiktionary


dziejoznawca

badacz i opisywacz dziejów


SJP.pl


dziejoznawczy

związany z badaniem i opisywaniem dziejów


SJP.pl


dziejoznawstwo

przestarzale: badanie i opisywanie dziejów


SJP.pl


dziejski

tylko w przestarzałym zwrocie: panie dziejski (żartobliwie utworzone od "panie dzieju") - nieokreślone wtrącenie, używane z przyzwyczajenia


SJP.pl


dzieju

dawniej: wyraz używany w zwrotach adresatywnych grzecznościowych, np. panie dzieju, mości dzieju


SJP.pl


dziek.

skrót od: dziekan


SJP.pl


dziekan

1. pracownik naukowy wyższej uczelni kierujący jednym z jej wydziałów
2. ksiądz kierujący dekanatem
3. przewodniczący rady adwokackiej
4. osoba przewodząca korpusowi dyplomatycznemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. kierownik wydziału uczelni;

 (1.2) kośc. prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy;

 (1.3) daw. kośc. stopień duchowieństwa Wojska Polskiego

 (1.4) kośc. przewodniczący kolegium kardynałów;

 (1.5) dypl. najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego

 (1.6) praw. przewodniczący rady adwokackiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w szkolnictwie wyższym dziekan to kierownik wydziału szkoły wyższej stojący na czele wydziału. Jego aparatem pomocniczym jest dziekanat;
  • w dyplomacji dziekan to honorowy przewodniczący korpusu dyplomatycznego – wszystkich przedstawicieli dyplomatycznych akredytowanych w danym państwie;
  • w samorządach zawodowych dziekan to przewodniczący jednostki organizacyjnej danego samorządu (np. okręgowej rady adwokackiej);
  • w Kościele katolickim dziekan to przełożony w różnych wspólnotach. Dziekan jest też przełożonym proboszczów z około dziesięciu parafii (dekanatu);
  • Dziekan Kolegium Kardynalskiego – przewodniczący kolegium kardynalskiego w Kościele;
  • Agnieszka Dziekan (ur. 1995) – polska prezenterka telewizyjna
  • Barbara Dziekan (ur. 1951) – polska aktorka
  • Bogumiła Dziekan (1933–2014) – polska pisarka
  • Eugeniusz Dziekan (1931–2019) – polski lekarz, urzędnik państwowy i polityk
  • Marek Dziekan (ur. 1965) – polski arabista
  • Tadeusz Dziekan (1925–1984) – polski wojskowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spotkałem dziekana, który wracał od rektora.

 (1.2) Dziekani przekazli proboszczom materiały duszpasterskie dostarczone przez kurię.

 (1.3) Brat babci Honoraty był dziekanem okręgu generalnego w Wojsku Polskim.

 (1.4) Następnie obowiązkiem i jednocześnie przywilejem dziekana jest sprawowanie pogrzebu zmarłego papieża, jeśli wakat nastąpił przez śmierć.

 (1.6) Dziekan rady adwokackiej zginęła w Smoleńsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekanat mrz., dziekanica ż., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


dziekanacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dziekanat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekanat m., prodziekan mos./ż.

Wiktionary


dziekanat

1. biuro kierujące wydziałem wyższej uczelni;
2. ludzie pracujący w takim biurze;
3. w Kościele katolickim: jednostka administracyjna składająca się z kilku parafii, zarządzana przez dziekana; dekanat;
4. urząd, funkcja dziekana katolickiego; dziekania, dekanat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. biuro, zajmujące się administracją wydziału wyższej uczelni

 (1.2) kośc. jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele

 (1.3) kośc. stanowisko lub urząd dziekana, zarządcy dziekanatu (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz się zgłosić do dziekanatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãnat, AS: ʒ́ekãnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekan m., dziekanica ż., dziekanka ż., dziekanacik mrz.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) dekanat

Wiktionary


dziekania

dawniej:
1. urząd, funkcja dziekana katolickiego; dekanat, dziekanat;
2. dom, mieszkanie dziekana katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. urząd dziekana

 (1.2) rel. siedziba księdza dziekana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziekania – w Kościele katolickim urząd dziekana
  • Dziekania – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno
  • Dziekania – jurydyka Warszawy
  • Ulica Dziekania w Warszawie
  • Pałac Dziekana w Warszawie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz kanonik objął dziekanię w Tarnowie.

 (1.2) W starym budynku dziekanii wygospodarowano mieszkanko dla wikarego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekan mos., dziekanat mrz., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziekanka

Wiktionary


dziekanica

potocznie: kobieta pełniąca funkcję dziekana na uczelni; dziekanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. stud. pot. pracownica dziekanatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziekanica nie chciała mi wydać indeksu, mówiła, że jest już po terminie.

 (1.1) Byłbym dużo wcześniej, ale mnie dziekanice zatrzymały.

 (1.1) Zdecydowano się poszerzyć jej znajomości w środowisku intelektualistów, awansując na dziekanicę jednej z wyższych uczelni. (z [http://www.polskieradio.pl/historia/polecamy/artykul74005.html Internetu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛkãˈɲit͡sa, AS: ʒ́ekãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziekan m., dziekanat m., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


dziekanka

1. kobieta pełniąca funkcję dziekana na uczelni; dziekanica;
2. środowiskowo: urlop dziekański;
3. dom katolickiego dziekana; dziekania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. stud. pot. zob. urlop dziekański.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziekanka – część miasta Szubin, w Polsce, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Dziekanka – część wsi Dziekanowice, w Polsce, w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Dziekanka – część wsi Winiary, w Polsce, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Dziekanka – część miasta Gniezno, w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie miasto Gniezno
  • Dziekanka (jurydyka) – jurydyka w Warszawie
  • Zajazd Dziekanka w Warszawie
  • „Dziekanka” – Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Gnieźnie
  • Dziekanka – potoczne określenie urlopu dziekańskiego
  • Dziekanka (feminatyw) – kobieta pełniąca funkcję dziekana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowiłem wziąć dziekankę i pojechać na saksy.

 (1.1) Magda jest w moim wieku, ale miała dziekankę, więc studia kończy dopiero za rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãnka, AS: ʒ́ekãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedziekan mos., dziekania ż., dziekan m., dziekanat m., dziekanica ż.

 przym. dziekański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urlop dziekański

Wiktionary


dziekanowa

→ dziekan (dawniej); dziekański


SJP.pl


dziekanować

sprawować urząd, godność dziekana


SJP.pl


dziekanowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziekanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
  • Dziekanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Dziekanowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
  • Dziekanowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
  • Dziekanowice – gromada w powiecie kazimierskim
  • Dziekanowice – gromada w powiecie myślenickim
  • Dziekanowice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XV Mistrzejowice
  • Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach – skansen wsi wielkopolskiej

Wikipedia


dziekanowski

przymiotnik od: Dziekanów, Dziekanów Leśny, Dziekanów Polski


SJP.pl


dziekanowy

→ dziekan (dawniej); dziekański


SJP.pl


dziekanówna

dawniej: córka dziekana


SJP.pl


dziekański

związany z dziekanem, dotyczący dziekana


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urz. związany z dziekanem (na uczelni)

 (1.2) rel. związany z dziekanem (duchownym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈkãj̃sʲci, AS: ʒ́ekãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prodziekan mos./ż., wicedziekan mos., dziekania ż., dziekan m., dziekanat m., dziekanka ż., dziekanica ż.

Wiktionary


dziekaństwo

urząd, stanowisko dziekana


SJP.pl

Dziekaństwo (dodatkowa nazwa w j. niem. Dziekanstwo) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.

Wikipedia


dziekoński

nazwisko


SJP.pl


dziela

poimek

 (1.1) stpol. dla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twego dziela Krzciciela, Bożycze,
Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛla, AS: ʒ́ela

Wiktionary


dzielarka

maszyna lub urządzenie ręczne do dzielenia ciasta na porcje


SJP.pl


dzielczy

dawniej: związany z działami majątkowymi


SJP.pl


dzielenie

działanie matematyczne, przeciwieństwo mnożenia, polegające na ustaleniu, ile razy jedna liczba mieści się w drugiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mat. działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

Wiktionary

Dzielenie – operacja matematyczna zdefiniowana w dowolnym ciele jako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iloraz to wynik dzielenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: ʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dział n./mrz., podzielnica ż., podzielanie n., działka ż., dzielna, dzielnik, podzielność, podzielenie

 czas. dzielić, rozdzielić, wydzielić, przedzielić, udzielić

 przym. działkowy

Wiktionary


dzielić

1. porcjować, wydzielać części
2. wyodrębniać podzbiory z pewnej grupy; grupować
3. wyróżniać klasy, kategorie; klasyfikować
4. wykonywać działanie - dzielenie
5. być przyczyną rozgraniczenia między przedmiotami, ludźmi itp.
6. różnić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. podzielić)

 (1.1) dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

 (1.2) mat. wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;

 (1.3) mieć z czymś / kimś coś wspólnego

 (1.4) tworzyć różnicę między dwoma osobami, poglądami itp.

czasownik zwrotny niedokonany dzielić się (dk. podzielić się)

 (2.1) być rozkładalnym na określone części

 (2.2) oddawać komuś część czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W akademiku dzieliłam z nią pokój.

 (1.4) Dwóch polityków dzieliły poglądy na sprawę nielegalnych emigrantów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: ʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. dzielenie/podzielenie

 (1.2) rzecz. dzielenie/podzielenie; czas. dzielić się; rzecz. dzielna, dzielnik

 (1) czas. podzielać/podzielić, przedzielać/przedzielić, rozdzielać/rozdzielić, udzielać/udzielić, udzielać się/udzielić się, wydzielać/wydzielić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyodrębniać, rozdzielać, separować, kroić, łamać

 (1.4) różnić

Wiktionary


dzielna

w matematyce: liczba, którą dzieli się przez inną liczbę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzielna – w arytmetyce
  • Dzielna – album polskiej piosenkarki popowej Iwony Węgrowskiej
  • Dzielna – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Dzielna – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyrażeniu ułamkowym a/b a jest dzielną, a b jest dzielnikiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielenie n., podzielanie n., działka ż.

Wiktionary


dzielnia

młodzieżowo: dzielnica mieszkaniowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dzielnica mieszkaniowa

Wiktionary


dzielnica

1. administracyjna część miasta;
2. wyróżniony obszar; region, prowincja;
3. ludność zamieszkująca miejską dzielnicę;
4. część kraju wydzielona w pewnym okresie historycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

 (1.2) region, prowincja historyczna, geograficzna, etnograficzna, itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzielnica miasta – jednostka podziału administracyjnego miasta obejmująca część jego terytorium: ulice, osiedla lub zwyczajowa nazwa części miasta,
  • dzielnica powiatu – jednostka podziału administracyjnego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock w latach 1952–1957
  • dzielnica – część Polski po podziale dokonanym przez Bolesława Krzywoustego w 1138 (także dzielnica senioralna),
  • dzielnica przyrodniczo-leśna – część krainy przyrodniczo-leśnej,
  • dzielnica historyczna – część terytorium (miasta, kraju) odmienna kulturowo, obyczajowo (np. Śląsk, Kaszuby, Podhale itp.) lub położeniem (np. dzielnica mieszkaniowa itp.)
  • Dzielnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice
  • Dzielnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Żelechlinek
  • Dzielnica – część wsi Wola Krogulecka, w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Dzielnica – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
  • Dzielnica – dawna gromada
  • Dzielnica! – węgierski film animowany z 2004
  • Dzielnica (film) – amerykański film sensacyjny z 1992

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej dzielnicy każdy dom publiczny jest oznaczony czerwoną latarnią.

 (1.1) Znała go cała dzielnica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛlʲˈɲit͡sa, AS: ʒ́elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnicowy mos., podział mrz., podzielenie n.

 czas. dzielić ndk., podzielić dk., wydzielać ndk., wydzielić dk.

 przym. dzielnicowy, wewnątrzdzielnicowy

Wiktionary


dzielnicowość

→ dzielnicowy


SJP.pl

Patrz:

dzielnicowy

dzielnicowy

→ dzielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) policjant nadzorujący określony rejon miasta

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z dzielnicą (np. miasta lub państwa), dotyczący dzielnicy

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Patrz:

dzielnica

Przykłady

 (1.1) Powiadomiła dzielnicowego o kolejnej rozróbie.

 (2.1) Mamy nasze dzielnicowe pisemko i jesteśmy z niego dumni.

 (2.1) Ruś rozpadła się na szereg księstw dzielnicowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż., dzielnicowość ż.

 czas. dzielić ndk.

Wiktionary


dzielnie

przysłówek sposobu

 (1.1) odznaczając się odwagą

 (1.2) nie ulegając słabościom, zawahaniu

 (1.3) wykazując sporą sprawność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strażacy dzielnie gaszą pożar.

 (1.2) Dzielnie znosiła swój los.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bitnie, bohatersko, pewnie, odważnie, walecznie

 (1.2) pewnie, umiejętnie, zaradnie

 (1.3) sprawnie, sprytnie, zwinnie

Wiktionary


dzielniej

stopień wyższy od przysłówka: dzielnie


SJP.pl


dzielniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dzielny


SJP.pl


dzielnik

liczba, przez którą dzielimy inną liczbę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) stpol. robotnik

Wiktionary

Dzielnik – dwuznaczne pojęcie arytmetyczne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyrażeniu ułamkowym a/b a jest dzielną, a b jest dzielnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlʲɲik, AS: ʒ́elʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dzielić ndk.

 rzecz. dzielenie n., działka ż., podzielanie n.

Wiktionary


dzielność

1. umiejętność sprostania trudnym sytuacjom, reagowania na wyzwania; hart ducha, odwaga, śmiałość;
2. dzielność morska - zespół cech statku stanowiących o jego zdolności żeglugowej;
3. dawniej, w fizyce: moc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cnota bycia śmiałym i walecznym

 (1.2) umiejętność radzenia sobie w każdej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzielny

 przysł. dzielnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohaterstwo, męstwo, nieustraszoność, odwaga, śmiałość, waleczność

 (1.2) hart ducha, odporność, wytrwałość, zaradność

Wiktionary


dzielny

odznaczający się odwagą; odważny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie poddający się przeciwnościom

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. duży, okazały, tłusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sława dla dzielnej dywizji pod dowództwem generała Augereau i dla jej dowódcy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛlnɨ, AS: ʒ́elny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odważny, śmiały, nieustraszony

Wiktionary


dzielski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Dzielski (ur. 1954) − samorządowiec i polityk
  • Maria Dzielska (1942−2018) − historyk i filolog klasyczny
  • Mirosław Dzielski (1941−1989) − filozof i działacz opozycyjny, syn Wiesława
  • Radosław Dzielski – gitarzysta zespołu Daddy’s Cash
  • Teresa Dzielska (ur. 1977) − aktorka filmowa i telewizyjna
  • Wiesław Dzielski (1916−1979) − polski prawnik i działacz spółdzielczy (ojciec Mirosława)
  • Witold Dzielski (ur. 1977), polski dyplomata, syn Mirosława i Marii
  • Wojciech Dzielski, ps. Halny − żołnierz NSZ

Wikipedia


dzielżan

bylina występująca w warunkach naturalnych w Ameryce Północnej; helenka słonecznikowa


SJP.pl

Dzielżan ("Helenium" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 32–33 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary w Ameryce Północnej od Kanady po Antyle i Kostarykę, a także Chile, Argentynę i Urugwaj w Ameryce Południowej. Dzielżan jesienny "H. autumnale" oraz "Helenium amarum" zostały rozprzestrzenione i rosną zdziczałe w Europie, Azji i Australii. Pierwszy z tych gatunków notowany jest także jako przejściowo dziczejący w Polsce.

Wikipedia


dziemaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziembowski

nazwisko


SJP.pl


dziembówko

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziembówko (niem. "Gertraudenhütte") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory. Znajduje się tam stacja kolejowa Dziembówko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


dziemiany

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziemiany (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Dzemiónë; Dzimianen) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Dziemiany. Leży na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Rzuno. Przez Dziemiany prowadzą trasy drogi wojewódzkiej nr 235 i linii kolejowej Kościerzyna-Lipusz-Brusy-Chojnice (przystanek kolejowy "Dziemiany Kaszubskie"). Ma status sołectwa.

Wikipedia


dziemiański

przymiotnik od : Dziemiany


SJP.pl


dziemidowicz

nazwisko


SJP.pl


dzien.

skrót od: dziennikarski


SJP.pl


dziena

wykrzyknik

 (1.1) slang. dziękuję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃na, AS: ʒ́ẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziękuję; pot. dzięki; slang. dziękówa, dziękówka; przest. podziękował

Wiktionary


dziendzioł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzięcioł

Wiktionary


dzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Warmia. barć

Wiktionary


dzienisz

nazwisko


SJP.pl


dzieniszewski

nazwisko


SJP.pl


dzienniak

nazwisko


SJP.pl


dziennica

1. bylina z rodziny liliowatych; liliowiec;
2. dawniej: jutrzenka, planeta Wenus;
3. dawniej: barć


SJP.pl


dzienniczek

1. zdrobnienie od: dziennik;
2. zeszyt ucznia służący do korespondencji rodziców z nauczycielem, zapisywania ocen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dziennik

 (1.2) eduk. specjalny zeszyt służący do zapisywania korespondencji, zwolnień i ocen ucznia

Wiktionary

Dzienniczek – dziennik św. Faustyny Kowalskiej, zapis doświadczeń wewnętrznych autorki. Faustyna ujawnia w nim swe przeżycia duchowe oraz głosi orędzie Miłosierdzia, które według niej przekazał jej Jezus Chrystus.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennik m., dziennikarstwo n.

 czas. dnieć

 przym. dziennikarski

Wiktionary


dziennie

przysłówek czasu

 (1.1) w ciągu dnia; dotyczy ilości czegoś

 (1.2) w ciągu dnia; dotyczy systemu nauczania

 (1.3) gw-pl|Warmia. codziennie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franek pali paczkę papierosów dziennie, gimnastykuje się przez pięć minut dziennie i pracuje osiem godzin dziennie.

 (1.2) Dziennie studiuję matematykę, a zaocznie kulturoznawstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ, AS: ʒ́ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień mrz., dniówka ż.

 przym. dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na dzień

Wiktionary


dziennik

1. codzienna gazeta;
2. wiadomości ogłaszane przez radio lub telewizję w stałych porach;
3. księga urzędowa z codziennymi zapisami;
4. pamiętnik pisany codziennie; diariusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów

 (1.2) druk. gazeta wydawana codziennie

 (1.3) telew. informacyjny program telewizyjny, radiowy

 (1.4) notatki zapisywane codziennie

 (1.5) adm. księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów

 (1.6) księg. księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe

 (1.7) żegl. mors. księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi

 (1.8) księga, w której rejestrowana jest korespondencja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dokumentacja bieżąca wydarzeń, sporządzana z powodu wymogów formalnych, lub pomagająca w prowadzonej działalności – np. dziennik wejść/wyjść z obiektu monitorowanego, dziennik pracy, dziennik lekcyjny...
  • dziennik – zapiski bieżące, rodzaj pamiętnika
    • Dziennik – seria trzech dzienników Witolda Gombrowicza
    • Dzienniki (Stefan Kisielewski)
    • Dzienniki Hitlera
  • dziennik – czasopismo wydawane codziennie
    • Dziennik Polska-Europa-Świat – gazeta codzienna wydawnictwa Axel Springer Polska, wydawana od 2006 r. do 2009 r.
    • Dziennik Gazeta Prawna – dziennik wydawany od 2009 r. Powstał z połączenia „Gazety Prawnej” i „Dziennika Polska-Europa-Świat”
  • audycja radiowa lub telewizyjna, także publikacja internetowa – relacjonująca bieżące wydarzenia
    • Dziennik – program informacyjny TV4
    • Dziennik Telewizyjny – program informacyjny TVP w czasach PRL
    • Dziennik Telewizyjny – program rozrywkowy Jacka Fedorowicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel wpisał ocenę do dziennika.

 (1.2) Dziennik jest wydawany codziennie.

 (1.3) Dziennik jest transmitowany przez wszystkie stacje telewizyjne.

 (1.4) Informacje w dzienniku zapisywane są codziennie.

 (1.5) Sekretarz codziennie odnotowuje w dzienniku co zrobił prezes.

 (1.6) Sekretarz wpisała w dzienniku adnotację dotyczącą kwestii finansowej.

 (1.7) Kapitan na okręcie zapisał w dzienniku wydarzenia jakie zaszły podczas żeglugi.

 (1.8) Premier odnotowuje w dzienniku korespondencję z prezydentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːik, AS: ʒ́ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennikarstwo n., dziennikarz m., dziennikarzyna m., dziennikarka ż.

:: zdrobn. dzienniczek m.

 przym. dziennikarski, dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gazeta, czasopismo

 (1.3) telewizja, radio

 (1.4) notatka

 (1.5) księga

 (1.6-8) księga, notatka

Wiktionary


dziennikarka

1. kobieta zajmująca się zawodowo dziennikarstwem;
2. zajęcie, zawód dziennikarza;
3. uczelnia lub wydział uczelni kształcący dziennikarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się dziennikarstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jolenta i jestem dziennikarką z Kalisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarka, AS: ʒ́ė̃•ńikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennikarstwo n., dziennikarzyna m., dziennik m., dzień m.

:: fm. dziennikarz m.

 przym. dziennikarski

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żurnalistka

Wiktionary


dziennikarski

przymiotnik od: dziennikarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszedł tu z obowiązku dziennikarskiego, miał napisać notatkę do "Walki" o powstawaniu Rad Fabrycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dzienniczek m., dzień m., dziennikarz m., dziennikarka ż., dziennikarzyna m., dziennikarstwo n., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikowy, dzienny

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żurnalistyczny

Wiktionary


dziennikarskość

→ dziennikarski


SJP.pl

Patrz:

dziennikarski

dziennikarstwo

1. praca dziennikarza;
2. wydział lub kierunek studiów przygotowujący do zawodu dziennikarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

 (1.2) nauk. kierunek nauczania przygotowujący do dziennikarstwa (1.1)

Wiktionary

Dziennikarstwo – działalność polegająca na zbieraniu i upublicznianiu za pomocą środków masowej komunikacji informacji o wydarzeniach, ludziach oraz problemach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ, AS: ʒ́ė̃•ńikarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień mrz., dziennik mrz., dzienniczek mrz., dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarzyna mos., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikowy, dziennikarski

 czas. dnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennikarka, żurnalistyka

Wiktionary


dziennikarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naleciałości, nawyki dziennikarskie, np. w stylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., dziennikarskość ż., dziennikarzyna mos.

 przym. dziennikarski

Wiktionary


dziennikarz

osoba zajmująca się zbieraniem, przygotowywaniem i prezentowaniem materiałów w środkach masowego przekazu; pracownik redakcji radiowej, telewizyjnej lub prasowej przeprowadzający wywiady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

Wiktionary

Dziennikarz – osoba zajmująca się przygotowaniem i prezentowaniem materiałów w środkach masowego przekazu.

Pierwotnie termin ten oznaczał osobę piszącą teksty w gazetach; wraz z rozwojem innych mediów, objął także osoby zajmujące się przygotowaniem tekstów w radiu, telewizji oraz internecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziennikarz umówił się ze mną na wywiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲˈːikaʃ, AS: ʒ́ė̃•ńikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dziennikarstwo n., dziennikarzyna m.

:: fż. dziennikarka ż.

 przym. dziennikarski

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. żurnalista; pogard. dziennikarzyna, gryzipiórek, pismak

Wiktionary


dziennikarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny dziennikarz; redaktorzyna, redaktorunio, redaktorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. kiepski dziennikarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dziennikarzyna nie ma bladego pojęcia, o czym pisze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːikaˈʒɨ̃na, AS: ʒ́ė̃•ńikažỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziennik m., dziennikarz m., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., dziennikarszczyzna ż.

 przym. dziennikarski

 przysł. dziennikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzipiórek, pismak

Wiktionary


dziennikowy

→ dziennik


SJP.pl

Patrz:

dziennik

dzienno-nocny

dotyczący dnia i nocy


SJP.pl


dzienny

1. dotyczący okresu od wschodu do zachodu słońca;
2. dotyczący dnia kalendarzowego;
3. dotyczący systemu nauczania dla osób niepracujących, odbywającego się w ciągu dnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem

 (1.2) dotyczący dnia jako całej doby; mający miejsce w ciągu całego dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie prowadzą zazwyczaj dzienny tryb życia.

 (1.2) Dzienny utarg w naszym sklepie to pięć tysięcy złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃nːɨ, AS: ʒ́ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzień m., dziennik m., dniówka ż.

 przym. codzienny, dziennikarski

 przysł. codziennie, dziennie, dniem

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dobowy

Wiktionary


dziepiyro

partykuła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dopiero

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dziepro

Wiktionary


dziepro

partykuła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dopiero

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dziepiyro

Wiktionary


dzier

rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


dzierganie

1. robić na drutach, szydełkiem; dziargać, dzierzgać;
2. haftować, wyszywać; dziargać;
3. tatuować; dziabać, dziarać, dziargać;
4. realizować większy cel poprzez wykonywanie licznych drobnych czynności;
5. środowiskowo: łączyć metalowe kółka kolczugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. robienie czegoś na drutach

 (1.2) pot. haftowanie, wyszywanie wzorów na materiale

 (1.3) środ. przest. wykonywanie tatuażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziergaczka ż., dziergarka ż.

 czas. dziergać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) tatuowanie

Wiktionary


dziergarka

maszyna do zszywania materiału ściegiem umacniającym brzegi


SJP.pl


dziergać

1. robić na drutach, szydełkiem; dziargać, dzierzgać;
2. haftować, wyszywać; dziargać;
3. tatuować; dziabać, dziarać, dziargać;
4. realizować większy cel poprzez wykonywanie licznych drobnych czynności;
5. środowiskowo: łączyć metalowe kółka kolczugi


SJP.pl


dziergowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziergowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Oderwalde, do 1931 "Dziergowitz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dziergowice.

Wikipedia


dzierlateczka

zdrobnienie od: dzierlatka


SJP.pl


dzierlatka

1. wesoła, pełna optymizmu, młoda dziewczyna;
2. niewielki ptak osiadły z rodziny skowronków, o szaroziemistym upierzeniu, z charakterystycznym, szczeciniastym czubkiem na głowie, występujący w Eurazji oraz w północnej Afryce (w Polsce objęty ochroną); pośmieciuszka; śmieciuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;

 (1.2) młoda, wesoła, trzpiotowata dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na płocie przysiadła dzierlatka i zaczęła czyścić piórka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛrˈlatka, AS: ʒ́erlatka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośmieciuszka, śmieciuszka, śmieciuszek, pośmieciucha, fagas, starop|dziurlatka., starop|dziurładka.; gw. Górny Śląsk świyrgołuszka

Wiktionary


dzierlica

żelazny grzebień do obróbki lnu; dziergaczka, czochra, rafa


SJP.pl


dzierlin

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzierlin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Sieradz.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


dzierotka

rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych, pochodzący z Ameryki Północnej; klarkia


SJP.pl


dziersław

imię żeńskie


SJP.pl


dziersława

imię żeńskie


SJP.pl


dzierzba

ptak z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzierzba brązowa
  • dzierzba gąsiorek
  • dzierzba pustynna
  • dzierzba rudogłowa
  • dzierzba srokosz
  • dzierzba śródziemnomorska
  • Renfri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gil, wróbel i dzierzba śpiewały na grabinie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛʒba, AS: ʒ́ežba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierzbowate lm.

Wiktionary


dzierzbik

1. przedstawiciel rodziny kolorowo ubarwionych ptaków z rzędu wróblowych;
2. rodzaj ptaka z rodziny dzierzbików


SJP.pl


dzierzbowate

o cechach dzierzbowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


dzierzbowaty

o cechach dzierzbowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


dzierzbowron

gatunek ptaka z rodziny ostrolotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gymnorhina tibicen|ref=tak., gatunek australijskiego ptaka z rodziny srokaczy

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛʒˈbɔvrɔ̃n, AS: ʒ́ežbovrõn

Wiktionary


dzierzgać

dawniej: dziergać;
1. robić na drutach, szydełkiem;
2. haftować


SJP.pl


dzierzgonianin

mieszkaniec Dzierzgonia


SJP.pl


dzierzgonianka

mieszkanka Dzierzgonia


SJP.pl


dzierzgowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzierzgowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Dzierzgowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. We wsi znajduje się parafia pw. Wniebowzięcia NMP. Miejscowość jest siedzibą gminy Dzierzgowo.

Wikipedia


dzierzgowski

przymiotnik od: Dzierzgowo


SJP.pl


dzierzgoń

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dzierzgoń (hist. "Kiszbork", "Kiszpork", Christburg) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dzierzgoń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Według danych z 1 stycznia 2018 Dzierzgoń liczył 5413 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛʒɡɔ̃ɲ, AS: ʒ́ežgõń

Wiktionary


dzierzgoński

przymiotnik od: Dzierzgoń


SJP.pl


dzierzkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzierzkowice – gmina w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim
  • Dzierzkowice-Góry
  • Dzierzkowice-Podwody
  • Dzierzkowice-Rynek
  • Dzierzkowice-Wola
  • Dzierzkowice-Zastawie
  • Dzierzkowice – specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000 na terenie województwa lubelskiego

Wikipedia


dzierzkowicki

przymiotnik od: Dzierzkowice, Dzierzkowice-Góry, Dzierzkowice-Podwody, Dzierzkowice-Rynek, Dzierzkowice-Wola, Dzierzkowice-Zastawie


SJP.pl


dzierzyk

dzierzyk somalijski - gatunek ptaka z rodziny dzierzbików


SJP.pl


dzierzążeński

przymiotnik od: Dzierzążnia


SJP.pl


dzierzążnia

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzierzążnia (niem. "Güntersruhm") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia. Leży w obrębie rzeki Dzierzążnicy i Płonki.

Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Sarnowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dzierzążnia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


dzierzążno

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Dzierzążno w innych znaczeniach tej nazwy.

Dzierzążno – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wieś królewska położona w II połowie XVI wieku w powiecie kruszwickim województwa brzeskokujawskiego, należała do starostwa kruszwickiego. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


dzierżak

1. regionalnie: cepisko - dłuższa część cepów trzymana w ręku przy młóceniu;
2. dawniej: kij


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dłuższa część cepów

 (1.2) drążek do obracania żaren

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego), połączonych rzemieniem (zwanym gązwą, gackiem lub kapicą) lub metalowym przegubem (zwanym ósemką).

 (1.2) (…) słyszał dziada wtórującego pieśnią kręceniu się dzierżaka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛrʒak, AS: ʒ́eržak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżyciel m., dzierżenie n.

 czas. dzierżyć ndk.

Wiktionary


dzierżanowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Dzierżanowski
  • Juliusz Dzierżanowski
  • Kazimierz Dzierżanowski
  • Michał Dzierżanowski
  • Marcin Dzierżanowski

Wikipedia


dzierżawa

1. użytkowanie ziemi lub rzeczy przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą;
2. opłata za użytkowanie rzeczy lub ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. ekon. użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę

 (1.2) pot. czynsz opłacany przez dzierżawcę

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcę oddać w dzierżawę swoje gospodarstwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawność ż., dzierżawnictwo n., dzierżawka ż., dzierżawina ż., dzierżawczość ż., dzierżawca mos., dzierżawczyni ż., dzierżawne n., dzierżawienie n.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawny, dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawienie, wydzierżawianie; przest. arenda, arendowanie, pacht

 (1.2) dzierżawne, czynsz, opłata dzierżawna

Wiktionary


dzierżawca

osoba użytkująca ziemię lub rzeczy przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stosownym piśmie wypowiedzieliśmy umowę dzierżawcy, żądając jednocześnie wydania obiektu w nieprzekraczalnym terminie do 9 września.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawienie n., wydzierżawianie n.

:: fż. dzierżawczyni ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk.

 przym. dzierżawny, dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. arendarz; hist. pachciarz

Wiktionary


dzierżawczo

przysłówek

 (1.1) rzad. na sposób dzierżawczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawczość

→ dzierżawczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. określanie przynależności przez części mowy

Wiktionary

Patrz:

dzierżawczy

Przykłady

 (1.1) Jakie są historyczne formy wyrażania dzierżawczości w dawnym języku polskim (rzeczowniki, przymiotniki dzierżawcze, dopełniacz dzierżawczy)?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawczy

w gramatyce, o zaimkach, przymiotnikach itp.: oznaczający przynależność do danej osoby lub rzeczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. oznaczający relację przynależności lub posiadania

 (1.2) daw. związany z dzierżawą, dotyczący dzierżawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawność ż., dzierżawnictwo n., dzierżawka ż., dzierżawina ż., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawne n., dzierżawienie n.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawić dk.

 przysł. dzierżawczo

 przym. dzierżawiony, dzierżawny

Wiktionary


dzierżawczyni

kobieta użytkująca nieruchomość lub rzecz przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta dzierżawiąca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawczość ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

:: fm. dzierżawca mos.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. ekon. oddawanie w dzierżawę

 (1.2) praw. ekon. branie w dzierżawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy istnieje zakaz dzierżawienia gruntów po drugiej stronie Kłodnicy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzierżawa

Wiktionary


dzierżawina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. dzierżawiona posiadłość ze słabymi dochodami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawiony

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) oddany w dzierżawę

 (1.2) wzięty w dzierżawę od kogoś

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: czas. dzierżawić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tereny dzierżawione przy rzece stanowią tylko połowę gruntów należących do fundacji.

 (1.2) Wczoraj zaoraliśmy ziemie dzierżawione od hrabiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk., wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

Wiktionary


dzierżawić

użytkować nieruchomość lub rzecz przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) praw. ekon. oddawać w dzierżawę

 (1.2) praw. ekon. brać lub mieć w dzierżawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panicz zamierza dzierżawić tylko połowę swoich gruntów.

