a

1. pierwsza litera alfabetu polskiego;
2. samogłoska ustna;
3. szósty dźwięk w diatonicznym szeregu podstawowym; la;
4. spójnik;
5. partykuła;
6. wykrzyknik; aa, aaa;
7. oznaczenie przedrostka "atto-";
8. symbol ara, jednostki powierzchni gruntu;
9. skrót od: avancer;
10. symbol przyspieszenia liniowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła drugiej litery alfabetu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃w̃, AS: õũ̯

Wiktionary

a'tomek

postać z komiksów Henryka Chmielewskiego "Tytus, Romek i A'Tomek"

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-04-29]

a-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był to aspołeczny typ o atypowych zainteresowaniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a, AS: a

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀ-.; spokrewniony etymologicznie z łacińskim przedrostkiem „in-”

uwagi.

(1.1) przed samogłoskami cząstka ta przybiera rozszerzoną postać „an-”, np. „analfabeta”

(1.1) należy zwrócić uwagę na różnice znaczeniowe między cząstką „a-” a przedrostkiem „anty-”, np. „apolityczny” to człowiek obojętny względem politycznym, natomiast „antypolityczny” to przeciwny polityce, zwalczający ją.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 50px

* angielski: (1.1) a-

* rosyjski: (1.1) а-

* starogrecki: (1.1) ἀ-

źródła.

== a- (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ə., SAMPA|@.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) nie-, a-

odmiana.

przykłady.

(1.1) atheism → ateizm

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nie-, bez-

Wiktionary

a-a

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie przy kołysaniu do snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nucąc a-a, próbował go uśpić.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a-a (język północnolapoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) nie (wyraża brak zgody)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a-a

Wiktionary

a-a-a

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie przy kołysaniu do snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nucąc a-a-a, próbowała ją uśpić.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a

Wiktionary

a-data

ADATA Technology Co., Ltd. – międzynarodowa korporacja z siedzibą w Tajpej w Republice Chińskiej, zajmująca się produkcją nośników cyfrowego przechowywania danych oraz badaniami naukowymi w zakresie elektroniki cyfrowej.

Spółka została założona w maju 2001 roku przez tajwańskiego przedsiębiorcę Simona Chen w Tajpej, w Republice Chińskiej. Specjalizuje się w produkcji cyfrowych nośników przechowywania danych takich jak: karty pamięci, HDD, SSD, pamięci USB oraz DRAM. A-DATA jest drugim co do wielkości producentem pamięci DRAM na świecie (2008).

Wikipedia

a-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji A-dur (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trębacz z łatwością przetransponował utwór do tonacji A-dur.

(2.1) Aby zagrać tę piosenkę, wystarczy znać trzy akordy – A-dur, D-dur i E-dur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa‿dur, AS: a‿dur

Wiktionary

a-ha

norweski zespół muzyczny grający pop i jego odmiany

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

a-ha – norweski zespół muzyczny wykonujący muzykę pop, będącą wypadkową stylów rock, synth pop oraz new wave. Jest jednym z najlepiej sprzedających się zespołów europejskich. Do tej pory sprzedali na całym świecie ponad 50 milionów płyt, które osiągnęły status multiplatynowych, złotych i srebrnych. Zespół powstał w roku 1982 w Norwegii z inicjatywy wokalisty Mortena Harketa, gitarzysty Påla Waaktaara oraz klawiszowca Magne Furuholmena.

Wikipedia

a-klasowy

należący do klasy jakości A

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do klasy jakości A

Wiktionary

a-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji a-moll (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wolfgang Amadeusz Mozart skomponował „Marsz turecki” w tonacji a-moll.

(2.1) Akord a-moll składa się z dźwięków a, c, e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa‿mɔl, AS: a‿mol

Wiktionary

a.

1. skrót od: ana (napis na receptach: po równo);
2. skrót od: albo;
3. skrót od: anno (w roku)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-08]

skrót

(1.1) = accusativus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. accusativus mrz., akuzatiwus mrz.

Wiktionary

a.a.c.

skrót od łacińskiego: anno ante Christum - w roku przed Chrystusem; A.A.C., a.a.Ch.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

a.a.ch.

skrót od łacińskiego: anno ante Christum - w roku przed Chrystusem; A.A.C., a.a.C.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.b.c.

grupa młodzieży z ONR-u (Obozu Narodowo-Radykalnego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.c.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.Ch., a.Chr.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

skrótowiec

(1.1) = anno currente → w roku bieżącym

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.c. (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = année courante → bieżący rok

(1.2) = avarie commune → awaria wspólna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

a.c.n.

skrót od łacińskiego: ante Christum natum - w roku przed narodzeniem Chrystusa; a.Ch.n.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-09]

a.ch.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.C., a.Chr.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.ch.n.

skrót od łacińskiego: ante Christum natum - w roku przed narodzeniem Chrystusa; a.C.n.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.chr.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.C., a.Ch.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.d.

skrót od: łac. Anno Domini - w roku Pańskim (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); AD

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.f.

skrót od: łac. anni futuri (roku przyszłego, w przyszłym roku)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.h.

skrót od: łac. ad honores (dla zaszczytu, dla uczczenia)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.i.

skrótowiec

(1.1) = ad interim → tymczasowo, zastępczo

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

a.m.

[czytaj: ej-EM] A.M.;
1. skrót od: ante meridiem (przed południem), używany w języku angielskim przy oznaczaniu godziny;
2. skrót od: w roku świata (tzn. liczonym od stworzenia świata)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-13]

a.m.d.g.

z łaciny: ad maiorem Dei gloriam - ku większej chwale bożej (dewiza zakonu jezuitów); AMDG

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2013-04-13]

a.n.c.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Chr., a.n.Ch.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.n.ch.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Chr., a.n.C.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.n.chr.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Ch., a.n.C.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

a.p.c.

z łaciny, skrót od: anno post Christum; roku po Chrystusie, naszej ery; a.p.C, a.p.Ch.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-10]

a.p.ch.

z łaciny, skrót od: anno post Christum; roku po Chrystusie, naszej ery; a.p.C, a.p.C.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

a.s.c.

skrót od: akta stanu cywilnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

a.t.

skrót od: a tergo (z łaciny: od tyłu)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-10]

a.u.c.

skrót od: ab urbe condita (z łaciny: od założenia miasta)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-10]

Ab urbe condita lub anno urbis conditae (AUC lub A.U.C.) – łacińskie wyrażenie oznaczające „od założenia Miasta” (Rzym), co wydarzyło się, według obliczeń, 21 kwietnia roku 753 p.n.e.

Była to jedna z wielu metod używanych w czasach rzymskich przez historyków do liczenia lat przeszłych, gdy w użytku był kalendarz rzymski i juliański. System ten, zaproponowany przez Warrona, został zastąpiony przez Anno Diocletiani (A.D.), który z kolei został stopniowo wyparty przez Anno Domini (A.D.).

Wikipedia

a4

format arkusza papieru o wymiarach 210 x 297mm

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-08]

Wikipedia

a6w

zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; A6W, szóstka Weidera

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2017-12-29]

skrót

(1.1) = sport. aerobiczna szóstka Weidera

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szóstka Weidera; war. a6w

Wiktionary

aa

1. wykrzyknienie sygnalizujące różne stany emocjonalne, m.in. że mówiący dowiedział się właśnie czegoś, co zmienia jego ocenę sytuacji (np. "Aa, tu cię boli."); aaa
2. rodzaj lawy blokowej z rzadkimi, dużymi pęcherzykami gazowymi

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-27]

skrótowiec, rzeczownik rodzaj nijaki

(1.1) = Anonimowi Alkoholicy;

(1.2) = Agencja Autorska;

(1.3) = biochem. kwas arachidonowy

Wiktionary

Geografia:

- Aa – wieś w Estonii

- Aa – nazwa rzek

- Aa – rzeka we Francji

- Aa – rzeka w Szwajcarii

- Aa – rzeka w Holandii

- Aa – rzeka w Belgii

Biologia:

- Aa – podrodzaj lądowych ślimaków

- Aa – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dałam mu ultimatum: albo zapisze się na spotkania AA, albo z nami koniec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈː, AS: •‿a

Wiktionary

aa-owiec

członek klubu Anonimowych Alkoholików; aowiec

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-11-05]

aaa

1. wykrzyknik wyrażający głównie poznanie czegoś, co zmienia sytuację (np. "Aaa, rozumiem, rozumiem."); aa;
2. wykrzyknik mający charakter usypiający, kołysankowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-01]

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca ziewanie

(1.2) onomatopeja imitująca krzyk

(1.3) wyraz zaskoczenia, zdziwienia (w przedłużonym wariancie)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maciek ziewnął: – Aaa… – zarażając wszystkich.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aa

Wiktionary

aachen

czcionka komputerowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Akwizgran.

Wiktionary

Niemcy:

- Aachen (pol. Akwizgran) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

- Aachen Hauptbahnhof, Aachen West, Aachen-Rothe Erde – stacje i przystanki kolejowe w Akwizgranie

- Aachen – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia w latach 1972–2009

- Aachen – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia w latach 1815–1971

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Król Karol wjeżdżając do Aachen na koniu, w otoczeniu mnóstwa szlachty i służby, olśnił sobą całe miasto.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Akwizgran

Wiktionary

aak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* holenderski: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

mały|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaːk, AS: •ak

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* holenderski: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

mały|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aalborg

miasto w Danii

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [greenpoint, 2006-12-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Aalborg (wym. [ˈʌlb̥ɒːˀ], posłuchaj) – miasto w Danii i siedziba gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: Aalborg i Ålborg.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aalborg to czwarte pod względem wielkości miasto Danii.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aalborski

Wiktionary

aalborski

przymiotnik

(1.1) związany z Aalborgiem (miastem w Danii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aalborg m.

Wiktionary

aalen

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Niemcy

- Aalen – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb

- Aalen – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb

- Aalen – stacja kolejowa w Aalen

Inne

- aalen – piętro stratygraficzne środkowej jury

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaːlən

Wiktionary

aalto

[czytaj: alto] nazwisko

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [greenpoint, 2006-09-17]

aam

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dawna niemiecka i holenderska miara objętości cieczy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwa aam wywodzi się od łacińskiej nazwy wiadra.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aam

* estoński: (1.1) aam

* holenderski: (1.1) aam

* niemiecki: (1.1) Ohm

źródła.

== aam (język estoński.) ==

thumb|aam (1.1)

wymowa.

IPA|aːm.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) beczka (piwa, wina)

(1.2) aam

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aan

Archiwum Akt Nowych

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [greenpoint, 2007-01-14]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Archiwum Akt Nowych

Wiktionary

aap

skrót od: Australian Associated Press (australijska agencja prasowa)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-08]

aar

[czytaj: Ar] rzeka w Szwajcarii; Aare, Aara

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-03-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech;

(1.2) geogr. Aare, rzeka w Szwajcarii;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aar jest dopływem Renu.

(1.2) W szwajcarskich górach jest jedna kaskada / gdzie Aar wody błękitnymi spada.

Wiktionary

aara

[czytaj: Ara] rzeka w Szwajcarii; Aare, Aar

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2020-08-11]

aardvark

czcionka komputerowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

aare

[czytaj: Ar] rzeka w Szwajcarii; Aar, Aara

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Wiktionary

Aare (niem. Aare, fr. Aar, ret. Ara) – rzeka w Szwajcarii, lewy i najdłuższy dopływ Renu na terenie Szwajcarii – 295 km (płynie w całości w jej granicach), i drugi lewy w skali całej rzeki pod względem długości po Mozeli, a jednocześnie najbardziej zasobny w wodę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aare jest najdłuższym dopływem Renu na terenie Szwajcarii.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aar, Aara

Wiktionary

aargau

miasto w Szwajcarii; Arni

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. zob. Argowia.

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kanton Aargau jest podzielony na jedenaście okręgów.

Wiktionary

aarhus

miasto w Danii

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [greenpoint, 2006-12-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Wikipedia

aaron

1. postać biblijna;
2. biskup krakowski w latach 1046-1059

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, brat Mojżesza;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Aaron – biskup krakowski 1046-1059

- Aaron – opat klasztoru Sankt Martin w Kolonii

- Aaron – herb

- Aaron – hebrajskie imię męskie

- Aaron – postać biblijna

Osoby o nazwisku Aaron:

- Thomas Dean Aaron – amerykański golfista

- Petru Aaron, biskup unicki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I rzekł Pan do Mojżesza: Oto, postanowiłem cię za Boga Faraonowi, a Aaron, brat twój, będzie prorokiem twoim.

(1.2) Aaron jest moim przyjacielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈːrɔ̃n, AS: •arõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. Aaronowy

rzecz. Aaronita mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Aron

Wiktionary

aaronita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. etn. potomek Aarona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Aaronitów należały też kobiety, które jednak nie mogły pełnić żadnych funkcji liturgicznych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaron mos.

Wiktionary

aaronowy

taki jak u Aarona, charakterystyczny dla Aarona

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Aarona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyś krzak Mojżeszów boskim ogniem gorejąca, Tyś różdżka Aaronowa, śliczny kwiat rodząca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaron mos.

Wiktionary

aasen

nazwisko, m.in. Ivar Aasen (1813-1896) poeta i językoznawca norweski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2007-11-06]

ab

skrót od: Księga Abdiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

skrót

(1.1) = bibl. Księga Abdiasza

Wiktionary

Wyrazy:

- Ab – w mitologii egipskiej koncepcja serca-duszy

- Ab – jedenasty miesiąc kalendarza żydowskiego

- Ab – cząstka wyrazowa w hebrajskich imionach

Skróty:

- ab – w standardzie ISO 639 kod języka abchaskiego

- Ab – powszechnie używany skrót od wyrazu przeciwciało (ang. antibody)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ab 1,20

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ːbˈdʲjaʃa, AS: ḱśẽŋg• abdʹi ̯aša

Wiktionary

aba

szeroki płaszcz w krajach muzułmańskich; abaja

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [tevex, 2011-07-28]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, lewy dopływ Tomu w dorzeczu Obu

(1.2) geogr. adm. miasto w południowej Nigerii, położone przy zachodnim brzegu rzeki Aba (1.3);

(1.3) geogr. hydrol. rzeka w południowej Nigerii

Wiktionary

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) academy, (teatralna) drama school; (1.2) academy

* arabski: أكاديمية

* baskijski: (1.1) akademia; (1.2) akademia

* białoruski: (1.1) акадэмія ż.; (1.2) акадэмія ż.

* bułgarski: (1.1) академия ż.; (1.2) академия ż.

* duński: (1.1) akademi n.; (1.2) akademi n.

* esperanto: (1.1) akademio; (1.2) akademio

* francuski: académie

* hiszpański: academia ż.

* interlingua: academia

* istriocki: acadièmia ż.

* japoński: (1.1) アカデミー, 大学; (1.2) アカデミー

* kataloński: (1.1) acadèmia ż.

* nowogrecki: (1.1) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.; (1.2) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.; (1.3) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.

* pendżabski: (1.?) ਅਕਾਦਮੀ ż. (akādamī)

* pruski: (1.1) akademīja ż.; (1.2) akademīja ż.

* rosyjski: (1.1) академия ż.; (1.2) академия ż.

* szkocki gaelicki: (1.1) acadamh m.

* szwedzki: akademi w.

* turecki: (1.1) akademi

* wilamowski: akademī ż., akademii ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akademicki

1. związany z akademią (np. wykład akademicki, wyróżnienia akademickie); akademijny;
2. związany z akademizmem (np. malarstwo akademickie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

przymiotnik

(1.1) eduk. dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów

(1.2) szt. odnoszący się do akademizmu

(1.3) odnoszący się do akademii (instytucji zrzeszającej uczonych lub artystów)

(1.4) taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

(1.5) zgodny z określonymi, utartymi wzorami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oba stały się materiałem dla nieznanych kompilatorów, wywodzących się najprawdopodobniej ze środowiska warszawskich studentów, tak zwanych burszów, tworzących tajne stowarzyszenia akademickie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakadɛ̃ˈmʲits̑ʲci, AS: akadẽmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademickość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co akademickie; trzymanie się utartych wzorów, poprawność, szablonowość

Wiktionary

Patrz:
akademicki
Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik m., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm m., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczka

słuchaczka wyższej uczelni; studentka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. członkini akademii

(1.2) szt. przedstawicielka akademizmu

(1.3) daw. eduk. słuchaczka uczelni wyższej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademik mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fm. akademik mos.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. akademickość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczny

akademicki; dawniej:
1. dotyczący akademii związany z akademią; akademijny;
2. trzymający się utartych wzorów; szablonowy

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. zob. akademicki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademijny

związany z akademią (np. akademijne zwyczaje); akademicki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akademik

1. członek akademii;
2. dawniej: profesor wyższej uczelni;
3. słuchacz wyższej uczelni; student

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. członek akademii

(1.2) szt. przedstawiciel akademizmu

(1.3) daw. eduk. uczeń akademii, słuchacz uczelni wyższej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stud. dom akademicki;

(2.2) uczn. internat

Wiktionary

- akademik – wysoki tytuł naukowy członków akademii

- akademik – potocznie dom studencki

- „Akademik” – DS Politechniki Warszawskiej

- „akademik” – tak w Galicji nazywano studentów akademii; określenie „student” oznaczało zaś „gimnazjalistę” – ucznia szkoły średniej, dającej maturę i możliwość jednorocznej służby wojskowej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sławy Instytutowi przydaje fakt, że związał z nim swe imię akademik Manfred Lachs, wybitny znawca prawa międzynarodowego (…). sic.

(2.1) Jan mieszka w akademiku i studiuje farmację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲik, AS: akadẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fż. akademiczka ż.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dom akademicki, dom studencki

Wiktionary

akademika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. uroczysty popis; uroczystość

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: akademik mrz.

(2.2) D. i B. lp. od: akademik mos.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademikowy

związany z akademikiem, dotyczący akademika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akademiowy

związany z akademią, dotyczący akademii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akademista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. akademik (student)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademizacja

1. podniesienie jakiejś szkoły do rangi akademii;
2. nacechowanie czegoś akademizmem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie czemuś cech akademizmu

(1.2) stawanie się akademickim

(1.3) przekształcanie uczelni w akademię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakadɛ̃mʲiˈzats̑ʲja, AS: akadẽmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akademicki, akademiczny

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademia, akademizm, akademik

czas. akademizować

Wiktionary

akademizm

kierunek w sztuce postulujący podporządkowanie twórczości regułom klasycznym i naśladowanie wzorców uznanych za doskonałe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ścisłe trzymanie się form tradycyjnych, klasycznych w sztukach pięknych

(1.2) kierunek w sztuce polegający na stosowaniu reguł estetyki antycznej;

Wiktionary

Akademizm – kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się od XVII do XIX wieku, przede wszystkim w malarstwie i rzeźbie. Polegał na odwoływaniu się do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniu dzieł uznanych za doskonałe, preferujący tematykę historyczną, religijną i mitologiczną. Propagowany głównie przez akademie sztuk pięknych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲism̥, AS: akadẽmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademia ż., akademik m., akademizacja ż., akademickość ż.

przym. akademicki, akademiczny

czas. akademizować

Wiktionary

akademizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) szt. tworzyć według reguł akademizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. tworzenie dzieł według reguł estetyki antycznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademia ż., akademik m., akademickość ż.

czas. akademizować

przym. akademicki, akademiczny

Wiktionary

akademos

Wikipedia

akademski

przymiotnik

(1.1) starop. akademicki

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃msʲci, AS: akadẽmsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akademus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów. akademik, dom studencki

Wiktionary

akadia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

(1.2) pot. obszar w Ameryce Północnej zamieszkały przez Akadian, obejmujący głównie wschód prowincji Nowy Brunszwik

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkadʲja, AS: akadʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akadiański m.

przym. akadiański

Wiktionary

akadiański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Akadii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) odmiana języka francuskiego używana w prowincjach atlantyckich Kanady;

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Lingwiści ciągle jeszcze nie są zgodni co do żródeł akadiańskiego francuskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: akadʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akadia ż., Akadianin m., Akadianka ż.

Wiktionary

akadowie

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadyjczycy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

akadyjczycy

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-10]

Akadyjczycy, Akadowie – odłam ludów semickich, które osiedliły się w III tysiącleciu p.n.e. we wschodniej Mezopotamii, tj. na obszarze, znajdującym się pod wpływem kultury Sumerów.

Akadowie pod panowaniem Szarrukina pod koniec III tysiąclecia p.n.e. rozpoczęli swoją ekspansję na wschód z miasta Akad, którego położenie dotychczas nie zostało odkryte. W miarę podbojów kraju Sumerów, stworzyli imperium, obejmujące swymi granicami obszary od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego oraz zhołdowali tereny położone nad Tygrysem, a także Asyrię, część Syrii i Azję Mniejszą.

Wikipedia

akadyjczyk

mieszkaniec Akadu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Akadu

(1.2) mieszkaniec Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fż. Akadyjka ż.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjka

mieszkanka Akadu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [greenpoint, 2006-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mieszkanka Akadu

(1.2) mieszkanka Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fm. Akadyjczyk mos.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjski

związany z Akadem; akadzki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli chodzi o klēdōn, czyli omen słowny (mający miejsce wtedy, gdy ktoś mówi coś, co, jak się okazuje, posiada głębsze, złowrogie znaczenie), to istnieje jego akadyjski ekwiwalent, egerrû, który, podobnie jak greckie słowo phēmē, może również oznaczać „pogłoskę, reputację, proroctwo”. Stary Testament dostarcza przykładów tego rodzaju omenów słownych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad m., Akadyjczyk m., Akadyjka ż.

przym. akadzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akadzki

(2.1) chaldejski

Wiktionary

akadyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem akadyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem akadyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku akadyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ, AS: akadyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

akadzki

przymiotnik od: Akad (starożytne państwo semickie lub stolica tego państwa); akadyjski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-02]

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący Akadu lub Akadyjczyków

Wiktionary

Powiązane:

przym. akadyjski

rzecz. akadyjski mrz., Akadyjczyk mos., Akadyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akadyjski

Wiktionary

akalkulia

upośledzenie zdolności liczenia związane z organicznym uszkodzeniem mózgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie zdolności procesów liczenia;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakalˈkulʲja, AS: akalkulʹi ̯a

Wiktionary

akan

grupa ludów afrykańskich

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2007-01-06]

Wikipedia

akanie

wymowa nieakcentowanego "o" jako samogłoski zbliżonej do "a" (w języku rosyjskim oraz białoruskim)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. charakterystyczny dla języków białoruskiego i rosyjskiego sposób wymawiania nieakcentowanego o jak samogłoski podobnej do a;

Wiktionary

Akanie – nieodróżnianie nieakcentowanych /a/, /e/ i /o/. Występuje w języku rosyjskim (коро́ва (korowa) – [kɐˈrovə] 'krowa') i w języku białoruskim (карова karowa 'ts.', Лукашэнка Łukaszenka). Jest skutkiem silnego akcentu dynamicznego. Brak akania to okanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkãɲɛ, AS: akãńe

Wiktionary

akant

1. krzew, bylina ozdobna;
2. motyw dekoracyjny w różnych dziedzinach sztuki wykorzystujący wizerunek liści

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Acanthus|L.|ref=tak., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

(1.2) archit. motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. środ. opiekun klienta, account manager

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akant jest piękną, okazałą byliną rzadko uprawianą w polskich ogrodach.

(1.2) Motyw akantu stosowany jest w architekturze od starożytności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakãnt, AS: akãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akontoza ż., akantocytoza ż., akantocyt m., akantowate nmos.

przym. akantowy, akantowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akontoza ż., akantocytoza ż., akantocyt m., akantowate nmos.

przym. akantowy, akantowaty

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|acanthus. etym|gr|ἄκανθος. etym|gr|ἄκανθα. → cierń, oset, kręgosłup ryby

(2.1) etym|ang|account manager.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acanthus; (1.2) acanthus

* esperanto: (1.1) akanto

* interlingua: (1.1) acanto

* nowogrecki: (1.1) ακάνθα ż.

źródła.

== akant (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) bot. akant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akantella

stadium rozwojowe kolcogłowów, kiedy larwa traci kolce i przekształca się w małego kolcogłowa

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

akantocefaloza

choroba pasożytnicza atakująca układ pokarmowy świń i szczurów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

Akantocefaloza (gr. ákantha – kolec, kephalé – głowa) – inwazyjna choroba pasożytnicza układu pokarmowego wywołana przez dojrzałe kolcogłowy powodujące miejscowe zapalenie błony śluzowej jelita cienkiego. Występuje u kręgowców, zwłaszcza u trzody chlewnej, ptaków i ryb. U ryb słodkowodnych jest wywoływana przez kolcogłowy z rodzaju Acanthocephalus, a u zwierząt lądowych – z rodzaju Macracanthorhynchus.

Wikipedia

akantoda

przedstawiciel gromady najstarszych wymarłych szczękowców, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

akantody

gromada najstarszych wymarłych szczękowców, zasiedlających wody morskie i śródlądowe przez około 150 milionów lat, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi; fałdopłetwe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

Fałdopłetwe, akantody (Acanthodii) – gromada wymarłych ryb słodkowodnych i morskich łączących cechy późniejszych ryb chrzęstnych i kostnych. Z powodu licznych kolców w płetwach i spodniej części ciała nazywane są czasem kolczastymi rekinami (gr. ákantha oznacza kolec).

Wikipedia

akantoliza

utrata połączenia pomiędzy komórkami naskórka, powodująca powstawanie pęcherza

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

Akantoliza (łac. acantholysis) – utrata łączności między komórkami warstwy kolczystej naskórka (stratum spinosum) poprzez zanikanie mostków międzykomórkowych.Komórki leżą luźno w powstałych wolnych przestrzeniach, mają okrągły kształt, duże, często nieprawidłowe jądra. Barwią się metodą Maya-Grünwalda-Giemsy w charakterystyczny sposób (obrąbek cytoplazmy wybarwia się na ciemnoniebiesko). Można ją wykryć w wymazie z dna pęcherza testem cytologicznym Tzancka.

Wikipedia

akantowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantusowate

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-10]

Wikipedia

akantowaty

o cechach akantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny akantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantowate nmos., akant mos./mrz.

Wiktionary

akantowy

związany z akantem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akantem, dotyczący akantu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akant mrz.

Wiktionary

akantusowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantowate

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz (pod: thunbergia) [koalar, 2008-04-12]

akantusowaty

o cechach akantusowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz (pod: thunbergia) [tevex, 2012-03-18]

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny akantusowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantusowate nmos.

Wiktionary

akantyt

ciemnoszary minerał z grupy siarczków o metalicznym połysku

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków, jednoskośna odmiana argentytu ;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. akantytowy

Wiktionary

akap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. polit. anarchokapitalizm

Wiktionary

Anarchokapitalizm (znany również jako "akap" lub "ankap") jest libertariańską i indywidualistyczną ideologią polityczną, która opowiada się za eliminacją państwa na rzecz systemu własności prywatnej utrzymywanego przez prywatne firmy na wolnym rynku. Ekonomista Murray Rothbard jest uważany za twórcę tego terminu. Według opracowania Wójtowicza, w społeczeństwie anarchokapitalistycznym egzekwowanie prawa, sądy i wszystkie inne usługi bezpieczeństwa byłyby zapewniane przez dobrowolnie finansowane podmioty gospodarcze, takie jak prywatne agencje ochrony. Działalność osobista i ekonomiczna byłaby regulowana przez co zwolennicy tej ideologii nazywają "naturalne prawa rynku" i poprzez prawo prywatne, a nie w wyniku działań politycznych. Wskutek braku organizacji państwowej nie mogłoby między innymi istnieć zjawisko zbrodni przeciwko państwu. Pomimo swojej nazwy, anarchokapitalizm nie jest powszechnie uznawany za formę anarchizmu.

Wikipedia

akaparacja

działanie zmierzające do kontroli nad sprzedażą jakiegoś produktu lub ich grupy, w celu zapewnienia sobie możliwości dyktowania ceny na te towary; spekulacja

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

akapicik

zdrobnienie od: akapit

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akapit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akapit, lecz tylko mały akapicik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapit m.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapit

1. początkowy wiersz nowego ustępu, zwykle wcięty lub ozdobiony inicjałem,
2. ustęp tekstu zaczynający się od nowego wiersza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

Wiktionary

Akapit (łac. a capite, od głowy, od początku) – podstawowy sposób dzielenia łamu na rozpoznawalne wzrokiem mniejsze fragmenty w celu zwiększenia czytelności tekstu. Podstawowa jednostka logiczna dłuższego tekstu, składająca się z jednego lub wielu zdań stanowiących pewną całość treściową (myśl). Zadaniem akapitu jest wyraźne zaznaczenie nowej myśli w bieżącym wątku wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na kursach szybkiego czytania nauczyłam się czytać całymi akapitami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkapʲit, AS: akapʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapitowy

związany z akapitem, dotyczący akapitu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akapitem, dotyczący akapitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz., akapit mrz.

Wiktionary

akara

ryba pochodząca z dorzecza Amazonki, hodowana jako rybka akwariowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryba z rodziny pielęgnicowatych;

Wiktionary

Akara – nazwa kilku gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych wcześniej zaliczanych do rodzaju Aequidens, obecnie również z innych rodzajów:

- akara błękitna (Aequidens pulcher)

- akara cętkowana (Laetacara curviceps)

- akara itańska (Krobia itanyi)

- akara paskowana (Nannacara anomala)

- akara pomarańczowopłetwa (Aequidens rivulatus)

- akara marońska, akara z Maroni (Cleithracara maronii)

- akara z Porto Alegro (Cichlasoma portalegrense)

- akara żółta (Aequidens metae)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem wczoraj piękny okaz akary.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pielęgnica

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acara

źródła.

== akara (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. nard celtycki

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akariota

organizmy zbudowane z komórek niezawierających jądra komórkowego; bezjądrowe

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [greenpoint, 2006-10-07]

Prokarionty, prokarioty, organizmy prokariotyczne (Prokaryota, Procaryota) – mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych charakterystycznych dla eukariontów. Nazwa pochodzi od greckich słów pros („przed”) i karyon („orzech”, „jądro”). Pozostałe synonimy to: akariobionty, akariota, organizmy akariotyczne, anukleobionty, bezjądrowce, bezjądrowe, prokariota, protokarionty, przedjądrowce.

Wikipedia

akaroid

żywica naturalna pochodzenia roślinnego do wyrobu lakierów i politur

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

akarologia

dział zoologii, nauka o roztoczach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

akarycyd

Wikipedia

akataleksa

występowanie całej stopy w klauzuli (na końcu wersu)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. występowanie pełnych stóp w całym wierszu; brak kataleksy

Wiktionary

Kataleksa – w wierszu iloczasowym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby stanowiące część lub całość tezy.

W wierszu sylabotonicznym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby nieakcentowane.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akatalektyczny

Wiktionary

akatalektyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z akataleksą, dotyczący akataleksy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akataleksa ż.

Wiktionary

akatalepsja

podkreślana przez zwolenników sceptycyzmu niemożliwość poznania świata oraz prawdy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

akatolicki

przymiotnik od: akatolik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) niekatolicki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akatolik mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekatolicki

Wiktionary

akatoliczka

członkini wyznania niekatolickiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

akatolik

członek wyznania niekatolickiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. rel. członek jakiegoś wyznania chrześcijańskiego niekatolickiego

Wiktionary

Powiązane:

przym. akatolicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekatolik

Wiktionary

akatyst

hymn ku czci Bogurodzicy, śpiewany w cztery pierwsze soboty Wielkiego Postu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muz. rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chcąc oddać cześć Bogurodzicy, cenobici zaśpiewali wspaniały akatyst.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkatɨst, AS: akatyst

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akafistnik m.

przym. akatystowy

Wiktionary

akatystowy

przymiotnik

(1.1) związany z akatystem, dotyczący akatystu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakatɨˈstɔvɨ, AS: akatystovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akatyst m., akafistnik m.

Wiktionary

akaustobiolit

niepalna skała osadowa pochodzenia organicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

akbar

Wikipedia

akcedencyjny

przymiotnik od: akcedencja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

akceleracja

1. w różnych naukach: przyśpieszenie czegoś;
2. w biologii i psychologii: przyśpieszenie rozwoju w wyniku przemian cywilizacyjnych lub sztucznej stymulacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyspieszenie

Wiktionary

Akceleracja (łac. acceleratio: przyspieszenie) – w fizjologii oznacza międzypokoleniowe przyspieszenie rozwoju i dojrzewania, a więc wcześniejsze osiąganie kolejnych etapów rozwoju lub wcześniejsze (w porównaniu z innymi narządami) wykształcenie się jakiegoś narządu w rozwoju zarodka. W psychologii jest to przyspieszenie rozwoju cech psychicznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akcelerator m.

Wiktionary

akceleracjonista

zwolennik teorii zakładającej, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

akceleracjonizm

teoria zakładająca, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

akceleracyjny

dotyczący akceleracji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik

(1.1) związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

Wiktionary

akcelerator

1. urządzenie do nadawania cząstkom naładowanym wielkich energii;
2. urządzenie do przyspieszania lub zwalniania ruchu samochodowego silnika spalinowego; pedał gazu;
3. akcelerator graficzny - specjalna karta graficzna, wykonująca niezbędne do tworzenia obrazu obliczenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek;

(1.2) techn. pedał gazu

Wiktionary

- Akcelerator cząstek – urządzenie do przyspieszania cząsteczek do prędkości bliskich prędkości światła w próżni

- Akcelerator 3D – karta graficzna przeznaczona do szybkiego wyświetlanie grafiki trójwymiarowej

- Akcelerator – nazwa nadana przez Microsoft kombinacjom klawiaturowym, uruchamiającym określone funkcje programu, jak np. Ctrl+C

- Akcelerator skryptów – program przyspieszający wykonywanie skryptów, np. php

- Akcelerator IE – rozszerzenie dla stron internetowych, działających pod IE, pozwalające wykonać proste wyszukiwania, tłumaczenia itp. bez kopiowania tekstu

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akceleracja ż.

Wiktionary

akceleratorowy

związany z akceleratorem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akcelerograf

rzeczownik, rodzaj żeński, męski

(1.1) techn. samozapisujący przyrząd do pomiaru przyspieszenia

Wiktionary

akcelerometr

miernik przyspieszenia; przyśpieszeniomierz; przyspieszeniomierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. przyspieszeniomierz.

Wiktionary

Przyspieszeniomierz, akcelerometr, akceleromierz - urządzenie lub tylko przetwornik mierzący przyspieszenie, któremu poddawany jest jego element czynny.

Przyspieszenie wyznaczane jest poprzez pomiar siły między elastycznie zawieszoną masą czujnika a jego obudową. Czujnik przyspieszeniomierza mierzy siłę zarówno wynikającą ze zmian ruchu czujnika jak i grawitacji. W zależności od konstrukcji urządzenia, akcelerometr mierzy przyspieszenie w jednej, dwóch jak i trzech osiach, a także przyspieszenia kątowe wywołane obrotami (tzw sześcioosiowy). Mierzone przyspieszenie jest odnoszone do wartości przyspieszenia ziemskiego. Urządzenie może korygować otrzymane wyniki o przyspieszenie ziemskie, a także określać ustawienia czujnika względem pionu.

Wikipedia

akcencik

zdrobnienie od: akcent

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akcent

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akcent, lecz tylko lekki akcencik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcentowanie n.

Wiktionary

akcencista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żartowniś, dowcipniś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛ̃ɲˈʨ̑ista, AS: akcẽńćista

Wiktionary

Powiązane:

czas. akcentować

rzecz. akcent

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentysta

Wiktionary

akcent

1. wyróżnienie sylaby w wyrazie lub jednego z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji; także: znak graficzny służący temu wyróżnieniu;
2. potocznie o sposobie wymawiania wyrazów;
3. w muzyce: wyróżnienie dźwięku lub akordu; także: znak oznaczający to wyróżnienie;
4. przenośnie: wyróżniający się, charakterystyczny element czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

(1.2) muz. wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

(1.3) typogr. znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)

(1.4) przen. szczegół wyróżniający się z otoczenia

(1.5) jęz. specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową

(1.6) przest. werwa, fantazja, animusz

(1.7) szt. archit. ogrod. element kompozycyjny wyróżniający się (kolorem, fakturą, kształtem) z tła całości

Wiktionary

- akcent – sposób wymowy (artykulacji, intonacji)

- akcent wyrazowy

- akcent zdaniowy

- akcent muzyczny

- akcent diakrytyczny

- Akcent – polski zespół muzyczny

- Akcent – rumuński zespół muzyczny

- Akcent – czasopismo literacko-artystyczne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niektórych wyrazach pochodzenia greckiego akcent pada na sylabę trzecią od końca.

(1.3) Akcent ostry to znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski wznoszącej się od lewej do prawej.

(1.4) Ten trunek jest słodkawy, ale z wyraźnym pikantnym akcentem.

(1.5) Ten jej mąż mówi z dziwnym akcentem, dlatego zastanawiam się, skąd on pochodzi?

(1.7) Ważnym akcentem wnętrza ogrodowego jest soliter o czerwonej barwie liści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakts̑ɛ̃nt, AS: akcẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcencista mos., akcentacja ż., akcentowanie n., akcentuacja ż., akcentysta mos., zaakcentowanie n.

:: zdrobn. akcencik mrz.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

przym. akcentacyjny, akcentuacyjny, akcentowy, akcentowany

przysł. akcentująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcent wyrazowy, przycisk

(1.2) akcent muzyczny

Wiktionary

akcentacja

akcentuacja;
1. sposób, typ akcentowania w jakimś języku;
2. zaznaczanie akcentów w tekście;
3. ogół akcentów w tekście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. fonet. zob. akcentuacja.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentacyjny

rzecz. akcent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentuacja

Wiktionary

akcentacyjny

dotyczący akcentacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akcentacją, dotyczący akcentacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentuacyjny

Wiktionary

akcentolog

specjalista w dziedzinie akcentologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. specjalista w zakresie akcentologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentologia ż.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologia

dziedzina językoznawstwa zajmująca się badaniem akcentu, intonacji i iloczasu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział językoznawstwa badający akcent, iloczas i intonację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentolog mos.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologiczny

przymiotnik od: akcentologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentologia ż., akcentolog mos.

Wiktionary

akcentować

1. wyróżniać sylabę w wyrazie lub jeden z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji;
2. kłaść nacisk na coś;
3. w muzyce: wyróżniać dźwięk lub akord

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) jęz. wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu

(1.2) przen. podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

(1.3) muz. wyróżniać dźwięk lub akord w melodii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy piją - powiedział Dyżurny. - Mój syn zmartwychwstał - Stary akcentował dokładnie każdą zgłoskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑, AS: akcẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencista m., akcentysta m., akcentowanie n., zaakcentowanie n.

czas. zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany

Wiktionary

akcentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odstępstwem od typowej dla polszczyzny jest też oksytoneza, czyli akcentowanie ostatniej sylaby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: akcẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencik m., zaakcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany

Wiktionary

akcentowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: akcentować

przymiotnik

(2.1) w jakiś sposób wyróżniany, wzmacniany lub podkreślany

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Akcentowane sylaby oznaczono przy użyciu pogrubienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

ims. zaakcentowany

Wiktionary

akcentowy

związany z akcentem, dotyczący akcentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-11]

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akcentem, dotyczący akcentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błędy akcentowe mogą utrudniać zrozumienie wielu przekazów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk.

Wiktionary

akcentuacja

akcentacja;
1. sposób, typ akcentowania w jakimś języku;
2. zaznaczanie akcentów w tekście;
3. ogół akcentów w tekście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. fonet. system akcentowania w danym języku

(1.2) jęz. fonet. zaznaczanie akcentów

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentuacyjny

przysł. akcentuacyjnie

rzecz. akcent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentacja

Wiktionary

akcentuacyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób akcentuacyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentuacja ż.

przym. akcentuacyjny

Wiktionary

akcentuacyjny

dotyczący akcentu lub zasad akcentowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentuacją, dotyczący akcentuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentuacja ż.

przysł. akcentuacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentacyjny

Wiktionary

akcentująco

z naciskiem, z nasileniem

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - ParkEdukacja 2006, 2008, 2009, 2010, 2011 - M. Tytuła, J. Okarmus (pod: marcato) [koalar, 2007-08-14]

akcentysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żartowniś, dowcipniś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛ̃nˈtɨsta, AS: akcẽntysta

Wiktionary

Powiązane:

czas. akcentować

rzecz. akcent

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcencista

Wiktionary

akcepcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akcept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept m.

Wiktionary

akcepcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. klauzula na dokumencie płatniczym (wekslu) w wymianie krajowej lub międzynarodowej, wyrażająca zobowiązanie dłużnika, na którego dokument jest wystawiony, wypłaty sumy dłużnej

(1.2) daw. przyjęcie

Wiktionary

akcept

1. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akceptacja;
2. taki zaakceptowany weksel lub czek;
3. dawniej: zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; akceptacja, aprobata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku

(1.2) daw. aprobata

Wiktionary

Akcept (łac. acceptus – przyjęty) – w potocznym języku prawniczym oznacza przyjęcie przekazu. Jest to jednostronna czynność prawna związana ze stosunkiem przekazu będąca oświadczeniem woli dłużnika złożonym w dowolnej formie, którego skutkiem jest przyjęcie do spełnienia świadczenia (głównie pieniężnego).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n., akcepcik mrz.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== akcept (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) przyjmować, akceptować, akceptacja

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakts̑ɛpt, AS: akcept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n., akcepcik mrz.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptacja

1. zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; aprobata;
2. formalna zgoda na coś, zwykle pisemna;
3. pogodzenie się z czymś, czego nie sposób zmienić;
4. uznanie czyichś cech, czyjegoś postępowania za zgodne ze spodziewanymi;
5. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akcept

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyrażenie zgody

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Można przypuszczać, że głównym motywem akceptacji przez kobietę poligynii jest lęk przed samotnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛpˈtats̑ʲja, AS: akceptacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akcept mrz., akceptant mos., akceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmacja, przyjęcie, aprobata

Wiktionary

akceptacyjny

dotyczący akceptacji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-09]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptacją, dotyczący akceptacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptant

osoba, która zaakceptowała weksel (rzadziej czek)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptowalność ż., akcept mrz., akceptacja ż.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

czas. akceptować, zaakceptować

Wiktionary

akceptor

w półprzewodniku: atom domieszki lub defekt sieci krystalicznej, wychwytujący jeden z elektronów pasma walencyjnego kryształu, tworząc dodatnio naładowaną dziurę, biorącą udział w przewodzeniu prądu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

Wiktionary

Akceptor – cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej. Cząsteczki dostarczające (przeciwne akceptorowym) nazywane są donorami.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akceptorowy

Wiktionary

akceptować

zgadzać się z czymś, wyrażać zgodę

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2013-04-13]

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaakceptować)

(1.1) aprobować coś

(1.2) formalnie godzić się na coś

(1.3) godzić się z czymś, czego nie można zmienić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lecz szybko odkryłam o ile więcej my mieliśmy nauczyć się od niej niż ona od nas; to fakt akceptowany przez wszystkich członków naszej rodziny, może z wyjątkiem naszego kota.

(1.2) Akceptujemy karty kredytowe w naszym sklepie.

(1.3) Trzeba się nauczyć akceptować swój los.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛpˈtɔvaʨ̑, AS: akceptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

czas. zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgadzać się, wyrażać zgodę, pozwalać, zezwalać

(1.2) zatwierdzać

(1.3) dopuszczać, przymykać oko, przyzwalać, tolerować, wytrzymywać, znosić

Wiktionary

akceptowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co akceptowalne; cecha tych, którzy są akceptowalni

Wiktionary

Akceptowalność, akceptabilność – termin odnoszący się do wypowiedzeń, oznaczający zgodność danego wypowiedzenia z poczuciem językowym odbiorców komunikatu, inaczej jego sensowność. Brak elementu akceptowalności w komunikacie językowym nie oznacza jego niegramatyczności. Twórcą koncepcji akceptowalności jest Noam Chomsky.

Wikipedia

Patrz:
akceptowalny
Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptowalny

taki, który daje się zaakceptować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

(1.2) jęz. zgodny z poczuciem językowym, gramatyczny i sensowny;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Dla nas to kwota akceptowalna — mówi Piotr Chojnacki, prezes Termalu. — Możemy teraz myśleć o rozwoju i rozpocząć prywatyzację.

(1.1) — Harmonogram – sprawdź, czy jest dla Ciebie akceptowalny, czasem jest tak, że agencja może przystąpić do realizacji serwisu WWW dopiero po dwóch miesiącach od złożenia zapytania ofertowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛptɔˈvalnɨ, AS: akceptovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptowalność ż., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., zaakceptowanie n., akceptowanie n., nieakceptowalność ż.

czas. zaakceptować, akceptować ndk.

przym. akceptacyjny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) do pomyślenia, do przyjęcia, do zniesienia, dopuszczalny, dość dobry, jaki taki, pot. może być, przest. możebny, możliwy, pot. ujdzie, względny, znośny

Wiktionary

akceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie zgody, aprobaty, akceptacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akceptowanie drobnych kradzieży na terenie zakładu działa demoralizująco na załogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛptɔˈvãɲɛ, AS: akceptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aprobowanie

Wiktionary

akceptowy

związany z akceptem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptem, dotyczący akceptu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny

Wiktionary

akceptujący

zgadzać się z czymś, wyrażać zgodę

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2012-03-19]

akces

przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akcesja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przystąpienie do czegoś, wzięcie udziału w czymś

Wiktionary

Akces (łac. accessus) – dawniej procedura stosowana podczas wyboru papieża na konklawe. Jeśli w pisemnym głosowaniu (scrutinium) żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości 2/3 (ewentualnie jeśli kardynałowie chcieli uczynić dokonany już wybór jednomyślnym), dopuszczano zmianę preferencji wyborczych przez głosujących kardynałów poprzez „przejście” (accessus) na innego kandydata, niż głosowali (najczęściej na tego, który uzyskał najwięcej głosów). Wyniki takiego kandydata ze scrutinium i akcesu się sumowało. Do XVII wieku akces przeprowadzano ustnie, poprzez publiczną deklarację kardynała „accedo domino Cardinali ....”, jednak w 1621 Grzegorz XV zarządził, że procedura akcesu także powinna być pisemna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈakts̑ɛs, AS: akces

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesja ż., akcesik mrz.

przym. akcesyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcesja

Wiktionary

akcesik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akces

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akces, lecz tylko mały akcesik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akces m.

Wiktionary

akcesja

1. przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akces;
2. w bibliotece: ewidencjonowanie zakupionych i otrzymanych książek, czasopism itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych dokumentów;

(1.2) wyodrębniony dział nabytków

(1.3) znak umieszczany na książce na odwrocie karty tytułowej zawierający m.in. numer pozycji

(1.4) akces, przyłączenie się

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Formułując teorię o automatycznej akcesji niepodległej Szkocji do Unii Europejskiej, szkoccy nacjonaliści pomijają też istotne doświadczenia quebeckie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈts̑ɛsʲja, AS: akcesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcesyjny

rzecz. akces

Wiktionary

akcesor

przestarzale: osoba przystępująca do czegoś, wchodząca do spółki

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 2009 - A. Jędrzejko [tevex, 2016-09-01]

akcesorium

zwykle w liczbie mnogiej: niepodstawowe, ale ważne dodatki do czegoś, dodatkowe składniki wyposażenia

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: akcesoria) [tevex, 2017-12-13]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. hand. drobny przedmiot stanowiący dodatkowe wyposażenie

(1.2) książk. przedmiot charakterystyczny dla jakiegoś zawodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zauważył typowe akcesoria do golenia i mycia zębów, aspirynę i lek na zgagę oraz znacznie większy wybór szamponów, odżywek do włosów i balsamów do ciała, niż jego zdaniem mógłby potrzebować Roy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcesoryczny, akcesoryjny

Wiktionary

akcesoryczny

1. dodatkowy, ale odgrywający pewną rolę, niepodstawowy; akcesoryjny;
2. minerały akcesoryczne - minerały występujące tylko w niewielkiej ilości (niemające wpływu na klasyfikowanie skał)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. akcesoryjny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesorium n.

przym. akcesoryjny

Wiktionary

akcesoryjny

dodatkowy, ale odgrywający pewną rolę, niepodstawowy (elementy akcesoryjne); akcesoryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dodatkowy, uzupełniający, drugorzędny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesorium n.

przym. akcesoryczny

Wiktionary

akcesyjny

przymiotnik od: akcesja (np. procedura akcesyjna, księga akcesyjna)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący akcesji, związany z akcesją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wejście w życie traktatu akcesyjnego dziesięciu państw do UE w 2004 r. wymagało jego ratyfikacji przez wszystkie ówczesne państwa członkowskie i co najmniej jedno przystępujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɛˈsɨjnɨ, AS: akcesyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akces m., akcesja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adhezyjny

Wiktionary

akcesyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pozwolenie, zezwolenie

Wiktionary

akcik

zdrobnienie od: akt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akt mrz., aktówka ż.

przym. aktowy

Wiktionary

akcja

1. działanie, szczególnie zorganizowane, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu;
2. typ fabuły w dziele literackim i filmowym;
3. działanie bojowe, walka;
4. papier wartościowy, dokument udziałowy w spółce akcyjnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie zorganizowane

(1.2) przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;

(1.3) sport. działania ofensywne, atak

(1.4) praw. ekon. papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

(1.5) pot. zdarzenie, wydarzenie

(1.6) gwara. więzienna: wydarzenie

(1.7) gwara. więzienna: przestępstwo

(1.8) gwara. więzienna: wybryk

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddziały specjalne rozpoczęły akcję odbicia zakładników.

(1.2) Akcja tej powieści rozgrywa się w Anglii.

(1.3) Strzela! Gol! Co za akcja!

(1.4) Ostatnio zarobiłem trochę pieniędzy na sprzedaży akcji.

(1.5) Ale akcja! Aśka powiedziała dyrektorowi, że jest idiotą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakts̑ʲja, AS: akcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

:: zdrobn. akcyjka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyn, działanie, impreza, przedsięwzięcie, ruch

(1.2) fabuła, treść, wątek, motyw, temat, historia

(1.3) atak

(1.4) papier wartościowy, udział

Wiktionary

akcjogram

graficzne przedstawienie notowań giełdowych

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-04-16]

akcjonalista

dawniej: akcjonariusz

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. akcjonariusz.

Wiktionary

akcjonariat

ogół osób i podmiotów gospodarczych posiadających udziały (akcje) w danej firmie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Akcjonariusz – wspólnik spółki akcyjnej lub spółki komandytowo-akcyjnej będący posiadaczem akcji wyemitowanych przez taką spółkę. Podmiot nabywający akcje spółki staje się jej akcjonariuszem. Akcjonariuszem może zostać osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (np. osobowa spółka handlowa). W spółce komandytowo-akcyjnej akcjonariusze są – obok komplementariuszy – jedną z dwóch kategorii wspólników i co do zasady pełnią w tej spółce funkcję bierną.

Wikipedia

akcjonariusz

1. wspólnik w spółce akcyjnej;
2. wspólnik w spółce komandytowo-akcyjnej, który nie odpowiada za jej zobowiązania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. właściciel akcji spółki akcyjnej;

Wiktionary

Akcjonariusz – wspólnik spółki akcyjnej lub spółki komandytowo-akcyjnej będący posiadaczem akcji wyemitowanych przez taką spółkę. Podmiot nabywający akcje spółki staje się jej akcjonariuszem. Akcjonariuszem może zostać osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (np. osobowa spółka handlowa). W spółce komandytowo-akcyjnej akcjonariusze są – obok komplementariuszy – jedną z dwóch kategorii wspólników i co do zasady pełnią w tej spółce funkcję bierną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akcjonariusze tej spółki czuli się oszukani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ, AS: akcʹi ̯õnarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcjonariat m.

:: fż. akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcjonariuszka

posiadaczka akcji przedsiębiorstwa akcyjnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: akcjonariusz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariat m., akcja ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcjonizm

nurt w sztuce współczesnej mający zbliżyć sztukę do codziennego życia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

akcjum

przylądek w zachodniej Grecji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-12]

Akcjum, (łac. Actium, gr. Άκτιο – Aktio, czyli położone na przylądk-u/-ach) – miasto w zachodniej części Grecji w Akarnanii na przylądku o tej samej nazwie, przy wejściu do Zatoki Ambrakijskiej. W czasach starożytnych było miejscem kultu Apollina.

Wikipedia

akcjusz

Wikipedia

akcydencja

akcydens; przestarzale:
1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa opłata przy cleniu przywożonych towarów

(1.2) daw. przypadłość

(1.3) daw. dochód uboczny, często nielegalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

przym. akcydensowy, akcydentalny

Wiktionary

akcydens

1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy; akcydencja;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle; akcydencja;
3. druk okolicznościowy; druk akcydensowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. druk o charakterze użytkowym lub okolicznościowym, np. zaproszenie, menu, ulotka, afisz, katalog etc.;

(1.2) cecha ulotna rzeczy, niewpływająca na jej istotę

(1.4) daw. ekon. dodatek do stałego uposażenia księdza

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma rozpoczęła działalność od produkcji akcydensów.