 (1.2) Twój dziad dzierżawił proboszczowską ziemię nad potokiem.

 (1.2) Początkowo łączyła ona tylko Kraków z Wenecją, ale później, sprawnie kierowana przez dzierżawiącą ją rodzinę Montelupich, objęła najważniejsze miasta kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawne n., dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., wydzierżawianie n., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. wydzierżawiać ndk., wydzierżawić dk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydzierżawiać

 (1.2) arendować, wydzierżawiać

Wiktionary


dzierżawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki dzierżawiony majątek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawa

Wiktionary


dzierżawne

opłata za dzierżawę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opłata należna za dzierżawiony grunt

forma przymiotnika.

 (2.1) n. lp. i ż. plural|dzierżawny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawa, pacht, tenuta

Wiktionary


dzierżawnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. oddawanie gruntów w dzierżawę

 (1.2) przest. branie gruntów w dzierżawę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzierżawienie

 (1.2) wydzierżawianie

Wiktionary


dzierżawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dzierżawne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawka ż., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony, dzierżawny

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dzierżawą, dotyczący dzierżawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżawa ż., dzierżawca mos., dzierżawczość ż., dzierżawczyni ż., dzierżawienie n., dzierżawina ż., dzierżawka ż., dzierżawne n., dzierżawnictwo n., dzierżawność ż.

 czas. dzierżawić ndk.

 przym. dzierżawczy, dzierżawiony

 przysł. dzierżawczo

 ims. dzierżawiony

Wiktionary


dzierżawski

nazwisko


SJP.pl


dzierżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dzierżyć.

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dzierżyć, dzierżeć

 rzecz. dzierżak mrz.

Wiktionary


dzierżeć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. trzymać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżenie n.

 czas. dzierżyć ndk.

Wiktionary


dzierżno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzierżno – wieś w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Poraj
  • Dzierżno – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica
  • Dzierżno – dzielnica Pyskowic
  • Dzierżno – gromada
  • Dzierżno Dolne – kolonia Byciny, Taciszowa i Dzierżna (Pyskowice), dawniej samodzielna wieś
  • Dzierżno Duże – zbiornik wodny w powiecie gliwickim
  • Dzierżno Małe – zbiornik wodny w powiecie gliwickim

Wikipedia


dzierżon

nazwisko, m.in. Jan Dzierżon (1811-1906), znany polski pszczelarz


SJP.pl


dzierżoniowianin

mieszkaniec Dzierżoniowa


SJP.pl


dzierżoniowianka

mieszkanka Dzierżoniowa


SJP.pl


dzierżoniowski

dotyczący Dzierżoniowa


SJP.pl


dzierżoniów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Dzierżoniów (do 1946 "Rychbach", też "Rychonek", Reichenbach im Eulengebirge) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu dzierżoniowskiego i gminy wiejskiej Dzierżoniów. Położone w Kotlinie Dzierżoniowskiej, nad rzeką Piławą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛrˈʒɔ̃ɲuf, AS: ʒ́eržõńuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzierżoniowski

Wiktionary


dzierżyciel

dawniej: posiadacz


SJP.pl


dzierżycielka

→ dzierżyciel


SJP.pl

Patrz:

dzierżyciel

dzierżykraj

staropolskie imię męskie


SJP.pl

Dzierżykraj, Dzirżykraj – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Dzirży-" („trzymać”) i "-kraj" („kraj”). Oznaczało prawdopodobnie „tego, który panuje nad krajem”, „nad okolicą”.

Wikipedia


dzierżymir

dawne imię męskie


SJP.pl

Dzierżymir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia


dzierżymorda

potocznie: osoba tyranizująca podwładnych; zamordysta, satrapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. despota; człowiek, który tyranizuje podwładnych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyran

Wiktionary


dzierżysław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzierżysław – imię męskie
  • Dzierżysław – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Kietrz
  • Dzierżysław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
  • Dzierżysław – gromada

Wikipedia


dzierżysława

imię żeńskie


SJP.pl


dzierżysławice

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzierżysławice (dodatkowa nazwa w j. niem. Dirschelwitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.

Wikipedia


dzierżysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dzierżysławy lub z nią związany


SJP.pl


dzierżysławostwo

Dzierżysław z małżonką; Dzierżysławowie


SJP.pl


dzierżysławowie

Dzierżysław z małżonką; Dzierżysławostwo


SJP.pl


dzierżysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dzierżysława (Dzierżysławy) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


dzierżyć

1. trzymać coś w ręce;
2. mieć coś w posiadaniu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdzierżyć)

 (1.1) przest. albo książk. trzymać

 (1.2) mieć we władaniu, posiadać

czasownik zwrotny niedokonany dzierżyć się

 (2.1) przest. trzymać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zdrowie Najjaśniejszego Pana! - dworzanie odpowiedzieli tubalnie, dzierżąc pełne kielichy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛrʒɨt͡ɕ, AS: ʒ́eržyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzierżenie n., dzierżyciel m., dzierżycielka ż., dzierżak m., zdzierżenie n.

 czas. dzierżeć, zdzierżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzymać, reg. śl. dzierżeć

Wiktionary


dzierżyńsk

miasta w Federacji Rosyjskiej i na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku małych miejscowości w Rosji, na Ukrainie i Białorusi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzierżyńsk – miasto w obwodzie mińskim
  • Dzierżyńsk – przystanek kolejowy w miejscowości Dzierżyńsk (Kojdanów), w rejonie dzierżyńskim, w obwodzie mińskim
  • Dzierżyńsk – miasto w obwodzie niżnonowogrodzkim
  • Dzierżyńsk – stacja kolejowa w miejscowości Dzierżyńsk, w okręgu miejskim Dzierżyńsk, w obwodzie niżnonowogrodzkim
  • Romanów – osada w obwodzie żytomierskim Ukrainy, dawniej Dzierżyńsk
  • Dzierżynowo – były majątek ziemski w obwodzie mińskim Białorusi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dzierżyński

Wiktionary


dzierżyński

nazwisko, np. Feliks Dzierżyński (1877-1926), rosyjski działacz komunistyczny polskiego pochodzenia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dzierżyńskiem, dotyczący Dzierżyńska (miasta w Rosji)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Dzierżyński (1942–2017) – polski polityk, poseł na Sejm
  • Edmund Dzierżyński (1838–1882) – szlachcic, ziemianin, nauczyciel, ojciec Feliksa i Władysława
  • Feliks Dzierżyński (1877–1926) – działacz komunistyczny
  • Iwan Dzierżynski (1909–1978) – radziecki kompozytor
  • Jerzy Dzierżyński (1917–1986) – polski ekonomista
  • Stanisław Bąk-Dzierżyński (1918–1967) – polski działacz komunistyczny, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej
  • Władysław Dzierżyński (1881–1942) – profesor medycyny, pułkownik Wojska Polskiego, syn Edmunda i brat Feliksa
  • Dzierżyńsk w obwodzie niżnonowogrodzkim
  • Dzierżynskij w obwodzie moskiewskim
  • Wojskowa Akademia Polityczna im. Feliksa Dzierżyńskiego
  • Centrum Szkolenia Wojskowej Służby Wewnętrznej im. Feliksa Dzierżyńskiego
  • Wyższa Szkoła Oficerska im. Feliksa Dzierżyńskiego

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Dzierżyńsk m.

Wiktionary


dzierżążno

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzierżążno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
  • Dzierżążno – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Morzeszczyn
  • Dzierżążno – dawna gromada
  • Dzierżążno – jezioro w gminie Kartuzy
  • Dzierżążno – przystanek kolejowy

Wikipedia


dziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od dziesiątka

 (1.2) slang. rozbój; dokonanie kradzieży z użyciem przemocy, najczęściej pobiciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dwóch ogolonych na łyso mężczyzn ukręciło dziesionę na przypadkowej osobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃na, AS: ʒ́ėśõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiąty mrz./ż., dziesiątka ż., dziesięcina ż., dziesiąteczka ż., zdziesionoweanie n., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n.

 czas. zdziesionować dk., dziesiątkowanie ndk., zdziesiątkowanie dk.

 licz. dziesięć, dziesiąty

 przym. dziesiąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dycha

Wiktionary


dziesiąta

godzina dziesiąta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 10 przed południem

 (1.2) godzina 10 (22) przed północą

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od zob. dziesiąty.

Wiktionary

Dziesiąta (nazwa oboczna: Dziesiąta Wieś) – dzielnica mieszkaniowa Lublina. Nazwa dzielnicy pochodzi od istniejącej tam wcześniej wsi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prezes będzie uchwytny tylko od dziesiątej do dwunastej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątka ż., dziesięcina ż.

 przym. dziesiąty

 licz. dziesięcioro

Wiktionary


dziesiątak

potocznie: moneta o wartości dziesięciu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) jeleń lub kozioł mający dziesięć odnóg w wieńcu

 (1.2) moneta o wartości dziesięć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mężczyzna dał kelnerowi dziesiątaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., dziesiątka ż., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż.

 czas. zdziesiątkować, dziesiątkować

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięcioro, dziesięć

Wiktionary


dziesiąteczka

zdrobnienie od: dziesiątka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dziesiątka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątka ż.

Wiktionary


dziesiątek

1. dziesięć sztuk czegoś;
2. kopa zboża złożona z dziesięciu snopów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okres obejmujący dziesięć lat

 (1.2) dziesięć sztuk

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do przemiału poszły dziesiątki egzemplarzy tej pozycji.

 (1.2) Staruszka odmawiała dziesiątek za dziesiątkiem, prosząc o powrót wnuka z wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiąta ż., Dziesiąta ż., dziesiątak mos./mrz., dziesiątczyna ż., dziesiątka ż., dziesiątość ż., dziesiąty mrz.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary


dziesiątka

1. grupa dziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 10;
3. dziesięć lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 10

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 10

 (1.3) całość składająca się z dziesięciu części, elementów lub jednostek

 (1.4) środ. mapa w skali 1:10000

 (1.5) karc. karta o wartości 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Długo czekałem na tramwaj. W końcu przyjechała dziesiątka.

 (1.3) Ekipa liczyła dziesięciu ludzi. Cała dziesiątka energicznie zabrała się do pracy.

 (1.4) Kupiłem wczoraj trzy topograficzne dziesiątki z okolic Giewontu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: ʒ́ėśõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątek mrz., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż., dziesiąta ż., dziesiąteczka ż.

 czas. zdziesiątkować ndk., dziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 liczporz. dziesiąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2, 1.5) dycha

 (1.5) reg. śl. cyjna, reg. śl. kralka

Wiktionary


dziesiątki

zaimek liczebny nieokreślony oznaczający dużą ilość kogoś lub czegoś


SJP.pl


dziesiątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. hist. zabijanie co dziesiątej osoby;

 (1.2) książk. masowe niszczenie, tępienie, uśmiercanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., zdziesiątkowanie n., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary


dziesiątkować

zabijać, wyniszczać, tępić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdziesiątkować)

 (1.1) książk. hist. bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę

 (1.2) książk. niszczyć, tępić, uśmiercać masowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: ʒ́ėśõntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż.

 czas. zdziesiątkować dk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decymować

Wiktionary


dziesiątkowy

przymiotnik od: dziesiątka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesiętny, decymalny

Wiktionary


dziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 10


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 10

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po dziewiątym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) dziesiąta: godzina dziesiąta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konrad ma już dziesiątą dziewczynę w tym miesiącu.

 (1.1) Do dziesiątego roku życia zepsuł ze cztery koziki, ale też strugał nimi dziwne rzeczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątek mrz., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątka ż., dziesiąta ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 10.

Wiktionary


dziesięcina

1. dawny podatek na rzecz instytucji kościelnych, stanowiący dziesiątą część plonów lub dochodu, pierwotnie przekazywany w naturze, później w formie pieniężnej;
2. rosyjska jednostka powierzchni gruntów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obecnie rzad. podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

Wiktionary

Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych Kościołach protestanckich, dziesięcinę płacą również mormoni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziesiona ż., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięciornica ż., dziesiąta ż., zdziesiątkowanie n., dziesiątkowanie n.

 przym. dziesięcinny, dziesiętny, dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

 czas. dziesiątkować, zdziesiątkować

Wiktionary


dziesięcinny

→ dziesięcina


SJP.pl

Patrz:

dziesięcina

dziesięcioarowy

mający powierzchnię 10 arów


SJP.pl


dziesięcioboczny

dotyczący dziesięcioboku, mający dziesięć boków, ograniczony dziesięcioma płaszczyznami itp.


SJP.pl


dziesięcioboista

zawodnik biorący udział w dziesięcioboju


SJP.pl


dziesięcioboistka

→ dziesięcioboista


SJP.pl

Patrz:

dziesięcioboista

dziesięciobok

wielokąt mający 10 kątów; dekagon; dziesięciokąt


SJP.pl


dziesięciobój

dyscyplina sportowa (przeważnie lekkoatletyczna) złożona z dziesięciu konkurencji; decathlon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięcioboista mos., dziesięcioboistka ż.

Wiktionary


dziesięciocentowy

mający wartość dziesięciu centów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący dziesięć centów, mający wartość dziesięciu centów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W starej anegdocie amerykański multimiliarder Rockefeller dał kierowcy taksówki skromny, dziesięciocentowy napiwek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciocentówka

Wiktionary


dziesięciocentówka

moneta o nominale dziesięciu centów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale dziesięciu centów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopcu wypadła dziesięciocentówka i potoczyła się po drewnianej podłodze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciocentowy

Wiktionary


dziesięcioczłonowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziesięć członów, składający się z dziesięciu członów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


dziesięciodniowy

mający dziesięć dni, trwający dziesięć dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziesięć dni

 (1.2) będący w wieku dziesięciu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Np. dziesięciodniowe zwiedzanie najsławniejszych zabytków Grecji kosztuje (z pełnym wyżywieniem i zakwaterowaniem w pokoju trzyosobowym) 2118 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


dziesięciodniówka

potocznie o czymś, co odbywa się wciągu dziesięciu dni, obejmuje dziesięć dni następujących po sobie


SJP.pl

Dziesięciodniówka – termin oznaczający okres dziesięciu dni.

Mianem dziesięciodniówki określa się czas dziesięciu dni, np. stanowiący okres trwania przedsięwzięcia.

Pod określeniem dziesięciodniówka zwykło nazywać się także czasopismo ukazujące się co dziesięć dni (zwane także „Dziesięciodniowiec” i „dekadówka”). Jako dziesięciodniówki były wydawane np.: „Myśl Niepodległa”, „Wolnomyśliciel Polski”, „Gazeta Sanocka – Autosan”, „Głos Świdnika”.

Wikipedia


dziesięciodolarowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość 10 dolarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie dotarł do niezwykle ciekawego wątku o fałszowaniu dziesięciodolarowych banknotów, gdy nagle przy drzwiach prowadzących do poczekalni zrobiło się jakieś zamieszanie.

Wiktionary


dziesięciodolarówka

banknot lub moneta wartości dziesięciu dolarów


SJP.pl


dziesięciodrzwiowy

przymiotnik

 (1.1) mający dziesięcioro drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dziesięcioetapowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziesięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciofazowo, dziesięciostopniowo

Wiktionary


dziesięcioetapowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziesięciu etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciostopniowy, dziesięciofazowy

Wiktionary


dziesięciofazowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziesięciu fazach, etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięcioetapowo, dziesięciostopniowo

Wiktionary


dziesięciofazowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziesięciu faz, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciostopniowy, dziesięcioetapowy

Wiktionary


dziesięciogodzinny

trwający dziesięć godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziesięć godzin

 (1.2) będący w wieku dziesięciu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również ostatnie podtopienia nie przyniosły większych zniszczeń. Skończyło się na dziesięciogodzinnym dyżurze, aby osuwiska nie posypały się na powiatową drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziesięciogroszowy

mający wartość dziesięciu groszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość dziesięciu groszy, kosztujący dziesięć groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciogroszówka ż.

Wiktionary


dziesięciogroszówka

moneta wartości dziesięciu groszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi dziesięć groszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciogroszowy

Wiktionary


dziesięciogłowy

mający dziesięć głów


SJP.pl


dziesięcioipółletni

mający dziesięć lat i pół roku


SJP.pl


dziesięciojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się dziesięcioma językami

 (1.2) napisany w dziesięciu językach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba jednak mieć świadomość, że polska terminologia żeglarska już istnieje (został nawet w Polsce wydany dziesięciojęzyczny słownik terminologii żeglarskiej), a nie tworzyć niepotrzebne neologizmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


dziesięciokilogramowy

1. ważący 10 kilogramów;
2. przeznaczony na 10 kilogramów czegoś


SJP.pl


dziesięciokilometrowy

mający długość dziesięciu kilometrów, składający się z dziesięciu kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wielkość (długość) dziesięciu kilometrów

Wiktionary


dziesięciokilowy

potocznie: dziesięciokilogramowy


SJP.pl


dziesięcioklasowy

obejmujący dziesięć klas, mający dziesięć klas


SJP.pl


dziesięciokolumnowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z dziesięciu kolumn

Wiktionary


dziesięciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dziesięć kondygnacji

Wiktionary


dziesięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dziesięć koni;
2. o silniku: mający moc dziesięciu koni mechanicznych


SJP.pl


dziesięciokoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 10 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokoronówka

Wiktionary


dziesięciokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale 10 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciokoronowy

Wiktionary


dziesięciokołowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dziesięć kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔˈwɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokou̯ovy

Wiktionary


dziesięciokrotnie

przysłówek

 (1.1) dziesięć razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 przysł. dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary


dziesięciokrotność

→ dziesięciokrotny


SJP.pl

Patrz:

dziesięciokrotny

dziesięciokrotny

1. powtarzający się dziesięć razy;
2. dziesięć razy większy lub mniejszy od czegoś porównywanego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dziesięć razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziesięć razy

 (1.3) dziesięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Zapowiedział dziesięciokrotny wzrost obrotów – ze 100 mld do biliona zł tygodniowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przysł. dziesięciokrotnie, dziesięciokroć, dziesięćkroć

Wiktionary


dziesięciokroć

dziesięć razy; dziesięciokrotnie; dziesięćkroć


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. dziś książk. dziesięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 licz. dziesięćkroć, dziesięciokrotnie

 przysł. dziesięciokrotnie, dziesięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięćkroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary


dziesięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dziesięciokąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dziesięciokąt, lecz tylko mały dziesięciokącik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokąt m.

Wiktionary


dziesięciokąt

wielokąt mający 10 kątów; dekagon; dziesięciobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt o dziesięciu bokach

Wiktionary

Dziesięciokąt, po grecku dekagon – wielokąt o dziesięciu (10) bokach. Suma miar wszystkich kątów w tej figurze wynosi 1440°.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dziesięciokątny

 rzecz. dziesięciokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciobok

Wiktionary


dziesięciokątny

mający dziesięć kątów; dekagonalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geom. mający dziesięć kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokąt mrz.

Wiktionary


dziesięciolatek

chłopiec dziesięcioletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko w wieku dziesięciu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziesięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziesięciolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W konkursie przedmiotowym zwyciężył dziesięciolatek, pokonując starszych rywali.

 (2.1) Niejedno dwuletnie autko wygląda gorzej niż mój dziesięciolatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioletni

 rzecz. dziesięciolecie n., dziesięciolatka

Wiktionary


dziesięciolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca dziesięć lat;
2. okres obejmujący dziesięć lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca dziesięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziesięć lat

 (1.3) dziesięcioletni okres objęty planem gospodarczym

 (1.4) szkoła, w której nauka trwa dziesięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziesięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioletni

 rzecz. dziesięciolatek m., dziesięciolecie n.

Wiktionary


dziesięciolatki

chłopiec dziesięcioletni


SJP.pl


dziesięciolecie

1. okres dziesięciu lat;
2. dziesiąta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dziesięciu lat

 (1.2) dziesiąta rocznica (w latach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatnim dziesięcioleciu produkt krajowy brutto wzrósł dwukrotnie.

 (1.2) Dzisiaj obchodzimy dziesięciolecie istnienia naszej firmy na rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciolatek m., dziesięciolatka ż.

 przym. dziesięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekada

Wiktionary


dziesięcioletni

1. trwający dziesięć lat; przypadający za dziesięć lat;
2. będący w wieku dziesięciu lat, mający dziesięć lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziesięć lat

 (1.2) trwający dziesięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od stołu zerwał się pochylony dotąd nad zeszytem dziesięcioletni brat Zygmunt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciolecie n., dziesięciolatek m., dziesięciolatka ż.

Wiktionary


dziesięcioliterowy

złożony z dziesięciu liter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z dziesięciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest dziesięcioliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


dziesięciolitrowy

1. mający pojemność dziesięciu litrów;
2. zawierający dziesięć litrów czegoś


SJP.pl


dziesięciomarkowy

przymiotnik

 (1.1) o wartości 10 marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jednak podjęła decyzję o powrocie do kraju, mimo że ją przekonywał, obiecując nawet dziesięciomarkową podwyżkę.

Wiktionary


dziesięciometrowiec

autobus długości 10 metrów


SJP.pl


dziesięciometrowy

mający długość dziesięciu metrów, wynoszący dziesięć metrów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mierzący dziesięć metrów albo dziesięć metrów kwadratowych

Wiktionary


dziesięciomiesięczny

mający dziesięć miesięcy, trwający dziesięć miesięcy itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziesięć miesięcy

 (1.2) będący w wieku dziesięciu miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziesięciomiesięczne dziecko z ciężką biegunką oddawało stolce kilkanaście razy dziennie, było wychudzone, wybitnie nadpobudliwe, miało kłopoty ze snem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dziesięciomilionowy

liczący dziesięć milionów czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od 10000000

Wiktionary


dziesięciominutowy

trwający dziesięć minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dziesięć minut

Wiktionary


dziesięcionogi

rząd skorupiaków z podgromady pancerzowców, obejmujący ponad 6000 gatunków; należą tu raki, kraby, krewetki


SJP.pl

Dziesięcionogi (Decapoda) – rząd skorupiaków wyższych liczący ponad 6000 gatunków z nadrzędu raków właściwych (Eucarida), u których zwykle pierwsza para odnóży krocznych jest przekształcona w duże szczypce. Obejmuje kraby, homary, krewetki, raki oraz kilka mniej znanych rodzin.

Wikipedia


dziesięcionożny

mający dziesięć nóg


SJP.pl


dziesięcionóg

przedstawiciel rzędu skorupiaków, obejmującego ponad 6000 gatunków; zwykle pierwsza para odnóży przekształcona w szczypce; np.: rak, krab, langusta, homar, krewetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przedstawiciel rzędu skorupiaków z gromady pancerzowców, mających dziesięć odnóży

Wiktionary


dziesięcioodcinkowy

złożony z dziesięciu odcinków


SJP.pl


dziesięcioosobowy

złożony z dziesięciu osób; mogący pomieścić dziesięć osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dziesięciu osób, mogący pomieścić dziesięć osób

 (1.2) złożony z dziesięciu osób, wykonywany przez dziesięć osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ze schroniska nad Morskim Okiem wyruszył ratownik dyżurny, z centrali wyjechała dziesięcioosobowa grupa ratowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dziesięciopak

1. zgrzewka zawierająca dziesięć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; sześciopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, ośmiopak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. paczka zbiorcza po dziesięć sztuk towaru

Wiktionary


dziesięciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający dziesięć palców;
2. wykonywany dziesięcioma palcami


SJP.pl


dziesięciopensowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziesięć pensów, mający wartość dziesięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciopensówka

Wiktionary


dziesięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) numizm. moneta o nominale dziesięciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciopensowy

Wiktionary


dziesięciopiętrowiec

potocznie: budynek dziesięciopiętrowy


SJP.pl


dziesięciopiętrowy

mający dziesięć pięter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i dziesięciu wyższych kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marzena mieszkała ze swoją matką na Kwiatowej w dziesięciopiętrowym bloku, pod numerem 19.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciopiętrowiec mrz.

Wiktionary


dziesięcioplamek

gielas dziesięcioplamek - gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych


SJP.pl


dziesięciopokojowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) z dziesięcioma pokojami

Wiktionary


dziesięcioprocentowy

stanowiący dziesięć procent czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący 10%

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy obie osoby odgadną właściwie albo obie popeł­nią błąd, docho­dzi do remisu – ale kasyno i tak pobiera dzie­się­cio­pro­cen­tową działkę.

Wiktionary


dziesięcioprzejazdowy

np. karnet dziesięcioprzejazdowy: uprawniający do dziesięciu przejazdów


SJP.pl


dziesięciopunktowy

1. składający się z dziesięciu punktów;
2. mający wymiar dziesięciu punktów (np. czcionka)


SJP.pl


dziesięciopłaszczyznowy

przymiotnik

 (1.1) rozmieszczony na dziesięciu płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


dziesięcioraczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) każde z dziesięciorga dzieci urodzonych z jednej ciąży mnogiej

Wiktionary


dziesięcioraki

występujący w dziesięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.


SJP.pl

liczebnik wieloraki

 (1.1) dotyczący dziesięciu typów, rodzajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: ʒ́ėśė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziesięciorako

Wiktionary


dziesięciorako

przysłówek sposobu

 (1.1) przysł. od przymiotnika → dziesięcioraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięcioraki

 licz. dziesięcioraki

Wiktionary


dziesięcioramienny

mający dziesięć ramion, odnóg itp.


SJP.pl


dziesięciornica

ogólna nazwa każdego zwierzęcia należącego do dziesięciornic, rzędu głowonogów


SJP.pl


dziesięciornice

rząd głowonogów mających otwór gębowy otoczony 10 ramionami, w tym dwoma służącymi do chwytania zdobyczy; do tego podrzędu zaliczane są kalmary (kałamarnice), mątwy i belemnity (grupa wymarła)


SJP.pl

[] (Decapodiformes) – nadrząd głowonogów z podgromady płaszczoobrosłych (Coleoidea) obejmujący mątwy, mątewki i kałamarnice (kalmary) – zwierzęta bardzo zróżnicowane pod względem wielkości, kształtów i zajmowanych siedlisk. Znanych jest około 450 gatunków. Niektóre (np. strzalikowate, kalmarowate i mątwowate) są poławiane gospodarczo.

Wikipedia


dziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 10, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziesięcioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i cztery dziewczynki) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątek mrz., dziesiątka ż., dziesiętnik m., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesiąta ż.

 czas. dziesiątkować ndk., zdziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiętny, dziesiąty

 licz. dziesięć

 przedr. dziesięcio-

Wiktionary


dziesięciorublowy

mający wartość dziesięciu rubli


SJP.pl


dziesięciorublówka

moneta lub banknot o nominale dziesięciu rubli


SJP.pl


dziesięciostopniowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziesięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ʒ́ėśė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięcioetapowo, dziesięciofazowo

Wiktionary


dziesięciostopniowy

1. mający dziesięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziesięć stopni, etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziesięciu stopni, schodków

 (1.2) składający się z dziesięciu stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dziesięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziesięcioetapowy, dziesięciofazowy

Wiktionary


dziesięciostrunny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dziesięć strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Greczynka grała na dziesięciostrunnej harfie.

Wiktionary


dziesięciosylabowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziesięć sylab, składający się z dziesięciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćosylabovy

Wiktionary


dziesięciotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziesięciu tomów, zawarty w dziesięciu tomach, wydany w dziesięciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dziesięciotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dziesięć tygodni

 (1.2) będący w wieku dziesięciu tygodni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem wróciłem do Berlina i przeszedłem dziesięciotygodniowy kurs przyszłych wyższych dowódców SS i policji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


dziesięciotysięcznik

statek o nośności dziesięciu tysięcy ton


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dziesięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) będący ostatnim elementem zbioru wielkości dziesięciu tysięcy

 (1.2) zawierający dziesięć tysięcy jednostek

 (1.3) będący jedną z dziesięciu tysięcy części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stefan okazał się dziesięciotysięcznym klientem biura podróży.

 (1.2) Jego dziesięciotysięczna armia zdoła pokonać dwukrotnie większą armię wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięć tysięcy mrz.

Wiktionary


dziesięciowarstwowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziesięć warstw, składający się z dziesięciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: ʒ́ėśė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


dziesięciowiosłówka

łódź o dziesięciu wiosłach


SJP.pl


dziesięciowodny

w chemii: zawierający 10 cząsteczek wody


SJP.pl


dziesięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dziesięciu zgłosek


SJP.pl

Dziesięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z dziesięciu sylab. We wczesnej poezji polskiej występuje między innymi w twórczości Mikołaja Reja. Prawdopodobnie miał bardzo długą tradycję, wywodzącą się być może z czasów pogańskich, prasłowiańskich, za czym przemawia jego popularność na Bałkanach.

Wikipedia


dziesięciozgłoskowy

złożony z dziesięciu zgłosek (sylab); dziesięciosylabowy


SJP.pl


dziesięciozębny

mający dziesięć zębów


SJP.pl


dziesięciozłotowy

mający wartość dziesięciu złotych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość dziesięciu złotych

 (1.2) wynoszący dziesięć złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na banknocie dziesięciozłotowym widnieje niewielki kwadrat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciozłotówka ż.

Wiktionary


dziesięciozłotówka

banknot lub moneta o nominale dziesięciu złotych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi dziesięć złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: ʒ́ėśė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciozłotowy

Wiktionary


dziesięciościan

bryła ograniczona dziesięcioma wielokątami regularnymi; dekaedr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dziesieciu ścianach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziesięciościenny

Wiktionary


dziesięciościenny

przymiotnik

 (1.1) geom. mający dziesięć ścian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciościan mrz.

Wiktionary


dziesiętnik

1. dowódca dziesięciu żołnierzy; zwierzchnik dowodzący grupą dziesięcioosobową;
2. dawniej: niższy funkcjonariusz policji lub milicji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. przełożony grupy dziesięcioosobowej;

Wiktionary

Dziesiętnik – stosowane w przeszłości określenie dowódcy pododdziału wojska lub policji (milicji), złożonego z dziesięciu wojowników (żołnierzy, funkcjonariuszy).

Dziesięciu dziesiętników wraz ze swoimi podkomendnymi tworzyło oddział złożony ze stu zbrojnych dowodzony przez setnika.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż., dziesiątkowanie n., dziesiątka ż.

 czas. zdziesiątkować, dziesiątkować ndk.

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięcioro

 liczgł. dziesięć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierownik, opiekun, zwierzchnik, dowódca, dziekan, zarządca

Wiktionary


dziesiętny

mający za podstawę liczbę 10, oparty na liczbie 10, np. system dziesiętny (dziesiątkowy), ułamek dziesiętny, logarytm dzisiętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwala on na przedstawienie wyników w postaci dziesiętnej, a więc bardzo wygodnej dla użytkownika.

 (1.1) Arkusz samoczynnie zamienia wartość procentową na ułamek dziesiętny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ, AS: ʒ́ėśẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesiątka ż., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięcina ż.

 czas. dziesiątkować, zdziesiątkować

 przym. dziesiątkowy, dziesiąty

 licz. dziesięć, dziesięcioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) decymalny

Wiktionary


dziesięć

liczebnik oznaczający liczbę 10


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 10

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teleturnieju udział brało dziesięciu panów i dziesięć pań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́ėśė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 zob. 10.

 rzecz. dziesiątka ż., dziesiątak m., dziesięcina ż., dziesiętnik m., dziesiątkowanie n., zdziesiątkowanie n., dziesięciorzenie n.

 czas. dziesięciorzyć ndk., dziesiątkować ndk., zdziesiątkować dk.

 przym. dziesiąty, dziesiątkowy, dziesiętny

 przysł. dziesiątkowo

 licz. dziesięcioro

 temsłow. dziesięcio-, -dziesiąt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 10, zapis rzymski X

Wiktionary


dziesięćkroć

dziesięć razy; dziesięciokrotnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. dziś książk. dziesięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziesięciokrotność ż.

 przym. dziesięciokrotny

 przysł. dziesięciokroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziesięciokroć, dziesięciokrotnie

Wiktionary


dzietniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dzietny


SJP.pl


dzietność

książkowo: posiadanie dzieci, potomstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. współczynnik dzietności (przeciętną liczba dzieci, które urodziłaby kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego)

Wiktionary


dzietny

przestarzałe: mający dzieci, potomstwo; dzieciaty


SJP.pl


dzietrzkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzietrzkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Łubnice.

Wikipedia


dzietrzych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛṭʃɨx, AS: ʒ́eṭšyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dzietrzyk

:: zdrobn. Dzietrzyszek

Wiktionary


dzieucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, księstwo łowickie. dziewczyna

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. córka

Wiktionary


dziewa

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dziewczyna

 (1.2) daw. dziewica

Wiktionary

Dziewa – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛva, AS: ʒ́eva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewoja ż., dziewczyna ż., dziewczynka ż., dziewka ż., dziewica ż., dziewictwo n., dziewiczość ż., dziewczęcość ż., dzieweczka ż., dziwka ż., dziewucha ż., dziewczę ż.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński, dziewiczy

 przysł. dziewczęco, dziewiczo

Wiktionary


dziewanna

dwuletnia roślina zielna z rodziny trędownikowatych, występująca w 320 gatunkach na obszarze śródziemnomorskim (po Indie i północną Afrykę) oraz nielicznie na obszarach o klimacie umiarkowanym, znajdująca zastosowanie jako roślina lecznicza oraz ozdobna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Verbascum|L.|ref=tak., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziewanna – bogini słowiańska
  • dziewanna – rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych
  • (471143) Dziewanna – 2010 EK139, planetoida z grupy obiektów transneptunowych
  • Dziewanna – szkic, studium polskiego malarza Stanisława Masłowskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że wiele gatunków owadów odwiedza kwiaty dziewanny, tylko niektórzy przedstawiciele pszczołowatych dokonują skutecznego zapylenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvãnːa, AS: ʒ́evã•na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. bylek, lud. dziewanna wielka, dziwizna, knotnica

Wiktionary


dziewannowiec

mrzyk dziewannowiec - gatunek chrząszcza z rodziny skórnikowatych


SJP.pl


dziewanowski

nazwisko


SJP.pl


dziewałtowski

nazwisko


SJP.pl


dziewczy

przymiotnik

 (1.1) stpol. śrpol. dziewczęcy datadef|1455|XVIII w.}}

 (1.2) stpol. śrpol. panieński, dziewiczy datadef|1455|XVIII w..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛft͡ʃɨ, AS: ʒ́efčy

Wiktionary


dziewczyna

młoda, niezamężna kobieta; narzeczona, sympatia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) młoda, niezamężna kobieta

 (1.2) partnerka, nieformalna narzeczona, konkubina

 (1.3) przest. żeńska pomoc domowa

Wiktionary

Dziewczyna (rzadziej: dziewczę, podlotek, dzierlatka; również dziewczynka, zwykle o małych dzieciach) – młody człowiek płci żeńskiej. Wiek, w którym dziewczyna staje się kobietą, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziewczyny to nic więcej, jak tylko kłopoty.

 (1.2) Gdy spytałem, czy zostanie moją dziewczyną, wyszeptała spłoniona, że owszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɨ̃na, AS: ʒ́efčỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewczę n., dziewica ż., dziewka ż., dziewoja ż.

:: zdrobn. dziewczynka ż.

:: zgrub. dziewucha ż., dziewczynisko n.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński

 przysł. dziewczęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panna, małolata; gw. Śląsk Cieszyński dziełucha, dzieucha, dziołcha, dziywka, dziywcze, dziywczyn

 (1.1-2) dziewoja, laska, gw. Śląsk Cieszyński galanka

 (1.2) narzeczona, praw. konkubina

 (1.3) służąca, gw. Śląsk Cieszyński dziywka

Wiktionary


dziewczyneczka

pieszczotliwie o dziecku płci żeńskiej; dziewczynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziewczynka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛft͡ʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: ʒ́efčỹnečka

Wiktionary


dziewczynina

ekspresywnie: dziewczyna; dziewucha, dziewczynisko, dziewuszysko


SJP.pl


dziewczynisko

zgrubienie od: dziewczyna; z politowaniem albo żartobliwie o dziewczynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. dziewczyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewczyniątko

pieszczotliwie o dziewczynie, młodej pannie


SJP.pl


dziewczynka

1. dziecko płci żeńskiej;
2. córka;
3. potocznie: młoda kobieta;
4. eufemistycznie: kobieta lekkich obyczajów;
5. potocznie: zniewieściały chłopak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziecko płci żeńskiej

 (1.2) (w stosunku do dorosłej kobiety): eufem. pejor. pot. pieszcz. kobieta lekkich obyczajów, prostytutka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mała dziewczynka idzie z mamą na plac zabaw.

 (1.1) Znalazł kawałek białego papieru, otworzył dopiero co kupione kredki i zaczął wpatrywać się w twarz dziewczynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɨ̃nka, AS: ʒ́efčỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewczę n., dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewczynkowatość

→ dziewczynkowaty


SJP.pl

Patrz:

dziewczynkowaty

dziewczynkowaty

przypominający dziewczynkę; podobny do dziewczynki


SJP.pl


dziewczyny

młoda, niezamężna kobieta; narzeczona, sympatia


SJP.pl

Dziewczyny – polski zespół muzyczny wykonujący pop, powstały w 2008 jako duet wokalistek, Anny Karamon i Aleksandry Nowak. Skład uzupełnili: perkusista Bogusz Wekka, kontrabasista Maciek Matysiak, gitarzysta Krzysztof Łochowicz i perkusista Artur Lipiński. Zespół w 2011 wziął udział w pierwszej polskiej edycji programu "X Factor".

Wikipedia


dziewczyński

właściwy dziewczynie (często z odcieniem lekceważenia)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. charakterystyczny dla dziewczyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewucha ż., dziewczyna ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary


dziewczyńskość

→ dziewczyński


SJP.pl

Patrz:

dziewczyński

dziewczątko

zdrobnienie od: dziewczę; pieszczotliwie o dziecku płci żeńskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: dziewczę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewucha ż., dziewoja ż.

Wiktionary


dziewczę

1. (w liczbie pojedynczej) przestarzale, obecnie ironicznie: młoda, dorastająca kobieta; podlotek, dzierlatka;
2. (w liczbie mnogiej) dziewczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. dojrzewająca, młodziutka dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdybyś dbał o zdrowie, to nie leżałbyś w domu, a bawiłbyś się z dziewczętami na dyskotece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛft͡ʃɛ, AS: ʒ́efče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczynka ż., dziewa ż., dziewucha ż., dziewoja ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podlotek, panna

Wiktionary


dziewczęco

przysłówek

 (1.1) w sposób dziewczęcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczęcość ż., dziewczyna ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy

Wiktionary


dziewczęcość

→ dziewczęcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dziewczęce

Wiktionary

Patrz:

dziewczęcy

Powiązane:

 przym. dziewczęcy

 przysł. dziewczęco

 rzecz. dziewa ż.

Wiktionary


dziewczęctwo

→ dziewczęcy


SJP.pl

Patrz:

dziewczęcy

dziewczęcy

1. właściwy dziewczęctwu, odnoszący się do wieku pośredniego między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym; dziewczyński;
2. złożony z dziewcząt, np. zespół dziewczęcy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sklep oferuje ubrania dziewczęce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛfˈt͡ʃɛ̃nt͡sɨ, AS: ʒ́efčẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewucha ż., dziewa ż., dziewczęcość ż.

 przysł. dziewczęco

 przym. dziewczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewczy

Wiktionary


dzieweczka

pieszczotliwie lub żartobliwie o dziewczynce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziewka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvɛt͡ʃka, AS: ʒ́evečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewucha ż., dziewoja ż.

Wiktionary


dziewiarka

1. kobieta zajmująca się dziewiarstwem;
2. maszyna wytwarzająca dzianiny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. kobieta zajmująca się wyrobem dzianin

 (1.2) włók. maszyna włókiennicza używana do produkcji dzianin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż był jednym z największych pracodawców w Jarosławiu, upadek firmy oznaczałby klęskę dla rzeszy dziewiarek.

 (1.2) Andrieux zbudował pierwszą funkcjonującą okrągłą dziewiarkę w 1815 r., z ulepszeniem w 1821 r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarnia ż., dziewiarstwo n., dziewiarz m.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewiarnia

zakład lub dział zakładu produkujący wyroby dziewiarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład zajmujący się wyrobem dzianin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarz mos., dziewiarstwo n., dziewiarka ż.

Wiktionary


dziewiarski

→ dziewiarstwo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dziewiarstwem, dotyczący dziewiarstwa

Wiktionary

Patrz:

dziewiarstwo

Powiązane:

 rzecz. dziewiarz mos., dziewiarstwo n., dziewiarka ż.

Wiktionary


dziewiarstwo

produkcja dzianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. dział przemysłu lub rękodzielnictwa polegający na produkcji dzianin;

Wiktionary

Dziewiarstwo – dział rękodzieła lub przemysłu włókienniczego zajmujący się wytwarzaniem różnego rodzaju dzianin. Proces ten może być wykonywany ręcznie, za pomocą drutów dziewiarskich lub szydełek, a także mechanicznie – przy użyciu maszyn dziewiarskich. Dziewiarstwem określa się również samą technikę wytwarzania dzianin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wszystkich większych zakładach przemysłowych koła SNT NOT zorganizowały punkty konsultacyjne, spotkania ze specjalistami z dziedziny dziewiarstwa oraz pracownikami naukowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarka ż., dziewiarnia ż., dziewiarz m.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewiarz

osoba zajmująca się wyrobem dzianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) włók. osoba zajmująca się wyrobem dzianin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trzyletniej szkole zawodowej niewidoma młodzież uczy się zawodów: dziewiarza maszynowego, ślusarza, introligatora, szczotkarza i plecionkarza (koszykarza).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiarka ż., dziewiarnia ż., dziewiarstwo ż.

 przym. dziewiarski

Wiktionary


dziewica

dziewczyna (kobieta), która nigdy nie odbywała stosunku płciowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

 (1.2) poet. przest. lub żart. młoda kobieta, panna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziewica – kobieta, która nie odbyła stosunku seksualnego
  • Dziewica – skała na wzgórzu Cegielnia koło miejscowości Olsztyn
  • Dziewica – skała na wzgórzu Kołoczek w Kroczycach
  • Dziewica – obraz Gustava Klimta namalowany w 1913
  • dziewica konsekrowana – w chrześcijaństwie starożytnym i współczesnym katolicyzmie – kobieta wprowadzona do stanu dziewic (ordo virginis) przez konsekrację z rąk biskupa
  • Hurysa
  • dziewictwo – stan osoby, która nie podejmowała stosunków płciowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wieku sześćdziesięciu lat była dziewicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲit͡sa, AS: ʒ́evʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewa ż., dziewictwo

 przym. dziewiczy

 czas. rozdziewiczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. panna

Wiktionary


dziewictwo

1. fizjologiczny stan kobiety przed pierwszym stosunkiem płciowym; panieństwo, cnota;
2. w przenośni: czystość, niewinność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fizj. stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

 (1.2) pot. o kobiecie niepodejmowanie nigdy życia płciowego z drugą osobą

Wiktionary

Dziewictwo, również prawictwo – termin określający stan osoby, która nigdy nie podejmowała stosunków seksualnych. Istnieją tradycje kulturowe i religijne, które przywiązują szczególną wartość i znaczenie temu stanowi, zwłaszcza wobec niezamężnych kobiet, kojarzonemu z pojęciami czystości osobistej, honoru i wartości. Utrata dziewictwa bywa nazywana defloracją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sztuce lilia jest symbolem dziewictwa i czystości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewica ż., dziewiczość ż., dziewa ż.

 czas. rozdziewiczać ndk., rozdziewiczyć dk.

 przym. dziewiczy

 przysł. dziewiczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cnota, cnotliwość, niewinność, panieństwo

 (1.2) celibat, cnota, cnotliwość, niewinność

Wiktionary


dziewiczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dziewicze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiczy

 przysł. dziewiczo

 rzecz. dziewa ż., dziewictwo n.

Wiktionary


dziewiczy

1. właściwy dziewicy, należący do dziewicy; panieński;
2. taki, który nie miał stosunku płciowego; niewinny;
3. nieubrudzony, czysty, nieskalany;
4. w pierwotnym, nietkniętym stanie, nieujarzmiony przez człowieka; dziki;
5. błona dziewicza - fałd błony śluzowej u ujścia pochwy dziewiczych kobiet i samic niektórych zwierząt; hymen


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dziewicy lub dziewictwu

 (1.2) czysty, świeży

 (1.3) niewinny

 (1.4) nietknięty przez człowieka, pierwotny

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Więc nie mówiłem jej ani o wężach boa, ani o dziewiczych lasach, ani o gwiazdach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewica ż., dziewiczość ż., dziewa ż., dziewictwo n.

Wiktionary


dziewiecki

nazwisko


SJP.pl


dziewierka

dziewierka łąkowa - gatunek muchówki


SJP.pl


dziewierz

brat męża (szwagier)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. książk. brat męża; Gloger.

 (1.2) stpol. brat żony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawniej Polki zwały brata męża nie szwagrem, ale dziewierzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛʃ, AS: ʒ́evʹi ̯eš

Wiktionary


dziewierzewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziewierzewo (od 1907 niem. "Lindenbrück") – wieś pałucka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

Wikipedia


dziewin

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziewin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Dziewin – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
  • Dziewiń Duży
  • Devín

Wikipedia


dziewiąta

godzina dziewiąta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 9 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dziewiąty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umówiłem się z nią na dziewiątą.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dziewięć

 przym. dziewiąty

Wiktionary


dziewiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 9


SJP.pl


dziewiąteczka

zdrobnienie od: dziewiątka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dziewiątka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiątka ż.

 licz. dziewięć

Wiktionary


dziewiątka

1. grupa dziewięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 9


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cyfra 9

 (1.2) grupa dziewięciu osób

 (1.3) karta do gry, oznaczona cyfrą 9

 (1.4) środ. kolej. lokomotywa serii EP09

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziewiątka – część wsi Nagórnik, w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Sieciechów
  • Dziewiątka – nieoficjalny przysiółek wsi Mosiny, w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Dziewiątka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn
  • Dziewiątka – gra bilardowa
  • Dziewiątka – węzeł stosowany we wspinaczce.
  • Dziewiątka – karta do gry
  • 9 – liczba naturalna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysiu, bardzo ładnie namalowałeś dziewiątkę.

 (1.2) Czy w regatach może startować dziewiątka bez sternika?

 (1.3) Pokerzysta miał karetę dziewiątek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zobacz. dziewięć, 9

Wiktionary


dziewiątkowy

→ dziewiątka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dziewięć, dotyczący liczby dziewięć

Wiktionary

Patrz:

dziewiątka

dziewiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 9


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 9

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po ósmym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) dziewiąta: godzina dziewiąta

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodziłem się dziewiątego (dnia) kwietnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ, AS: ʒ́evʹi ̯õnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiąta ż., dziewiątka ż.

 przedr. dziewięcio-

 licz. dziewięcioro, dziewięć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 9.

Wiktionary


dziewięcina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. świadczenie, podatek dziewiątej część dochodów

 (1.2) stpol. jedna dziewiąta, dziewiąta część czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewięcina stanowiła podobnie jak dziesięcina, formę świadczenia 1/9 lub 1/10 części jakichś określonych dochodów; odmiennie niż na Zachodzie, skąd została przeszczepiona do Polski i Czech, była świadczeniem przyznawanym instytucjom kościelnym przez księcia lub możnych, wydzielanym z ich zasobów jako uposażenie w dowolnej postaci, najczęściej z dochodów uzyskiwanych z targów, karczem, przewozów.

 (1.1) W przypadku grodu chełmińskiego nie jesteśmy w stanie stwierdzić jego ówczesnej przynależności diecezjalnej, skoro dziewięcina zeń najprawdopodobniej została nadana opactwu mogileńskiemu później niż dziewięcina z grodów mazowieckich.

Wiktionary


dziewięcioarowy

mający powierzchnię 9 arów


SJP.pl


dziewięcioboczny

dotyczący dziewięcioboku, mający dziewięć boków, ograniczony dziewięcioma płaszczyznami itp.


SJP.pl


dziewięciobok

wielokąt płaski o dziewięciu bokach; dziewięciokąt


SJP.pl


dziewięciocyfrowy

złożony z dziewięciu cyfr


SJP.pl


dziewięcioczłonowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziewięć członów, składający się z dziewięciu członów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


dziewięciodniowy

mający dziewięć dni, trwający dziewięć dni itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dziewięć dni

 (1.2) będący w wieku dziewięciu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


dziewięciodrzwiowy

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięcioro drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


dziewięcioetapowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziewięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciofazowo, dziewięciostopniowo

Wiktionary


dziewięcioetapowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziewięciu stopni, etapów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może i coś w tym jest, ale trzeba też dodać, że dziewięcioetapowy Wyścig Pokoju nie znalazł się na liście 28 imprez zaliczanych do klasyfikacji Pro Tour.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciostopniowy, dziewięciofazowy

Wiktionary


dziewięciofazowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziewięciu fazach, etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięcioetapowo, dziewięciostopniowo

Wiktionary


dziewięciofazowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziewięciu stopni, faz, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciostopniowy, dziewięcioetapowy

Wiktionary


dziewięciogodzinny

trwający dziewięć godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewięć godzin

 (1.2) będący w wieku dziewięciu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dziewięciogodzinna awaria prądu spowodowała wzrost liczby porodów 9 miesięcy później.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziewięciogłowy

mający dziewięć głów


SJP.pl


dziewięcioigłowy

o drukarce komputerowej: mająca dziewięć igieł


SJP.pl


dziewięcioigłówka

potocznie: drukarka mająca dziewięć igieł


SJP.pl


dziewięcioipółgodzinny

trwający dziewięć i pół godziny


SJP.pl


dziewięcioipółletni

mający dziewięć lat i pół roku


SJP.pl


dziewięciojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się dziewięcioma językami

 (1.2) napisany w dziewięciu językach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


dziewięciokilometrowy

mający długość dziewięciu kilometrów, wynoszący dziewięć kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wielkość (długość) dziewięciu kilometrów

Wiktionary


dziewięciokolumnowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z dziewięciu kolumn

Wiktionary


dziewięciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dziewięć kondygnacji

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiopiętrowy

Wiktionary


dziewięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dziewięć koni;
2. o silniku: mający moc dziewięciu koni mechanicznych


SJP.pl


dziewięciokrotnie

przysłówek

 (1.1) dziewięć razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stefan Rowecki był dwukrotnie odznaczony orderem Virtuti Militari i dziewięciokrotnie Krzyżem Walecznych.

 (1.1) Najskuteczniejszy okazał się Damian Ochman z Unii, który dziewięciokrotnie pokonywał bramkarzy rywali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przym. dziewięciokrotny

 przysł. dziewięćkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dziewięćkroć

Wiktionary


dziewięciokrotność

→ dziewięciokrotny


SJP.pl

Patrz:

dziewięciokrotny

dziewięciokrotny

powtarzający się dziewięć razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dziewięć razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziewięć razy

 (1.3) dziewięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przysł. dziewięciokrotnie, dziewięćkroć

Wiktionary


dziewięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dziewięciokąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu jest duży dziewięciokąt, a tam mały dziewięciokącik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokąt m.

Wiktionary


dziewięciokąt

wielokąt płaski o dziewięciu kątach; dziewięciobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt o dziewięciu bokach

Wiktionary

Dziewięciokąt, znany też pod grecką nazwą nonagon – wielokąt, który ma dziewięć boków i przez to dziewięć kątów. Suma miar wszystkich kątów to 1260°.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokącik

 przym. dziewięciokątny

 przysł. dziewięciokątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciobok

Wiktionary


dziewięciokątny

mający dziewięć kątów


SJP.pl


dziewięciolatek

chłopiec dziewięcioletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec mający dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioletni

 rzecz. dziewięciolatka

Wiktionary


dziewięciolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca dziewięć lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca dziewięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioletni

 rzecz. dziewięciolatek m.

Wiktionary


dziewięciolatki

chłopiec dziewięcioletni


SJP.pl


dziewięciolecie

1. okres dziewięciu lat;
2. dziewiąta rocznica czegoś


SJP.pl


dziewięcioletni

1. trwający dziewięć lat; przypadający za dziewięć lat;
2. będący w wieku dziewięciu lat, mający dziewięć lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięć lat

 (1.2) trwający dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestępców wytropi bohaterski porucznik Haldane, a pomoże mu w tym dziewięcioletnia dziewczynka – Melanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciolecie n., dziewięciolatek m., dziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięciolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający dziewięć liści

Wiktionary


dziewięcioliterowy

złożony z dziewięciu liter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z dziewięciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest dziewięcioliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


dziewięciolitrowy

1. mający pojemność dziewięciu litrów;
2. zawierający dziewięć litrów czegoś


SJP.pl


dziewięciometrowy

mający długość dziewięciu metrów, wynoszący dziewięć metrów


SJP.pl


dziewięciomiesięczny

mający dziewięć miesięcy, trwający dziewięć miesięcy itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewięć miesięcy

 (1.2) będący w wieku dziewięciu miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero gdy lekarz potwierdził jej słowa, uwierzyłem – mówi Artur Wawrzyniak, 29-latek, ojciec dziewięciomiesięcznego Bartka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


dziewięciominutowy

trwający dziewięć minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dziewięć minut

Wiktionary


dziewięcionogi

mający dziewięć nóg; dziewięcionożny


SJP.pl


dziewięcionożny

mający dziewięć nóg; dziewięcionogi


SJP.pl


dziewięcioosobowy

1. składający się z dziewięciu osób;
2. przeznaczony dla dziewięciu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dziewięciu osób, mogący pomieścić dziewięć osób

 (1.2) złożony z dziewięciu osób, wykonywany przez dziewięć osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pochód zamykał dziewięcioosobowy oddział strzelców konnych w historycznych mundurach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


dziewięciopak

zgrzewka zawierająca dziewięć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. paczka zbiorcza po dziewięć sztuk towaru

Wiktionary


dziewięciopiętrowy

mający dziewięć pięter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i dziewięciu wyższych kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad czerwonymi trybunami widać było zielonoszare zbocza okolicznych wzgórz z budynkami różnej wielkości, nad którymi górował dziewięciopiętrowy blok.

Wiktionary


dziewięciopokojowy

przymiotnik

 (1.1) z dziewięcioma pokojami

Wiktionary


dziewięciopolowy

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięć pól

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za jego panowania zaczęto używać herbu dziewięciopolowego.

 (1.1) W ten sposób otrzymujemy dziewięciopolowy duży diagram.

Wiktionary


dziewięciopłaszczyznowy

przymiotnik

 (1.1) rozmieszczony na dziewięciu płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


dziewięcioraki

występujący w dziewięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.


SJP.pl

liczebnik wieloraki

 (1.1) dotyczący dziewięciu typów, rodzajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dziewięciorako

Wiktionary


dziewięciorako

przysłówek sposobu

 (1.1) przysł. od przymiotnika → dziewięcioraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięcioraki

 licz. dziewięcioraki

Wiktionary


dziewięcioramienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dziewięć ramion, odnóg, promieni itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chanukija jest rodzajem dziewięcioramiennej żydowskiej menory.

Wiktionary


dziewięciornik

roślina o białych kwiatach i sercowatych liściach, stosowana w medycynie ludowej


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dziewięciornikowate

1. o cechach dziewięciornikowatych (rodzina roślin);
2. kaldezja dziewięciornikowata - gatunek byliny z rodziny żabieńcowatych, roślina o białych kwiatach występująca w Europie, Azji i w Afryce


SJP.pl

Dziewięciornikowate ("Parnassiaceae" S.F. Gray) – rodzina roślin blisko spokrewniona z dławiszowatymi, zaliczana do rzędu dławiszowców. W przeszłości rodzaje tu należące włączane były do rodziny skalnicowatych, jednak badania genetyczne wykazały, że są z tymi roślinami odlegle spokrewnione. Należą tu byliny występujące na terenach podmokłych, głównie strefy umiarkowanej chłodnej półkuli północnej. We florze Polski występuje tylko jeden rodzaj należący do tej rodziny – dziewięciornik.

Wikipedia


dziewięciornikowaty

1. o cechach dziewięciornikowatych (rodzina roślin);
2. kaldezja dziewięciornikowata - gatunek byliny z rodziny żabieńcowatych, roślina o białych kwiatach występująca w Europie, Azji i w Afryce


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający dziewięciornik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciornik m., dziewięciornikowate nmos.

Wiktionary


dziewięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 9, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 9

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewięcioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i trzy dziewczynki) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiątka ż.

 przym. dziewiąty

 licz. dziewięć

Wiktionary


dziewięciostopniowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w dziewięciu etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięcioetapowo, dziewięciofazowo

Wiktionary


dziewięciostopniowy

1. mający dziewięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziewięć stopni, etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziewięciu stopni, schodków

 (1.2) składający się z dziewięciu stopni, etapów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skala Richtera jest dziewięciostopniowa, a ponieważ jest to skala logarytmiczna - zmiana o jednostkę odpowiada 30-krotnej różnicy energii wstrząsu.

 (1.2) W szkołach podstawowych pierwszy wynik w dziewięciostopniowej skali wypadł na 4, czyli „niżej średniej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. dziewięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziewięcioetapowy, dziewięciofazowy

Wiktionary


dziewięciosylabowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziewięć sylab, składający się z dziewięciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćosylabovy

Wiktionary


dziewięciotomowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z dziewięciu tomów, zawarty w dziewięciu tomach, wydany w dziewięciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


dziewięciotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewięć tygodni

 (1.2) będący w wieku dziewięciu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


dziewięciowarstwowy

przymiotnik

 (1.1) liczący dziewięć warstw, składający się z dziewięciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


dziewięciowodny

w chemii: zawierający 9 cząsteczek wody


SJP.pl


dziewięciowęglowy

przymiotnik

 (1.1) chem. zawierający dziewięć atomów węgla

Wiktionary


dziewięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dziewięciu zgłosek


SJP.pl

Dziewięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z dziewięciu sylab.

W wersyfikacji polskiej najczęściej pojawia się jako wers w wierszu sylabicznym, zwykle trzyakcentowy, bezśredniówkowy lub dzielony (np. 5 + 4). Często występuje także w sylabotonikach (np. w trypodii amfibrachicznej) oraz w wierszach różnowersowych. Może również stanowić jeden z członów rozbudowanego wersu sylabicznego (np. 9 + 6).

Wikipedia


dziewięciozgłoskowy

złożony z dziewięciu zgłosek (sylab); dziewięciosylabowy


SJP.pl


dziewięciozębny

mający dziewięć zębów


SJP.pl


dziewięciościan

wielościan o 9 ścianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dziewięciu ścianach

Wiktionary


dziewięcki

nazwisko


SJP.pl


dziewiętlice

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziewiętlice ( Heinersdorf, Pruský Jindřichov) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Paczków.

Wikipedia


dziewiętnasta

godzina dziewiętnasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 19, godzina siódma wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: dziewiętnasty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. dziewiętnaście

 przym. dziewiętnasty

Wiktionary


dziewiętnastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 19


SJP.pl


dziewiętnastka

1. grupa dziewiętnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 19;
3. dziewiętnaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 19

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 19

 (1.3) całość składająca się z dziewiętnastu części, elementów lub jednostek

 (1.4) pot. dziewczyna w wieku 19 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Długo czekałem na tramwaj. W końcu przyjechała dziewiętnastka.

 (1.3) Kiedy nauczyciel wszedł do klasy, cała dziewiętnastka jęknęła.

 (1.4) Marcinowi odbiło na stare lata, zamienił żonę na jakąś dziewiętnastkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastka, AS: ʒ́evʹi ̯etnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaście, dziewiętnaścioro

Wiktionary


dziewiętnastkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dziewiętnaście, dotyczący liczby dziewiętnaście

Wiktionary


dziewiętnastodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewiętnaście dni

 (1.2) będący w wieku dziewiętnastu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastodʹńovy

Wiktionary


dziewiętnastogodzinny

trwający dziewiętnaście godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewiętnaście godzin

 (1.2) będący w wieku dziewiętnastu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lekarze tłumaczyli mi to tak: mój stan był krytyczny, a dziewiętnastogodzinna operacja z rękami uniesionymi do góry mogła spowodować niedokrwienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


dziewiętnastokrotnie

przysłówek

 (1.1) dziewiętnaście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W samym tylko czerwcu wynik sprzedaży Pajero zwiększył się aż dziewiętnastokrotnie w porównaniu do czerwca 2004 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastokrotność ż.

 przym. dziewiętnastokrotny

Wiktionary


dziewiętnastokrotny

powtarzający się dziewiętnaście razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się dziewiętnaście razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziewiętnaście razy

 (1.3) dziewiętnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Honorowym gościem imprezy był Dariusz Michalczewski - dziewiętnastokrotny mistrz świata w zawodowym boksie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈkrɔtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastokrotność ż.

 przysł. dziewiętnastokrotnie

Wiktionary


dziewiętnastokąt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt mający dziewiętnaście boków i dziewiętnaście kątów wewnętrznych

Wiktionary

Dziewiętnastokąt – wielokąt, który ma 19 boków. Suma jego kątów wewnętrznych wynosi 3060°

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jak się pan wybuduje / Na Conrada (róg Reymonta), / Posadzimy panu tuje / W kształcie dziewiętnastokąta.

Wiktionary


dziewiętnastolatek

mężczyzna dziewiętnastoletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna w wieku dziewiętnastu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewiętnaście lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewiętnastolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza córka chodzi dopiero do gimnazjum, a spotyka się z jakimś dziewiętnastolatkiem.

 (2.1) Byłem wczoraj na giełdzie samochodowej, kupiłem całkiem sprawnego dziewiętnastolatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastolatka

 przym. dziewiętnastoletni

Wiktionary


dziewiętnastolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca dziewiętnaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewiętnaście lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewiętnaście lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: dziewiętnastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewiętnastoletni

 rzecz. dziewiętnastolatek m.

Wiktionary


dziewiętnastolatki

mężczyzna dziewiętnastoletni


SJP.pl


dziewiętnastolecie

1. okres dziewiętnastu lat;
2. dziewiętnasta rocznica czegoś


SJP.pl


dziewiętnastoletni

1. trwający dziewiętnaście lat; przypadający za dziewiętnaście lat;
2. będący w wieku dziewiętnastu lat, mający dziewiętnaście lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziewiętnaście lat

 (1.2) trwający dziewiętnaście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatrzymana dziewiętnastoletnia Agnieszka W. i dwudziestopięcioletnia Marta M. decyzją sadu zostały aresztowane na razie na trzy miesiące.

 (1.1) (…) na studia idą ludzie najczęściej dziewiętnastoletni, czyli będący w okresie późnej adolescencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯etnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastolecie n., dziewiętnastolatek m., dziewiętnastolatka ż.

Wiktionary


dziewiętnastoliterowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z dziewiętnastu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „internacjonalizacja” jest dziewiętnastoliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastolʹiterovy

Wiktionary


dziewiętnastominutowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dziewiętnaście minut

Wiktionary


dziewiętnastoosobowy

1. składający się z dziewiętnastu osób;
2. przeznaczony dla dziewiętnastu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla dziewiętnastu osób, mogący pomieścić dziewiętnaście osób

 (1.2) złożony z dziewiętnastu osób, wykonywany przez dziewiętnaście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌːsɔˈbɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnast•osobovy

Wiktionary


dziewiętnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i dziewiętnastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


dziewiętnastostopniowy

1. mający dziewiętnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziewiętnaście stopni, etapów


SJP.pl


dziewiętnastotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z dziewiętnastu tomów, zawarty w dziewiętnastu tomach, wydany w dziewiętnastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastotõmovy

Wiktionary


dziewiętnastotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający dziewiętnaście tygodni

 (1.2) będący w wieku dziewiętnastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɔˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastotygodʹńovy

Wiktionary


dziewiętnastowieczny

dotyczący dziewiętnastego wieku, pochodzący z dziewiętnastego wieku, żyjący w dziewiętnastym wieku, dziejący się w dziewiętnastym wieku itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który wydarzył się lub żył w dziewiętnastym wieku; taki, który pochodzi z dziewiętnastego wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewiętnastowieczne powieści traktowały o miłości jednostek ponad podziałami społecznymi, dwudziestowieczne — o samotności jednostki w świecie bez podziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastowiecze n.

Wiktionary


dziewiętnastościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o dziewiętnastu ścianach

Wiktionary


dziewiętnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 19


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 19

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po osiemnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) dziewiętnasta: godzina dziewiętnasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reprezentant Polski zajął dopiero dziewiętnaste miejsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɨ, AS: ʒ́evʹi ̯etnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnasta ż., dziewiętnastka ż.

 licz. dziewiętnaście, dziewiętnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót 19.

Wiktionary


dziewiętnaście

[czytaj: dziewietnaście] liczebnik oznaczający liczbę 19


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 19

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja siostra ma dziewiętnaście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ, AS: ʒ́evʹi ̯etnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnasta ż., dziewiętnastka ż.

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaścioro

Wiktionary


dziewiętnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 19, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 19

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewiętnaścioro uczniów z naszej klasy (ośmiu chłopców i jedenaście dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛtnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯etnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiętnastka ż.

 przym. dziewiętnasty

 licz. dziewiętnaście

Wiktionary


dziewięć

liczebnik oznaczający liczbę 9


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 9

 (1.2) cyfra 9

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teleturnieju udział brało dziewięciu panów i dziewięć pań.