(1.2) Mówi się, że rozciągłość to modus lub akcydens materii, a materia to podłoże, czyli substratum, które ją podtrzymuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈts̑ɨdɛ̃w̃s, AS: akcydẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

:: zdrobn. akcydensik mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) druk ulotny

Wiktionary

akcydensik

dawniej, żartobliwie: akcydens - dochód uboczny, zwykle nielegalny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: akcydens

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydensista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zecer składający druki akcydensowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydensowy

1. przymiotnik od: akcydens (w znaczeniu druku, np. drukarnia akcydensowa);
2. przestarzale: związany z akcydencją (akcydensem), np. opłata akcydensowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcydensem, dotyczący akcydensu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydentalizm

pogląd filozoficzny zaprzeczający powiązaniu zjawisk w sposób konieczny, uważający prawa nauki za subiektywne konstrukcje ludzkiego umysłu, negujący powiązanie zjawisk w stopniu umożliwiającym przewidzenie większości rzeczy, co nie wynika z braków nauki, ale z przypadkowości wpisanej w naturę świata; kontyngentyzm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-05-26]

akcydentalnie

przysłówek sposobu

(1.1) nieistotnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɨdɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: akcydẽntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcydentalny, akcydensowy

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

Wiktionary

akcydentalny

książkowo: przypadkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. przypadkowy, okolicznościowy, nieistotny, dodatkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɨdɛ̃nˈtalnɨ, AS: akcydẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. proces sądowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈts̑ɨja, AS: akcyi ̯a

Wiktionary

akcyjka

zdrobnienie od: akcja

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: akcja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyjniak

potocznie: film akcji

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-02]

akcyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób polegający na doraźnym organizowaniu akcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zamiast egzekwować przepisy systematycznie i bezwzględnie, służby porządkowe (…) działają akcyjnie i po medialnym zamieszaniu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czasowo, doraźnie, dorywczo, kapryśnie, niesystematycznie, nieregularnie, nierównomiernie, nierytmicznie, okazjonalnie, okresowo, sezonowo, tymczasowo, w kratkę

Wiktionary

akcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akcyjne; cecha tych, którzy są akcyjni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcyjka ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyjny

1. związany z akcją (np. charakter akcyjny);
2. związany z akcjami (np. kapitał akcyjny)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcją, dotyczący akcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyza

1. rodzaj pośredniego podatku nakładanego przez państwo na niektóre artykuły spożywcze, przedmioty użytkowe i usługi, wkalkulowany w ich cenę; podatek akcyzowy; także: kwota tego podatku;
2. urząd pobierający ten podatek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celnicy przechwycili 1000 kartonów papierosów bez akcyzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈts̑ɨza, AS: akcyza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyźnik m.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akcyźnik

urzędnik państwowy pobierający akcyzę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urzędnik pobierający akcyzę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyza ż.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akcyzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący akcyzy

Wiktionary

Patrz:
akcyza
Przykłady

(1.1) Typowym tego przykładem są podatki typu akcyzowego, tzn. podatki od wydatków, zwłaszcza na szczególne rodzaje towarów, takich jak alkohol, benzyna, papierosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakts̑ɨˈzɔvɨ, AS: akcyzovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyza ż., akcyźnik m.

Wiktionary

akebia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Akebia|ref=tak., rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

Wiktionary

Akebia (Akebia) – rodzaj roślin okrytonasiennych zaliczanych do rodziny krępieniowatych Lardizabalaceae. Obejmuje 5 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Azji (Chiny, Korea, Japonia). W naturze rośliny te rosną na terenach skalistych, w zaroślach, zawsze tam, gdzie mogą rozwinąć się w miejscach nasłonecznionych. Na obszarach górskich rosną do rzędnej 1500 m n.p.m. Kwitną wiosną.

Wikipedia

akedia

apatia, obojętność, beztroska, wyczerpanie; acedia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

akefaliczny

1. w sztukach plastycznych: bezgłowy, przedstawiony bez głowy, niemający początku (o przedstawianych stworach);
2. wiersz akefaliczny - wiersz antyczny, który nie ma elementu początkowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

akerman

dawna nazwa Białogrodu nad Dniestrem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Białogród nad Dniestrem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tam zdala błyszczy obłok, tam jutrzenka wschodzi... / To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu!

Wiktionary

Powiązane:

przym. akermański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Akierman, Akkerman

Wiktionary

akermański

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Akermanem (obecnie: Białogród nad Dniestrem)

Wiktionary

Patrz:
Akerman
Powiązane:

rzecz. Akerman mrz.

Wiktionary

akia

rodzaj sanek używanych przez Eskimosów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

Akia (Akia) – najprawdopodobniej jeden z najwcześniejszych władców miasta-państwa Aszur, panujący być może na przełomie XXI i XX wieku p.n.e.

Akia wzmiankowany jest w Asyryjskiej liście królów, która wymienia go jako 29 władcę Asyrii. Występuje on tam jako trzeci z tzw. „sześciu królów [których imiona zostały zapisane na] cegłach, (ale) których limmu nie zostali spisani/znalezieni”. Jako jego poprzednik wymieniany jest Kikkia, a jako jego następca Puzur-Aszur I, ale nie wiadomo czy chodzi tu o członków tej samej rodziny/dynastii. W kopiach B i C Asyryjskiej listy królów jego imię brzmi tak samo: Akia (zapisywane A-ki-a).

Wikipedia

akinakes

krótki miecz brązowy obosieczny z VII wieku p.n.e., używany przez Scytów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

akinety

komórki przetrwalnikowe o charakterze spory, występujące u nitkowatych form sinic i u niektórych glonów żyjących w szybko zmieniających się siedliskach, np. wysychających kałużach

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [greenpoint, 2006-10-07]

Akinety – rodzaj przetrwalników występujący u nitkowatych form sinic i u niektórych innych glonów, żyjących w szybko zmieniających się warunkach. W niesprzyjających warunkach środowiska (np. przy zbyt niskiej temperaturze lub braku wody) komórki tych glonów zamieniają się różnego rodzaju przetrwalniki (akinety, hypnospory, hypnoscyty).

Wikipedia

akineza

akinezja;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-06]

Akinezja, akineza – objaw chorobowy przejawiający się zubożeniem ruchowym lub całkowitym bezruchem. Występuje m.in. u chorych na chorobę Parkinsona. Szczególnie zauważalne jest w akinezji zubożenie ruchów mimicznych twarzy (tzw. „maskowatość twarzy”, amimia). Czasami towarzyszą jej bradylalia (spowolnienie mowy) oraz mikrografia (pisanie małymi literami).

Wikipedia

akinezja

akineza;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Akinezja, akineza – objaw chorobowy przejawiający się zubożeniem ruchowym lub całkowitym bezruchem. Występuje m.in. u chorych na chorobę Parkinsona. Szczególnie zauważalne jest w akinezji zubożenie ruchów mimicznych twarzy (tzw. „maskowatość twarzy”, amimia). Czasami towarzyszą jej bradylalia (spowolnienie mowy) oraz mikrografia (pisanie małymi literami).

Wikipedia

akira

japońskie imię męskie

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Kurosawa) [tevex, 2019-02-14]

Akira (jap. アキラ) – seinen-manga autorstwa Katsuhiro Ōtomo, publikowana w magazynie „Shūkan Young Magazine” wydawnictwa Kōdansha od 20 grudnia 1982 do 25 czerwca 1990.

Na podstawie mangi powstał pełnometrażowy film anime, którego premiera odbyła się w 1988 roku. Ponadto planowany jest aktorski film live action, którego próby jego produkcji podejmowano kilkukrotnie, jednak wciąż nie wiadomo, kiedy powstanie i kiedy odbędzie się jego premiera.

Wikipedia

akita

miasto w Japonii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. każda z dwóch ras psów: akita inu i akita amerykańska;

(1.2) pies którejś z ras (1.1)

Wiktionary

- Akita (miasto) – miasto w Japonii w Prefekturze Akita

- Akita (prefektura) – jedna z 47 prefektur w Japonii

- akita (akita inu) – japońska rasa psa

- akita amerykańska – amerykańska rasa psa

- Masami Akita – japoński kompozytor muzyki noise

Wikipedia

akka

miasto w Izraelu

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2007-01-06]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Wiktionary

Akka (hebr. ‏עכו‎, Akko; arab. ‏عكا‎, Akka; ang. Akko; w językach zachodnioeuropejskich na ogół zwane Akra, fr. Saint-Jean-d’Acre) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zespół zabytków Akki jest od 2001 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

(1.1) Czytałem o Akce w jakimś starym polskim przewodniku.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akkański

Wiktionary

akkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akką, dotyczący Akki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ruszyli oni czym prędzej na północ, uprzednio pożyczywszy siedem tysięcy bizantów akkańskich i tysiąc bizantów jerozolimskich na sfinansowanie kampanii.

(1.1) Dłoń z pucharkiem wskazała wody przystani akkańskiej, na której unosiło się zaledwie kilka drobnych łodzi rybackich.

(1.1) Wenecja i Genua prowadziły między sobą niewypowiedzianą wojnę na wyniszczenie o porty Lewantu, zaś szpitalnicy i templariusze od dawna pozostawali w ostrym politycznym sporze o zyski z akkańskiego handlu.

(1.1) Dwa lata później zdobyta została Akka, stolica kadłubowego Królestwa Akkańskiego, ostatnia już placówka Franków na Bliskim Wschodzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akka ż.

Wiktionary

aklamacja

przyjęcie czegoś jednomyślnie, bez głosowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jednogłośny wybór, uznanie czegoś

(1.2) daw. obyczajowy powitalny okrzyk ku czci wysoko postawionych osób

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powtórnie wybrano ją przez aklamację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaklãˈmats̑ʲja, AS: aklãmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamacyjny

dotyczący aklamacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aklamacją, dotyczący aklamacji, wyrażony przez aklamację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

Wiktionary

aklamować

witać, powitać okrzykiem; uznawać, uznać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2010-08-08]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. witać okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. witanie okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklasowy

nienależący do żadnej klasy społecznej; bezklasowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

aklimacja

naturalna reakcja organizmu na nietypowe dla niego (np. sztucznie stworzone) warunki

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [tevex, 2010-06-04]

Aklimatyzacja – rodzaj adaptacji; spowodowane zmianą miejsca pobytu, zachodzące w naturalnych warunkach, przystosowanie się do nowych dla danego organizmu warunków klimatycznych. W zakres aklimatyzacji wchodzą przystosowania do klimatu, czasu i wysokości. Przystosowanie zachodzące w warunkach laboratoryjnych, do sztucznie wytwarzanych warunków, nazywamy aklimacją.

Wikipedia

aklimatyzacja

przystosowywanie, przyzwyczajanie się do panujących warunków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

(1.2) przen. przystosowanie się do nowej sytuacji

Wiktionary

Aklimatyzacja – rodzaj adaptacji; spowodowane zmianą miejsca pobytu, zachodzące w naturalnych warunkach, przystosowanie się do nowych dla danego organizmu warunków klimatycznych. W zakres aklimatyzacji wchodzą przystosowania do klimatu, czasu i wysokości. Przystosowanie zachodzące w warunkach laboratoryjnych, do sztucznie wytwarzanych warunków, nazywamy aklimacją.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzacyjny

dotyczący aklimatyzacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z aklimatyzacją, dotyczący aklimatyzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

Wiktionary

aklimatyzować

1. przystosowywać (rzadziej przystosować) organizm do panujących warunków;
2. aklimatyzować się - o organizmie lub przenośnie o kimś: przyzwyczajać się (rzadziej przyzwyczaić się), przystosowywać się (rzadziej przystosować się) do panujących warunków

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-24]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. przystosowywać organizm do odmiennych warunków otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany aklimatyzować się (dk. brak)

(2.1) biol. o organizmie: przystosowywać się do odmiennych warunków otoczenia

(2.2) rzad. przen. dostosowywać się do nowej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostosowywanie się do nowych warunków lub sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklina

linia łącząca na mapie geograficznej miejsca, w których odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. linia łącząca na mapie miejsca, gdzie odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru;

Wiktionary

Aklina lub inaczej równik magnetyczny – jedna z izoklin, czyli umownych linii na powierzchni Ziemi lub na mapie specjalnej-geofizycznej, łączących punkty o jednakowej inklinacji magnetycznej (o jednakowym nachyleniu magnetycznym); nazwa „aklina” odnosi się do izokliny, dla której inklinacja jest równa 0°.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) równik magnetyczny

Wiktionary

akme

1. według starożytnych Greków: okres najwyższego rozkwitu władz intelektualnych, przypadający u ludzi mniej więcej czterdziestoletnich, umożliwiający ustalenie przybliżonej daty działalności autorów mniej znanych
2. książkowo: szczyt lub punkt krytyczny czegoś: życia, dziejów, choroby itd.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

Akme (stgr. ἀκμή – ostrze, szczyt, punkt kulminacyjny) – pojęcie używane w piśmiennictwie starożytnej Grecji na oznaczenie punktu kulminacyjnego, rozkwitu, okresu najpełniejszego rozwoju czy szczytu działalności.

Początkowo akme oznaczało ostrze lub czubek ostrego narzędzia. Dopiero później zaczęto odnosić je metaforycznie do innych aspektów rzeczywistości jako pewien moment kulminacyjny. Szczególnie wpływowe w starożytności było użycie tego pojęcia przez Apollodora z Aten w zaginionej Chronice. Pisana była trymetrem jambicznym i zestawiała ze sobą synchronicznie daty wydarzeń historycznych i kluczowe momenty życia ważnych postaci. W biografii tych osób wyróżniał trzy momenty: urodzenia, śmierci i akme - okres szczytowego rozwoju zdolności i władz umysłowych danej postaci, którą ustalał na 40 lat.

Wikipedia

akmeista

przedstawiciel akmeizmu, poeta tworzący w duchu akmeizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel, zwolennik akmeizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Acumen stał się ważnym pojęciem dla rosyjskich akmeistów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fż. akmeistka ż.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistka

przedstawicielka akmeizmu, poetka tworząca w duchu akmeizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka, zwolenniczka akmeizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fm. akmeista mos.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistyczny

dotyczący akmeizmu lub akmeistów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z akmeizmem, dotyczący akmeizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeista mos., akmeistka ż., akmeizm mrz.

Wiktionary

akmeizm

kierunek w poezji rosyjskiej pierwszej połowy międzywojnia, głoszący odwrót od symbolicznej i mistycznej poezji, nawołujący do ukazywania w utworach piękna realnego świata za pomocą prostego języka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

Wiktionary

Akmeizm (od akme, gr. akmḗ „szczyt, wyższy stopień czegoś, pora rozkwitu”; także adamizm, klaryzm) – modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na lata 1912–1932, odmiana neoklasycyzmu. Wyszedł on od krytyki symbolizmu przeprowadzonej przez młodych twórców z istniejącej w latach 1911–1914 grupy „Cech poetów”. Inicjatorem powstania ruchu był Nikołaj Gumilow, a głównymi jego przedstawicielami byli Osip Mandelsztam, Anna Achmatowa, Michaił Kuzmin, Siergiej Gorodiecki. Głównym organem akmeistów było czasopismo „Apollon”.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akmeista mos., akmeistka ż.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adamizm, klaryzm

Wiktionary

akmolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akmołą, dotyczący Akmoły (współcz. Astana)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akmoła ż.

Wiktionary

akmon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brzeg był pokryty akmonami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakmɔ̃n, AS: akmõn

Wiktionary

akognitywizm

pogląd etyczny zakładający nieistnienie obiektywnych wartości etycznych i moralnych, uznający je za wynikające z jednostkowego bądź zbiorowego przeświadczenia; nonkognitywizm, antykognitywizm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

akolada

klamra łącząca większą ilość pięciolinii w utworach na wiele głosów, instrumentów lub na dwie ręce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. druk. pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;

Wiktionary

Wikipedia

akolita

1. kleryk z nadanym czwartym, ostatnim z niższych święceń kapłańskich (mający m.in. prawo do udzielania komunii);
2. dawniej: ministrant biorący udział w uroczystej liturgii;
3. rzadko: przenośnie o czyimś stronniku, popleczniku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. osoba, której udzielono posługi akolitatu;

(1.2) książk. czyjś stronnik, poplecznik, towarzysz

Wiktionary

Akolita (z greckiego ἀκόλουθος „akólouthos” – „towarzyszący, idący za kimś” lub ἀκολουθέω „akóloutheo” – „iść za kimś, naśladować, towarzyszyć”) – chrześcijanin ustanowiony do pomocy kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu liturgii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babcię Józię odwiedził ksiądz z Panem Jezusem, któremu towarzyszył akolita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔˈlʲita, AS: akolʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akolitat m., akolitka ż.

:: fż. akolitka ż.

przym. akolicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posługujący

Wiktionary

akolitat

obrzęd ustanowienia kogoś akolitą

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-05-26]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. jedna ze współczesnych posług w Kościele;

(1.2) kośc. obrzęd ustanowienia akolity

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prowincjał udzielił posługi akolitatu dwunastu klerykom.

(1.2) Rodzice przyjechali na akolitat swojego syna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akolita m., akolitka ż.

Wiktionary

akolitka

świeca trzymana przez akolitę

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

akolut

doświadczenie zmysłowe

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

akomodacja

1. w fizjologii: przystosowanie się układu optycznego oka do wyraźnego widzenia z danej odległości;
2. w psychologii: doskonalenie natury poznawczej pod wpływem nowych doświadczeń;
3. w językoznawstwie: zmiana brzmienia głoski w wyniku wymowy razem z głoskami ją otaczającymi (np. "w" w "ławka" wymawiane jako "f")

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

(1.2) przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej

(1.3) dostosowanie warunków oferty zakwaterowania

(1.4) jęz. formalne podporządkowanie się podrzędnika wymogom nadrzędnika;

(1.5) psych. zmiana istniejących lub tworzenie nowych struktur poznawczych w celu przystosowania się do nowych warunków środowiska;

Wiktionary

Akomodacja (łac. accommodatio czyli przystosowanie) – umiejętność dostosowania istniejącego układu do panujących warunków;

- akomodacja oka – nastawność oka,

- akomodacja magnetyczna – ustalenie stanu ferromagnetyka,

- akomodacja (psychologia) – dostosowanie struktury poznawczej,

- akomodacja (religioznawstwo) – dostosowanie nauk religijnych do mentalności odbiorców,

- akomodacja (turystyka) – dostosowanie warunków oferty zakwaterowania,

- akomodacja składniowa (gramatyka opisowa) – przystosowanie kategorialne danych wyrazów do innych w zdaniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mɔˈdats̑ʲja, AS: akõmodacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. akomodować

rzecz. akomodowanie n.

przym. akomodacyjny

Wiktionary

akomodacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akomodacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. akomodacyjny

przysł. akomodacyjnie

Wiktionary

akomodacyjny

dotyczący akomodacji (np. zdolności akomodacyjne oka; zmiany akomodacyjne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. psych. zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacyjność ż., akomodacja ż., akomodowanie n., zakomodowanie n.

czas. akomodować ndk., zakomodować dk.

Wiktionary

akomodować

1. w fizjologii: przystosować, przystosowywać układ optyczny oka do wyraźnego widzenia z danej odległości;
2. w psychologii: udoskonalić, doskonalić naturę poznawczą pod wpływem nowych doświadczeń; 3 w językoznawstwie: zmienić, zmieniać brzmienie głoski w wyniku wymowy razem z głoskami ją otaczającymi (np. "w" w "ławka" wymawiane jako "f")

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-09-03]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. o układzie optycznym oka: przystosowywać się do wyraźnego widzenia z różnej odległości

(1.2) daw. odpowiadać, zadowalać, przystosowywać

czasownik zwrotny niedokonany akomodować się (dk. brak)

(2.1) daw. podporządkowywać się, stosować się, harmonizować z czymś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacja ż., akomodowanie n.

przym. akomodacyjny

Wiktionary

akomodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. przystosowywanie się układu optycznego oka do wyraźnego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnej odległości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacja ż.

czas. akomodować

przym. akomodacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akomodacja

Wiktionary

akompaniament

1. partia instrumentalna w utworze muzycznym, towarzysząca głównej partii wykonywanej przez głos solowy lub zespół; także: wykonywanie takiej partii instrumentalnej;
2. przenośnie o czymś (głównie o dźwiękach) co towarzyszy czemuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrumentalne tło głównej partii;

(1.2) muz. wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi

(1.3) przen. głosy i dźwięki będące tłem do czegoś

Wiktionary

Akompaniament – partia instrumentalna, która jest tłem wątku melodycznego. Akompaniament to również sposób gry na instrumencie, polegający na budowaniu tła dla partii danego instrumentu solowego lub głosu według schematu (najczęściej poprzez wybijanie rytmu lub dodanie akordów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jest to pieśń na dwa głosy z akompaniamentem muzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt, AS: akõmpãńãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

czas. akompaniować

rzecz. akompaniator, akompaniatorka, akompaniowanie

Wiktionary

akompaniamentowy

przymiotnik

(1.1) muz. rzad. dotyczący akompaniamentu; służący za akompaniament

Wiktionary

akompaniator

osoba, która akompaniuje (wykonuje, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. wykonawca akompaniamentu

Wiktionary

Akompaniament – partia instrumentalna, która jest tłem wątku melodycznego. Akompaniament to również sposób gry na instrumencie, polegający na budowaniu tła dla partii danego instrumentu solowego lub głosu według schematu (najczęściej poprzez wybijanie rytmu lub dodanie akordów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr, AS: akõmpãńator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniament m., akompaniowanie n.

:: fż. akompaniatorka ż.

czas. akompaniować ndk.

Wiktionary

akompaniatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wykonawczyni akompaniamentu

Wiktionary

Patrz:
akompaniator
Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka, AS: akõmpãńatorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniament m., akompaniowanie n.

:: fm. akompaniator m.

czas. akompaniować

Wiktionary

akompaniować

wykonywać, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) …pani Ewelina siedząc przy fortepianie akompaniowała grze słynnego wiolonczelisty…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑, AS: akõmpãńovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniator m., akompaniatorka ż., akompaniament m., akompaniowanie n.

Wiktionary

akompaniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wykonywanie akompaniamentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akompaniowanie tak nadpobudliwemu wokaliście jest pełne niespodzianek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ, AS: akõmpãńovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. akompaniować

rzecz. akompaniament m., akompaniator m., akompaniatorka ż.

Wiktionary

akond

perski duchowny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

akonit

trująca bylina z rodziny jaskrowatych, mająca zastosowanie w farmacji; tojad

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. tojad.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|tojad.

* niemiecki: (1.1) Akonit n.

źródła.

== akonit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akonit, tojad

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkɔ̃ɲit, AS: akõńit

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|tojad.

* niemiecki: (1.1) Akonit n.

źródła.

== akonit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akonit, tojad

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akonityna

silnie trujący związek organiczny z grupy alkaloidów występujący w bulwach akonitu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

Wiktionary

Akonityna – organiczny związek chemiczny, alkaloid o złożonej budowie chemicznej. Jest jedną z najsilniejszych trucizn roślinnych, występuje w liściach, łodygach i korzeniach tojadu mocnego (Aconitum firmum).

Akonityna łatwo wchłania się przez skórę i błony śluzowe, większe dawki mogą wywołać porażenie ośrodka oddechowego, a podawanie sodu zwiększa toksyczność akonityny. Dawka śmiertelna wynosi około 3 mg akonityny, około 2 gramy surowca roślinnego oraz około 20 ml nalewki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie istnieje swoiste antidotum na zatrucie akonityną, ale przy natychmiastowej opiece przedszpitalnej można próbować ratować pacjenta.

Wiktionary

akonto

zaliczka na poczet należności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. zadatek na spłatę z tytułu należności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obcinał gaże, zwlekał z rachunkami i lubił płacić akontami, o ile można najmniejszymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkɔ̃ntɔ, AS: akõnto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaliczka ż.

Wiktionary

akor

Wikipedia

akord

1. w muzyce: współbrzmienie co najmniej trzech różnych dźwięków;
2. system płacy, w którym (w najprostszej wersji) jest ona uzależniona od wykonanych sztuk a nie od ilości przepracowanego czasu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

(1.2) ekon. zarz. system wynagrodzeń uzależniający je od mierzalnych skutków pracy

(1.3) przen. odznaczający się, czasem dominujący, element czegoś

Wiktionary

Akord – współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o różnej wysokości i nazwie.

Współbrzmienie kilku dźwięków oddalonych o oktawę lub jej wielokrotności nie stanowi akordu. Powoduje jedynie wzmocnienie dźwięku najniższego i wzbogacenie jego barwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na fortepianie akordy gra się zazwyczaj lewą ręką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakɔrt, AS: akort

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordyka ż., akordnik m., akordowiec m.

przym. akordowy

przysł. akordowo

Wiktionary

akordeon

instrument muz.; idiofon języczkowy (dęty), rodzaj harmonii ręcznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Wiktionary

Akordeon (fr. accordéon) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów bądź idiofonów dętych (patrz niżej). Jest rodzajem harmonii, opartym na stroikach przelotowych. Prąd powietrza wytworzony przez ręcznie poruszany miech, wprawiając w drganie stroik wywołuje dźwięk. Początkowo działał przy użyciu miechów nożnych, które z czasem zostały zastąpione przez miech ręczny. Instrument ten z prawej strony ma klawiaturę klawiszową (lub guziki w przypadku akordeonu guzikowego), a z lewej guziki (dźwięki basowe, akordy) oraz – choć nie zawsze – manuał melodyczny zwany barytonem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek gra wieczorami na akordeonie i nie daje spać sąsiadom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrˈdɛɔ̃n, AS: akordeõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeonista m., akordeonistka ż., akordeonik mrz.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyja; symbol. acc; żart. kaloryfer

Wiktionary

akordeonik

zdrobnienie od: akordeon

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akordeon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akordeon, lecz tylko mały akordeonik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

przym. akordeonowy

Wiktionary

akordeonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam naszemu synowi akordeon, to może zechce zrezygnować ze studiów psychologicznych i zostanie akordeonistą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista, AS: akordeõńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fż. akordeonistka ż.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) harmonista

Wiktionary

akordeonistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

Wiktionary

Patrz:
akordeonista
Przykłady

(1.1) Wszyscy znają piosenkę o wiolonczelistce, a czy jest też jakaś piosenka o akordeonistce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka, AS: akordeõńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fm. akordeonista m.

przym. akordeonowy

Wiktionary

akordeonowy

związany z akordeonem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący akordeonu, związany z akordeonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m., akordeonista mos., akordeonistka ż., akordeonik mrz.

Wiktionary

akordnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. robotnik pracujący na akord

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. akordowiec

Wiktionary

akordowiec

osoba pracująca na akord

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik pracujący na akord, otrzymujący wynagrodzenie w systemie akordowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwara. akordnik

Wiktionary

akordowo

przysłówek

(1.1) ekon. w sposób akordowy, uzależniony od ilości wykonanej pracy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

przym. akordowy

Wiktionary

akordowy

1. związany z akordem (w znaczeniu systemu płacy), np. akordowi robotnicy;
2. związany z akordem (w znaczeniu współbrzmienia dźwięków), np. akordowy akompaniament

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z akordami

(1.2) ekon. związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

przysł. akordowo

Wiktionary

akordyka

dział harmonii zajmujący się akordami, ich funkcją i budową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dział harmonii badający budowę i łączenie akordów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

akordzik

zdrobnienie od akord

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

akordzista

środowiskowo: osoba uzależniona od wielu substancji psychoaktywnych; politoksykoman

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

akowiec

członek AK (Armii Krajowej); AK-owiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz Armii Krajowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te lektury dały mi wtedy dość dobre wyobrażenie o tym, czym był sowiecki komunizm, ale duży wpływ miał też na mnie mąż mojej stryjecznej siostry - akowiec z Wileńszczyzny.

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. AK-owiec mos.

przym. akowski, AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. AK-owiec

Wiktionary

akowski

przymiotnik od: AK (Armia Krajowa); AK-owski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AK, należący do AK (Armii Krajowej)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. akowiec mos., AK-owiec mos.

przym. AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AK-owski

Wiktionary

akr

anglosaska jednostka miary powierzchni, wynosząca 4046,86 metrów kwadratowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anglosaska jednostka powierzchni gruntów;

Wiktionary

Akr (ang. acre) – jednostka miary powierzchni gruntów używana w krajach anglosaskich.

Był to obszar, który mógł zostać zaorany przez pług zaprzęgnięty w parę wołów w ciągu jednego dnia.

- 1 akr = 4046,8564224 metrów kwadratowych

- 1 akr = 0,40468564224 hektara

- 1 akr = 40,468564224 arów

- 1 akr = 4840 jardów kwadratowych (co wynosi około 3/4 morgi polskiej).

- 1 akr = 43560 stóp kwadratowych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Burj Dubai jest centralnym punktem ogromnej inwestycji zajmującej dwa kilometry kwadratowe, która obejmuje kilkanaście hoteli, […], 6 akrów parków, kilkadziesiąt wieżowców mieszkalnych […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akr̥, AS: akr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. akrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót ac

Wiktionary

akra

anglosaska jednostka miary powierzchni, wynosząca 4046,86 metrów kwadratowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Ghany;

(1.2) geogr. hist. starożytne miasto na Krymie;

(1.3) geogr. hist. jerozolimska twierdza Seleucydów w II w. p.n.e. w Jerozolimie;

Wiktionary

Akra (ang. Accra) – stolica, największe miasto i główny port Ghany, siedziba dystryktu stołecznego, położona nad Zatoką Gwinejską.

Największy ośrodek gospodarczy i naukowo-kulturalny kraju. Przemysł głównie spożywczy, drzewny i meblarski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Akrze mieszka prawie dwa miliony osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakra, AS: akra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akryjczyk mos., akryjka ż.

przym. akryjski

Wiktionary

akrania

wada rozwojowa polegająca na całkowitym lub częściowym braku kości czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

akrasia

słabość woli

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

akratofor

zbiornik ciśnieniowy otoczony płaszczem chłodzącym; wykorzystywany w przemyśle spożywczym

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

akrecja

spadanie rozproszonej materii na powierzchnie gwiazdy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

akrecyjny

dotyczący akrecji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-09]

akredytacja

1. oficjalne upoważnienie dla dyplomaty (pełnienie obowiązków przy rządzie państwa) lub dziennikarza (pełnienie obowiązków w organizacjach, instytucjach, przy festiwalach, wydarzeniach sportowych itp.);
2. w szkolnictwie wyższym: sprawdzenie poziomu nauczania danej jednostki i wydanie na tej podstawie przez komisję państwową oficjalnego dokumentu, upoważniającego tę jednostkę do nauczania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

Wiktionary

Akredytacja (z fr. accréditer, „upełnomocnić”) – udzielenie pełnomocnictwa.

Ogólnie termin akredytacja oznacza postępowanie, w którym upoważniona jednostka wydaje oświadczenie, że określony podmiot jest kompetentny do wykonywania określonych zadań. Wiąże się to z inspekcją dotyczącą postępowania i jakości usług wykonywanych przez akredytowany podmiot.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otrzymanie akredytacji zobowiązuje do bezstronnej, obiektywnej obsługi prasowej urzędu prezydenta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowanie n., akredytowany mos.

czas. akredytować

przym. akredytacyjny

Wiktionary

akredytacyjny

dotyczący akredytacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik

(1.1) polit. adm. związany z akredytacją, dotyczący akredytacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

przym. akredytowany

Wiktionary

akredytować

1. udzielić (udzielać) akredytacji (oficjalne upoważnić dyplomatę lub dziennikarza do pełnienia funkcji w danym miejscu);
2. w szkolnictwie wyższym: dokonać (dokonywać) akredytacji (sprawdzić poziom nauczania danej jednostki i wydać na tej podstawie oficjalny dokument, upoważniający tę jednostkę do nauczania)

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-06-20]

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) udzielać akredytacji

(1.2) daw. poręczać, potwierdzać

czasownik zwrotny niedokonany lub dokonany akredytować się

(2.1) dokonywać akredytacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wybory prezydenckie w Rosji akredytowano około 100 międzynarodowych obserwatorów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż., akredytowanie n.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upełnomocniać, autoryzować, upoważniać

Wiktionary

akredytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|akredytować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

Wiktionary

akredytowany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba, na imię której wydano akredytywę

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: akredytować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytacja ż., akredytowanie n.

czas. akredytować dk./ndk.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

akredytywa

1. forma bezgotówkowych rozliczeń, w której bank dłużnika wyodrębnia określoną kwotę z jego środków i wypłaca ją wierzycielowi po spełnieniu przez niego określonych warunków (np. dostarczeniu partii towarów)
2. dokument potwierdzający tę formę rozliczeń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

(1.2) ekon. dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1)

(1.3) ekon. polecenie wypłaty klientowi określonej sumy w banku

Wiktionary

Akredytywa – forma płatności w rozliczeniach zarówno zagranicznych, jak i w krajowych. Jest ona wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszy różnego rodzaju zwiększone ryzyko (np. związane z kontrahentem, właściwą realizacją kontraktu, jakością produktów, opóźnieniem, brakiem zapłaty), gdyż je redukuje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy zastosowaniu akredytywy niekumulatywnej część plafonu może zostać niewykorzystana, jeśli nie wszystkie nawiązki będą wykorzystane w pełnej wysokości.

Wiktionary

akritarchy

Acritarcha, akritarchy, akrytarchy – grupa bardzo drobnych (zwykle 0,01–0,5 mm), jednokomórkowych skamieniałości, o ścianach zbudowanych z substancji organicznej i nieustalonej przynależności systematycznej. R. Buick jako element definicji podaje, ze muszą mieć minimum 50 mikrometrów (0,05 mm), według M. Jachowicz akritarchy mają maksymalnie 5 mm.

Wikipedia

akroamatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) eduk. polegający na słownym przekazywaniu uczniom wiedzy w formie gotowej do przyswojenia

Wiktionary

akrobacja

ćwiczenie sportowe lub cyrkowe wymagające znacznych umiejętności oraz wysokiej sprawności fizycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) widowiskowe ćwiczenie, często niebezpieczne, które wymaga wielkiej sprawności;

(1.2) zob. akrobatyka.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałeś jakie akrobacje robili ci magicy na swoich motorach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ewolucja

Wiktionary

akrobacyjny

dotyczący akrobacji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-09]

akrobata

1. artysta cyrkowy;
2. wykonawca akrobacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. kuglarz.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) kilku chybionych akrobatów skacze przez ławki i usiłuje chodzić na rękach, jeden gra na grzebieniu, dwóch rzuca w siebie papierowymi strzałami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔˈbata, AS: akrobata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatyka ż., akrobacja ż.

:: fż. akrobatka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
akrobata
Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobatyka ż.

:: fm. akrobata m.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Acrobatidae|Aplin|ref=tak., rodzina nadrzewnych torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akrobatki preferują lasy eukaliptusowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatka ż.

Wiktionary

akrobatyczny

1. związany z akrobatyką (akrobacją);
2. przenośnie: polegający na sprycie i zręczności; cyrkowy, karkołomny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

Wiktionary

akrobatyka

sztuka cyrkowa lub dziedzina sportu obejmująca wykonywanie akrobacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

(1.2) wyjątkowa zręczność w postępowaniu związanym z ryzykiem

Wiktionary

Akrobatyka (gr. akrobateo – „stąpać po krawędzi, wspinać się”, akra – „najdalszy”, bateo lub pateo – „pokrywać”) – ewolucje cielesne o dużym stopniu trudności, które wykraczają poza przeciętne ludzkie umiejętności. Akrobatyka nie stanowi sportu, a określa rodzinę sportów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrocyjanoza

Akrocyjanoza – niegroźne zaburzenie naczynioworuchowe polegające na stałym zaczerwienieniu palców w wyniku skurczu arterioli skóry, w wyniku czego przepływ krwi przez naczynia włosowate jest zwolniony, a z hemoglobiny uwalnia nadmierna ilość tlenu. Skóra ma zabarwienie sinopurpurowe, jest chłodniejsza. Od objawu Raynauda odróżnia się brakiem charakterystycznej sekwencji objawów i brakiem bolesności. Nie wymaga leczenia.

Wikipedia

akrodynia

wzmożona pobudliwość nerwowa u dzieci, wywołująca m.in. podwyższone ciśnienie i zaczerwienienie dłoni i nosa

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

Akrodynia (Choroba Seltera, Feera i Swifta) – zespół chorobowy wieku wczesnego dzieciństwa, charakteryzujący się wzmożoną pobudliwością nerwową, rozdrażnieniem, apatią i nadmiernym ślinieniem.

Przyczyną tej choroby jest prawdopodobny kontakt małego dziecka ze związkami rtęci (zatrucie rtęcią). Charakterystycznymi objawami wskazującymi na tę chorobę jest zaczerwienienie rąk i nosa, występuje nadmierne pocenie się, ciśnienie w krwi jest podwyższone.

Wikipedia

akrofobia

chorobliwy lęk przed miejscami usytuowanymi bardzo wysoko, obawa przed przebywaniem w takich miejscach; lęk wysokości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk wysokości;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) lęk wysokości

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄκρα. → wierzchołek + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) hoogtevrees

* angielski: (1.1) acrophobia

* arabski: (1.1) رهاب المرتفعات m. (ruhāb al-murtafa'āt), egiparab|اكروفوبيا. ż.

* asturyjski: (1.1) acrofobia ż.

* azerski: (1.1) akrofobiya

* baskijski: (1.1) akrofobia

* białoruski: (1.1) акрафобія ż.

* bułgarski: (1.1) акрофобия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 恐高症 (kǒnggāozhèng), 惧高症 (jùgāozhèng)

* chorwacki: (1.1) akrofobija ż.

* czeski: (1.1) akrofobie ż.

* duński: (1.1) akrofobi w., højdeskræk w.

* esperanto: (1.1) pintotimo, akrofobio, altotimo

* estoński: (1.1) akrofoobia

* francuski: (1.1) acrophobie ż.

* gruziński: (1.1) აკროფობია (ak'ropobia)

* hebrajski: (1.1) פחד גבהים

* hiszpański: (1.1) acrofobia ż.

* holenderski: (1.1) hoogtevrees ż.

* indonezyjski: (1.1) akrofobia

* japoński: (1.1) furi|高所恐怖症|こうしょきょうふしょう. (kōsho kyōfushō)

* kataloński: (1.1) acrofòbia ż.

* koreański: (1.1) 고소 공포증 (koso komgp’ojŭng)

* litewski: (1.1) akrofobija ż.

* niemiecki: (1.1) Akrophobie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) akrofobi m., høydeskrekk m., høgdeskrekk m.

* norweski (nynorsk): (1.1) akrofobi m., høgdeskrekk m.

* nowogrecki: (1.1) ακροφοβία ż. (akrofovía)

* ormiański: (1.1) ակրոֆոբիա (ak'ro'fo'bia)

* perski: (1.1) بلندی‌هراسی

* portugalski: (1.1) acrofobia ż.

* rosyjski: (1.1) акрофобия ż.

* serbski: (1.1) акрофобија ż.

* słowacki: (1.1) akrofóbia ż.

* szwedzki: (1.1) akrofobi w., höjdskräck w.

* tajski: (1.1) อาการกลัวที่สูง

* ukraiński: (1.1) акрофобія ż.

* węgierski: (1.1) akrofóbia

* włoski: (1.1) acrofobia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔˈfɔbʲja, AS: akrofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lęk wysokości

Wiktionary

akroleina

związek organiczny, najprostszy aldehyd nienasycony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

Wikipedia

akrolit

w sztuce starożytnej Grecji: posąg wykonany z co najmniej dwóch materiałów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. staroż. w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

Wiktionary

Akrolit (stgr. ἀκρόλιθος akrolithos od akro – skrajny i lithos – kamień) – starożytny posąg kultowy wykonany z różnorodnych materiałów.

Nazwą tą określano statuy wykonane archaiczną techniką łączenia dwóch odmiennych materiałów, najczęściej drewna z kamieniem lub kamienia z brązem. Częstą praktyką było wykonywanie głowy i kończyn posągu (nieokrytych części ciała) z marmuru lub innego kamienia (wapienia), a korpusu z drewna polichromowanego albo obitego blachą (złotą lub brązową). Dodatkowo rzeźby te często odziewano w ozdobne szaty, podobnie jak praktykuje się to dotychczas ze statuami i figurami religijnymi w niektórych katolickich krajach południowej Europy (Hiszpania, Włochy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkrɔlʲit, AS: akrolʹit

Wiktionary

akromegalia

choroba spowodowana nadmierną produkcją hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|acromegalia. etym|grec|ἄκρον|μέγας. (ákron + mégas) → kończyna + duży

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acromegaly

* baskijski: (1.1) akromegalia

* białoruski: (1.1) акрамегалія ż.

* bułgarski: (1.1) акромегалия ż.

* czeski: (1.1) akromegalie

* francuski: (1.1) acromégalie ż.

* hiszpański: (1.1) acromegalia ż.

* holenderski: (1.1) acromegalie

* niemiecki: (1.1) Akromegalie ż.

* portugalski: (1.1) acromegalia ż.

* rosyjski: (1.1) акромегалия ż.

* słowacki: (1.1) akromegália ż.

* szwedzki: (1.1) akromegali

* ukraiński: (1.1) акромегалія ż.

* włoski: (1.1) acromegalia ż.

źródła.

== akromegalia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. akromegalia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|acromegalia. etym|grec|ἄκρον|μέγας. (ákron + mégas) → kończyna + duży

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acromegaly

* baskijski: (1.1) akromegalia

* białoruski: (1.1) акрамегалія ż.

* bułgarski: (1.1) акромегалия ż.

* czeski: (1.1) akromegalie

* francuski: (1.1) acromégalie ż.

* hiszpański: (1.1) acromegalia ż.

* holenderski: (1.1) acromegalie

* niemiecki: (1.1) Akromegalie ż.

* portugalski: (1.1) acromegalia ż.

* rosyjski: (1.1) акромегалия ż.

* słowacki: (1.1) akromegália ż.

* szwedzki: (1.1) akromegali

* ukraiński: (1.1) акромегалія ż.

* włoski: (1.1) acromegalia ż.

źródła.

== akromegalia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. akromegalia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akromonogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. akromonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiersz akromonograficzny

Wiktionary

akron

najbardziej zewnętrzna część głowowa u stawonogów, z obecnymi oczami; płat przedgębowy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

- Akron – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Summit, z miastem Canton tworzą drugorzędny zespół miejski opodal Cleveland

Inne miejscowości w USA:

- Akron – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Hale

- Akron – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Washington

- Akron – miejscowość w stanie Ohio, w hrabstwie Summit

- Akron – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Fulton

- Akron – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Plymouth

- Akron – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola

- Akron – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Akron – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster

Wikipedia

akronim

wyraz utworzony w wyniku skrócenia grupy wyrazów, będących zwykle jakąś nazwą; skrótowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. skrótowiec;

Wiktionary

Skrótowiec, akronim (stgr. ἄκρος ákros „skrajny” + ὄνομα ónoma „imię, nazwa”) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym skrótowce to specyficzna klasa derywatów (wyrazów pochodnych). Derywaty te funkcjonują zarówno w języku mówionym, jak i w postaci pisanej, co odróżnia je od skrótów właściwych, będących jedynie konwencjonalnym sposobem zapisu wyrazów. Skrótowce bywają popularnie utożsamiane ze skrótami, choć według terminologii językoznawczej pojęcia te nie są tożsame. Akronimy bywają traktowane jako specyficzny rodzaj skrótów.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akronimiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄκρος|ὄνομα. → skraj + imię

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|skrótowiec.

* bułgarski: (1.1) акроним m.

* czeski: (1.1) akronym m.

* duński: (1.1) akronym n.

* estoński: (1.1) akronüüm

* niemiecki: (1.1) Akronym n.

* rosyjski: (1.1) акроним m.

* słoweński: (1.1) akronim m.

* ukraiński: (1.1) акронім m.

źródła.

== akronim (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akronim

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɔ̃ɲĩm, AS: akrõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

przym. akronimiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akronimiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄκρος|ὄνομα. → skraj + imię

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|skrótowiec.

* bułgarski: (1.1) акроним m.

* czeski: (1.1) akronym m.

* duński: (1.1) akronym n.

* estoński: (1.1) akronüüm

* niemiecki: (1.1) Akronym n.

* rosyjski: (1.1) акроним m.

* słoweński: (1.1) akronim m.

* ukraiński: (1.1) акронім m.

źródła.

== akronim (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akronim

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akronimiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od akronim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ, AS: akrõńĩmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akronim

Wiktionary

akropetalny

przebiegający od dołu do góry, np. transport wody w roślinie

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [greenpoint, 2006-10-08]

akropol

w starożytnej Grecji: część miasta położona na wzgórzu, później ośrodek kultu religijnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w Atenach;

Wiktionary

Akropol (gr. ἀκρόπολις akrópolis, od ἄκρος akros ‘najwyższy’ i πόλις pólis ‘miasto’) – w starożytnej Grecji osiedle, miasto lub jego część znajdująca się na wysokim wzgórzu, cytadela z pałacami i świątyniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musicie zobaczyć Akropol podczas pobytu w Grecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɔpɔl, AS: akropol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akropol m.

przym. akropolski

Wiktionary

akropolis

w starożytnej Grecji: położona na wzgórzu część miasta; akropol

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-21]

- Akropolis – starogreckie miasto

- Akropolis – nazwa miasta Ar w okresie rzymskim

- Akropolis – tytuł dramatu Stanisława Wyspiańskiego

- Akropolis (spektakl Teatru Laboratorium) – tytuł spektaklu w reżyserii Jerzego Grotowskiego

Wikipedia

akropolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akropolem, dotyczący Akropolu (wzgórza ateńskiego)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sokrates, którego w celi przecież licznie odwiedzano, siedział na pewno w tej z korytarzem. Kiedy spoglądał przez kraty, miał przed sobą akropolskie wzgórze, a na nim Partenon.

(1.1) Wrażenia, jakich doznaje się na widok innych ruin, są tylko słabszem (=słabszym) odbiciem tych myśli i uczuć, które rodzą się w duszy na widok zabytków akropolskich sic..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akropol mrz., akropol mrz.

Wiktionary

akrosom

swoista odmiana lizosomu, powłoka okrywająca główkę plemnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

akrosomalny

ciąg procesów doprowadzający do połączenia plemnika i komórki jajowej i powstania zygoty

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

akrostych

wiersz, w którym pierwsze litery wersów tworzą wyraz lub zdanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

Wiktionary

Akrostych (gr. akróstichos od ákros – zewnętrzny, szczytowy, końcowy i stíchos – wiersz) – utwór wierszowany, w którym niektóre z kolumn liter, sylab lub wyrazów dają dodatkowo całe wyrazy, frazy lub zdania. Kolumny takie mogą być czytane w dół, w górę, lub naprzemiennie. Najczęściej takie kolumny są tworzone przez pierwsze lub ostatnie litery kolejnych wersów, lub też mogą być określane poprzez tzw. średniówkę, czyli inne elementy podziału wewnątrzwierszowego. Akrostychy można również tworzyć innymi metodami, np. wykorzystując te same elementy kolejnych zwrotek. Odmianą akrostychu jest abecedariusz, w którym kolejne wersy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu.

Wikipedia

akroter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

akroterion

ozdoba umieszczana na wierzchołku dachu lub w jego narożnikach; naszczytnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

Wiktionary

Akroterion, akroterium (naszczytnik) – terakotowa, marmurowa lub brązowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki frontonu w klasycznych budowlach greckich i rzymskich.W najwcześniejszym okresie występowania (VII w. p.n.e.) miał kształt terakotowej, kolistej tarczy, z czasem przybrał formy bardziej skomplikowane: palmety, woluty, liści akantu, trójnogów, zwierząt lub postaci mitologicznych. Postacie przedstawione na akroterionach często uzupełniały rzeźbiarskie sceny znajdującymi się na tympanonach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W narożnikach frontonu umieszczono akroteriony w kształcie palmet.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naszczytnik

Wiktionary

akroterium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

Akroterion, akroterium (naszczytnik) – terakotowa, marmurowa lub brązowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki frontonu w klasycznych budowlach greckich i rzymskich.W najwcześniejszym okresie występowania (VII w. p.n.e.) miał kształt terakotowej, kolistej tarczy, z czasem przybrał formy bardziej skomplikowane: palmety, woluty, liści akantu, trójnogów, zwierząt lub postaci mitologicznych. Postacie przedstawione na akroterionach często uzupełniały rzeźbiarskie sceny znajdującymi się na tympanonach.

Wikipedia

akrotiri

terytorium zależne Wielkiej Brytanii, położone na Cyprze

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-01-13]

- Akrotiri – wieś na Cyprze, podlegająca pod administrację dystryktu Limassol, położona w obszarze brytyjskiego terytorium Akrotiri

- Akrotiri − starożytne miasto na greckiej wyspie Santoryn

- Półwysep Akrotiri – półwysep w północno-zachodniej części Krety

- Akrotiri − brytyjska baza wojskowa w południowej części Cypru.

- Akrotiri i Dhekelia

- Baza lotnicza Akrotiri – baza lotnicza brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych umiejscowiona w Akrotiri

- Zatoka Akrotiri − zatoka u południowych wybrzeży Cypru na Morzu Śródziemnym

Wikipedia

akrotomofilia

dewiacja seksualna polegająca na pociągu do osób bez kończyn lub ich części

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

Akrotomofilia (gr. akron „kończyna”, tomein „ciąć”, philein „kochać”) – rodzaj parafilii seksualnej, w której jedynym lub preferowanym sposobem osiągania satysfakcji seksualnej jest kontakt z osobami o amputowanych kończynach.

Wikipedia

akrybia

dokładność, staranność w pracy nad tekstem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokładność, pedanteria, pedantyczność, pedantyzm, rzetelność, skrupulatność, staranność, sumienność; przest. akuratność

Wiktionary

akrychina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy

Wiktionary

akrydyna

związek organiczny, występujący w smole pogazowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

Wikipedia

akrydynowy

związany z akrydyną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akryjczyk

mieszkaniec Akry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjʧ̑ɨk, AS: akryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż.

:: fż. akryjka ż.

przym. akryjski

Wiktionary

akryjka

mieszkanka Akry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Akry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjka, AS: akryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż.

:: fm. akryjczyk mos.

przym. akryjski

Wiktionary

akryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Akry, stolicy Ghany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjsʲci, AS: akryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż., akryjczyk mos., akryjka ż.

Wiktionary

akryl

tworzywo sztuczne, bezbarwna, przezroczysta masa plastyczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żywica poliakrylowa

(1.2) pot. szkło akrylowe

(1.3) farba na bazie akrylu (1.1) stosowana w budownictwie, poligrafii i plastykaastyce;

(1.4) szt. technika malarska wykorzystująca farby akrylowe (1.3);

(1.5) szt. praca plastycznyastyczna wykonana w technice (1.4)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) pleksiglas, pleksi, pleksa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.5) zoblistę|akryl|akwarela|gwasz|olej|pastel|tempera.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.3) akrilfarbo

źródła.

== akryl (język duński.) ==

wymowa. Dania|aˈkʁyˀl.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny i nijaki

(1.1) akryl

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pleksiglas, pleksi, pleksa

Wiktionary

akrylan

ester kwasu akrylowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Akrylany (lub niepoprawnie z angielskiego akrylaty) – sole lub estry kwasu akrylowego o wzorze ogólnym CH_2=CHCOOR (gdzie R – reszta organiczna lub dowolny kation). Zawierają grupę winylową (-HC=CH_2), w której dwa atomy węgla połączone podwójnym wiązaniem są jednocześnie związane z grupą karboksylową. Akrylany i metakrylany (pochodne kwasu metakrylowego, (CH_2=C(CH_3)COOH) łatwo tworzą polimery (poliakrylany) ze względu na dużą aktywność wiązania podwójnego.

Wikipedia

akrylany

ester kwasu akrylowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Akrylany (lub niepoprawnie z angielskiego akrylaty) – sole lub estry kwasu akrylowego o wzorze ogólnym CH_2=CHCOOR (gdzie R – reszta organiczna lub dowolny kation). Zawierają grupę winylową (-HC=CH_2), w której dwa atomy węgla połączone podwójnym wiązaniem są jednocześnie związane z grupą karboksylową. Akrylany i metakrylany (pochodne kwasu metakrylowego, (CH_2=C(CH_3)COOH) łatwo tworzą polimery (poliakrylany) ze względu na dużą aktywność wiązania podwójnego.

Wikipedia

akrylonitryl

związek chemiczny (nitryl kwasu akrylowego), jeden z podstawowych surowców w przemyśle tworzyw sztucznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, nitryl kwasu akrylowego, cyjanek winylu, bezbarwna ciecz trująca o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. akrylonitrylowy

Wiktionary

akrylonitrylowy

przymiotnik od: akrylonitryl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

akrylowo-silikonowy

zawierający akryl i silikon (np. farba akrylowo-silikonowa)

SJP.pl za nieokreślone [maf, 2007-09-05]

akrylowy

zawierający akryl lub wykonany z akrylu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. zawierający akryl, wykonany z akrylu

Wiktionary

aks

skrót od: Akademicki Klub Sportowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: zapasy klasyczne) [tevex, 2019-10-01]

skrótowiec

(1.1) = sport. Akademicki Klub Sportowy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedzielny protest piłkarzy AKS jest szeroko komentowany w buskim światku piłkarskim.

Wiktionary

aksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. oś

Wiktionary

aksamicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aksamit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m.

czas. aksamicić się

Wiktionary

aksamit

ceniona, miękka, jedwabna tkanina, po jednej stronie mająca gęsty, błyszczący meszek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

Wiktionary

Aksamit (późnogr. heksámitos, „złożony z sześciu nici”) – tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową (bawełnianą, jedwabną lub wełnianą) uzyskiwana przez wprowadzenie między nitki osnowy i wątku dodatkowych nitek runowych w formie pętelek, które pozostawiono nierozcięte (aksamit pętelkowy) lub rozcinano (aksamit strzyżony). Produkuje się też aksamity, w których stosuje się obie te techniki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obok stał barakowóz obity w środku czerwonym aksamitem, ozdobiony dodatkowo przymocowanym na suficie ogromnym lustrem w złoconych ramach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksãmʲit, AS: aksãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamitka ż., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż., aksamicik mrz.

przym. aksamitny

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

aksamitek

jednoroczna roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; aksamitka

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. aksamitka.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Clubiona|ref=tak., pająk osiadły z rodziny nazwa systematyczna|Drassidae.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitka

1. jednoroczna roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; aksamitek;
2. wstążka z aksamitu;
3. krowiak aksamitka - grzyb jadalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wstążeczka z aksamitu, najczęściej noszona pod szyją;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Tagetes|ref=tak., kwitnąca roślina ozdobna;

(1.3) mikol. rodzaj grzyba; zob. ponurnik aksamitny.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdyby wiedział, jaki los czeka babcię Leosię, tę wyniosłą damę w pienistym żabocie i czarnej aksamitce na szyi, może nie rozpaczałby aż tak po śmierci swojej matki, umierała bowiem we własnym łóżku, pod czułą opieką synów i Lucy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitka, AS: aksãmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przym. aksamitny

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. śmierdziuszek

(1.3) krowia warga, krowi łeb, mięsicha, pieczaryca, pieczeń, psi łeb, świnka czarnokutnerowata, krowiak aksamitka, krowiak aksamitny, świnka kutnerowata, gwoździak czarnokutnerowaty, gwoździak kutnerowaty, ponurnik aksamitny

Wiktionary

aksamitnie

przysłówek

(1.1) od: aksamitny

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzemieślnik obijający meble itp. aksamitem i innymi tkaninami

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co aksamitne

Wiktionary

Patrz:
aksamitny
Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitny

1. zrobiony z aksamitu (np. aksamitny obrus);
2. mający cechy aksamitu: miękki i gładki (np. aksamitny głos)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z aksamitu

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. gładki, miękki, delikatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam aksamitną kapę na tapczan.

(2.1) Budyń ma aksamitny smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitnɨ, AS: aksãmʹitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitka ż., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zamtowy.

(2.1) delikatny, jedwabny, miły w dotyku, puszysty

Wiktionary

aksamitowiec

roślina z rodziny marantowatych, występująca w Ameryce Południowej i Wschodnich Indiach

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-05]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Maranta|ref=tak., roślina z rodziny marantowatych (nazwa systematyczna|Marantaceae|ref=tak.), rosnąca w południowej Ameryce i we wschodnich Indiach

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksel

skok w łyżwiarstwie figurowym; axel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

akselbant

wojskowy, galowy sznur naramienny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zdobiący mundur, gruby i pleciony sznur noszony na ramieniu;

Wiktionary

Akselbant (niem. Achsel – „dół pachowy”, Band – „taśma”), sznur galowy – ozdobny pleciony sznur naramienny, będący częścią stroju, głównie wojskowego. Noszone przy mundurze galowym jako odznaka początkowo członków straży przybocznej i świty (najwcześniej spotykane we Francji – od XVII wieku), następnie używane przez generałów, oficerów sztabu generalnego, adiutantów i żandarmerię. Z czasem pojawiły się we wszystkich armiach europejskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈksɛlbãnt, AS: akselbãnt

Wiktionary

aksenia

w biologii: bierna odporność roślin na czynniki patogenne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

aksentowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

akseroftol

witamina A, w organizmie zwierzęcym powstaje w wątrobie z prowitaminy A (karotenu); retinol

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Retinol (akseroftol), C_20H_29OH – organiczny związek chemiczny, alkohol nienasycony zaliczany do grupy karotenoidów, wraz z innymi retinoidami pełni funkcję witaminy A. Po raz pierwszy został wyodrębniony w 1931 roku.

Wikipedia

aksionow

nazwisko, np. Wasilij Aksionow (1932-2009), pisarz rosyjski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-02]

aksis

ssak z rodziny jeleniowatych; czytal

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-05-26]

Wikipedia

aksjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aksjalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjalny

przysł. aksjalnie

Wiktionary

aksjarchizm

pogląd filozoficzny, który zakłada, że wartości regulują lub wyjaśniają naturalny porządek rzeczy i który upatruje w moralności przyczyny przebiegu wszelkich zdarzeń

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

aksjolog

specjalista w dziedzinie aksjologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

aksjologia

nauka o wartościach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o wartościach;

(1.2) konkretny system wartości

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaksʲjɔˈlɔɟja, AS: aksʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjologiczny

Wiktionary

aksjologiczność

cecha kogoś lub czegoś powiązanego z systemem wartości

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-02]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aksjologiczne; cecha tych, którzy są aksjologiczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjologiczny

przysł. aksjologicznie

Wiktionary

aksjologiczny

dotyczący aksjologii, wynikający z aksjologii; także: nacechowany pod względem wartości, wartościujący (np. kategorie aksjologiczne)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-11]

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z aksjologią, dotyczący aksjologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjologia ż., aksjologiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kategoria aksjologiczna • system aksjologiczny

Wiktionary

aksjologizacja

proces, w którym coś zaczyna podlegać wartościowaniu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-02]

aksjoma

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. aksjomat.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. aksjomat

Wiktionary

aksjomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aksjomat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aksjomat, lecz tylko mały aksjomacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomat m.

Wiktionary

aksjomat

pewnik;
1. twierdzenie uważane za oczywiste, niepodważalne, niewymagające dowodów; dogmat;
2. w logice: założenie przyjmowane bez dowodu w systemie dedukcyjnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. log. element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

(1.2) przen. uznana prawda

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Geometria euklidesowa formułowana jest jako zbiór aksjomatów (pewników). Każde inne jej twierdzenie musi z tych aksjomatów wynikać.

(1.2) Jeśli myjesz głowę, pierzesz lub babrzesz się w pianie z ludwika, można przypuszczać, że w ośmiu przypadkach na dziesięć trzeba będzie odebrać mokrymi rękami wrażliwą na wilgoć komórkę. Taki przykład powinni dopisać w wikipedii pod słownikowym hasłem „aksjomat”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈsʲjɔ̃mat, AS: aksʹi ̯õmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomatyka ż., aksjomatyzacja ż.

:: zdrobn. aksjomacik mrz.

czas. aksjomatyzować

przym. aksjomatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. pewnik

Wiktionary

aksjomatyczny

przyjęty z założenia jako pewnik; oczywisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-09]

przymiotnik

(1.1) oparty na aksjomatach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Warunki formalne, które muszą być spełnione przez system aksjomatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ, AS: aksʹi ̯õmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomat m., aksjomatyzacja ż.

przysł. aksjomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezaprzeczalny, bezsporny

Wiktionary

aksjomatyka

ogół aksjomatów danej dziedziny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aksjomat mrz.

Wiktionary

aksjomatyzacja

ujęcie twierdzeń w jakiejś nauce w spójny system aksjomatów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postępowanie mające na celu przedstawienie danej teorii w postaci systemu aksjomatów

(1.2) efekt aksjomatyzacji (1.1)

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aksjomat mrz.

przym. aksjomatyczny

Wiktionary

aksjometr

przyrząd do nawigacji na statku, wskazujący położenie steru w stosunku do płaszczyzny symetrii okrętu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

akski

przymiotnik

(1.1) starop. z Akwizgranu, akwizgrański

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaksʲci, AS: aksʹḱi

Wiktionary

aksoida

powierzchnia zakreślana w przestrzeni przez oś obrotu poruszającego się ciała sztywnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

aksolema

Wikipedia

aksolotl

larwa płazów ogoniastych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. forma larwalna niektórych płazów zdolna do rozmnażania płciowego

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈksɔlɔtl̥, AS: aksolotl̦

Wiktionary

aksometr

przyrząd okulistyczny do pomiaru osi oka; osiomierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

akson

wypustka komórki nerwowej służąca do przewodzenia impulsów; neuryt; włókno osiowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

Wiktionary

Akson, włókno nerwowe, neuryt, włókno osiowe, wypustka osiowa – element neuronu odpowiedzialny za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek efektorowych (mięśniowych, gruczołowych). Może być okryty osłonką. Jest z reguły dłuższy od dendrytów i, w odróżnieniu od nich, w komórce występuje pojedynczo (choć może być rozgałęziony).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akson zaczyna się tzw. wzgórkiem aksonowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaksɔ̃n, AS: aksõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neuryt

Wiktionary

aksonema

część rdzenna rzęsek i wici

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

Wikipedia

aksonometr

przyrząd do wykonywania rzutów równoległych na płaszczyznę

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

aksonometria

sposób przedstawiania figur przestrzennych na płaszczyźnie (tzw. rzutni aksonometrycznej) dowolnie ustawionej względem układu osi współrzędnych przestrzennych; rzutowanie równoległe; perspektywa równoległa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten rysunek trzeba narysować w aksonometrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: aksõnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksonometryczny

Wiktionary

aksonometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. geom. związany z aksonometrią, dotyczący aksonometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksonometria ż.

Wiktionary

aksonowy

przymiotnik od: akson

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-29]

aksopodia

nibynóżki (kurczliwe wypustki ciała) u niektórych pierwotniaków

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2006-11-11]

Nibynóżki, pseudopodia (pseudo- + gr. poús, podós ‘noga’) – ruchliwe wypustki cytoplazmatyczne o zmiennym kształcie, występujące u niektórych pierwotniaków, np.: korzenionóżek (ameb), otwornic, promienic, a także w niektórych komórkach eukariotycznych, np. leukocytach i archeocytach. Spełniają zasadniczo trzy funkcje:

- lokomocyjną – umożliwiają poruszanie się ruchem pełzakowatym;

- pokarmową – umożliwiają pobieranie pokarmu na drodze fagocytozy;

- czuciową – biorą udział w odbieraniu bodźców.

Wikipedia

aksopodium

typ nibynóżki u niektórych pierwotniaków

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-04]

aksostyl

osiowa, przechodząca przez całe ciało wiciowców organella oporowa

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

aksu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

Wiktionary

- Aksu – miasto w Chinach

- Aksu – prefektura w Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang

- Aksu – miasto w Kazachstanie, obwód pawłodarski

- Aksu – osiedle typu miejskiego w Kazachstanie, obwód akmolski

- Aksu – wieś w Kazachstanie, obwód południowokazachstański

- Aksu – rzeka w Kazachstanie

- Aksu – rzeka w Chinach

- Aksu – pasmo w górach Ałtaju

- Aksu – góra w paśmie Aksu (5355 m n.p.m.)

Wikipedia

aksynit

minerał, borokrzemian wapnia, manganu, magnezu i żelaza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skład chemiczny aksynitu jest bardzo zmienny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksɨ̃ɲit, AS: aksỹńit

Wiktionary

aksynomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z rozżarzonego topora

Wiktionary

akt

1. działanie, czyn;
2. część utworu scenicznego;
3. przedstawienie nagiej postaci ludzkiej w malarstwie, rzeźbie lub fotografice;
4. różnie rozumiane pojęcie filozoficzne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czyn, działanie

(1.2) teatr. część sztuki teatralnej;

(1.3) szt. fot. zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

(1.4) urz. praw. urzędowy lub prawny dokument

(1.5) oficjalna uroczystość towarzysząca ważnemu zdarzeniu

Wiktionary

Akt (łac. actus „czyn, działanie” od ago, agere „czynić, działać, robić”) – przedstawienie nagiego ciała ludzkiego w sztuce, zazwyczaj wykonane w oparciu o studium z żywego modela. Akt jest jednym z najważniejszych tematów malarskich i fotograficznych w dziejach sztuki, oraz podstawowym tematem rzeźby. Akt może pojawić się jako samodzielny temat, bądź jako część większej kompozycji. Jest uważany za podstawę artystycznego wykształcenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marek podniósł rękę i uderzył go w akcie rozpaczy.

(1.2) W trzecim akcie nowej sztuki teatralnej główny bohater umiera.

(1.3) Artysta maluje akt młodej dziewczyny.

(1.4) Informacje na ten temat znajdują się w akcie notarialnym.

(1.5) Podczas aktu wodowania statku cały czas lało jak z cebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akt, AS: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktówka ż.

:: zdrobn. akcik m.

przym. aktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poczynanie, posunięcie, gest, przejaw

(1.5) ceremonia, uroczystość, obrzęd, obchód

Wiktionary

akta

dokument urzędowy, prawny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

(1.2) uczn. dziennik szkolny

(1.3) uczn. papierosy

Wiktionary

Akta – grupa dokumentów o podobnej treści (Akta sprawy) złączona w jeden ciąg w celu łatwiejszego ich przechowywania.

Rodzaje akt:

- akta doczesne,

- akta gruntowe,

- akta nierozpoznane,

- akta ogólne,

- akta opiekuńcze,

- akta osobowe osobiste i personalne,

- akta reponowane,

- akta stanu cywilnego

- akta szczegółowe,

- akta w rozsypce,

- akta wieczyste,

- akta własne archiwum (wytworzone przez samo archiwum).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cały czas trwają przesłuchania świadków i badania przejętych akt - zaznaczył prokurator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakta, AS: akta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokumentacja

Wiktionary

aktant

1. w gramatyce narracyjnej: wzór postaci działającej w utworze;
2. wykonawca jakiejś czynności; agens

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

akteon

w mitologii greckiej: myśliwy beocki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

andrusowaty

mający cechy andrusa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-30]

przymiotnik

(1.1) majacy cechy andrusa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrus mos., andrusiak mos.

przym. andrusowski

Wiktionary

andruszczak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andruszkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Mogiła;

Wiktionary

- Andruszkiewicz – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Andruszkiewicz:

- Adam Andruszkiewicz (ur. 1990) – polski polityk, prezes Młodzieży Wszechpolskiej, poseł na Sejm VIII kadencji

- Ewa Andruszkiewicz (ur. 1977) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

- Witold Andruszkiewicz (1917-2014) – polski ekonomista, profesor w dziedzinie ekonomiki portów morskich i żeglugi

- Zbigniew Andruszkiewicz (ur. 1959) – polski wioślarz, olimpijczyk z Moskwy

- Zenon Andruszkiewicz (1877-1953) – działacz lewicowy, uczestnik rewolucji lutowej i październikowej i wojny domowej w Rosji, komisarz Armii Czerwonej;

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od pokoleń pieczętuje się Andruszkiewiczem.

Wiktionary

andruszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Andruszowo

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

andruszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

andruszowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Andruszów

Wiktionary

andruszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andruszowem, dotyczący Andruszowa (hist. Andruszów, współcz. Andruszowo)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andruszowo n., Andruszów mrz., Andruszówka ż.

Wiktionary

andrut

wafel, delikatne ciasto w formie bardzo cienkiego płata; służy do sporządzania tzw. przekładańców; zwijany w rurki służy do napełniania masą cukierniczą lub bitą śmietaną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zob. wafel.

(1.2) kulin. wafle przekładane masą, zwykle śmietankową lub kakaową

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Moje ulubione to andruty śmietankowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãndrut, AS: ãndrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrucik mrz.

Wiktionary

andrychów

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Andrychów (dawniej też Jędr(z)ychów, łac. Andrichovia) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, nad rzeką Wieprzówką, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Andrychów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andrychów leży nad rzeką Wieprzówką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɨxuf, AS: ãndryχuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrychowianin mos., andrychowianka ż.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowianin

mieszkaniec Andrychowa

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-08-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz.

:: fż. andrychowianka ż.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowianka

mieszkanka Andrychowa

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-08-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz.

:: fm. andrychowianin mos.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowski

przymiotnik od miasta: Andrychów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andrychowem, dotyczący Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz., andrychowianin mos., andrychowianka ż.

Wiktionary

andrycz

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

andrysiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andryszczak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andryszczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andryszkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andrzej

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Andrzej – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od greckiego imienia będącego zdrobnieniem od imion złożonych zawierających wyraz aner – „człowiek, mężczyzna, taki jak mężczyzna” (inne źródło tłumaczy je też jako: „dzielny, mężny”). Pierwotny grecki Andréas, poprzez łacińskie imię Andreas, rozwinął się w języku polskim w imię Andrzej. Nosił je jeden z apostołów, brat Szymona Piotra. Imię występuje także w Biblii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Andrzej i jestem kolejarzem z podtarnowskiej miejscowości.

(1.1) W Kościele katolickim na 30 listopada przypada wspomnienie św. Andrzeja Apostoła, patrona małżeństw, rybaków, woziwodów, rzeźników i zakochanych oraz wspomagającego w sprawach matrymonialnych.

(1.1) Andrzejowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 30 listopada, a także 6 i 19 stycznia, 12 i 27 kwietnia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 listopada oraz 10 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnḍʒɛj, AS: ãnḍžei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejowa ż., Andrzejówna ż., Andrzejostwo lm m., andrzejki nmos., Andrzejów mrz., Andrzejówka ż., Andrzejki nmos., Andrzejowice nmos., andrzejowskia ż.

:: zdrobn. Andrzejek mos., Andrzejeczek mos., Andrek mos., Andruś mos.

:: fż. Andrzeja ż., Andrea ż.

przym. Andrzejowy, Andrzejkowy, Andrekowy, Andrusiowy, andrzejski, andrzejkowy

przysł. andrzejkowo

zob. Jędrzej, Ondrasz, Andrzeja, Andrea.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Jędrzej; rzad. war. Ondrasz; zdrobn. Andrzejek, Andrzejeczek, Andrek, Andruś, Jędrzejek, Jędrek, Jędruś, Jędrunio

Wiktionary

andrzeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Andrzeja, Ondrzeja, Anda – polskie imię żeńskie pochodzące od imienia męskiego Andrzej. Dzisiaj raczej rzadko spotykane (według materiałów Instytutu Języka Polskiego PAN w roku 1998 imię to nosiło 78 mieszkanek Polski). Imię było bardziej popularne w średniowieczu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Andrzeja i jestem kolejarką z Tarnowskich Gór.

(1.1) 4 lutego przypadają imieniny Andrzei i Andrzeja.

(1.1) Pani Andrzejo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈḍʒɛja, AS: ãnḍžei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrzejki nmos., Andrzejki nmos., Andrzejów mrz., Andrzejówka ż., Andrzejowice nmos.

:: war. Ondrzeja ż., Andrea ż.

:: zdrobn. Andrzejka ż., Andzia ż., Jędrzejka ż., Jędrusia ż.

:: fm. Andrzej mos., Jędrzej mos.

przym. andrzejkowy

:: gwara. przest. Andrzejowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Ondrzeja, Andrea; zdrobn. Andrzejka, Andzia, Jędrzejka, Jędrusia

Wiktionary

andrzejak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

andrzejczak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

andrzejczuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andrzejczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

andrzejek

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-30]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Andrzej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Załóż Andrzejkowi czapeczkę, bo słonko praży.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzej m., andrzejki lm.

przym. Andrzejowy, andrzejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Andrek, Andruś, Jędrzejek, Jędrek, Jędruś

Wiktionary

andrzejewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrzejewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n.

:: fż. andrzejewianka ż.

przym. andrzejewski

Wiktionary

andrzejewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrzejewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n.

:: fm. andrzejewianin m.

przym. andrzejewski

Wiktionary

andrzejewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

andrzejewo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. miasteczko na Litwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

- Andrzejewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Andrzejewo

- Andrzejewo – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin

- Andrzejewo – kolonia w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra

- Andrzejewo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki

- Andrzejewo – miasteczko na Litwie

- Andrzejewo – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim

- Andrzejewo – dawna gmina wiejska

- Andrzejewo – dawna gromada z siedzibą w Andrzejewie

Wikipedia

andrzejewski

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrzejewa

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
Andrzejewo
Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n., andrzejewianin m., andrzejewianka ż.

Wiktionary

andrzejki

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-30]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wieczór 29 listopada, w wigilię dnia św. Andrzeja

(1.2) etn. ezot. tradycyjna zabawa połączona z wróżbami odbywająca się w wieczór andrzejkowy, w której dawniej brały udział tylko panny;

Wiktionary

Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego.

Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈḍʒɛjci, AS: ãnḍžei ̯ḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejek mos., Andrzej mos., Andrzeja ż.

przym. andrzejkowy, Andrzejowy

Wiktionary

andrzejkować

potocznie: uczestniczyć w andrzejkach

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

andrzejkowie

Andrzejek z małżonką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

andrzejkowy

dotyczący andrzejek (wieczoru w przeddzień imienin Andrzeja)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-30]

andrzejostwo

Andrzej z małżonką; Andrzejowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. Andrzej z żoną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Andrzejostwo przychodzą do nas co niedzielę.

Wiktionary

Powiązane:

zob. Andrzej.

Wiktionary

andrzejowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrzejowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejów m.

:: fż. andrzejowianka ż.

przym. andrzejowski

Wiktionary

andrzejowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrzejowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejów m.

:: fm. andrzejowianin m.

przym. andrzejowski

Wiktionary

andrzejowie

Andrzej z małżonką; Andrzejostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

andrzejówka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-04]

autokrytyka

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autokuszetka

pociąg złożony z wagonów z miejscami do leżenia dla pasażerów i wagonów towarowych do przewozu samochodów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autolakier

[czytaj: ałtolakier] lakier służący do pokrywania karoserii samochodowych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

autolakiernia

[czytaj: ałtolakiernia] zakład lub pomieszczenie, w którym lakieruje się karoserie samochodów; warsztat lakierniczy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-10-05]

autolitografia

rysunek na kamieniu litograficznym wykonany przez artystę grafika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Autolitografia – litografia, stworzona przez autora – artystę grafika wprost na kamieniu litograficznym.

W XIX wieku istniało wiele zakładów litograficznych, w których rysunki stworzone przez artystów były przenoszone ręcznie przez rzemieślników-litografów (w odbiciu zwierciadlanym) na kamienie litograficzne. Takie litografie zatracały ważną cechę dzieła artysty – ślad ręki twórcy. Dlatego w końcu XIX wieku artyści-graficy (w Polsce m.in. Witold Wojtkiewicz, Leon Wyczółkowski i Kazimierz Sichulski) zaczęli tworzyć autolitografie, nanosząc obraz tuszem litograficznym lub tłustą kredką wprost na kamieniu. Musieli przy tym pamiętać, że – podobnie jak w przypadku np. drzeworytu – obraz na kamieniu, także ewent. napisy, ukaże się na wydruku w odbiciu lustrzanym.

Wikipedia

autoliza

rozkład komórek i tkanek organizmu pod wpływem własnych enzymów hydrolitycznych; samotrawienie, samorozpuszczanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

Autoliza (stgr. αυτό ‘samo’ i λύσις ‘rozszczepienie’) – enzymatyczny proces trawienia:

- wielkocząsteczkowych składników komórki (tj. białek i kwasów nukleinowych), zachodzący w obumarłych komórkach przy udziale lizosomów;

- lub całych komórek i tkanek (zarówno obcych dla organizmu, jak i własnych), zachodzący przy udziale ciał odpornościowych, zwanych autolizynami.

Wikipedia

autolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biochem. zachodzenie procesu autolizy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoliza ż.

czas. autolizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samorozpuszczanie

Wiktionary

autolock

[czytaj: ałtolok] automatyczna blokada urządzenia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

autologiczny

taki, w którym osobnik otrzymuje własne komórki macierzyste, np. przeszczep autologiczny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: przeszczep) [tevex, 2017-04-16]

autolustracja

lustracja przeprowadzona na wniosek osoby posądzonej o współpracę z komunistycznymi służbami bezpieczeństwa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - Buchmann 2009 - B. Dunaj
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

automacik

zdrobnienie od: automat

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od automat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie automat, lecz tylko mały automacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat m., automatyzowanie n.

przym. automatyczny

Wiktionary

automacja

automatyzacja;
1. zmechanizowanie jakiejś czynności;
2. wprowadzenie do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-19]

automafia

mafia działająca w przemyśle samochodowym lub handlu samochodami

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec (pod: auto-) [tevex, 2011-07-11]

automania

potocznie: mania samochodowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-02]

automaniak

potocznie: maniak samochodowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

Wikipedia

automanipulacja

nieświadoma manipulacja własną osobą

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

automapa

mapa samochodowa

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

Wikipedia

automat

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

(1.2) maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

(1.3) pot. pistolet maszynowy

(1.4) środ. mot. samochód z automatyczną skrzynią biegów

(1.5) pot. pralka automatyczna

Wiktionary

Automat (gr. αὐτόματος z αὐτο- 'samo-' i μένος 'myśl') – urządzenie, maszyna lub ich zestaw, wykonujące samoczynnie cykl czynności lub operacji określony konstrukcją lub programem, niewymagające bezpośredniego udziału człowieka. Jest to układ sekwencyjny, posiadający przynajmniej jedną pętlę sprzężenia zwrotnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wsunąłem kartę kredytową do szczeliny automatu i wprowadziłem swój PIN.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔ̃mat, AS: au̯tõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automatyzm mrz., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

:: zdrobn. automacik mrz.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny, automatyzacyjny, automatowy

przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) robot, maszyna

Wiktionary

automatowy

związany z automatem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat mrz.

Wiktionary

automatycznie

przysłówek

(1.1) techn. z udziałem automatu

(1.2) wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

(1.3) w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sterowanie sprężarką odbywa się w pełni automatycznie.

(1.2) Społeczeństwo automatycznie maluje stereotyp mężczyzn, którzy odkładają, opóźniają małżeństwo lub wybierają nieżenienie się.

(1.3) Samotna matka nie musi automatycznie przechodzić na pełny etat, gdy jej dziecko ukończy trzy lata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat mrz., automatyczność ż., automatyk mos., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzm mrz., automatyzowanie n.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mechanicznie, samoczynnie

(1.2) bezwiednie, machinalnie, mimowolnie, odruchowo, spontanicznie

(1.3) konsekwentnie

Wiktionary

automatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest automatyczne

Wiktionary

Patrz:
automatyczny
Powiązane:

rzecz. automat m., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzowanie n., automatyk mos., automatyczka ż.

czas. automatyzować ndk.

przym. automatyczny

przysł. automatycznie

Wiktionary

automatyczny

przymiotnik

(1.1) wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

(1.2) rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

(1.3) przen. wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecnie wprowadzane deszczomierze automatyczne dokonują pomiaru wysokości opadu i zapisują tę informację w pamięci elektronicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ, AS: au̯tõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyzacyjny

przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoczynny, mechaniczny

(1.2) pewny, nieuchronny, gwarantowany; pot. murowany

(1.3) mimowolny, bezwiedny, machinalny

Wiktionary

automatyk

dziedzina techniki i nauki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

automatyka

dziedzina techniki i nauki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

Wikipedia

automatyzacja

Automatyzacja – znaczne ograniczenie lub zastąpienie (proces zastępowania) ludzkiej pracy fizycznej i umysłowej przez pracę maszyn działających na zasadzie samoregulacji i wykonujących określone czynności bez udziału człowieka (czyli samoczynnych). Również zastosowanie maszyn do pracy niemożliwej do wykonania w inny sposób. Automatyzacja jest kolejnym etapem po mechanizacji, gdzie bezpośrednia praca człowieka jest niezbędna przy wytworzeniu produktu finalnego.

Wikipedia

automatyzacyjny

związany z wprowadzeniem do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-04]

automatyzm

1. odruchowe, nieświadome wykonywanie czynności;
2. w fizjologii: samoczynna, bez bodźców zewnętrznych, praca niektórych narządów, np. serca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. automat mrz., automatyzowanie n.

przysł. automatycznie

przym. automatyczny

Wiktionary

automatyzowalny

dający się automatyzować

SJP.pl za nieokreślone [maf, 2007-09-05]

automatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś automatycznym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zautomatyzowanie n., automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny, automatyzacyjny

przysł. automatycznie

Wiktionary

automechanik

potocznie: osoba zajmująca się obsługą i naprawą samochodów, mechanik samochodowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec (pod: auto-)
Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: auto- II) [tevex, 2020-02-02]

automedon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. przyjaciel i woźnica Achillesa, syn Dioresa

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|Αὐτομέδων.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Automedon

* starogrecki: (1.1) Αὐτομέδων m.

źródła.

== Automedon (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ɔːˈtɒmɪdən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Automedon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|Αὐτομέδων.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Automedon

* starogrecki: (1.1) Αὐτομέδων m.

źródła.

== Automedon (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ɔːˈtɒmɪdən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Automedon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autometamorficzny

przymiotnik od: autometamorfizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

automobil

przestarzale: auto, samochód; samojazd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. samochód

(1.2) zabytkowy lub stary samochód

(1.3) przest. duży, kryty pojazd, najpierw konny bezszynowy, następnie szynowy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszy raz w życiu jechała wspaniałym automobilem, toteż, mimo wstrząśnień nieuniknionych na obmurowaniach ścieków bocznej ulicy, miała złudzenie, iż uległa porwaniu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil, AS: au̯tõmobʹil

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobilista m., automobilistka ż., automobilizm m.

przym. automobilowy

Wiktionary

automobilista

przestarzałe: kierowca rajdowy; wyścigowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kierowca

(1.2) przest. człowiek uprawiający sporty samochodowe

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Hubert Latham był francuskim automobilistą i pionierem lotnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista, AS: au̯tõmobʹilʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobil m., automobilizm m.

:: fż. automobilistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szofer

Wiktionary

automobilizm

przestarzałe: sport samochodowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

automobilklub

klub gromadzący miłośników pojazdów mechanicznych i kierowców, zwłaszcza sportowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

automobilowy

związany z automobilem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mot. związany z automobilami, starymi samochodami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobil mrz.

Wiktionary

automorficzny

przymiotnik od: automorfizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

automorfizm

Wikipedia

autonaprawa

potocznie: naprawa samochodów; autoserwis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. naprawa samochodów

(1.2) naprawienie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Organizm człowieka od urodzenia ma tendencję do autonaprawy.

Wiktionary

autonomia

prawo do samostanowienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. częściowa niezależność;

(1.2) swoboda działania

Wiktionary

Po

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Władze obszaru, który posiada autonomię, mogą często tworzyć własne ustawodawstwo.

(1.2) Dając dziecku autonomię, nie myl jej nigdy z bezkarnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: au̯tõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autonomiczny, autonomistyczny

rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

przysł. autonomicznie

frazeologia. Autonomia Palestyńska

etymologia. etym|gr|αὐτονομία. (autonomía) ; źródłosłów dla źródło dla|ros|автономия.

uwagi. por|niepodległość.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autonomy

* białoruski: (1.1) аўтаномія ż.; (1.2) самаўрад m.

* duński: (1.1) autonomi w.; (1.2) autonomi w.

* esperanto: (1.1) aŭtonomeco

* fiński: (1.1) autonomia

* francuski: (1.1) autonomie ż.

* hiszpański: (1.1) autonomía ż.

* holenderski: (1.1) autonomie ż.

* interlingua: (1.1) autonomia

* islandzki: (1.1) sjálfsstjórn ż.; (1.2) sjálfstæði n.

* jidysz: (1.1) אויטאָנאָמיע ż. (ojtonomje); (1.2) אויטאָנאָמיע ż. (ojtonomje)

* kataloński: (1.1) autonomia ż.; (1.2) autonomia ż.

* niemiecki: (1.1) Autonomie ż.

* portugalski: (1.1) autonomia ż.

* rosyjski: (1.1) автономия ż.

* szwedzki: (1.1) autonomi w.

* turecki: (1.1) özerklik, muhtariyet, otonomi

* ukraiński: (1.1) автономія ż.

* węgierski: (1.1) autonómia

* włoski: (1.1) autonomia ż.; (1.2) autonomia ż.

źródła.

== autonomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. autonomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autonomicznie

przysłówek

(1.1) w sposób autonomiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomiczność ż.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomistycznie

Wiktionary

autonomiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autonomiczne; cecha tych, którzy są autonomiczni

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
autonomiczny
Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomista mos., autonomistka ż., autonomizowanie n.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

autonomiczny

1. oparty na autonomii, niezależny (np. autonomiczna republika);
2. autonomiczny układ nerwowy - układ nerwowy narządów wewnętrznych działający niezależnie od woli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) związany z autonomią; taki, który ma autonomię

(1.2) dotyczący autonomii w etyce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy katolicy zrozumieli autonomiczny charakter państwa, a zwłaszcza autonomiczny charakter liberalnej demokracji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ, AS: au̯tõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizacja ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n.

przysł. autonomicznie

przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samodzielny, niezależny

Wiktionary

autonomista

zwolennik autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik idei autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomiczność ż.

:: fż. autonomistka

przym. autonomistyczny, autonomiczny

Wiktionary

autonomistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka autonomii, np. politycznej, gospodarczej lub kulturowej

Wiktionary

Patrz:
autonomista
Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) автономистка ż.

* słowacki: (1.1) autonomistka ż.

źródła.

== autonomistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autonomistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) автономистка ż.

* słowacki: (1.1) autonomistka ż.

źródła.

== autonomistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autonomistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autonomistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autonomistami, dotyczący autonomistów, autonomizmu, dążenia do autonomii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizowanie n.

czas. autonomizować ndk.

przym. autonomiczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

autonomizacja

proces uzyskiwania autonomii przez jakieś terytorium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

Wikipedia

autonomizm

autonomia; samodzielne działanie, niezależność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Autonomizm – nurt radykalnie lewicowej myśli politycznej, powstały w latach 60. XX wieku we Włoszech jako kontynuacja ruchu komunizmu robotniczego (wł. operaismo). Z czasem ruch ten zasymilował wiele elementów myśli anarchistycznej, łącząc je z marksizmem. Grupy powołujące się na różnie rozumiany autonomizm pozostają czynne przede wszystkim w Niemczech, Danii, Włoszech i Francji.

Wikipedia

autonomizować

1. nadawać jakiemuś terytorium autonomię;
2. autonomizować się - uzyskiwać autonomię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autonomizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. polit. nadawanie jakiemuś podmiotowi autonomii

(1.2) książk. traktowanie jakichś zjawisk, procesów itp. jako samodzielnych i niezależnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż.

czas. autonomizować ndk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) usamodzielnianie

Wiktionary

autoocena

ocena wystawiana sobie przez samego siebie

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: zapożyczenia) [greenpoint, 2007-01-16]

autoodszkodowanie

odszkodowanie za uszkodzenie, zniszczenie, utratę itp. samochodu

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

autoogumienie

potocznie: ogumienie samochodu

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - D. Podlawska, M. Świątek-Brzezińska (pod: auto-) [tevex, 2017-01-11]

autooksydacyjny

przymiotnik od: autooksydacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

autookulary

tekturowa osłona przez rażącym światłem słonecznym, zakładana na przednią szybę samochodu

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [greenpoint, 2006-05-02]

autoparodia

parodia własnego utworu, własnego stylu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

autopasta

pasta do czyszczenia samochodów; pasta samochodowa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-04]

autopastisz

świadome naśladowanie własnego stylu przez twórcę, np. pisarza, reżysera itp.

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

autopercepcja

sposób, w który odbieramy samych siebie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

Teoria spostrzegania siebie, teoria autopercepcji – stworzona przez Daryla Bema teoria próbująca wyjaśnić proces samopoznawania (zbierania informacji na temat własnej osoby i tworzenia wyobrażenia siebie). Podstawowym założeniem teorii jest twierdzenie, że podczas poznawania siebie ludzie dokonują takich samych zabiegów jak przy poznawaniu (rozumieniu) innych ludzi – poprzez obserwowanie i wnioskowanie z tych obserwacji.

Wikipedia

autopilot

mechanizm komputerowy przejmujący w samolocie, samochodzie, statku itp. pewne funkcje osoby sterującej, np. utrzymywanie na wyznaczonym kursie, stabilizowanie wysokości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

autoplagiat

1. plagiatowanie własnego utworu;
2. utwór powstały w wyniku powtórzenia własnego dzieła bez podania źródła

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-11-25]

Autoplagiat – powtórne opublikowanie fragmentów własnych wcześniej opublikowanych utworów jako utworów nowych, bez podania o tym informacji. Autoplagiat bywa naganną praktyką w dziedzinach, w których istotna jest oryginalność (np. nauka).

Autoplagiat nie jest rodzajem plagiatu, a zbieżność nazw jest myląca. W przypadku plagiatu plagiator wykorzystuje cudzy utwór, podając się za jego autora. Tym samym narusza jego osobiste prawa autorskie. Ponieważ autor zawsze pozostaje właścicielem osobistych praw autorskich do utworu, to autoplagiat nie może ich naruszać.

Wikipedia

autoplastyczny

przymiotnik od: autoplastyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

autoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; fizjoplastyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autopoliploidalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopoliploidalne

Wiktionary

Patrz:
autopoliploidalny
Powiązane:

przym. autopoliploidalny

przysł. autopoliploidalnie

Wiktionary

autopoliploidalny

przymiotnik od: autopoliploid

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

autopompa

Wikipedia

autoportrecik

zdrobnienie od: autoportret

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

autoportret

portret autorstwa osoby namalowanej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) portret artysty wykonany przez siebie samego;

Wiktionary

Autoportret, portret własny – portret artysty wykonany przez niego samego; może nim być obraz, rzeźba, fotografia.

Pierwsze autoportrety pojawiły się w średniowieczu, a rozpowszechniły się pod koniec tej epoki. Na początku renesansu artyści swoje autoportrety włączali do malowanych przez siebie scen. Wraz z zanikaniem pojmowania roli artysty jako rzemieślnika, wykształcał się samodzielny autoportret (np. u Albrechta Dürera).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obraz „Mężczyzna w turbanie” Jana van Eycka to prawdopodobnie autoportret artysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈpɔrtrɛt, AS: au̯toportret

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. autoportrecik m.

przym. autoportretowy

Wiktionary

autoportretowy

związany z autoportretem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

autoprezentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób, w jaki ktoś świadomie przedstawia się innym, prezentacja siebie

Wiktionary

Autoprezentacja – sposób, w jaki każdy człowiek poprzez swoje wypowiedzi, zachowania i sygnały niewerbalne komunikuje na zewnątrz kim jest, albo za kogo chciałby być uważany. Autoprezentacja jest podejmowana również w sytuacjach, które nie przynoszą namacalnych zysków, ale pozwalają budować pozytywną opinię o sobie u innych, dzięki czemu jednostka może kształtować i podtrzymywać swoją pożądaną tożsamość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.

Wiktionary

autopromocja

1. promocja własnej osoby, umiejętności itp.;
2. promocja własnych produktów lub usług w ramach własnych środków promocji (np. promocja innych czasopism wydawnictwa w jednym z czasopism)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

Wikipedia

autopromocyjny

przymiotnik od: autopromocja

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

autopropaganda

rozpowszechnianie własnych dokonań, poglądów itp. przez przedstawianie tego w korzystnym świetle

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-04]

autoprotoliza

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autojonizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

Autodysocjacja (autojonizacja, autoprotoliza) – rodzaj dysocjacji elektrolitycznej, w której czysty związek chemiczny w postaci cząsteczkowej rozpada się na jony pod wpływem innych cząsteczek tego samego związku, pełniąc przy tym rolę zarówno kwasu jak i zasady. Autodysocjacja jest możliwa, gdy cząsteczki związku mają budowę polarną.

Wikipedia

autoprzeciwciało

Wikipedia

autoprzeszczep

przeszczep organów lub komórek, w którym biorca jest jednocześnie dawcą

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

autopsja

1. stwierdzenie czegoś poprzez własną (naoczną) obserwację; oględziny
2. badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci i okoliczności jej towarzyszących; sekcja zwłok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sekcja zwłok;

(1.2) własne doświadczenie

Wiktionary

Sekcja zwłok (łac. sectio: cięcie, rozcięcie), autopsja (stgr. αὐτοψία autopsia: zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Autopsję przeprowadza się zarówno w celach naukowych, jak i ze względów procesowych i sądowych.

(1.2) Znam to z autopsji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔpsʲja, AS: au̯topsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badanie post mortem, obdukcja zwłok, sekcja zwłok

Wiktionary

autopsyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopsyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autopsyjny

przysł. autopsyjnie

Wiktionary

autor

1. twórca dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. inicjator, projektodawca;
3. wykonawca jakiejś czynności, np. autor kradzieży; sprawca

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2014-07-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca, wynalazca, założyciel

(1.2) pisarz

(1.3) praw. oskarżyciel, powód, poprzedni właściciel

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój sąsiad jest autorem wielu zagadek szachowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔr, AS: au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorstwo n., autoryzacja ż., autoryzowanie n.

:: fż. autorka ż.

czas. autoryzować ndk.

przym. autorski, autoryzacyjny

przysł. autorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) twórca, inicjator, kreator, pomysłodawca, projektodawca; pisarz

Wiktionary

autoradiografia

metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Autoradiografia – metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie.

Autoradiografię wykonuje się pozostawiając na pewien czas kliszę rentgenowską przyłożoną ściśle do przedmiotu lub pokrywając próbkę emulsją światłoczułą. Wywołana emulsja ujawnia rozkład substancji promieniotwórczych w przedmiocie (autoradiogram). W technice autoradiografii oprócz klisz rentgenowskich można wykorzystywać również inne systemy detekcji promieniowania.

Wikipedia

autoradiogram

przyrząd dzięki któremu można zobrazować rozkład substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

autorament

1. rodzaj zaciągu w dawnym wojsku polskim;
2. przenośnie: rodzaj, typ

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

autoramentowy

związany z autoramentem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autoreferat

sprawozdanie z własnej pracy badawczej lub streszczenie własnych tekstów publicystycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autoreferencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɛfɛˈrɛ̃nts̑ʲja, AS: au̯toreferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autoreferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoodnoszenie się, samoreferencja

Wiktionary

autorefleksja

zastanowienie się, moment zadumy nad własnym postępowaniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. refleksja nad samym sobą; introspekcja

(1.2) myśl wynikająca z refleksji (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorefleksyjny

Wiktionary

autorefleksyjny

przymiotnik od: autorefleksja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autorefraktometr

zautomatyzowany przyrząd okulistyczny do badania właściwości refrakcyjnych oczu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

autoregeneracja

samorzutne odradzanie się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

autoregulacja

automatyczna regulacja czegoś, zdolność tego do samoczynnej korekty działania w razie jakichś nieprawidłowości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autoregulacyjny

przymiotnik od: autoregulacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

autoreklama

1. reklamowanie samego siebie (swoich dzieł, osiągnięć itp.);
2. reklamowanie swojej firmy i jej wyrobów, zwłaszcza gdy nie wypada tego czynić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reklamowanie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Początkowo sprawa wyglądała na żart gazety i autoreklamę ciemnoskórej, zamieszkałej w Londynie rosyjskiej fotomodelki Angeli Ermakowej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoreklama

Wiktionary

autoreklamiarski

przymiotnik od: autoreklama

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

autoresponder

w informatyce: program współpracujący z serwerem poczty elektronicznej, umożliwiający automatyczne podjęcie różnych działań w stosunku do przychodzących e-maili

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Autoresponder – program lub opcja w programie służąca do automatycznego odpowiadania rozmówcy - przy próbie kontaktu wysyła jako odpowiedź wiadomość o ustalonej z góry treści.

Często występuje jako opcja w programie pocztowym umożliwiająca szybkie wysłanie odpowiedzi do nadawcy e-maila. Jest także wykorzystywany w komunikatorach internetowych oraz na IRC-u jako informacja dla nadawcy wiadomości, że adresata nie ma w danej chwili przy komputerze.

Wikipedia

autorewers

automatyczne odtwarzanie drugiej strony kasety w radioodtwarzaczach kasetowych

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

autoriksza

zmotoryzowana wersja rikszy, używana jako taksówka w niektórych krajach azjatyckich; tuk-tuk

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

Wikipedia

autorka

1. twórczyni dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. sprawczyni, inicjatorka, projektodawczyni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: autor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na szczególne uznanie zasługuje dbałość autorek o to, by teksty podręcznikowe odpowiadały zainteresowaniom studentów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor m., autorstwo n.

przym. autorski

Wiktionary

autorodeo

zawody, w których kierowcy próbują zniszczyć lub unieruchomić samochody przeciwników uderzeniami własnego pojazdu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-05]

Wikipedia

autorotacja

1. samoczynne, stałe obracanie się samolotu lub szybowca względem osi wzdłużnej;
2. obracanie się nienapędzanego wirnika wiropłatu pod wpływem ukośnego opływu aerodynamicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Autorotacja – zjawisko polegające na samoczynnym obrocie wirnika nośnego wiropłatów, np. śmigłowca czy wiatrakowca, wywołane ruchem wiropłata względem powietrza. W czasie autorotacji wirnik nośny nie ma mechanicznego połączenia z zespołem napędowym wiropłata, co jest sytuacją typową dla wiatrakowca i awaryjną dla śmigłowca.

Wikipedia

autorotacyjny

przymiotnik od: autorotacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autorski

przymiotnik od: autor

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2012-03-19]

przymiotnik

(1.1) związany z autorem

(1.2) realizowany według własnego pomysłu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Obecnie posiada autorską pracownię malarstwa i jest profesorem ASP w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔrsʲci, AS: au̯torsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor m., autorka ż., autorstwo n., autoryzowanie n.

czas. autoryzować

przysł. autorsko

Wiktionary

autorstwo

bycie autorem; fakt, że ktoś jest autorem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fakt bycia twórcą dzieła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Liczne opracowania przypisują mu autorstwo dzieła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor m., autorka ż.

przym. autorski

Wiktionary

autorytarnie

przysłówek

(1.1) w sposób autorytarny

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorytarny

rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

autorytarność

narzucanie swojej woli innym, zmuszanie ich do posłuszeństwa

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-23]

autorytarny

1. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytatywny;
2. osobowość autorytarna - w psychologii: osobowość charakteryzująca się ślepym oddaniem autorytetom, łaknąca silnego przywództwa, zwalniającego ją z konieczności podejmowania decyzji, odznaczająca się uproszczonym postrzeganiem świata (dzieli się on na swoich i obcych)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

przymiotnik

(1.1) polit. dotyczący autorytaryzmu

(1.2) narzucający swoją wolę, opinię

(1.3) oparty na czyimś autorytecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W krajach zachodnich dominuje konsumpcyjność i permisywizm, u nas odczuwa się spotęgowane następstwa systemu autorytarnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytaryzm mrz., autorytet mrz.

przysł. autorytarnie

Wiktionary

autorytaryzm

1. system rządów opartych na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywających władzy;
2. w psychologii: bycie autorytarnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nawyki autorytaryzmu, serwilizmu i posłuszeństwa przygotowały grunt pod załamanie demokracji i nadejście dyktatury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytatywność ż., autorytet m.

przym. autorytarny, autorytatywny

przysł. autorytarnie, autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) despotyzm, totalitaryzm

Wiktionary

autorytatywnie

przysłówek sposobu

(1.1) od: autorytatywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy mógłbyś rozpatrzyć autorytatywnie tę zagmatwaną sprawę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvʲɲɛ, AS: au̯torytatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytet m., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

przym. autorytatywny

Wiktionary

autorytatywność

1. cieszenie się autorytetem, uznaniem;
2. pewność siebie, stanowczość nieznosząca sprzeciwu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorytatywny

przysł. autorytatywnie

rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pewność, miarodajność, wiarygodność

Wiktionary

autorytatywny

1. pewny, miarodajny, wiarogodny
2. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) oparty na wiarygodnym autorytecie

(1.2) władczy, stanowczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To przecież rewelacyjny dokument, wielce autorytatywna ocena przedstawiona Papieżowi.

(1.2) Narrator jest na ogół postacią autorytatywną; rości sobie prawo do wszechwiedzy, wobec odbiorcy przyjmuje postawę protekcjonalną lub częściej – opiekuńczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ, AS: au̯torytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytet mrz., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pewny, wiarygodny, fachowy, miarodajny

(1.2) autorytarny, samowładny, dyktatorski, totalitarny, hegemonistyczny, bezwzględny, władczy

Wiktionary

autorytet

1. powszechnie uznana czyjaś powaga, wpływ, znaczenie; posłuch, poważanie, szacunek, respekt;
2. człowiek mający duże poważanie ze względu na swą wiedzę lub postawę moralną, stawiany za wzór do naśladowania, mający wpływ na postawy i myślenie innych ludzi; chodząca encyklopedia, augur;
3. ciesząca się dużym szacunkiem instytucja, doktryna, pismo itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wpływ osobisty, powaga, prestiż

(1.2) człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przypadki pedofilii wśród duchownych podkopały autorytet Kościoła katolickiego.

(1.2) Jan Paweł II jest dla mnie największym autorytetem moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈrɨtɛt, AS: au̯torytet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytaryzm m.

przym. autorytatywny, autorytarny

przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atencja, estyma, respekt, szacunek, poważanie, kresy|uważanie.

Wiktionary

autoryzacja

oficjalna zgoda autora, udzielającego wywiadu lub kogoś, kto ma prawo dysponowania dziełem, produktem itp. na publikację dzieła, użytkowanie produktu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

(1.2) telew. akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła

(1.3) zezwolenie producenta na prowadzenie działalności w jego imieniu

(1.4) inform. proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autor mos., autoryzowanie odczas.

czas. autoryzować ndk.

przym. autoryzowany, nieautoryzowany

Wiktionary

autoryzacyjno-rozliczeniowy

służący autoryzacji i rozliczeniu (np. centrum autoryzacyjno-rozliczeniowe)

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-09-23]

autoryzacyjny

przymiotnik od: autoryzacja

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

autoryzować

1. zatwierdzać (zatwierdzić), zezwalać (zezwolić);
2. zezwalać (zezwolić) przedsiębiorstwu na posługiwanie się określoną marką, dawać (dać) swoje pełnomocnictwo;
3. zezwalać (zezwolić) na wydanie, przekład swojego dzieła

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-06-20]

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautoryzować)

(1.1) zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziennikarz ma obowiązek autoryzować jedynie wypowiedzi rozmówcy podawane in extenso.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoryzowanie n., autor mos., autoryzacja ż.

czas. zautoryzować dk.

przym. autoryzacyjny, autoryzowany, autorski

Wiktionary

autoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie autoryzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoryzacja ż., autor mos.

czas. autoryzować

przym. autoryzacyjny, autorski

Wiktionary

autosacrum

[czytaj: ałtosakrum] uroczystość poświęcenia samochodów

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2017-12-29]

autosalon

potocznie: salon samochodowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

autosan

autobus lub inny pojazd marki Autosan

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

Wikipedia

autosanie

sanie poruszane za pomocą silnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autosemantyczny

wyraz autosemantyczny (samoznaczący) - wyraz znaczeniowo samodzielnie informujący o obiektach występujących w rzeczywistości

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

autoservice

[czytaj: autoserwis] autoserwis;
1. naprawa samochodów;
2. warsztat zajmujący się naprawą samochodów

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - D. Podlawska, M. Świątek-Brzezińska [tevex, 2017-01-11]

autoserwis

1. naprawa samochodów; autonaprawa;
2.warsztat zajmujący się naprawą samochodów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autosklep

potocznie: sklep samochodowy

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: hybrydy językowe) [koalar, 2007-11-07]

autoskopia

zaburzenie czucia ustrojowego wiążące się z przeświadczeniem, że jakiś organ ciała lub całe ciało uległo podwojeniu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

Wikipedia

autosom

chromosom niebędący chromosomem płci

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-24]

Wikipedia

autostart

początek jakiegoś działania; samostart

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: samostart) [tevex, 2017-06-07]

Wikipedia

autostereotyp

stereotyp odnoszący się do własnej grupy społecznej, własnej osoby, własnego narodu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Autostereotyp – stereotyp, wyobrażenie o sobie lub własnej grupie społecznej lub narodowej, tak pozytywne, jak i negatywne, o jej zaletach i wadach. Samoocena własnej grupy, do której przyrównujemy przedstawicieli innych grup.

W badaniach przeprowadzonych przez CBOS w 2015 roku wśród Polaków wskazano na następujące cechy:

- pracowitość (25%)

- malkontenctwo (17%)

- dobroć (12%)

Wikipedia

autostop

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ze dwa lata temu pojechaliśmy z Hirkiem autostopem do Medziugorie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔstɔp, AS: au̯tostop

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostopowicz m., autostopowiczka ż.

przym. autostopowy

Wiktionary

autostopem

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autostopowicz

osoba podróżująca autostopem; stopowicz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto podróżuje autostopem

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑, AS: au̯tostopovʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m.

:: fż. autostopowiczka ż.

przym. autostopowy, autostopowiczowy

Wiktionary

autostopowiczka

kobieta podróżująca autostopem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która podróżuje autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔpɔˈvʲiʧ̑ka, AS: au̯tostopovʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m.

:: fm. autostopowicz

przym. autostopowy

Wiktionary

autostopowiczowy

rzadko: odnoszący się do autostopowicza, autostopu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-05]

autostopowy

związany z autostopem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) dotyczący autostopu, związany z autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvɨ, AS: au̯tostopovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m., autostopowicz m., autostopowiczka ż.

Wiktionary

autostrada

droga wielopasmowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

Wiktionary

Niemal każde państwo na świecie posiada w swoim prawodawstwie własną, ustawową definicję pojęcia autostrada [w Polsce określają ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1376, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.) – zobacz więcej ].

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatnio wybudowana autostrada, połączyła Poznań z Nowym Tomyślem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈstrada, AS: au̯tostrada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostradówka ż.

przym. autostradowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|autobana.

Wiktionary

autostradówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. policja autostradowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostrada ż.

przym. autostradowy

Wiktionary

autostradowy

związany z autostradą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

(1.2) o obwodnicy miasta: będąca autostradą, klasyfikowana jako autostrada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostrada ż., autostradówka ż.

Wiktionary

autostrzykawka

strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autozastrzyk

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

Ampułkostrzykawka, ampułka-strzykawka, strzykawkoampułka – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia.Odmianą ampułkostrzykawki jest autostrzykawka z automatycznym (zwykle sprężynowym) wypychaniem cieczy do iniekcji. Szczególnym rodzajem autostrzykawki są peny insulinowe.

Wikipedia

autostylia

przyrośnięcie chrząstki podniebienno-kwadratowej do mózgoczaszki

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

Autostylia – typ połączenia łuku żuchwowego z mózgoczaszką, polegający na przyrośnięciu chrząstki podniebienno-kwadratowej (łac. palatoquadratum) na całej długości, od spodu i z boku, do mózgoczaszki. Następuje zrośnięcie obu chrząstek żuchwowych na przedzie. Łuk gnykowy pozostaje mocno rozwinięty. Ten typ połączenia wzmacnia zgryz, co umożliwia zwierzęciu rozcieranie twardego pokarmu (mięczaki i skorupiaki w twardych pancerzach).

Wikipedia

autosugestia

wmawianie czegoś samemu sobie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. wmawianie czegoś sobie samemu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔsuˈɡɛstʲja, AS: au̯tosugestʹi ̯a

Wiktionary

autosyfon

Syfon – grubościenna butla (zwykle szklana) do napojów gazowanych (zwłaszcza popularnej kiedyś wody sodowej), posiadająca urządzenie zamykające, po którego otwarciu ciśnienie gazu wewnątrz butli wypycha płyn na zewnątrz. Syfon został wynaleziony we Francji w XIX w.