 (1.2) Dziewięćdziesiąt jest zapisywane jako dziewięć-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewiąta ż., dziewiątka ż., dziewiąteczka ż.

 przym. dziewiąty

 licz. dziewięcioro

 formsłow. dziewięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 9, zapis rzymski IX

Wiktionary


dziewięćdziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od dziewięćdziesiątka

Wiktionary


dziewięćdziesiąt

[czytaj: dziewieńdziesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 90


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 90

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wycieczce do NRD kupiłem za dziewięćdziesiąt dziewięć fenigów singla Neny z piosenką o dziewięćdziesięciu dziewięciu balonach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 przym. dziewięćdziesiąty, dziewięćdziesiątkowy

 licz. dziewięćdziesięcioro

Wiktionary


dziewięćdziesiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 90


SJP.pl


dziewięćdziesiątka

1. grupa dziewięćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 90;
3. dziewięćdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 90

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 90

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dziewięćdziesiątce.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z dziewięćdziesiątką.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dziewięćdziesiątkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaczwórka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 94

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 94

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie dziewięćdziesiątkiczwórki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem dziewięćdziesiątkęczwórkę.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dziewięćdziesiątkaczwórka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty czwarty

 liczgł. dziewięćdziesiąt cztery

Wiktionary


dziewięćdziesiątkadwójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 92

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 92

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest dziewięćdziesiątkadwójka.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z dziewięćdziesiątkądwójką.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej dziewięćdziesiątkidwójki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty drugi

 liczgł. dziewięćdziesiąt dwa

Wiktionary


dziewięćdziesiątkadziewiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 99

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 99

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dziewięćdziesiątkędziewiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z dziewięćdziesiątkądziewiątką.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała dziewięćdziesiątkadziewiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty dziewiąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt dziewięć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkajedynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 91

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 91

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na dziewięćdziesiątcejedynce.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to dziewięćdziesiątkajedynka szwankuje.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dziewięćdziesiątkęjedynkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty pierwszy

 liczgł. dziewięćdziesiąt jeden

Wiktionary


dziewięćdziesiątkapiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 95

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 95

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dziewięćdziesiątkępiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to dziewięćdziesiątkapiątka szwankuje.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dziewięćdziesiątkępiątkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty piąty

 liczgł. dziewięćdziesiąt pięć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkasiódemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 97

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 97

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie dziewięćdziesiątkisiódemki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to dziewięćdziesiątkasiódemka szwankuje.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dziewięćdziesiątkasiódemka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty siódmy

 liczgł. dziewięćdziesiąt siedem

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaszóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 96

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 96

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną dziewięćdziesiątkęszóstkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dziewięćdziesiątkaszóstka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dziewięćdziesiątkęszóstkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty szósty

 liczgł. dziewięćdziesiąt sześć

Wiktionary


dziewięćdziesiątkatrójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 93

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 93

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie dziewięćdziesiątkitrójki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym dziewięćdziesiątkatrójka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dziewięćdziesiątkatrójka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty trzeci

 liczgł. dziewięćdziesiąt trzy

Wiktionary


dziewięćdziesiątkaósemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 98

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 98

 (1.3) całość składająca się z dziewięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się dziewięćdziesiątkaósemka.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem dziewięćdziesiątkęósemkę.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą dziewięćdziesiątkęósemkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesiąty ósmy

 liczgł. dziewięćdziesiąt osiem

Wiktionary


dziewięćdziesiątkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą dziewięćdziesiąt, dotyczący liczby dziewięćdziesiąt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 licz. dziewięćdziesiąt, dziewięćdziesiąty

 przym. dziewięćdziesiąty

Wiktionary


dziewięćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 90


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od dziewięćdziesiąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trzecim okresie u schyłku lat dziewięćdziesiątych pojawiły się duże firmy developerskie, dla których sukces rynkowy był tak samo ważny jak konieczność zapewnienia atrakcyjnej lokalizacji i odpowiedniej jakości architektury.

 (1.1) W dziewięćdziesiątej minucie piłkarz numer siedem strzelił spoza pola karnego i zdobył zwycięską bramkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 licz. dziewięćdziesiąt, dziewięćdziesięcioro

 przym. dziewięćdziesiątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót 90.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięcioczterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięcioczterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioczteroletni

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt cztery lata

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt cztery lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięcioczteroletni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięcioczterolatek m., dziewięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwuipółletni

mający dziewięćdziesiąt dwa lata i pół roku


SJP.pl


dziewięćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodwulatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodwuletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciodwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodwuletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodwuletni

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt dwa lata

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt dwa lata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodwulatek mos., dziewięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć i pół roku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dziewięć i pół roku

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatku, w twoim wieku naprawdę już nie uchodzi oglądać się za szesnastkami.

 (2.1) Dąb-dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatek to całkiem młoda roślinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔjipuwˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoi ̯ipuu̯latek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatka ż.

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioipółletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciodziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciodziewięcioletni

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięciodziewięcioletni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciodziewięciolatek mos., dziewięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciogodzinny

trwający dziewięćdziesiąt godzin


SJP.pl


dziewięćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciojednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciojednoletni

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciojednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciojednoletni

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciojednoletni

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt jeden lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięciojednoletni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciojednolatek m., dziewięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciokilkuletni

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający dziewięćdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięcioparoletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciokilogramowy

1. ważący 90 kilogramów;
2. przeznaczony na 90 kilogramów czegoś


SJP.pl


dziewięćdziesięciokrotny

powtarzający się dziewięćdziesiąt razy


SJP.pl


dziewięćdziesięciolatek

mężczyzna dziewięćdziesięcioletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba w wieku 90-99 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 90-99 lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na parkiecie bawiło się dwoje dziewięćdziesięciolatków, wuj Leon i babcia Halinka.

 (2.1) Po babci został nam kredens – przepiękny dziewięćdziesięciolatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolecie n.

:: fż. dziewięćdziesięciolatka ż.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca dziewięćdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciolatek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Gertruda świetnie się czuje jak na dziewięćdziesięciolatkę.

 (1.1) Wśród rosnących w sadzie jabłoni była jedna dziewięćdziesięciolatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolecie n.

:: fm. dziewięćdziesięciolatek m.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciolatki

mężczyzna dziewięćdziesięcioletni


SJP.pl


dziewięćdziesięciolecie

1. okres dziewięćdziesięciu lat;
2. dziewięćdziesiąta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres dziewięćdziesięciu lat

 (1.2) dziewięćdziesiąta rocznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczoraj obchodziliśmy jubileusz dziewięćdziesięciolecia urodzin dziadka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolatek m., dziewięćdziesięciolatka ż.

 przym. dziewięćdziesięcioletni

Wiktionary


dziewięćdziesięcioletni

mający dziewięćdziesiąt lat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoją trzy dziewięćdziesięcioletnie dęby.

 (1.1) Dziewięćdziesięcioletnia Amerykanka skoczyła ze spadochronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciolatek mos., dziewięćdziesięciolatka ż., dziewięćdziesięciolecie n., dziewięćdziesięcioletniość ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciominutowy

trwający dziewięćdziesiąt minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający dziewięćdziesiąt minut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtoragodzinny

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięcioośmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięcioośmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioośmioletni

liczący 98 lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt osiem lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięcioośmioletni dąb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięcioośmiolatek m., dziewięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioparoletni

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający dziewięćdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięciokilkuletni

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięcioipółletni

mający 95 lat i pół roku


SJP.pl


dziewięćdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciopięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciopięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciopięciolecie

1. okres dziewięćdziesięciu pięciu lat;
2. dziewięćdziesiąta piąta rocznica czegoś


SJP.pl


dziewięćdziesięciopięcioletni

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt pięć lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt pięć lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciopięciolatek m., dziewięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 90, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 90

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku stypendia otrzymało dziewięćdziesięcioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesiątka ż.

 przym. dziewięćdziesiąty

 licz. dziewięćdziesiąt

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciosiedmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciosiedmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosiedmioletni

mający dziewięćdziesiąt siedem lat; trwający dziewięćdziesiąt siedem lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt siedem lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt siedem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięciosiedmioletni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciosiedmiolatek m., dziewięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciosześciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciosześciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt sześć lat

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoi dziewięćdziesięciosześcioletni buk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciosześciolatek m., dziewięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


dziewięćdziesięciotrzyletni

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćdziesiąt trzy lata

 (1.2) trwający dziewięćdziesiąt trzy lata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćdziesięciotrzylatek m., dziewięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


dziewięćkroć

dziewięć razy; dziewięciokrotnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. dziś książk. dziewięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięciokrotność ż.

 przym. dziewięciokrotny

 przysł. dziewięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięciokrotnie

Wiktionary


dziewięćset

[czytaj: dziewiencet] liczebnik oznaczający liczbę 900


SJP.pl

liczebnik

 (1.1) liczba 900

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W październikowy wieczór tysiąc dziewięćset czterdziestego ósmego roku w drzwiach kawiarni stanęło dwóch mężczyzn w prochowcach, z podniesionymi kołnierzami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćsetka ż.

 przym. dziewięćsetny

Wiktionary


dziewięćsetka

1. liczba 900;
2. całość składająca się z 900 części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 900


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 900 (dziewięćset)

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 900

 (1.3) całość składająca się z dziewięciuset części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nowa na rynku dziewięćsetka nie jest ani lepsza ani gorsza od poprzedniczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtka, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziewięćsetny

 licz. dziewięćset

Wiktionary


dziewięćsetlecie

1. okres dziewięciuset lat;
2. dziewięćsetna rocznica czegoś


SJP.pl


dziewięćsetletni

mający dziewięćset lat, trwający dziewięćset lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dziewięćset lat

 (1.2) trwający dziewięćset lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewięćsetletni mistrz Jedi przybył na Dagobah, by odpocząć i zebrać myśli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetletʹńi

Wiktionary


dziewięćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 900


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od dziewięćset

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mety dobiegł już dziewięćsetny maratończyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ, AS: ʒ́evʹi ̯ė̃ńćsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewięćsetka ż.

 licz. dziewięćset

Wiktionary


dziewięćsił

roślina zielna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Carlina|L.|ref=tak., roślina dwuletnia o dużych koszyczkach kwiatowych z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Dziewięćsił ("Carlina" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 30 gatunków. Rośliny te występują w Europie, północnej Afryce i zachodniej Azji. W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego rosną 4 lub 5 gatunków.

Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia Karola V Habsburga (1500–1558).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rysunek dziewięćsiła wisiał u Jadzi w przedpokoju.

Wiktionary


dziewka

1. dawniej: panna, dziewczyna, dziewica;
2. przestarzałe: wiejska dziewczyna, służąca na wsi;
3. kobieta źle prowadząca się; prostytutka; ulicznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dziewczyna

 (1.2) stpol. córka

 (1.3) daw. kobieta rozwiązła

 (1.4) przest. służąca

 (1.5) stpol. panna

 (1.6) stpol. dziewica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako Bóg w niebie, tak niechybnie po to oni dziewkę porwali, by de Bergowa wydostać.

 (1.2) Przypomina, że ona cesarską dziewką i wnuczką cesarską z familiej przezacnej i starożytnej będąc, (…)

 (1.3) Chędożyć się z dziewką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛfka, AS: ʒ́efka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewa ż., dziewkarz m., dziewczyna ż.

Wiktionary


dziewkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna korzystający z usług prostytutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewka ż.

Wiktionary


dziewkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziewkowice ( Schewkowitz, 1936–1945 "Frauenfeld") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dziewkowice, po jej zniesieniu w gromadzie Strzelce Opolskie.

Wikipedia


dziewnica

oprzęd larwy pszczoły


SJP.pl


dziewoja

dawniej, dziś żartobliwie: dziewczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekspr. pot. dorodna, rosła dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągnę, jadę z wojskiem naszem, / Śliczna patrzy tam dziewoja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewczątko n., dzieweczka ż., dziewucha ż., dziewa ż.

Wiktionary


dziewojka

przestarzałe: młoda dziewczyna


SJP.pl


dzieworodny

rozwijający się z niezapłodnionego jaja


SJP.pl


dzieworództwo

rozwój zarodka z jaja nie zapłodnionego; partenogeneza


SJP.pl


dziewosłąb

dziewosłęb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. mężczyzna, który w imieniu kawalera starającego się o rękę panny, prosi jej rodziców o zgodę; Gloger|dziewosłąb.

 (1.2) daw. starosta weselny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. pieśń weselna, wiersz weselny

 (2.2) daw. w lm. dziewosłęby: konkury, swatanie, zaręczyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz, gdzie mam błysnąć chwałą? Mamże zostać dziewosłębem?

 (1.1) Archánioł Gábryel, / Dźiewosłąb Boży, y Poseł: / Przybył do Máryey dziewice, / Z niebieskiey stolice. sic.

 (2.1) Jest jego dziewosłąb (…) wierszem łacińskim ułożony, na wesele Fabijana Czerny, wojewodzica Malborskiego z Leszczyńską wojewodzianką Brzeską, drukowany w Toruniu roku 1611. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛˈvɔswɔ̃mp, AS: ʒ́evosu̯õmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewosłęb m.

:: fż. dziewosłębica ż.

 czas. dziewosłębić

 przym. dziewosłębi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewosłęb, swat, rajek, zerzec

 (2.1) swaty

Wiktionary


dziewosłąbka

→ dziewosłąb; dziewosłębka


SJP.pl


dziewosłęb

dziewosłąb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna


SJP.pl

Dziewosłęb, dziewosłąb – termin utworzony jako tłumaczenie łacińskiego wyrażenia "paranymphus". W XVI w. jeden ze swoich wierszy poświęca mu Jan Kochanowski w utworze o tym samym tytule.

Jest to funkcja związana z zamążpójściem, od pewnego momentu wyparta przez określenie swat. W źródłach pochodzących z okresu Polski wczesnonowożytnej częściej pojawia się jednak dziewosłąb.

Wikipedia


dziewosłębić

dawniej:
1. być dziewosłębem, swatem;
2. swatać kogoś


SJP.pl


dziewosłębka

→ dziewosłęb; dziewosłąbka


SJP.pl


dziewosłęby

dziewosłęb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna


SJP.pl


dziewoński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Dziewoński – geolog
  • Edward Dziewoński – aktor, reżyser, satyryk, syn Janusza
  • Janusz Dziewoński – aktor, ojciec Edwarda
  • Józef Dziewoński – artysta malarz, grafik, powstaniec styczniowy, ojciec Karola
  • Karol Dziewoński – profesor chemii, syn Józefa
  • Kazimierz Dziewoński – geograf
  • Zachariasz Dziewoński – lekarz (chirurg), major wojsk polskich z powstania listopadowego, żołnierz legii cudzoziemskiej
  • Elżbieta Dziewońska – aktorka, siostra Janusza

Wikipedia


dziewucha

rubasznie, czasem życzliwie o dziewczynie, przeważnie wiejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekspr. dziewczyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziewczyna ż., dziewczę n., dziewczątko n., dzieweczka ż., dziewoja ż., dziewa ż.

 przym. dziewczęcy, dziewczyński, dziewuszy

Wiktionary


dziewuchowaty

podobny do dziewuchy


SJP.pl


dziewulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Dziewulski – polski dyrygent
  • Eugeniusz Klemens Dziewulski – polski przyrodnik, ojciec Wacława i Władysława
  • Jerzy Dziewulski – polski policjant i polityk
  • Juliusz Dziewulski – polski oficer
  • Lech Dziewulski – artysta plastyk, działacz opozycji antykomunistycznej
  • Michał Dziewulski – historyk, muzealnik
  • Stanisław Rawicz-Dziewulski – generał Wojska Polskiego
  • Stefan Dziewulski – polski prawnik i ekonomista
  • Wacław Dziewulski – polski fizyk
  • Władysław Dziewulski – polski astronom
  • Władysław Dziewulski – polski historyk
  • Zbigniew Dziewulski – polski polityk

Wikipedia


dziewuszka

dziewojka, panienka;
1. pieszczotliwie, żartobliwie: dorastająca panna;
2. poufale albo ironicznie: dziewczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dziewucha

Wiktionary


dziewuszy

→ dziewucha


SJP.pl

Patrz:

dziewucha

dziewuszysko

zgrubienie od: dziewucha; pogardliwie lub z politowaniem o dziewczynie


SJP.pl


dziećmiar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇t͡ɕmʲjar, AS: ʒ́ėćmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nazwa własna Dziećmarów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Dziećmar

Wiktionary


dziećmierowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziećmierowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik przy drodze wojewódzkiej nr 434.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


dziećmorowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziećmorowice – wieś w Polsce
  • Dziećmorowice – dawna gromada Polsce
  • Dziećmorowice – stacja kolejowa
  • Dziećmorowice – wieś i gmina w Czechach

Wikipedia


dziełak

nazwisko


SJP.pl


dziełko

1. niewielki utwór literacki;
2. zdrobnienie od: dzieło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: dzieło

 (1.2) niewielkie dzieło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tego dziełka nie znajdziesz w naszej bibliotece.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzieło n.

Wiktionary


dzieło

1. utwór artystyczny, literacki lub naukowy o dużej wartości;
2. praca;
3. efekt jakichś procesów lub czyjejś pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) efekt pracy twórczej

 (1.2) ogólnie – efekt czyichś działań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzieło kultury
    • dzieło sztuki
    • dzieło literackie
    • dzieło muzyczne
  • dzieło fortyfikacyjne
    • dzieło koronowe
    • dzieło rogowe
  • dzieło naukowe
  • Dzieło – powieść, czternasty tom cyklu Rougon-Macquartowie
  • utwór – dzieło w sensie prawnym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz pt. Bitwa pod Grunwaldem jest doskonałym przykładem dzieła sztuki.

 (1.1) Każda książka może być dziełem literackim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛwɔ, AS: ʒ́eu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

 rzecz. dziełko n.

Wiktionary


dziełosłumb

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. dziewosłąb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobote wiecór muzykantów pun młody zwióz, sprosieł dziełosłymbów i cynstujum ich.

Wiktionary


dziełowy

druk. związany z techniką wydawniczą dzieł, używany przy przygotowaniu i druku dzieł


SJP.pl


dziełucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

Wiktionary


dzień

pewien okres (najczęściej od wschodu do zachodu słońca lub doba)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okres od świtu do zmierzchu

 (1.2) okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

 (1.3) określony termin; data

 (1.4) przen. odległość możliwa do przebycia w ciągu jednej doby

 (1.5) przen. (tylko w liczbie mnogiej) czas życia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) daw. barć leśna w żywym drzewie

Wiktionary

Dzień – czas między wschodem a zachodem Słońca. Określenie to utożsamia się z dobą (np. jaki jest dzisiaj dzień? – pytanie to jest zadawane bez względu na to, czy czas jest dzienny, czy nocny).

Długość dnia różni się w zależności od szerokości geograficznej oraz deklinacji słońca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień był targowy i po ulicach kręciło się mnóstwo ludzi.

 (1.1) Dziś jest wyjątkowo słoneczny dzień.

 (1.2) Przyjdę za dwa dni.

 (1.3) Jaki dziś jest dzień?

 (1.3) Co pan robił tego dnia?

 (1.4) Jeśli będziemy jechać tym samym tempem, to mamy przed sobą już tylko dwa dni drogi.

 (1.5) Obiecuję, że będę cię kochał do końca moich dni.

 (2.1) Człowiek, aby ułatwić sobie podbieranie miodu, począł w całych drzewach wydrążać sztuczne dziuple, czyli wydziaływać je, dziać, a stąd drzewo takie w języku polskim nazwano dzienią lub drzewem dzianem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: ʒ́ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-5)

 rzecz. dziennik mrz., dzienniczek mrz., dziennikarz mos., dziennikarka ż., dziennikarstwo n., codzienność ż., dniówka ż., dnienie n.

:: zdrobn. dzionek mrz.

 czas. dnieć ndk.

 przym. dzienny, codzienny, dziennikarski

 przysł. dniem, dziennie, codziennie, w dzień, za dnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzionek; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.2) doba; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk dziyń

 (1.5) życie

 (2.1) daw. dzienia, daw./gwara. dzienie, daw. dzienno

Wiktionary


dzieńdoberek

żartobliwie: dzień dobry


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. żart. dzień dobry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieńdoberek – krzyknął szwagier, uśmiechając się szelmowsko.

Wiktionary

Wymowa:

AS: ʒ́eńdoberek

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. dzień dobry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. dzień dobry!, pot. doberek!, pot. dobry!

Wiktionary


dzieńgi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. żart. pieniądze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲɟi, AS: ʒ́ė̃ńǵi

Wiktionary


dzieża

duże, drewniane naczynie do rozczyniania ciasta na chleb; donica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże drewniane naczynie do rozczyniania ciasta na chleb;

 (1.2) zawartość dzieży (1.1)

Wiktionary

Dzieża – naczynie służące do rozczyniania mąki i wyrastania ciasta chlebowego. Wykonane było z drewnianych klepek (najczęściej lipowych, świerkowych lub najwyżej cenionych – dębowych) i obręczy. Szersze u dołu niż u góry. Dzieża zwykle była bez wieka, ale czasem spotykało się wieko (pokrywę) wyplecione ze słomy.

Wikipedia


dzieżka

gliniany garnek do przechowywania mleka lub śmietany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od dzieża

 (1.2) białystok. dzbanek

Wiktionary


dzieżycowate

rodzina roślin dwuliściennych, rosnących przeważnie w okolicach zwrotnikowych Ameryki Południowej


SJP.pl


dzieżycowaty

o cechach dzieżycowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dzigański

nazwisko


SJP.pl


dzik

1. zwierzę z rodziny świń, cenione przez myśliwych;
2. pęd wyrosły z nieuszlachetnionej części drzewa;
3. młoda roślina służąca za podkładkę przy szczepieniu lub oczkowaniu;
4. potocznie: człowiek nietowarzyski, odludek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

 (1.2) pot. osoba nietowarzyska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle konający dzik podniósł się i zaatakował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑik, AS: ʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziczek mzw./mos./mrz., dzikus m., dziki m., dzicz ż., dziczyzna ż., dziczenie n., zdziczenie n., dzikarz m., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. czarnuch, łow. czarny zwierz, zwierzyna czarna; gw. Poznań wieprz

 (1.2) borsuk, odludek, samotnik, pustelnik

Wiktionary


dzika

1. nieoswojony, występujący w środowisku naturalnym;
2. prymitywny, pierwotny, nieufny, nieokrzesany;
3. niezgodny z normami społecznymi, nieusankcjonowany prawnie


SJP.pl


dzikacz

największy dziko żyjący ssak z rodziny świniowatych


SJP.pl


dzikan

rodzaj świni


SJP.pl

Dzikan ("Potamochoerus") – rodzaj ssaków parzystokopytnych z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

Wikipedia


dzikarz

w łowiectwie: pies do polowań na dziki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. pies do polowania na dziki

Wiktionary

Dzikarz – nieduży, często krótkonogi pies rasowy lub nierasowy, ułożony do polowania na dziki. Na dzikarzy wybierane są psy, które odznaczają się pasją myśliwską i ciętością, mają skłonność do pracy szperacza i posokowca, a dzięki niedużym rozmiarom mogą pracować w norach. Mimo drobnej budowy ciała mają bardzo silne szczęki i zęby. Zadaniem dzikarzy jest wyszukiwanie w miocie dzików, osaczenie, oszczekiwanie ich i wyprowadzanie na linię myśliwych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzik m., dziczyzna ż., dziki mos., dzikość ż., dzikuska ż.

 przym. dziki

Wiktionary


dzikawy

nieco dziki


SJP.pl


dziki

1. nieoswojony, występujący w środowisku naturalnym;
2. prymitywny, pierwotny, nieufny, nieokrzesany;
3. niezgodny z normami społecznymi, nieusankcjonowany prawnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

 (1.2) niekontrolowany

 (1.3) nieokrzesany

 (1.4) naturalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek kultur prymitywnych, żyjący w pierwotnych warunkach

 (2.2) polit. człowiek nienależący do żadnej partii

forma rzeczownika.

 (3.1) M. lm. od dzik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
  • Dziki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Dziki – serial telewizyjny
  • Dikij (pol. Dziki) – rosyjski serial kryminalny
  • Dziki – amerykański dramat filmowy z 1953 roku reżyserii László Benedeka
  • Dziki – polski film z 2026
  • dzikie zwierzę – przeciwieństwo zwierzęcia domowego
  • Dziki Bór, Dzikie
  • dzik (ujednoznacznienie)
  • dzik – ssak z rodziny świniowatych
  • Dzikość serca
  • dzikość – pierwszy z trzech etapów rozwoju ludzkości według Lewisa Morgana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celem tej fundacji jest ochrona dzikich zwierząt przed kłusownictwem i innymi formami okrucieństwa wobec nich.

 (1.2) Dziki handel jest dziś głównym źródłem bezdomności zwierząt.

 (2.1) Podczas przemierzania dżungli jedynym napotkanym człowiekiem był jakiś dziki płynący w oddali dłubanką.

 (3.1) W kartoflisku pod lasem buchtowały nocą dziki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑici, AS: ʒ́iḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziczenie n., dzikusek mos., dzikość ż., dzik m., dziczyzna ż., dzicz ż., dzikus m., dzikuska ż., dzikarz m., dziczenie n., dzikowanie n.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. półdziki, dziczy, zdziczały

 przysł. dziko, półdziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|dziwoki.; bot. lud. psi

 (2.1) dzikus

Wiktionary


dzikiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poczuła się nagle dziko szczęśliwa, że on jest obok. Że trzyma jej dłoń w swojej ręce, że ją do siebie przytula.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑikɔ, AS: ʒ́iko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziki, dziczy, zdziczały

 rzecz. zdziczenie n., dzikość ż., dzikus m., dzikuska ż., dzicz ż., dziczyzna ż., dzik m., dziki mos.

 czas. dziczeć

Wiktionary


dzikolud

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. człowiek dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim przyjechał do Europy, wychowywał się gdzieś w Afryce wśród dzikoludów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈkɔlut, AS: ʒ́ikolut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzikus

Wiktionary


dzikomowa

rzadko: wulgarny sposób posługiwania się językiem


SJP.pl


dzikowiec

1. wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzikowiec (województwo dolnośląskie) – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Dzikowiec (Rączna) – część wsi Rączna w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Dzikowiec (województwo podkarpackie) – wieś w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
  • Dzikowiec (gmina) – gmina wiejska
  • Dzikowiec (wąwóz) – wąwóz w Ojcowskim Parku Narodowym
  • Nowy Dzikowiec (ujednoznacznienie)
  • Dzikowiec Wielki

Wikipedia


dzikowiecki

→ Dzikowiec (wieś w Polsce)


SJP.pl


dzikowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzikowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
  • Dzikowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Dzikowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
  • Dzikowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Dzikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Dzikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
  • Dzikowo – jezioro położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.
  • Dzikowo Iławeckie, Dzikowo Myśliborskie, Dzików

Wikipedia


dzikowski

przymiotnik od: Dzikowa, Dzikowo, Dzików


SJP.pl

Dzikowski (forma żeńska: Dzikowska; liczba mnoga: Dzikowsky) – polskie nazwisko utworzone sufiksem -ski od nazwy miejscowej Dzikowiec, Dzikowo, Dzikowice lub Dzikowa.

Wikipedia


dzikość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzicz ż., zdziczenie n., dziczyzna ż., dziki mos., dzikus m., dzikarz mzw., dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki, zdziczały, dziczy

 przysł. dziko

Wiktionary


dzikszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziki; bardziej dziki


SJP.pl


dzikus

osoba, która jest dzika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obraź. osobnik niecywilizowany

 (1.2) pot. pejor. osoba zachowująca się prymitywnie i grubiańsko

 (1.3) pot. pejor. osoba nieśmiała, mająca trudności w relacjach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. żart. nieoswojone zwierzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opaliło nas słońce, staliśmy się dzikusami, pijemy wielkimi haustami nieskażoną pierwotność lasu.

 (1.3) Aga poszła zapytać dzikusa pod oknem, dlaczego nie tańczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑikus, AS: ʒ́ikus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzik mzw., dziczyzna ż., dziki mos., dzicz ż., dzikość ż.

:: zdrobn. dzikusek m.

:: fż. dzikuska ż.

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

 przym. dziki

 przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbarzyńca, dziecko natury, dziki, jaskiniowiec, troglodyta

 (1.2) dewastator, nieokrzesaniec, prymityw

 (1.3) odludek, samotnik; pot. borsuk, dzik

Wiktionary


dzikusek

→ dzikus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: dzikus

 (1.2) mały dzikus

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: dzikuska

Wiktionary

Patrz:

dzikus

Powiązane:

 przym. dziki

 rzecz. dziki mos., dzikus mos., dzikuska ż.

 czas. dziczeć

Wiktionary


dzikuska

→ dzikus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta niecywilizowana

 (1.2) kobieta nieobyta towarzysko

 (1.3) reprezentantka obcej cywilizacji

 (1.4) prostaczka

 (1.5) kobieta nieśmiała

Wiktionary

Dzikuska. Historia miłości – debiutancka powieść Ireny Zarzyckiej z 1927 roku. Początkowo ukazywała się w odcinkach na łamach "Rzeczpospolitej" (od 10 sierpnia), a następnie została wydana przez wydawnictwo "Rój". Jedna z najpopularniejszych polskich powieści romansowych okresu międzywojennego.

Wikipedia

Patrz:

dzikus

Przykłady

 (1.2) Pan sprzedał swoją duszę za nic; rzucił ją pan do stóp nędznej dzikuski, która zrobiła już z pana pomiotło, i wkrótce zabije pana tak czy inaczej, przez swą miłość albo nienawiść.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk., dzikować ndk.

 przym. dziczy, dziki, półdziki

 przysł. dziko, półdziko

 rzecz. dziki mos., zdziczenie n.

 rzecz. dzikość ż., dzik m., dziczyzna ż., dzicz ż., dzikarz m., dziczenie n., dzikowanie n., dzikusek m.

:: fm. dzikus m.

Wiktionary


dzików

1. zwierzę z rodziny świń, cenione przez myśliwych;
2. pęd wyrosły z nieuszlachetnionej części drzewa;
3. młoda roślina służąca za podkładkę przy szczepieniu lub oczkowaniu;
4. potocznie: człowiek nietowarzyski, odludek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzików – część miasta Tarnobrzeg
  • Dzików – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
  • Dzików – przysiółek w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, w gminie Sława
  • Dzików – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica
  • Dzików – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim, w hromadzie Zoria
  • Dzikowo, Stary Dzików, Nowy Dzików

Wikipedia


dzikówka

potocznie: naturalny, nieregularny kamień elewacyjny w surowej, nieobrobionej formie


SJP.pl


dzinia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. włosienica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. cylicyjum

Wiktionary


dzioba

w żeglarstwie:
1. miejsce, w którym zbiegają się obie burty przedniej części statku, jachtu, łodzi itp.;
2. przednia część kadłuba i pokładu statku, jachtu, łodzi itp. od fokmasztu do dziobnicy


SJP.pl


dziobak

1. ssak z rzędu stekowców o charakterystycznym pysku zakończonym dziobem podobnym do kaczego, występujący nad rzekami Australii i Tasmanii; dawniej: dzióbak;
2. drewniana lub metalowa belka umocowana do dziobnicy żaglowca, służąca do rozpinania lin i żagli; bukszpryt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Ornithorhynchus|ref=tak., stekowiec z rodziny dziobakowatych;

 (1.2) kolej. środ. elektryczny zespół trakcyjny Pendolino;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) żegl. bukszpryt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziobak australijski – stekowiec endemiczny dla Australii;
  • dziobak – nazwa poboczna rodzaju rukwiel – roślin z rodziny kapustowatych;
  • dziobak – potoczna nazwa pociągu Alstom Pendolino z powodu kształtu jego przedniej części;
  • dziobak – pogardliwe młodzieżowe określenie osoby uczącej się pilnie, ale mechanicznie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy uważają, że dziobak to bardzo dziwne stworzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔbak, AS: ʒ́obak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób m., dziobek m., dzióbek mos./mrz., dziobakowate nmos., dziobanie n.

 czas. dziobać ndk.

 przym. dziobowy, dziobakowy, dziobakowaty

Wiktionary


dziobakowate

o cechach dziobakowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Dziobakowate (Ornithorhynchidae) – rodzina ssaków z rzędu stekowców (Monotremata).

Wikipedia


dziobakowaty

o cechach dziobakowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


dziobanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziobać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzióbek mos./mrz., dziób m., dziobek m., dziobak m., dziobnica ż., dziobówka ż., dziobnięcie n.

 czas. dziobać ndk., dziobnąć dk.

 przym. dziobowy, dziobaty

Wiktionary


dziobaty

1. mający twarz zeszpeconą bliznami po ospie; dzióbaty;
2. dawniej o ptaku z długim dziobem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. (o ptaku) mający długi dziób, o długim dziobie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) zeszpecony bliznami po chorobie skórnej, np. ospie lub trądziku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siekierki dziobate z asymetrycznym wylotem tulejki w literaturze są zwane „siekierkami wschodniokarpackimi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobek m., dziób m., dzióbek m., dziobanie n., wydziobanie n., podziobanie n., dziobak m., dzióbanie n., podzióbanie n., dzióbdzianie n., podzióbdzianie n., dziobnica ż., dziobowal m., dziobówka ż., dzióbica ż., Dzióbin m., dzióbdziuś m.

 czas. dziobać ndk., wydziobać dk., podziobać dk., dzióbać ndk., podzióbać dk., dzióbdziać ndk., podzióbdziać dk.

 przym. dziobowy, dzióbaty, dziobnicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzióbaty

 (2.1) ospowaty

Wiktionary


dziobać

dzióbać;
1. o ptakach: uderzać dziobem;
2. o ptakach: jeść coś, chwytając dziobem;
3. kłuć, uderzać czymś ostrym; ukłuć;
4. potocznie: jeść niewiele; pogryzać;
5. wulgarnie: współżyć z kimś seksualnie, być aktywnym seksualnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. dziobnąć)

 (1.1) uderzać dziobem

 (1.2) jeść dziobem

 (1.3) pot. uderzać czymś ostrym

 (1.4) pot. jeść po trochu

 (1.5) przen. uczyć się na pamięć

 (1.6) przen. schlebiać komuś

czasownik zwrotny niedokonany dziobać się (dk. dziobnąć się)

 (2.1) dziobać (1.1) jeden drugiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔbat͡ɕ, AS: ʒ́obać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób, dziobek, dzióbek, dziobak, dziobanie, dziobiec, dziobnica, dziobnięcie, dziobówka

 czas. dzióbać (się), dziobnąć (się), dzióbnąć (się)

 przym. dziobaty, dziobkowaty, dzióbkowaty, dziobowaty, dziobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzióbać

 (1.2) dzióbać

 (1.3) dzióbać, nakłuwać, kłuć

 (1.4) dzióbać

 (1.5) dzióbać, wkuwać

 (2.1) dzióbać się

Wiktionary


dziobek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. dzióbek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gołębie, jako śmielsze, wnet zaczęły kuć dziobkami w polepę, kuropatwy zaś zbliżały się ostrożniej, spoglądając to na padające ziarno, to na księdza, to na liszkę, z którą opatrzyły się zresztą od dawna, bo schwytane jeszcze latem pisklętami i hodowane w domu od maleńkości, widywały ją codziennie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wydziobywać, dziobać ndk., dziobnąć dk.

 przym. dziobaty, dziobowy

 rzecz. dziobacz m., dziobak m., dziobiec m., dziób mrz., dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


dziobiec

wydłużone, ostre zakończenie narzędzia; dziób


SJP.pl


dziobik

dziobik brzozowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny zwińcowatych


SJP.pl


dziobkowaty

podobny w kształcie do dzioba, dziobka


SJP.pl


dziobnica

element konstrukcyjny statku; stewa przednia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mar. ukośna belka w kadłubie jachtu na dziobie, będąca przedłużeniem stępki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobanie n., dziób mrz., dzióbek mos./mrz.

 przym. dziobaty, dziobowy

Wiktionary


dziobnik

trójkątny żagiel mocowany między przednim masztem a bukszprytem; kliwer


SJP.pl


dziobogłowy

1. wale dziobogłowe - rodzina waleni; zyfiowate;
2. gleboryjec dziobogłowy - gatunek jadowitego węża;
3. tasmanowal dziobogłowy - gatunek ssaka z rodziny zyfiowatych


SJP.pl


dzioborogi

pelikan dzioborogi - gatunek ptaka z rodziny pelikanów


SJP.pl


dzioborożce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bucerotidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych;

Wiktionary

Dzioborożce (Bucerotidae) – rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych (Bucerotiformes). Należy do niej ponad 50 gatunków ptaków, z których wszystkie mają stosunkowo długie, zakrzywione dzioby, często z dodatkową rogową naroślą na górnej części dzioba. Całość dzioba jest często bardzo kolorowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wokalizy dzioborożców są bardzo urozmaicone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożec mzw., dzioborożcowe nmos.

Wiktionary


dzioborożcowe

o cechach dzioborożcowych (rząd ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bucerotiformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Dzioborożcowe (Bucerotiformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes. Obejmuje rodziny dzioborożców (Bucerotidae), sierpodudków (Phoeniculidae) i dudków (Upupidae). Bucerotiformes zostały wydzielone z rzędu kraskowych (Coraciiformes), by utrzymać monofiletyzm Coraciiformes bez konieczności włączania do nich dzięciołowych (Piciformes) i trogonów (Trogoniformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu dzioborożcowych należą: dzioborożce, dudki oraz sierpodudki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożce lm nm., dzioborożec mzw.

Wiktionary


dzioborożcowy

o cechach dzioborożcowych (rząd ptaków)


SJP.pl


dzioborożec

ptak z rodziny dzioborożców, charakteryzujący się potężnym lekko zakrzywionym dziobem, na którym wyrasta rogowy kask; występuje w Afryce, pd.-wsch. Azji i Oceanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jednej z gałęzi ciężko wylądował dzioborożec i zaczął obserwować grupkę drwali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɔbɔˈrɔʒɛt͡s, AS: ʒ́oborožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzioborożce nmos., dzioborożcowe nmos.

Wiktionary


dzioboróg

rodzaj ptaków z rodziny dzioborożców


SJP.pl


dziobowal

rodzaj ssaków morskich z rodziny zyfiowatych


SJP.pl

Dziobowal ("Mesoplodon") – rodzaj ssaków morskich z rodziny Hyperoodontinae w obrębie rodziny zyfiowatych (Ziphiidae).

Wikipedia


dziobowaty

o kształcie podobnym do dzioba


SJP.pl


dziobowy

przymiotnik

 (1.1) anat. związany z dziobem, dotyczący dziobu (dzioba) (u istot)

 (1.2) techn. związany z dziobem, dotyczący dziobu (w środkach transportu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób m., dziobek m., dzióbek m., dzióbasek m., dziobak m., dziobanie n., dziobnięcie n., zadziobanie n., wydziobywanie n., wydziobanie n., dziobówka ż., dziobnica ż.

 czas. dziobać ndk., dziobnąć dk., zadziobać dk., wydziobywać ndk., wydziobać dk.

 przym. dziobaty

Wiktionary


dzioby

w żeglarstwie:
1. miejsce, w którym zbiegają się obie burty przedniej części statku, jachtu, łodzi itp.;
2. przednia część kadłuba i pokładu statku, jachtu, łodzi itp. od fokmasztu do dziobnicy


SJP.pl


dziobówka

1. ptak (2 gatunki) z rzędu siewkowych, z terenów podmokłych Afryki, południowej i południowo-wschodniej Azji i Australii (dziobówka bengalska) oraz Ameryki Południowej (dziobówka amerykańska); w opiece nad potomstwem samice zajmują się tylko znoszeniem jaj, a resztę obowiązków przejmują samce; złotosłonka;
2. nadbudówka na dziobie statku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziobówka - nadbudówka na dziobie statku wodnego
  • dziobówka - Złotosłonka bengalska - gatunek ptaka

Wikipedia


dzionek

zdrobnienie od: dzień


SJP.pl


dzionka

środowiskowo: dzienna zmiana w systemie pracy zmianowej


SJP.pl


dziopa

dziopka;
1. gwarowo: dziewczyna, panna, dziewka;
2. dawniej: chustka na głowę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków. dziewczyna

 (1.2) slang. ładna, atrakcyjna dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiesiek się nie pochwalił? – Czym się miał chwalić, głupią dziopą?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka

 (1.2) cizia, foczka, kociak, laska, lalunia, artycha

Wiktionary


dziopka

dziopa;
1. gwarowo: dziewczyna, panna, dziewka;
2. dawniej: chustka na głowę


SJP.pl


dziorga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Częstochowa. kradzież owoców z cudzego sadu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już 23 lata, ale ostatnio zatęskniło mi się do dziorgi i z koleżanką (na dodatek w butach na obcasach) przechodziłyśmy przez wielki płot, żeby dostać się do pięknych czereśni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pachta, szaber, harenda, harynda

Wiktionary


dziołcha

w gwarze śląskiej: dziewczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kraków, Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dziołcha je gryfno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziołszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk frela

Wiktionary


dziołszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziewczynka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziołcha ż.

Wiktionary


dzirycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dziryt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dziryt, lecz tylko mały dzirycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziryt m.

Wiktionary


dziryt

rodzaj krótkiej włóczni z małym grotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj broni drzewcowej, odmiana włóczni znana od czasów prehistorycznych;

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziryt przeznaczony był do walki wręcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑirɨt, AS: ʒ́iryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzirycik mrz.

Wiktionary


dzis.

skrót od: dzisiejszy


SJP.pl


dzisia

przysłówek czasu

 (1.1) daw. lub gwara. dzisiaj, dziś

Wiktionary


dzisiaj

przysłówek czasu

 (1.1) cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

 (1.2) w obecnym czasie, w bieżącym okresie

Wiktionary

Zobacz też: Dzisiaj – singel Tribbsa i Kubańczyka.

Dzisiaj – polski telewizyjny program informacyjny, główny program informacyjny Telewizji Republika, nadawany codziennie o godz. 19:00.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj był czwartek, dzisiaj jest piątek, a jutro będzie sobota.

 (1.2) Dzisiaj wiele kobiet narzeka na swoich mężów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑiɕäj, AS: ʒ́iśäi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

 przysł. dziś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziś; gw. Śląsk Cieszyński dzisio, dziśka, gw. Górny Śląsk dzisioj, dzisiok; gw. Mazowsze dzisiej

 (1.2) obecnie, współcześnie

Wiktionary


dzisiej

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Mazowsze. dzisiaj, dziś

Wiktionary


dzisiejszość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dzisiejsze; cecha tych, którzy są dzisiejsi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

Wiktionary


dzisiejszy

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się dziś

 (1.2) ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj wyścig nie udał mi się; liczę, że dzisiejsze zawody będą bardziej udane.

 (1.2) Szacuje się, że pierwsze siedliska Aborygenów na terenie dzisiejszego Sydney zostały założone około 40 tysięcy lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈɕɛ̇jʃɨ, AS: ʒ́iśėi ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. dzisiaj, dziś

 rzecz. dzisiejszość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) teraźniejszy, obecny, współczesny, aktualny

Wiktionary


dzisio

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dzisiaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński dziśka

Wiktionary


dzisioj

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzisiaj

Wiktionary


dzisiok

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzisiaj

Wiktionary


dzisna

1. miasto na Białorusi;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie i Białorusi, lewy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Dzisna na Litwie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzisna – wieś w Polsce w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów
  • Dzisna – zlikwidowany przystanek gryfickiej kolei wąskotorowej w Dzisnej
  • Dzisna – wieś w rejonie ignalińskim okręgu uciańskim
  • Dzisna – jezioro
  • Dzisna – miasto w obwodzie witebskim
  • Dzisna – rzeka na obszarze Białorusi i Litwie

Wikipedia


dzitwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie oraz na Białorusi w rejonach werenowskim i lidzkim, prawy dopływ Niemna;

Wiktionary

Dzitwa (lit. "Ditva", biał. "Дзітва") – rzeka na Litwie oraz w werenowskim i lidzkim rejonach Białorusi, prawy dopływ Niemna. Długość 93 km, w granicach Białorusi ~90 km. Zlewnia 1220 km². Przepływ wody u ujścia 8,2 m³/s. średnie nachylenie koryta 0,4‰.

Wikipedia


dziuba

nazwisko


SJP.pl

Dziuba – polskie, białoruskie, ukraińskie i rosyjskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 8972 osoby, według nowszych, internetowych danych nosi je 8129 osób. Nazwisko pochodzi od słów "dziób" lub "dziobać" i jest najbardziej rozpowszechnione w południowo-środkowej i południowo-wschodniej Polsce.

Wikipedia


dziubak

narzędzie ciesielskie, rodzaj dłuta


SJP.pl


dziuban

nazwisko


SJP.pl


dziubanii

nazwisko


SJP.pl


dziubas

dzióbas;
1. pieszczotliwie: osoba, którą się bardzo lubi;
2. potocznie: pocałunek; całus, buziak, buzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. pocałowanie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mojemu dziubasowi dogadzam w najróżniejszy sposób.

 (2.1) Dostaniesz dziubasa, tylko przestań już mantyczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziubdziuś mos., dziuba ż., dziubak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. dzióbas

 (2.1) buzi, buziak, całus, cmoknięcie, pocałunek; war. rzad. dzióbas

Wiktionary


dziubałeczek

dziubałeczek mały - gatunek wszystkożernego owada z rodziny dziubałkowatych


SJP.pl


dziubałek

dziubałek gajowy, dziubałek nadrzewny - gatunki pluskwiaków z rodziny dziubałkowatych


SJP.pl


dziubałkowate

rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych, przeważnie drapieżnych


SJP.pl

Dziubałkowate (Anthocoridae) – rodzina niewielkich owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Liczy około 500–600 gatunków (w zależności od ujęcia) zgrupowanych w 80–100 rodzajach, z czego w Polsce występuje ok. 40 gatunków (zobacz dziubałkowate Polski). Rodzajem typowym rodziny jest "Anthocoris".

Wikipedia


dziubałkowaty

o cechach dziubałkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


dziubałtowski

nazwisko


SJP.pl


dziubdziać

potocznie:
1. jeść niewiele; pogryzać, dziobać, dzióbać;
2. zajmować się czymś powoli, z przesadną dokładnością; dłubać;
3. mówić pieszczotliwie do dziecka;
4. odbywać stosunek płciowy; ciupciać


SJP.pl


dziubdziulka

żartobliwie: kobieta nieśmiała, niesamodzielna


SJP.pl


dziubdziuś

pieszczotliwie: dziecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczyma wyobraźni widzisz ukochanego w swoim ulubionym fotelu i siebie w oparach kuchennych, odrywającą się od patelni tylko po to, by zmienić kanał w telewizorze, bo twój Dziubdziuś nie może znaleźć pilota.

 (1.1) Helena: Dziubdziuś nic mi o tym nie mówił… // Człowiek w meloniku: Kto? Aha, rozumiem. Dziubdziuś, pani mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziubas m., dziubasek m.

Wiktionary


dziubek

nazwisko


SJP.pl


dziubiński

nazwisko


SJP.pl

Dziubiński (forma żeńska: Dziubińska, forma liczby mnogiej: Dziubińscy) – polskie nazwisko. Z początkiem lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 2700 osób o tym nazwisku. Rodziny szlacheckie o tym nazwisku pieczętowały się herbami Leliwa i Dołęga.

Wikipedia


dziubnonć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziubnąć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. skosztować

Wiktionary


dziubryś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek ospowaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑubrɨɕ, AS: ʒ́ubryś

Wiktionary


dziuda

nazwisko


SJP.pl


dziuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Dziuk (ur. 1951) – polski reżyser i scenograf
  • Barbara Dziuk (ur. 1968) – polska polityk i samorządowiec
  • Grzegorz Dziuk (ur. 1969) – polski piłkarz

Wikipedia


dziumbier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski w Niżnych Tatrach;

Wiktionary

Dziumbier (niekiedy "Dziumbir" lub Dżumbir, słow. "Ďumbier", węg. "Gyömbér", niem. "Djumbier"; 2043 m) – najwyższy szczyt Tatr Niżnych na Słowacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczycie Dziumbiera znajduje się drewniany krzyż.

Wiktionary


dziumdzia

lekceważąco: kobieta zbyt drobiazgowa, ospała, powolna; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. młoda, niezbyt inteligentna kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dziumdzia znowu źle wyliczyła rachunek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑũmʲd͡ʑa, AS: ʒ́ũmʹʒ́a

Wiktionary


dziunia

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziuńka, dżaga, lacha, laska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. dziewczyna

 (1.2) pot. lekcew. dziewczyna

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przyszliśmy tu z Mirkiem, ale on poznał jakąś dziunię i wyszli razem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzidzia, cizia

Wiktionary


dziuniek

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dżaga, lacha, laska


SJP.pl


dziunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziunąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziunąć

Wiktionary


dziunąć

czasownik dokonany

 (1.1) daw. uderzyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ʒ́ũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziunięcie n.

Wiktionary


dziupla

1. otwór wydrążony w żywym drzewie stanowiący schronienie dla zwierząt;
2. mieszkanie niewielkich rozmiarów;
3. potocznie: miejsce z nielegalnym lub skradzionym towarem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

 (1.2) ekol. gniazdo ptaków, ssaków lub owadów znajdujące się w dziupli (1.1)

 (1.3) pot. przen. niewielkie, ciasne pomieszczenie

 (1.4) pot. miejsce, w którym dokonuje się demontażu skradzionych pojazdów w celu sprzedania ich w częściach;

Wiktionary

Dziupla – pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa, powstała w wyniku:

Dziuple przybierają różny kształt: podłużnej szczeliny, komory z okrągłym lub owalnym otworem wejściowym, nieregularnego otworu.

W leśnictwie dziupla jest wadą drewna. Drzewo z dziuplą jest słabsze zarówno pod względem zdrowotnym, jak i mechanicznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U góry w dębie spróchniałym widać było dziuplę ogromną […]

 (1.3) Ten jego niby gabinet to taka dziupla na końcu korytarza.

 (1.4) Nie ma szans na odzyskanie tego samochodu; pewnie już dawno trafił do dziupli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑupla, AS: ʒ́upla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziupel mrz., dziuplak mzw., półdziuplak mzw., dziuplówka ż., Dziuplina ż., Dziupla ż.

:: zdrobn. dziupelka ż.

 przym. dziuplasty, dziuplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) klitka, ciupa

Wiktionary


dziuplak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. gatunek ptaka, który gniazduje w dziuplach lub w inny miejscach, które je przypominają, np. szczelinach skalnych, norach;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziupla ż., półdziuplak m., dziuplówka ż., Dziuplina ż., Dziupla ż.

 przym. dziuplowy

Wiktionary


dziuplanka

ul w kłodzie spróchniałego drzewa


SJP.pl


dziuplastość

→ dziuplasty


SJP.pl

Patrz:

dziuplasty

dziuplasty

mający dziuplę


SJP.pl


dziuplowy

→ dziupla


SJP.pl

Patrz:

dziupla

dziura

1. otwór w czymś, najczęściej nieregularny,
2. brak, luka,
3. zagłębienie w ziemi, nora,
4. pot.: mała, zapomniana miejscowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) otwór powstały wskutek uszkodzenia

 (1.2) pot. ubytek w zębie

 (1.3) przen. pot. miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji

 (1.4) przen. gwara radiowa niepożądana cisza na antenie

 (1.5) fiz. zob. dziura elektronowa.

 (1.6) przen. grub. pochwa, wagina

 (1.7) środ. jaskinia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziura ozonowa
  • Dziura w powietrzu – turbulencja czystego nieba
  • Dziura koronalna – ciemniejsze obszary w koronie słonecznej
  • Czarna dziura
    • Podwójna czarna dziura
    • Pierwotna czarna dziura
    • Czarna dziura o masie gwiazdowej
    • Czarna dziura o masie pośredniej
    • Supermasywna czarna dziura
  • „Szara dziura”
  • Biała dziura
  • Dziura – jaskinia w Tatrach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaszyj tę dziurę w spodniach!

 (1.2) Idę dzisiaj do dentysty zaplombować dziurę.

 (1.3) Co za dziura, nigdzie nie ma otwartego sklepu!

 (1.5) Dziury to modelowe nośniki dodatniego ładunku elektrycznego.

 (1.7) Jacek z Andrzejem wzięli rano ekwipunek i poszli do dziury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑura, AS: ʒ́ura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziurkacz m., dziurawiec m., dziurawka ż., dziurkarka ż., dziurawienie n., dziurkowanie n., podziurawienie n., przedziurawienie n.

:: zdrobn. dziurka ż., dziureczka ż.

:: zgrub. dziursko n.

 czas. dziurawieć ndk., dziurawić ndk., przedziurawić dk., dziurkować ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurowy

 przysł. dziurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ubytek

 (1.3) posp. pipidówka, pipidówa, zadupie

Wiktionary


dziurawcowate

rodzina roślin zielnych o liściach w prześwitujące kropki, rosnących pospolicie w klimacie umiarkowanym i zwrotnikowym; okrętnicowate


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dziurawcowaty

o cechach dziurawcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dziurawiec

1. krzew lub bylina z rodziny dziurawcowatych o właściwościach leczniczych;
2. wyciąg lub napar z tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Hypericum|L.|ref=tak., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju dziurawiec (1.1)

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈravʲjɛt͡s, AS: ʒ́uravʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurawcowate nmos., dziura ż., dziurka ż., dziurkacz m., dziurawka ż., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurawić ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurawcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. lud. dzwonek, kościółek, kotwica, krewiec, krzyżowe ziele, przestrzelon, zajęcza krewka, ziele świętojańskie

Wiktionary


dziurawić

robić dziury


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) robić dziury w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego dziurawisz obrus?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurawienie n., dziurawiec mrz., dziurkacz mrz., dziurka ż.

 czas. podziurawić dk., przedziurawić dk.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurawka

rodzaj cegły ceramicznej z otworami przelotowymi


SJP.pl


dziurawość

→ dziurawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziurawe

Wiktionary

Patrz:

dziurawy

Powiązane:

 przym. dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurawy

przymiotnik

 (1.1) mający dziurę lub dziury

 (1.2) przen. mający luki, braki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dziurawego garnka wycieka woda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈravɨ, AS: ʒ́uravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurawiec m., dziurawka ż., dziurawienie n., podziurawienie n., dziurkowanie n., dziurkacz m., dziurka ż., dziureczka ż., dziurawość ż.

 czas. dziurawić, podziurawić, dziurkować

Wiktionary


dziurdziuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sknera

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malkontent

Wiktionary


dziurdziów

wieś w Polsce


SJP.pl

Dziurdziów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Lesko. Ma status sołectwa.

Wikipedia


dziureczka

zdrobnienie od: dziurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: dziura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑuˈrɛt͡ʃka, AS: ʒ́urečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurka

mała dziura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od dziura

 (1.2) otwór w zamku lub kłódce do którego wkładany jest klucz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma zęby jak perełki – w każdym dziurka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurka, AS: ʒ́urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurawiec m., dziura ż., dziurkacz m., dziurkarka ż., dziurkownica ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., podziurawić dk.

 przym. dziurkowany, dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurkacz

przyrząd służący do robienia otworów w kartkach papieru tak, aby można było umieścić kartki w segregatorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. dziurkacz biurowy.

 (1.2) zob. dziurkacz konduktorski.

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurkat͡ʃ, AS: ʒ́urkač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziura ż., dziurka ż., dziurkarka ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n., przedziurawienie n., dziurawiec m., Dziurczak m., Dziurkowiec m., Dziurów m., dziurawka ż.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., przedziurawić dk., podziurawić dk.

 przym. dziurawy, dziurkowany, dziurawcowy, dziurawkowy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurkarka

1. maszyna do robienia i obszywania dziurek do guzików;
2. urządzenie do przygotowywania taśmy dziurkowanej, na której kombinacje kodowe są przedstawione w postaci układu dziurek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna, która wycina dziury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurkacz mrz., dziurka ż., dziura ż.

Wiktionary


dziurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziurkować.

Wiktionary

Dziurkowanie – opatrzenie znaczków i całostek (na znaku opłaty) dziurkami – jedną lub wieloma – układającymi się w inicjały, napisy, znaki lub symbole.

Dziurkowanie ma charakter jednoznaczny z:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., niedziurkowanie n., dziura ż., dziurka ż., dziurkacz mrz.

 czas. dziurkować ndk.

 przym. dziurawy

Wiktionary


dziurkowate

mający dużo drobnych otworów, pełen dziurek; porowaty


SJP.pl


dziurkowatość

→ dziurkowaty


SJP.pl

Patrz:

dziurkowaty

dziurkowaty

mający dużo drobnych otworów, pełen dziurek; porowaty


SJP.pl


dziurkować

czasownik

 (1.1) robić w czymś dziurki, niewielkie otwory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziursko n., dziurkowanie n., dziurka ż., dziurkacz mrz., dziura ż.

 przym. dziurawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perforować

Wiktionary


dziurkownik

urządzenie do dziurkowania


SJP.pl


dziurla

nazwisko


SJP.pl


dziurnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. reg. ktoś nieobyty towarzysko

Wiktionary


dziurowicz

nazwisko


SJP.pl


dziurownik

młotek do robienia dziur w metalu; dziurkownik


SJP.pl


dziurowy

→ dziura


SJP.pl

Patrz:

dziura

dziursko

zgrubienie od: dziura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od dziura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czwórce ma pan dziursko jak pół Warszawy!

 (1.1) W asfalcie mamy same dziurska niełatane od pięciu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziura ż., dziurawiec mrz., dziurawka ż., dziureczka ż., dziurka ż., dziurkacz mrz., dziurkarka ż., dziurkownica ż., dziurkowanie n., podziurkowanie n., dziurawienie n., podziurawienie n.

 czas. dziurkować ndk., podziurkować dk., dziurawić ndk., podziurawić dk., dziurawieć ndk.

 przym. dziurkowany, dziurawy

 przysł. dziurawo

Wiktionary


dziurszlak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara więzienna oko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑurʃlak, AS: ʒ́uršlak

Wiktionary


dziurzyński

nazwisko


SJP.pl


dziuńka

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dżaga, lacha, laska


SJP.pl


dziw

1. rzecz dziwna, zdumiewająca; niezwykła historia;
2. zdziwienie, podziw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzecz dziwna, niezwykła lub nadprzyrodzone zjawisko

 (1.2) pot. zdziwienie

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: dziwa

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: dziwić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trudno uwierzyć, że jest to praca niebezpieczna, a jednak gdy dziś spoglądam wstecz, dziw mnie bierze, że ktoś spośród nas uszedł z życiem i może dać świadectwo prawdzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwo n., dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczność ż., dziwność ż., dziwienie n., zdziwienie n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwowanie n., zdziwko n., dziwactwo n.

 czas. dziwić ndk., zdziwić dk., dziwaczeć ndk., dziwaczeć dk., dziwować ndk.

 przym. dziwny, dziwaczny, przedziwny

 przysł. dziwnie, dziwacznie, przedziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudo; gw. Śląsk Cieszyński sumeryja

Wiktionary


dziwa

1. zgrubienie od: dziwka;
2. dziewczyna, kobieta niezgrabna, duża, prostacka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. kobieta dopuszczająca się nierządu, prostytutka

 (1.2) posp. kobieta rozwiązła

 (1.3) posp. kobieta atrakcyjna seksualnie, wręcz o wyzywającym wyglądzie

 (1.4) posp. dziewczyna niezgrabna, nieobyta towarzysko

 (1.5) środ. przestępców pomocnica kieszonkowca, która odwraca uwagę podczas kradzieży

 (1.6) środ. karc. dama (karta)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑiva, AS: ʒ́iva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwo n., dziwka ż.

 przysł. dziwo

Wiktionary


dziwactwa

1. coś dziwacznego, śmiesznego, nietypowego;
2. czyjeś dziwne przyzwyczajenie lub maniera zachowania; ekscentryczność


SJP.pl


dziwactwo

1. coś dziwacznego, śmiesznego, nietypowego;
2. czyjeś dziwne przyzwyczajenie lub maniera zachowania; ekscentryczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzecz dziwaczna, coś dziwacznego

 (1.2) czyjeś dziwaczne przyzwyczajenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pływające dziwactwo o nieokreślonych kształtach to nowy, nieznany dotąd gatunek meduzy.

 (1.2) Mam po dziurki w nosie twoich dziwactw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziwienie n., dziwność ż., dziw m., dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwaczność ż.

 czas. dziwaczeć, dziwaczyć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny, zdziwaczały, dziwaczny

 przysł. dziwnie, zdziwaczale

Wiktionary


dziwaczek

ozdobna roślina z rodziny dziwaczkowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, hodowana dla dekoracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od dziwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. nazwa systematyczna|Mirabilis|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny nocnicowatych;

 (2.2) bot. roślina z rodzaju dziwaczek (2.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. od dziwaczka

Wiktionary

Dz

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Zapach kwiatów dziwaczka mieścił w sobie samotność wielu dawnych ogrodów z mojego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwak m., dziwaczka ż., dziwaczność ż., zdziwaczałość ż., dziw m., dziwadło n., dziwność ż., przedziwność ż., dziwienie n., zdziwienie n., podziw m., podziwianie n., wydziwianie n., wydziwienie n., udziwnienie n., udziwnienie n., dziwonia ż., zadziwienie n., zadziwienie n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., zdziwko n., dziwidło n., dziwoląg m.

 czas. dziwić ndk., zdziwić dk., zadziwiać ndk., zadziwić dk., podziwiać ndk., wydziwiać ndk., wydziwić dk., udziwniać ndk., udziwnić dk., zadziwiać ndk., zadziwić dk., dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny, przedziwny, dziwaczny, zdziwaczały

 przysł. dziwnie, przedziwnie, dziwacznie

Wiktionary


dziwaczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdziwaczeć)

 (1.1) stawać się dziwakiem, człowiekiem o nietypowych, dziwnych przyzwyczajeniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy sam zamieszkasz na tym odludziu, na pewno będziesz dziwaczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwić, dziwować się, dk. zdziwaczeć

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziw m., dziwactwo n., dziwaczka ż., dziwaczność ż., dziwadło n., dziwak m., dziwność ż., dziwo n., dziwoląg m., dziwota ż., dziwowisko n., zdziwaczenie n.

 przym. dziwaczny, dziwny, przedziwny

 przysł. dziwacznie, dziwnie

Wiktionary


dziwaczka

ozdobna roślina z rodziny dziwaczkowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, hodowana dla dekoracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta o dziwnych upodobaniach i przyzwyczajeniach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczność ż., dziwność ż., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwactwo n.

:: fm. dziwak mos.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwaczny, dziwny, przedziwny

 przysł. dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudaczka, ekscentryczka, fiksatka

Wiktionary


dziwaczkowate

rodzina roślin z rzędu goździkowców; nocnicowate


SJP.pl


dziwacznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dziwaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowa budowla prezentowała się nieco dziwacznie, przypominała plaster miodu.

 (1.1) Celina wyglądała dziwacznie w tym stroju kąpielowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvat͡ʃʲɲɛ, AS: ʒ́ivačʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziw mrz., dziwaczek mos./mrz., dziwaczka ż., dziwaczność ż.,dziwak mos., dziwność ż.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwaczny, dziwny

 przysł. dziwnie, przedziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuriozalnie

Wiktionary


dziwaczniej

stopień wyższy od przysłówka: dziwacznie


SJP.pl


dziwaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziwaczny


SJP.pl


dziwaczność

1. ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją nietypowością; cudaczność, cudackość, pokraczność, osobliwość;
2. coś, co zwraca na siebie uwagę swoją nietypowością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dziwaczne, osobliwe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziwaczny

 przysł. dziwacznie

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwak m., dziwaczka ż., dziwactwo n., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobliwość

Wiktionary


dziwaczny

właściwy dziwakowi; śmieszny, cudaczny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobacz jaki ona ma dziwaczny kapelusz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvat͡ʃnɨ, AS: ʒ́ivačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwak m., dziwaczka ż., dziwactwo n., dziwaczenie n., zdziwaczenie n., dziwaczność ż., dziwność ż., dziw mrz.

 czas. dziwaczeć ndk., zdziwaczeć dk.

 przym. dziwny

 przysł. dziwacznie, dziwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudaczny, ekscentryczny, nietuzinkowy, niezwykły, osobliwy, dziwny, niecodzienny

Wiktionary


dziwadełko

1. zalążek materii kwarkowej (fizyka);
2. pierwsze stadium larwalne motylicy wątrobowej (biologia)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miracidium, dziwadełko – pierwsza larwa w cyklu życiowym przywr wnętrzniaków
  • Dziwadełko (ang. strangelet) – hipotetyczne ciało fizyczne, zbudowane z cząstek dziwnych

Wikipedia


dziwadło

dziwoląg; potocznie:
1. człowiek wyglądający lub postępujący nietypowo, śmiesznie, dziwacznie; dziwak, ekscentryk;
2. coś dziwnego, nadmiernie wyrafinowanego, niezwykłego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nietypowa istota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwak

osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za dziwak, w środku miasta trzyma na działce osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivak, AS: ʒ́ivak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczność ż., dziwność ż.

:: zdrobn. dziwaczek m.

:: fż. dziwaczka ż.

 przym. dziwaczny, dziwny

 przysł. dziwacznie

 czas. dziwaczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudak, dziwoląg, ekscentryk, fiksat, oryginał

Wiktionary


dziwać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. patrzeć

Wiktionary


dziweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: dziwka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwka ż.

Wiktionary


dziwer

falisty deseń na lufach strzelb ze stali damasceńskiej


SJP.pl

Ni

Wikipedia


dziwerować

dawniej: kując stal, wytłaczać charakterystyczny falisty deseń na jej powierzchni


SJP.pl


dziwerowy

→ dziwer


SJP.pl

Patrz:

dziwer

dziwidło

roślina z rodziny obrazkowatych; amorfofalus


SJP.pl

Dziwidło, amorfofalus ("Amorphophallus" Blume ex Decne.) – rodzaj roślin należący do rodziny obrazkowatych, liczący ok. 230 gatunków, pochodzące z tropikalnej i subtropikalnej strefy paleotropiku (Afryka, Azja, Australazja i wyspy Pacyfiku).

Wikipedia


dziwisz

1. wprawiać w podziw, w zdumienie; zdumiewać, zadziwiać;
2. dziwić się - odczuwać lub okazywać zdziwienie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dziwisz − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1283 osoby.
  • Augustyn Dziwisz (1918-1982) – polski piłkarz
  • Karol Dziwisz (1911-1982) – polski piłkarz
  • Stanisław Dziwisz (ur. 1939) – polski biskup rzymskokatolicki

Wikipedia


dziwić

1. wprawiać w podziw, w zdumienie; zdumiewać, zadziwiać;
2. dziwić się - odczuwać lub okazywać zdziwienie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdziwić)

 (1.1) powodować odczucie zdumienia

czasownik zwrotny niedokonany dziwić się (dk. zdziwić się)

 (2.1) odczuwać lub okazywać brak rozumienia czegoś lub zdumienie

 (2.2) daw. reg-pl|Kresy. patrzeć

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ale słyszę, naprawdę słyszę rytm, a rymy same do mnie przybiegają. Mama się dziwi: przecież takie niemuzykalne dziecko!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziw mrz., dziwienie n., dziwienie się n., zdziwienie n., zdziwienie się n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. dziwaczeć, zadziwiać ndk., zadziwić dk., zdziwić dk.

 przym. dziwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadziwiać, zaskakiwać, zdumiewać

 (2.1) dziwować się, zadziwiać się, zdumiewać się

Wiktionary


dziwiński

nazwisko


SJP.pl


dziwka

wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta lekkich obyczajów, prowadząca się niemoralnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. prostytutka

 (1.2) pogard. o kobiecie

 (1.3) łódź. duża dziewczyna

 (1.4) środ. uchwyt do garnka lub menażki

 (1.5) gw-pl|Bukowina. dziewczyna, panna

Wiktionary

Dziwka (hiszp. "Yo puta") – hiszpański film fabularny w reżyserii Maríi Lidón z 2004 roku.

Film jest stylizowaną na film dokumentalny adaptacją powieści Isabel Pisano "Yo puta". Główną bohaterką jest Rebecca (Denise Richards), studentka antropologii zbierająca materiały do książki na temat prostytucji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zadaje się z jakąś dziwką, a na mnie nie zwraca wcale uwagi.

 (1.2) Ta dziwka wpierdoliła wszystkie pierogi!