Wikipedia

autoszczepionka

szczepionka wytworzona z antygenów drobnoustrojów osoby chorej, podawana tej samej osobie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

autoszkic

szkic autoportretu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

autoszkoła

szkoła jazdy samochodem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-04-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szkoła nauki jazdy

Wiktionary

autoszrot

złomowisko samochodów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szrot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔʃrɔt, AS: au̯tošrot

Wiktionary

autoszyba

potocznie: szyba samochodu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: hybrydy językowe, norma językowa, postawy wobec języka) [tevex, 2014-06-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pot. szyba samochodowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈʃɨba, AS: au̯tošyba

Wiktionary

autoszyderczy

szydzący sam z siebie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

autoteliczność

Wikipedia

Patrz:
autoteliczny

autoteliczny

1. będący celem samym w sobie;
2. będący wartością samą w sobie, tłumaczący się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla siebie

(1.2) szt. taki, który jest wartością samą w sobie, usprawiedliwiającym się, tłumaczącym się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Operetka czy balet są bardziej autoteliczne niż literatura społecznie zaangażowana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔtɛˈlʲiʧ̑nɨ, AS: au̯totelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoteliczność ż.

przysł. autotelicznie

Wiktionary

autotematyczny

mający za temat samego siebie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

autotematyzm

tendencja do wypowiadania refleksji na temat procesu powstawania dzieła, sposobów i celów pisania i uczynienie z tego tematu utworu; jest charakterystyczny dla różnych rodzajów literackich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

autotomia

reakcja obronna zwierzęcia polegająca na odrzuceniu przez nie części ciała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

Wiktionary

Autotomia (z greckiego αυτοτομία – samooddzielanie się) – fizjologiczna reakcja obronna występująca głównie wśród bezkręgowców oraz jaszczurek, polegająca na odruchowym odrzuceniu przez zwierzę części ciała, kiedy jest ono w niebezpieczeństwie, najczęściej podczas ucieczki przed drapieżnikiem lub w reakcji na niekorzystne warunki środowiskowe. Odrzucona przez zwierzę część ciała jest zazwyczaj w większym lub mniejszym stopniu regenerowana.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autotopagnozja

choroba polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała; somatotopagnozja

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

autotransformator

transformator o jednym uzwojeniu, w którym część uzwojenia jest wspólna dla obwodów pierwotnego i wtórnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Autotransformator to specjalny transformator, w którym jest tylko jedno uzwojenie spełniające jednocześnie rolę pierwotnego i wtórnego. Autotransformator może posiadać przekładnię stałą (stały stosunek liczby zwojów uzwojeń pierwotnego i wtórnego) lub też zmienną.

Wikipedia

autotransfuzja

Wikipedia

autotransplantacja

przeszczepienie tkanek lub części jakiegoś organu w obrębie tego samego organizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

autotrof

organizm zdolny do wytwarzania materii organicznej ze związków nieorganicznych, przede wszystkim z dwutlenku węgla i wody; organizm autotroficzny, organizm samożywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Autotrofizm, samożywność (gr. autós - sam, trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczy, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotrofia

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofizm, samożywność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Autotrofizm, samożywność (gr. autós - sam, trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczy, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotroficzny

o roślinach zielonych, niektórych bakteriach i glonach: wytwarzający niezbędne do życia substancje organiczne ze związków nieorganicznych; samożywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-01-09]

przymiotnik

(1.1) biol. zob. samożywny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autotrofizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samożywny

Wiktionary

autotrofizm

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofia, samożywność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Autotrofizm, samożywność (gr. autós - sam, trophikós - odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczy, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotune

[czytaj: ałtotjun] środowiskowo: oprogramowanie do korekcji wysokości dźwięku, powszechnie stosowane w muzyce rozrywkowej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

autotypia

fotochemiczna technika stosowana w poligrafii, pozwalająca przygotować formę drukową dla ilustacji barwnych i półtonowych odbijanych metodą druku wypukłego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

autousługi

potocznie: usługi motoryzacyjne

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i kłopotliwych - PWN 2010 - M. Bańko (ndpl) [tevex, 2020-10-07]

autouzupełnianie

dynamiczne uzupełnianie wpisywanych przez użytkownika wyrazów lub fraz

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-08]

Autouzupełnianie (ang. autocomplete) lub uzupełnianie wyrazów (ang. word completion) – dynamiczne uzupełnianie często wykorzystywanych wyrazów lub całych fraz w trakcie ich wpisywania przez użytkownika w celu przyspieszenia szybkości wprowadzania tekstu. Autouzupełnianie, bazując na predykcji, umożliwia podpowiadanie użytkownikowi wyrazu lub frazy, którą ten ma zamiar wpisać, bez faktycznego wpisywania jej w całości.

Wikipedia

autować

1. w sporcie: zagrywać piłkę tak, że opuszcza ona pole gry;
2. potocznie: izolować;
3. potocznie: ujawniać czyjąś nieheteroseksualną orientację;
4. autować się - potocznie:
a) izolować się;
b) opuszczać jakieś miejsce;
c) wycofywać się z czegoś;
d) ujawniać swoją nieheteroseksualną orientację

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

autowagon

wagon motorowy do przewożenia pasażerów i ładunków; autodrezyna

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

autowalidacja

samoczynne sprawdzenie prawidłowości działania czegoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-24]

autowizerunek

sposób, w jaki dana osoba postrzega i przedstawia samego siebie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [meg, 2018-11-27]

autowy

przymiotnik od: aut

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

przymiotnik

(1.1) sport. związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aut n./mrz.

Wiktionary

autozastrzyk

1. strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autostrzykawka;
2. wstrzyknięcie leku do organizmu za pomocą tej strzykawki

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

autożyro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autogiro

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-13]

Wiatrakowiec, autożyro – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), z rodziny wiropłatów, wyposażony w wirnik nośny i śmigło napędowe (pchające lub ciągnące). Wirnik nie jest napędzany silnikiem, lecz obraca się dzięki autorotacji, powstającej w wyniku postępowego ruchu (wywoływanego śmigłem) wiropłata względem powietrza. Czasem jako napęd wiatrakowca może służyć holujący pojazd naziemny lub nawodny. Z powodu konieczności zapewnienia ciągłego nadmuchu powietrza na wirnik nośny, wiatrakowiec – w odróżnieniu od innych wiropłatów – nie może wykonywać zawisu. Wiatrakowce posiadają cechy krótkiego startu i lądowania (STOL).

Wikipedia

autsajder

[czytaj: ałtsajder] outsider;
1. człowiek nieakceptowany przez jakąś społeczność; wyrzutek;
2. osoba stojąca z boku, samowolnie izolująca się od społeczeństwa; samotnik;
3. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabsi od najlepszych w wyścigach, rozgrywkach, zawodach itp., mający niewielkie szanse na zwycięstwo;
4. przedsiębiorca kapitalistyczny nienależący do monopolu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-11]

Wikipedia

autsajderka

żeńska forma od autsajder; kobieta nieakceptowana przez jakąś grupę lub izolująca się od niej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-11]

autun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Wiktionary

Autun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 906 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Autun plasuje się na 10. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 6.).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autunit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Augustodun

Wiktionary

autunit

minerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; otunit

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO_4][UO_2]2 • 8 -12H_2O;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Autun n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) otunit

Wiktionary

autyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autystka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autysta m., autystka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autystka

Wiktionary

autyczny

autystyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-09]

autyk

osoba dotknięta autyzmem, autysta, autystyk

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lubię się izolować, więc chyba jestem autykiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autysta m., autystka ż., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autysta

Wiktionary

autysta

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autystyk

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś jego nazwisko funkcjonuje jako rzeczownik opisujący „autystów wysokofunkcjonujących” i nikt nie mówi już o eksterminacji „życia niewartego życia”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autystka ż., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autyk

Wiktionary

autystka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [scaevus, 2006-12-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opisując tutaj różne wątki autyzmu i tkając jego materię na waszych oczach, zastanawiam się, czy ja kiedykolwiek byłam autystką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autysta m., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autyczka

Wiktionary

autystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autystyczne; cecha tych, którzy są autystyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

autystyczny

autyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-09]

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) psych. będący w spektrum autyzmu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Kuba nie jest niegrzeczny, tylko lekko autystyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ, AS: au̯tystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autysta m., autyk m., autystka ż., autyczka ż., autystyczność ż.

przym. autyczny

przysł. autystycznie, autycznie

Wiktionary

autystyk

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autysta

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-04-16]

autyzm

skomplikowany zespół upośledzenia rozwoju, polegający na zamykaniu się w świecie własnych przeżyć, oderwaniu się od rzeczywistości; objaw schizofrenii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. psych. zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

Wiktionary

Autyzm dziecięcy, autyzm wczesnodziecięcy (łac. autismus infantum), zespół Kannera – należące do spektrum zaburzeń autystycznych złożone zaburzenie rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się zakłóceniami zdolności komunikowania uczuć i budowania relacji interpersonalnych, zubożeniem i stereotypowością zachowań oraz trudnościami z integracją wrażeń zmysłowych. Alienacja w świecie własnych przeżyć sprawiła, że zaburzenie to nazwano autyzmem, od stgr. αὐτός (autós), co oznacza „sam” (nie należy go jednak mylić z autyzmem schizofrenicznym – terminem wprowadzonym do psychiatrii przez Eugena Bleulera). Obecnie autyzm dziecięcy przestał być samodzielną jednostką nozologiczną: w ICD-11 i DSM-5 został zastąpiony szerszą kategorią diagnostyczną zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Echolalia jest cechą charakterystyczną dla autyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɨsm̥, AS: au̯tysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autystka ż., autysta mos., autyk m., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

auxerre

[czytaj: osER] miasto we Francji

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [greenpoint, 2006-12-18]

Auxerre (wym. [o.'sɛʁ]) – miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 38 819 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 777 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Auxerre plasuje się na 4. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 29.).

Wikipedia

auzoński

przymiotnik

(1.1) starop. łaciński

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈzɔ̃j̃sʲci, AS: au̯zõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

auł

azjatycka osada górska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

Wiktionary

Auł – podstawowa jednostka społeczna funkcjonująca przez tysiące lat na terenie Wielkiego Stepu, składająca się z od 20 do 100 pasterzy z rodzinami.

W obrębie jednego aułu żyły blisko ze sobą spokrewnione rodziny, które posiadały wspólną własność i wspólną odpowiedzialność stado bydła, owiec i koni. Prywatną natomiast własnością poszczególnych rodzin były zwykle specjalne namioty – jurty wraz z zawartością.

Wikipedia

aval

poręczenie na wekslu lub czeku; awal

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Awal (z fr. aval, poręczenie wekslowe) – czynność prawna polegająca na przyjęciu przez poręczającego (awalistę) solidarnej odpowiedzialności za dług osoby podpisanej na wekslu. Awalista odpowiada za zapłatę weksla w przypadku, gdy osoba, za której dług wekslowy poręczył nie wywiązała się ze spłaty zobowiązania. Awal może dotyczyć całości lub części sumy wekslowej i każdej osoby podpisanej na wekslu; konieczne jest wówczas ujawnienie tego ograniczenia w treści weksla.

Wikipedia

avalanche

[czytaj: Awalansz] samochód typu Chevrolet Avalanche

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-07-22]

Wikipedia

avalon

[czytaj: Awalon]
1. w mitologii celtyckiej: raj lub kraina zmarłych wyobrażane jako wyspa na mitycznym Morzu Zachodnim;
2. półwysep w Nowej Funlandii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

bezsznurowy

przymiotnik

(1.1) telekom. techn. nie wymagający kabla do działania, bezprzewodowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sznur mrz., sznurowadło n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezprzewodowy

Wiktionary

bezszumny

niepowodujący szumu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezszwowy

niemający szwów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

Wiktionary

Powiązane:

czas. szyć

Wiktionary

bezszybny

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma szyb

Wiktionary

bezszynowy

o środku lokomocji: nieporuszający się po szynach, niewymagający infrastruktury szynowej do przemieszczania się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) niewykorzystujący szyn do poruszania się

Wiktionary

bezszypułkowy

przymiotnik

(1.1) bot. niemający szypułek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szypułka ż.

Wiktionary

bezsłowny

niewyrażony słowami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

przymiotnik

(1.1) wyrażony lub odbywający się bez użycia słów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) milczący

Wiktionary

beztalencie

1. człowiek niemający talentu;
2. brak talentu;
3. rzecz wykonana bez talentu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-05]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. człowiek bez talentu

(1.2) pogard. brak talentu

(1.3) pogard. rzecz zrobiona bez talentu

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztalentny

Wiktionary

beztalentny

przymiotnik

(1.1) rzad. pozbawiony talentu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztalencie n.

Wiktionary

beztarczowce

gromada małych mięczaków bez muszli; bezpłytkowce, beztarczowe

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.

Wikipedia

beztarczowe

gromada małych mięczaków bez muszli; bezpłytkowce, beztarczowce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.

Wikipedia

beztekstylny

nietekstylny;
1. taki, w którym należy przebywać bez ubrania;
2. niemający na sobie ubrania

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2017-12-29]

bezterminowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezterminowe; cecha tych, którzy są bezterminowi

Wiktionary

Patrz:
bezterminowy
Powiązane:

przym. bezterminowy

przysł. bezterminowie

Wiktionary

bezterminowy

niemający określonego terminu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) niemający wyznaczonej daty zakończenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezterminowość ż.

przysł. bezterminowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bezczesny

Wiktionary

beztestamentowy

nieopierający się na testamencie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

beztkankowiec

przedstawiciel podkrólestwa zwierząt, który nie wykształcił właściwych tkanek i organów; nietkankowiec, przedtkankowiec, nibytkankowiec

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: tkankowiec) [tevex, 2017-12-12]

beztlenowce

grupa organizmów rozwijających się w warunkach beztlenowych lub w obecności znikomych ilości tlenu; anaeroby, anaerobionty, anoksybionty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-01]

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

beztlenowiec

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; anaerob, anaerobiont, anoksybiont

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona)
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-05]

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

beztlenowy

1. niezawierający tlenu (np. komora beztlenowa);
2. zachodzący bez udziału tlenu (np. fermentacja beztlenowa);
3. rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu (np. bakterie beztlenowe)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie zawiera tlenu

(1.2) taki, który obywa się bez tlenu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Metan powstaje w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztlenowiec m., tlen m., tlenek m.

przym. tlenowy

przysł. beztlenowo

Wiktionary

beztreściwy

1. niemający głębszej treści; błahy, beztreściowy;
2. o pokarmie, sposobie żywienia lub odżywiania się: niedostarczający wartościowych składników odżywczych

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-30]

beztroska

1. pogodna atmosfera, wesołość;
2. nieprzejmowanie się niczym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak trosk, zmartwień

(1.2) nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: beztroski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był tydzień Bożego Narodzenia; nikt z nas nie rozpoczął specjalnej pracy, lecz spędziliśmy czas w radości i domowej beztrosce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈtrɔska, AS: bestroska

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztroski

przysł. beztrosko

rzecz. beztroskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niefrasobliwość

Wiktionary

beztroski

1. niemający trosk, kłopotów; radosny, wesoły;
2. świadczący o braku trosk, kłopotów, np. beztroska zabawa;
3. nieskłonny do martwienia się, nieprzejmujący się niczym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) nie mający trosk, zmartwień

(1.2) świadczący o braku trosk, zmartwień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lenistwo, szlachetna cnota dżentelmeńska, jest owocem długich beztroskich lat prosperity, obfitości i spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈtrɔsʲci, AS: bestrosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztroska ż., beztroskość ż.

przysł. beztrosko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) idylliczny, sielankowy, bezproblemowy

Wiktionary

beztrosko

przysłówek

(1.1) w sposób beztroski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Eleganckie ekwipaże, roztrącając beztrosko ludzką ciżbę, zapowiadały rychły koniec świetlistego festynu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztroski

rzecz. beztroska ż., beztroskość ż.

Wiktionary

beztroskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beztroskie; cecha tych, którzy są beztroscy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztroska ż., troska ż.

przym. beztroski, troskliwy

przysł. beztrosko, troskliwie

Wiktionary

beztrwożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beztrwożne; cecha tych, którzy są beztrwożni

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztrwożny

przysł. beztrwożnie

Wiktionary

beztrwożny

nieznający trwogi, lęku

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

beztytułowy

niemający tytułu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma tytułu

Wiktionary

beztłuszczowy

niezawierający tłuszczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie zawiera tłuszczu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tłuszcz m.

Wiktionary

bezuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwiedziny, wizyta

Wiktionary

bezuchy

niemający uszu, uch lub jednego ucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) niemający ucha lub uszu - narządu słuchu

(1.2) niemający ucha lub uch - uchwytów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈuxɨ, AS: bezuχy

Wiktionary

bezuczuciowy

niemający uczuć

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

bezumność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezumne; cecha tych, którzy są bezumni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezumny

przysł. bezumnie

Wiktionary

bezumowny

nie potwierdzony żadną umową

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [greenpoint, 2006-05-03]

bezustannie

przysłówek

(1.1) bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wydawało mu się, że ten, kto kocha, bezustannie daje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezustanność ż.

przym. bezustanny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieustannie

Wiktionary

bezustanność

nieprzerwaność, ciągłość, ustawiczność; permanentność, trwałość

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: permanentny) [koalar, 2007-04-17]

bezustanny

trwający ciągle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa ciągle, bez przerwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poszukiwanie strategicznej wartości produktu jest bezustannym badaniem i ocenianiem kompozycji produktu, która jest najlepszą dla nabywcy.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezustannie

rzecz. bezustanność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieustanny

Wiktionary

bezustawny

dawniej: nieustanny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

bezusterkowy

niemający usterek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezustnikowy

niemający ustnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) muz. niemający ustnika

Wiktionary

bezuszny

w odniesieniu do przedmiotów: niemający ucha; bezuchy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-13]

bezużyteczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezużyteczne; cecha tych, którzy są bezużyteczni

Wiktionary

Patrz:
bezużyteczny
Przykłady

(1.1) Permisywizm zakłada bezużyteczność, a nawet szkodliwość zakazów obyczajowych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezużyteczny, użyteczny

przysł. bezużytecznie, użytecznie

Wiktionary

bezużyteczny

do niczego nieprzydatny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) taki, z którego nie ma żadnego użytku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grzebień bez zębów jest bezużyteczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ, AS: bezužytečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezużyteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwartościowy, nieużyteczny, nieprzydatny, zbędny, zbyteczny

Wiktionary

bezwartościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwartościowe; cecha tych, którzy są bezwartościowi

Wiktionary

Patrz:
bezwartościowy
Powiązane:

przym. bezwartościowy

przysł. bezwartościowo

Wiktionary

bezwartościowy

1. nic nie wart, niemający wartości;
2. będący kiepskiej jakości;
3. o człowieku: wyróżniający się ujemnymi cechami charakteru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) nieposiadający żadnej wartości

(1.2) złej jakości

(1.3) o osobie mający zły, słaby charakter, niemający żadnych zalet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daj spokój! Ten grat jest bezwartościowy.

(1.3) Po tym, co Tomek zrobił Agnieszce, wiem już, że jest to człowiek bezwartościowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ, AS: bezvartośćovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwartościowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezużyteczny, nieużyteczny, nic niewart, funta kłaków niewarte, niewart złamanego grosza, niewart złamanego szeląga

(1.2) byle jaki, do chrzanu, do niczego, lichy, mierny, nędzny, niepotrzebny, tandetny, szmatławy, zużyty

(1.3) beznadziejny, podły, plugawy

Wiktionary

bezwarunkowo

przysłówek

(1.1) bez względu na cokolwiek, bez stawiania warunków

(1.2) koniecznie, bezwzględnie, absolutnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mniej ważna jest treść reguły, niż fakt by posiadać regułę i bezwarunkowo jej przestrzegać.

(1.2) Przed zwrotem kasety wideo do wypożyczalni należało ją bezwarunkowo przewinąć do początku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwarunkowość ż.

przym. bezwarunkowy

Wiktionary

bezwarunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwarunkowe; cecha tych, którzy są bezwarunkowi

Wiktionary

Patrz:
bezwarunkowy
Powiązane:

przym. bezwarunkowy

przysł. bezwarunkowo

Wiktionary

bezwarunkowy

nieograniczony żadnymi warunkami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Roosevelt w sprawie Niemiec zaproponował formułę, której użył w czasie amerykańskiej wojny domowej generał Ulysses S. Grant — „bezwarunkowa kapitulacja”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ, AS: bezvarũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwarunkowość ż.

przysł. bezwarunkowo

Wiktionary

bezwąsy

niemający wąsów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma wąsów

Wiktionary

bezwątpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwątpliwe

Wiktionary

Patrz:
bezwątpliwy
Powiązane:

przym. bezwątpliwy

przysł. bezwątpliwie

Wiktionary

bezwątpliwy

dawniej: niewątpliwy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

bezwęzełkowy

niemający węzełków, wykonany bez węzełków, np. siatki bezwęzełkowowe

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-10]

bezwęzłowy

niemający węzłów, np. sieć rybacka bezwęzłowa

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-10]

bezwiednie

przysłówek sposobu

(1.1) bez udziału świadomości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Joanna złamała gałązkę tarniny i zaczęła ją bezwiednie gryźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲjɛdʲɲɛ, AS: bezvʹi ̯edʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwiedny

rzecz. bezwiedność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) machinalnie, mimowolnie, odruchowo

Wiktionary

bezwiedność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwiedne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwiedny

przysł. bezwiednie

Wiktionary

bezwiedny

wykonywany, odbywający się bez udziału świadomości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) wykonany bez udziału świadomości

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwiednie

rzecz. bezwiedność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mimowolny, machinalny, nieświadomy

Wiktionary

bezwietrznie

przysłówek

(1.1) bez wiatru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W górach było bezwietrznie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwietrzny

przysł. wietrznie

rzecz. wiatr mrz.

Wiktionary

bezwietrzny

bez wiatru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się brakiem wiatru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli pogoda będzie bezwietrzna, odbędą się pokazy lotów motolotniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: bezvʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwietrznie

rzecz. wiatr m.

Wiktionary

bezwieżowy

niemający wież

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

bezwinny

przymiotnik

(1.1) starop. niewinny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲĩnːɨ, AS: bezvʹĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwiństwo n.

Wiktionary

bezwiństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starop. niewinność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲĩj̃stfɔ, AS: bezvʹĩĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwinny

Wiktionary

bezwiórowy

przymiotnik

(1.1) techn. niepowodujący powstawania wiórów

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwiórowo

Wiktionary

bezwitaminowy

niezawierający witamin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezwizowy

niewymagający wiz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) niewymagający uzyskania wizy

(1.2) niemający wizy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do bezwizowej strefy obok Brześcia zostały również włączone rejony: brzeski, żabinecki, prużański, świsłocki, kamieniecki w tym Puszcza Białowieska na terenie Białorusi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. wizowy

Wiktionary

bezwodnik

1. bezwodnik kwasowy - tlenek, który łącząc się z wodą, tworzy kwas nieorganiczny;
2. bezwodnik kwasów organicznych - związek chemiczny otrzymywany przez odwodnienie kwasów karboksylowych;
3. bezwodnik zasadowy - tlenek, który łącząc się z wodą, tworzy zasadowe wodorotlenki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

bezwodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwodne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwodny

przysł. bezwodnie

Wiktionary

bezwodny

1. niemający rzek, jezior itp.;
2. o związku chemicznym: niezawierający wody;
3. o urządzeniu: działające bez użycia wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) pozbawiony wody, wilgoci

(1.2) chem. niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej

(1.3) techn. niepotrzebujący wody do działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wodowanie n., bezwodność ż.

Wiktionary

bezwolnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezwolny

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwolny

rzecz. bezwolność ż.

Wiktionary

bezwolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwolne; cecha tych, którzy są bezwolni

Wiktionary

Patrz:
bezwolny
Powiązane:

przym. bezwolny

przysł. bezwolnie

Wiktionary

bezwolny

dający sobą kierować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma własnej woli

(1.2) o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Być może był przyzwoitym człowiekiem, który nie znosił już grania haniebnej roli w Historii, jak bezwolna marionetka w rękach półmartwego cesarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwolnie

rzecz. bezwolność ż.

Wiktionary

bezwonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwonne; cecha tych, którzy są bezwonni

Wiktionary

Patrz:
bezwonny
Powiązane:

przym. bezwonny

przysł. bezwonnie

Wiktionary

bezwonny

niemający woni; bezzapachowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) niemający zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powietrze jest bezwonną mieszaniną gazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvɔ̃nːɨ, AS: bezvõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwonność ż.

przysł. bezwonnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezzapachowy

Wiktionary

bezworkowiec

potocznie: odkurzacz bez worka mający specjalny pojemnik na kurz; odkurzacz bezworkowy

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2017-12-29]

bezworkowy

niemający worka, np. odkurzacz bezworkowy

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) (pod: odkurzacz bezworkowy) [tevex, 2018-01-05]

bezwstyd

nieskromność, nieprzyzwoitość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieskromność w postępowaniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstydnica ż., bezwstydnik mos., bezwstydność ż.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprzyzwoitość

Wiktionary

bezwstydnica

kobieta niemająca wstydu, skromności, pozbawiona skrupułów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zachowująca się nieskromnie lub wręcz rozpustnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiesił się twój kochanek, ty bezwstydnico! To się stało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd mrz., bezwstydność ż.

:: fm. bezwstydnik mos.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ladacznica, nierządnica, rozpustnica

Wiktionary

bezwstydnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezwstydny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wkrótce przybrał postać pięknego młodzieńca i bezwstydnie wszedł do sypialni dziewicy, aby ją zgwałcić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstydnica ż., bezwstyd mrz., bezwstydnik m., bezwstydność ż.

przym. bezwstydny

Wiktionary

bezwstydniej

stopień wyższy od przysłówka: bezwstydnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2010-12-27]

bezwstydniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezwstydny; bardziej bezwstydny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

bezwstydnik

człowiek niemający wstydu, skromności, pozbawiony skrupułów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zachowująca się nieskromnie lub wręcz rozpustnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku starych bezwstydników siedziało pod samą sceną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd mrz., bezwstydność ż.

:: fż. bezwstydnica ż.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lubieżnik, rozpustnik; przest. wszetecznik

Wiktionary

bezwstydność

brak wstydu, skrupułów, skromności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwstydne; cecha tych, którzy są bezwstydni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

rzecz. bezwstydnik mos., bezwstyd mrz., bezwstydnica ż.

Wiktionary

bezwstydny

pozbawiony wstydu, nieprzyzwoity, bezczelny; zbereźny, sprośny, lubieżny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów

(1.2) taki, który świadczy o braku skromności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podchodziliście do śmierci w sposób bezwstydny, zafałszowany i obłudny!

(1.2) Ależ Edmundzie, ty tłum w sobie tę bezwstydną żądzę ku mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈfstɨdnɨ, AS: besfstydny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd m., bezwstydność ż., bezwstydnik m., bezwstydnica ż.

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arogancki, bezczelny, buńczuczny, butny, impertynencki, wyzywający, zaczepny, zadufany, zuchwały; pot. hucpiarski, tupeciarski

(1.2) nieprzyzwoity, nieskromny, odważny, śmiały, wyuzdany, wyzywający, zuchwały; przest. bezecny, nieobyczajny, nieprzystojny, wszeteczny

Wiktionary

bezwyjątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwyjątkowe

Wiktionary

Patrz:
bezwyjątkowy
Powiązane:

przym. bezwyjątkowy

Wiktionary

bezwyjątkowy

niedopuszczający wyjątków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma wyjątków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwyjątkowość ż.

przysł. bezwyjątkowo

Wiktionary

bezwymiarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwymiarowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwymiarowy

przysł. bezwymiarowo

Wiktionary

bezwymiarowy

przymiotnik

(1.1) nie mający wymiarów

(1.2) fiz. nie posiadający jednostki miary

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W hydrodynamice stosowana jest liczba Reynoldsa będąca wielkością bezwymiarową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwymiarowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niemianowany

Wiktionary

bezwypadkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwypadkowe; cecha tych, którzy są bezwypadkowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwypadkowy

Wiktionary

bezwyznaniowiec

osoba nienależąca do żadnego wyznania religijnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

bezwyznaniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwyznaniowe; cecha tych, którzy są bezwyznaniowi

Wiktionary

Patrz:
bezwyznaniowy
Powiązane:

rzecz. bezwyznaniowiec m.

przym. bezwyznaniowy

przysł. bezwyznaniowo

Wiktionary

bezwyznaniowy

niezwiązany z żadnym wyznaniem religijnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wyznaje lub nie uznaje żadnej religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvɨznãˈɲɔvɨ, AS: bezvyznãńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwyznaniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezbożny

Wiktionary

bezwzględnie

przysłówek

(1.1) w sposób surowy, okrutny

(1.2) w sposób całkowity, zupełnie

(1.3) w sposób bezwarunkowy i bez względu na cokolwiek

Wiktionary

Przykłady

(1.2) U tych dwu wybitnych krytyków ekspresywizm jest również postawą bezwzględnie aprobowaną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwzględność ż.

przym. bezwzględny

Wiktionary

bezwzględniej

stopień wyższy od przysłówka: bezwzględnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

bezwzględniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezwzględny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-01]

bezwzględność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|bezwzględny.

Wiktionary

Patrz:
bezwzględny
Przykłady

(1.1) Dzieci obawiały się tej jej nieuzasadnionej bezwzględności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwzględny

przysł. bezwzględnie

Wiktionary

bezwzględny

1. bezwarunkowy, konieczny;
2. surowy, okrutny, bez skrupułów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) okrutny, pozbawiony współczucia

(1.2) ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków

(1.3) niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany

(1.4) mat. pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej

(1.5) metrol. wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten bezwzględny bandzior trząsł całą okolicą.

(1.2) Obowiązuje bezwzględny zakaz kąpieli w jeziorze!

(1.2) Bezwzględne tlenowce rosną tylko w obecności tlenu atmosferycznego.

(1.3) Datowanie bezwzględne w archeologii nie zależy od datowania przypisanego innym artefaktom.

(1.4) Bezwzględna różnica to wartość bezwzględna różnicy dwóch liczb.

(1.5) Błąd bezwzględny pomiaru to różnica między wartością zmierzoną i wartością dokładną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ, AS: bezvzglẽndny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwzględność ż.

przysł. bezwzględnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) despotyczny, okrutny

(1.3) absolutny

Wiktionary

bezwzrokowy

odbywający się bez udziału wzroku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

przymiotnik

(1.1) dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwzrokowo

Wiktionary

bezwład

1. niechęć lub niezdolność do czynu, poruszania się; inercja
2. niemożność wykonywania jakichkolwiek ruchów porażoną częścią ciała; porażenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

bezwładnieć

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezsilnieć, bezradnieć

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol (pod: bez-) [tevex, 2010-05-27]

bezwładniej

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezsilnieć, bezradnieć

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol (pod: bez-) [tevex, 2010-05-27]

bezwładność

1. cecha ciała polegająca na dążeniu do zachowania stanu, w którym się to ciało znajduje;
2. niezdolność poruszania się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwładne

(1.2) cecha tych, którzy są bezwładni

(1.3) fiz. opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

Wiktionary

Bezwładność (inercja) – właściwość wszystkich ciał materialnych o masie spoczynkowej większej od zera, polegająca na tym, że w inercjalnym układzie odniesienia, jeśli na ciało nie działa siła lub działające siły równoważą się, to porusza się ono ruchem jednostajnym lub pozostaje w spoczynku. Zmiana prędkości ciała wymaga działania siły. Bezwładność ciał postulowana jest przez zasadę bezwładności. Miarą bezwładności ciała jest jego masa, natomiast jej odpowiednikiem w ruchu obrotowym – moment bezwładności.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Masa jest miarą bezwładności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvwadnɔɕʨ̑, AS: bezvu̯adność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwładny, bezwładnościowy

przysł. bezwładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inercyjność

(1.2) apatia

(1.3) inercja

Wiktionary

bezwładnościowy

oparty na bezwładzie; bezwładny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

bezwładny

1. niemający zdolności poruszania się;
2. w fizyce: dotyczący bezwładności ciał fizycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) nieruchomy z powodu braku sił witalnych, ułomności lub uszkodzenia

(1.2) przen. nie podejmujący aktywności z powodu braku realnej władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezwładna noga zwisała po wypadku.

(1.2) Jestem bezwładny w tej sytuacji i muszę się z tym pogodzić.

(1.2) Brytyjski rząd był bezwładny wobec działań UE.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwładnie

rzecz. bezwładność ż., władza ż.

Wiktionary

bezwłasnościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwłasnościowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwłasnościowy

przysł. bezwłasnościowo

Wiktionary

bezwłasnościowy

nie oparty na prawie własności; będący bez własności

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

bezwłasnowolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwłasnowolne; cecha tych, którzy są bezwłasnowolni

Wiktionary

Patrz:
bezwłasnowolny
Powiązane:

przym. bezwłasnowolny

przysł. bezwłasnowolnie

Wiktionary

bezwłosowy

nieposiadający włosów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezwłosy

niemający włosów; łysy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) niemający włosów, będący bez włosów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvwɔsɨ, AS: bezvu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łysy

Wiktionary

bezżądły

niemający żądła

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma żądła

Wiktionary

bezzapachowo

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób bezzapachowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzapachowość ż.

przym. bezzapachowy

Wiktionary

bezzapachowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezzapachowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezzapachowy

przysł. bezzapachowo

Wiktionary

bezzapachowy

niemający zapachu; bezwonny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-09]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Często używam bezzapachowego dezodorantu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzːapaˈxɔvɨ, AS: be•zapaχovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezzapachowo

rzecz. bezzapachowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwonny

Wiktionary

bezzarodkowe

grupa roślin niewytwarzających kwiatów, rozmnażających się głównie przez zarodniki; kryptogamy, skrytopłciowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezzasadność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezzasadne

Wiktionary

Patrz:
bezzasadny
Powiązane:

przym. bezzasadny

przysł. bezzasadnie

Wiktionary

bezzasadny

niemający podstawy; bezpodstawny, nieuzasadniony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma racji bytu; nieuzasadniony, bezpodstawny, nieusprawiedliwiony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jest to złośliwość bezzasadna, gdy się zważy różne samochwalcze okrzyki filozofa, który się mianował prorokiem nadchodzącego czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzːaˈsadnɨ, AS: be•zasadny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzasadność ż.

przysł. bezzasadnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesłuszny

Wiktionary

bezzawodny

dawniej: niezawodny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

bezzałogowiec

bezzałogowy statek powietrzny; drona, dron, bezpilotowiec

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-09]

bezzałogowy

1. niemający załogi;
2. odbywający się bez udziału załogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) lotn. astronaut. taki, który nie ma załogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krótka, eksperymentalna, bezzałogowa misja, mająca na celu sprawdzenie sprzętu w warunkach kosmicznych, zakończyła się powodzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzałogowiec m.

Wiktionary

bezzbiornikowy

niemający lub niewymagający zbiornika

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2017-12-29]

bezzboczny

dawniej: nieodbiegający od tematu

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

bezzębie

całkowity brak zębów spowodowany nieleczoną próchnicą, chorobami przyzębia lub urazem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

Wikipedia

bezzębne

rząd ssaków, których zęby nie mają korzeni i emalii; Edentata

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-05]

bezzębność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak zębów

Wiktionary

Patrz:
bezzębny
Wymowa:

IPA: bɛzˈːɛ̃mbnɔɕʨ̑, AS: be•zẽmbność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezzębny

przysł. bezzębnie

Wiktionary

bezzębny

1. niemający zębów; bezzęby;
2. środowiskowo: słaby, bezradny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

(1.2) przen. słaby, bezradny i niegroźny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogę zagrodził jej żądający dwóch złotych bezzębny kloszard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈːɛ̃mbnɨ, AS: be•zẽmbny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzębność ż.

przysł. bezzębnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bezsilny

Wiktionary

bezzęby

nie mający zębów; bezzębny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który nie ma zębów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezzębny

Wiktionary

bezżenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezżenne; cecha tych, którzy są bezżenni

Wiktionary

Patrz:
bezżenny
Powiązane:

przym. bezżenny

przysł. bezżennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celibat

Wiktionary

bezżenny

1. niemający żony;
2. taki, którego charakterystyczną cechą jest brak żony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) zwykle o mężczyźnie: nie mający żony, będący kawalerem; nie będący mężem, małżonkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezżenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieżonaty

Wiktionary

bezżeństwo

niewchodzenie w związek małżeński; bezżenność, agamia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bezzieleniowy

nie zawierający ciałek zieleni

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: gnieźnik, maworek, roztocze, saprofit, śluzowiec) [tevex, 2011-07-24]

bezzielny

przymiotnik

(1.1) bot. taki, który nie ma zielonych, fotosyntetyzujących części

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʑˈːɛlnɨ, AS: be•źelny

Wiktionary

bezżuchwowce

nadgromada najprymitywniejszych kręgowców wodnych; bezszczękowce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

Wikipedia

bezżuchwowiec

przedstawiciel nadgromady kręgowców wodnych, charakteryzujących się brakiem kości szczęki; bezszczękowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-04]

bezżużlowy

pozbawiony żużlu

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

bezzwrotny

niepodlegający zwrotowi, niepodlegający spłacie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-10-12]

przymiotnik

(1.1) nieobjęty obowiązkiem zwrotu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ziobro otrzymał pomoc w postaci bezzwrotnej zapomogi.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezzwrotnie

rzecz. zwrot mrz.

Wiktionary

bezzwłocznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezzwłoczny, natychmiast

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszelkie reklamacje będę rozpatrywać uprzejmie i bezzwłocznie, zgodnie z zasadami sformułowanymi w publikacjach Amway na temat wymiany towarów i zwrotu pieniędzy za zakup wadliwych towarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈːvwɔʧ̑ʲɲɛ, AS: be•zvu̯očʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezzwłoczny

rzecz. bezzwłoczność ż., zwłoka ż.

Wiktionary

bezzwłoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezzwłoczne

Wiktionary

Patrz:
bezzwłoczny
Powiązane:

przym. bezzwłoczny

przysł. bezzwłocznie

Wiktionary

bezzwłoczny

natychmiastowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezzwłocznie

rzecz. bezzwłoczność ż., zwłoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezwłoczny

Wiktionary

bezład

brak organizacji, nieporządek, bałagan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan braku ładu, porządku

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezładny

przysł. bezładnie

rzecz. bezładność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajzel, bałagan, chaos, dezorganizacja, nieład, nieporządek, zamieszanie

Wiktionary

bezładniak

dawniej, rzadko: osoba nieporządna, bałaganiarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

bezładnie

przysłówek sposobu

(1.1) bez ładu; w bałaganie; bez organizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezład mrz., bezładność ż.

przym. bezładny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byle jak, chaotycznie, nieporządnie

Wiktionary

bezładniej

stopień wyższy od przysłówka: bezładnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

bezładnik

dawniej: osoba nieporządna, niezorganizowana

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2016-09-01]

bezładność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezładne; cecha tych, którzy są bezładni

Wiktionary

Patrz:
bezładny
Powiązane:

rzecz. bezład m.

przym. bezładny

przysł. bezładnie

Wiktionary

bezładny

charakteryzujący się brakiem ładu; nieuporządkowany, chaotyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

przymiotnik

(1.1) pozbawiony ładu, porządku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze względu na często bezładny rozród i ubogie warunki panujące w fabrykach szczeniąt, u szczeniąt hodowanych w tego typu miejsach występuje skłonność do znaczących problemów zdrowotnych i behawioralnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezład mrz., bezładność ż.

przysł. bezładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chaotyczny, nieskładny, nieskoordynowany, nieuporządkowany, niezorganizowany, zabałaganiony

Wiktionary

bezłodygowy

nieposiadający łodygi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

przymiotnik

(1.1) bot. taki, który nie posiada łodygi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. łodyga ż., łodyżka ż.

Wiktionary

bezłożyskowce

takson obejmujący ssaki z rzędu stekowców i nadrzędu torbaczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-01]

bezłożyskowiec

ssak cechujący się prymitywnym łożyskiem lub jego brakiem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-01]

bezłuski

niepokryty łuskami, np. murena bezłuska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) zool. nie mający łusek, nie pokryty łuskami

Wiktionary

bezłuskowy

przymiotnik

(1.1) wojsk. o pocisku, amunicji: nie mający łuski; o broni: wykorzystujący takie pociski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oprócz składanych nabojów łuskowych znane są także składane naboje bezłuskowe (…).

Wiktionary

bełchatów

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bełchatów – miasto w województwie łódzkim, siedziba władz powiatu bełchatowskiego, gminy miejskiej Bełchatów i gminy wiejskiej Bełchatów. Położone na Wzniesieniach Południowomazowieckich, w mezoregionie Wysoczyzna Bełchatowska nad rzeką Rakówką, ok. 50 km na południe od Łodzi i ok. 25 km na zachód od Piotrkowa Trybunalskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bełchatów i Wieluń leżą w województwie łódzkim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwˈxatuf, AS: beu̯χatuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełchatowianin m., bełchatowianka ż.

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowianin

mieszkaniec Bełchatowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bełchatowa

(1.2) osoba pochodząca z Bełchatowa, urodzona w Bełchatowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxatɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: beu̯χatovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m.

:: fż. bełchatowianka ż.

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowianka

mieszkanka Bełchatowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bełchatowa

(1.2) kobieta pochodząca z Bełchatowa, urodzona w Bełchatowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxatɔˈvʲjãnka, AS: beu̯χatovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m.

:: fm. bełchatowianin

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowski

przymiotnik od: Bełchatów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bełchatowa, związany z Bełchatowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bełchatowski gips pochodzi z instalacji do odsiarczania spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxaˈtɔfsʲci, AS: beu̯χatofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m., bełchatowianin m., bełchatowianka ż.

Wiktionary

bełchów

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Wikipedia

bełcik

nazwisko, m.in. Izabela Bełcik (ur. 1980) - polska siatkarka, dwukrotna mistrzyni Europy

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bełt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bełt, lecz tylko mały bełcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełt m.

Wiktionary

bełczyna

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

Wikipedia

bełdański

przymiotnik od: Bełdany (jezioro w Polsce)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

bełdany

jezioro w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-14]

Bełdany – jezioro polodowcowe, rynnowe znajdujące się na Mazurach (województwo warmińsko-mazurskie, powiat piski, gmina Ruciane-Nida), w całości na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, otoczone sosnowo - świerkowymi lasami Puszczy Piskiej. Zbiornik usytuowany jest na wysokości 116 m n.p.m., obecnie powierzchnia to 944 ha i z biegiem lat staje się coraz mniejsza. W 1955 powierzchnia jeziora wynosiła 1 241,6 ha. Zbiornik podlega eutrofizacji. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy. Składa się z wyraźnie wyodrębnionych dwóch części – południowej, o mocno rozwiniętej linii brzegowej, i północnej, węższej i mniej urozmaiconej. Na północy łączy się z jeziorem Mikołajskim, a na południowym, poprzez wodną śluzę komorową Guzianka z jeziorem Guzianka Mała i dalej z jeziorem Guzianka Wielka i jeziorem Nidzkim. Brzegi jeziora wysokie, strome i zalesione. Znajduje się tu wiele ośrodków wypoczynkowych. Koło połączenia z Jeziorem Mikołajskim przy miejscowości Wierzba znajduje się prom samochodowy.

Wikipedia

bełdów

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Wikipedia

bełk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. ryb. zagłębienie w dnie morza

Wiktionary

bronioznawca

specjalista w zakresie nauki o broni

SJP.pl za Słownik polsko-angielski - PWN 2019 (ndpl) [tevex, 2020-09-29]

bronioznawczy

związany ze znajomością broni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-30]

bronioznawstwo

nauka, wiedza o broni

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-29]

Bronioznawstwo historyczne – nauka pomocnicza historii wojskowości w kontekście rekonstrukcji całości dziejów militarnych człowieka. Przedmiotem jej zainteresowania są poszczególne rodzaje i typy broni, ich kategoryzacja oraz umiejscowienie w czasie i przestrzeni. Bronioznawstwo zajmuje się również technikami konstrukcji, jak i wytwarzania broni.

Metody badań

- opisowa – przeglądowy opis budowy, parametrów i zastosowania różnego rodzaju broni na przestrzeni dziejów historycznych

- analityczna – odpowiedź na pytanie jak postęp technologiczny zastosowywano w produkcji uzbrojenia

- statystyczna – określenie stanu liczbowego uzbrojenia w badanym czasie i na określonym terytorium

Wikipedia

bronisz

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-04]

Wikipedia

broniszewice

Wikipedia

broniszewo

na przedziale [0, 1].

(1.1) Całka jest pojęciem odwrotnym do pochodnej funkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑awka, AS: cau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całkowanie n., scałkowanie n., całość ż.

:: zdrobn. całeczka ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny, cały, całkowity

przysł. całkowo, całkowicie, cało

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ostawa

Wiktionary

całki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. cały

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: całka

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈts̑awʲci, AS: cau̯ʹḱi

Wiktionary

całkiem

zupełnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, zupełny, pełny

(1.2) w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojej! Całkiem o tym zapomniałam!

(1.2) Film był całkiem dobry, choć jego ostatnie sceny wydawały mi się trochę tandetne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑awʲcɛ̃m, AS: cau̯ʹḱẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całość ż.

przym. całkowity

przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zupełnie, maksymalnie, całkowicie, kompletnie, totalnie; daw. wniwecz

Wiktionary

całkować

wyliczać całkę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

czasownik niedokonany

(1.1) mat. szukać całki dla danej różniczki lub pochodnej albo rozwiązania danego równania różniczkowego

(1.2) przen. ujmować w jedną całość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑awˈkɔvaʨ̑, AS: cau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. scałkować dk.

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

przym. całkowy, całkowalny, cały

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) scalać, dopełniać, syntetyzować, uogólniać

Wiktionary

całkowalność

istnienie całki jakiejś funkcji w określonym sensie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całkowalne

Wiktionary

Funkcja całkowalna – funkcja, dla której istnieje całka w sensie danej teorii całki. Jeżeli nie jest to sprecyzowane, to najczęściej ma się na myśli funkcje całkowalne w sensie Lebesgue’a; pozostałe zwykle są odpowiednio kwalifikowane, np. funkcja całkowalna w sensie Riemanna (tzn. istnieje całka Riemanna tej funkcji), czy w sensie Henstocka-Kurzweila itp.

Wikipedia

Powiązane:

przym. całkowalny

przysł. całkowalnie

Wiktionary

całkowalny

dający się scałkować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. dający się scałkować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awkɔˈvalnɨ, AS: cau̯kovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n., całkowalność ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy

Wiktionary

całkowanie

liczenie całek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-01]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za pomocą rachunku, zwanego w wyższej matematyce całkowaniem, polegającego w zasadzie na sumowaniu wielkości nieskończenie małych, możemy (…) pochodne [logarytmu] zastąpić wielkościami skończonymi i wymiernymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny

Wiktionary

całkowicie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, pełny, bez reszty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Całkowicie poświęcił się malarstwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ, AS: cau̯kovʹiće

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całkiem

przym. całkowity, cały

rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyłącznie, zupełnie, kompletnie, absolutnie, zgoła, totalnie, maksymalnie, gruntownie, kompletnie, nieskalanie, doskonale, nieskazitelnie, skrajnie, święcie, całkiem, diametralnie, dokumentnie, bez reszty, do gruntu, do imentu, do końca, do szpiku kości, do ostatka, do reszty, na amen, na dobre, na fest, od a do zet, od początku do końca, w całej okazałości, w całej pełni, w całej rozciągłości, w całości, w pełni, w zupełności, z gruntu, od deski do deski, na sto procent, ad finem, reg. pozn. na cołki łeb., gwara. hetki, daw. het

Wiktionary

całkowiciej

stopień wyższy od przysłówka: całkowicie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

całkowitoliczbowy

związany z liczbami całkowitymi, dotyczący liczb całkowitych

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

całkowitość

wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całkowity

1. obejmujący całość, kompletny;
2. taki, który należy do zbioru liczb, w którym żadna z liczb nie jest ułamkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

(1.2) mat. będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oddanie jej było całkowite, świeciła przykładem ofiarności, stałości i uporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awkɔˈvʲitɨ, AS: cau̯kovʹity

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całkowicie, całkiem

przym. cały

rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cały

Wiktionary

całkowy

związany z całką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) mat. związany z całką, dotyczący całki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑awˈkɔvɨ, AS: cau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowalny, cały

Wiktionary

całkujący

taki, który dokonuje całkowania, zgromadzenia, zintegrowania czegoś, np. element lub układ techniczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

całobrzegi

o liściu: mający brzegi gładkie, bez ząbków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całodniowy

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodzienny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) trwający cały dzień, będący rezultatem całego dnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiliśmy całodniowe karnety, więc mogliśmy szusować do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔˈdʲɲɔvɨ, AS: cau̯odʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całodzienny

Wiktionary

całodobowo

przysłówek sposobu

(1.1) przez całą dobę, 24 godziny na dobę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świeży chleb tutaj jest całodobowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔdɔˈbɔvɔ, AS: cau̯odobovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. całodobowy

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

całodobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całodobowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. całodobowy

przysł. całodobowo

Wiktionary

całodobowy

1. trwający całą dobę; dwudziestoczterogodzinny;
2. pracujący całą dobę

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

przymiotnik

(1.1) otwarty lub czynny całą dobę

(1.2) trwający całą dobę

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całodobowo

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

całodzienny

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całogodzinny

trwający całą godzinę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całokształt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zorganizowana całość, rozważany w całości układ

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Henryk Sienkiewicz dostał Nobla za całokształt twórczości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑aˈwɔkʃtawt, AS: cau̯okštau̯t

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całość, ogół, system

Wiktionary

całoletni

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa całe lato

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Burmistrz postanowił ożywić atmosferę Olsztyna organizując całoletni cykl imprez kulturalnych i sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔˈlɛtʲɲi, AS: cau̯oletʹńi

Wiktionary

całonocny

przymiotnik

(1.1) trwający całą noc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Panowie i pani wracają właśnie z balu po całonocnej hulance.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔ̃ˈnɔts̑nɨ, AS: cau̯õnocny

Wiktionary

całopalenie

palenie zwłok w ofierze; ciałopalenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Całopalenie lub ofiara całopalenia (hebr. עלה, trb. 'ola, stgr. ὁλόκαυστος, trb. holokaustos, łac. holocaustum) – ofiara składana bóstwu, całkowicie trawiona przez ogień.

Obrzęd popularny szczególnie w tradycji żydowskiej, wielokrotnie wspomniany w Biblii. Po raz pierwszy w starotestamentowym obrazie potopu, następnie między innymi w kontekście ofiary Abrahama (ostatecznie dokonanej z baranka, zamiast jego syna Izaaka). Oprócz tego sposób i okoliczności jego przeprowadzania zostały opisane również w Księdze Liczb oraz w Kodeksie Kapłańskim pochodzącym z Księgi Kapłańskiej – tam, pełniący rolę różnych rodzajów ofiar, na przykład ofiary codziennej lub ofiary w szabat.

Wikipedia

całopalny

przymiotnik

(1.1) rel. przeznaczony do całopalenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całopalenie n.

Wiktionary

całopostaciowy

przedstawiający całą postać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-06-04]

całoroczny

trwający cały rok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całorocznie

Wiktionary

całość

1. wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całkowitość;
2. nienaruszalność, nietykalność;
3. liczba należąca do zbioru liczb całkowitych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

(1.2) filoz. zwarty układ, którego cechy i prawidłowości decydują o wszelkich właściwościach jego poszczególnych składników

(1.3) książk. nienaruszalność i niepodzielność czegoś

(1.4) mat. liczba całkowita

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie połowy pomarańczy to jedna całość owocu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑awɔɕʨ̑, AS: cau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

przym. całościowy, cały

przysł. całościowo, całkiem

rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednia, jedność, komplet

(1.2) całokształt, ogół, suma, uniwersum

(1.3) niepodzielność, nienaruszalność, integralność

Wiktionary

całościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całościowe; cecha tych, którzy są całościowi

Wiktionary

Patrz:
całościowy
Powiązane:

przym. całościowy

przysł. całościowo

Wiktionary

całościowy

przymiotnik

(1.1) obejmujący całość, dogłębny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔɕˈʨ̑ɔvɨ, AS: cau̯ośćovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całościowo

rzecz. całość ż., całościowość ż.

przym. cały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) globalny, holistyczny

Wiktionary

całosemestralny

trwający cały semestr

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-01-02]

całospektaklowy

o utworze scenicznym: wypełniający cały spektakl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całostka

niewielka, samodzielna część większej całości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

całostronicowy

wypełniający cała stronę (zazwyczaj o tekście)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) zajmujący całą stronę

Wiktionary

całotonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całotonowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. całotonowy

przysł. całotonowo

Wiktionary

całotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający cały tydzień; obejmujący cały tydzień

Wiktionary

całować

1. dotykać ustami w celu wyrażenia swoich uczuć; składać pocałunek, dawać buzi;
2. całować się - całować wzajemnie jeden drugiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

czasownik zwrotny niedokonany całować się (dk. brak)

(2.1) dawać i dostawać pocałunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klepał Pawła na powitanie po plecyecach i długo, obleśnie całował Misię w rękę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑aˈwɔvaʨ̑, AS: cau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pocałunek mrz., całus mzw., całowanie n., całusek mzw./mrz.

przym. całuśny

czas. pocałować dk., ucałować dk.

Wiktionary

całowagonowy

wypełniający cały wagon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

całowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Całowanie – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Karczew.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Warszawicach.

Wieś szlachecka Czalowanie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌts̑awɔˈvãɲɛ, AS: cau̯ovãńe

Wiktionary

całun

lekka tkanina służąca do przykrywania trumny, zwłok; kir

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

Wiktionary

Całun (staropolski czałun sieć, tkanina we wzorze sieci) – w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem chalon określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) stpol. syndon, czecheł

Wiktionary

całunek

dawniej: pocałunek

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2012-03-15]

całunny

przymiotnik od: całun

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-02]

całus

pocałunek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kasia rozdaje dziś wszystkim całusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑awus, AS: cau̯us

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całowanie n., pocałowanie n., pocałunek m.