 (1.3) Taka dziwka jak ty może już iść do pracy. (zbiory tekstów mówionych w Katedrze Historii Języka Polskiego UŁ)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑifka, AS: ʒ́ifka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwa ż., dziweczka ż., dziewa ż., dziwkarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwa, prostytutka, zdzira, ladacznica, lambadziara, wywłoka, lafirynda, nierządnica, kokota, kurtyzana, kobieta lekkich obyczajów

Wiktionary


dziwkarski

potocznie: związany z wyglądem lub zachowaniem dziwki


SJP.pl


dziwkarz

mężczyzna zadający się z kobietami lekkich obyczajów * forma dopełniacza l.mn. "dziwkarzów" przestarzała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż Hanki to dziwkarz, znów ma romans z jakąś małolatą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑifkaʃ, AS: ʒ́ifkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwka

 przym. dziwkowaty, dziwkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpustnik, babiarz, hulaka

Wiktionary


dziwna

osobliwy, niezrozumiały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. cieśnina w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Dziwna – cieśnina o długości 30,348 km łącząca wody Zalewu Szczecińskiego z Morzem Bałtyckim. Oddziela wyspę Wolin od stałego lądu po jej wschodniej stronie. Dziwna odbiera wody z cieśniny zwanej Głębokim Nurtem. Względem pozostałych dwóch cieśnin Zalewu Szczecińskiego (Piany i Świny) znajduje się najdalej na wschód.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Dziwną leży miasto Dziwnów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivna, AS: ʒ́ivna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziwieński

Wiktionary


dziwnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w nietypowy, osobliwy, często niezrozumiały sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdarzenia rozwijały się niepokojąco i dziwnie od samego początku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivʲɲɛ, AS: ʒ́ivʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwność ż., dziwactwo n., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 przym. dziwny, dziwaczny

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudacznie, dziwacznie

Wiktionary


dziwniej

stopień wyższy od przysłówków: dziwno, dziwnie


SJP.pl


dziwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziwny


SJP.pl


dziwno

przysłówek sposobu

 (1.1) zob. dziwnie.

 (1.2) stpol. gwałtownie

Wiktionary

Dziwno – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

W miejscowości jest przystanek kolejowy Dziwno.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnɔ, AS: ʒ́ivno

Wiktionary


dziwnowianin

mieszkaniec Dziwnowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


dziwnowianka

mieszkanka Dziwnowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


dziwnowski

przymiotnik od: Dziwnów


SJP.pl


dziwność

1. cecha czegoś lub kogoś dziwnego, niezrozumiałego, niecodziennego;
2. jedna z liczb kwantowych opisujących kwark


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest dziwne

 (1.2) fiz. addytywna liczba kwantowa, której wartość jest przypisywana wszystkim hadronom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Także w liryce ekspresjonizmu znajdujemy sonety, tam miały odzwierciedlać upadek starych wartości albo groteskowość i dziwność.

 (1.2) Własności kwarków są opisywane przez m.in. takie wielkości, jak kolor, zapach, powab i dziwność.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwaczeć, udziwnić dk., udziwniać ndk.

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., dziwactwo n., dziwak m., dziwaczka ż., dziw mrz., zdziwaczenie n.

 przym. dziwny, dziwaczny

 przysł. dziwnie, dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. S

Wiktionary


dziwny

osobliwy, niezrozumiały


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

 (1.2) stpol. cudowny

 (1.3) gw-pl|Bukowina. o wietrze silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na marginesach książki były jakieś dziwne notatki, z których nic nie wynikało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnɨ, AS: ʒ́ivny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz., zdziwaczenie n., dziwactwo n., dziwność ż., dziwak m., dziwaczka ż., dziwadło n., dziw mrz.

 czas. dziwić, zadziwić, zdziwić, dziwaczyć, wydziwiać, zdziwaczeć, udziwnić, udziwniać, dziwaczeć

 przym. dziwaczny

 przysł. dziwnie, dziwacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwaczny, osobliwy, cudaczny; gw. Górny Śląsk dziwoki

Wiktionary


dziwnów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Dziwnów (hist. "Dyuennow", "Diuenow", "Dievenau", niem. "Dievenow") – miasto w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dziwnów przy drodze nr 102. Miejscowość wypoczynkowa z letnim kąpieliskiem morskim i portem morskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivnuf, AS: ʒ́ivnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwnowianin m., dziwnowianka ż.

 przym. dziwnowski

Wiktionary


dziwnówek

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Dziwnówek (niem. "Klein Dievenow") – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Dziwnów, 4,5 km na wschód od centrum Dziwnowa.

Według danych z 2008 r. wieś miała 404 mieszkańców.

W Dziwnówku nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko obejmujące 400 m linii brzegowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziwnówek jest miejscowością wypoczynkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑivˈnuvɛk, AS: ʒ́ivnuvek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwnówczanin m., dziwnówczanka ż.

 przym. dziwnówecki

Wiktionary


dziwo

1. wyrażenie zdumienia, zaskoczenia: o dziwo
2. coś dziwnego, nieznanego, cudo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niezwykła rzecz

 (1.2) cudo, straszydło, zjawa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dziwo nie oszalała. → O mało nie oszalała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑivɔ, AS: ʒ́ivɔ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdziwienie n., dziw mrz., dziwa ż., dziwadło n.

 czas. dziwaczeć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Wielkopolska zachodnia niedziwa

Wiktionary


dziwoczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wariować

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. popędzać

Wiktionary


dziwogon

rodzaj ptaków śpiewających


SJP.pl


dziwogony

rodzaj ptaków śpiewających


SJP.pl

Dziwogony, dławiki (Dicruridae) – monotypowa rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad dwadzieścia gatunków.

Wikipedia


dziwogłówka

rodzaj skorupiaka z rzędu skrzelonogów


SJP.pl


dziwok

w łowiectwie: świeżo złowiony ptak łowczy; rabiec


SJP.pl


dziwoki

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dziki, nieoswojony

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziwny

Wiktionary


dziwoląg

osoba, istota lub rzecz dziwaczna, nietypowa; dziwotwór, osobliwość, dziwactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nietypowa istota, potwór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwonia

ptak z rodziny wróblowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carpodacus erythrinus|ref=tak., niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiˈvɔ̃ɲja, AS: ʒ́ivõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


dziwonos

rodzaj ptaków z rodziny kaczkowatych


SJP.pl


dziworski

nazwisko


SJP.pl


dziwota

gwarowo: coś dziwnego, niezwykłego; osobliwość


SJP.pl


dziwotwór

osoba, istota lub rzecz dziwaczna, nietypowa; dziwoląg, dziwactwo, poczwara


SJP.pl


dziwować

potocznie: dziwować się - dziwić się, zdumiewać się


SJP.pl


dziwowisko

coś co powoduje podziw, zdumienie; osobliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co wywołuje zdziwienie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziwaczeć

Wiktionary


dziwożona

w mitologii słowiańskiej: złośliwa boginka, nieprzychylna ludziom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. rodzaj demona o kobiecej postaci z ludowych wierzeń i mitów słowiańskich;

Wiktionary

Dziwożona (także "boginka", "mamuna") – demon żeński z wierzeń dawnych Słowian.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. dziwożonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boginka, mamuna

Wiktionary


dziwulski

nazwisko


SJP.pl


dziwy

1. zgrubienie od: dziwka;
2. dziewczyna, kobieta niezgrabna, duża, prostacka


SJP.pl

Dziwy – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Wkrą.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


dziwło

dziwło modre - roślina z rodziny obrazkowatych, sukulent o jadalnych bulwach


SJP.pl


dziyndzioł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzięcioł

Wiktionary


dziynkuja

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziękuję

forma czasownika.

 (2.1) zob. dziynkować.

Wiktionary


dziynnie

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. codziennie

Wiktionary


dziywcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. córka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chciało ci sie, matko, / bogatego zięcia, / bedziesz ty banować, / swoigo dziywczęcia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziywczyn

 (1.2) dziywczyn

Wiktionary


dziywczyn

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. córka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziywcze

 (1.2) dziywcze

Wiktionary


dziywka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna, służąca

Wiktionary


dziyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na leżance legnoł lyń / I sie lyni cołki dziyń.

Wiktionary


dziób

1. wydłużona, przednia część głowy ptaków obejmująca otwór gębowy;
2. potocznie: twarz, zwłaszcza usta, wargi;
3. wydłużona, ostro wystająca końcówka niektórych przedmiotów; szpic, szpikulec, czubek;
4. blizna na twarzy, zwykle po ospie lub trądziku;
5. w instrumentach dętych o pojedynczym stroiku: ustnik w postaci krótkiej rurki z ukośnym ścięciem tworzącym okienko, na które nakłada się stroik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

 (1.2) pot. przen. twarz lub usta

 (1.3) muz. rodzaj ustnika;

 (1.4) mors. przednia część kadłuba statku;

 (1.5) lotn. przednia część kadłuba samolotu;

 (1.6) zwykle w lm. ślad na skórze po przebytej ospie

forma czasownika.

 (2.1) rozk. zob. dziobać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dziób – przednia część kadłuba jednostki pływającej
  • dziób – rogowy twór u ptaków oraz niektórych innych zwierząt
  • dziób – przednia część kadłuba samolotu
  • dziób – rodzaj ustnika w instrumencie muzycznym
  • Dziób – szczyt w Górach Stołowych, w Sudetach Środkowych
  • Taran

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otwarł bocian dziób z klekotem…

 (1.2) — Za pozwoleniem, to ja powinnam, bo jestem starsza i mam pierwszeństwo. — Za pozwoleniem, ale to ja wpadłam na ten pomysł. — Za pozwoleniem, zamknij dziób.

 (1.4) Dziób okrętu, w którym oboje byli umieszczeni, wzlatywał w górę, a potem spadał jak szalony.

 (1.6) — A nie będzie dziobów na polikach? — Nie zdrapuj, to przejdzie ci bez znaku, jak Nastusi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑup, AS: ʒ́up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziobak m., dzióbak m., dziobnik m., dziobacz m., dziobiec m., dzióbica ż., dziobanie n., dziobnięcie n., dziobnica ż., dziobówka ż.

:: zdrobn. dziobek m., dzióbek m., dzióbeczek m.

 czas. dziobać, dzióbać, dziobnąć, dzióbnąć, podziobać, zadziobać, wydziobać, wydziobywać, obdziobać, obdziobywać

 przym. dziobowy, dziobaty, dzióbaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) twarz, usta

 (1.5) nos

Wiktionary


dzióbak

dawniej: ssak z rzędu stekowców o charakterystycznym pysku zakończonym dziobem podobnym do kaczego, występujący nad rzekami Australii i Tasmanii; dziobak


SJP.pl


dzióbas

dziubas;
1. pieszczotliwie: osoba, którą się bardzo lubi;
2. potocznie: pocałunek; całus, buziak, buzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. pocałowanie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój dzióbasowi to ma się z tobą dobrze.

 (2.1) Dostaniesz dzióbasa, tylko przestań już jojczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób mrz., dziobek mrz., dzióbek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. dziubas

 (2.1) buzi, buziak, całus, cmoknięcie, pocałunek; war. dziubas

Wiktionary


dzióbasek

pieszczotliwie o osobie bliskiej, drogiej; kochanie, skarb, złotko, rybka


SJP.pl


dzióbaty

mający twarz zeszpeconą bliznami po ospie; dziobaty


SJP.pl


dzióbać

dziobać;
1. o ptakach: uderzać dziobem;
2. o ptakach: jeść coś, chwytając dziobem;
3. kłuć, uderzać czymś ostrym; ukłuć;
4. potocznie: jeść niewiele; pogryzać;
5. wulgarnie: współżyć z kimś seksualnie, być aktywnym seksualnie


SJP.pl


dzióbeczek

zdrobnienie od: dzióbek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dziób

 (1.2) pieszcz. o ukochanym

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pocałunek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziób mrz., dzióbek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk dzióbek

Wiktionary


dzióbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dziób

 (1.2) mały dziób

 (1.3) wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

 (1.4) przen. usta, zwłaszcza ściśnięte

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. pocałunek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pieszczotliwie o ukochanym; w domyśle: ten, którego całuję

Wiktionary

Dzióbek – odwrócenie kajaka po wywrotce (bez wysiadania z niego) z pomocą drugiego kajakarza.

Prośbę o dzióbek sygnalizuje się po wywrotce klepiąc rękami o burty kajaka. Najbliższy kajakarz podpływa wtedy do odwróconego kajaka i uderza delikatnie dziobem w jego burtę. Wywrócona osoba chwyta rękami dziób tego kajaka, który podpłynął i specjalnym ruchem bioder odwraca się do właściwej pozycji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W jednej ręce niósł stożkowate, metalowe naczynie z dzióbkiem, w drugiej koszyk pełen porcelanowych filiżanek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzióbas mzw./mos./mrz., dzióbeczek mrz., dziób m., dziobek m., dziobanie n., dzióbanie n., dziobak m., podziobanie n., podzióbanie n., zadziobanie n., dziobnica ż., dzióbaska ż., dziubasek m., wydziobanie n., wydziobywanie n.

 czas. dziobać ndk., dzióbać ndk., podziobać dk., podzióbać dk., zadziobać dk., wydziobywać ndk., wydziobać dk.

 przym. dziobowy, dziobakowy, dzióbkowy, dzióbkowaty, dziobowaty, dziobaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziobek, dzióbeczek

 (1.2) dziobek

 (1.3) dziobek

 (1.4) dziobek, ciup

 (2.1) dziubasek, dzióbeczek

Wiktionary


dzióbica

pospolita jasnoszara ćma z rodziny garbatek, występująca w Eurazji na łąkach i obrzeżach lasów


SJP.pl

Dz

Wikipedia


dzióbkowiec

gatunek mchu


SJP.pl


dziąsełko

zdrobnienie od: od: dziąsło


SJP.pl


dziąsło

zgrubiała błona śluzowa, ochraniająca wyrostki zębodołowe szczęki żuchwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

Wiktionary

Dziąsło (łac. "gingiva") – zgrubiała tkanka osłaniająca wyrostek zębodołowy i z nim zrośnięta. Dziąsło ściśle przylega do zębiny oraz wypełnia przestrzeń między przylegającymi zębami.

Tkanka dziąsła nie zawiera gruczołów, jest silnie unaczyniona i podatna na uszkodzenia mechaniczne. Częstym zjawiskiem jest krwawienie dziąseł wywołane podrażnieniem zbyt ostrym włosiem szczoteczki do zębów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt energiczne szczotkowanie zębów może spowodować krwawienie dziąseł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɔ̃w̃swɔ, AS: ʒ́õũ̯su̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziąsłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. dąsno

Wiktionary


dziąsłowość

→ dziąsłowy


SJP.pl

Patrz:

dziąsłowy

dziąsłowy

→ dziąsło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. stomat. odnoszący się do dziąsła

 (1.2) jęz. taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

Wiktionary

Patrz:

dziąsło

Przykłady

 (1.1) Rowek dziąsłowy stanowi miejsce retencji bakterii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziąsło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przedniojęzykowo-dziąsłowy, alweolarny

Wiktionary


dzięcielak

nazwisko


SJP.pl


dzięcielina

dawniej, regionalnie o koniczynie, esparcecie siewnej i innych roślinach pastewnych z rodziny bobowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. regionalna nazwa kilku różnych roślin motylkowych, koniczyn

:: (1.1.1) daw. reg. kresy. koniczyna bladoróżowa

:: (1.1.2) daw. reg. sparceta siewna

 (1.2) uprawa, pole obsiane którymkolwiek z gatunków dzięcieliny (1.1) lub pole po tej uprawie

Wiktionary

Dzięcielina – dawna regionalna nazwa różnych gatunków roślin pastewnych z rodziny bobowatych (motylkowatych), zwłaszcza koniczyny, lucerny sierpowatej i sparcety siewnej.

Nazwa ta pojawiła się w pierwszej księdze poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Znajduje się tu fragment:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała • Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɛˈlʲĩna, AS: ʒ́ė̃ńćelʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koniczysko

Wiktionary


dzięcielski

nazwisko


SJP.pl


dzięcioli

pilnie uczyć się na pamięć; kuć, zakuwać


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do dzięcioła

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący dzięcioła, określający dzięcioła

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla dzięcioła, mający cechy dzięcioła

Wiktionary

Patrz:

dzięcioł

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł mzw./mos., dzięciolenie n., dzięciołek mzw., dzięciołowate lm nm., dzięciolnik mzw., dzięcioły lm nm., dzęciołowe lm nm.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary


dzięciolik

dzięciolik ziemny - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych


SJP.pl


dzięciolić

pilnie uczyć się na pamięć; kuć, zakuwać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) środ. uczn. żmudnie się uczyć, zwłaszcza na pamięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięcioły nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary


dzięciolnik

dzięciolnik himalajski - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych


SJP.pl


dzięcioł

1. ptak leśny o dużym, mocnym dziobie i długim języku, wydobywający owady spod kory drzew;
2. potocznie: osoba ucząca się na pamięć, pilnie, lecz bez zrozumienia; kujon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z podrodziny dzięciołów, nazwa systematyczna|Picinae|ref=tak.

 (1.2) ornit. zob. dzięcioły.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. uczn. stud. lekcew. bardzo dobry uczeń, student posądzany o pamięciowe przyswajanie wiedzy

 (2.2) pogard. głupi, prymitywny człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzięcioł białogrzbiety
  • dzięcioł białoszyi
  • dzięcioł czarny
  • dzięcioł duży
  • dzięcioł mały
  • dzięcioł średni
  • dzięcioł trójpalczasty
  • dzięcioł zielonosiwy
  • dzięcioł zielony
  • Bogdan Dzięcioł (ur. 1928) - prawnik
  • Janusz Dzięcioł (1953–2019) - uczestnik programu Big Brother
  • Marian Dzięcioł (1950–2015) - samorządowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pokazał im też dużego dzięcioła, który kuł w spróchniałą gałąź, aby wystraszyć robaki, a później wiewiórkę, która siedząc na szczycie sosny obierała młode szyszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɔw, AS: ʒ́ė̃ńćou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięciolenie n., dzięciołowate lm nm., dzięciolnik mzw., dzięcioły lm nm., dzęciołowe lm nm.

:: zdrobn. dzięciołek mzw.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięcioli, dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński czołgot, gw. Górny Śląsk dziendzioł, dziyndzioł

 (2.1) kujon

Wiktionary


dzięciołek

1. zdrobnienie od: dzięcioł;
2. gatunek małego ptaka z rzędu dzięciołowych; dzięcioł mały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Dendrocopos minor|ref=tak., najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

Wiktionary

Dzięciołek, dzięcioł mały ("Dryobates minor") – gatunek małego ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae), zamieszkujący Eurazję i skrajnie północną Afrykę. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔwɛk, AS: ʒ́ė̃ńćou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięcioły nmos., dzięciołowate nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięcioł mały, dzięcioł pstry mały

Wiktionary


dzięciołowate

rodzina ptaków z rzędu dzięciołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Picidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych;

Wiktionary

Dzięciołowate (Picidae) – rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych (Piciformes). Obejmuje ponad 230 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięciołowate gnieżdżą się w dziuplach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięciołek m., dzięcioły nmos., dzięciołowe nmos.

 przym. dzięcioli

Wiktionary


dzięciołowaty

o cechach charakterystycznych dla dzięciołowatych, rodziny ptaków z rzędu łaźców


SJP.pl


dzięciołowe

rząd ptaków nowoczesnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Piciformes||ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Dzięciołowe, łaźce (Piciformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z rzędu dzięciołowych są samotnikami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł mzw., dzięciolniki lm nm., dzięciołowate lm nm., dzięciołowce lm nm., dzięcioły lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaźce

Wiktionary


dzięciołowski

nazwisko


SJP.pl


dzięciołowy

o cechach dzięciołowych (rząd ptaków)


SJP.pl


dzięcioły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Picinae|ref=tak., podrodzina ptaków o silnym dziobie i długim języku, żywiący się owadami leśnymi, zaliczana do rodziny dzięciołowatych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) plural|dzięcioł.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzięcioły (Picinae) – podrodzina ptaków z rodziny dzięciołowatych
  • dzięciołowate (Picidae) – rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych
  • dzięciołowe (Piciformes) – rząd ptaków
  • Dzięcioły – część wsi Łubna-Jarosłaj w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Dzięcioły – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Łosice
  • Dzięcioły – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
  • Dzięcioły – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Brzeziny
  • Dzięciołówka
  • Dzięcioły Bliższe, Dzięcioły Dalsze

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dzięcioł m., dzięciołek nmos., dzięciolenie n., dzięciołowate nmos., dzięciolnik m., dzęciołowe nmos.

:: zdrobn. dzięciołek m.

 czas. dzięciolić ndk.

 przym. dzięcioli, dzięciołowy, dzięciołowaty

Wiktionary


dzięciur

rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów


SJP.pl


dziędzierzawa

bieluń dziędzierzawa - silnie trująca roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, stosowana w lecznictwie; datura


SJP.pl


dzięgiel

1. rodzaj roślin z rodziny baldaszkowatych; arcydzięgiel;
2. dzięgiel litwor - gatunek rośliny z rodziny selerowatych; litwor, arcydzięgiel litwor, angelika, dzięgiel lekarski;
3. dzięgiel leśny - roślina o aromatycznym korzeniu używanym w lecznictwie i jako zaprawa do wódek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Angelica|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju dzięgli (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzięgiel – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
  • Dzięgiel – osada kaszubska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl, AS: ʒ́ẽŋʹǵel

Wiktionary


dzięgielewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Dzięgielewski (1878–1944) – polski działacz socjalistyczny i komunistyczny
  • Jan Dzięgielewski (ur. 1948) – polski historyk, prof. zw. dr hab.
  • Jarosław Dzięgielewski – polski pastor adwentystyczny, przewodniczący Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP (2013–2018)
  • Jerzy Dzięgielewski (ur. 1950) – polski hokeista, reprezentant kraju
  • Józef Dzięgielewski (1895–1952) – polski działacz socjalistyczny, poseł na Sejm RP I i II kadencji
  • Konrad Dzięgielewski (1903–1977) – polski okulista
  • Leszek Dzięgielewski (ur. 1970) – polski muzyk, wokalista, kompozytor, multiinstrumentalista i autor tekstów
  • Piotr Dzięgielewski (ur. 1966) – polski wojskowy, generał brygady, Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia

Wikipedia


dzięgielowiec

kraśnik dzięgielowiec - motyl z rodziny kraśnikowatych


SJP.pl


dzięgielowy

przymiotnik od: dzięgiel


SJP.pl


dzięgielówka

napój spirytusowy o ziołowym aromacie pochodzącym z wyciągu arcydzięgla


SJP.pl

Dzięgielówka, litworówka – nalewka na bazie korzenia i/lub łodygi dzięgla litwora, dawniej popularna m.in. na Podhalu i Litwie. Przypisywano jej walory lecznicze, tj. korzystne działanie na układ trawienny.

Wedle charakterystyki ministerstwa rolnictwa jest to lepki płyn o barwie żółto-zielonej, korzenny i cierpki w smaku, o zawartości 35–45% alkoholu, wytwarzany z łodyg dzięgla zbieranych w maju.

Wikipedia


dzięgława

drzewo, krzew lub roślina zielna z rodziny araliowatych; aralia


SJP.pl


dziękczynienie

→ dziękczynny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uroczyste podziękowanie, hołd wdzięczności

Wiktionary

Patrz:

dziękczynny

Przykłady

 (1.1) Pieśnią chcę chwalić imię Boga / i dziękczynieniem Go wysławiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękczynność ż.

 czas. dziękczynić ndk.

 przym. dziękczynny

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dziękczynić

składać uroczyste podziękowanie


SJP.pl


dziękczynność

→ dziękczynny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. wyrażanie dziękczynienia

Wiktionary

Patrz:

dziękczynny

Powiązane:

 rzecz. dziękczynienie n.

 czas. dziękczynić ndk.

 przym. dziękczynny

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dziękczynny

podniośle wyrażający podziękowanie, dziękczynienie; hołdowniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający wdzięczność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamówiła mszę w intencji dziękczynnej za uratowanie brata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękczynienie n., niedziękowanie n., dziękczynność ż.

 przysł. dziękczynnie

Wiktionary


dzięki

1. przyimek mówiący o osobach lub faktach, które spowodowały, że jakaś sytuacja jest dla kogoś pomyślna;
2. potocznie: dziękuję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) podn. podziękowania

wykrzyknik

 (2.1) pot. dziękuję, dziękujemy

przyimek

 (3.1) …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzięki – album studyjny polskiego zespołu Genzie
  • Dzięki – singiel polskiego zespołu Genzie
  • Dzięki – album studyjny piosenkarza reggae - Juniora Stressa
  • Wdzięki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapłan w imieniu wiernych składał dzięki Bogu za okazaną łaskę.

 (1.1) Dziękom uczniów dla nauczycieli nie było końca.

 (2.1) Możesz mi to podać? Dzięki!

 (3.1) Świat istnieje tylko dzięki temu, że zawsze za późno się cofać.

 (3.1) Dzięki temu, że nastawiłem budzik, nie zaspałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʑɛ̃ŋʲci, AS: ʒ́ẽŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dziękować.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podziękowania, wyraz wdzięczności

 (3.1) przez, w wyniku, gdyby nie…

Wiktionary


dziękiewicz

nazwisko


SJP.pl


dziękowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dziękować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡ʑɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: ʒ́ẽŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziękować

 rzecz. podzięka ż.

Wiktionary


dziękować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. podziękować)

 (1.1) dosł. składać podziękowanie

 (1.2) iron. uprzejmie komuś odmawiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serdecznie dziękuję ci za okazaną mi pomoc.

 (1.2) Nie zmieniłeś swojej postawy, z tego powodu my już Tobie dziękujemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkɔvat͡ɕ, AS: ʒ́ẽŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzięka ż., dziękowanie n., dzięki nmos., podziękowanie, dziękówa, dziękówka

 czas. dk. podziękować

 zwrot grzecznościowy dziękuję

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być wdzięcznym, wyrażać wdzięczność

Wiktionary


dziękuję

wyrażenie grzecznościowe


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

forma czasownika.

 (2.1) zob. dziękować.

Wiktionary

Dziękuję – pop-rockowy utwór polskiej piosenkarki Dody z jej pierwszego solowego albumu studyjnego, "Diamond Bitch". Został wydany jako piąty i ostatni singel promujący album w maju 2009.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Przepraszam, może pan podać mi sałatkę? — Proszę. — Dziękuję. (przy stole)

 (1.1) — Zapalisz? — Dziękuję za propozycję, ale nie palę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkujɛ, AS: ʒ́ẽŋkui ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękówa ż., dziękówka ż.

 czas. dziękować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dzięki; gw. Górny Śląsk dziynkuja

Wiktionary


dziękówa

potocznie: dziękuję; dzięki


SJP.pl

zwrot grzecznościowy

 (1.1) pot. dziękuję

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. podziękowanie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wielka dziękówa za pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkuva, AS: ʒ́ẽŋkuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięki, podziękowanie, dziękówka, dziękóweczka

 czas. dzięki, dziękować ndk., podziękować ndk.

 zwrot grzecznościowy dziękuję, dzięki

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięki, dziękówka

Wiktionary


dziękówka

zwrot grzecznościowy

 (1.1) slang. młodz. dziękuję

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) slang. młodz. podziękowanie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wielka dziękówka za pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑɛ̃ŋˈkufka, AS: ʒ́ẽŋkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzięki, podziękowanie, dziękówa

 czas. dzięki, dziękować ndk., podziękować ndk.

 zwrot grzecznościowy dziękuję, dzięki

 wykrz. dziękuję

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzięki, dziękówa

Wiktionary


dziń

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. krótki, brzęczący dźwięk, onomatopeja naśladująca dzwonek np. roweru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobił dzwonkiem: dziń, dziń, dziń, ale i tak kobiecina weszła mu pod koło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzyń

Wiktionary


dziś

1.
a) w dniu dzisiejszym; dzisiaj;
b) teraz, obecnie, w tych czasach;
2. w użyciu rzeczownikowym:
a) dzień bieżący;
b) teraźniejszość;
3. słowo będące przyśpiewką ludową w tańcu, zwykle powtórzone (np. "Hop dziś, dziś - dana, dana!")


SJP.pl

przysłówek czasu

 (1.1) = dzisiaj

Wiktionary

Dziś. Przegląd Społeczny – miesięcznik lewicowy wydawany w Warszawie od października 1990 do grudnia 2008.

Pierwszym redaktorem naczelnym był Mieczysław Rakowski. Do współpracowników pisma należeli m.in. Władysław Baka, Grzegorz Kołodko, Joanna Rawik, Andrzej Werblan, Leszek Grzybowski i Jarosław Hebel. [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżeli wczoraj był czwartek, to dziś jest piątek, a jutro będzie sobota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʑiɕ, AS: ʒ́iś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dzisiejszy

 przysł. dzisiaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzisiaj

Wiktionary


dziśka

przysłówek czasu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dzisiaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzisio

Wiktionary


dziśnieński

→ Dzisna (miasto na Białorusi)


SJP.pl


dzondzu

miasto w Korei Południowej


SJP.pl


dzongkha

[czytaj: zonka] język urzędowy Bhutanu


SJP.pl

Dzongkha (རྯོང༌ཁ༌, transliteracja Wyliego: "rdzong-kha"; alternatywna nazwa: འབྲུག༌སྐད༌ "brug skad", wymowa: "trukkä") – język urzędowy Bhutanu, spokrewniony z niektórymi dialektami tybetańskimi używanymi w Sikkimie i południowym Tybecie. Mówiony dzongkha i współczesny standardowy język tybetański są wzajemnie niezrozumiałe, lecz dzongkha znajdował się pod silnym wpływem klasycznego języka tybetańskiego, używanego do lat 60. XX w. w szkolnictwie bhutańskim.

Wikipedia


dzu

skrót od: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (odczytywany jako całe wyrażenie); DzURP


SJP.pl


dzukia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Wiktionary

Dzukia ( Dzūkija); hist. Dajnawa – jeden z pięciu regionów etnograficznych Litwy. Rejon położony jest na południu kraju, częściowo też na terytorium Polski (województwo podlaskie) i Białorusi. Region pokrywa się w dużej części z historyczną Wileńszczyzną.

Głównymi miastami Dzukii są Olita, Grodno, Lida i Wilno. Charakterystyczne dla regionu są duże obszary lasów oraz obszary o małej gęstości zaludnienia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Dajnawa

Wiktionary


dzurp

skrót od: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (odczytywany jako całe wyrażenie); DzU


SJP.pl


dzwaniać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. dzwonić (często lub od czasu do czasu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był kościelnym, […] ¶ Dzwaniał, sługiwał do Mszy, chodził z pogrzebami, ¶ […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwonić ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwola

wieś w Polsce


SJP.pl

Dzwola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Dzwola.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 897 mieszkańców.

Wikipedia


dzwolski

przymiotnik od: Dzwola (wieś)


SJP.pl


dzwon

1. instrument odlany z metalu, pusty w środku, o kształcie kielicha;
2. dźwięk wydawany przez dzwon; dzwonienie;
3. element konstrukcyjny różnych urządzeń technicznych, zwykle kształtu cylindrycznego, zamknięty od góry, bez dna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

 (1.2) dźwięk dzwonu (1.1)

 (1.3) techn. element różnych urządzeń technicznych, zwykle w kształcie cylindrycznym, zamknięty od góry, bez dna

 (1.4) pot. niegroźny wypadek drogowy, kolizja lub stłuczka

 (1.5) hist. wojsk. główna część hełmu chroniąca większą część głowy;

 (1.6) zob. dzwony.

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. zob. dzwono.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzwon – instrument muzyczny
    • dzwon kościelny – dzwon używany w kościołach
    • dzwon okrętowy – dzwon używany na statkach
  • dzwon nurkowy – urządzenie do nurkowania
  • dzwon – podstawowa część konstrukcyjna hełmu
  • Dzwon – turnia w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Olkuskiej
  • Dzwon – figura akrobacji lotniczej.
  • Dzwon – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena
  • kształt dzwonowaty (krzywa dzwonowa) – kształt funkcji gęstości rozkładu normalnego
  • dzwon lub dzwonek – rodzaj charakterystycznego dźwięku (sygnału)
  • dzwonek
  • dzwony

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dźwięk dzwonu codziennie wzywał mieszkańców wsi na poranną mszę.

 (1.2) Z daleka było słychać dzwon.

 (1.4) Cholera! Miałem wczoraj dzwona nowym autem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zvɔ̃n, AS: ʒvõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwonko n., dzwonnica ż., dzwonnik m., dzwonienie n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., oddzwanianie n., oddzwonienie n., podzwonne n., dzwoniec m.

:: zdrobn. dzwonek m., dzwoneczek m.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., oddzwaniać ndk., oddzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowaty, dzwonczany

Wiktionary


dzwonczany

przymiotnik

 (1.1) gwara. karc. karowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon, dzwonek

 przym. dzwonkowy, dzwonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwoneczek

zdrobnienie od: dzwonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dzwon

 (1.2) przedmiot przypominający kształtem dzwon

Wiktionary

Dzwoneczek, Blaszany Dzwoneczek ( Tinker Bell) – postać fikcyjna, bohaterka sztuki teatralnej i powieści "Piotruś Pan" szkockiego pisarza J.M. Barriego, jej licznych filmowych ekranizacji oraz dzieł nią inspirowanych. Wróżka, przyjaciółka Piotrusia Pana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na brzegu jego szaty doczepiono złote dzwoneczki.

 (1.2) Bylina ta ma kielichy kwiatowe w kształcie dzwoneczków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon m., dzwonek m., dzwonienie n., dzwonecznik m., dzwonkowaty m., dzwonnica ż., dzwonnik mos.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwoneczkowy, dzwonkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonek m.

Wiktionary


dzwoneczki

zdrobnienie od: dzwonek


SJP.pl


dzwoneczkowaty

podobny kształtem do dzwoneczka


SJP.pl


dzwoneczkowy

→ dzwoneczek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dzwoneczkiem, dotyczący dzwoneczka

Wiktionary

Patrz:

dzwoneczek

Powiązane:

 rzecz. dzwoneczek m., dzwonek mrz., dzwonnica ż.