:: zdrobn. całusek m.

czas. całować ndk., pocałować dk., ucałować dk., scałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

całusek

zdrobnienie od: całus

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od całus

(1.2) pot. pocałunek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całus m., całowanie m.

czas. całować ndk., pocałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) całus, pocałunek, buziak, buzi

Wiktionary

całuski

zdrobnienie od: całus

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

całuśny

lubiący się całować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

przymiotnik

(1.1) pot. lubiący się całować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑aˈwuɕnɨ, AS: cau̯uśny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całowanie n., całunek, pocałunek, całus, całusek

czas. całować, pocałować

Wiktionary

cały

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

(1.2) jedyny, wyłączny

(1.3) duży, wielki

(1.4) nie uszkodzony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie sprzedam panu całej kolekcji, najwyżej niektóre elementy.

(1.2) Ta cela to cały mój świat.

(1.3) Mam całą masę problemów.

(1.4) Na szczęście żołnierze wrócili cali i zdrowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑awɨ, AS: cau̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całość ż., całka ż., całostka ż., scalanie n., scalenie n., całkowanie n., scałkowanie n., całkowitość ż., ocalanie n., ocalenie n., calizna ż.

czas. scalać ndk., scalić dk., całkować ndk., scałkować dk., ocalać ndk., ocalić dk.

przym. całkowity, całościowy, całkowy

przysł. cało, całkowicie, całościowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszystek, pełen, reg. pozn. całki.

Wiktionary

cb

skrót od: kolumb (dawna nazwa niobu)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-07-07]

cb-radio

[czytaj: s-i-bi-radio] CB-radio;
1. system radiokomunikacji amatorskiej w paśmie obywatelskim; radiowa łączność obywatelska;
2. radiotelefon do komunikacji w tym systemie, stosowany zwłaszcza w samochodach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

cba

skrót od: Centralne Biuro Antykorupcyjne, służba specjalna państwa polskiego, urząd do spraw zwalczania korupcji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-20]

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

(1.1) = Centralne Biuro Antykorupcyjne;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) CBA zostało powołane przez polski parlament 12 (= dwunastego) maja 2006 (= dwa tysiące szóstego) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿bɛ‿ˈa, AS: ce‿be‿a

Wiktionary

cbdo

skrót

(1.1) = co było do okazania; zob. c.b.d.o..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌts̑ɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

cbdu.

skrót

(1.1) = mat. co było do udowodnienia (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ckd., cnd., ∎

Wiktionary

cbos

[czytaj: CEbos] skrót od: Centrum Badania Opinii Społecznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub nijakiego

(1.1) = Centrum Badania Opinii Społecznej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈts̑ɛbɔs, AS: cebos

Wiktionary

cbr

skrót od: Constant Bit Rate, metoda kodowania plików dźwiękowych, stosowana w formacie MP3

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

cbs

1. [czytaj: cebe-ES] skrót od: Centrum Badań Strategicznych;
2. [czytaj: s-ibi-ES] skrót od: Columbia Broadcasting System

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-23]

skrót

(1.1) = Centralne Biuro Śledcze;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿bɛ‿ˈːɕ, AS: ce‿b•‿eś

Wiktionary

cbwa

Centralne Biuro Wystaw Artystycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

cc

1. korpus konsularny, oznaczenie na samochodach;
2. cichociemni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. cesarskie cięcie

Wiktionary

CC to liczba 200 w rzymskim systemie liczbowym.

CC może również oznaczać:

- CC (kot), od CopyCat, pierwszy na świecie sklonowany kot (jesień 2001).

CC jako skrót lub kod może również oznaczać:

- Posiadanie Orderu Kanady, jako skrót za nazwiskiem,

- Kod linii IATA linii Air Atlanta Icelandic,

- Wyspy Kokosowe, jako skrót według standardu ISO 3166,

- .cc, domenę internetową Wysp Kokosowych,

- Carbon Copy, oznaczające w e-mailach polecenie wysłania kopii do dodatkowych odbiorców, innych niż główni, a także kopia wykonana przez kalkę.

- Carson City, miasto w USA,

- Collegium Civitas, szkoła wyższa w Warszawie.

- Corps consulaire, z francuskiego: korpus konsularny,

- Centymetr sześcienny, od angielskiego cubic centemeter, równy mililitrowi.

- Licencje Creative Commons, rodzina licencji

- Compact Cassette – kaseta kompaktowa

- Coupe-Cabrio, typ nadwozia samochodów osobowych

- Customer Care, pojęcie marketingowo-sprzedażowe

- Crowd Control, pojęcie używane w grach oznaczające umiejętności kontroli tłumu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ccc

1. Cena Czyni Cuda - sklep obuwniczy
2. liczba rzymska 300

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-01-05]

ccd

skrót od: Charge Coupled Device, technika odwzorowywania obrazu wykorzystywana w aparatach cyfrowych i skanerach

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

cchinwali

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Wiktionary

Cchinwali (gruz. ცხინვალი, ros. Цхинвал, oset. Цхинвал) – największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetia Południowa, de iure zaś miasto w Gruzji w regionie Wewnętrzna Kartlia. Położone jest nad brzegami rzeki Didi Liachwi (Wielka Liachwa). W latach 1934–1961 nosiło ono nazwę Staliniri.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cchinwalski

Wiktionary

cchinwalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cchinwali, dotyczący Cchinwali

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cchinwali n.

Wiktionary

ćcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teściowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʨ̑ːa, AS: •ća

Wiktionary

ccm

skrót

(1.1) = ang. cubic centimetre → centymetr sześcienny

Wiktionary

CCM

- Contemporary Christian Music (CCM) – współczesna muzyka chrześcijańska

- Radio CCM

- CCM – metoda zbioru kukurydzy (Corn-Cob-Mix)

- CCM – algorytm szyfrowania

- CCM (ang. Climate Control Module) – moduł sterowania klimatyzacji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cm³

Wiktionary

cd

symbol kadmu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

skrótowiec

(1.1) = ang. compact disc → płyta kompaktowa

(1.2) = franc. corps diplomatique → korpus dyplomatyczny

Wiktionary

Płyta kompaktowa (ang. Compact Disc, CD-ROM – Compact Disc – Read Only Memory), rzadziej nazywana fonodyskiem – dysk optyczny.

Pierwsze badania nad opracowaniem płyty kompaktowej rozpoczął w 1974 roku Philips. Równolegle prace prowadził również koncern Sony, który w 1977 roku po raz pierwszy publicznie zaprezentował cyfrową płytę audio wykorzystującą mechanizm nagrywania i odczytu optycznego. W 1979 Philips i Sony podpisały porozumienie o współpracy, które zaowocowało ustanowieniem światowego standardu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płytka, gł. w mowie cedek

Wiktionary

cd-r

[czytaj: s-i-di-er albo ce-de-er] (skrót od: Compact Disc Recordable) płyta kompaktowa, na której możliwy jest jednokrotny zapis porcji danych lub zapis wielosesyjny; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

cd-rom

[czytaj: s-i-di-rom lub ce-de-rom] skrót angielskiego: Compact Disc - Read Only Memory; nośnik danych, odczytywanych za pomocą promienia lasera, dających się zapisać tylko jeden raz, ale wielokrotnie możliwych do odczytania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

cd-rw

[czytaj: s-i-di-er-wu albo ce-de-er-wu] skrót angielskiego: Compact Disc ReWritable; płyta kompaktowa, na której możliwy jest wielokrotny zapis danych; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R i CD-RW

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

cd-text

w informatyce: możliwość umieszczania tekstu na płytach CD

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

cd.

skrót od: ciąg dalszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

skrót

(1.1) = ciąg dalszy (skrót umieszczany przed tekstem, wskazujący, że ten tekst jest kontynuacją innego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

cdd

skrót od: Centralny Dom Dziecka

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [greenpoint, 2006-09-18]

cddb

skrót od: Compact Disc DataBase, największa internetowa baza informacji na temat płyt CD

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

cdn.

[skrót czytany jako całe wyrażenie lub potocznie: ce-de-en] ciąg dalszy nastąpi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

skrót

(1.1) = ciąg dalszy nastąpi, skrót umieszczany pod tekstem wskazujący, że tekst ma dokończenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co się stanie z księżniczką? cdn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿dɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿de‿ẽn

Wiktionary

cdt

[czytaj: ce-de-TE albo potocznie: cedet] skrót od: Centralny Dom Towarowy; Cedet

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-01-05]

cdt-owski

przymiotnik od: cedet, CDT (Centralny Dom Towarowy); cedetowski

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

cdu

Christlich-Demokratische Union, Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, partia w Niemczech

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) polit. niemiecka chadecka partia polityczna;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na ten zjazd wszyscy czekali, bo w 1094 roku, kiedy CDU była w kiepskim stanie, to właśnie kanclerzowi udało się ją poderwać.

(1.1) Niemiecka opozycja nie zgadza się z przedstawicielami CDU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ‿dɛ‿ˈu, AS: ce‿de‿u

Wiktionary

ce

nazwa litery C

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [greenpoint, 2006-03-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery c / C

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛ, AS: ce

Wiktionary

ceauşescu

[czytaj: czauszesku] nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-10-23]

ceber

duże drewniane wiadro

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

(1.2) pot. głowa

Wiktionary

2

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈts̑ɛbɛr, AS: ceber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebr mrz.

:: zdrobn. ceberek mrz., cebrzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|szaflik.

Wiktionary

ceberek

mały ceber; cebrzyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

cebertowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

cebertyzacja

metoda zeskalania (petryfikacji) gruntu za pomocą szkła wodnego i chlorku wapnia; elektropetryfikacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

cebion

preparat zawierający kwas askorbinowy (witamina C), najczęściej w pastylkach lub zastrzykach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

cebr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duże drewniane naczynie z uchwytami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ts̑ɛpr̥, AS: cepr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceber m.

:: zdrobn. cebrzyk m., ceberek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceber

Wiktionary

cebrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cebrów (ukr. Цебрів – Cebriw) – wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1546 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Cebrów w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego. Wieś liczy 716 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cebrowski

Wiktionary

cebrowy

związany z cebrem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

cebrzyczek

zdrobnienie od: cebrzyk

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

cebrzyk

mały ceber; ceberek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mały ceber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceber mrz., cebr mrz.

Wiktionary

cebu

Cebu – wyspa w środkowej części Filipin pomiędzy cieśninami Cebu i Tañon; otoczona 167 mniejszymi wysepkami. Długość 217 km, szerokość do 32 km; powierzchnia 4422 km², 3 miliony mieszkańców (najgęściej zaludniona wyspa Filipin).

Powierzchnia górzysta, z kilkoma szczytami ponad 700 m n.p.m. (najwyższy 1073 m n.p.m.), na wybrzeżu wąskie, żyzne niziny z uprawą kukurydzy, tytoniu, trzciny cukrowej, bawełny, palmy kokosowej. Wydobycie węgla brunatnego, rud miedzi, złota i srebra; przemysł włókienniczy, spożywczy (rafinacja cukru), rybołówstwo. Wyspa jest znana też jako miejsce śmierci Magellana.

Wikipedia

cebuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cebuański;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cebu mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) cebuano

Wiktionary

cebula

roślina warzywna o ostrym smaku i zapachu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. cebula jadalna, nazwa systematyczna|Allium cepa|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z rośliny (1.1)

(1.3) bot. część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

(1.4) archit. przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.1)

(1.5) pot. żart. staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

(1.6) bot. zob. cebula morska.

(1.7) zob. cebula naprężeń.

(1.8) slang. przestęp. miotacz gazowy

(1.9) slang. przestęp. kiełbasa

Wiktionary

chlorohydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chlorohydryny

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

Chlorohydryny – organiczne związki chemiczne zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową przy różnych atomach węgla.

Najprostszą chlorohydryną jest chlorohydryna etylenu HOCH_2CH_2Cl. Związek ten jest otrzymywany przez działanie chlorowodoru na odpowiednie glikole lub przez działanie kwasu podchlorawego na węglowodory nienasycone.

Wikipedia

chlorokauczuk

rodzaj emalii antykorozyjnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorokauczukowy

przymiotnik od: chlorokauczuk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chlorokokowce

rząd zielenic właściwych, jednokomórkowych organizmów powszechnie występujący w fitoplanktonie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-01]

Chlorokokowce (Chlorococcales) – rząd zielenic (dawniej bywał łączony z pierwotkowcami).

Jednokomórkowe lub kolonijne (tworzące cenobia). Komórki wegetatywne nie posiadają wici, ale mogą posiadać szczecinki. Rozmnażanie bezpłciowe za pomocą spor tworzących się wewnątrz komórki macierzystej (autospory: zoospory z dwiema równymi wiciami lub bez wici, lub nieruchome aplanospory). Rozmnażanie płciowe stwierdzono tylko u niektórych - izogamia lub oogamia. Komórki jednojądrowe. Chloroplasty najczęściej pojedyncze (czasem podzielone), przyścienne lub rzadziej centralne.

Wikipedia

chlorokokowiec

jednokomórkowy organizm z rzędu zielenic, powszechnie występujący w fitoplanktonie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

chlorokruoryna

zielony barwnik krwi u wieloszczetów

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [greenpoint, 2006-10-06]

Wikipedia

chloroliza

rozpad związku chemicznego pod wpływem chloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chloromelanit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit, AS: χlorõmelãńit

Wiktionary

chlorometan

organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna metanu o licznych zastosowaniach przemysłowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

chlorometanowy

przymiotnik od: chlorometan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-01]

chloromierz

miernik stężenia chloru w cieczach (zazwyczaj w wodzie)

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

chloromonada

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-01]

chloromonady

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-01]

chloromycetyna

antybiotyk działający na liczne bakterie Gram-dodatnie, riketsje i chlamydia; dawniej stosowany głównie w durze brzusznym; chloramfenikol

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) – antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym wobec szeregu bakterii G- i G+, a także riketsji, mykoplazm, chlamydii i innych. Pierwotnie wyizolowany w 1947 roku przez Paula Burkholdera i współpracowników z produktów Gram-dodatnich bakterii Streptomyces venezuelae. Można go również uzyskać syntetycznie.

Wikipedia

chloronaftalen

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chloronaftaleny

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Chloronaftaleny, polichlorowane naftaleny (PCN z ang. polychlorinated naphthalene) – organiczne związki chemiczne będące pochodnymi naftalenu, którego atom lub atomy wodoru zostały zastąpione atomami chloru. Zatem chloronaftaleny należą do chlorowanych związków aromatycznych.

Wikipedia

chlorooctowy

kwas chlorooctowy - związek organiczny, halogenopochodna kwasu octowego, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chloroolefina

organiczny związek chemiczny zawierający podwójne wiązanie węglowe, w którym jeden lub więcej atomów wodoru zostało zastąpionych atomami chloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chloropikryna

silnie trująca ciecz o ostrej woni, stosowana do dezynsekcji pomieszczeń oraz jako gaz bojowy; akwinit

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chloroplast

ciałko zieleni zawierające chlorofil, występujące w komórkach roślinnych i innych organizmach fotosyntetyzujących, zachodzą w nim procesy fotosyntetycznej asymilacji dwutlenku węgla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wewnątrz chloroplastu następuje przekazanie łańcucha białka kolejnym białkom opiekuńczym i odcięcie peptydu tranzytowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chloroplastyna ż.

przym. chloroplastowy

Wiktionary

chloroplastowy

przymiotnik od: chloroplast

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-01]

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z chloroplastem, dotyczący chloroplastu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chloroplast mrz.

Wiktionary

chloroplastyna

składnik chloroplastu, barwne białko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chloroplatynian

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

chloroplatyniany

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

chloropochodna

rodzaj halogenopochodnej, w której podstawnikiem jest atom chloru

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz (pod: chloroetan, chlorometan, chloropren) [tevex, 2010-09-10]

chloropren

chloropochodna butadienu używana do wyrobu syntetycznego kauczuku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chloroprenowy

przymiotnik od: chloropren

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chloropromazyna

lek przeciwpsychotyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

Wikipedia

chlorosarin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W reakcji chlorosarinu z fluorkiem sodu powstaje sarin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔˈsarʲĩn, AS: χlorosarʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlorometylofosfonian izopropylu

Wiktionary

chlorosiarczan

w chemii: związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosulfon

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: kainit) [tevex, 2012-07-25]

chlorosrebrowy

wykonany z chlorku srebra lub nim pokryty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorosulfon

w chemii: związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosiarczan

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

chlorosulfonowy

kwas chlorosulfonowy - rodzaj kwasu nieorganicznego; kwas chlorosiarkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-01]

chlorotetracyklina

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; aureomycyna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chlorować

1. poddawać coś działaniu chloru;
2. wprowadzać jeden lub więcej atomów chloru do cząsteczki związku organicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chem. techn. traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chloryn m., chlorowanie n., podchloryn m., Chloe ż.

przym. chlorowy, chlorkowy

temsłow. chloro-

Wiktionary

chlorowanadan

chlorowanadan ołowiu - minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu; wanadynit

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: wanadynit) [koalar, 2007-11-07]

chlorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlorować.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chloran m., chlorowiec m., Chloe ż.

czas. chlorować

przym. chlorowy

temsłow. chloro-

Wiktionary

chlorowce

grupa pierwiastków chemicznych z 17 grupy układu okresowego oprócz fluoru (chlor, brom, jod i astat), typowe niemetale występujące w przyrodzie w postaci związków, stosowane głównie jako środki dezynfekcyjne i utleniające

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

Fluorowce, chlorowce, halogeny – pierwiastki chemiczne 17 (dawniej VIIA lub VII głównej) grupy układu okresowego. Są to fluor, chlor, brom, jod, astat oraz (zsyntetyzowany w drugiej połowie 2009) tenes. Nazwa „halogeny” pochodzi od greckich słów ἁλός „sól” i γένος „tworzyć”.

Wikipedia

chlorowcopochodny

związek chlorowcopochodny - taki organiczny związek chemiczny, w którym atom wodoru został zastąpiony atomem chlorowca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chlorowcować

wprowadzać atomy chlorowca (chloru, bromu, jodu lub astatu) do związku chemicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

chlorowcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlorowcować.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. chlorowcować

Wiktionary

chlorowcowodór

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

chlorowcowodory

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

Fluorowcowodory, halogenowodory – nieorganiczne związki chemiczne fluorowców (halogenów) z wodorem. Do związków tych zalicza się:

Wszystkie fluorowcowodory w warunkach standardowych są gazami (właściwości astatowodoru nie zostały jeszcze (2014) zbadane). W ich cząsteczkach występują wiązania kowalencyjne pomiędzy atomem wodoru a niemetalem.

Wikipedia

chlorowcowy

przymiotnik od: chlorowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chlorowęglan

sól kwasu chlorowęglowego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: fosgenit) [koalar, 2007-11-07]

chlorowiec

pierwiastek z siedemnastej grupy układu okresowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorownia

1. dział w fabryce włókienniczej, w którym farbuje się tkaniny;
2. przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorownica

przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorownik

przyrząd służący do odkażania wody; chlorator, chlorownica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz o duszącej woni;
2. zwyczajowa nazwa kwasu chlorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chlorowodorek

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Chlorowodorki - najczęściej chlorowodorki amin (chlorki amoniowe); sole zasady organicznej i kwasu solnego. Chlorowodorki amin są znacznie bardziej odporne na degradację (np. utlenianie) od neutralnych amin i często taka forma jest wykorzystywana do ich przechowywania i handlu. Ponadto chlorowodorki amin są znacznie lepiej rozpuszczalne w wodzie od wyjściowych amin, dzięki czemu leki zawierające ugrupowania aminowe w formie chlorowodorków są łatwo wchłaniane przez organizm pacjenta.

Wikipedia

chlorowodorki

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Chlorowodorki - najczęściej chlorowodorki amin (chlorki amoniowe); sole zasady organicznej i kwasu solnego. Chlorowodorki amin są znacznie bardziej odporne na degradację (np. utlenianie) od neutralnych amin i często taka forma jest wykorzystywana do ich przechowywania i handlu. Ponadto chlorowodorki amin są znacznie lepiej rozpuszczalne w wodzie od wyjściowych amin, dzięki czemu leki zawierające ugrupowania aminowe w formie chlorowodorków są łatwo wchłaniane przez organizm pacjenta.

Wikipedia

chlorowodorokauczuk

tworzywo termoplastyczne, produkt przyłączania chlorowodoru do kauczuku naturalnego; hydrochlorokauczuk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

chlorowodorowy

przymiotnik od: chlorowodór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chlorowodorem, dotyczący chlorowodoru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten roztwór składa się z kwasu chlorowodorowego i azotowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlorowodór mrz.

Wiktionary

chlorowy

przymiotnik od: chlor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chlorowanie n., Chloe ż.

czas. chlorować

temsłow. chloro-

Wiktionary

chloroza

1. choroba roślin zielonych spowodowana niedoborem chlorofilu, objawiająca się żółknięciem, odbarwieniami liści i łodyg;
2. niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego; blednica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Chloroza – jeden z rodzajów zmian zabarwienia roślin. Jest to objaw chorobowy polegający na zaburzeniach w wytwarzaniu chlorofilu. Objawia się tym, że chore rośliny stopniowo żółkną. Przyczyny chlorozy są różne:

- nieinfekcyjne. Może to być brak niektórych pierwiastków – najczęściej żelaza, potasu, magnezu lub azotu. Przyczyną może być także brak składników pokarmowych, nadmiar wapnia w glebie oraz akumulacja nadmiaru fosforanów w roślinie. Wskutek tych powodów roślina cierpiąca na chlorozę nie może przeprowadzać fotosyntezy.

- infekcyjne, wywołane przez patogeny, głównie wirusy i lęgniowce.

Wikipedia

chlorozłotowy

kwas chlorozłotowy - nieorganiczny związek chemiczny złota z chlorem i wodorem, stosowany w złotnictwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-01]

chlorum

łacińska nazwa chloru (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

chloryn

nazwa zwyczajowa soli kwasu chlorowego (III)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chloryna

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-01]

chlorynowy

przymiotnik od: chloryn, chloryna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

chloryny

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-01]

Wikipedia

chloryt

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chloryty

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chlorytyzacja

proces zachodzący podczas wietrzenia krzemianów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chlorzyć

potocznie: pić alkohol w nadmiarze; chlać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-09]

chlotar

imię królów Franków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Chlotar I (ur. ok. 497 w Soissons, zm. 29 listopada 561), zwany Starym – król Franków, jeden z synów Chlodwiga.

Po śmierci ojca w 511 jako spadek po ojcu dostał Neustrię z głównym miastem Soissons. Jednakże Chlotar był zbyt ambitny, aby długo pozostać na swej dzielnicy. Był głównym prowokatorem morderstwa synów swego brata Chlodomera w 524, gdy ten poległ w czasie wyprawy przeciwko Burgundom, w bitwie koło Vezeronce, w okolicy Vienne. Chlotar zaplanował morderstwo wraz z bratem Childebertem I, a gdy ten zapragnął wycofać się z okrutnego przedsięwzięcia, osobiście zamordował 10-letniego Teudebalda i 7-letniego Guntera. Najmłodszego z synów – Chlodowalda ukryła matka Chlotara – Chrodechilda. Został on duchownym, ściął włosy i zrzekł się władzy. Po zabiciu bratanków Chlotarowi przypadły miasta Tours i Poitiers.

Wikipedia

chluba

1. przedmiot dumy;
2. zaszczyt, chwała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot dumy, powód do dumy

(1.2) starop. chełpliwość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Reprezentacja Polski nie przyniosła nam chluby podczas Euro 2012.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxluba, AS: χluba

Wiktionary

Powiązane:

przym. chłubliwy

Wiktionary

chlubić

chlubić się; szczycić się, być dumnym z kogoś lub czegoś; chełpić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

chlubniej

stopień wyższy od przysłówka: chlubnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

chlubniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chlubny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlubny

przynoszący chwałę, zaszczyt; zaszczytny, chwalebny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlubotać

dawniej: chlupotać; wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-14]

chlubotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlubotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlubotać

Wiktionary

chludowo

Wikipedia

chludziński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Wikipedia

chlujny

żartobliwie: staranny, czysty, schludny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

chlup

odgłos wpadnięcia do wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

wykrzyknik

(1.1) odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

(1.2) odgłos uderzania wody o coś

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) wpaść do wody, błota, kałuży itp.

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Mięso na rosół chlup do wody, oczywiście zimnej, dopiero później zaczynamy wszystko gotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlup, AS: χlup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlupanie, chlupnięcie, chlupot, chlupotanie

czas. chlupać, chlupotać

przym. chlupki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) plusk

(1.2) plusk

Wiktionary

chlupać

o cieczy: przelewać się, wydając charakterystyczny dźwięk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

chlupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlupać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlupać

wykrz. chlup

Wiktionary

chlupki

przestarzałe: chlupoczący, błotnisty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

chlupotać

wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-15]

chlupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlupotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlupotać

wykrz. chlup

Wiktionary

chlupotliwy

wydający odgłos chlupotania; chlupoczący, bulgoczący

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-09]

chlusnąć

czasownik przechodni

(1.1) z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

(1.2) pot. wypić kieliszek wódki

(1.3) gw-pl|Warszawa. uciec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na modelkę w futrze chluśnięto czerwoną farbą.

(1.2) „Chluśniem, bo uśniem!” – wybełkotał Józef.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlusnɔ̃ɲʨ̑, AS: χlusnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chluśnięcie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlapnąć

Wiktionary

chluśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlusnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xluɕˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ, AS: χluśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlusnąć, chlustać

Wiktionary

chlust

dźwięk uderzenia wody o coś; plusk, pluskot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-12]

Wikipedia

chlustać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlusnąć)

(1.1) o cieczy: wylewać się strumieniami, rozpryskując się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nagle jeden z napastników wyjmuje z torby butelkę z pomarańczową cieczą i chlusta nią w twarz kobiecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlustaʨ̑, AS: χlustać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlustanie n., chluśnięcie n.

Wiktionary

chlustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlustać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlustać

Wiktionary

chlyb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) góry. gw-pl|Górny Śląsk. chleb

Wiktionary

Przykłady

(1.1) góry. Cy mos chlyb?

Wiktionary

chmara

wielka liczba czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

(1.2) łow. stado jeleni, łosi, danieli lub żubrów

(1.3) przen. duża liczba kogoś lub czegoś

(1.4) przest. chmura, tuman

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod gałęzią wisiała w powietrzy chmara maleńkich muszek.

(1.2) Widuje się tutaj chmary danieli gaszące pragnienie o poranku.

(1.4) Każde ruszenie jakiegoś rupiecia na strychu, wzbija chmary kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmara, AS: χmara

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hurma, rój

(1.3) mnóstwo, ćma, tłum

Wiktionary

chmiel

a) ludowa obrzędowa pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;
b) muzyka do tej pieśni;
c) taniec do tej pieśni; taniec chmielowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Humulus|L.|ref=tak., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kraków. piwo

(2.2) tradycyjna pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W Czechach o 20% spadła uprawa chmielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmʲjɛl, AS: χmʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmielarnia ż., chmielarz m., chmielarstwo n., chmielina ż., chmielnik m., Chmielowice nmos., Chmielnik m., Chmielno n., Chmielaki nmos., Chmiel m., chmielowy m., Chmielina ż., Chmielita ż., Chmielinek m., Chmieliska ż., Chmielisko n., Chmielinko n.

:: zdrobn. chmielik m.

czas. chmielić ndk., chmielować ndk., podchmielić dk.

przym. chmielowy, chmielarski

Wiktionary

chmielak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

chmielaki

święto na zakończenie okresu zbioru chmielu, dożynki chmielowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-12-03]

Wikipedia

chmielanka

niesobka chmielanka - gatunek motyla z rodziny niesobkowatych, występujący w Azji i Europie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: niesobka) [tevex, 2016-03-26]

chmielarczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

chmielarnia

plantacja chmielu; chmielnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. miejsce uprawy chmielu

(1.2) zakład parowania chmielu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaraz za chmielarnią zaczynała się miedza wujostwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmiel m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chmielnik

Wiktionary

chmielarski

przymiotnik od: chmielarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chmielarstwem albo chmielarzami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmielowy mrz., chmielarstwo n., chmielarz mos., chmielarka ż., chmiel mrz., chmielenie n.

czas. chmielić ndk., chmielować ndk.

przym. chmielowy, chmielny

Wiktionary

chmielarstwo

uprawa chmielu dla przemysłu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

chmielarz

człowiek uprawiający chmiel lub handlujący chmielem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

Chmielarz (niem. Hopfen-Berg, Hopfenberg) - szczyt (585 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży między Dłużkiem a Polanką, w grzbiecie ciągnącym się na zachód od Bukowinki poprzez Marciniec, Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną nad Wojcieszowem. Sam szczyt leży na południe od linii grzbietowej. Na wierzchołku występują niewielkie skałki.

Wikipedia

chmielecki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

Osoby o tym nazwisku:

- Hieronim Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i poseł na Sejm

- Stefan Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy

- Tymon Tytus Chmielecki – rzymskokatolicki duchowny i dyplomata

- Feliks W. Kres (wł. Witold Chmielecki) – polski pisarz fantasy

Wikipedia

chmieleniec

Wikipedia

chmieleński

przymiotnik od: Chmielno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

chmielewko

Miejscowości w Polsce

- Chmielewko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna.

- Chmielewko – przysiółek w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Chmielewo (gmina Świercze).

Wikipedia

chmielewo

czajkować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. wydawać głos właściwy czajce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajka ż.

przym. czajczy

Wiktionary

czajkowo

Czajkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Gostyń.

Wieś Czaykowo położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej. Czajkowo należało do okręgu gostyńskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Podrzyce, którego właścicielem była wówczas (1846) Wąsierska. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 164 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 19 dymów (domostw).

Wikipedia

czajkowski

nazwisko, m.in.: Piotr Czajkowski (1840-1893), rosyjski kompozytor

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

(1.1) Wawrzyniec podarował Danucie bursztynową broszkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dãˈnuta, AS: dãnuta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Danusia ż., Danuśka ż., Dana ż., Danka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Danuchna, Danusia, Danuśka, Dana, Danka

Wiktionary

dany

ten, o którym wiadomo, ten, o którym mowa; przytoczony, aktualny, odnośny, odpowiedni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-02-25]

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: dać

przymiotnik

(2.1) ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

forma rzeczownika.

(3.1) M. lm. od: dan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żadna rzecz nie jest nam dana raz na zawsze.

(2.1) Piotr często pisze recenzje różnych sztuk teatralnych, ale nigdy nie przychodzi na dane przedstawienie.

(3.1) A w karate to ja mam już cztery dany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdãnɨ, AS: dãny

Wiktionary

Powiązane:

(2.1) rzecz. dane

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) omawiany, znany, wiadomy

Wiktionary

danysz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

- Danysz – polskie i ukraińskie nazwisko.

osoby o nazwisku Danysz:

- Antoni Danysz (1853–1925) – polski historyk kultury, teoretyk wychowania, profesor.

- Jan Danysz (1860–1928) – polski lekarz, mikrobiolog, serolog, chemik, działacz społeczny, filozof, profesor.

- Jan Kazimierz Danysz (1884–1914) – polski fizyk.

- Magda Danysz (ur. 1974) – kuratorka sztuki i handlarz dziełami sztuki, prowadzi Magda Danysz Gallery.

- Marian Danysz (1909–1983) – polski fizyk-eksperymentator, współodkrywca wraz z Jerzym Pniewskim pierwszego hiperjądra i stanów izomerycznych hiperjąder, profesor, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.

- Nykyfor Danysz (1877-1954) – ukraiński nauczyciel gimnazjalny.

Wikipedia

danzel

Wikipedia

dao

wieloznaczne, różnie tłumaczone główne pojęcie taoizmu; tao

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, któremu przypisywane są bardzo różne znaczenia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tao

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|chiń|道. (dào)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tao, Dao

* chiński standardowy: (1.1) 道

* japoński: (1.1) 道

* tajski: (1.1) เต๋า

źródła.

== dao (język wietnamski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nóż

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdaɔ, AS: dao

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|chiń|道. (dào)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tao, Dao

* chiński standardowy: (1.1) 道

* japoński: (1.1) 道

* tajski: (1.1) เต๋า

źródła.

== dao (język wietnamski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nóż

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tao

Wiktionary

daoistyczny

związany z daoizmem (taoizmem, chińskim kierunkiem filozoficzno-religijnym lub zbiorem praktyk magicznych), np. klasztor daoistyczny; taoistyczny (częściej)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: taoizm) [koalar, 2007-03-07]

daoizm

chiński kierunek filozoficzno-religijny; przekształcony później w zbiór praktyk magicznych mających zapewnić nieśmiertelność lub długowieczność; taoizm (częściej)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) – tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing oraz Zhuangzi.

Wikipedia

dar

1. to, co się komuś ofiaruje;
2. talent

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co się komuś ofiaruje

(1.2) wrodzona zdolność do czegoś

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Delegacja ofiarowała prezydentowi cenny obraz w darze.

(1.2) Mój kolega twierdzi, że ma dar uzdrawiania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dar, AS: dar

Wiktionary

Powiązane:

czas. darować, podarować, darzyć, darowywać

przym. darowany

rzecz. podarek mrz., darowizna ż., obdarzanie n., darowywanie n., darowanie n., podarunek, darczyńca

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prezent

(1.2) umiejętność, dryg, smykałka, talent, zdolność, żyłka

Wiktionary

darabukka

bęben uderzany oburącz palcami, używany w północnej Afryce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

darachów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Darachów (ukr. Дарахів, Darachiw) – wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1564 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Darachów w powiecie trembowelskim województwa tarnopolskiego. Wieś liczy 2118 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. darachowski

Wiktionary

darbuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

Wiktionary

Darbuka (arab. دربوكة darbūkah, również: durbakee, dumbec, doumbek, doumbec, dumbek, dumbelek, goblet drum) – bęben kielichowy używany głównie w muzyce Bliskiego Wschodu.

Dawniej korpus darbuki wykonywany był z materiału ceramicznego, a naciąg – ze skóry koziej lub rybiej. Obecnie używa się najczęściej membran z plastyku oraz korpusów zrobionych z aluminium lub mosiądzu. Metalowe darbuki można podzielić na dwa rodzaje: model egipski o zaokrąglonych brzegach oraz model turecki o zewnętrznym systemie strojenia. Brzmienie darbuki jest ciekawe, szkliste; jest ona też bardzo donośna.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) rzad. darbukka

Wiktionary

darbysta

członek protestanckiej grupy wyznaniowej założonej na początku XIX wieku w Wielkiej Brytanii, głoszącej rychłe przyjście Jezusa oraz surowy ascetyzm, odrzucającej obrzędy i organizację kościelną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

darchan

miasto w północnej Mongolii

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-10-01]

Darchan (mong. Дархан) – miasto w Mongolii, stolica administracyjna ajmaku darchańskiego, położone 230 km na północ od stolicy kraju Ułan Bator.

W 2010 roku liczyło 74,7 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. W 1963 liczba ludności wynosiła - 8180, w 1968 - 16 tys., w 1981 - 56,4 tys. osób.

Wikipedia

darchański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darchanem, dotyczący Darchanu

Wiktionary

Patrz:
Darchan
Powiązane:

rzecz. Darchan mrz.

Wiktionary

darcie

potocznie: ból, bóle reumatyczne

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-02-25]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rwanie na części, strzępy

(1.2) nieostrożne ciągnięcie, targanie

(1.3) zdzieranie czegoś skądś

(1.4) pot. ból reumatyczny

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. lp. od: dart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dodarcie n., dodzieranie n., naddarcie n., naddzieranie n., nadarcie n., obdarcie n., obdzieranie n., oddarcie n., oddzieranie n., odarcie n., odzieranie n., poddarcie n., poddzieranie n., podarcie n., przedarcie n., przedzieranie n., rozdarcie n., rozdzieranie n., udarcie n., udzieranie n., wdarcie n., wdzieranie n., wydarcie n., wydzieranie n., zadarcie n., zadzieranie n., zdarcie n., zdzieranie n.

czas. drzeć ndk., dodrzeć dk., dodzierać ndk., nadedrzeć dk., naddzierać ndk., nadrzeć dk., obedrzeć dk., obdzierać ndk., odedrzeć dk., oddzierać ndk., odrzeć dk., odzierać ndk., podedrzeć dk., poddzierać ndk., podrzeć dk., przedrzeć dk., przedzierać ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., udrzeć dk., udzierać ndk., wedrzeć dk., wdzierać ndk., wydrzeć dk., wydzierać ndk., zadrzeć dk., zadzierać ndk., zedrzeć dk., zdzierać ndk.

przym. obdarty, podarty, rozdarty, zadarty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oddzieranie, przedzieranie, przepoławianie, rozdzieranie, rozrywanie, rozszarpywanie, szarpanie, urywanie

(1.2) dygowanie, dźwiganie, taszczenie

Wiktionary

darczyńca

osoba, która składa dar na jakiś cel; ofiarodawca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba obdarowująca, ofiarodawca

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: darˈʧ̑ɨ̃j̃nts̑a, AS: darčỹĩ ̯nca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dar m., darowywanie n., darowanie n.

czas. darować, darowywać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofiarodawca

Wiktionary

darda

rodzaj broni białej w formie piki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

dardanariat

w ekonomii: niszczenie produktów żywnościowych w celu utrzymania wysokich cen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dardanele

cieśnina pomiędzy Półwyspem Bałkańskim a półwyspem Azja Mniejsza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Wiktionary

Dardanele (tur. Çanakkale Boğazı) – cieśnina między Półwyspem Bałkańskim w Europie a Azją Mniejszą, łącząca Morze Egejskie z morzem Marmara. Długość 61 km, szerokość 1,3-18,5 km, główne porty to Gallipoli i Çanakkale. W starożytności znana jako Hellespont.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdardãˈnɛlɛ, AS: dardãnele

Wiktionary

Powiązane:

przym. dardanelski

Wiktionary

dardanelski

1. przymiotnik od: Dardanele (cieśnina);
2. w wyrażeniu: osioł dardanelski - głupiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Dardaneli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdardãˈnɛlsʲci, AS: dardãnelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dardanele

Wiktionary

dardański

1. → Dardanele; dardanelski;
2. osioł dardański - wielki dłupiec; osioł dardanelski

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dardyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie północny Pakistan, Kaszmir i Afganistan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Darda mos.

przym. dardyjski

Wiktionary

dardyjski

języki dardyjskie - grupa około 20 języków indoeuropejskich obejmująca języki indoaryjskie i irańskie; języki aryjskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-02-15]

dardziński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dardżyling

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach;

(1.2) geogr. dystrykt w północno-wschodnich Indiach, którego stolicą jest Dardżyling (1.1)

Wiktionary

Dardżyling (ang. Darjiling, dawniej stosowano zapis Darjeeling; beng. দার্জিলিং; hindi दार्जिलिंग, trl. Dārjiliṁg, trb. Dardźiling; nep. दार्जलिङ) – miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach, położone na wysokości 2140 m n.p.m., stolica dystryktu o tej samej nazwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej filmowy brat postanowił ją odszukać. W tym celu przetrząsnął niemal każdy zakątek Indii i dopiero gdzieś w pobliżu Dardżyling, po wielu perypetiach i zwrotach akcji, udało mu się namierzyć siostrę.

(1.1) Takim chłodnym oddechem dla kolonizatorskiej administracji stołecznej był właśnie Dardżyling.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darjeeling

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Dardźiling (transkrypcja z hindi)

Wiktionary

darecki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

daredevil

Daredevil (prawdziwe nazwisko Matt Michael Murdock) – fikcyjna postać (superbohater) z komiksów wydawnictwa Marvel Comics oraz różnego rodzaju adaptacji. Został stworzony przez Stana Lee i Billa Everetta. Po raz pierwszy pojawił się w Daredevil Vol. 1 #1 z kwietnia 1964 roku. Twórcy chcieli stworzyć koncepcję superbohatera, który podobnie jak Fantastyczna Czwórka, czy też Spider-Man nie był pozbawiony pewnych wad. W przypadku tej postaci „wadą” miała być niemożność widzenia, aczkolwiek z początku Lee obawiał się negatywnej reakcji osób niewidomych, co jak później się okazało bezpodstawne, gdyż z czasem zaczął otrzymywać od organizacji charytatywnych listy, w których wyrażano się pozytywnie o tym pomyśle. Marvelowskiego Daredevila nie należy mylić z postacią komiksową o tej samej nazwie, która ukazywała się w komiksach wydawanych przez Lev Gleason Publications w latach 40. i 50. XX wieku.

Wikipedia

darejek

złota moneta perska równa 20 drachmom attyckim, wybita po raz pierwszy za Dariusza I; darejka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

Darejek (darejka) (gr. δαρεικός dareikos, prawdopodobnie od pers. dara – król) – złota perska moneta Achemenidów o wadze ok. 8,4 g, wprowadzona przez króla Dariusza I i będąca w obiegu do czasów Aleksandra Wielkiego (tj. do schyłku IV wieku p.n.e.).

Wikipedia

darejka

złota moneta perska równa 20 drachmom attyckim, wybita po raz pierwszy za Dariusza I; darejek

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

darek

zdrobnienie od: Dariusz (imię męskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Dariusz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Darek nie miał wielkiego szczęścia w kartach, ale był mistrzem blefu.

(1.1) Anegdota opowiedziana przez Darka wywołała wybuch wesołości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarɛk, AS: darek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dariusz m., Daria ż.

Wiktionary

darem

przysłówek sposobu

(1.1) starop. darmo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarɛ̃m, AS: darẽm

Wiktionary

Powiązane:

przym. daremny, darmowy

przysł. daremnie

Wiktionary

daremnie

przysłówek

(1.1) w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

Wiktionary

Powiązane:

czas. udaremniać ndk. / udaremnić dk.

przym. daremny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezskutecznie

Wiktionary

daremniej

stopień wyższy od przysłówków: daremnie, daremno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

daremność

brak wyniku, brak rezultatu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co daremne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daremnik m., darmówka ż.

przym. daremny

przysł. daremnie, daremno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezskuteczność, nieskuteczność, bezpłodność, bezowocność, bezcelowość

Wiktionary

daremny

niedający wyników, nieprzynoszący rezultatów; nadaremny, bezskuteczny, próżny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [greenpoint, 2005-12-13]

przymiotnik

(1.1) niedający żadnych wyników

(1.2) daw. bezpłatny, nieodpłatny

(1.3) daw. bez przyczyny, nieuzasadniony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daremne żale – próżny trud, / Bezsilne złorzeczenia! / Przeżytych kształtów żaden cud / Nie wróci do istnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈrɛ̃mnɨ, AS: darẽmny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daremność ż., daremnik mos., daremniak mos.

czas. udaremnić dk., udaremniać ndk.

przym. nadaremny

przysł. daremnie, na daremno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezcelowy, bezowocny, bezpłodny, bezproduktywny, bezskuteczny, czczy, nadaremny, nieskuteczny, płonny, próżny, syzyfowy

Wiktionary

daremszczyzna

Wikipedia

darfur

region Sudanu

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2018-05-14]

Wikipedia

darfurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darfurem, dotyczący Darfuru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darfur mrz.

Wiktionary

dargacz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

dargiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dargijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dargijczykami, dotyczący Dargijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dargijski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dargijczyk mos., Dargijka ż.

Wiktionary

dargorad

imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

Wikipedia

dari

język z grupy irańskiej, używany obecnie w Afganistanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-02-15]

Język dari (pers. ‏دری‎) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, zazwyczaj uważany za termin polityczny używany dla różnych dialektów języka perskiego używanego w Afganistanie. Obok paszto jest jednym z dwóch języków urzędowych Afganistanu. Tę pozycję w państwie afgańskim zagwarantowała mu ustawa zasadnicza z roku 1964. Doprowadziło to do sporu nazewnictwa między rodzimymi użytkownikami perskiego w Afganistanie, którzy odnoszą się do swojego języka po prostu jako Farsi (فارسی).

Wikipedia

daria

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Daria – imię pochodzące najprawdopodobniej z języka perskiego, gdzie podobnie jak jego męski odpowiednik Dariusz (Dārayawuš), oznacza "tego/tę, która zachowuje" lub "osobę posiadającą" (na zasadzie porównania z perskim daraya czyli posiadać). Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Daria w 2009 r. zajmowała 36. miejsce w grupie imion żeńskich, a w 2019 r. – 75. miejsce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Występ Darii spodobał się kolonistom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarʲja, AS: darʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darek mos., Dariusz mos.

Wiktionary

dario

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

dariusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dariusz miał kłopot z wygenerowaniem raportu dla centrali.

(1.1) Firma pana Dariusza zmieniła ostatnio nazwę na brzmiącą lepiej.

(1.1) Powiedziała Dariuszowi o wypadkach w Zamościu i Zielonej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarʲjuʃ, AS: darʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dariuszowa ż., Dariuszówna ż., Dariuszostwo lm m., Darkowa ż., Darkówna ż., Dareczkowa ż., Dareczkówna ż., Darusia ż., Dareczka ż.

:: zdrobn. Darek m., Daruś m., Dareczek m., Darunio m.

:: fż. Daria ż.

przym. Dariuszowy, Dariowy, Darusiowy, Dareczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Darek, Daruś, Dareczek

Wiktionary

dariuszostwo

Dariusz z małżonką; Dariuszowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dariuszowie

Dariusz z małżonką; Dariuszostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

dariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dariusza lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-23]

darjeeling

rzeczownik

(1.1) spoż. rodzaj czarnej herbaty pochodzącącej z Indii, z regionu Dardżyling;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do czarnych herbat zaliczamy między innymi yunnan, assam, cejlon czy darjeeling.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dardżyling mrz.

Wiktionary

darkiejmski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darkiejmami, dotyczący Darkiejm

Wiktionary

Patrz:
Darkiejmy
Powiązane:

rzecz. Darkiejmy nmos.

Wiktionary

darkiejmy

miasto w Rosji; Oziorsk

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. darkiejmski

Wiktionary

darknet

sieć internetowa, z którą można połączyć się wyłącznie przy pomocy specjalnego oprogramowania, wykorzystywana zwykle do anonimowego przesyłu danych i wymiany nielegalnych materiałów

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

darkowie

Darek z małżonką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

darkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Darka lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-23]

darkroom

[czytaj: darkrum] zaciemnione pomieszczenie do uprawiania seksu, zazwyczaj w klubach erotycznych i dyskotekach; dark room

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdarkrũm, AS: darkrũm

Wiktionary

darling

1. rzeka w Australii;
2. pasmo górskie w Australii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

Osoby o nazwisku Darling:

- Ralph Darling – gubernator Nowej Południowej Walii

- Joe Darling – australijski krykiecista, kapitan reprezentacji kraju

- Alistair Darling – angielski polityk

- David Darling – muzyk i kompozytor

- Jay Norwood Darling, animator i conservationist

Wikipedia

darlington

Wikipedia

darlingtonia

owadożerna bylina z rodziny kapturnicowatych; przyszczetka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

darlingtoński

dotyczący Darlingtonu, miasta w Wielkiej Brytanii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-12-22]

darmo

bez opłaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

przysłówek sposobu

(1.1) bezpłatnie

(1.2) na próżno

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piwo było (za) darmo, ale za wejście trzeba było zapłacić.

(1.2) (Na) darmo wzywała pomocy, nikt nie zareagował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarmɔ, AS: darmo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darmocha ż., darmowość ż., darmówka ż.

przym. darmowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpłatnie, darmowo, gratis, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; pot. na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

(1.2) próżno, daremnie

Wiktionary

darmobus

potocznie: darmowy autobus

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-04-11]

darmocha

darmoszka; potocznie:
1. coś darmowego lub bardzo taniego;
2. korzystanie z czegoś za darmo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

darmodajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdarmɔˈdajka, AS: darmodai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

darmohardy

przymiotnik

(1.1) starop. zarozumiały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdarmɔˈxardɨ, AS: darmoχardy

Wiktionary

darmoszka

darmocha; potocznie:
1. coś darmowego lub bardzo taniego;
2. korzystanie z czegoś za darmo

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2020-02-01]

darmówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. coś bezpłatnego w ofercie handlowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacek ma darmówki w swojej sieci telefonicznej, a ja nie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darmowość ż., daremność ż.

przym. darmowy, daremny

przysł. darmo, darmowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gratis, bonus

Wiktionary

darmowo

przysłówek

(1.1) bezpłatnie, za darmo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Możecie zabrać darmowo jeszcze po jednej butelce promocyjnego szamponu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darmowość ż.

przym. darmowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpłatnie, darmo, gratis, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; pot. za darmochę, za friko, za frajer, na ładne oczy; reg. śl. za facke.

Wiktionary

darmowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest darmowe; cecha tych, którzy są darmowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. darmowy

przysł. darmowo, darmo

rzecz. darmówka ż.

Wiktionary

darmowy

otrzymywany za darmo, bez zapłaty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) dany za darmo, bezpłatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wstęp na wszystkie koncerty trzydniowej imprezy jest darmowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: darˈmɔvɨ, AS: darmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darmówka ż., darmowość ż., darmocha ż., daremszczyzna ż.

przysł. darmowo, darmo, darem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpłatny, gratisowy, nieodpłatny, niepłatny

Wiktionary

darmozjad

ten, kto żyje na cudzy koszt, z cudzej pracy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto żyje na cudzy koszt

(1.2) pot. leniwa osoba

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Przestań się obijać, darmozjadzie, i bierz się wreszcie do roboty!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebieski ptak, pasożyt, pieczeniarz, truteń, daw. łuszczybochenek

Wiktionary

darmozjadztwo

życie na cudzy koszt, z cudzej pracy; pasożytnictwo, pieczeniarstwo

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-01]

darmożróń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. darmozjad

Wiktionary

darmstadt

[czytaj: darmsztad] miasto w Niemczech

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Hesji;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdaʁmʃtat

Wiktionary

Powiązane:

przym. darmsztadzki, darmstadzki

Wiktionary

darmstadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darmstadtem, dotyczący Darmstadtu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darmstadt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) darmsztadzki

Wiktionary

darmsztadt

pierwiastek chemiczny o symbolu Ds

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

Wiktionary

Darmsztadt (Ds, łac. darmstadtium) – pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Po raz pierwszy darmsztadt uzyskano w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt 9 listopada 1994 roku w ilości zaledwie kilku atomów w wyniku fuzji izotopów ołowiu i niklu w akceleratorze ciężkich jonów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma darmsztadt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarm̥ʃtat, AS: darm̦štat

Wiktionary

Powiązane:

przym. darmsztadtowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ds; stara nazwa ununnilium (Uun)

Wiktionary

darmsztadtowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący darmsztadtu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darmsztadt mrz.

Wiktionary

darmsztadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darmstadtem, dotyczący Darmstadtu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darmstadt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) darmstadzki

Wiktionary

darń

gęsty, zwarty splot traw wraz z ziemią; darnina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

(1.2) splot korzeni oraz pędów roślin (nie traw) tworzących ścisłą powierzchnię na ziemi lub wodzie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oprócz tego szczątka budowli sczerniałego na horodyszczu nie było nic: ani drzewa, ani kamienia, pokrywała je darń, skąpe zioła i stare kretowiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: darʲɲ, AS: darʹń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darniówka ż.

czas. drzeć ndk.

przym. darniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) darnina

Wiktionary

darniak

kozioł sarny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

darnikowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-11-30]

darnina

gęsty, zwarty splot traw wraz z ziemią; darń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

darninka

zdrobnienie od: darnina

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: zęboróg) [tevex, 2013-03-30]

darniować

pokrywać darnią - płatami gleby przerośniętej trawą

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-12-18]

darniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darniować.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. darniować

Wiktionary

darniówka

1. gryzoń z rodziny nornikowatych, podgryzający korzenie warzyw;
2. motyka do wyrywania darni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. niewielki eurazjatycki gryzoń z podrodziny karczowników

(1.2) leśn. motyka do wyrywania darni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niewielkie darniówki nie zapadają w sen zimowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darń ż.

przym. darniowy

Wiktionary

darniowy

1. taki, który dotyczy darni - zwartego kobierca traw wraz z warstwą gleby gęsto przerośniętej ich korzeniami;
2. rzadko: dotycząc darniny - odkrojonych płatów splotu traw z ziemią;
3. w botanice: rośliny darniowe - trwałe rośliny zielne (np. trawy, mchy, widłaki), tworzące niskie, zwarte kobierce;
4. w geologii: ruda darniowa - osadowa skała żelazista pochodzenia biochemicznego, składająca się głównie z limonitu, powstając na bagnach, jeziorach i torfowiskach; ruda łąkowa;
5. śmiałek darniowy - gatunek byliny z rodziny wiechlinowatych (traw), uprawiany jako roślina ozdobna ze względu na swój atrakcyjny gęstokępkowy pokrój

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

przymiotnik

(1.1) związany z darnią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darń ż., darniówka ż.

Wiktionary

darnków

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-07]

Wikipedia

darnowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

darobiorca

osoba, która otrzymała podarunek

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-07-15]

daromiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała na imię Daromiła i uczyła nas matematyki w szkole średniej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Miła

Wiktionary

darować

1. dawać (dać) na własność; ofiarować (ofiarowywać), podarować;
2. rezygnować (zrezygnować) z odebrania, wzięcia czegoś;
3. przebaczać (przebaczyć), odpuszczać (odpuścić)

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

czasownik przechodni dokonany (ndk. darowywać)

(1.1) dać komuś coś na własność

(1.2) zrezygnować z wzięcia, odebrania, wyegzekwowania czegoś

(1.3) przebaczyć

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Drobnomieszczaństwo rzymskie z okolic placu Hiszpańskiego nie mogło darować cudzoziemskiemu księciu porwania żony szewca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈrɔvaʨ̑, AS: darovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. podarować dk., darzyć ndk., darowywać ndk.

przym. darowany

rzecz. podarek mrz., dar m., podarunek m., darczyńca m., darowanie n., darowywanie n., darowizna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podarować, przeznaczyć

(1.2) odpuścić

(1.3) przebaczyć, wybaczyć

Wiktionary

darowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darowywanie n., dar m., darczyńca m.

czas. darować dk./ndk., darowywać ndk.

Wiktionary

darowizna

1. to, co zostało podarowane; dar;
2. umowa, na mocy której właściciel oddaje coś drugiej stronie dobrowolnie i bezpłatnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś podarowanego bez zobowiązań

(1.2) praw. prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dar mrz.

czas. darować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dar, donacja, podarunek

Wiktionary

darowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Wikipedia

darowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. darować)

(1.1) niedokonany od|darować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jezu, który litujesz się nad nami i darowujesz nam cały dług…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdarɔˈvɨvaʨ̑, AS: darovyvać

Wiktionary

Powiązane:

czas. podarować dk., darzyć ndk., darować dk.

przym. darowany

rzecz. dar m., podarunek m., darczyńca m., darowanie n., darowywanie n.

Wiktionary

darowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darowywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. darowanie n., dar m., darczyńca m.

czas. darowywać ndk., darować dk.

rzecz. darowanie n., dar mrz., darczyńca mos.

Wiktionary

darren

nazwisko, m.in. Hayes Darren, australijski piosenkarz

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

darśana

doktryna filozoficzna, która uznaje autorytet świętych ksiąg hinduizmu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

Darśana (dewanagari दर्शन, hindi darśan, pali. dassana) – sanskryckie słowo o bezpośrednich znaczeniach „spojrzenie” i „pogląd”, które służy do nazwania:

- konkretnego poglądu lub systemu filozoficznego

- określania zbiorczego hinduistycznych ortodoksyjnych systemów filozoficznych

- ponadnaturalnego mistycznego wglądu w istotę rzeczy

- czynności obcowania z guru lub bóstwem (np. podczas wizyty w świątyni).

Wikipedia

darski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

przymiotnik

(1.1) starop. dziarski, dzielny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdarsʲci, AS: darsʹḱi

Wiktionary

darsonwalizacja

jedna z metod leczenia prądami wielkiej częstotliwości; arsonwalizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Darsonwalizacja, arsonwalizacja (fr. darsonvalisation)- w medycynie – jedna z metod przy leczeniu chorób za pomocą prądów o wielkiej częstotliwości. Nazwana tak została na cześć francuskiego lekarza Jacques'a Arsène'a d'Arsonvala, wynalazcy tej metody.

Wikipedia

darszyce

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Darszyce (niem. Buchwald) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty.

W 1874 roku Buchwald był kolonią na ziemie Pinnow A i C. Z kolonią Curtshagen Buchwald liczył 23 budynków mieszkalnych.

Wikipedia

dart

gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy;

(1.2) lotka do darta (1.1)

Wiktionary

Dart, lotki (ang. Darts) – gra, a raczej różne powiązane ze sobą gry, w których celem jest trafianie niewielkimi lotkami w tarczę zawieszoną na ścianie. Przez lata korzystano z różnych tarcz i różnych zasad. Dziś określenie „dart” kojarzone jest głównie ze standaryzowaną grą, mającą specyficzną tarczę i ustalone zasady.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dart, AS: dart

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lotki, rzutki

(1.2) lotka, strzałka, rzutka

Wiktionary

darter

sztuczna przynęta używana przez wędkarzy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

darterka

kobieta grająca w darta, rzucająca lotkami do tarczy

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

daruj

1. dawać (dać) na własność; ofiarować (ofiarowywać), podarować;
2. rezygnować (zrezygnować) z odebrania, wzięcia czegoś;
3. przebaczać (przebaczyć), odpuszczać (odpuścić)

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

daruma

1. japoński odpowiednik terminu występującego w buddyzmie i hinduizmie: dharma;
2. japońska lalka traktowana jako talizman przynoszący szczęście, o ciężkiej podstawie, ustawiająca się zawsze w pozycji pionowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

- Daruma – skrócona forma imienia indyjskiego mnicha Bodhidharmy,

- daruma – japoński odpowiednik słowa dharma,

- daruma (lalka) – nazwa japońskiej lalki-talizmanu,

- Daruma sagamia – rodzaj niewielkich ryb z rodziny głowaczowatych, żyjących wokół Japonii (Jordan & Starks, 1904)

Wikipedia

darunek

dawniej: prezent, upominek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

darwin

[czytaj: darłin albo darwin] miasto w Australii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Australii, stolica Terytorium Północnego

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński, nazwa własna

(2.1) angielskie nazwisko

Wiktionary

Darwin (wym. [ˈdɑrwɨn]) – miasto w Australii, leżące w środkowej części północnego wybrzeża Australii, stolica Terytorium Północnego. Położone jest nad cieśniną Clarence (Morze Timor, Ocean Indyjski). Miasto zamieszkane jest przez 146 612 osób. W mieście działa polski konsulat honorowy. Jego współrzędne geograficzne to 12° 25′ S 130° 48′ E. Miasto leży w strefie tropikalnego klimatu sawann (klasyfikacja Köppena – Aw).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɑrwɨn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darwinizm m., darwinista m., darwinistka ż.

Wiktionary

darwinista

zwolennik poglądów Darwina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik darwinizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdarvʲĩˈɲista, AS: darvʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darwinizm m., neodarwinizm m., darwinius m.

:: fż. darwinistka ż.

przym. darwinowski, Darwinowski, darwinistyczny

Wiktionary

darwinistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: darwinista

Wiktionary

Patrz:
darwinista
Wymowa:

IPA: ˌdarvʲĩˈɲistka, AS: darvʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darwinizm m., Darwin m.

:: fm. darwinista m.

przym. Darwinowski, darwinowski, darwinistyczny

Wiktionary

darwinistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z darwinizmem, teoriami Karola Darwina

Wiktionary

Patrz:
darwinizm
Przykłady

(1.1) Konwencjonalne i atypowe toczą ze sobą prawdziwą darwinistyczną walkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darwinizm mrz., darwinista mos., darwinistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) darwinowski

Wiktionary

darwinizm

1. teoria ewolucji stworzona przez Darwina, tłumacząca powstawanie gatunków doborem naturalnym, walką o byt oraz dostosowywaniem się do środowiska;
2. nauka o ogólnych prawach historycznego rozwoju organizmów, wywodząca się z tej teorii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nauk. biol. stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. darwinista m., darwinistka ż., Darwin n./m./ż.

przym. darwinistyczny, darwinowski

Wiktionary

darwinowski

dotyczący Darwina, odnoszący się do Darwina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

darybaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. próżnować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darybok mos.

czas. darybokować ndk.

Wiktionary

darybok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. leń

Wiktionary

Powiązane:

czas. darybaczyć ndk., darybokować ndk.

Wiktionary

darybokować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. próżnować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darybok mos.

czas. darybaczyć ndk.

Wiktionary

darymnie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. na próżno, daremnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darymnina ż.

przym. darymny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) po darmu, po darymnicy

Wiktionary

darymnina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzecz niepotrzebna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niepotrzebna praca

Wiktionary

Powiązane:

przym. darymny

przysł. darymnie

Wiktionary

darymny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bezsensowny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osłabiony, chory

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darymnina ż.

przysł. darymnie

Wiktionary

darzbór

okrzyk, zawołanie myśliwych i leśników przy powitaniu lub przy winszowaniu sobie powodzenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

wykrzyknik

(1.1) łow. pozdrowienie myśliwskie

Wiktionary

Wikipedia

darzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈʒɛ̃ɲɛ, AS: dažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. darzyć

Wiktionary

darzyć

przestarzałe: obdarowywać; obecnie w różnych zwrotach, np.:
a) darzyć kogoś zaufaniem - mieć do kogoś zaufanie;
b) darzyć kogoś uczuciem - kochać, lubić kogoś;
c) darzyć kogoś szacunkiem - mieć do kogoś szacunek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

czasownik przechodni

(1.1) czuć do kogoś coś, mieć w stosunku do kogoś jakieś uczucie lub przekonanie

(1.2) przest. obdarowywać kogoś czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Darzę ją wielkim szacunkiem.

(1.1) Darzy go umiarkowanym zaufaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdaʒɨʨ̑, AS: dažyć

Wiktionary

Powiązane:

czas. nadarzyć, przydarzyć, darować, darowywać

rzecz. darzenie n., dar

Wiktionary

darzymlecznia

drzewo o mlecznym soku, rosnące w Ameryce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-10-05]

darłak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

darłówecki

przymiotnik od: Darłówko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-02-25]

darłowianin

mieszkaniec Darłowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Darłowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darłowo n., Darłówko n.

:: fż. darłowianka ż.

przym. darłowski

Wiktionary

darłowianka

mieszkanka Darłowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Darłowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Darłowo n., Darłówko n.

:: fm. darłowianin mos.

przym. darłowski

Wiktionary

darłówko

dzielnica miasta Darłowo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-03-06]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. turystyczna dzielnica miasta Darłowa;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. darłowianin mos., darłowianka ż., Darłowo n.

przym. darłowski

Wiktionary

darłowo

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Darłowo (niem. Rügenwalde) – miasto nadmorskie w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba gminy wiejskiej Darłowo, największe miasto powiatu sławieńskiego. Położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej, na Pobrzeżu Koszalińskim, na Pomorzu Zachodnim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: darˈwɔvɔ, AS: daru̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darłowianin mos., darłowianka ż., Darłówko n.

przym. darłowski

Wiktionary

darłowski

przymiotnik od: Darłowo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Darłowem, dotyczący Darłowa, pochodzący z Darłowa, znajdujący się w Darłowie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. darłowianin mos., darłowianka ż., Darłowo n., Darłówko n.

Wiktionary

dąs

niezadowolenie powiązane z fochami, kaprysami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dąsać

dąsać się - okazywać niezadowolenie poprzez niekulturalne zachowanie; grymasić, kaprysić, stroić fochy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dąsal

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dąsalska

kobieta, która często się dąsa, jest niezadowolona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dąsalski

żartobliwie o mężczyźnie, chłopcu często dąsającym się, strojącym fochy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-15]

dąsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dąsać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dąs m.

czas. dąsać

Wiktionary

dasein

termin z filozofii niemieckiej oznaczający egzystencję człowieka albo człowieka jako istotę próbującą zrozumieć swoją egzystencję

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-10]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) filoz. osoba pragnąca zrozumieć sens egzystencji

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) filoz. egzystencja ludzka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Dasein. (byt, egzystencja)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dasein (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. dasein

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Dasein. (byt, egzystencja)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== dasein (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. dasein

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dashi

[czytaj: DAszi] japoński bulion z ryby i wodorostów

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. koncentrat bulionu rybnego wykorzystywany w kuchni japońskiej;

Wiktionary

Dashi (jap. だし, 出し) — bulion wykorzystywany w kuchni japońskiej do przygotowywania zup (zobacz zupy japońskie).

Sporządza się go z wiórków suszonej i wędzonej ryby bonito, zwanych katsuobushi oraz wodorostów kombu. Dashi wykorzystuje się m.in. do przygotowywania zupy miso-shiru.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|jap|出汁.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dashi

* francuski: (1.1) dashi m.

* japoński: (1.1) 出汁

źródła.

== dashi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. dashi

odmiana.

(1.1) lp. dashi; lm. dashis

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|jap|出汁.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dashi

* francuski: (1.1) dashi m.

* japoński: (1.1) 出汁

źródła.

== dashi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. dashi

odmiana.

(1.1) lp. dashi; lm. dashis

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dąsik

zdrobnienie od: dąs

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-12]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dąs

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dąs, lecz tylko mały dąsik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dąs m.

Wiktionary

dąsno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starop. dziąsło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃w̃snɔ, AS: dõũ̯sno

Wiktionary

daspletozaur

rodzaj dużego dinozaura z rodziny tyranozaurów

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Daspletozaur (Daspletosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Żył w Ameryce Północnej w późnej kredzie (ok. 80-72 mln lat temu). Obecnie tylko dwa gatunki daspletozaura uważane są za ważne – D. torosus i D. horneri, choć nadal kilka jego potencjalnych gatunków z Alberty, Montany i Nowego Meksyku pozostaje nieopisanych. Wliczając nieopisane gatunki oraz te nieważne, daspletozaur obejmuje najwięcej gatunków ze wszystkich tyranozauroidów.

Wikipedia

dassin

[czytaj: daSĘ] nazwisko, m.in. Joe Dassin, amerykański piosenkarz i kompozytor

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

dastan

epika wierszem i prozą nawiązująca do dawnych legend, podań, baśni oraz klasycznej, heroicznej poezji irańskiej; destan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-08-21]

Wikipedia

dąsy

zachowanie wyrażające niezadowolenie; kaprysy, grymasy, fochy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

daszawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy;

Wiktionary

Daszawa (ukr. Дашава) – osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy. Do 17 września 1939 siedziba gminy wiejskiej Daszawa, powiat stryjski, województwo stanisławowskie w Polsce. 2372 mieszkańców (2020), dla porównania w 2001 było ich 2336.

Wikipedia

Powiązane:

przym. daszawski

Wiktionary

daszczyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

daszek

1. niewielki dach
2. usztywniona, przednia część czapki, chroniąca czoło i oczy
3. znak graficzny: ^ (używany w ortografii niektórych języków); cyrkumfleks

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dach

(1.2) mały dach

(1.3) wystająca nad twarz część nakrycia głowy, np. czapki, hełmu, kasku

(1.4) typogr. akcent przeciągły, cyrkumfleks;

Wiktionary

- daszek – część niektórych hełmów

- daszek (cyrkumfleks, akcent przeciągły) – jeden ze znaków diakrytycznych (ˆ)

- odwrócony daszek (haczek, karon) – jeden ze znaków diakrytycznych (ˇ)

- daszek (kareta) – znak ^ na klawiaturze

- daszek okapowy – element architektoniczny

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdaʃɛk, AS: dašek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zadaszenie n., dach m., dachówka ż., dachowiec mzw.

przym. dachowy, daszkowaty

czas. zadaszyć

Wiktionary

daszewice

wieś w Polsce

SJP.pl za [maf, 2006-12-04]

2 miejscowości w Polsce:

- Daszewice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Belsk Duży.

- Daszewice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Daszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

Wikipedia

daszewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

Os

Wikipedia

daszkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

daszkować

w budownictwie: budować dwuspadowy daszek na górnej części słupa telekomunikacyjnych linii napowietrznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-02]

daszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|daszkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. daszkować

Wiktionary

daszkowaty

przypominający wyglądem mały dach

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

przymiotnik

(1.1) przypominający daszek (dach)

(1.2) daw. gram. o literze opatrzony daszkiem, reprezentujący długą samogłoskę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dach mrz., daszek mrz.

Wiktionary

daszkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

daszkowy

związany z daszkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

daszoguski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Daszoguzem, dotyczący Daszoguzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Daszoguz mrz.

Wiktionary

daszoguz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. daszoguski

Wiktionary

daszyć

przykrywać dachem; zadaszać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-04-05]

daszyna

wieś w Polsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-19]

Daszyna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Daszyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Przez wieś prowadzi droga krajowa 91.

Miejscowość jest siedzibą gminy Daszyna.

Wikipedia

daszyński

przymiotnik od: Daszyna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dat

oznaczenie czegoś w czasie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dat.

skrót od:
1. datowany;
2. datiwus, dativus

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

data

oznaczenie czegoś w czasie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

(1.2) przest. czas, epoka, era, okres

(1.3) starop. datek

Wiktionary

Data – umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, służy do zapisu kolejnych dni (dób) w kalendarzu, a przez to m.in. do oznaczania ważnych wydarzeń historycznych.

W języku polskim poszczególne składniki daty podaje się w kolejności od najwyższego do najniższego rzędu, tj. najpierw dzień miesiąca, następnie miesiąc i jako ostatni – rok. Rok lub miesiąc i rok można pominąć, jeśli wynikają z kontekstu lub nie są istotne. Dni (w miesiącu) i lata numeruje się liczbami; miesiące można również numerować (w piśmie) lub posługiwać się ich nazwami (w mowie i piśmie). Nazwa miesiąca w dacie występuje zawsze w dopełniaczu (np. 29 maja, nie: 29 maj), podobnie jak liczebnik numerujący rok. W zapisie słownym roku człony określające tysiące i setki nie odmieniają się (np. w dwa tysiące drugim, nie: w dwutysięcznym drugim, ale: w dwutysięcznym, jeśli chodzi o rok 2000). Po numerze roku następuje zwykle słowo roku; w piśmie, jeśli rok zapisany jest cyframi, można zastosować skrót r. lub w ogóle je pominąć. Do zapisu cyfrowego liczebników porządkowych oznaczających dzień i rok używa się wyłącznie cyfr arabskich; miesiące można numerować cyframi arabskimi lub rzymskimi. Numer miesiąca niższy niż 10, wyrażony cyframi arabskimi należy zapisać jako dwucyfrowy (z zerem na początku); można w ten sposób zapisać również numer dnia. Nie stawia się kropek ani żadnych innych znaków przestankowych, z wyjątkiem przypadku gdy wszystkie składniki daty wyrażone są za pomocą cyfr arabskich – wówczas rozdziela się je kropką bez spacji. Zapis mieszany cyfrowo-literowy z końcówką fleksyjną doklejoną do cyfr (np. 29-ty maja) jest niepoprawny ortograficznie. Nie zaleca się skracania oznaczenia roku do dwóch cyfr (dziesiątek i jedności). Należy unikać łamania wierszy na datach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W formularzu brakuje daty urodzenia.

(1.2) Był to typowy człowiek daty renesansu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdata, AS: data

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. datowanie n., datacja ż., datownik m.

czas. datować ndk.

przym. datowalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) doba (doby / w dobie)

Wiktionary

datacja

określenie czasu jakiegoś wydarzenia; datowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu

Wiktionary

Datowanie – proces przypisywania zdarzeniom czasu (daty) z przeszłości, w którym mogło się ono wydarzyć. Znane jest wiele metod datowania, opierają się na różnych zmianach zachodzących z upływem czasu, bądź charakterystycznych dla danego czasu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. data ż., datowanie n.

czas. datować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) datowanie

Wiktionary

datagram

komunikat sieciowy przesyłany stosownie do protokołu bezpołączeniowego; komunikat bezpołączeniowy

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-05]

Wikipedia

dataholik

osoba uzależniona od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; infoholik

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dataholizm

uzależnienie od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; infoholizm

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dataizm

ideologia, według której przepływ informacji jest najwyższą wartością

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

datczuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

datek

1. ofiara na cele społeczne, filantropijne
2. jałmużna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

(1.2) drobna kwota za wyświadczoną przysługę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na krakowskim rynku stoi skarbonka na datki na rewaloryzację zabytków miasta.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jałmużna, ofiara, składka

Wiktionary

dativus

datiwus, celownik; w językoznawstwie:
1. trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

Wikipedia

datiwus

dativus, celownik; w językoznawstwie:
1. trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

datkować

dawać datek

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

datować

1. opatrywać datą;
2. określać datę jakiegoś faktu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

czasownik niedokonany

(1.1) określać wiek obiektu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. data ż., datacja ż., datownik m., datowanie n.

przym. datowalny

Wiktionary

datowalny

przymiotnik

(1.1) dający się wydatować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. datować ndk., datowalność ż., data ż.

czas. datować

Wiktionary

datowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|datować.

Wiktionary

Datowanie – proces przypisywania zdarzeniom czasu (daty) z przeszłości, w którym mogło się ono wydarzyć. Znane jest wiele metod datowania, opierają się na różnych zmianach zachodzących z upływem czasu, bądź charakterystycznych dla danego czasu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. data ż., datacja ż., datownik m.

czas. datować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) datacja

Wiktionary

datownik

przyrząd do oznaczania daty na różnego rodzaju dokumentach lub biletach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

datsun

samochód marki Datsun

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Datsun – japoński producent samochodów należący do koncernu Nissan Motor Co. Ltd.

Oryginalna produkcja rozpoczęła się w roku 1931. W latach 1958–1986 pojazdy eksportowane przez Nissana nosiły nazwę Datsun. W marcu 1986 roku Nissan wycofał nazwę Datsun z obiegu, aby ponownie ją wprowadzić w 2013 r. jako nazwę dla samochodów niskobudżetowych, przeznaczonych dla rynków rozwijających się.

Wikipedia

datura

silnie trująca roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, stosowana w lecznictwie; bieluń dziędzierzawa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. bieluń (rodzaj)

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju (1.1)

(1.3) pot. brugmansja (niewłaściwie)

Wiktionary

Bieluń (Datura L.) – rodzaj z rodziny psiankowatych. Obejmuje około 10-13 gatunków. Rośliny te pochodzą z Ameryki Południowej i południowej części Ameryki Północnej, przy czym Datura ferox prawdopodobnie jest rodzima dla obszaru Chin. Nazwa datura pochodzi z języka hindi – dhatūrā ('bieluń dziędzierzawa'). W naturze rosną na ogół w miejscach suchych i skalistych, na półpustyniach, ale szeroko rozprzestrzenione na świecie zasiedlają różne siedliska, w tym towarzyszące osiedlom ludzkim siedliska ruderalne i ogrody, w których rosną jako chwasty. W wielu miejscach są gatunkami inwazyjnymi (np. na wyspach Galapagos i w Afryce Południowej. W Polsce zadomowionym antropofitem jest bieluń dziędzierzawa (D. stramonium).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: daˈtura, AS: datura

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bieluń

(1.2) bieluń

(1.3) brugmansja

Wiktionary

dau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

Wiktionary

Dau (dāwa) – tradycyjny arabski statek żaglowy, z jednym lub kilkoma żaglami. Pierwotnie używany był u wybrzeży Półwyspu Arabskiego, Indii i wschodniej Afryki. Duże dau mogą mieć około trzydziestu osób załogi, na mniejszych liczy ona zazwyczaj 12 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kolejnymi dau można podróżować od Morza Czerwonego po Kanał Mozambicki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daw, AS: dau̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|arab|داو.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dhow

* arabski: (1.1) داو

* francuski: (1.1) boutre m.

* hebrajski: (1.1) דאו

* niemiecki: (1.1) Dau

* rosyjski: (1.1) доу, дхоу

* turecki: (1.1) dhov

źródła.

== dau (język walijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) dwa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|arab|داو.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dhow

* arabski: (1.1) داو

* francuski: (1.1) boutre m.

* hebrajski: (1.1) דאו

* niemiecki: (1.1) Dau

* rosyjski: (1.1) доу, дхоу

* turecki: (1.1) dhov

źródła.

== dau (język walijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) dwa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

daudet

[czytaj: doDE] nazwisko, m.in. Alphonse Daudet (1840-1897), francuski pisarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

dauha

[czytaj: dałha] stolica Kataru; Ad-Dauha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Kataru;

Wiktionary

Doha albo Ad-Dauha (arab. ‏الدوحة‎ Ad-Dawḥa) – stolica i największe miasto Kataru położone na wschodnim wybrzeżu półwyspu Katar, w Zatoce Perskiej.

Miasto zostało zniszczone w 1867 w czasie wojny z Bahrajnem. W 1916 Brytyjczycy ustanowili je siedzibą swojego protektoratu. Gdy Katar uzyskał niepodległość, miasto zostało jego stolicą. W 1973 roku założono uniwersytet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Longin pracuje teraz w Dauże.

(1.1) Po powrocie z Dauhy mówił wspaniale po arabsku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dauhańczyk m., dauhanka ż.

przym. dauhański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ad-Dauha, Doha; hist. Al-Bida

Wiktionary

dauhańczyk

[czytaj: dałhańczyk] mieszkaniec Dauhy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ad-Dauhy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dawˈxãj̃n͇ʧ̑ɨk, AS: dau̯χãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dauha ż., Ad-Dauha, dauhanka

przym. dauhański

Wiktionary

dauhanka

[czytaj: dałhanka] mieszkanka Dauhy, stolicy Kataru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ad-Dauhy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dawˈxãnka, AS: dau̯χãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dauha ż., Ad-Dauha, dauhańczyk

przym. dauhański

Wiktionary

dauhański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ad-Dauhy, stolicy Kataru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prezydent nie ratyfikował poprawki dauhańskiej do Protokołu z Kioto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dawˈxãj̃sʲci, AS: dau̯χãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dauhańczyk m., dauhanka ż., Ad-Dauha ż., Dauha ż.

Wiktionary

daukszewicz

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

Os

Wikipedia

daumier

[czytaj: doMIE] nazwisko, m.in. Honoré Daumier (1808-1879), francuski malarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

daumont

[czytaj: doMĄ] francuski reprezentacyjny pojazd czterokołowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dauria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna Rosji na wschodniej Syberii, południowa część Zabajkala;

Wiktionary

Dauria (ros. Даурия, Даурская земля) — kraina historyczna Rosji na Syberii Wschodniej, południowa część Zabajkala.
Jej tereny obecnie wchodzą w skład Buriacji i Kraju Zabajkalskiego.

Do XVII wieku Rosjanie określali ten obszar jako Zachodnie Przyamurze (ros. Западная часть Приамурья), obecna nazwa pochodzi od Daurów (Dagurów), którzy w tamtym okresie zamieszkiwali nad górnym Amurem oraz w dolinach Szyłki i Zei. W carskiej Rosji administracyjnie Dauria była obwodem ze stolicą w Nerczyńsku, następnie w Czycie. W latach 1920-1922 wchodziła w skład Republiki Dalekiego Wschodu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. dauryjski

Wiktionary

daurski

przymiotnik

(1.1) związany z Daurią (krainą na Zabajkalu w Azji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język daurski;

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dagurski

Wiktionary

dauryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Daurią, dotyczący Daurii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dauria ż.

Wiktionary

dave

[czytaj: dejf] obce imię męskie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2010-12-20]

Wikipedia

davenport

diaklaza

pęknięcie skały powstałe na skutek ciśnienia wewnątrz skorupy ziemskiej, biegnące w wielu kierunkach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

diakon

1. w Kościele katolickim i prawosławnym: duchowny bez pełnych święceń kapłańskich;
2. w Kościele protestanckim: pastor nadzorujący akcje charytatywne;
3. we wczesnym chrześcijaństwie: opiekun ubogich i chorych, pomocnik biskupa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojciec diakon odczytał dziś ewangelię.

(1.1) Diakoni nie noszą ornatów, ich strojem jest dalmatyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diakonat m., diakonia ż., diakonikon m., diakonówka ż.

:: fż. diakonisa ż.

przym. diakoński, diakonacki

skr. dk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) duchowny

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. diakonat m., diakonia ż., diakonikon m., diakonówka ż.

:: fż. diakonisa ż.

przym. diakoński, diakonacki

skr. dk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|diaconus. etym|gr|διάκονος. → sługa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) deacon

* arabski: (1.1) شماس m.

* baskijski: (1.1) diakono

* białoruski: (1.1) дыякан m.

* hiszpański: (1.1) diácono m.

* kataloński: (1.1) diaca m.

* łaciński: (1.1) diaconus m.

* nowogrecki: (1.1) διάκονος m., διάκος m.

* rosyjski: (1.1) диакон m.

* starogrecki: (1.1) διάκονος m.

* ukraiński: (1.1) диякон m.

* włoski: (1.1) diacono m.

źródła.

== diakon (język norweski (bokmål).) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. diakon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

diakonat

1. w Kościele katolickim i prawosławnym: pierwszy stopień święceń, uprawniających do sprawowania niektórych czynności kapłańskich;
2. w Kościele protestanckim: instytucja dobroczynna będąca pod opieką diakona;
3. urząd, godność diakona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

diakonia

1. nieodpłatna posługa w Kościele katolickim;
2. grupa ludzi pełniąca określoną posługę w ramach jakiejś wspólnoty;
3. dawniej: rzymska kaplica, przy której rezydowali diakoni;
4. dawniej: przytułek dla chorych i ubogich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

diakonikon

pomieszczenie w kościołach przeznaczone dla kapłanów przygotowujących się do mszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

diakonisa

1. w Kościele protestanckim: siostra zajmująca się działalnością charytatywną; diakoniska;
2. w okresie wczesnochrześcijańskim: dziewica lub wdowa pełniąca posługi religijne i charytatywne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

diakoniska

w Kościele protestanckim: siostra zajmująca się działalnością charytatywną; diakonisa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-18]

diakonówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dom, w którym mieszka śpiewak cerkiewny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diakon m., diakonat m., diakonia ż., diakonikon m., diakonisa ż.

przym. diakoński, diakonacki

Wiktionary

diakoński

odnoszący się do diakona, diakonatu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) kośc. związany z osobą lub tytułem diakona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diakon mos., diakonówka ż.

Wiktionary

diakopa

w utworze literackim: wtrącenie przedzielające powtórzenie wyrazów

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

diakope

przedzielenie powtórzonych słów w zdaniu przez wtrącenie (np. pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

diakrostych

rodzaj rozrywki umysłowej, w której wszystkie litery odgadywanych wyrazów tworzą całość (np. fragment wiersza)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

Diakrostych – rodzaj zadania szaradziarskiego, podobny do szyfrogramu.

Diagram diakrostychu składa się z numerowanych pól, do których przenosi się litery odgadywanych wyrazów. Te tworzą jedną część rozwiązania, która najczęściej jest fragmentem wiersza. Drugą część rozwiązania – zwykle imię i nazwisko autora, tytuł wiersza – tworzą określone litery wyrazów pomocniczych. W kratkach są też wydrukowane litery wskazujące z którego zgadywanego słowa litera pochodzi - ułatwia to korektę błędnych wpisów.

Wikipedia

diakryt

znak graficzny informujący o sposobie wymawiania głoski

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. typogr. dodatkowy znak w postaci kropki, kreseczki, daszka, haczyka itp. umieszczany przy literze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przerzucił kilka kartek. Ani znaki akcentuacyjne, ani inne francuskie diakryty i abrewiatury nigdzie nie były dopisane ręcznie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. diakrytyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) znak diakrytyczny

Wiktionary

diakrytyczny

w językoznawstwie:
1. odróżniający, wyróżniający;
2. znak diakrytyczny - znak graficzny dodawany do litery w celu oznaczenia brzmień odpowiadających danym literom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

przymiotnik

(1.1) jęz. odróżniający

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znakiem diakrytycznym charakterystycznym dla alfabetu języka polskiego jest "ogonek" w literach: "ą" i "ę".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdʲjakrɨˈtɨʧ̑nɨ, AS: dʹi ̯akrytyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diakryt mrz.

Wiktionary

diakrytyka

ogół znaków diakrytycznych, charakterystycznych dla określonego języka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Znaki diakrytyczne, diakrytyki (stgr. διακριτικός diakritikós „odróżniający”) – znaki graficzne używane w alfabetach i innych systemach pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające sposób odczytu tej litery i tworzące przez to nową literę. W alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.

Wikipedia

dial

związek organiczny o działaniu uspokajającym i nasennym, stosowany w bezsenności, nerwicach i stanach lękowych; dwuallyl; allobarbital

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dial-up

[czytaj: dialap] rodzaj połączenia z internetem; przeciwieństwo stałego łącza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dial.

skrót od: dialekt, dialektalny, dialektyka, dialektyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dialag

minerał z grupy piroksenów, składnik skał magmowych; diallag

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dialekt

w językoznawstwie: odmiana języka ogólnego (narodowego) charakterystyczna dla jakiegoś terytorium, np. dialekt śląski, mazowiecki; gwara, narzecze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

(1.2) jęz. terytorialna odmiana języka, przeciwstawiana jego formie ogólnoetnicznej, standardowej;

(1.3) pot. język pozbawiony formy pisanej lub standaryzacji, używany w kraju rozwijającym się lub w odizolowanej części świata, język wernakularny;

Wiktionary

Dialekt, narzecze – wieloznaczny termin oznaczający w najszerszym rozumieniu naukowym odmianę języka odznaczającą się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi czy gramatycznymi, odróżniającymi ją od innych form tego języka. Wszystkie dialekty w jednakowy sposób rządzą się zespołem zasad gramatycznych, choć ich system bywa silnie zróżnicowany.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Narzecze sztokawskie jest dialektem południowosłowiańskim.

(1.3) Chwała Zmartwychwstałego Pana rozbrzmiewa w j. hiszpańskim, francuskim, polskim, angielskim, włoskim, arabskim i w wielu dialektach afrykańskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdʲjalɛkt, AS: dʹi ̯alekt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektyzm m., dialektyzacja ż.

czas. dialektyzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) narzecze

(1.2) narzecze, gwara

(1.3) narzecze, język wernakularny

Wiktionary

dialektolog

specjalista w dziedzinie językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; gwaroznawca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. badacz dialektów

Wiktionary

Dialektologia (gr. dialektos „gwara” i logos „słowo, nauka”), także gwaroznawstwo – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem, genezą i systematyką dialektów w obrębie jakiegoś języka lub języków. Dyscyplina ta bada odmiany poszczególnych języków oparte głównie na uwarunkowaniach geograficznych (w przeciwieństwie do odmian o podłożu społecznym – socjolektów, które są przedmiotem zainteresowań socjolingwistyki, czy też form historycznych, których klasyfikacji i opisu dokonuje językoznawstwo diachroniczne). Choć socjolekty bywają włączane w ramy terminu „dialekt”, to dialektologia jako dyscyplina koncentruje się przeważnie na odmianach terytorialnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powszechne wśród badaczy współczesnej polszczyzny, także dialektologów, jest przekonanie o dokonującym się w szybkim tempie procesie zanikania gwar na obszarze Polski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektologia ż.

przym. dialektologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwaroznawca

Wiktionary

dialektologia

dziedzina językoznawstwa zajmująca się gwarami i dialektami; gwaroznawstwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. jęz. nauka o dialektach i gwarach;

Wiktionary

Dialektologia (gr. dialektos „gwara” i logos „słowo, nauka”), także gwaroznawstwo – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem, genezą i systematyką dialektów w obrębie jakiegoś języka lub języków. Dyscyplina ta bada odmiany poszczególnych języków oparte głównie na uwarunkowaniach geograficznych (w przeciwieństwie do odmian o podłożu społecznym – socjolektów, które są przedmiotem zainteresowań socjolingwistyki, czy też form historycznych, których klasyfikacji i opisu dokonuje językoznawstwo diachroniczne). Choć socjolekty bywają włączane w ramy terminu „dialekt”, to dialektologia jako dyscyplina koncentruje się przeważnie na odmianach terytorialnych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) dialektologia historyczna • katedra dialektologii

synonimy.

(1.1) gwaroznawstwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) językoznawstwo, lingwistyka

meronimy.

pokrewne.

rzecz. dialektolog m.

przym. dialektologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dialectology

* baskijski: (1.1) dialektologia

* białoruski: (1.1) дыялекталогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) дыялектолёгія ż.

* czeski: (1.1) dialektologie ż.

* hiszpański: (1.1) dialectología ż.

* kaszubski: (1.1) dialektologiô ż.

* niemiecki: (1.1) Dialektologie ż.

* nowogrecki: (1.1) διαλεκτολογία ż.

* rosyjski: (1.1) диалектология ż.

* słowacki: (1.1) dialektológia ż.

* ukraiński: (1.1) діалектологія ż.

* włoski: (1.1) dialettologia ż.

źródła.

== dialektologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nauk. jęz. dialektologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektolog m.

przym. dialektologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwaroznawstwo

Wiktionary

dialektologiczny

dotyczący dziedziny językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; gwaroznawczy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2013-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektolog mos., dialektologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwaroznawczy

Wiktionary

dialektycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dialektyczny

Wiktionary

Powiązane:

przym. dialektyczny

rzecz. dialektyk mos.

Wiktionary

dialektyczniej

stopień wyższy od przysłówka: dialektycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

dialektyczny

1. oparty na dialektyce;
2. przestarzałe: dotyczący dialektu, charakterystyczny dla dialektu; dialektalny, dialektowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

przymiotnik

(1.1) filoz. związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki

(1.2) przest. charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Cóż za brak myślenia dialektycznego, właśnie przez brak rodzi się nadmiar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdʲjalɛkˈtɨʧ̑nɨ, AS: dʹi ̯alektyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektyk mos., dialektyka ż.

przysł. dialektycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dialektalny, gwarowy

Wiktionary

dialektyk

1. filozof posługujący się metodą dialektyczną;
2. reprezentant dialektycznej filozofii marksistowskiej;
3. przestarzałe: człowiek wyćwiczony w prowadzeniu dyskusji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik teorii filozoficznej, która za nadrzędne prawo uznaje rozwój przez przeciwieństwa

(1.2) ktoś, kto umiejętnie posługuje się rozumowaniem, w którym wyciąga się wnioski ze sprzeczności

(1.3) pot. ktoś biegły w dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialektyka ż.

przym. dialektyczny

przysł. dialektycznie

Wiktionary

dialektyka

1. nauka ujmująca wszystkie zjawiska we wzajemnym powiązaniu, traktująca rozwój jako walkę wewnętrznych przeciwieństw;
2. sztuka rozumowania i dyskusji polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ujawnianie sprzeczności tkwiących w pojęciach i sądach;
3. sprzeczności i przeciwieństwa właściwe jakiemuś zjawisku;
4. umiejętność udowadniania swoich racji; argumentacja, tłumaczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Dialektyka (stgr. διαλεκτική τέχνη, łac. dialectica, ars dialectica, ratio dialectica) – nauka zajmująca się poprawnością argumentacji i refutacji podczas wypowiedzi. Kodyfikuje ona zasady poprawnego rozumowania służące do analizy argumentów potwierdzających lub kwestionujących udowadnianą w czasie dyskursu tezę, a także sposoby prowadzenia debaty, w czasie której jeden z uczestników stara się udowodnić tezę, a drugi ją obalić. Przez niektórych autorów niekiedy mylona z logiką.

Wikipedia

dialektyzacja

stylizacja polegająca na wprowadzaniu dialektyzmów do tekstów języka ogólnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Dialektyzacja, gwaryzacja – stylizacja polegająca na wprowadzeniu do utworu literackiego (całości lub jego części) słownictwa, zwrotów, form gramatycznych pochodzących z określonego dialektu ludowego, tzw. dialektyzmów. Dialektyzacja jest świadomym zabiegiem literackim służącym odtworzeniu lokalnego kolorytu, charakterystyce środowiska lub poszczególnych bohaterów, np. Chłopi W. Reymonta, Na Skalnym Podhalu K. Przerwy Tetmajera.

Wikipedia

dialektyzm

wyraz, forma gramatyczna lub zdanie pochodzące z dialektu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. cecha lub element językowy właściwe jakiemuś dialektowi wernakularnemu;

Wiktionary

Dialektyzm (gr. diálogos „rozmowa” i dialektikē „dialektyka” z diálektos „sposób mówienia”), gwaryzm – element językowy właściwy pewnemu dialektowi, używany głównie w komunikacji ustnej. Dialektyzmem może być np. pojedynczy wyraz (np. uświerknąć zam. zmarznąć) lub połączenie wyrazowe (frazeologizm); wyróżnia się także dialektyzmy gramatyczne (pójdźwa zam. pójdźmy), składniowe (np. gęsi lecieli) i fonetyczne (np. kóń, zam. koń).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dialekt m., dialektyzacja ż.

przym. dialektalny

skr. dial.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwaryzm

Wiktionary

dialektyzować

wprowadzać dialektyzmy do tekstów języka ogólnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dialer

program do łączenia się w Internecie z daną witryną

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2014-06-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, męski

(1.1) program obsługujący połączenie komputera z siecią telefoniczną

Wiktionary

Wikipedia

dialit

rzadki minerał wywodzący się z alkalicznego granitu

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dializa

zabieg stosowany w ostrej niewydolności nerek, którego celem jest oczyszczenie krwi z nadmiaru mocznika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

(1.2) med. zabieg wykonywany u chorych z niewydolnością nerek, stosowany by usunąć szkodliwe produkty przemiany materii;

Wiktionary

Dializa (gr. diálysis = „rozpuszczanie”, „rozdzielanie”) – metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

W nefrologii stosuje się zabiegi dializacyjne u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek, którzy nie kwalifikują się do zabiegu przeszczepienia nerki albo oczekują na ten zabieg.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. hemodializa ż.

czas. dializować ndk.

przym. dializacyjny

Wiktionary

dializacyjny

związany z dializą

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-22]

przymiotnik

(1.1) med. mający związek z dializą - zabiegiem leczniczym

(1.2) chem. mający związek z dializą - rozdzielaniem substancji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stanowiska wyposażone są w sterowane fotele dializacyjne z odbiornikiem telewizyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdʲjalʲizaˈts̑ɨjnɨ, AS: dʹi ̯alʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

czas. dializować, dializować się

rzecz. dializa ż., dializat m., dializator m.

Wiktionary

dializat

preparat poddawany dializie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dializator

przyrząd do dializy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dializoterapia

Dializa (gr. diálysis = „rozpuszczanie”, „rozdzielanie”) – metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

W nefrologii stosuje się zabiegi dializacyjne u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek, którzy nie kwalifikują się do zabiegu przeszczepienia nerki albo oczekują na ten zabieg.

Wikipedia

dializować

potocznie: poddawać pacjenta zabiegowi dializy - metodzie leczniczej polegającej na usuwaniu z organizmu nadmiaru produktów odpadowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

diallag

minerał z grupy piroksenów, składnik skał magmowych; dialag

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

dialog

1. rozmowa co najmniej dwóch osób na określony temat; polemika, dyskusja, konwersacja, rozmowa;
2. forma wypowiedzi literackiej, mająca postać rozmowy co najmniej dwóch osób;
3. utwór literacki złożony z odrębnych wypowiedzi dwóch lub więcej osób, nie mający jednak charakteru dzieła dramatyczno-scenicznego;
4. gatunek, który występował w literaturze staropolskiej, często o przeznaczeniu dramatycznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozmowa dwóch osób

(1.2) liter. utwór literacki niesceniczny, napisany w formie rozmowy

(1.3) film. teatr. rozmowa toczona przez bohaterów powieści, filmu, sztuki teatralnej itp.

(1.4) przen. długotrwałe negocjacje, rozmowy między stronami w celu uzgodnienia stanowisk

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek i Marek prowadzili dialog na temat przyszłości przemysłu polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdʲjalɔk, AS: dʹi ̯alok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialogowość ż., dialogowanie n.

czas. dialogować ndk.

przym. dialogowy

przysł. dialogowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwugłos

Wiktionary

dialogiczność

1. → dialogiczny;
2. w kulturoznawstwie: cecha dzieł nawiązujących do różnych innych utworów, wypowiedzi, poglądów itp.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

dialogiczny

rzadko: napisany w formie dialogu, zawierający dialogi, będący dialogiem - rozmową co najmniej dwóch osób; dialogowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

przymiotnik

(1.1) rzad. zob. dialogowy.

Wiktionary

dialogista

1. książkowo: człowiek biegły w sztuce rozmowy;
2. środowiskowo: osoba opracowująca dialogi w filmach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

dialogit

minerał, węglan manganu; rodochrozyt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

dialogitowy

przymiotnik od: dialogit

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dialogizacja

wprowadzenie dialogu (rozmowy co najmniej dwu osób) do utworu literackiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

dialogizm

Wikipedia

dialogizować

wprowadzać dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; dialogować

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-19]

dialogować

1. prowadzić dzialog, rozmawiać co najmniej w dwie osoby; rozmawiać, dyskutować, konwersować;
2. wprowadzać dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; dialogizować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

dialogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dialogować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dialog m.

czas. dialogować ndk.

Wiktionary

dialogowość

1. występowanie w formie dialogu - rozmowy co najmniej dwu osób, np. dialogowość wiersza;
2. według Michała Bachtina: podstawowa forma funkcjonowania języka, który żyje w sferze dialogowego obcowania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

dialogowy

napisany w formie dialogu, zawierający dialogi, będący dialogiem - rozmową co najmniej dwóch osób; dialogiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

dialować

[czytaj: dajalować] potocznie: łączyć się z Internetem za pomocą łącza telefonicznego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

diamagnetyk

ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od jedności (od przenikalności magnetycznej próżni)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

Diamagnetyzm – zjawisko polegające na indukcji w ciele znajdującym się w zewnętrznym polu magnetycznym pola przeciwnego, osłabiającego działanie zewnętrznego pola.

Namagnesowanie diamagnetyka jest proporcjonalne do natężenia pola magnetycznego, w którym się znajduje i nie zależy od temperatury. Jest ono zawsze bardzo słabe.

Wikipedia

diamagnetyzm

cecha lub zjawisko słabej zależności namagnesowania ciała od pola magnetycznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Diamagnetyzm – zjawisko polegające na indukcji w ciele znajdującym się w zewnętrznym polu magnetycznym pola przeciwnego, osłabiającego działanie zewnętrznego pola.

Namagnesowanie diamagnetyka jest proporcjonalne do natężenia pola magnetycznego, w którym się znajduje i nie zależy od temperatury. Jest ono zawsze bardzo słabe.

Wikipedia

diamant

stopień (wielkość) czcionki drukarskiej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

diamantina

rzeka w Australii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-11-02]

Wikipedia

diamat

skrót od: materializm dialektyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

diamencik

zdrobnienie od: diament

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

diament

1. polimorficzna odmiana pierwiastka węgla, najtwardszy minerał występujący w przyrodzie
2. przyrząd służący do rżnięcia szkła i szlifowania drogich kamieni
3. stopień pisma równy czterem punktom typograficznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

(1.2) pot. kamień szlachetny oszlifowany z minerału (1.1) zob. brylant.

(1.3) techn. przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem

(1.4) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota, stopień pisma odpowiadający czterem punktom (1,5036 mm)

Wiktionary

Diament – bardzo rzadki minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Nazwa pochodzi od stgr. ἀδάμας adamas (dopełniacz ἀδάμαντος adamantos, łac. diamentum) ‛niepokonany, niezniszczalny’ i nawiązuje do jego wyjątkowej twardości. Jest najtwardszą znaną substancją występującą w przyrodzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To jest twarde jak diament.

(1.1) Odpowiednio oszlifowany diament to brylant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdʲjãmɛ̃nt, AS: dʹi ̯ãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. diamencik m.

przym. diamentowy

przysł. diamentowo

Wiktionary

diamentodajny

obfitujący w diamenty, dostarczający diamentów; diamentonośny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

diamentonośny

obfitujący w diamenty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

diamentopodobny

mający niektóre właściwości diamentu

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: adamantan) [tevex, 2010-05-18]

diamentować

toczyć, wytaczać coś narzędziami o diamentowych ostrzach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-25]

diamentowy

przymiotnik od: diament

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z diamentem, dotyczący diamentu

(1.2) zbudowany z diamentów

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki jak diament, posiadający cechy diamentu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pracuję niemalże jak drogowiec albo budowlaniec, bo używam młota pneumatycznego i tarczy diamentowej – śmieje się Maciej Wokan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdʲjãmɛ̃nˈtɔvɨ, AS: dʹi ̯ãmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diament m., diamencik m., diamentówka ż.

przysł. diamentowo

Wiktionary

diameter

dawniej: średnica, diametr

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [koalar, 2008-01-02]

diametr

dawniej: średnica, diameter

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [koalar, 2008-01-02]

diametralnie

przysłówek sposobu

(1.1) przeciwstawnie, krańcowo różnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja opinia o jego charakterze zmieniła się z upływem czasu diametralnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdʲjãmɛˈtralʲɲɛ, AS: dʹi ̯ãmetralʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. diametralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwstawnie, krańcowo różnie

Wiktionary

diametralny

1. przebiegający wzdłuż średnicy, związany z nią;
2. krańcowo różny, odmienny, przeciwstawny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

diamezyczny

przymiotnik

(1.1) jęz. uwarunkowany środkiem przekazu

Wiktionary

diamid

amid mający dwie grupy amidowe (O=C-N)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

diamina

podwójna amina aromatyczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-02-25]

diamondyt

nazwa techniczna węglika wapnia, wykazującego bardzo dużą twardość

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

diamorfina

silny narkotyk z grupy opiatów, pochodna morfiny; diacetylomorfina, heroina

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-08-11]

Heroina, diacetylomorfina, diamorfina – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczny opioid (diacetylowana pochodna morfiny) objęty Jednolitą konwencją o środkach odurzających z 1961 roku (wykazy I i IV). W Polsce jest na wykazach I-N i IV-N Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wikipedia

diamynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. diament

Wiktionary

dian

związek organiczny, ciało stałe dobrze rozpuszczalne w roztworach wodorotlenków litowców, acetonie, alkoholu etylowym; otrzymywany przez kondensację fenolu z acetonem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

Wikipedia

diana

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-11-02]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 78;

(1.4) zoonim, imię dla suki

Wiktionary

dwudziestosześcioosobowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwudziestu sześciu osób, mogący pomieścić dwadzieścia sześć osób

(1.2) złożony z dwudziestu sześciu osób, wykonywany przez dwadzieścia sześć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeść•osobovy

Wiktionary

dwudziestosześciotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dwudziestu sześciu tomów, zawarty w dwudziestu sześciu tomach, wydany w dwudziestu sześciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estošeśćotõmovy

Wiktionary

dwudziestotomowy

składający się z dwudziestu tomów, zawarty w dwudziestu tomach

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

przymiotnik

(1.1) składający się z dwudziestu tomów, zawarty w dwudziestu tomach, wydany w dwudziestu tomach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oxford English Dictionary to fundamentalny dla języka angielskiego, dwudziestotomowy słownik, nad którym prace rozpoczęto jeszcze w XIX wieku. [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estotõmovy

Wiktionary

dwudziestotonowy

1. ważący dwadzieścia ton;
2. mieszczący dwadzieścia ton czegoś;
3. mogący unieść dwadzieścia ton

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [koalar, 2006-12-22]

dwudziestotrzygodzinny

trwający dwadzieścia trzy godziny

SJP.pl za nieokreślone [greenpoint, 2006-07-27]

przymiotnik

(1.1) trwający dwadzieścia trzy godziny

(1.2) będący w wieku dwudziestu trzech godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨɡɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: dvuʒ́estoṭšygoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

dwudziestotrzyipółletni

mający dwadzieścia trzy lata i pół roku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwudziestotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dwadzieścia trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwadzieścia trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dwudziestotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk, AS: dvuʒ́estoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwudziestotrzyletni

rzecz. dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary

dwudziestotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dwadzieścia trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwadzieścia trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dwudziestotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatka, AS: dvuʒ́estoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwudziestotrzyletni

rzecz. dwudziestotrzylatek m.

Wiktionary

dwudziestotrzyletni

mający dwadzieścia trzy lata, trwający dwadzieścia trzy lata itp.

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-04-09]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwadzieścia trzy lata

(1.2) trwający dwadzieścia trzy lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwudziestotrzyletnia Keiko Arimoto z radością przemierzała nieznane jej ulice Kopenhagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: dvuʒ́estoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwudziestotrzylatek m., dwudziestotrzylatka ż.

Wiktionary

dwudziestotrzyosobowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwudziestu trzech osób, mogący pomieścić dwadzieścia trzy osoby

(1.2) złożony z dwudziestu trzech osób, wykonywany przez dwadzieścia trzy osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšyosobovy

Wiktionary

dwudziestotrzytomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dwudziestu trzech tomów, zawarty w dwudziestu trzech tomach, wydany w dwudziestu trzech tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvuʒ́estoṭšytõmovy

Wiktionary

dwudziestotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dwadzieścia tygodni

(1.2) będący w wieku dwudziestu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvuʒ́estotygodʹńovy

Wiktionary

dwudziestotysięcznik

statek o nośności dwudziestu tysięcy ton

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dwudziestowieczny

dotyczący dwudziestego wieku, pochodzący z dwudziestego wieku, żyjący w dwudziestym wieku, dziejący się w dwudziestym wieku itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) wywodzący się z dwudziestego wieku; taki, który miał miejsce lub żył w dwudziestym wieku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziewiętnastowieczne powieści traktowały o miłości jednostek ponad podziałami społecznymi, dwudziestowieczne — o samotności jednostki w świecie bez podziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʥ̑ɛstɔˈvʲjɛʧ̑nɨ, AS: dvuʒ́estovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwudziestowiecze n.

Wiktionary

dwudziestowiekowy

mający dwadzieścia wieków, trwający dwadzieścia wieków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwudziestówka

dawniej: moneta o wartości dwudziestu jednostek danego pieniądza

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dwudziestozłotówka

moneta o nominale dwudziestu złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta lub banknot, którego wartość wynosi dwadzieścia złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈʥ̑ɛstɔzwɔˈtufka, AS: dvuʒ́estozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwudziestozłotowy

Wiktionary

dwudziestozłotowy

mający wartość dwudziestu złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający wartość dwudziestu złotych

(1.2) wynoszący dwadzieścia złotych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na banknocie dwudziestozłotowym widnieje rotunda z Cieszyna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwudziestozłotówka ż.

Wiktionary

dwudziesty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 20

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 20

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od połowy lat dwudziestych zaczęto odkrywać Suwalszczyznę dla turystyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈʥ̑ɛstɨ, AS: dvuʒ́esty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwudziesta ż., dwudziestka ż.

licz. dwadzieścia, dwadzieścioro

temsłow. dwudziesto-

Wiktionary

dwudzionek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. weekend

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już piątek, jeszcze tylko jeden dzień i dwudzionek!

Wiktionary

dwudźwięk

w muzyce: dwa dźwięki brzmiące jednocześnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuelementowy

złożony z dwóch elementów

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: algebra) [tevex, 2014-06-27]

dwuetapowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dwóch etapach, fazach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budowa kanalizacji w Kiełpinie przebiegać będzie dwuetapowo, w 2005 i 2006 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɔ, AS: dvuu̯etapovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuetapowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwufazowo, dwustopniowo

Wiktionary

dwuetapowy

składający się z dwóch etapów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

przymiotnik

(1.1) odbywający się w dwóch etapach, realizowany w dwóch etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɛtaˈpɔvɨ, AS: dvuu̯etapovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. dwuetapowo

Wiktionary

dwuetatowiec

potocznie: osoba pracująca na dwa etaty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dwueurówka

moneta o nominale dwóch euro

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-18]

dwufalowy

działający przy pomocy dwóch fal biegnących, np. układ dwufalowy, antena dwufalowa

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse (pod: hologram) [tevex, 2012-03-30]

dwufazowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dwóch fazach, etapach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obliczenia związane z doborem parametrów mechanizmów napędowych wysięgnika wykonuje się dwufazowo.