Wiktionary


dzwonecznik

roślina z rodziny dzwonkowatych, rosnąca w Europie środkowo-wschodniej i w Azji


SJP.pl

Dzwonecznik ("Adenophora" Fisch.) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych. Obejmuje 62 gatunki. Występują głównie w Azji Wschodniej, jedynie dwa gatunki rosną dziko w Europie. W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – dzwonecznik wonny "A. liliifolia". Rośliny te rosną w widnych lasach i w zbiorowiskach trawiastych. Kwiaty zapylane są zwykle przez pszczoły.

Wikipedia


dzwonek

1. przyrząd wydający brzęczący dźwięk, używany do sygnalizacji;
2. dźwięk dzwonka; dzwonienie;
3. potocznie: sygnał oznaczający koniec lub początek lekcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dzwon

 (1.2) mały dzwon

 (1.3) urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

 (1.4) dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)

 (1.5) karc. jeden z kolorów karcianych

 (1.6) przedmiot przypominający kształtem dzwon

 (1.7) bot. nazwa systematyczna|Campanula|L.|ref=tak., roślina o dużych, najczęściej niebieskich kwiatach

 (1.8) bot. lud. dziurawiec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzwonek – kolor w kartach
  • dzwonek – instrument muzyczny, mały dzwon
  • dzwonki – instrument muzyczny
  • dzwonek – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych
  • dzwonek, także dzwonko – fragment korpusu ryby przeznaczony do konsumpcji
  • dzwonek – rodzaj sygnału dźwiękowego
  • Dzwonek – czasopismo wydawane we Lwowie w latach 1859–1872
  • Dzwonek – potok w województwie małopolskim
  • Dzwonek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin
  • Dzwonek – źródło w dolinie za Żbikiem w województwie małopolskim
  • dzwonek elektryczny
  • dzwonek krowi

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wśród pamiątek po babci jest mosiężny dzwonek.

 (1.3) Kupiliśmy nowy dzwonek, bo poprzedniego nie było za dobrze słychać.

 (1.4) Chodźmy, bo już dzwonek na lekcję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nɛk, AS: ʒvõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonko n., dzwonnica ż., dzwonnik m., podzwonne n., dzwoneczek m., dzwonienie n., zadzwonienie n.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwonczany, dzwoneczkowy, dzwonkowaty, dzwonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwoneczek m.

 (1.3) gw. Górny Śląsk zwónek

 (1.5) karo, szel

 (1.7) kampanula

Wiktionary


dzwoniarz

dawniej:
1. rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem dzwonów; ludwisarz;
2. osoba zajmująca się dawniej dzwonieniem w dzwony; dzwonnik


SJP.pl


dzwoniasty

przypominający kształtem dzwon


SJP.pl


dzwoniec

ptak z rzędu wróblowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy – dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲɛt͡s, AS: ʒvõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon mrz.

Wiktionary


dzwonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wywoływanie dźwięku za pomocą dzwonu lub dzwonka

 (1.2) wywoływanie dźwięk uderzając w metaliczny przedmiot

 (1.3) wydawanie dźwięku przez dzwon, dzwonek lub telefon

 (1.4) pot. telefonowanie, próba nawiązania połączenia telefonicznego

 (1.5) uczucie nieprzyjemnego dźwięku w uszach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡zvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ʒvõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwaniać, dzwonić ndk., dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary


dzwonistęp

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny dzwonkowatych, z rzędu dzwonkowców, obejmujący ponad 55 gatunków


SJP.pl


dzwonić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadzwonić)

 (1.1) wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

 (1.2) wywoływać dźwięk uderzając w metaliczny przedmiot

 (1.3) o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk

 (1.4) pot. telekom. telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne

 (1.5) wywoływać uczucie nieprzyjemnego dźwięku w uszach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Helena dzwoniła na próżno – nikt nie zareagował.

 (1.3) Gdy zadzwonił telefon, wybuchła kłótnia o to, kto ma odebrać.

 (1.4) Tylu klientów dzwoniło z reklamacjami, że w końcu firma wyrejestrowała numer.

 (1.5) W czasie ataku choroby morskiej dzwoni mi w uszach i mam okropne zawroty głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ, AS: ʒvõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwony nmos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż., dzwonnik mos., dzwoneczek mrz., dzwono n., dzwonko n., dzwonienie n., dodzwonienie n., dodzwanianie n., obdzwonienie n., obdzwanianie n., oddzwonienie n., oddzwanianie n., podzwonienie n., podzwanianie n., przedzwonienie n., przedzwanianie n., przydzwonienie n., przydzwanianie n., rozdzwonienie n., rozdzwanianie n., wydzwonienie n., wydzwanianie n., zadzwonienie n., zdzwonienie n., zdzwanianie n.

 czas. nadzwonić się, dzwaniać, dodzwonić dk., dodzwaniać ndk., obdzwonić dk., obdzwaniać ndk., oddzwonić dk., oddzwaniać ndk., podzwonić dk., podzwaniać ndk., przedzwonić dk., przedzwaniać ndk., przydzwonić dk., przydzwaniać ndk., rozdzwonić dk., rozdzwaniać ndk., wydzwonić dk., wydzwaniać ndk., zadzwonić dk., zdzwonić się dk., zdzwaniać się ndk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zwónić

 (1.4) telefonować

Wiktionary


dzwonki

perkusyjny instrument muzyczny używany w orkiestrach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) muz. instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Moluccella|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (nazwa systematyczna|Lamiaceae|ref=tak.)

 (1.3) pot. żart. męskie genitalia

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od dzwonek

Wiktionary

Dzwonki (orkiestrowe) (wł. "campanelli", skrót: "cmpl".) – instrument muzyczny z rodziny idiofonów, znany również jako Glockenspiel (z niem. "gra dzwonków").

Dzwonki bywają mylnie nazywane cymbałkami (cymbały to instrument strunowy, a nie idiofon).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ŋʲci, AS: ʒvõŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. cymbałki

 (1.2) gniazdeczka

 (1.3) orzeszki, klejnoty

Wiktionary


dzwonko

kawałek ryby pociętej poprzecznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. ryb. kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek

 (1.2) daw. karc. karo, dzwonek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nałożył sobie kolejne dzwonko szczupaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nkɔ, AS: ʒvõnko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. dzwonek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwono

Wiktionary


dzwonkowate

1. przypominający kształtem albo dźwiękiem dzwonek;
2. o cechach dzwonkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Dzwonkowate ("Campanulaceae" Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców ("Asterales"). Obejmuje 84 rodzaje z 2389 gatunkami. Rośliny te są rozprzestrzenione na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, nie występują także na obszarach wielkich pustyń.

Wikipedia


dzwonkowaty

1. przypominający kształtem albo dźwiękiem dzwonek;
2. o cechach dzwonkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający dzwonek, w kształcie dzwonka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon, dzwoneczek, dzwonek, dzwonkowate

 przysł. dzwonkowato

Wiktionary


dzwonkowski

nazwisko


SJP.pl


dzwonkowy

przymiotnik od: dzwonek


SJP.pl


dzwonkówka

rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzwonkówka (Entoloma) – rodzaj grzybów
  • Dzwonkówka – szczyt w Beskidzie Sądeckim
  • Dzwonkówka – szczyt w Karkonoszach

Wikipedia


dzwonkówkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców; wieruszkowate


SJP.pl

Dzwonkówkowate, wieruszkowate ("Entolomataceae" Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.

Wikipedia


dzwonkówkowaty

o cechach dzwonkówkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


dzwonnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

 (1.2) śrpol. coś podrzędnego, służalczego

Wiktionary

Dzwonnica – budowla lub jej część, w której zawieszono dzwony, mająca charakter sakralny (np. dzwonnice przy kościołach lub cerkwiach) lub świecki (np. miejskie wieże strażnicze – beffroi lub wieże ratuszowe). Najczęściej występuje w postaci wieży, murowanej lub drewnianej. Niekiedy spotyka się dzwonnice w formie ściany z otworami, są to tzw. dzwonnice parawanowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konserwator zabytków postuluje jak najszybsze przeprowadzenie prac remontowych przy dzwonnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡zvɔ̃nˈɲit͡sa, AS: ʒvõnńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonnik m., dzwon m., dzwonek m., dzwoneczek m., dzwonienie n., zadzwonienie n., podzwonne n., dzwony nmos.

 war. dzwonica ż., dzwonnicza ż., zwonica ż.

 czas. dzwonić ndk., zadzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonkowy, dzwoneczkowy

Wiktionary


dzwonniczka

→ dzwonnik


SJP.pl

Patrz:

dzwonnik

dzwonniczy

→ dzwonnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący dzwonu

Wiktionary

Patrz:

dzwonnik

dzwonnik

osoba bijąca w dzwony w dzwonnicy, kościele itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek mający za zadanie dzwonienie dzwonem kościelnym w dzwonnicy;

 (1.2) muz. muzyk grający na dzwonach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa kilku gatunków ptaków z rodzaju nazwa systematyczna|Procnias|ref=tak.

Wiktionary

Dzwonnik – osoba obsługująca dzwon kościelny, mająca za zadanie dzwonienie w dzwonnicy w określonych porach dnia oraz podczas nabożeństw.

Dzwonnikami w pierwszych wiekach polskiego chrześcijaństwa, byli duchowni. Począwszy od wczesnego średniowiecza, w języku łacińskim osoby te określano najczęściej mianem "campanator" oraz "signator", przy czym sygnator był najważniejszym dzwonnikiem w większym zespole lub urzędnikiem nadzorującym dzwony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃ɲːik, AS: ʒvõ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonek m., dzwoneczek m., dzwonnica ż., dzwonienie n., podzwonne n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., wdzwadzanie n., wdzwonienie n.

:: fż. dzwonniczka ż.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., wdzwaniać ndk., wdzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowy, dzwonnicowy

Wiktionary


dzwonny

poetycko: dźwięczny, dzwoniący


SJP.pl


dzwono

1. część drewnianego obwodu koła u wozu
2. kawał ryby powstały przez przecięcie jej w poprzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. wystająca, środkowa część drewnianego koła u wozu umocowana na osi

 (1.2) coś kształtem przypominającego krąg, pierścień lub zwój

 (1.3) kulin. ryb. zob. dzwonko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonko n., dzwonienie n.

 czas. dzwonić, dzwaniać, przedzwaniać, przedzwonić, nadzwonić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dzwonko

Wiktionary


dzwonowaty

podobny kształtem do dzwonu


SJP.pl


dzwonowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dzwonowo – przysiółek wsi Niedźwiedziny, w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
  • Dzwonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo
  • Dzwonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Dzwonowo – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Dzwonowo – gromada

Wikipedia


dzwonowy

przymiotnik od: dzwon


SJP.pl


dzwony

spodnie o nogawkach rozszerzanych od kolan w dół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. spodnie rozszerzone poniżej kolan

 (1.2) eufem. grub. męskie genitalia

 (1.3) muz. zob. dzwony rurowe.

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dzwon

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzwony rurowe – instrument muzyczny, odmiana dzwonu klasycznego
  • dzwony – spodnie o charakterystycznych, rozszerzających się u dołu nogawkach
  • dzwony z Balangigi – trzy filipińskie dzwony kościelne
  • Dzwony – czasopismo
  • Dzwony – symfonia chóralna Siergieja Rachmaninowa
  • Dzwony Bazylei – powieść
  • Dzwony kornewilskie – operetka
  • Dzwony Najświętszej Marii Panny – film
  • Dzwony wojny – serial
  • dzwon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡zvɔ̃nɨ, AS: ʒvõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwon m., dzwonnik m., dzwonnica ż., dzwoneczek m., podzwonne n., dzwonienie n., zadzwonienie n., wydzwanianie n., wydzwonienie n., wdzwanianie n., wdzwonienie n.

 czas. nadzwonić się, przedzwonić, przedzwaniać, dzwaniać, dzwonić ndk., zadzwonić dk., wydzwaniać ndk., wydzwonić dk., wdzwaniać ndk., wdzwonić dk.

 przym. dzwonowy, dzwonowaty, dzwonkowy

Wiktionary


dzyndzel

potocznie: coś zwisającego lub wystającego z czegoś, np. frędzel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. coś luźno zwisającego lub odstającego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam masz taki dzyndzel, za który trzeba pociągnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzyndzelek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dinks, dynks, tenteges, pipsztyk, ustrojstwo, fincykluchy, pizdryk, wihajster; grub. pierdolnik

Wiktionary


dzyndzelek

wystający element, za który można pociągnąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: dzyndzel

 (1.2) mały dzyndzel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam znajdziesz taki dzyndzelek, za który musisz lekko pociągnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzyndzel mrz.

Wiktionary


dzyndzelocha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grub. prostytutka

 (1.2) grub. srom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌd͡zɨ̃nd͡zɛˈlɔxa, AS: ʒỹnʒeloχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

 (1.2) zob. srom.

Wiktionary


dzyndzyboł

potocznie:
1. brelok, wisior;
2. sterczące zakończenie beretu; antenka


SJP.pl


dzyndzyk

potocznie: wisząca ozdoba lub wiszący element czegoś; dzyndzel


SJP.pl


dzyń

wyraz naśladujący odgłos dzwonka


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) pot. dźwięk. krótki, brzęczący dźwięk, onomatopeja naśladująca dzwonek np. roweru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobił dzwonkiem: dzyń, dzyń, dzyń, ale i tak starowinka wszedł mu pod koło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziń

Wiktionary


däniken

[czytaj: DEnikien] nazwisko


SJP.pl

Däniken – miejscowość i gmina w północnej Szwajcarii, w kantonie Solura, w jednostce administracyjnej "(Amtei)" Olten-Gösgen, w okręgu Olten. Leży nad rzeką Aare.

Wikipedia


démarche

[czytaj: deMARSZ] w dyplomacji: oficjalna interwencja dyplomatyczna, wystąpienie protestacyjne, wydanie oświadczenia


SJP.pl


démodé

[czytaj: demoDE] z francuskiego: niemodny, przebrzmiały, staroświecki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niemodny

Wiktionary


dérapage

[czytaj: derapaż] dawniej: zarzucanie tylnej części samochodu przy gwałtownym hamowaniu lub jeździe po drodze pokrytej lodem albo błotem; derapaż


SJP.pl


désintéressement

[czytaj: dezęteresmą] brak zainteresowania, bezstronność


SJP.pl


détaché

[czytaj: detaSZE] w muzyce: technika smyczkowania, polegająca na zmianie kierunku ruchu smyczka przy każdym wydobywanym dźwięku


SJP.pl

Dé

Wikipedia


détente

[czytaj: deTĄT] odprężenie w polityce międzynarodowej; pokojowe współistnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. polit. odprężenie w zimnowojennych stosunkach między mocarstwami;

Wiktionary

Détente (z odprężenie) – określenie z zakresu stosunków międzynarodowych używane w odniesieniu do złagodzenia napięcia między stronami zimnej wojny w latach 70. W związku z rozpoczęciem procesu KBWE, podpisaniem Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie nastąpiła faza pokojowej koegzystencji i dialogu pomiędzy mocarstwami. Główną ideą détente była gotowość do współpracy i negocjacji. Zakończeniem okresu "détente" była radziecka interwencja w Afganistanie.

Wikipedia


dój

dojenie zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) dojenie zwierząt

 (1.2) mleko otrzymane z jednego wydojenia, wydój

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dojek mrz., doicielka ż., dojenie n., doiwo n., doinka ż., dojarz m., dojarka ż., doje nmos., dojka ż., dojnica ż., dojnik m., dojność ż., dójka ż., udój m., wydój m., wydojenie n.

 czas. doić ndk., udoić dk., wydoić dk.

 przym. dojny, udojowy

Wiktionary


dójka

1. kobieta zajmująca się dojeniem; dojarka;
2. brodawka u zwierząt dojnych;
3. zwierzę dające mleko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pracująca przy dojeniu krów (dojarka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doiwo n., dój m.

Wiktionary


dólanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mieszkańcy dolin

Wiktionary


dólski

w gwarze podhalańskiej: pochodzący z dolin


SJP.pl


dóm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uż było ćma, jak my przyszli do dómu.

Wiktionary


dómb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Dąb, dzielnica Katowic

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Domb

Wiktionary


dół

1. otwór w ziemi
2. zagłębienie w czymś
3. spód czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziura wykopana w ziemi

 (1.2) najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) przen. pot. zły stan psychiki

Wiktionary

Dół – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława nad jeziorem Iławskim. Jest siedzibą sołectwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżeli jeden robotnik jest w stanie wykopać dół przez godzinę, to ile czasu taki sam dół będzie kopało sześciu robotników?

 (1.2) Spójrz na dół, ktoś tam wybił okno.

 (2.1) Ale wczoraj doła złapałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: duw, AS: duu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dolina ż., dołowanie n., zadołowanie n.

:: zdrobn. dołek m., dołeczek m.

 czas. dołować, zadołować

 przym. dolny, dołowy

 przysł. oddolnie, na dole

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dołek, depresja, chandra, splin, dolina

Wiktionary


dürer

nazwisko, m.in. Albrecht Dürer (1471-1528), niemiecki malarz


SJP.pl


dürrenmatt

[czytaj: DIrenmat] nazwisko, m.in. Friedrich Dürrenmatt (1921-1990), szwajcarski dramaturg


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Friedrich Dürrenmatt – szwajcarski pisarz i teoretyk dramatu
  • (14041) Dürrenmatt – planetoida

Wikipedia


düsseldorf

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;

Wiktionary

Düsseldorf (wym.) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia oraz rejencji Düsseldorf. Należy do aglomeracji "Rhein-Ruhr" liczącej ok. 10–12 mln mieszkańców. Leży nad Renem i mniejszymi dopływami, na wysokości 38 m n.p.m.; powierzchnia 217,21 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On mieszka na peryferiach Düsseldorfu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. düsseldorfczyk mos., düsseldorfka ż.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfczyk

[czytaj: diseldorfczyk] mieszkaniec Düsseldorfu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Düsseldorfu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Düsseldorf mrz.

:: fż. düsseldorfka ż.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfka

[czytaj: diseldorfka] mieszkanka Düsseldorfu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Düsseldorfu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Düsseldorf mrz.

:: fm. düsseldorfczyk mos.

 przym. düsseldorfski

Wiktionary


düsseldorfski

przymiotnik od: Düsseldorf (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Düsseldorfem (miastem w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. düsseldorfczyk mos., Düsseldorf mrz., düsseldorfka ż.

Wiktionary


dąb

drzewo z rodziny bukowatych występujące w kilku gatunkach; * forma dopełniacza l.poj. "dęba" możliwa tylko w wyrażeniach:
1. "stanąć dęba":
a) o włosach: najeżyć się (np. ze strachu);
b) o człowieku: stanąć na rękach lub na głowie; także: zbuntować się;
c) o koniu: stanąć na tylnych nogach;
2. potoczne: "dać dęba" - uciec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Quercus|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;

 (1.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)

 (1.3) drewno dębu (1.2)

Wiktionary

Dą

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Siedzi sobie pod dębem i gra na fujarce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃mp, AS: dõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąbrowa ż., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębica ż., dębik m.

:: zdrobn. dąbek m.

 przym. dębowy, dębicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) peryfr. królewskie drzewo

 (1.2) lud. dąbek, dębczak

 (1.3) dębina

Wiktionary


dąbczak

młody dąb; dąbek, dębczak


SJP.pl


dąbecki

przymiotnik od: Dąbek, Dąbki


SJP.pl


dąbek

młody dąb; dąbczak, dębczak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbek – polskie nazwisko
  • Dąbek – część wsi Sławsko Dolne w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
  • Dąbek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Stupsk
  • Dąbek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
  • Dąbek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
  • Dąbek – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona
  • płk Stanisław Dąbek – dowódca obrony Kępy Oksywskiej w 1939 r.
  • Dąb, Dąbie
  • Dobek

Wikipedia


dąbianin

mieszkaniec Dąbia


SJP.pl


dąbianka

mieszkanka Dąbia


SJP.pl


dąbie

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. nazwa jednego z osiedli w Szczecinie;

 (1.3) geogr. nazwa kilku jezior w Polsce

Wiktionary

Dąbie (niekiedy także Dąbie nad Nerem) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, nad Nerem, w Kotlinie Kolskiej, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Dąbie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Dąbie należy do Związku Miast Polskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃mbʲjɛ, AS: dõmbʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dąbski, dębski

Wiktionary


dąbki

młody dąb; dąbczak, dębczak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbki – część wsi Żmigród, w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Dąbki – część wsi Dąblin, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Dąbki – przysiółek wsi Nowy Zagór, w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
  • Dąbki – część wsi Szczodrkowice, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Dąbki – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne
  • Dąbki – część wsi Antoniewo, w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
  • Dąbki – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Bytów
  • Dąbki – część wsi Dolsko, w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Dąbki – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
  • Dąbki – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
  • Dąbki – kolonia w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Dąbki – część wsi Mnich, w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie

Wikipedia


dąbkiewicz

nazwisko


SJP.pl


dąbkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbkowice – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Przeworno
  • Dąbkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce
  • Dąbkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
  • Dąbkowice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo
  • Dąbkowice – dawna gmina

Wikipedia


dąbkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbkowski – polskie nazwisko.
  • Bartosz Dąbkowski (ur. 1985) – hokeista
  • Irena Dąbkowska (ur. 1901, zm. ok. 1942) – dr botaniki i geologii, działaczka konspiracyjna ZWZ
  • Lena Dąbkowska-Cichocka (ur. 1973) – polityk
  • Mieczysław Dąbkowski (1880-1946) – generał
  • Przemysław Dąbkowski (1877-1950) – historyk prawa
  • Renata Dąbkowska (ur. 1972) – wokalistka
  • Stefan Dąbkowski (1884-1962) – działacz niepodległościowy, polityk
  • Zbigniew Dąbkowski (ur. 1958) – polityk samorządowy

Wikipedia


dąbroszyn

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbroszyn – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Witnica
  • Dąbroszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rychwał
  • Dąbroszyn – gromada
  • Dąbroszyn – dawna gmina
  • Dąbroszyn – stacja kolejowa w Dąbroszynie, w województwie lubuskim

Wikipedia


dąbrowa

las złożony głównie z dębów; dębniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbrowa Górnicza
  • Góra Dąbrowa
  • Miejska Dąbrowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A w tych borach olsztyńskich • dobrze z psami wędrować. • A w tych jarach olsztyńskich • sośnina i dąbrowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąb mrz., dębik mrz., Dąbrowa ż., Dąbrowice nmos., dębina ż.

 przym. dąbrowski, dąbrowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dębina, dębniak

Wiktionary


dąbrowianin

mieszkaniec Dąbrowy, Dąbrowy Białostockiej, Dąbrowy Biskupiej, Dąbrowy Górniczej, Dąbrowy Tarnowskiej, Dąbrowy Zielonej


SJP.pl


dąbrowianka

mieszkanka Dąbrowy, Dąbrowy Białostockiej, Dąbrowy Biskupiej, Dąbrowy Górniczej, Dąbrowy Tarnowskiej, Dąbrowy Zielonej


SJP.pl


dąbrowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbrowica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
  • Dąbrowica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
  • Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Potok Wielki
  • Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Dąbrowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Dąbrowica – część wsi Chrostowa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Dąbrowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Dąbrowica – część wsi Słupia w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Dąbrowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Poświętne
  • Dąbrowica – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Dobrodzień
  • Dąbrowica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. dąbrowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Dubrowica

Wiktionary


dąbrowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Dąbrowice – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Dąbrowice. Siedziba gminy Dąbrowice.

Dąbrowice uzyskały lokację miejską przed 1455 rokiem. Prawa miejskie utraciły 31 maja 1870, a odzyskały je 1 stycznia 2023 roku. W latach 1867–1954 i od 1973 siedziba gminy Dąbrowice, a w latach 1954–1972 gromady Dąbrowice.

Wikipedia


dąbrowicki

przymiotnik od: Dąbrowice


SJP.pl


dąbrowicz

nazwisko


SJP.pl


dąbrowiczanin

mieszkaniec Dąbrowic


SJP.pl


dąbrowiczanka

mieszkanka Dąbrowic


SJP.pl


dąbrowiec

dąbrowiec samotnik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbrowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Żary
  • Dąbrowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
  • Dąbrowiec – zlikwidowany przystanek kolejowy w Dąbrowcu, w województwie lubuskim

Wikipedia


dąbrowno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbrowno – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Nowa Sól
  • Dąbrowno – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa

Wikipedia


dąbrowski

przymiotnik od: Dąbrowa, Dąbrowa Białostocka, Dąbrowa Biskupia, Dąbrowa Górnicza, Dąbrowa Tarnowska, Dąbrowa Zielona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Dąbrowy, związany z Dąbrową

Wiktionary

Dąbrowski (forma żeńska: Dąbrowska, liczba mnoga: Dąbrowscy) – polskie nazwisko, najczęściej spotykane w województwie podlaskim. Obecnie jest to dziesiąte pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 nosiło je 43 557 Polek i 41 802 Polaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policja odnalazła ją na jednym z dąbrowskich dworców kolejowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrowa ż., dąbrowa ż.

Wiktionary


dąbrowszczak

żołnierz batalionu im. generała Jarosława Dąbrowskiego, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii


SJP.pl


dąbrówecki

przymiotnik od: Dąbrówka


SJP.pl


dąbrówieński

przymiotnik od: Dąbrówno; dąbrówniański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dąbrównem, dotyczący Dąbrówna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

 przym. dąbrówniański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąbrówniański

Wiktionary


dąbrówka

roślina zielna z rodziny wargowych; gądziel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dąbrówka (Ajuga) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych
  • dąbrówka (Drymonia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych
  • Dąbrówka – gmina wiejska
  • Dąbrówka – szczyt w Paśmie Masłowskim w Górach Świętokrzyskich
  • Dąbrówka – część miasta Jelenia Góra
  • Dąbrówka – część miasta Kazimierz Dolny
  • Dąbrówka – część miasta Koniecpol (zniesiona w 2025)
  • Dąbrówka – część miasta Sanok
  • Dąbrówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
  • Dąbrówka – część miasta Włocławek
  • Dąbrówka – wieś w pow. aleksandrowskim, w gminie Raciążek
  • Dąbrówka – wieś w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja przyszywana ciotka z Cieszyna ma na imię Dąbrówka.

 (1.1) Spotkanie odbyło się w szerszym gronie niż poprzednie, ponieważ do zaangażowanych w projekt stowarzyszeń morskich dołączyli przedstawiciele Politechniki Gdańskiej: dr inż. Maria Głowacka, dr inż. Krzysztof Krzysztofowicz, dr inż. Jacek Łubiński, dr Dąbrówka Tyślewicz oraz przedstawiciele Pomorskiego Związku Żeglarskiego reprezentowanego przez prezesa Bogusława Witkowskiego.

 (1.1) Dąbrówki imieniny obchodzą 15 stycznia.

 (1.1) Poważną rolę w historii Polski odgrywają żony książąt, jak Niemki – Oda, Ryksa i Judyta Maria, Czeszki – Dąbrówka i Judyta, Rusinki – Maria Dobrogniewa i Zbysława, żona Mieszka, syna Bolesława Śmiałego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃mˈbrufka, AS: dõmbrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Dąbróweczka ż.

 przym. Dąbrówczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Dąbróweczka

Wiktionary


dąbrównianin

mieszkaniec Dąbrówna (wsi w Polsce)


SJP.pl


dąbrównianka

mieszkanka Dąbrówna (wsi w Polsce)


SJP.pl


dąbrówniański

przymiotnik od: Dąbrówno; dąbrówieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dąbrównem, dotyczący Dąbrówna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

 przym. dąbrówieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąbrówieński

Wiktionary


dąbrówno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dąbrówno – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Potęgowo
  • Dąbrówno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
  • Dąbrówno – gromada
  • Dąbrówno – zlikwidowana stacja kolejowa w Dąbrównie w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia


dąbski

przymiotnik od: Dąbie; dębski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dąbiem, dotyczący Dąbia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Powiercia dojedziesz ulicą Dąbską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dąb m., Dąbie n., dąbianin m., dąbianka ż.

 przym. dębski, dębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dębski

Wiktionary


dądel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. - malec, smarkacz

 (1.2) reg. pozn. - smark z nosa

Wiktionary


dąs

niezadowolenie powiązane z fochami, kaprysami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zachowanie wyrażające niezadowolenie, wzgardę, mniej lub więcej szczery gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pomogły płacze, dąsy, żale, trzeba było się pakować i jechać w obce strony.

 (1.1) Wzgardliwy dąs na pięknej twarzy chłopca działał mu na nerwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąsy nmos., dąsanie n., dąsik mrz., dąsalski mos., dąsalska ż.

 czas. dąsać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymas, grymaszenie, kaprys, foch, fuma

Wiktionary


dąsal

nazwisko


SJP.pl


dąsalska

kobieta, która często się dąsa, jest niezadowolona


SJP.pl


dąsalski

żartobliwie o mężczyźnie, chłopcu często dąsającym się, strojącym fochy


SJP.pl


dąsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dąsać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs m.

 czas. dąsać, dąsać się

Wiktionary


dąsać

dąsać się - okazywać niezadowolenie poprzez niekulturalne zachowanie; grymasić, kaprysić, stroić fochy


SJP.pl


dąsik

zdrobnienie od: dąs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od dąs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie dąs, lecz tylko mały dąsik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs m.

Wiktionary


dąsno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. dziąsło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃snɔ, AS: dõũ̯sno

Wiktionary


dąsy

zachowanie wyrażające niezadowolenie; kaprysy, grymasy, fochy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kapryśne okazywanie niezadowolenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąs mrz.

 czas. dąsać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fochy, fumy, grymasy, grymaszenie, kapryszenie

Wiktionary


dąć

1. dmuchać
2. wprawiać w pęd wianiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wiać z dużą siłą

 (1.2) dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr dął jeszcze silny, ale burza minęła, a morze znacznie przycichło.

 (1.2) Przygrywała cała orkiestra rybacka, a dęła w trąby z taką mocą i zapałem, że pół wioski drżało, jak podczas nordowego sztormu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃ɲt͡ɕ, AS: dõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dęcie n.

 przym. dęty

 przysł. dęto

 czas. przydąć

Wiktionary


dążenia

1. iść, zmierzać w określonym kierunku; podążać, kierować się, udawać się;
2. zmierzać do określonego celu, pragnąć coś osiągnąć; usiłować


SJP.pl


dążenie

1. iść, zmierzać w określonym kierunku; podążać, kierować się, udawać się;
2. zmierzać do określonego celu, pragnąć coś osiągnąć; usiłować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

 (1.2) książk. odczasownikowy od|dążyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U podstaw jego dążeń leży szczęście i bezpieczeństwo syna.

 (1.2) Twoje uparte dążenie do zdobycia stanowiska jest przez niektórych źle postrzegane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: dõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dążyć, podążać

 rzecz. dążność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dążność, zabiegi

Wiktionary


dążność

1. zmierzanie do osiągnięcia określonego celu, chęć wykonania czegoś; pragnienie, dążenie, ambicja;
2. proces zmierzający ku jakimś zmianom; tendencja, skłonność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pragnienie dokonania czegoś; dążenie, aspiracja

 (1.2) skłonność, tendencja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃ʒnɔɕt͡ɕ, AS: dõũ̯žność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dążenie n.

 czas. dążyć ndk.

Wiktionary


dążyć

1. iść, zmierzać w określonym kierunku; podążać, kierować się, udawać się;
2. zmierzać do określonego celu, pragnąć coś osiągnąć; usiłować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) działać w kierunku realizacji danego celu

 (1.2) rzad. zmierzać w danym kierunku, iść, kierować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoich publikacjach dążę do odnalezienia odpowiedzi na pytania nurtujące moich czytelników.

 (1.1) Dążył do modernizacji kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: dõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dążność ż., dążenie n.

 czas. podążać ndk.

Wiktionary


dęba

drzewo z rodziny bukowatych występujące w kilku gatunkach; * forma dopełniacza l.poj. "dęba" możliwa tylko w wyrażeniach:
1. "stanąć dęba":
a) o włosach: najeżyć się (np. ze strachu);
b) o człowieku: stanąć na rękach lub na głowie; także: zbuntować się;
c) o koniu: stanąć na tylnych nogach;
2. potoczne: "dać dęba" - uciec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dęba – część miasta Nowa Dęba
  • Dęba – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
  • Dęba – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Poświętne
  • Dęba – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Ręczno
  • Dęba – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
  • Dęba – przysiółek wsi Dulcza Wielka w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Radomyśl Wielki
  • Dęba – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka
  • Dęba – gromada w powiecie koneckim
  • Dęba – gromada w powiecie opoczyńskim
  • Dęba – gromada w powiecie puławskim
  • Dęba – gromada w powiecie tarnobrzeskim, 1954
  • Dęba – gromada w powiecie tarnobrzeskim, 1954–1972

Wikipedia


dębczak

1. młody dąb; dąbczak;
2. kij dębowy


SJP.pl


dębe

1. wieś w Polsce;
2. Dębe Wielkie - wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębe – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock
  • Dębe – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Kosów Lacki
  • Dębe – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
  • Dębe – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków
  • Dębe – gromada
  • Dębe Małe, Dębe Wielkie, Dębe-Kolonia
  • Dęby

Wikipedia


dębek

nazwisko


SJP.pl


dębianka

1. narośl na liściach dębu powstała w wyniku opanowania drzewa przez galasówki; galas; orzech galasowy;
2. owad, odmiana galasówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. ent. narośl powstająca na liściach lub pędach dębu wskutek żerowania galasówek

 (1.2) garb. surowiec garbarski – wysuszone i rozdrobnione galasy dębowe, bogate w taniny, używane do wyrobu atramentu galusowego oraz do garbowania skór

 (1.3) ent. nazwa systematyczna|Cynips quercusfolii|L.|ref=tak., błonkówka z rodziny galasówkowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębianka – osada w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Siedlisko
  • Dębianka – część wsi Kupce, w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Korytnica
  • Dębianka – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim
  • Dębianka – potok, dopływ Gorzyczanki (dopływu Koprzywianki)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Dąb mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galas dębowy

 (1.3) galasówka dębianka, jagodnica jabłuszko

Wiktionary


dębica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie podkarpackim;

Wiktionary

Dębica – miasto w województwie podkarpackim, siedziba powiatu dębickiego, położone nad rzeką Wisłoką, przy autostradzie A4 i drodze krajowej 94 w Rynnie Podkarpackiej, na północnym skraju Pogórza Strzyżowskiego. Przed 1945 r. Dębica należała do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszła w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbʲit͡sa, AS: dẽmbʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dębiczanin m., dębiczanka ż., dąb mrz., dębik mrz.

 przym. dębicki, dębowy

Wiktionary


dębice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębice – część miasta Elbląg
  • Dębice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Malczyce
  • Dębice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
  • Dębice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl
  • Dębice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
  • Dębice – gromada
  • Dębice – dawna gmina

Wikipedia


dębicki

przymiotnik od: Dębica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Dębicą, dotyczący Dębicy

Wiktionary

Dębicki (forma żeńska: Dębicka; liczba mnoga: Dębiccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4742 osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele dębickiej ekipy stanie wicemistrz Europy i brązowy medalista mistrzostw świata Roman Gotfryd, a także jedenastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk Andrzej Rżany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbʲit͡sʲci, AS: dẽmbʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż., dębiczanin m., dębiczanka ż., dąb m., dębik mrz.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębiczanin

mieszkaniec Dębicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dębicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɛ̃mbʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: dẽmbʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż.