(1.1) W innych przypadkach choroba przebiega dwufazowo, pojawiają się objawy podobne do grypy; złe samopoczucie, podwyższona temperatura i bóle głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɔ, AS: dvufazovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwufazowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuetapowo, dwustopniowo

Wiktionary

dwufazowy

1. składający się z dwóch faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich dwóch prądów przemiennych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

przymiotnik

(1.1) składający się z dwóch faz, etapów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W miarę upływu czasu coraz częściej pojawiają się cykle dwufazowe - z jajeczkowaniem mniej więcej w połowie cyklu, miesiączki wtedy stają się regularniejsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvufaˈzɔvɨ, AS: dvufazovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. dwufazowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwustopniowy, dwuetapowy

Wiktionary

dwufenol

związek z dwoma grupami fenolowymi; difenol

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dwufenylometan

związek chemiczny powstający z benzolu przez działanie chlorku benzylu w obecności chlorku glinowego; tworzy bezbarwne kryształy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dwufosfat

łatwo przyswajalny przez rośliny mineralny nawóz fosforowy, precypitat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwufosforanowy

przymiotnik od: dwufosforan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwufuntowy

1. mający wartość dwóch funtów;
2. ważący dwa funty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-27]

dwugarbny

wielbłąd dwugarbny - wielbłąd o dwóch garbach, hodowany przede wszystkim w Azji; baktrian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa garby (najczęściej o wielbłądzie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarbnɨ, AS: dvugarbny

Wiktionary

dwugarmond

rozmiar czcionki o wielkości 20 punktów typograficznych (7,520 mm)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡarmɔ̃nt, AS: dvugarmõnt

Wiktionary

dwugatunkowy

złożony z dwóch gatunków, występujący w dwóch gatunkach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwugaz

mieszanina gazu węglowego i gazu wodnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dwugałązkowy

mający dwie gałązki

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: listkowato) [tevex, 2019-09-14]

dwugodzinny

trwający dwie godziny; dwugodzinowy (rzadko)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) trwający dwie godziny

(1.2) mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Związkowcy rozważają zorganizowanie ogólnopolskiego dwugodzinnego strajku ostrzegawczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: dvugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

dwugodzinowy

rzadko: dwugodzinny (trwający dwie godziny)

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2017-01-21]

dwugroszówka

moneta o wartości dwu groszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi dwa grosze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɡrɔˈʃufka, AS: dvugrošufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwugroszowy

Wiktionary

dwugroszowy

mający wartość dwóch groszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwugwiazdkowy

oznaczony dwiema gwiazdkami, gdzie większa ilość gwiazdek świadczy in plus o jakości, standardzie danego wyrobu czy miejsca (np. dwugwiazdkowy hotel)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - D. Podlawska, M. Świątek-Brzezińska [tevex, 2012-04-01]

dwugłos

1. wypowiedź dwóch osób na ten sam temat;
2. śpiew na dwa głosy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwugłoska

połączenie dwóch samogłosek w jednej sylabie; dyftong

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyftong, dwugłoska (stgr. δίφθογγος diphthongos „dwubrzmiący”) – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.

Wikipedia

dwugłośnikowy

mający dwa głośniki

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: kolumna) [tevex, 2019-10-17]

dwugłosowy

złożony z dwóch głosów, skomponowany na dwa głosy, wykonywany przez dwa głosy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwugłowicowy

wyposażony w dwie głowice

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: zakręcarka) [tevex, 2020-06-01]

dwugłowy

mający dwie głowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwie głowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wsi poszła fama, że Mućka u Wiśniewskich urodziła dwugłowe cielę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɡwɔvɨ, AS: dvugu̯ovy

Wiktionary

dwuhektarowy

1. będący wielkości dwóch hektarów;
2. posiadający dwa hektary ziemi (np. rolnik dwuhektarowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuhol

jednoczesny start za samolotem dwóch szybowców na linach holowniczych o różnej długości

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwuimienny

mający dwa imiona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuinstancyjność

Wikipedia

Patrz:
dwuinstancyjny

dwuipółgodzinny

trwający dwie i pół godziny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: około dwuipółgodzinny) [koalar, 2007-05-14]

dwuipółkilometrowy

mający długość dwóch i pół kilometra, wynoszący dwa i pół kilometra

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: utwierdzić się) [tevex, 2019-09-21]

dwuipółkrotny

powtarzający się dwa i pół raza

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik ortograficzny z zasadami gramatyki - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - A. Willman, W. Dutka [tevex, 2018-04-15]

dwuipółletni

mający dwa lata i pół roku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuipółmilionowy

liczący dwa i pół miliona czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dwuizbówka

mieszkanie dwuizbowe

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwuizbowy

przymiotnik

(1.1) złożony z dwóch izb, pomieszczeń

(1.2) praw. polit. składający się z dwóch izb parlamentarnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gmina przygotowała dla stróżów prawa dwuizbową, wyremontowaną siedzibę.

(1.2) W Pekinie istnieje nawet parlament dwuizbowy - parlament, który nazywa się Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujizˈbɔvɨ, AS: dvui ̯izbovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuizbowość ż.

Wiktionary

dwujądrowy

mający dwa jądra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwujajeczny

zawierający dwa jajka na pewną porcję

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

przymiotnik

(1.1) taki, który zawiera dwa jajka (na pewną porcję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujäˈjɛʧ̑nɨ, AS: dvui ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwujajowy

Wiktionary

dwujezdniowy

mający dwujez dni, trwający dwujez dni itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwujęzyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. posługiwanie się dwoma językami

Wiktionary

Wielojęzyczność, multilingwizm, różnojęzyczność, plurilingwizm, polilingwizm – czynne lub bierne posługiwanie się dwoma lub większą liczbą języków przez jednostkę lub grupę społeczną. Liczba osób wielojęzycznych na świecie przewyższa liczbę osób posługujących się tylko jednym językiem. Wielojęzyczność jest zjawiskiem powszechnym na obszarach Ziemi silnie zróżnicowanych etnicznie, takich jak Afryka, Indie czy Nowa Gwinea, gdzie wielu ludzi jednego języka używa w rodzinie, innego na bazarze, jeszcze innym zaś posługuje się w szkole. W efekcie osoby te mają więcej niż jeden język ojczysty, z tym że zakres opanowanego słownictwa w każdym z tych języków może być różny.Szczególną odmianą wielojęzyczności jest dyglosja występująca w kulturach, gdzie język literacki znacznie różni się od mowy nieformalnej, używanej w życiu codziennym. Występuje ona np. w krajach arabskich, w Chinach czy w Indiach.

Wikipedia

Patrz:
dwujęzyczny
Przykłady

(1.1) Ten wrzesień na przykład jest pomyślany po to, by pokazać na rozmaite sposoby niemiecko-łużycką dwukulturalność i naturalną dwujęzyczność miasta.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwujęzyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bilingwizm

Wiktionary

dwujęzyczny

dwujęzykowy;
1. posługujący się dwoma językami;
2. napisany w dwóch językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się dwoma językami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) o człowieku: mówiący w dwóch językach

(1.2) napisany w dwóch językach

(1.3) zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój dziadek był dwujęzyczny, urodził się w Niemczech, ale większość życia spędził w Polsce, mówił więc po niemiecku i po polsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwujęzyczność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) dwujęzykowy

Wiktionary

dwujęzykowy

dwujęzyczny;
1. posługujący się dwoma językami;
2. napisany w dwóch językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się dwoma językami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

przymiotnik

(1.1) zob. dwujęzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvujɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: dvui ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwujęzyczny

Wiktionary

dwukanałowy

o urządzeniu elektronicznym: mający dwa kanały umożliwiające przekaz sygnałów elektrycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwukaratowy

ważący dwa karaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwukasetowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony na dwie kasety

(1.2) składający się z dwóch kaset

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukasɛˈtɔvɨ, AS: dvukasetovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwukieszeniowy

Wiktionary

dwukąt

figura geometryczna, część sfery ograniczona dwiema płaszczyznami przechodzącymi przez jej środek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Dwukąt sferyczny – część sfery ograniczona dwoma różnymi łukami okręgów wielkich łączącymi pewne dwa punkty antypodyczne sfery. Równoważnie, dwukąt jest przecięciem sfery i kąta dwuściennego, którego krawędź przechodzi przez środek sfery.

Dwukątem jest np. część powierzchni Ziemi znajdująca się między dwoma południkami.

Wikipedia

dwukielich

rodzaj kształtki rurowej, mufa łącząca dwie rury kanalizacyjne

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwukierunkowy

przymiotnik

(1.1) działający, odbywający się w dwóch kierunkach, mający dwa kierunki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spora część ulic, dotychczas dwukierunkowych, będzie ulicami jednokierunkowymi.

(1.1) Miała więc miejsce dwukierunkowa ekspansja chrześcijaństwa średniowiecznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucɛrũŋˈkɔvɨ, AS: dvuḱerũŋkovy

Wiktionary

dwukilogramowy

1. ważący 2 kilogramy;
2. przeznaczony na 2 kilogramy czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) ważący dwa kilogramy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam piękny dwukilogramowy schab bez kości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: dvuḱilogrãmovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. dwukilowy

Wiktionary

dwukilometrowy

mający długość dwóch kilometrów, wynoszący dwa kilometry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość dwóch kilometrów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na całym, dwukilometrowym odcinku drogi są same dziury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: dvuḱilõmetrovy

Wiktionary

dwukilowiec

jacht z dwoma kilami; jacht dwukilowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dwukilowy

1. potocznie: dwukilogramowy;
2. jacht dwukilowy - jacht z dwoma kilami; dwukilowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) pot. dwukilogramowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam dwukilową szynkę na święta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuciˈlɔvɨ, AS: dvuḱilovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwukilogramowy

Wiktionary

dwuklapkowce

morski ślimak tyłoskrzelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-02-29]

dwuklapkowiec

morski ślimak tyłoskrzelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-02-29]

dwuklapkowy

mający dwie klapki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuklasówka

potocznie: szkoła dwuklasowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwuklasowy

obejmujący dwie klasy, mający dwie klasy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) eduk. mający dwie klasy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wiosce funkcjonowała dwuklasowa szkoła podstawowa.

Wiktionary

dwuklik

dwukrotne naciśnięcie klawisza myszki w bardzo krótkim czasie (około pół sekundy), zazwyczaj służy otworzeniu danej aplikacji, pliku itp.; double-click

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Podwójne kliknięcie, dwukrotne kliknięcie – szybkie dwukrotne naciśnięcie przycisku myszy bez przesuwania kursora. Zazwyczaj podwójne kliknięcie na danym obiekcie powoduje dostęp do niego poprzez uruchomienie obiektu bezpośrednio lub po uprzednim automatycznym uruchomieniu programu, do którego przypisany jest typ danego obiektu (np. dla dokumentów tekstowych jest nim edytor tekstu, dla plików graficznych to program graficzny).

Wikipedia

dwukolczak

dwukolczak śródziemnomorski - gatunek rośliny z rodziny szakłakowatych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

Dwukolczak (Paliurus Miller) – rodzaj roślin z rodziny szakłakowatych (Rhamnaceae). Obejmuje 5 gatunków. Jeden z nich – dwukolczak śródziemnomorski P. spina-christi – rośnie w południowej Europie, Bliskim Wschodzie, w regionie Kaukazu, na wschodzie po Iran, Afganistan, Tadżykistan i Uzbekistan (jako introdukowany także w Teksasie i Chinach). Pozostałe cztery gatunki rosną w Azji Wschodniej od Wietnamu po Półwysep Koreański i Japonię, przy czym trzy z nich są endemitami Chin.

Wikipedia

dwukolny

przestarzale: dwukołowy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

dwukolorowość

dwubarwność, dichroizm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: dichroizm) [tevex, 2016-06-22]

dwukolorowy

mający dwa kolory (barwy); dwubarwny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwa kolory

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tapicerka jest dwukolorowa – górna część szara, a dolna beżowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔlɔˈrɔvɨ, AS: dvukolorovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwubarwny

Wiktionary

dwukolumnowy

złożony z dwóch kolumn

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z dwóch kolumn

Wiktionary

dwukomorówka

potocznie: kąpiel dwukomorowa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

dwukomorowy

mający dwie komory

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) techn. mający dwie komory

Wiktionary

dwukondygnacjowy

mający dwie kondygnacje; dwukondygnacyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dwukondygnacyjny

mający dwie kondygnacje; dwukondygnacjowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) złożony z dwóch kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Chcemy, aby na placu Św. Katarzyny powstał dwukondygnacyjny parking podziemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔ̃ndɨɡnaˈts̑ɨjnɨ, AS: dvukõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwupoziomowy

Wiktionary

dwukonka

dawniej: dorożka dwukonna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwukonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dwa konie;
2. o silniku: mający moc dwóch koni mechanicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do dwóch koni

(1.2) techn. mot. mający moc dwóch koni mechanicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kierowca ciągnika będąc w stanie nietrzeźwym najechał na wóz dwukonny powodując rany u trzech osób.

(1.2) Łódź wyposażona jest w dwukonny silnik zaburtowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) parokonny

Wiktionary

dwukoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale 2 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnufka, AS: dvukorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwukoronowy

Wiktionary

dwukoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 2 korony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvukorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwukoronówka

Wiktionary

dwukółka

rodzaj powozu; bieda; biedka; biga; bida

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. pojazd konny na dwóch kołach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkuwka, AS: dvukuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwukołowy

Wiktionary

dwukółkowy

mający dwa kółka

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: skrzekot) [tevex, 2020-05-29]

dwukołowiec

1. dwuśladowy, dwukołowy, jednoosobowy pojazd elektryczny, produkowany przez firmę Segway; Segway HT;
2. przestarzale: pojazd o dwóch kołach; rower, bicykl

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dwukołówka

pojazd na dwóch kołach; dwukółka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

dwukołowy

mający dwa koła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwa koła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do ręcznego transportu paliwa służą jednokołowe taczki lub dwukołowe wózki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvukɔˈwɔvɨ, AS: dvukou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwukółka ż., dwukołowiec m.

Wiktionary

dwukreślny

oktawa dwukreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z dwójką arabską w górnym indeksie)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwukrok

sposób biegania na nartach stosowany głównie na płaskim terenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Krok – pozaukładowa jednostka miary długości, stosowana od starożytności.

Passus to historyczna rzymska miara długości, tzw. podwójny krok, ok. 1,48 metra. Jest to długość podwójnego kroku, czyli odległość między kolejnymi śladami jednej stopy.

Wikipedia

dwukropek

1. biedronka dwukropka - gatunek owada z rodziny biedronkowatych;
2. widelnica dwukropka - gatunek owada z rodziny widelnicowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

Wiktionary

Dwukropek ( : ) – znak interpunkcyjny w postaci dwóch umiejscowionych jedna nad drugą kropek (:), stosowany w środku zdania. Dwukropek jest znakiem zapowiadającym nową treść, np. przytoczenie czyjejś mowy, wymienianie terminów, tytułów, obcych zwrotów, wyliczenie osób lub przedmiotów, wprowadzonych zbiorowo – w formie ogólnej – w poprzedniej frazie. Kiedy to możliwe, należy unikać używania dwóch dwukropków w jednym wypowiedzeniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwukropek używany jest do oznaczenia, że to, co za nim stoi, jest wyjaśnieniem lub rozwinięciem tego, co go poprzedza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔpɛk, AS: dvukropek

Wiktionary

dwukropka

1. biedronka dwukropka - gatunek owada z rodziny biedronkowatych;
2. widelnica dwukropka - gatunek owada z rodziny widelnicowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. biedronka o dwóch kropkach na pancerzyku

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: dwukropek

Wiktionary

dwukrotnie

przysłówek

(1.1) dwa razy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdej nocy dwukrotnie personel obchodził pokoje, głośno otwierał drzwi, zapalał światło, gadał, budził, kontrolował czy nikt nie robił czegoś głupiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvukrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwukrotność ż.

przym. dwukrotny

przysł. dwakroć

licz. dwakroć

Wiktionary

dwukrotny

powtarzający się dwa razy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się dwa razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwa razy

(1.3) dwa razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O ile armata uzyskała ocenę pozytywną, to urządzenia do kierowania ogniem z powodu dwukrotnych awarii zdyskwalifikowano.

(1.3) Przebicie jest więc dwukrotne. - Z tego, co zarabiamy, możemy utrzymać rodziny, dać pracę kilkudziesięciu pracownikom firmy i kolejnym, od których odbieramy makulaturę - mówi Sobczyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈkrɔtnɨ, AS: dvukrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwukrotność ż.

przysł. dwukrotnie

licz. dwakroć

Wiktionary

dwukumarol

środek zapobiegający tworzeniu się skrzeplin w naczyniach krwionośnych, hamujący powstawanie protrombiny w wątrobie; trombosan

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991, 1992, 1993, 1994 - B. Pakosz, E. Sobol, C. Szkiłądź, H. Szkiłądź, M. Zagrodzka (pod: trombosan) [tevex, 2012-07-29]

dwukwadratowy

dotyczący kwadratu liczby będącej już kwadratem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwukwas

kwas dwuzasadowy; dikwas

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dwulatek

dziecko mające dwa lata; dwuroczniak

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) chłopiec w wieku dwóch lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę mające dwa lata

(2.2) rzecz lub roślina mające dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dwulatka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W żłobku utworzono dodatkową grupę dla dwulatków.

(1.1) Niektórzy dwulatkowie nie potrafią jeszcze sikać do nocnika.

(1.1) Niektóre dwulatki w naszym żłobku strasznie płaczą.

(2.1) W stajni było pięć koni, w tym dwa dwulatki.

(2.2) Kupiłem samochód. To dwulatek, ale wygląda jak prosto spod igły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatɛk, AS: dvulatek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwulatka ż.

przym. dwuletni

Wiktionary

dwulatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca dwa lata;
2. okres obejmujący dwa lata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlatka, AS: dvulatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuletni

rzecz. dwulatek m.

Wiktionary

dwulatki

dziecko mające dwa lata; dwuroczniak

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

dwulecie

1. okres dwóch lat;
2. druga rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuletni

mający dwa lata, trwający dwa lata itp.; dwuroczny (rzadko)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa lata

(1.2) trwający dwa lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłem dwuletni samochód, a wszystko się już w nim psuje.

(1.2) To nie są prawdziwe studia, tylko jakieś dwuletnie studium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈlɛtʲɲi, AS: dvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwulecie n., dwulatek mos./mzw., dwulatka ż.

Wiktionary

dwulicowiec

człowiek skrywający prawdziwe myśli i uczucia, by przedstawić się w lepszym świetle; hipokryta, kłamca, faryzeusz, dwulicowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwulicowo

przysłówek

(1.1) w sposób dwulicowy, nieszczerze

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwulicowość ż.

przym. dwulicowy

Wiktionary

dwulicowość

hipokryzja, obłuda, fałszywość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈts̑ɔvɔɕʨ̑, AS: dvulʹicovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwulicowiec m.

przym. dwulicowy

przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podwójna moralność, fałszywość, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, hipokryzja, obłuda, przewrotność, zakłamanie

Wiktionary

dwulicowy

fałszywy, mówiący co innego zależnie od okoliczności i rozmówcy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-09]

przymiotnik

(1.1) postępujący według zasad podwójnej moralności

(1.2) daw. mający dwa aspekty, znaczenia

(1.3) daw. mający dwa lica, dwie twarze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mogę otwarcie powiedzieć, że nie spotkałem nigdy kogoś bardziej dwulicowego [...]

(1.1) Dlaczego właśnie Zbigniew Romaniuk jest bohaterem pana filmu? Przecież okazuje się osobą dwulicową, nie broni swych poglądów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲiˈts̑ɔvɨ, AS: dvulʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwulicowość ż., dwulicowiec m.

przysł. dwulicowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obłudny, fałszywy, nieszczery, faryzejski, jezuicki, przewrotny, zakłamany

Wiktionary

dwuliniowy

złożony z dwóch linii; bilinearny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuliścienne

przedstawiciel gromady należącej do okrytozalążkowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

Dwuliścienne (Dicotyledones) – wyróżniany w niektórych systemach jeszcze do końca XX wieku takson obejmujący wszystkie rośliny okrytonasienne z wyjątkiem jednoliściennych. Nazwa tej grupy roślin wywodzi się od wspólnej dla nich cechy – obecności dwóch liści zarodkowych (liścieni).

Wikipedia

dwuliścienny

przedstawiciel gromady należącej do okrytozalążkowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwulistnik

roślina zielna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwulistny

1. mający dwa liście;
2. mający liście ułożone po dwa w okółku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście ułożone po dwa w okółku

Wiktionary

dwuliterówka

w środowisku osób grających w gry słowne: wyraz lub odmiana składające się z dwóch liter; dwójka

SJP.pl za nieokreślone [greenpoint, 2005-11-28]

dwuliterowy

złożony z dwóch liter; biliterowy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: biliterowy) [koalar, 2007-03-10]

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z dwóch liter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwuliterowy skrótowiec PO może znaczyć np. Platforma Obywatelska bądź program operacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvulʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvulʹiterovy

Wiktionary

dwulitrowy

1. mający pojemność dwóch litrów;
2. zawierający dwa litry czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

przymiotnik

(1.1) mający pojemność dwóch litrów, zawierający dwa litry czegoś

Wiktionary

dwulufka

rodzaj śrutowej broni myśliwskiej, odmiana dubeltówki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

dwulufowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający dwie lufy

Wiktionary

dwumandatowy

dysponujący dwoma mandatami poselskimi, senatorskimi itp.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: novum) [tevex, 2019-11-28]

dwumasztowiec

statek dwumasztowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) żegl. statek mający dwa maszty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛts̑, AS: dvũmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwumasztowy

Wiktionary

dwumasztowy

mający dwa maszty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) o żaglowcu: mający dwa maszty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmaˈʃtɔvɨ, AS: dvũmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwumasztowiec m., dwumasztowość ż.

Wiktionary

dwumecz

konfrontacja dwu drużyn lub zawodników, składająca się z meczu i rewanżu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Po

Wikipedia

dwumetrowiec

potocznie: osoba mająca dwa metry wzrostu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dwumetrówka

przedmiot o długości dwóch metrów

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol (pod: dwu-) [tevex, 2011-01-23]

dwumetrowy

mający długość dwóch metrów, wynoszący dwa metry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mierzący dwa metry albo dwa metry kwadratowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszej drużynie koszykarskiej występują tylko dwumetrowi zawodnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmɛˈtrɔvɨ, AS: dvũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwumetrowiec m.

Wiktionary

dwumetyloanilina

związek chemiczny powstający przy ogrzewaniu aniliny z kwasem solnym i alkoholem metylowym; ważny produkt wyjściowy przy fabrykacji barwników

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-27]

dwumetylobenzen

pochodna benzenu posiadająca dwie grupy metylowe przyłączone do pierścienia aromatycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zob. ksylen.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na kolokwium mieliśmy opisać otrzymywanie dwumetylobenzenu z benzenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvumɛˈtɨlɔˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: dvumetylobẽũ̯zẽn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ksylen

Wiktionary

dwumetyloformamid

bezbarwna, higroskopijna, ruchliwa ciecz o specyficznym zapachu zgniłych ryb; stosowany głównie jako rozpuszczalnik substancji organicznych i jako absorbent gazów kwaśnych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwumetyloglioksym

Wikipedia

dwumetyloketon

Wikipedia

dwumetylotereftalan

ester kwasu tereftalowego; ciało krystaliczne w postaci blaszek lub igiełek, rozpuszczalne w czterochlorku węgla, acetonie, eterze i dwumetyloformamidzie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwumian

suma dwóch elementów będących zmiennymi, liczbami bądź iloczynami zmiennych i/lub liczb (np.: x+y, 2x-5)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. suma lub różnica dwóch jednomianów;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. dwumianik mrz.

przym. dwumianowy

Wiktionary

dwumianik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dwumian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dwumian, lecz tylko mały dwumianik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwumian m.

Wiktionary

dwumianowy

mający dwa miana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwumiarowy

1. o wierszu: mający dwie miary metryczne;
2. o takcie: dzielący się na dwie jednostki rytmiczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dwumiejscowy

mający dwa miejsca siedzące, mieszczący dwie osoby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa miejsca, przeznaczony dla dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Półtora Słupka także okazał się jednym z najbardziej udanych samolotów wielozadaniowych tej wojny. W wersji dwumiejscowej był samolotem rozpoznawczym, w jednomiejscowej myśliwcem bombardującym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇jˈsts̑ɔvɨ, AS: dvũmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuosobowy

Wiktionary

dwumies.

skrót od: dwumiesięcznik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-28]

dwumiesięcznik

publikacja ukazująca się raz na dwa miesiące

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwumiesięczny

mający dwa miesiące, trwający dwa miesiące itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) trwający dwa miesiące

(1.2) będący w wieku dwóch miesięcy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po dwumiesięcznym stażu wreszcie otrzymałem dyplom czeladnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: dvũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

dwumilionowy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 2 000 000;
2. liczący dwa miliony czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dwuminutowy

trwający dwie minuty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dwie minuty

Wiktionary

dwumlask

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. inform. podwójne kliknięcie

Wiktionary

dwumorgowy

mający długość dwóch mórg (morgów), wynoszący dwa (dwie) morgi

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol (pod: dwu-) [tevex, 2011-01-23]

dwumotorowy

poruszany siłą dwóch motorów; dwusilnikowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwunasta

godzina dwunasta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 12 w południe

(1.2) godzina 12 o północy

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: dwunasty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prezes będzie uchwytny tylko od dziesiątej do dwunastej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastka ż., dwunastnica ż.

przym. dwunasty

licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) południe

(1.2) północ

Wiktionary

dwunastak

samiec sarny lub jelenia o sześciu odnogach na każdym rogu poroża

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwunastka

1. grupa dwunastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 12;
3. dwanaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 12

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 12

(1.3) całość składająca się z dwunastu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Długo czekałem na tramwaj. W końcu przyjechała dwunastka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastka, AS: dvũnastka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunasta ż., dwunastnica ż.

przym. dwunasty

licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary

dwunastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą dwanaście, dotyczący liczby dwanaście

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fatalna opinia o tej liczbie sięga zamierzchłych, jeszcze babilońskich czasów, kiedy uchodziła za tę liczbę, która wzburza doskonałość systemu dwunastkowego.

Wiktionary

dwunastnica

początkowy odcinek jelita cienkiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. początkowy odcinek jelita cienkiego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈstʲɲits̑a, AS: dvũnastʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż.

przym. dwunastniczy, dwunasty, dwunastnicowy

licz. dwanaście, dwanaścioro

Wiktionary

dwunastnicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z dwunastnicą, dotyczący dwunastnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastnica ż.

Wiktionary

dwunastoboczny

dotyczący dwunastoboku, mający dwanaście boków, ograniczony dwunastoma płaszczyznami itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwunastocylindrowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający dwanaście cylindrów

Wiktionary

dwunastodniowy

mający dwanaście dni, trwający dwanaście dni itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) trwający dwanaście dni

(1.2) będący w wieku dwunastu dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polski Komitet Pomocy Społecznej organizuje w Szkole Podstawowej nr 2 dwunastodniowe półkolonie dla około dwustu uczestników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: dvũnastodʹńovy

Wiktionary

dwunastogodzinny

trwający dwanaście godzin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dwanaście godzin

(1.2) będący w wieku dwunastu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: dvũnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

dwunastoipółkrotny

powtarzający się dwanaście i pół raza

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dwunastoipółletni

mający dwanaście lat i pół roku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwunastoipółmilionowy

liczący dwanaście i pół miliona czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dwunastokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dwunastokąt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dwunastokąt, lecz tylko mały dwunastokącik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastokąt m.

Wiktionary

dwunastokąt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt o dwunastu bokach

Wiktionary

Wielokąt (albo wielobok) – figura płaska ograniczona linią łamaną zamkniętą, zazwyczaj jest to łamana zwyczajna. Boki tej łamanej nazywamy bokami wielokąta, zaś jej wierzchołki nazywamy wierzchołkami wielokąta. Suma kątów wewnętrznych wielokąta płaskiego o n bokach: (n-2)\cdot \pi radianów = (n-2)\cdot 180^{\circ }.

Wikipedia

Powiązane:

przym. dwunastokątny

rzecz. dwunastokącik mrz.

Wiktionary

dwunastokilometrowy

mający długość dwunastu kilometrów, wynoszący dwanaście kilometrów

SJP.pl za nieokreślone [greenpoint, 2005-06-16]

dwunastokrotnie

przysłówek

(1.1) dwanaście razy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Politechnika Koszalińska dzięki pomocy lokalnych władz zwiększyła dwunastokrotnie liczbę studentów.

(1.1) Pisarz był dwunastokrotnie nominowany do nagrody im. Janusza A. Zajdla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: dvũnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

licz. dwunastokrotność ż.

przym. dwunastokrotny

Wiktionary

dwunastokrotny

powtarzający się dwanaście razy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-16]

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się dwanaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwanaście razy

(1.3) dwanaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈkrɔtnɨ, AS: dvũnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastokrotność ż.

przysł. dwunastokrotnie

Wiktionary

dwunastolatek

osoba, która ma dwanaście lat

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający dwanaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dwanaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dwunastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatɛk, AS: dvũnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwunastoletni

rzecz. dwunastolatka

Wiktionary

dwunastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca dwanaście lat

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca dwanaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dwanaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dwunastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlatka, AS: dvũnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwunastoletni

rzecz. dwunastolatek m.

Wiktionary

dwunastolatki

osoba, która ma dwanaście lat

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

dwunastolecie

1. okres dwunastu lat;
2. dwunasta rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

dwunastoletni

1. trwający dwanaście lat; przypadający za dwanaście lat;
2. będący w wieku dwunastu lat, mający dwanaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) mający dwanaście lat

(1.2) trwający dwanaście lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uderzyła z ogromną siłą w kajak, którym płynęli Adam (…) z dwunastoletnią córką Agatką.

(1.1) Ma dwoje dzieci: dwunastoletnią Dianę i trzyletniego Filipa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi, AS: dvũnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastolecie n., dwunastolatek m., dwunastolatka ż.

Wiktionary

dwunastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z dwunastu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: dvũnastolʹiterovy

Wiktionary

dwunastometrowy

przymiotnik

(1.1) mierzący dwanaście metrów albo dwanaście metrów kwadratowych

Wiktionary

dwunastomiesięczny

mający dwanaście miesięcy, trwający dwanaście miesięcy (całoroczny) itp.; roczny, jednoroczny, jednoletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) trwający dwanaście miesięcy

(1.2) będący w wieku dwunastu miesięcy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W praktyce, pamiętam, zgłaszałem projekt zmiany regulaminu, aby terminarz posiedzeń Sejmu był przynajmniej dwunastomiesięczny.

(1.1) Ekonomiści prognozowali, że produkcja przemysłowa w październiku, w ujęciu dwunastomiesięcznym, wzrosła o 0,9 proc. (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: dvũnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roczny

(1.2) roczny

Wiktionary

dwunastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dwanaście minut

Wiktionary

dwunastoosobowy

1. składający się z dwunastu osób;
2. przeznaczony dla dwunastu osób

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: dwunastka) [tevex, 2014-05-27]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwunastu osób, mogący pomieścić dwanaście osób

(1.2) złożony z dwunastu osób, wykonywany przez dwanaście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: dvũnast•osobovy

Wiktionary

dwunastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i dwunastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

dwunastoprocentowy

stanowiący dwanaście procent czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwunastościan

wielościan ograniczony dwunastoma wielokątami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o dwunastu ścianach

Wiktionary

Wikipedia

dwunastostopniowy

1. mający dwanaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający dwanaście stopni, etapów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwunastosylabowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dwunastu sylab; dwunastozgłoskowiec

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: -ec) [tevex, 2010-08-10]

dwunastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dwunastu tomów, zawarty w dwunastu tomach, wydany w dwunastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvũnastotõmovy

Wiktionary

dwunastotonowy

1. złożony z dwunastu tonów muzycznych;
2. ważący dwanaście ton;
3. mieszczący dwanaście ton czegoś;
4. mogący unieść dwanaście ton

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwunastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dwanaście tygodni

(1.2) będący w wieku dwunastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvũnastotygodʹńovy

Wiktionary

dwunastowcy

odłam szyizmu uznający pierwszych 12 imamów; imamici

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: imamita) [tevex, 2010-07-17]

dwunastowiec

wyznawca imamizmu, odłamu szyizmu uznającego pierwszych 12 imamów; imamita

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: imamita; forma upojedynczona) [tevex, 2016-09-01]

dwunastowieczny

dotyczący dwunastego wieku, pochodzący z dwunastego wieku, żyjący w dwunastym wieku, dziejący się w dwunastym wieku itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w dwunastym wieku; taki, który pochodzi z dwunastego wieku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To wtedy Saudyjczyk pierwszy raz dostrzegł w sobie wcielenie dwunastowiecznego arabskiego bohatera Saladyna, który powstrzymał armię krzyżowców i wyzwolił Jerozolimę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnastɔˈvʲjɛʧ̑nɨ, AS: dvũnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastowiecze n.

Wiktionary

dwunastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dwunastu zgłosek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dwunastozgłoskowiec – rozmiar wiersza sylabicznego, występujący przeważnie w formatach średniówkowych 6 + 6 i 7 + 5. Dwunastozgłoskowiec ze średniówką po sylabie szóstej występuje na przykład u Sebastiana Grabowieckiego w jednym z wierszy z Setnika rymów duchownych:

Nieszczęsny jest żywot człowieka grzesznego,

Pajęczynie równe wszystkie sprawy jego;

A jako mol szatę, tak one żal kazi,

Które więc zła wola od Pana odrazi.

Wikipedia

dwunastozgłoskowy

złożony z dwunastu zgłosek (sylab); dwunastosylabowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwunastozwrotkowy

składający się z dwunastu zwrotek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwunasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 12

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 12

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwunastego (dnia) maja jest nasza rocznica ślubu.

(1.1) Adaś świętuje dwunaste urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnastɨ, AS: dvũnasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunastka ż., dwunasta ż., dwunastnica ż.

licz. dwanaście, dwanaścioro

temsłow. dwunasto-

Wiktionary

dwunawowy

mający dwie nawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwie nawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stara Synagoga wzniesiona została z końcem XV wieku przez czeskich Żydów. Swoją dwunawową formą przypominała gotyckie bożnice w Pradze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvũnaˈvɔvɨ, AS: dvũnavovy

Wiktionary

dwunitka

specjalny bawełniany sznurek wykonany z dwóch pokrętek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-27]

dwunitrobenzen

pochodna benzenu posiadająca dwie grupy nitrowe przyłączone do pierścienia aromatycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwunitrodwuglikol

materiał wybuchowy kruszący, związek chemiczny istniejący w wielu odmianach krystalicznych, w temperaturze pokojowej występuje jako ciecz oleista; dwuazotan dwuetylenoglikolu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwunóg

istota mająca dwie nogi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dwunogi

mający dwie nogi; dwunożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) poruszający się na dwóch kończynach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔɟi, AS: dvũnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunożność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwunożny

Wiktionary

dwunożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. umiejętność poruszania się na obu nogach w pozycji wyprostowanej;

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
dwunożny
Przykłady

(1.1) Obecnie z istot żyjących na ziemi tylko człowiek cechuje się dwunożnością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɔɕʨ̑, AS: dvũnožność

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwunogi, dwunożny

przysł. dwunożnie

Wiktionary

dwunożny

1. mający dwie nogi; dwunogi;
2. wykonywany dwiema nogami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

przymiotnik

(1.1) poruszający się na dwóch kończynach

(1.2) wykonywany dwiema nogami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwunożną postawę osiągnęliśmy na małpim etapie rozwoju intelektualnego.

(1.1) Kiedy patrzyli na krajobraz z pozycji dwunożnych istot, zmieniał się on jak w kalejdoskopie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvũˈnɔʒnɨ, AS: dvũnožny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwunożność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwunogi

Wiktionary

dwunukleotyd

dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy - koenzym uczestniczący w procesie oddychania komórkowego, niezbędny czynnik przemiany glukozy w organizmie; NAD

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: NAD) [koalar, 2007-11-07]

dwuoczny

1. mający dwoje oczu;
2. dotyczący obojga oczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwoje oczu

(1.2) pozwalający na obserwowanie dwojgiem oczu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. dwuocznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) binokularny

Wiktionary

dwuodcinkowy

składający się z dwóch odcinków

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

dwuoddziałowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwa oddziały

Wiktionary

dwuojczyźniany

rzadko: o człowieku mającym dwie ojczyzny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwuokapowy

składający się z dwóch okapów; dwuspadowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuoki

pensetnik dwuoki - gatunek ryby morskiej z rodziny chetonikowatych, hodowany w akwariach morskich; pensetnik pomarańczowopręgi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: pensetnik) [tevex, 2016-03-26]

dwuokienny

mający dwa okna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuoksan

organiczny związek chemiczny w postaci bezbarwnej, oleistej cieczy; dioksan, dwutlenek dwuetylenu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dwuoktawowy

mający rozpiętość dwóch oktaw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuosiowy

mający dwie osie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwie osie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuosiowość ż.

Wiktionary

dwuosnowowy

mający dwie osnowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuosobowość

choroba psychiczna polegająca na upatrywaniu w sobie samym dwóch osób; rozdwojenie jaźni

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwuosobowy

1. składający się z dwóch osób (np. drużyna dwuosobowa);
2. przeznaczony dla dwóch osób (np. dwuosobowy pojazd)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwóch osób, mający dwa miejsca

(1.2) składający się z dwóch osób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) "PENSJONAT" posiada dwa apartamenty dwupoziomowe dla trzech osób i trzy pokoje dwuosobowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvuu̯osobovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwumiejscowy, tandemowy

(1.2) tandemowy

Wiktionary

dwuotworowy

mający dwa otwory

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: dokręcacz) [tevex, 2019-11-28]

dwupak

zgrzewka zawierająca dwie butelki, puszki napoju

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po dwie sztuki towaru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jakiej cenie macie państwo dwupaki szamponu?

Wiktionary

dwupalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający dwa palce;
2. wykonywany dwoma palcami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwupalnikowy

mający dwa palniki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) wyposażony w dwa palniki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupalʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvupalʹńikovy

Wiktionary

dwuparce

gromada wijów obejmująca ponad 12 tysięcy gatunków; krocionogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

Wikipedia

dwupartyjność

System dwóch partii dominujących – system partyjny występujący w państwach najczęściej demokratycznych, charakteryzujący się polaryzacją sympatii wyborców, przez co na scenie politycznej danego państwa są widoczne jedynie dwie partie. Nie oznacza to, iż inne partie nie istnieją: są one po prostu zmarginalizowane przez dwóch potentatów, przez co ich poglądy ulegają zradykalizowaniu (np. Libertarian Party lub Constitution Party w USA).

Wikipedia

Patrz:
dwupartyjny

dwupartyjny

1. taki, w którego skład wchodzą dwie partie;
2. system dwupartyjny - system polityczny, w którym dominują dwie konkurujące partie, np. system amerykański, brytyjski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) polit. złożony z dwóch partii

(1.2) polit. taki, w którym władzę sprawują dwie konkurencyjne partie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jeśli zabieram głos o tej porze to dlatego, że jak dotychczas dyskusja robi wrażenie raczej dwupartyjnej, a nasz system parlamentarny ciągle jeszcze dwupartyjny nie jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuparˈtɨjnɨ, AS: dvupartyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupartyjność ż.

Wiktionary

dwuparzec

przedstawiciel gromady stawonogów roślinożernych z typu wijów; krocionóg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-28]

Wikipedia

dwupasmówka

droga z dwoma oddzielnymi pasami ruchu w tym samym kierunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwupasmowy

składający się z dwóch pasm, działający w dwóch pasmach itp.; o drodze, jezdni itp.: składający się z dwóch pasm, przez co pozwalający na poruszanie się w przeciwnych kierunkach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) o ulicy: składający się z dwóch równoległych pasm służących do poruszania się w tym samym kierunku

(1.2) inform. rad. o urządzeniu komunikacyjnym: taki, który może pracować jednocześnie w dwu różnych pasmach częstotliwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Droga jest jednak prosta, dwupasmowa, a dziury należą tu do rzadkości, dlatego większość kierowców pozwala sobie na mocniejsze dociśnięcie pedała gazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupaˈsmɔvɨ, AS: dvupasmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupasmówka ż.

Wiktionary

dwupensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o nominale dwóch pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsufka, AS: dvupẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwupensowy

Wiktionary

dwupensowy

przymiotnik

(1.1) liczący dwa pensy, mający wartość dwóch pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: dvupẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupensówka

Wiktionary

dwupeptyd

cząsteczka złożona z dwóch aminokwasów połączonych wiązaniem peptydowym

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: proteazy; forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-26]

Dwupeptydy – organiczne związki chemiczne zbudowane z dwóch reszt aminokwasowych połączonych wiązaniem peptydowym.

W organizmach żywych powstają na drodze biosyntezy, są także pierwotnymi produktami trawienia białek (w żołądku zostaje wydzielony kwas solny, który stymuluje reakcję polegającą na autokatalitycznym odcięciu peptydu blokującego centrum aktywne proenzymu pepsynogenu, w wyniku której przekształca się on w pepsynę, która trawi białka, rozkładając je na dwupeptydy).

Przykładowe dwupeptydy o znaczeniu biologicznym

- anseryna (β-alanylo-3-metylo-L-histydyna)

- aspartam (ester metylowy N-[amino(karboksylamino)acetylo]fenyloalaniny)

- balenina (β-alanylo-1-metylo-L-histydyna)

- karnozyna (β-alanylo-L-histydyna)

- kiotorfina (L-tyrozylo-L-arginina)

Wikipedia

dwupienność

występowanie u roślin kwiatów męskich na jednym a kwiatów żeńskich na innym osobniku danego gatunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dwupienność, dioecja – u roślin występowanie żeńskich i męskich organów rozrodczych na różnych osobnikach. Rośliny takie określane są mianem dwupiennych (rozdzielnopłciowych). W przypadku dwupiennych mszaków i paprotników rodnie i plemnie występują na różnych roślinach (przedroślach). W przypadku roślin nasiennych dwupiennymi nazywane są te rośliny, na których występują wyłącznie kwiaty męskie lub kwiaty żeńskie. Rozdzielenie płci organów generatywnych między różnymi osobnikami jest jedną z form zapobiegania samozapyleniu.

Wikipedia

dwupierścieniowy

składający się z dwóch pierścieni, np. związek dwupierścieniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny z zasadami gramatyki - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - A. Willman, W. Dutka [greenpoint, 2005-11-22]

dwupiętrowy

mający dwa piętra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z dwóch pięter, mający dwa piętra

(1.2) archit. bud. złożony z parteru i dwóch pięter, mający trzy kondygnacje ponad poziom gruntu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten dwupiętrowy obiekt wewnątrz wyłożony został ściankami gipsowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: dvupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupiętrowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwupoziomowy

Wiktionary

dwupióry

1. rzadko: mający dwa pióra;
2. wiosło dwupióre - wiosło zakończone na obu końcach łopatkami, typowe dla kajaków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuplamek

1. kowal dwuplamek - gatunek pluskwiaka z rodziny kowalowatych; kowal bezskrzydły;
2. bęblik dwuplamek - gatunek owada z rodziny bęblikowatych;
3. skakun dwuplamek - gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny skakunowatych;
4. myśliczek dwuplamek - gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (pod: bogatkowate) [tevex, 2013-04-23]

dwuplanowy

oparty na dwóch elementach, składnikach, płaszczyznach

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

dwupodmiotowy

mający dwa podmioty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-12-22]

dwupokojowy

złożony z dwóch pokojów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) z dwoma pokojami, mający dwa pokoje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ, AS: dvupokoi ̯ovy

Wiktionary

dwupokoleniowy

sięgający dwóch pokoleń, trwający dwa pokolenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) składający się z dwóch pokoleń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest to więc wystawa dwupokoleniowa — uczniów Antoniego Kenara i uczniów uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: dvupokolẽńovy

Wiktionary

dwupolówka

system uprawiania pola w średniowieczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. sposób uprawy roli w którym grunty dzielone są na dwie części ugorowaną i obsiewaną, a sposób ich wykorzystania zmienia się co roku;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. dwupolówkowy

Wiktionary

dwupostaciowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

Wiktionary

Dymorfizm płciowy, dwupostaciowość – rodzaj dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii samicy i samca jednego gatunku. Zjawisko to jest widoczne u wielu grup zwierząt, np.:

- u ssaków wyraża się większymi rozmiarami samców oraz czasem obecnością dodatkowych cech (np. rogi tylko u jednej z płci)

- u ptaków (głównie różnice ubarwienia)

- u ryb (szczególnie u matronicowców)

- u niektórych grup owadów (szczególnie owadów społecznych)

Wikipedia

Patrz:
dwupostaciowy
Przykłady

(1.1) Dwupostaciowość u roślin jest słabo widoczna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postaciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dymorfizm płciowy

Wiktionary

dwupostaciowy

1. mający dwie postacie, występujący w dwóch postaciach; dymorficzny;
2. przeznaczony dla dwóch osób, taki, w którym biorą udział dwie postacie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwupoziomowy

mający dwa poziomy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuprocentowy

stanowiący dwa procent czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

przymiotnik

(1.1) wynoszący dwa procent, stanowiący dwa procent czegoś

Wiktionary

dwuprocesorowy

składający się z dwóch procesorów

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-03-09]

dwuprofil

rzadko: przedmiot o dwóch profilach; podwójny profil

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dwuprzedsionkowe

rząd ślimaków przodoskrzelnych; Diotocardia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: przewiertkowate) [tevex, 2017-04-16]

dwuprzedsionkowy

1. mający dwa przedsionki;
2. o cechach dwuprzedsionkowych (rząd ślimaków)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: przewiertkowate) [tevex, 2017-04-16]

dwuprzegrodowy

przymiotnik

(1.1) posiadający dwie przegrody

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na przekroju poprzecznym są okrągłe, mają chropowatą powierzchnię, rzadko gładką, są bezbarwne lub słabo wybarwione, posiadają zazwyczaj 0–1 przegród, rzadko są dwuprzegrodowe.

Wiktionary

dwuprzodozębowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Diprotodontia|Owen|ref=tak., rząd ssaków z podgromady żyworodnych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwuprzodozębowce występują w krainie australijskiej.

Wiktionary

dwuprzymierze

przymierze dwóch państw, np. tajny sojusz zawarty w 1879 przez Cesarstwo Niemieckie i Austro-Węgry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwupunktowy

1. składający się z dwóch punktów;
2. mający wymiar dwóch punktów (np. czcionka)

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

dwupłaszczyznowość

1. posiadanie dwóch płaszczyzn, składanie się z dwóch płaszczyzn;
2. istnienie na dwóch płaszczyznach (dziedzinach, zakresach) równocześnie; o dwóch znaczeniach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwupłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na dwóch płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaʃʧ̑ɨzˈnɔvɨ, AS: dvupu̯aščyznovy

Wiktionary

dwupłat

samolot posiadający dwa płaty nośne; dwupłatowiec, biplan

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot o dwóch płatach nośnych;

Wiktionary

Dwupłat – układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o dwóch płatach nośnych umieszczonych jeden nad drugim. Najczęściej górny płat umieszczony jest nad kadłubem na wspornikach lub zastrzałach i połączony z dolnym płatem za pomocą rozpórek oraz usztywniony za pomocą napiętych stalowych cięgien lub linek. Rzadziej górny płat mocowany jest bezpośrednio do górnej części kadłuba. Dolny płat zwykle mocowany jest do dolnej części kadłuba, rzadko pod kadłubem. Układ płatów górnego i dolnego wraz ze znajdującymi się między nimi zastrzałami, rozpórkami i cięgnami nosi nazwę komory płatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbliżała się do nas eskadra niemieckich dwupłatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvupwat, AS: dvupu̯at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupłatowiec m.

przym. dwupłatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwupłatowiec

Wiktionary

dwupłatkowy

mający dwa płatki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwupłatowiec

samolot posiadający dwa płaty nośne; dwupłat, biplan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. zob. dwupłat.

Wiktionary

Dwupłat – układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o dwóch płatach nośnych umieszczonych jeden nad drugim. Najczęściej górny płat umieszczony jest nad kadłubem na wspornikach lub zastrzałach i połączony z dolnym płatem za pomocą rozpórek oraz usztywniony za pomocą napiętych stalowych cięgien lub linek. Rzadziej górny płat mocowany jest bezpośrednio do górnej części kadłuba. Dolny płat zwykle mocowany jest do dolnej części kadłuba, rzadko pod kadłubem. Układ płatów górnego i dolnego wraz ze znajdującymi się między nimi zastrzałami, rozpórkami i cięgnami nosi nazwę komory płatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy leciałaś kiedyś dwupłatowcem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvupwaˈtɔvʲjɛts̑, AS: dvupu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupłat m.

przym. dwupłatowy

Wiktionary

dwupłatowy

przymiotnik

(1.1) lotn. mający dwa płaty, złożony z dwóch płatów nośnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwupłat mrz., dwupłatowiec mrz.

Wiktionary

dwupłciowość

obojnaczość, obupłciowość, obojnactwo, hermafrodytyzm, diseksualizm;
1. u zwierząt: jednoczesne występowanie gruczołów rozrodczych męskich i żeńskich w organizmie lub gruczołu obojnaczego;
2. u człowieka: wrodzona wada rozwojowa polegająca na istnieniu u tej samej osoby gonad męskich i żeńskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, który jest dwupłciowy, który łączy w sobie cechy dwu płci

Wiktionary

Hermafrodytyzm, inaczej obojnactwo, dwupłciowość, obupłciowość, androgynia – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie męskich i żeńskich gruczołów rozrodczych albo występowanie w jego ciele gruczołu obojnaczego wytwarzającego jaja i plemniki. Obojnactwo występuje często u zwierząt bezkręgowych i u roślin wyższych, rzadziej u kręgowców. U osobników hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej samozapłodnienie – u roślin nazywane samopylnością.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dowiodła ona, że osobowość o cechach charakterystycznych tylko dla jednej płci ogranicza potencjał danej osoby, androginia natomiast, inaczej dwupłciowość, czyli posiadanie cech zarówno „męskich", jak i „kobiecych", pozwala realizować wiele rozmaitych zadań.

(1.1) Należałoby sądzić, że nauka o walce złego z dobrym nie była rozwinięta w nauce sławiańskiej, a dwupłciowość bóstw i płodzącej natury wcale w religijną naukę nie wchodziła.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwupłciowy

Wiktionary

dwupłciowy

w biologii: łączący w sobie cechy dwóch płci

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwupłetwiec

ryba z rzędu dwudysznych, o kształcie ciała wydłużonym, oddychająca za pomocą skrzeli i płuc w postaci unaczynionego pęcherza połączonego z brzuszną stroną przełyku, żyjąca w okresie dewonu; dwupłetwowiec

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

dwupłetwowiec

ryba z rzędu dwudysznych, o kształcie ciała wydłużonym, oddychająca za pomocą skrzeli i płuc w postaci unaczynionego pęcherza połączonego z brzuszną stroną przełyku, żyjąca w okresie dewonu; dwupłetwiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

dwupłomienicowy

mający dwie płomienice (rury), np. kocioł dwupłomienicowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: SI) [tevex, 2019-11-28]

dwupłytowy

składający się z dwóch płyt

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

dwuramienny

mający dwa ramiona, odnogi itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa ramiona, dwa wygięte elementy po bokach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: dvurãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

dwurazowy

1. zachodzący dwa razy;
2. mogący być użyty dwa razy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwurdzeniowy

składający się z dwóch rdzeni, np. procesor dwurdzeniowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-30]

dwuręczny

1. mający dwie ręce;
2. przystosowany do używania obu rękami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: oburęcznie) [tevex, 2020-07-03]

przymiotnik relacyjny

(1.1) posiadający dwie ręce

(1.2) przystosowany do używania za pomocą obydwu rąk, wykonywany dwiema rękami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuręczność ż.

przym. dwuręki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuręki

Wiktionary

dwuręki

mający dwie ręce; dwuręczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwie ręce

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuręczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuręczny

Wiktionary

dwurnik

nazwisko, m.in. Edward Dwurnik, polski malarz i grafik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

- Dwurnik – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkało mniej niż 50 osób o tym nazwisku.

- Edward Dwurnik (1943–2018) – polski malarz i grafik

- Pola Dwurnik (ur. 1979) – polska malarka, rysowniczka, graficzka, kuratorka, ilustratorka książek

Wikipedia

dwuroczniak

rzadko: zwierzę, roślina lub przedmiot mające dwa lata; dwulatek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dwuroczny

rzadko: dwuletni (mający dwa lata, trwający dwa lata itp.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwurodnik

Rodniki (dawniej wolne rodniki) – atomy lub cząsteczki zawierające niesparowane elektrony, czyli charakteryzujące się spinem elektronowym różnym od 0. Niektóre układy o całkowitym spinie równym 0, lecz wykazujące tzw. polaryzację spinową (np. niektóre stany przejściowe) czasem traktowane są jako dwurodniki.

Wikipedia

dwurodny

przywry dwurodne - podgromada płazińców, obejmująca bezwarunkowe pasożyty wewnętrzne kręgowców o ciele nieczłonowanym i listkowanym; przywry digenetyczne, przywry digeniczne

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (pod: przywry) [tevex, 2012-08-04]

dwurodzinny

przeznaczony dla dwu rodzin, mieszczący dwie rodziny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwóch rodzin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wykarczowanym środku lasu, osiem kilometrów od Katowic, postawiono parterowe dwurodzinne domki z cegły dla 600 górniczych rodzin.