:: fż. dębiczanka ż.

 przym. dębicki

Wiktionary


dębiczanka

mieszkanka Dębicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dębicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɛ̃mbʲiˈt͡ʃãnka, AS: dẽmbʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębica ż.

:: fm. dębiczanin m.

 przym. dębicki

Wiktionary


dębiec

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. część Poznania;

 (1.2) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębiec – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Wilda
  • Dębiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Dębiec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
  • Dębiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Dębiec – część wsi Medyny w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
  • Dębiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Dębiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany
  • Adam Dębiec – polski funkcjonariusz
  • Michał Dębiec – polski siatkarz
  • Poznań Dębiec
  • Pięć Dwa Dębiec
  • Stary Dębiec, Nowy Dębiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od dwóch lat mieszkam na Dębcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mbʲjɛt͡s, AS: dẽmbʹi ̯ec

Wiktionary


dębienko

wieś w Polsce


SJP.pl

Dębienko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Stęszew. W pobliżu miejscowości znajduje się Wielkopolski Park Narodowy.

Wikipedia


dębieć

1. być zdumionym, zaskoczonym i wskutek tego nie móc się poruszyć, odezwać;
2. o potrawach: tracić właściwy smak, właściwą spoistość; twardnieć; głąbieć


SJP.pl


dębieński

→ Dębno; dębiński, dębniański


SJP.pl


dębik

roślina z rodziny różowatych (o liściach podobnych do liści dębu), hodowana w ogródkach skalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Dryas|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny różowatych (nazwa systematyczna|Rosaceae|Juss.|ref=tak.);

 (1.2) bot. roślina z rodzaju dębik (1.1)

Wiktionary

Dębik ("Dryas" L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Należy do niego 11 gatunków, według niektórych ujęć – 15. Rośliny te występują w arktycznych i alpejskich rejonach półkuli północnej. Mają znaczny udział pod względem pokrycia i biomasy w zbiorowiskach roślinnych tundry. We florze Polski występuje tylko jeden gatunek – dębik ośmiopłatkowy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dąb m., dąbrowa ż., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębiński m., Dębica ż., dąbek m.

 przym. dębowy, dębicki

Wiktionary


dębina

1. las dębowy; dąbrowa;
2. drewno dębowe;
3. świeże gałęzie dębu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dębowy las

 (1.2) drewn. dębowe drewno

 (1.3) dębowe gałęzie

 (1.4) bot. lud. dąb

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dębina – drzewostan dębowy lub drewno dębu
  • Dębina – część miasta Jastrzębie-Zdrój
  • Dębina – część miasta Nowy Sącz
  • Dębina – część miasta Poznań
  • Dębina – część miasta Rzeszów
  • Dębina – część miasta Tyszowce
  • Dębina – wieś w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Dębina – wieś w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo
  • Dębina – wieś w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Dębina – kolonia wsi Dębina w powiecie chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Dębina – część wsi Toruń w powiecie chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
  • Dębina – część wsi Bezek Dębiński w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dąb m., dębik mrz., dąbrowa m.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębiniak

latalec dębiniak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


dębinka

mały lasek dębowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębinka – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
  • Dębinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Dębinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
  • Dębinka – umowna dzielnica miasta Józefów
  • Dębinka – gromada
  • inna nazwa Czarnołęki – wyspy na jeziorze Dąbie
  • Dębinka – potok, dopływ Nysy Kłodzkiej

Wikipedia


dębisko

zgrubienie od: dąb


SJP.pl


dębić

1. potocznie: pozyskiwać coś z mozołem;
2. środowiskowo:
a) zdejmować korę z dębu; korować;
b) wyprawiać skóry korą dębową; garbować;
3. dawniej:
a) powodować jeżenie się włosów;
b) gwarowo: uczyć się z trudem


SJP.pl


dębiński

→ Dębno; dębniański, dębieński


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Dębiński (ur. 1953) – duchowny
  • Bolesław Dębiński (1868-1921) – lekarz
  • Bronisław Dembiński (1858–1939) – historyk, profesor, rektor Uniwersytetu Lwowskiego, działacz państwowy
  • Eugeniusz Dębiński-Kaczkowski (1820-1887) – agent wojskowy
  • Janusz Dębiński (1953-1973) – bandyta
  • Rafał Dębiński (ur. 1978) – piłkarz
  • Roman Dębiński (ur. 1956) – piłkarz

Wikipedia


dębkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Dębkowski (ur. 1961) – polski poeta
  • Kim Dębkowski (ur. 1992) – niemiecka piosenkarka

Wikipedia


dęblin

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dęblin – miasto w województwie lubelskim, w powiecie ryckim.

Dęblin położony jest w historycznej Małopolsce, w południowo-zachodniej części ziemi stężyckiej, przy ujściu rzeki Wieprz do Wisły, w szerokiej dolinie rzecznej, która osiąga szerokość 15 km. Dolina ma budowę terasową. Najstarsza terasa położona jest 20 m nad zwierciadłem Wisły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mblʲĩn, AS: dẽmblʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dęblinianin m., dęblinianka ż.

 przym. dębliński

Wiktionary


dęblinianin

mieszkaniec Dęblina


SJP.pl


dęblinianka

mieszkanka Dęblina


SJP.pl


dębliński

związany z Dęblinem


SJP.pl


dębniak

miód pitny wysokiej jakości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. miód pitny konserwowany w beczce dębowej, zwykle wytrawny, przyprawiany m.in. cynamonem, jałowcem i walerianą

 (1.2) leśn. niewielki las lub zagajnik, w którym dominują dęby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębniak – część miasta Nałęczów
  • Dębniak – część miasta Urzędów (SIMC 0392690)
  • Dębniak – część miasta Urzędów (SIMC 1027283)
  • Dębniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą
  • Dębniak – część wsi Jeruzal w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
  • Dębniak – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
  • Dębniak – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Dębniak – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Dębniak – część wsi Korytnica w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
  • Dębniak – część wsi Grabina w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
  • Dębniak – część wsi Posiadały w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Cegłów
  • Dębniak – część wsi Jackowo Górne w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przeskoczyli oba rowy wypełnione pokrzywami i już mieli zanurzyć się w dębniaku, gdy od przejazdu doszedł ich czyjś cichy jęk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dąb mrz., dębik mrz.

 przym. dębowy

Wiktionary


dębnianin

mieszkaniec Dębna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dębna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲä̃ɲĩn, AS: dẽmbʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno n.

:: fż. dębnianka ż.

 przym. dębniański

Wiktionary


dębnianka

mieszkanka Dębna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dębna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲãnka, AS: dẽmbʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno

:: fm. dębnianin

 przym. dębniański

Wiktionary


dębniański

→ Dębno; dębiński, dębieński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Dębna, związany z Dębnem, pochodzący z Dębna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piękny wieniec dożynkowy z kłosów zbóż i kosze z plonami owoców i warzyw wykonały dębniańskie gospodynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mbʲˈɲä̃j̃sʲci, AS: dẽmbʹńä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębno n., dębnianin m., dębnianka ż.

Wiktionary


dębnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębnica – rzeka, lewy dopływ rzeki Parsęta
  • Dębnica – struga, dopływ rzeki Łeba
  • Dębnica – struga, dopływ rzeki Stoła
  • Dębnica – część wsi Dziwigórz w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
  • Dębnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Dębnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
  • Dębnica – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Dębnica – część wsi Kielno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
  • Dębnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko
  • Dębnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Przygodzice
  • Dębnica – gromada
  • Dębnica Kaszubska

Wikipedia


dębnicki

przymiotnik od: Dębnica Kaszubska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dębnikami, dotyczący Dębnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dębniki nmos.

Wiktionary


dębniczanin

1. mieszkaniec Dębnicy;
2. mieszkaniec Dębnicy Kaszubskiej


SJP.pl


dębniczanka

1. mieszkanka Dębnicy (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Dębnicy Kaszubskiej (wsi w Polsce)


SJP.pl


dębnik

1. kora dębowa używana do garbowania skór;
2. dawniej: człowiek zajmujący się dębieniem (garbowaniem skór);
3. dąbrowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębnik – polski herb szlachecki z nobilitacji.
  • Dębnik – część miasta Bochnia
  • Dębnik – część miasta Brzeszcze
  • Dębnik – część miasta Dąbrowa Górnicza
  • Dębnik – część miasta Zawadzkie
  • Dębnik – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Dębnik – część wsi Strzelce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
  • Dębnik – część wsi Swarzów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Olesno
  • Dębnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
  • Dębnik – część wsi Brzączowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Dębnik – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
  • Dębnik – część wsi Nowosiółki Dydyńskie w woj. podkarpackiem, w pow. przemyskim, w gminie Fredropol

Wikipedia


dębniki

1. kora dębowa używana do garbowania skór;
2. dawniej: człowiek zajmujący się dębieniem (garbowaniem skór);
3. dąbrowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębniki – część miasta Kraków, w delegaturze Kraków-Podgórze
  • Dębniki – część miasta Sławków
  • Dębniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
  • Dębniki – część wsi Ochudno w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
  • Dębniki – część wsi Saki w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
  • Dębniki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
  • Dębniki – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Rutki
  • Dębniki – nieoficjalna część wsi Komarowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Dębniki – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Dębnikach, w powiecie łomżyńskim, w województwie podlaskim
  • Dzielnica VIII Dębniki

Wikipedia


dębno

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dębno (nazwa oboczna Dębno Lubuskie, Neudamm) – miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Dębno. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego. Położone są nad rzeką Kosą i jeziorem Lipowo, na wysokości 40 m n.p.m. Powierzchnia miasta wynosi ponad 19 km², więc jest największym miastem powiatu i drugim (po Barlinku) najludniejszym miastem powiatu myśliborskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Dębnie wybudowano nowy szpital.

 (1.1) Muszę wyjechać do Dębna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃mbnɔ, AS: dẽmbno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dębieński, dębniański

 rzecz. dębnianin/dębnianka

Wiktionary


dębogóra

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębogóra (159,1 m n.p.m.) – wzniesienie na Równinie Wałeckiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
  • Dębogóra (92,2 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Kaszubskim, położone w woj. pomorskim, w mieście Lębork
  • Dębogóra (84,4 m n.p.m.) – wzniesienie na Wysoczyźnie Damnickiej, położone w woj. pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo
  • Dębogóra – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Dębogóra – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Dębogóra – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń
  • Dębogóra – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Czerwonak
  • Dębogóra – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Dębogóra – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa
  • Dębogóra – gromada
  • Dębowa Góra, Dębogórze

Wikipedia


dębolistny

barczatka dębolistna - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający liście jak dąb

Wiktionary


dębosz

kozioróg dębosz - owad, największy z europejskich przedstawicieli rodziny kózkowatych, występujący w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miłoń (Dębosz) – nazwa oboczna góry w Sudetach
  • dębosz (Aesalus) – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych
  • kozioróg dębosz – gatunek chrząszczy z rodziny kózkowatych

Wikipedia


dębowiec

1. ogłodek dębowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych;
2. podryj dębowiec - gatunek chrząszcza z rodziny podryjowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębowiec – wieś w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
  • Dębowiec – wieś w pow. bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska
  • Dębowiec – wieś w pow. lipnowskim, w gminie Bobrowniki
  • Dębowiec – część wsi Rogalin, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Dębowiec – osada leśna w pow. świeckim, w gminie Osie
  • Dębowiec – kolonia w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Dębowiec – wieś w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
  • Dębowiec – nieoficjalna nazwa części wsi Kozłówka, w pow. lubartowskim, w gminie Kamionka
  • Dębowiec – wieś w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Dębowiec – wieś w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Dębowiec – część wsi Osiczyna, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Dębowiec – osada w pow. międzyrzeckim, w gminie Bledzew

Wikipedia


dębowiecki

przymiotnik od: Dębowiec (kilkanaście wsi w Polsce)


SJP.pl


dębowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębowo – część wsi Gutowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
  • Dębowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
  • Dębowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo
  • Dębowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Sadki
  • Dębowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Lniano
  • Dębowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
  • Dębowo – przysiółek wsi Lubiatów w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Dębowo – przysiółek w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Grudusk
  • Dębowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc
  • Dębowo – osada w woj. podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin
  • Dębowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
  • Dębowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo

Wikipedia


dębowokłodzki

przymiotnik od: Dębowa Kłoda


SJP.pl


dębowołącki

przymiotnik od: Dębowa Łąka; dębołęcki


SJP.pl


dębowość

→ dębowy


SJP.pl

Patrz:

dębowy

dębowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Dębowski – polski poeta renesansowy i tłumacz poezji
  • Andrzej Dębowski – polski naukowiec, inżynier
  • Franciszek Dębowski – polski działacz polityczny
  • Jarosław Dębowski – polski urzędnik i dziennikarz
  • Kamil Dębowski – polski programista sportowy i dydaktyk informatyki
  • Piotr Dębowski – polski dziennikarz i komentator sportowy
  • Stanisław Dębowski – polski rolnik, poseł na Sejm

Wikipedia


dębowy

1. pochodzący z dębu;
2. wykonany z drewna dębowego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z dębu

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części dębu

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do dębu, będący częścią dębu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zwierciadło było wyższe niż normalny człowiek, utwierdzone w murze mocną dębową ramą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ̃mˈbɔvɨ, AS: dẽmbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dębik mrz., dąb m., dąbek m., dębina ż., dębczak m., dębniak m., Dębica ż.

 przym. dębicki, dąbski

Wiktionary


dębołęcki

przymiotnik od: Dębowa Łąka; dębowołącki


SJP.pl


dębski

1. przymiotnik od: Dęba, Dębe, Dębe Wielkie;
2. przymiotnik od: Dąbie; dąbski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębski – polskie nazwisko
  • Aleksander Dębski – ujednoznacznienie
  • Andrzej Dębski (ur. 1956) – aktor
  • Antoni Dębski – ujednoznacznienie
  • Artur Dębski (ur. 1969) – poseł na Sejm
  • Bogdan Dębski – polski weterynarz, profesor
  • Bogusław Dębski (ur. 1953) – samorządowiec
  • Bronisław Dębski (1874–1927) – przyrodnik i botanik
  • Eugeniusz Dębski (ur. 1952) – pisarz science fiction i fantasy
  • Franciszek Dębski (1927–2014) – pedagog, harcmistrz
  • Jacek Dębski (1960–2001) – polityk i biznesmen
  • Jan Dębski – ujednoznacznienie

Wikipedia


dębsko

1. przymiotnik od: Dęba, Dębe, Dębe Wielkie;
2. przymiotnik od: Dąbie; dąbski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębsko – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wolbórz
  • Dębsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Wielichowo
  • Dębsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek
  • Dębsko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski
  • Dębsko– zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Dębsku, w powiecie grodziskim, w województwie wielkopolskim

Wikipedia


dębszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Dębszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Strzyżewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Strzyżewice. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 104 mieszkańców.

Wikipedia


dębówka

1. wódka nalana na pączki dębowe;
2. prządka dębówka, barczatka dębówka - górski motyl nocny, szkodnik dębów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wódka która powstaje przez zalanie spirytusem dębowych pączków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dębówka – część wsi Dzikowiec w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, gminie Nowa Ruda
  • Dębówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Dębówka – część wsi Grajów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, gminie Wieliczka
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
  • Dębówka – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Błonie
  • Dębówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lutocin
  • Dębówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Dębówka – część wsi Brynica Sucha w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, gminie Jędrzejów

Wikipedia


dęciak

gwarowo o meloniku, męskim kapeluszu


SJP.pl


dęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: dẽńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dąć, przydąć

Wiktionary


dędera

regionalna nazwa rośliny z rodziny psiankowatych - bielunia dziędzierzawy; dendera


SJP.pl


dęga

sztaba u wrót, wierzei


SJP.pl


dęstować

dawniej: dusić mięso


SJP.pl


dętek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Lwów. melonik

Wiktionary


dętka

element ogumienia pojazdów, w środku opony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

 (1.2) wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki

 (1.3) pot. żart. człowiek zmęczony

 (1.4) pot. człowiek mało zorientowany w jakiejś dziedzinie

 (1.6) daw. bąbel, bańka na płynie

 (1.7) daw. perełka dęta, paciorek dęty

 (1.8) daw. rodzaj leguminy, suflet

Wiktionary

Dętka – komora z elastycznego materiału (najczęściej z gumy), wypełniona gazem (najczęściej powietrzem) tłoczonym poprzez wentyl. Jej zadaniem jest utrzymywanie ciśnienia gazu wypełniającego przedmiot ją zawierający, a przez to zapewnienie mu pożądanych właściwości użytkowych – przede wszystkim sprężystości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas wycieczki rowerowej przebiłem dętkę, co uniemożliwiło dalszą jazdę.

 (1.1) Za załatwienie dętki jednemu z esesmanów dostał przeniesienie do magazynów zbożowych w folwarku Na Budach.

 (1.2) Kiedy okazało się, że przedziurawiona dętka jest niemożliwa do naprawienia, szybko wymienił ją na zapasową.

 (1.3) Jak mam zdecydowanie więcej pracy, to zabieram się do niej, gdy dzieci są już w łóżku. Oczywiście na drugi dzień jestem kompletną dętką, więc staram się, żeby takie sytuacje zdarzały się jak najrzadziej.

 (1.4) Jestem kompletna dętka z matmy.

 (1.6) Czy widziałeś te bańki na wodzie, te z piany dętki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɛ̃ntka, AS: dẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dętkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszka, kicha

 (1.2) reg. śl. blaza

 (1.3) pot. flak, pot. denat

 (1.4) pot. ignorant

Wiktionary


dętkomat

automat do sprzedaży dętek rowerowych


SJP.pl


dętkowy

przymiotnik od: dętka


SJP.pl


dętologia

żartobliwie: nadawanie pozorów poważnego, naukowego charakteru twierdzeniom zawierającym treść nieistotną


SJP.pl


dęty

1. instrument dęty - instrument muzyczny wydający brzmienie na skutek dęcia, dmuchania; aerofon;
2. złożony z muzyków grających na instrumentach dętych, np. tercet dęty;
3. napełniony powietrzem;
4. pozornie ważny, niemający w rzeczywistości większego znaczenia lub wartości;
5. potocznie: wyniosły, zarozumiały, nadęty; pompatyczny, napuszony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) napełniony powietrzem, pusty w środku

 (1.2) pompatyczny, nadęty, pozornie tylko istotny

 (1.3) muz. o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza

 (1.4) muz. o orkiestrze: złożona głównie z instrumentów dętych (1.3)

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: dąć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydąć, dąć ndk., nadąć dk.

Wiktionary


dł.

skrót od: długość (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); dług.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = długość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dojazd do parku umożliwi wybudowana droga o dł. 450 m, przy której powstanie zatoka parkingowa na 100 miejsc w tym miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych.

Wiktionary


dławica

dławica piersiowa - choroba powstająca w wyniku zmian w naczyniach wieńcowych i niedokrwienia mięśnia serca; stenokardia; dusznica bolesna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • angina Prinzmetala
  • choroba niedokrwienna serca
  • Dławica piersiowa

Wikipedia


dławicowy

związany z dławicą, dotyczący dławicy


SJP.pl


dławiduda

gwarowo: organista


SJP.pl


dławiec

choroba zakaźna; krup


SJP.pl


dławienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dławić.

Wiktionary

Dł

Wikipedia

Powiązane:

 czas. dławić

 rzecz. dławisz mrz.

Wiktionary


dławigad

rodzaj ptaków z rodziny bocianów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak brodzący z rodzaju nazwa systematyczna|Mycteria|Linnaeus|ref=tak.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwaˈvʲiɡat, AS: du̯avʹigat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławigady nmos.

Wiktionary


dławigady

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Mycteria|ref=tak., rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dławigad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdwavʲiˈɡadɨ, AS: du̯avʹigady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławigad m.

Wiktionary


dławik

1. cewka elektryczna o dużej indukcyjności;
2. przedstawiciel monotypowej rodziny ptaków z rzędu wróblowych; dziwogon


SJP.pl

Dławik – cewka indukcyjna zapobiegająca nagłym zmianom natężenia prądu elektrycznego lub służąca do ograniczenia prądu przemiennego bez strat mocy, jakie występowałyby gdyby elementem ograniczającym była rezystancja. Dławiki zwykle zawierają rdzenie ferromagnetyczne, choć mogą być też cewkami bez rdzenia (powietrznymi).

Wikipedia


dławiki

1. cewka elektryczna o dużej indukcyjności;
2. przedstawiciel monotypowej rodziny ptaków z rzędu wróblowych; dziwogon


SJP.pl


dławikowy

→ dławik


SJP.pl

Patrz:

dławik

dławisz

pnącze o małych, pomarańczowych owocach z rodziny trzmielinowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Celastrus|L.|ref=tak. rodzaj roślin z rodzaju dławiszowców;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju dławisz (1.1)

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. oznajm. od dławić

Wiktionary

Dławisz ("Celastrus" L.) – rodzaj roślin z rodziny dławiszowatych. Należy do niego około 30–40 gatunków. Występują one głównie w strefie międzyzwrotnikowej, rzadziej umiarkowanej na obu kontynentach amerykańskich (w Ameryce Północnej tylko dławisz amerykański i okrągłolistny), na Madagaskarze, w południowej i wschodniej Azji (tu największe zróżnicowanie, tylko w Chinach jest 16 endemitów) oraz w Australii i na wyspach Oceanii. Są to rośliny leśne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dławisz jest najcenniejszym pnączem o ozdobnych owocach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławiszowiec m., dławiszowce nmos., dławiszowate nmos., dławik m., dławienie n., udławienie n., zadławienie n., dławnica ż., dławica ż.

 czas. dławić ndk., udławić dk., zadławić dk.

 przym. dławiszowaty, dławikowy, dławicowy

Wiktionary


dławiszowate

rodzina roślin z rzędu dławiszowców


SJP.pl

Dł

Wikipedia


dławiszowaty

o cechach dławiszowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


dławiszowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Dł

Wikipedia


dławiący

1. powodować niemożenie oddychania; dusić, gnieść;
2. przenośne:
a) tłumić (np. powstanie);
b) uciskać (np. obywateli);
3. techn. regulować przepływ gazu, cieczy dzięki odpowiednim urządzeniom;
4. dławić się - czuć dławienie, być dławionym


SJP.pl


dławić

1. powodować niemożenie oddychania; dusić, gnieść;
2. przenośne:
a) tłumić (np. powstanie);
b) uciskać (np. obywateli);
3. techn. regulować przepływ gazu, cieczy dzięki odpowiednim urządzeniom;
4. dławić się - czuć dławienie, być dławionym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uniemożliwiać swobodne oddychanie, tamować oddech, powodować krztuszenie się

 (1.2) dusić kogoś

 (1.3) tłumić lub likwidować coś

 (1.4) prześladować coś, gnębić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Gdzie tylko dławią prawdę z jednej strony, tam jej zawsze wolny oddech zostawiają z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dławienie n., zadławienie n., udławienie n., dławisz m.

Wiktionary


dławnica

urządzenie uszczelniające przepust między otworem i ruchomym elementem przechodzącym przez ten otwór; dławik


SJP.pl


dławnicowy

→ dławnica


SJP.pl

Patrz:

dławnica

dławny

dawniej:
1. duszony, dławiony;
2. duszny, wypełniony zaduchem


SJP.pl


dłoniak

leszcz używany do zarybiania


SJP.pl


dłoniasty

przypominający kształtem dłoń


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kształt dłoni, przypominający dłoń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roślina miała wielkie, dłoniaste liście i żółte kwiaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoń ż.

Wiktionary


dłonica

rękawica ochronna niemająca palców


SJP.pl


dłoniowaty

przymiotnik

 (1.1) mający kształt dłoni, wyglądający jak dłoń

 (1.2) daw. mający długość dłoni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłoniasty

Wiktionary


dłoniowy

przymiotnik od: dłoń


SJP.pl


dłoń

część ciała ludzkiego umieszczona na końcu ręki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

 (1.2) pot. ręka – część kończyny górnej człowieka od nadgarstka do końca palców

Wiktionary

Dł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

 (1.1) Miał złamanych kilka żeber i dłoń lewej ręki.

 (1.2) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwɔ̃ɲ, AS: du̯õń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłoniak m., dłonica ż., dłoniatka ż.

 przym. dłoniowy, dłonny, dłoniasty, dłoniowaty

 przysł. dłoniasto

Wiktionary


dłubacz

potocznie:
1. ktoś, kto wykonuje jakąś czynność zbyt drobiazgowo;
2. ktoś, kto zajmuje się wąską dziedziną wiedzy


SJP.pl


dłubaczka

→ dłubacz


SJP.pl

Patrz:

dłubacz

dłubak

narzędzie używane przy wykonywaniu odwiertów


SJP.pl


dłubanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dłubać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydłubanie n., wydłubywanie n., dłubek m., dłubacz m., dłubaczka ż., dłubanka ż., dłubanina ż.

 czas. dłubać ndk., wydłubywać ndk., wydłubać dk.

Wiktionary


dłubanina

żmudna robota


SJP.pl


dłubanka

łódź zrobiona z jednego pnia drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. prymitywna łódka wykonana z wydrążonego pnia drzewa;

Wiktionary

Dłubanka – najstarsza forma łodzi, zrobiona z wyżłobionego pnia drzewa. Prawdopodobnie zostały one wynalezione w ósmym tysiącleciu przed naszą erą, ale niektóre plemiona zamieszkujące lasy tropikalne (np. dorzecze Amazonki) do dziś ich używają.

Łodzi tego typu użyli Słowianie podczas nieudanej próby zdobycia Konstantynopola w 626. Flota ich dłubanek została rozproszona i zniszczona przez bizantyńskie okręty wojenne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet jeśli publiczność sądziła, że „dzicy” zachowują się całkowicie „naturalnie” – jedli, kąpali się, tańczyli, robili dłubankę z pnia drzewa – widowisko było w dużej mierze reżyserowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwuˈbãnka, AS: du̯ubãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłubanina ż., dłubek mos., dłubacz mos., dłubaczka ż., dłubanie n., wydłubanie n., wydłubywanie n., podłubanie n.

 czas. dłubać ndk., wydłubywać ndk., wydłubać dk., podłubać dk.

Wiktionary


dłubać

1. drążyć, ryć przy pomocy jakiegoś narzędzia, palca; grzebać;
2. (często lekceważąco) wykonywać jakieś prace, np. przy samochodzie, majsterkować przy czymś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) drążyć w czymś lub żłobić

 (1.2) pot. wykonywać jakąś pracę długo i starannie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To normalne, że dzieci dłubią w nosie.

 (1.2) Teraz żona jeździ matizem na co dzień a ja wybieram się na zloty użytkowników do Wrocławia i hobbystycznie sobie przy nim dłubię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdwubat͡ɕ, AS: du̯ubać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dłubanka ż., dłubanina ż., dłubek m., dłubacz m., dłubaczka ż., dłubanie n., wydłubanie n., wydłubywanie n.

 czas. wydłubywać ndk., wydłubać dk.

Wiktionary


dłubek

człowiek który pracuje powoli, z drobiazgową dokładnością


SJP.pl


dłubnąć

wydrążyć, wyżłobić za pomocą jakiegoś narzędzia


SJP.pl


dłuciarz

pracownik obsługujący dłutarkę


SJP.pl


dług

pożyczka; zobowiązanie dłużnika; przenośnie: obowiązek moralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

 (1.2) przen. zobowiązanie moralne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dług – w znaczeniu ekonomicznym niespełniony obowiązek pewnego świadczenia przez dłużnika na rzecz wierzyciela
  • Dług – polski film fabularny z 1999 roku w reż. Krzysztofa Krauzego
  • Dług – amerykański film fabularny z 2010 roku w reż. Johna Maddena
  • dług – w znaczeniu prawniczym świadczenie (obowiązek), wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, które dłużnik jest zobowiązany spełnić na rzecz wierzyciela.
  • dług publiczny – nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec lekkomyślnie zaciągał długi, które teraz muszą spłacać jego dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dwuk, AS: du̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadłużenie n., dłużnik m., dłużniczka ż.

 czas. zadłużać ndk., zadłużyć dk.

 przym. dłużny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zobowiązanie, wierzytelność, należność, niedopłata, reg. śl. reszt; reg. śl. rest, gw. Śląsk Cieszyński dłóg

Wiktionary


dług.

skrót od: długość (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); dł.


SJP.pl


długachny

długaśny;
1. potocznie: bardzo długi;
2. żartobliwie: wysoki


SJP.pl


długajczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Achilles Długajczyk (1930-2005) – polski biochemik
  • Edward Długajczyk (ur. 1939) – polski historyk

Wikipedia


długas

środowiskowo: długodystansowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. sport. długodystansowiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdwuɡas, AS: du̯ugas

Wiktionary


długawy

potocznie: trochę za długi; przydługi


SJP.pl


długaśny

długawy;
1. potocznie: bardzo długi;
2. żartobliwie: wysoki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgrub. pot. bardzo długi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjrzałem przez okno i zobaczyłem długaśny granatowy wóz […]

 (1.1) Ze złością uderzał w klawisze, wystukując długaśny numer.

 (1.1) Wraz z Witkiem, Wieśkiem i Zenkiem siedzieliśmy w połowie sali, z niezłym widokiem na scenę, na której ustawiono długaśne prezydium, w którym królował Władysław Gomułka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. długość ż.

 przym. długi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długachny

Wiktionary


długi

1. odznaczający się ponadprzeciętną odległością pomiędzy skrajnymi punktami, ciągnący się na znaczną odległość;
2. mierzący wzdłuż, często w połączeniu z jednostkami liczbowymi (np. pomieszczenie długie na 7 metrów);
3. trwający znaczny czas, długotrwały;
4. żartobliwie, o człowieku: wysoki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający znaczny wymiar podłużny (długość)

 (1.2) trwający znaczny czas

 (1.3) żart. o człowieku: wysoki

 (1.4) pot. mający określoną długość lub trwający określony czas

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: dług

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kabaret Długi
  • Długi Borek
  • Długi Bród
  • Długi Kierz
  • Długi Kąt
  • Długi Ług

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo podobają mi się dziewczyny z długimi włosami.

 (1.2) Czekało nas długie oczekiwanie.

 (1.3) Mój syn jest już taki długi, że chyba nas przerośnie.

 (1.4) Ta uliczka jest długa tylko na 100 metrów, a więc jest bardzo krótka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdwuɟi, AS: du̯uǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedłużacz mrz., długość ż., dłużyzna ż., dłużyca ż.

 czas. wydłużyć, przedłużać, przedłużyć

 przym. długachny, długaśny

 przysł. długo, wzdłuż

 przyim. wzdłuż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dugi

 (1.2) gw. Górny Śląsk dugi

Wiktionary


długo

przysłówek sposobu

 (1.1) na znaczną długość

 (1.2) przez, na znaczny czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pole ciągnęło się długo i szeroko.

 (1.2) Wyjeżdżam na bardzo długo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdwuɡɔ, AS: du̯ugo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. długość ż., dłużyzna ż.

 przym. długi

 czas. wydłużyć, przedłużać, przedłużyć

 przyim. wzdłuż

 przysł. wzdłuż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) długotrwale, przewlekle, bezterminowo, dożywotnio, latami, na wieki

Wiktionary


długoborski

nazwisko


SJP.pl


długobrody

mający długą brodę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający długą brodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół nich stały dostojne, długobrode i bogato odziane krasnoludy.

Wiktionary


długoczuby

1. gołąbek długoczuby - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych; aborygenek długoczuby;
2. pingwin długoczuby - gatunek pingwina


SJP.pl


długodystansowiec

biegacz specjalizujący się w biegach na długich dystansach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. biegacz biegający na długich dystansach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. długodystansowy

 przysł. długodystansowo

Wiktionary


długodystansowość

→ długodystansowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest długodystansowe; cecha tych, którzy są długodystansowi

Wiktionary

Patrz:

długodystansowy

Powiązane:

 przym. długodystansowy

 przysł. długodystansowo

Wiktionary


długodystansowy

1. mający związek z dużymi odległościami, odbywający się na dużej odległości;
2. książkowo: obliczony, zaplanowany na dłuższy czas; długofalowy, długookresowy


SJP.pl