(1.1) Ostatnio zakład wykończył cztery dwurodzinne domki z garażami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvurɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: dvuroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

dwuróg

1. rodzaj kowadła dwurożnego;
2. rodzaj nakrycia głowy, kapelusza, powszechnego w użyciu w XVIII i XIX wieku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. dwurożny kapelusz

(1.2) rzem. niewielkie dwurożne kowadełko

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wojskowy zdjął dwuróg i zamknął za sobą drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwurogi, dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bikorn, kapelusz stosowany

Wiktionary

dwurogi

mający dwa rogi; dwurożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Włożył swą dwurogą czapkę i pomaszerował dalej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

przym. dwurożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwurożny

Wiktionary

dwurożne

1. mający dwa rogi; dwurogi;
2. o cechach dwurożnych (rząd roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

Wikipedia

dwurożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwurożne; cecha tych, którzy są dwurożni

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwurożny, dwurogi

przysł. dwurożnie

Wiktionary

dwurożny

1. mający dwa rogi; dwurogi;
2. o cechach dwurożnych (rząd roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa rogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wojak włożył swą dwurożną czapkę i pomaszerował przed siebie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwurożność ż., dwuróg mrz.

przym. dwurogi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwurogi

Wiktionary

dwurundowy

składający się z dwu rund, trwający dwie rundy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dwururka

śrutowa broń myśliwska o dwóch lufach gładkich; dubeltówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. dubeltówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza, / Na pastuszym tapczanie on leży - / W ręku krzyż, w głowach siodło i burka, / A u boku kordelas, dwururka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈrurka, AS: dvururka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwururnia ż.

przym. dwururny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dubeltówka; daw. dwururnia

Wiktionary

dwurząd

Wikipedia

dwurzędny

przestarzale: dwurzędowy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-03-30]

dwurzędówka

dwurzędowa marynarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwurzędowy

mający dwa rzędy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) składający się z dwóch rzędów lub mający dwa rzędy czegoś

(1.2) (o ubraniu) mający dwa rzędy guzików

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: dvužẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwurząd, dwurzędówka, dwurzędowiec

Wiktionary

dwuścian

powierzchnia składająca się z dwóch półpłaszczyzn, dzieląca przestrzeń na dwa kąty dwuścienne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. powierzchnia powstała z dwóch półpłaszczyzn o wspólnej krawędzi;

(1.2) miner. forma kryształów, w których dwie ściany są do siebie równoległe

Wiktionary

Dwuścian – rodzaj wielościanu złożonego z dwóch ścian wielokątnych dzielących ten sam zbiór krawędzi; w trójwymiarowej przestrzeni euklidesowej jest to figura zdegenerowana, o ile przyjmuje się, że jej ściany są płaskie. W trójwymiarowej przestrzeni sferycznej o ścianach dwuścianu można myśleć jak o soczewkach (zob. przestrzeń soczewkowa). Zwykle przyjmuje się (o ile nie zaznaczono inaczej), że dwuścian jest foremny, tzn. złożony z dwóch wielokątów foremnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdvuɕʨ̑ãn, AS: dvuśćãn

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuścienny

Wiktionary

dwuścienny

1. mający dwie ściany;
2. kąt dwuścienny - każda z dwóch części przestrzeni wyznaczanych przez dwuścian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwusektorowy

złożony z dwóch sektorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwusekundowy

trwający dwie sekundy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: track at once) [tevex, 2016-06-23]

przymiotnik

(1.1) trwający dwie sekundy

Wiktionary

dwuseryjny

złożony z dwóch serii, powstały w dwóch częściach, odcinkach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwusetka

potocznie: banknot dwustuzłotowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 200

Wiktionary

dwusetlecie

dwustolecie, dwóchsetlecie;
1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres dwustu lat

(1.2) dwusetna rocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɛˈtlɛʨ̑ɛ, AS: dvusetleće

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwustuletni

rzecz. dwóchsetlecie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwóchsetlecie

Wiktionary

dwusetletni

mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwustuletni; dwustoletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwusetna

dwóchsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z dwustu jednostek;
2. będący jedną z dwustu części

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-07-18]

dwusetny

dwóchsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z dwustu jednostek;
2. będący jedną z dwustu części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 200

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Francuzi niedawno obchodzili bardzo uroczyście dwusetną rocznicę wielkiej rewolucji z 1789 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈsɛtnɨ, AS: dvusetny

Wiktionary

Powiązane:

licz. dwieście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwóchsetny

Wiktionary

dwusiarczek

związek chemiczny zawierający związane z sobą dwa atomy siarki; disiarczek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwusieczna

prosta przechodząca przez wierzchołek kąta i dzieląca go na dwie równe części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. linia prosta dzieląca kąt na połowy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwusieczną kąta można wyznaczyć za pomocą cyrkla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕɛʧ̑na, AS: dvuśečna

Wiktionary

dwusieczny

mający ostrza z obu stron

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwusiekaczowce

dawniej: przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; gryzoń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

dwusiekaczowiec

dawniej: przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; gryzoń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

dwusilnikowy

przymiotnik

(1.1) techn. wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ, AS: dvuśilʹńikovy

Wiktionary

dwuskrętka

skrętka żarnika żarówki zwinięta powtórnie w kształcie linii śrubowej o większej średnicy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

dwuskrzelne

o cechach dwuskrzelnych (podgromada głowonogów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

Wikipedia

dwuskrzelny

o cechach dwuskrzelnych (podgromada głowonogów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuskrzydłe

rząd owadów (obejmujący około 100 000 gatunków), o długości od 1 mm do 5 cm, mających narządy gębowe kłujące lub liżące, zasiedlających wszystkie strefy klimatyczne Ziemi; muchówki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

Wikipedia

dwuskrzydłowate

rodzina drzew, w większości wiecznie zielonych, występujących w tropikalnej Azji i Afryce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-07-21]

Wikipedia

dwuskrzydłowaty

o cechach dwuskrzydłowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2006-02-10]

dwuskrzydły

1. mający dwa skrzydła - narządy latania (np. owady dwuskrzydłe);
2. o cechach dwuskrzydłych (muchówek; rząd owadów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa skrzydła

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuskrzydłowy, dwuskrzydlny

Wiktionary

dwuskładnikowy

złożony z dwóch składników

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

przymiotnik

(1.1) złożony z dwóch składników

Wiktionary

dwuślad

potocznie: pojazd dwuśladowy; dwuśladowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuśladowiec

potocznie: pojazd dwuśladowy; dwuślad

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuśladowy

pojazd dwuśladowy - pojazd kołowy pozostawiający dwa ślady, np. samochód, motor z koszem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuspadowy

przymiotnik

(1.1) taki, który posiada dwie płaszczyzny spadku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuspaˈdɔvɨ, AS: dvuspadovy

Wiktionary

dwusprzęgłowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mech. posiadający dwa sprzęgła

Wiktionary

dwuśrednian

wielkość pisma (czcionki) równa 28 punktom typograficznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwudziestu ośmiu punktom (10,5252 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈɕrɛdʲɲãn, AS: dvuśredʹńãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dubelmytel

Wiktionary

dwuster

potocznie: samolot lub śmigłowiec wyposażony w zdublowany układ sterowania i dwa stanowiska pilotów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwustolecie

dwustulecie, dwóchsetlecie;
1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

dwustoletni

rzadko: mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwusetletni; dwustuletni

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

dwustopniowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dwóch etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɔ, AS: dvustopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwustopniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuetapowo, dwufazowo

Wiktionary

dwustopniowy

1. mający dwa stopnie (w jakiejś skali);
2. mający dwa stopnie, etapy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) składający się z dwóch stopni, schodków

(1.2) składający się z dwóch stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustɔpʲˈɲɔvɨ, AS: dvustopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

(1.2) przysł. dwustopniowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dwuetapowy, dwufazowy

Wiktionary

dwustopowy

1. o wierszu: składający się z dwóch stóp;
2. rzadko: mający długość dwóch stóp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwustosunek

Dwustosunek (stosunek anharmoniczny) czterech współliniowych punktów – funkcja postaci

(A,B;C,D)\to {\frac {A^{*}-C^{*}}{A^{*}-D^{*}}}\cdot {\frac {B^{*}-D^{*}}{B^{*}-C^{*}}},

gdzie punkty A, B, C, D spełniają A\neq D,B\neq C

Wikipedia

dwustrefowy

mający dwie, obowiązujący w dwóch strefach (np. dziennej i nocnej)

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: magnetoelektrycznie) [tevex, 2020-07-22]

dwustroikowy

przymiotnik

(1.1) muz. taki, który ma dwa stroiki

Wiktionary

dwustronicowy

składający się z dwóch stronic

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-08-08]

dwustronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwustronne; cecha tych, którzy są dwustronni

Wiktionary

Patrz:
dwustronny
Powiązane:

przym. dwustronny

przysł. dwustronnie

Wiktionary

dwustronny

przymiotnik

(1.1) taki, który można używać z dwóch stron tego czegoś

(1.2) taki, w który angażują się dwie strony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mama zrobiła mi na szydełku dwustronną czapkę.

(1.2) Rozmówcy omówili też stan stosunków dwustronnych i ich perspektywy w najbliższym czasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈstrɔ̃nːɨ, AS: dvustrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwustronicowy

rzecz. dwustronność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bilateralny, obopólny, wzajemny

Wiktionary

dwustrunny

o instrumentach muzycznych: mający dwie struny; dwustrunowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwustrunowy

o instrumentach muzycznych: mający dwie struny; dwustrunny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: gęśle) [tevex, 2017-01-18]

dwustrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie dwa naboje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwustukilogramowy

1. ważący 200 kilogramów;
2. przeznaczony na 200 kilogramów czegoś

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia (pod: rzeczowniki złożone) [koalar, 2006-11-01]

dwustulecie

1. okres dwustu lat;
2. dwusetna rocznica czegoś

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

dwustuletni

mający dwieście lat, trwający dwieście lat itp.; dwóchsetletni; dwusetletni; dwustoletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwieście lat

(1.2) trwający dwieście lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te dwustuletnie przedmioty zostały znalezione ostatniej nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuˈlɛtʲɲi, AS: dvustuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwusetlecie n.

przym. dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) dwóchsetletni, dwusetletni

Wiktionary

dwustumetrowiec

biegacz specjalizujący się w biegach na dystansie dwustu metrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

dwustumetrówka

dystans o długości 200 metrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwustumetrowy

mający dwieście metrów długości, szerokości, wysokości lub głębokości

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko (pod: dwustu-) [koalar, 2007-01-22]

przymiotnik

(1.1) mający dwieście metrów długości, szerokości, wysokości albo dwieście metrów kwadratowych powierzchni

Wiktionary

dwustuosobowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dwustu osób, mający dwieście miejsc

(1.2) składający się z dwustu osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuwɔsɔˈbɔvɨ, AS: dvustuu̯osobovy

Wiktionary

dwustupięćdziesięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 250 000

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustupʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔtɨˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: dvustupʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćotyśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwierćmilionowy

Wiktionary

dwustuzłotówka

banknot o nominale dwustu złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi dwieście złotych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvustuzwɔˈtufka, AS: dvustuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwustuzłotowy

Wiktionary

dwustuzłotowy

mający wartość dwustu złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość dwustu złotych

(1.2) wynoszący dwieście złotych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kasjer, dając mi banknot dwustuzłotowy, przez chwilę mu się przyglądał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwustuzłotówka ż.

Wiktionary

dwusuw

silnik spalinowy, którego cykl pracy obejmuje dwa suwy; silnik dwusuwowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Silnik dwusuwowy – silnik spalinowy, w którym cały obieg pracy (w tym suw pracy) następuje co drugi suw (przemieszczenie od górnego do dolnego skrajnego położenia) tłoka, a więc za każdym obrotem wału korbowego. Silniki dwusuwowe teoretycznie mogą osiągać dzięki temu wyższą moc jednostkową, niż czterosuwowe (w czterosuwie jeden cykl pracy przypada na dwa obroty wału). W praktyce jednak przyrost mocy jest nieznaczny z uwagi na kwestię mniej precyzyjnej wymiany ładunku w silniku, a w niektórych silnikach są straty ładunku podczas przepłukania, co przyczynia się do wzrostu zużycia paliwa. Kwestie te sprawiły, że ze względów ekologicznych (głównie emisja spalin) silniki dwusuwowe o zapłonie iskrowym – poza najmniejszymi pojemnościami do skuterów i lekkich motocykli – zostały niemal zupełnie wyparte przez oszczędniejsze i czystsze (pod względem spalin) silniki czterosuwowe.

Wikipedia

dwusylabowy

złożony z dwóch sylab (zgłosek); dwuzgłoskowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) jęz. składający się z dwóch sylab

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W greckim mamy pięć przyimków jednosylabowych, siedem dwusylabowych i jeden trzysylabowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvusɨlaˈbɔvɨ, AS: dvusylabovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwusylabowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuzgłoskowy

Wiktionary

dwuszczytowy

mający dwa szczyty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuszereg

podwójny szereg osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podwójny szereg; dwa szeregi ustawione równolegle do siebie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈʃɛrɛk, AS: dvušerek

Wiktionary

dwuszeregowy

utworzony z dwóch szeregów równoległych do siebie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuszybowy

złożony z dwóch płaszczyzn szyby

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

dwuszynowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający dwie szyny; wykorzystujący dwie szyny

Wiktionary

dwutakt

1. w koszykówce: dozwolona technika polegająca na zrobieniu dwóch kroków bez kozłowania przed oddaniem rzutu czy przekazaniem piłki partnerowi;
2. rodzaj silnika występującego np. w syrence; silnik dwutaktowy, silnik dwusuwowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dwutakt – sposób wykończenia akcji w koszykówce, której celem jest zdobycie punktów. Polega na zrobieniu dwóch ostatnich kroków przed oddaniem rzutu w specyficzny sposób - w trakcie pierwszego (długiego) łapie się piłkę w ręce, a w trakcie drugiego (o połowę krótszego) już się nie kozłuje. Po drugim kroku następuje wybicie i oddanie rzutu spod kosza.

Wikipedia

dwutaktowy

złożony z dwóch taktów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuteówka

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery H; dwuteownik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuteownik

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery H; dwuteówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kształtownik o kształcie dwóch liter T połączonych podstawami,

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaprojektowano strop zespolony złożony z płyty żelbetowej o grubości 250 mm i dwuteowników stalowych HEB 500 w rozstawie 1 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɛˈɔvʲɲik, AS: dvuteovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuteowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. dwuteówka

Wiktionary

dwuteowy

mający w poprzecznym przekroju profil w kształcie litery H

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwutercja

stopień czcionki drukarskiej o wielkości 32 punktów typograficznych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający szesnastu punktom (12,0288 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈtɛrts̑ʲja, AS: dvutercʹi ̯a

Wiktionary

dwutlen

tlen w cząsteczkach dwuatomowych; ditlen

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dwutlenek

związek chemiczny, w którym jeden atom pierwiastka połączony jest z dwoma niepowiązanymi atomami tlenu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

Wiktionary

dwutomowy

składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach, wydany w dwóch tomach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czytam wieczorami dwutomowe opracowanie o powstaniach śląskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: dvutõmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwutomówka ż.

Wiktionary

dwuton

1. podwójny dźwięk;
2. harmonia dwóch kolorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dwutonówka

1. pojazd o dopuszczalnej ładowności dwie tony;
2. przedmiot ważący dwie tony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwutonowy

1. złożony z dwóch tonów muzycznych;
2. ważący dwie tony;
3. mieszczący dwie tony czegoś;
4. mogący unieść dwie tony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) ważący dwie tony

(1.2) taki, którym można przewozić ładunek o wadze dwóch ton

(1.3) muz. składający się z dwóch tonów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Policjanci zdołali uskoczyć, ale przed drzwiami ministerstwa została usypana ok. dwutonowa sterta węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: dvutõnovy

Wiktionary

dwutorowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dwutorowe

Wiktionary

Patrz:
dwutorowy
Powiązane:

przym. dwutorowy

Wiktionary

dwutorowy

mający dwa tory; odbywający się po dwóch torach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwa tory

(1.2) taki, który ma zdolność funkcjonowania w dwóch niezależnych procesach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɔˈrɔvɨ, AS: dvutorovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwutorowość ż.

przysł. dwutorowo

Wiktionary

dwutygodnik

czasopismo wychodzące co dwa tygodnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czasopismo wychodzące regularnie co dwa tygodnie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨˈɡɔdʲɲik, AS: dvutygodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwutygodniowy

Wiktionary

dwutygodniówka

potocznie: zarobek za okres dwóch tygodni pracy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwutygodniowy

mający dwa tygodnie (czternaście dni), trwający dwa tygodnie (czternaście dni) itp.; czternastodniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) trwający dwa tygodnie

(1.2) ukazujący się raz na dwa tygodnie

(1.3) mający dwa tygodnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matka wzięła wyjazd służbowy do Moskwy, a mnie Winogradow umieścił w szpitalu, na dwutygodniowe badania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: dvutygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwutygodnik m., dwutygodniówka ż.

Wiktionary

dwutysiąclecie

1. okres dwóch tysięcy lat;
2. dwutysięczna rocznica czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

dwutysiącletni

mający dwa tysiące lat, trwający dwa tysiące lat itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

dwutysiączny

dwutysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 2000;
2. liczący dwa tysiące czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

dwutysięcznik

1. statek o nośności dwóch tysięcy ton;
2. górski szczyt o wysokości ponad dwóch tysięcy metrów nad poziomem morza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwutysięczny

przymiotnik

(1.1) liczący dwa tysiące

(1.2) będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwóch tysięcy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Blisko dwutysięczny tłum szwaczek wyległ na plac przed zakładem.

(1.2) Firma zafundowała dwutysięcznemu klientowi małą niespodziankę.

Wiktionary

dwutłokowy

mający dwa tłoki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuuchwytowy

mający dwa uchwyty

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ekoprzycisk) [tevex, 2019-09-09]

dwuuchy

mający dwa ucha; dwuuszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa ucha

Wiktionary

dwuuszny

1. dotyczący dwojga uszu;
2. mający dwa ucha; dwuuchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwagonowy

mający dwa wagony

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wahadłowy) [tevex, 2019-10-11]

dwuwargowy

w językoznawstwie: spółgłoska dwuwargowa - spółgłoska, przy której wymawianiu powstaje zwarcie lub szczelina między wargami, np. polskie p, b, m; spółgłoska bilabialna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) jęz. wymawiany z użyciem dwóch warg

(1.2) bot. mający zrośnięte płatki w kształt dwóch warg

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bilabialny

Wiktionary

dwuwarstwowiec

zwierzę wielokomórkowe, u którego w rozwoju zarodkowym powstają tylko dwie warstwy zarodkowe: ektoderma i endoderma; zwierzę dwuwarstwowe

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

dwuwarstwowy

złożony z dwóch warstw

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

przymiotnik

(1.1) mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvarˈstfɔvɨ, AS: dvuvarstfovy

Wiktionary

dwuwartościowy

o pierwiastku: tworzący związki przez łączenie każdego swojego atomu z dwoma atomami pierwiastka jednowartościowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dwuwątkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuwątkowy

Wiktionary

dwuwątkowy

mający dwa wątki

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: jednowątkowy, jednowątkowo) [tevex, 2019-10-01]

dwuwejściowy

mający dwa wejścia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: łapka) [tevex, 2019-10-17]

dwuwiązkowy

składający się z dwóch wiązek; mający dwie wiązki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuwiekowy

mający dwa wieki, trwający dwa wieki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuwiersz

utwór lub strofa złożone z dwu wersów; dystych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dystych (gr. dístichon), także dwuwiersz – strofa dwuwersowa, o rymach parzystych (aa bb). Najmniejsza istniejąca strofa poetycka. Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści.

Wikipedia

dwuwierszowy

składający się z dwóch wierszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwierzchowy

mający dwa wierzchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dwuwierzchołkowy

mający dwa wierzchołki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający dwa wierzchołki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tatrzański Grześ jest szczytem dwuwierzchołkowym.

Wiktionary

dwuwieżowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwie wieże

Wiktionary

dwuwijkowate

o cechach dwuwijkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-08-04]

dwuwijkowaty

o cechach dwuwijkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-08-04]

dwuwinyl

Wikipedia

dwuwiosłówka

łódź z dwoma wiosłami; łódź dwuwiosłowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dwuwiosłowy

poruszany za pomocą dwóch wioseł

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) poruszany za pomocą dwóch wioseł

Wiktionary

dwuwirnikowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dwa wirniki

Wiktionary

dwuwymiarowość

cecha obiektu lub zjawiska, polegająca na tym, że jego właściwości można opisać w dwóch wymiarach przestrzeni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwuwymiarowe; cecha tych, którzy są dwuwymiarowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuwymiarowy

przysł. dwuwymiarowo

Wiktionary

dwuwymiarowy

mający dwa wymiary

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

przymiotnik

(1.1) taki, który istnieje w dwóch wymiarach (najczęściej: długość i szerokość)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najprostszym przykładem tablicy wielowymiarowej jest tablica dwuwymiarowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ, AS: dvuvỹmʹi ̯arovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuwymiarowość ż.

Wiktionary

dwuwypukły

przymiotnik

(1.1) wypukły z dwóch stron

Wiktionary

dwuwyrazowy

zawierający dwa wyrazy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwładza

współistnienie dwóch ośrodków władzy na jakimś terytorium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwładztwo

współistnienie dwóch władz o pokrywających się kompetencjach na jednym terytorium, w jednym państwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuwłókowy

mający dwie włóki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuzakresowy

obejmujący dwa zakresy, działający w dwóch zakresach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuzarodnikowy

przymiotnik

(1.1) biol. posiadający dwa zarodniki

Wiktionary

dwuzasadowy

zawierający dwa czynne atomy wodoru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-17]

dwuzębny

przymiotnik

(1.1) książk. o osobach mający dwa zęby

(1.2) książk. o przedmiotach mający dwa zęby (ostrza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈzɛ̃mbnɨ, AS: dvuzẽmbny

Wiktionary

dwużeństwo

posiadanie dwóch współmałżonków, forma poligamii; bigamia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuzgłoskowiec

wyraz mający dwie sylaby; dwusylabowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dwuzgłoskowy

złożony z dwóch zgłosek (sylab); dwusylabowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

przymiotnik

(1.1) jęz. składający się z dwóch zgłosek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzɡwɔˈskɔvɨ, AS: dvuzgu̯oskovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuzgłoskowiec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwusylabowy

Wiktionary

dwuziarnowy

mający dwa ziarna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwuzmianowy

przebiegający na dwie zmiany, wykonywany na dwie zmiany

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

przymiotnik

(1.1) wykonywany w trakcie dwóch zmian; odbywający się na dwie zmiany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielicka Straż Miejska pracuje w systemie dwuzmianowym.

(1.1) Trudne warunki lokalowe (7 sal lekcyjnych, nauka dwuzmianowa, w tym również soboty, brak sali gimnastycznej) skłoniły dyrektora szkoły w  roku do podjęcia działań związanych z rozbudową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ, AS: dvuzmʹi ̯ãnovy

Wiktionary

dwuznaczeniowy

taki, który posiada dwa znaczenia

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [greenpoint, 2006-07-21]

dwuznacznie

przysłówek

(1.1) w sposób dwuznaczny

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dwuznak mrz., dwuznaczność ż.

przym. dwuznaczny

Wiktionary

dwuznaczniej

stopień wyższy od przysłówka: dwuznacznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dwuznacznik

dwuznaczny zwrot lub wyraz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwuznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dwuznaczne; cecha tych, którzy są dwuznaczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuznaczny

przysł. dwuznacznie

rzecz. dwuznak mrz.

Wiktionary

dwuznaczny

mający dwa znaczenia, niezrozumiały, zawierający ukrytą aluzję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

(1.2) wyrażający ukrytą aluzję, podtekst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dvuˈznaʧ̑nɨ, AS: dvuznačny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuznaczność m., dwuznak m.

przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niejednoznaczny, niejasny, nieokreślony, niewyraźny, niezrozumiały, wątpliwy, delficki, pytyjski

(1.2) pytyjski

Wiktionary

dwuznak

znak składający się z dwóch elementów, w szczególności połączenie dwóch liter oznaczające jedną głoskę, np. cz, dz, sz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W języku polskim dwuznakami są „rz”, „sz”, „cz”, „ch”, „dz”, „dż”, „dź”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdvuznak, AS: dvuznak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuznaczność ż.

przym. dwuznaczny

przysł. dwuznacznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) digraf

Wiktionary

dwuzwężkowy

mający dwie zwężki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuzwity

1. dwukrotnie zwinięty;
2. lina dwuzwita - lina zbudowana ze splecionych linek nawiniętych wokół rdzenia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-11]

dwużyłowy

składający się z dwóch żył, przewodów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwuzłączka

łącznik rurowy do łączenia dwóch odcinków przewodu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

- nypel – rodzaj złączki hydraulicznej w kształcie rurki, mającej na obu końcach gwinty zewnętrzne

- śrubunek – rodzaj kształtki rurowej gwintowanej, którą wykorzystuje się do instalowania łatworozłącznych połączeń rur w instalacjach hydraulicznych łączonych na gwinty

Wikipedia

dwuzłotówka

moneta lub banknot o nominale dwóch złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi dwa złote

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwuzłotówka wpadła do szczeliny między kostkami brukowymi i ku irytacji chłopczyka nie dała się wydłubać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtufka, AS: dvuzu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dwuzłotowy

Wiktionary

dwuzłotowy

mający wartość dwóch złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający wartość dwóch złotych

(1.2) wynoszący dwa złote

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Profesor Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego osobiście w Sandomierzu prezentuje dwuzłotową monetę z wizerunkiem ratusza na rewersie.

(1.2) Od nowego roku PKO BP wprowadziło miesięczną dwuzłotową opłatę za prowadzenie rachunku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdvuzwɔˈtɔvɨ, AS: dvuzu̯otovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuzłotówka ż.

Wiktionary

dwułożyskowy

mający dwa łożyska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dwułucze

architektoniczna forma konstrukcji sklepienia, dwa wzajemnie prostopadłe łuki lub ostrołuki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwułuczny

przymiotnik od: dwułuk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dwułuk

rodzaj sklepienia gotyckiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dy

odmiana sapropelu, ciemnego mułu gnilnego zbiorników wodnych, składająca się ze związków pochodzących z rozkładu materii roślinnej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

Wikipedia

dyakowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Wikipedia

dyba

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-08-19]

dybać

czaić się, czatować na kogoś, coś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2016-07-27]

czasownik

(1.1) czyhać, czatować na kogoś lub na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcąc się uspokoić i całkowicie wykluczyć przynajmniej ten obłędny pomysł, że ktoś na nią dybie, jeszcze raz uważnie rozejrzała się wokół siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨbaʨ̑, AS: dybać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dybanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nastawać

Wiktionary

dybalski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dybanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dybać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dybać ndk.

Wiktionary

dybaś

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dybała

czaić się, czatować na kogoś, coś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2016-07-27]

dybciak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dybek

zdrobnienie od: dyby

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dybel

1. specjalny świder stolarski;
2. metalowy lub drewniany kołek obustronnie zaostrzony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dybicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dybiec

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dybka

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dybki

zdrobnienie od: dyby

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

2

Wikipedia

dybkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dyblarka

maszyna służąca do dyblowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyblować

łączyć drewniane elementy, ręcznie lub maszynowo, przy użyciu metalowych kołków (dybli)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyboski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Wikipedia

dybów

1. w średniowieczu: kłody lub deski z otworami, w które zakuwano ręce i nogi więźnia
2. uchwyt służący do połączenia dwóch części masztu statku wodnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dybowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

Wikipedia

Patrz:
Dybów

dybrach

stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dybuk

według wierzeń żydowskich: zły duch lub dusza zmarłego wcielająca się w osoby żyjące

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rel. ezot. w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

Wiktionary

Dybuk (hebr. ‏דבוק‎ dibuk dosł. „przylgnięcie”; jid. ‏דיבוק‎ dibek) – w mistycyzmie i folklorze żydowskim zjawisko zawładnięcia ciałem żywego człowieka przez ducha zmarłej osoby. Dybukiem nazywa się też samego ducha, duszę zmarłego, która nie może zaznać spoczynku (czy też, wśród zwolenników kabały, reinkarnacji) z powodu popełnionych grzechów i szuka osoby żyjącej, aby wtargnąć w jej ciało. Wedle niektórych mistyków podatne na opanowanie przez dybuka miały być osoby grzeszne, zaś duchy przejawiać miały szczególną aktywność w noc święta Jom Kipur (Dzień Pojednania, Sądny Dzień).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨbuk, AS: dybuk

Wiktionary

dyby

1. w średniowieczu: kłody lub deski z otworami, w które zakuwano ręce i nogi więźnia
2. uchwyt służący do połączenia dwóch części masztu statku wodnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) drewniane pęta zamykane na ręce, głowę a niekiedy i nogi skazańca;

spójnik

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdyby

Wiktionary

Dyby – pierwotne pęta drewniane, w postaci desek lub kłód z otworami umożliwiającymi zamknięcie rąk i nóg więźnia. Nazwą tą często określa się też gąsior lub kłodę.

Nie wiadomo, czy wynalazek ten sprowadzono do Polski z Niemiec, jednak nazwa zdaje się pochodzić z języka niemieckiego, ponieważ używano ich wobec złodziei (niem. Dieb). Dyby składają się z dwóch części z wycięciami na nogi lub ręce (w wersji „nożnej” dyby działają podobnie do kłody). Po zamknięciu obie części zbijano gwoździami drewnianymi lub zamykano na kłódkę.Czasem stosowano zamknięcie w dyby na dłuższy okres w charakterze kary, najczęściej pozbawiając skazanego pożywienia.

Wikipedia

dyć

1. w gwarze śląskiej: przecież, owszem, rzeczywiście;
2. w staropolszczyźnie: ależ

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-28]

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przecież

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. owszem

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rzeczywiście

wykrzyknik

(2.1) starop. ależ

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dyć to jest darmowy słownik.

(1.2) – Dosz się sztachnąć? – Dyć!

(1.3) Dyć ziywo już Karlik i usła Tileczka. Ja, znak to, że trzeba już kończyć bojeczka.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeca

(1.2) toć

Wiktionary

dycha

potocznie: dziesięć, dziesiątka, zwłaszcza dziesięć złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. astma

(1.3) harc. potoczna nazwa na namiot wojskowy typu 10

Wiktionary

10 (dziesięć) – liczba naturalna następująca po 9 i poprzedzająca 11.Warunek podzielności zapisanej w systemie dziesiętnym liczby przez 10 jest spełniony wówczas, gdy ostatnia cyfra dzielnej to zero.

10 jest także podstawą najczęściej stosowanego systemu pozycyjnego – dziesiętnego. Prawdopodobnie wynika to z posiadania przez ludzi 10 palców u rąk.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stachu, masz tu dwie dychy (= 20 złotych) i skocz po piwo!

(1.1) Jego stary będzie miał już z pięć dych (= 50 lat) na karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨxa, AS: dyχa

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz.

:: zdrobn. dyszka

(1.2)

czas. dychać ndk.

Wiktionary

dychać

dawniej: oddychać, zwłaszcza z trudem, ciężko; dyszeć, sapać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. oddychać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dycha ż.

Wiktionary

dychawica

przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, charakteryzująca się nadreaktywnością oskrzeli oraz ich skurczem, samoistnie lub farmakologicznie odwracalnym; astma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. astma oskrzelowa (choroba zwierząt i ludzi)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨxaˈvʲits̑a, AS: dyχavʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dychawiczność ż.

przym. dychawiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) astma, dusznica; reg. śl. dycha.

Wiktionary

dychawiczny

1. medycynie: dotyczący dychawicy, wywołany tą chorobą;
2. z trudem oddychający, słaby;
3. o urządzeniach: źle działający, stary

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-21]

dychnąć

czasownik quasi-przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odpocząć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Dajcie tym kobietom dychnąć – kobiety powinny przechodzić na emeryturę w wieku 55 lat.

Wiktionary

dychnóć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ukraść

Wiktionary

dychorej

w starożytnej wersyfikacji: czterozgłoskowa stopa wierszowa; podwójny chorej (trochej), dichorej, dytrochej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dychotomia

podział czegoś na dwie części, zwłaszcza wykluczające się; dwuczłonowość, dwudzielność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

(1.2) para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Twórca struktualizmu, Ferdynand de Saussure, wiele problemów językoznawczych rozpatrywał w ramach dychotomii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja, AS: dyχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dychotomiczność ż.

przym. dychotomiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwudzielność; przest. dichotomia

Wiktionary

dychotomiczność

podział jakiejś całości na dwie różne części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podział na dwie części

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dychotomia ż.

przym. dychotomiczny

Wiktionary

dychotomiczny

1. dwudzielny, dwojaki;
2. podzielony na dwie przeciwstawne części

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2013-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny

(1.2) podzielony na dwie przeciwstawne części

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dychotomia ż., dychotomiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. dichotomiczny

Wiktionary

dychotomizacja

dzielenie czegoś na dwie części, kategorie, grupy itp.; dualizacja

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

dychotymizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dychotymizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dychotymizować ndk.

Wiktionary

dychów

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Dychów (dawna niem. nazwa Deichow) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Jedną z atrakcji wsi jest Elektrownia Wodna Dychów zasilana wodą z kanału dychowskiego nad jeziorem Dychowskim o powierzchni 100 ha. Zbudowana została w latach 1933–1936. 4 września 1952 roku nastąpiło jej ponowne uruchomienie.

Wikipedia

dychromatyczny

dwubarwny, dwukolorowy; dichromatyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dycht

przysłówek sposobu

(1.1) reg-pl|Poznań. całkiem, zupełnie

przymiotnik

(2.1) gw-pl|Warmia, Mazury. duży

(2.2) gw-pl|Warmia, Mazury. gęsty

Wiktionary

Synonimy:

(2.1-2) dicht

Wiktionary

dychu

w potocznym wyrażeniu: ani słychu, ani dychu - brak jakiejkolwiek wieści, brak znaku życia

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski (pod: słych) [koalar, 2007-04-07]

dyck

[czytaj: dajk] nazwisko, m.in. Antoon van Dyck (1599-1641), flamandzki malarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-07]

dycki

zaimek przysłowny upowszechniający

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawsze

Wiktionary

dyczek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-06]

dyczewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dyczkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dyda

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dydak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Dydak – imię męskie pochodzenia greckiego, które oznacza „nauczający”, od gr. διδαχή (didache) (zob. też: dydaktyka). Prawdopodobnie hiszpańskie imię Diego, od imienia Jakuba (Santiago - Sanctus Iacobus; Diego, Diago) lub jako pochodzące z greki, ze słowa didax- 'doktryna, dyscyplina nauki'. Nie można też wykluczyć iberyjskiego (przedindoeuropejskiego) pochodzenia imienia. Patronem imienia jest św. Dydak, biskup Kadyksu. W dawnej Polsce imię to było znacznie bardziej znane, niż obecnie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dydaktyka ż., dydaktyczność ż., didaskalium n.

przym. Dydakowy, dydaktyczny

przysł. dydaktycznie

Wiktionary

dydakowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Dydak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dydakowy habit pieczołowicie przechowują hiszpańskie zakonnice.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dydak m., didaskalium n.

Wiktionary

dydaktyczny

1. związany z nauczaniem, dydaktyką; pedagogiczny;
2. książkowo: moralizatorski, pouczający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) związany z dydaktyką

(1.2) wykonany w celu pouczania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyniosłam, profesorze, materiały dydaktyczne na zajęcia z ichtiologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ, AS: dydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autodydakta mos., dydaktyka ż., dydaktyzm m., dydaktyk m., dydaktyczka ż., Dydak mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pedagogiczny, instruktywny, kształcący, objaśniający

(1.2) kształcący, pouczający, wychowawczy, moralizatorski

Wiktionary

dydaktyk

1. specjalista w zakresie metod nauczania i uczenia się;
2. dobry pedagog, człowiek mający zdolności wychowawcze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dydaktyka

1. dział pedagogiki, nauka o metodach nauczania i uczenia się
2. moralizowanie, pouczanie; dydaktyzm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pedag. nauka o sposobach uczenia

(1.2) książk. moralizowanie, dydaktyzm

(1.3) środ. wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

Wiktionary

Dydaktyka – jedna z głównych gałęzi nauk pedagogicznych, która zajmuje się procesami nauczania i uczenia się, wszelkimi przedmiotami na kolejnych poziomach tych procesów, od przedszkola do studiów wyższych, a także mających miejsce poza instytucjami oświatowymi, przy zwykłych czynnościach. Jest to zatem nauka o systemie poprawnie uzasadnionych twierdzeń i hipotez dotyczących procesu, zależności i prawidłowości nauczania a uczenia się oraz sposobów kształtowania tego procesu przez człowieka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈdaktɨka, AS: dydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dydaktyk m., Dydak mos., didaskalium n., autodydakta mos.

przym. dydaktyczny

przysł. dydaktycznie

Wiktionary

dydaktyzm

moralizowanie, pouczanie; dydaktyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dydek

dytek; dawniej:
1. drobna moneta;
2. pieniądz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. pierś kobiety, rzad. zwierzęcia

(1.2) pot. pieniądz

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) …płacze, jak się go przewija, tak mu dobrze, a poza tym ssie dydka mamy…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyduszek

czas. dydać, dydkać

Wiktionary

dydelf

nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; opossum, opos, szczur workowaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dydelfowate

rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; dydelfy; oposy; szczury workowate

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: opos)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-22]

Wikipedia

dydelfowaty

o cechach dydelfowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: opos)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-22]

dydelfy

rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; oposy; dydelfowate; szczury workowate

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

Wikipedia

dydeński

przymiotnik od: Dydnia; dydniański

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dydko

kaduk, diabeł, czart

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Dydko, didko, ditko, dytko, dydo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, pierwotnie demon z wierzeń słowiańskich, później zdegradowany do roli straszydła.

Postać dydka wywodzi się od znanego na Rusi demona opiekuńczego domu (por. domowik), po chrystianizacji zdegradowanego do roli diabła, zwłaszcza leśnego, ostatecznie zaś do roli nocnego straszydła, którym straszono dzieci (por. bobo).

Wikipedia

dydnia

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dydnia – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia. Leży na Pogórzu Dynowskim, na wschód od Brzozowa, 8 km na południe od Niewistki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

dydniański

przymiotnik od: Dydnia; dydeński

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dydo

Dydona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

dydolić

kroić coś tępym nożem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2005-04-13]

dydona

legendarna założycielka Kartaginy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

Dydona (Elissa; łac. Dido, poetycka forma Didona pochodzi od Wergiliusza) – według Eneidy legendarna założycielka Kartaginy i jej pierwsza królowa.

Według przekazu starożytnych historyków Timajosa i Pompejusza Trogusa z Tyru miała w IX wiek p.n.e. zbiec garstka jego mieszkańców na północne wybrzeża Afryki, niedaleko fenickiej kolonii Utyki. Przywódczynią kolonistów była Dydona (zwana też Eliszą lub Elissą), która uciekła, ponieważ brat Pigmalion zabił jej męża Acharbasa. W jej otoczeniu znajdowali się bogaci Fenicjanie (nie jest wyjaśnione dlaczego, prawdopodobnie to oni uciekali), w drodze zatrzymali się na Cyprze, skąd zabrano arcykapłana i dużą grupę dziewcząt. Gdy wysiedli na ląd, otoczyli ich Numidyjczycy (autochtoni) i zaczęły się pertraktacje. Ostatecznie Dydonie użyczono takiego skrawka ziemi na wybrzeżu, jaki obejmie skóra wołu. Dydona pocięła ją na wąskie paski i objęła nimi miejsce, na którym wzniesiono Byrsę (gr. βύρσα 'skóra') – akropol Kartaginy. Imię Elissy zostało zmienione przez tubylców na Dydona, co oznacza „wędrowniczka”. Wcześniejsze imię pochodzi od fenickiego bóstwa El – być może więc Elissa była w Fenicji jego kapłanką.

Wikipedia

dyduch

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Osoby o tym nazwisku:

- Alfred Dyduch (1925–1939) – harcerz

- Grzegorz Dyduch (ur. 1969) – lekarz

- Henryk Dyduch (ur. 1896, zm. 1940) – major piechoty

- Jan Dyduch (ur. 1956) – karateka

- Jan Maciej Dyduch (1940–2018) – ksiądz katolicki

- Marek Dyduch (ur. 1957) – polityk

- Wojciech Dyduch (ur. 1974) – ekonomista

Wikipedia

dydycz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dydym

mieszanina pierwiastków ziem rzadkich zwłaszcza neodymu i prazeodymu, uważana dawniej za pierwiastek, stosowana do barwienia szkieł filtrów optycznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

dyfamacja

zniesławienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. akt, próba zniesławienia kogoś

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyfamacyjny

czas. dyfamować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oszczerstwo, zniesławienie

Wiktionary

dyfamacyjny

przymiotnik od: dyfamacja

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dyfamować

czasownik

(1.1) daw. gw-pl|Kresy. obrażać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taka może nas dyfamować, brzydkie słowo powiedzieć, a my będziemy się cieszyli, że to politycznie i z edukacyą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyfamacja

czas. zdyfamować

Wiktionary

dyfer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) środ. mot. dyferencjał, mechanizm różnicowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨfɛr, AS: dyfer

Wiktionary

dyferencja

dawniej:
1. różnica;
2. sporna sprawa, zwłaszcza o majątek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyferencjacja

wyodrębnianie się wyspecjalizowanych składników z jakiejś całości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zróżnicowanie, różnicowanie się, wyodrębnianie się różnorodnych składników z całości

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨfɛrɛ̃nˈts̑ʲjats̑ʲja, AS: dyferẽncʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyferencjacyjny

Wiktionary

dyferencjalny

1. wykazujący jakąś różnicę między dwoma przedmiotami lub zjawiskami;
2. w matematyce: różniczkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dyferencjał

mechanizm umożliwiający obracanie się kół z różną prędkością, stosowany w pojazdach; mechanizm różnicowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyferencyjny

dawniej: dotyczący sporu, będący przedmiotem sporu; sporny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyfilobotrioza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, wywoływana przez tasiemca bruzdogłowca szerokiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyfrakcja

zjawisko fizyczne dotyczące zmiany kierunku rozchodzenia się fal na krawędzi przeszkody; uginanie się fal

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyfrakcja (ugięcie fali) – zespół zjawisk związanych ze zmianą kierunku rozchodzenia się fali będący odstępstwem od praw optyki geometrycznej. Dyfrakcję w węższym znaczeniu określa się jako ugięcie światła wokół krawędzi przeszkody lub otworu w obszarze cienia przeszkody.

Wikipedia

dyfrakcyjny

związany z dyfrakcją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyfraktometr

przyrząd optyczny do badania struktury przedmiotów z wykorzystaniem dyfrakcji fal zachodzącej na badanym przedmiocie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyfraktometr – przyrząd pomiarowy służący do analizy struktury substancji krystalicznych na podstawie ich obrazów dyfrakcyjnych.

Dyfraktometr rejestruje kierunki (kąty odbłysku) oraz natężenia ugiętych wiązek promieniowania. W zależności od rodzaju użytego promieniowania dyfraktometry dzieli się na rentgenowskie (stosowane najczęściej), neutronowe i elektronowe.

Wikipedia

dyfteria

ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; błonica; dyfteryt

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

dyfteryt

ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; błonica; dyfteria

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. błonica

Wiktionary

Wikipedia

dyftong

połączenie dwóch samogłosek w jednej sylabie; dwugłoska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

Wiktionary

Dyftong, dwugłoska (stgr. δίφθογγος diphthongos „dwubrzmiący”) – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwę chińskiej sztuki geomancji, „feng shui”, Polacy wymawiają jak „feng szuj”, a tymczasem w chińskim „shui” zawiera tryftong [uei], a nie dyftong [ui] i tę sylabę powinno wymawiać się jak „szłej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨftɔ̃ŋk, AS: dyftõŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyftongizacja ż., dyftongizowanie n.

czas. dyftongizować ndk.

przym. dyftongiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwugłoska

Wiktionary

dyftongizacja

proces przekształcania się samogłoski w dwugłoskę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces przekształcania się samogłoski w dyftong;

Wiktionary

Dyftongizacja – proces powstawania dwugłosek (czyli dyftongów) z samogłosek prostych (czyli monoftongów). Występuje m.in. w języku czeskim (np. [uː] > [ou]) i w niektórych gwarach polskich, np. podhalańskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed szczelinowymi następuje dyftongizacja wokaliczna nosówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzats̑ʲja, AS: dyftõŋʹǵizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyftong m., dyftongizowanie n.

czas. dyftongizować ndk.

przym. dyftongiczny

Wiktionary

dyftyk

dywdyk; tyftyk;
1. dawniej: tkanina wełniana, jedwabna lub bawełniana; ubiór z tej tkaniny;
2. dawniej: jedwabna kapa na konia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dyfundować

ulegać dyfuzji; samorzutnie przenikać, mieszać się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-27]

dyfuzja

chem., fiz. mieszanie się gazów, cieczy i ciał stałych przy bezpośrednim zetknięciu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmaazmie;

(1.2) zob. dyfuzja kulturowa.

(1.3) zob. dyfuzja odpowiedzialności.

(1.4) zob. dyfuzja innowacji.

Wiktionary

Dyfuzja (łac. diffusio 'rozprzestrzenianie') – proces samorzutnego rozprzestrzeniania i przenikania się cząsteczek lub energii w każdym ośrodku (o temperaturze T > 0 K) (np. w gazie, cieczy lub ciele stałym itd.), będący konsekwencją chaotycznych zderzeń cząsteczek dyfundującej substancji między sobą lub z cząsteczkami otaczającego ją ośrodka. Ze względu na skalę zjawiska, rozpatruje się dwa podstawowe rodzaje dyfuzji:

- dyfuzja śledzona (ang. tracer diffusion) – proces mikroskopowy polegający na chaotycznym ruchu pojedynczej („śledzonej”) cząsteczki (przykład: ruchy Browna),

- dyfuzja chemiczna – proces makroskopowy obejmujący makroskopowe ilości materii (lub energii), zwykle opisywany równaniem dyfuzji i prowadzący do wyrównywania stężenia (lub temperatury) każdej z dyfundujących substancji w całym układzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzʲja, AS: dyfuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyfundowanie n., dyfuzor m., dyfuzjonizm m., dyfuzyjność ż., samodyfuzja ż.

czas. dyfundować ndk.

przym. dyfuzyjny, dyfuzjonistyczny

przysł. dyfuzyjnie

Wiktionary

dyfuzjonista

zwolennik poglądu przypisującego szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

dyfuzjonizm

pogląd przypisujący szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyfuzor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przewód z rosnącym przekrojem poprzecznym, powodującym spowolnienie przepływu cieczy lub gazu i rozproszenie ich strumienia;

(1.2) techn. element rozpraszający fale dźwiękowe lub świetlne

Wiktionary

Dyfuzor – kanał przepływowy z rosnącym przekrojem poprzecznym, np. stożkowo rozszerzający się lub spiralny odcinek rury, kanał międzyłopatkowy ograniczony łopatkami sprężarki przepływowej lub pompy wirowej. W dyfuzorze (w wyniku wzrostu przekroju poprzecznego) następuje spowolnienie przepływu płynu, co odpowiada przemianie energii kinetycznej strumienia w energię ciśnienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dyfuzor powoduje rozproszenie światła lampy błyskowej, zmiękczając je i czyniąc bardziej plastycznym oraz naturalnym. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈfuzɔr, AS: dyfuzor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyfuzja ż.

Wiktionary

dyfuzyjny

związany z dyfuzją; otrzymywany przez dyfuzję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyg

kobiecy ukłon: jednoczesne ugięcie kolana i lekki skłon głową z odciągnięciem rękami sukienki na boki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dygać

1. kłaniać się, wykonując dyg
2. potocznie:
a) iść po coś
b) podnosić coś ciężkiego
c) dygać się - bać się

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [greenpoint, 2006-08-08]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. dygnąć)

(1.1) zwykle o dziewczynie kłaniać się, lekko uginając nogi

(1.2) pot. biec

(1.3) środ. uczn. bać się, martwić się

(1.4) środ. wojsk. robić pompki lub przysiady; ćwiczyć mięśnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. dygnąć)

(2.1) pot. podnosić, nieść ciężką rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨɡaʨ̑, AS: dygać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyganie n.

Wiktionary

dyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dygać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈɡãɲɛ, AS: dygãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. dygać

Wiktionary

dygas

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dygasiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dygat

nazwisko, np. Stanisław Dygat (1914 - 1978), polski pisarz i scenarzysta filmowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

dygenit

minerał, siarczek miedzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dygest

dawniej: księga zawierająca zbiór praw

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dygestia

dawniej: trawienie; digestia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. trawienie

Wiktionary

dygestorium

oszklona komora laboratoryjna, z której za pomocą wentylatora lub naturalnego ciągu usuwane są szkodliwe gazy; digestorium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. laboratoryjna przeszklona komora, zaopatrzona w wentylację wywiewną;

Wiktionary

Dygestorium, wyciąg laboratoryjny – przeszklona komora o kształcie dużej szafy, zaopatrzona w wydajny wentylator stale wydmuchujący z niej powietrze poza teren laboratorium (najczęściej umiejscowiony na dachu). Jej podstawowym zadaniem jest zapobieganie wydostawania się do atmosfery laboratorium szkodliwych substancji (trucizn, agresywnych lub nieprzyjemnie pachnących gazów itp.), a także ochrona przed ewentualnymi pożarami i eksplozjami. Dygestoria stosuje się w laboratoriach chemicznych, biologicznych, analitycznych i przy niektórych rodzajach produkcji przemysłowej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. digestorium n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) digestorium, wyciąg laboratoryjny

Wiktionary

dygitacja

w geologii: drugorzędny fałd powstały w płaszczowinie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fałdy na powierzchni grzbietowej lub czołowej płaszczowiny;

(1.2) wypychanie jednej cieczy przez drugą w ruchu nieregularnym;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨɟiˈtats̑ʲja, AS: dyǵitacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płaszczowina cząstkowa

(1.2) palczastość

Wiktionary

dygitalina

glikozyd nasercowy występujący w liściach naparstnicy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dygitalizacja

nadawanie postaci cyfrowej różnego rodzaju danym; digitalizacja; cyfryzacja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

dygitalizator

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitalizator, digitizer, dygitalizer, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

dygitalizer

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitizer, digitalizator, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec [tevex, 2011-07-11]

dygitalizować

nadawać czemuś (muzyce, obrazowi, danym) postać cyfrową; digitalizować, cyfryzować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-31]

dygitalny

wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, digitalny, digitalowy, dygitalowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z technologią cyfrową

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dygitalizator m., dygitalizacja ż.

czas. dygitalizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyfrowy

Wiktionary

dygitalowy

wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, digitalny, dygitalny, digitalowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - PWN 2018 - praca zbiorowa [tevex, 2020-05-28]

dygnąć

1. ukłonić się, wykonując dyg;
2. potocznie:
a) pójść po coś;
b) podnieść coś ciężkiego;
c) uderzyć w coś z dużą siłą

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [greenpoint, 2006-08-08]

dygnięcie

1. ukłonić się, wykonując dyg;
2. potocznie:
a) pójść po coś;
b) podnieść coś ciężkiego;
c) uderzyć w coś z dużą siłą

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [greenpoint, 2006-08-08]

Wikipedia

dygnitariat

urząd dygnitarza; wysokie, zaszczytne stanowisko

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dygnitarski

przymiotnik od: dygnitarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dygnitarstwo

urząd, stanowisko dygnitarza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dygnitarz

osoba zajmująca wysokie stanowisko urzędowe

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś piastujący wysoki urząd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨɟˈɲitaʃ, AS: dyǵńitaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarzówna ż., dygnitarzowa ż.

:: zgrub. dygnitarzyna m.

:: fż. dygnitarka ż.

przym. dygnitarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostojnik, notabl, prominent, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary

dygnitarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona dygnitarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dygnitariat m., dygnitarstwo n., dygnitarz m., dygnitarzówna ż.

Wiktionary

dygnitarzówna

dawniej: córka dygnitarza

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-06-23]

dygot

drżenie, dygotanie, dreszcze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dygotać

trząść się ze strachu lub zimna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

czasownik zwrotny niedokonany dygotać się

(2.1) rzad. wzmocnione znaczenie (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dygot mrz., dygotanie n., dygotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drgać, drżeć

Wiktionary

dygotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dygotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dygotać ndk.

Wiktionary

dygotka

drżenie, dygotanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

dygotliwy

wywołujący drżenie, skłonny do drżenia; drżący, dygoczący, dygliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dygować

nieść coś z trudem; dźwigać, taszczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) gw-pl|Lwów. nosić, przynosić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwsza większa ulewa rozniesie go zupełnie. I znów będziemy musieli zwozić taczkami nawóz, dygować żwir, piasek, trzcinę, będziemy musieli układać to wszystko, ubijać, aby, skończywszy, wkrótce znów rozpoczynać to samo…

(1.1) Michasiowa! — dyguj tu tacę!

Wiktionary

dygowo

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-08-09]

Wikipedia

dygowski

przymiotnik od: Dygowo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dygresja

1. wypowiedź, uwaga niedotycząca głównego tematu; wtrącenie, wtręt;
2. w literaturoznawstwie: odejście od głównego tematu narracji i rozwijanie w jej obrębie tematów ubocznych, luźno lub zupełnie niezwiązanych z tematem głównym; ekskurs;
3. w astronomii: przejście ciała niebieskiego przez punkt styczności równoleżnika niebieskiego i wertykału

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chwilowe odejście od głównego wątku wypowiedzi

Wiktionary

Wikipedia

dygresyjka

zdrobnienie od: dygresja

SJP.pl za Słownik polsko-angielski - PWN 2019 (ndpl) [tevex, 2020-01-07]

dygresyjność

cecha wypowiedzi lub utworu, charakteryzująca się odejściem od głównego tematu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dygresyjny

mający charakter dygresji, zawierający dygresję - wypowiedź, uwagę niedotyczącą głównego tematu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyhydryt

minerał, fosforan miedzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dyja

nazwisko

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Podyje n.

przym. dyjski, naddyjski, podyjski

Wiktionary

dyjak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dyjamb

czterosylabowa stopa metryczna, w której pierwsza i trzecia są nieakceptowane, a druga i czwarta - akcentowane

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

dyjas

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dyją, dotyczący Dyi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dyja ż.

Wiktionary

dyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dyka

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dykasteria

1. w starożytnych Atenach: jedna z dziesięciu części sądu przysięgłych;
2. oddział urzędu administracyjnego lub sądu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Dykasteria (od gr. dikasterion - władza, sąd) – urząd administracyjny Kościoła katolickiego.

Większość dykasterii watykańskich zwana jest obecnie kongregacjami lub radami. Członkami rad mogą być osoby świeckie, jednakże w skład kongregacji wchodzą wyłącznie kardynałowie i biskupi. Przewodniczącego kongregacji nazywa się prefektem lub proprefektem, jeśli nie jest kardynałem. Zarówno on, jak i przewodniczący rady, wyznaczani są przez papieża na pięcioletnią kadencję. Prefektem kongregacji może zostać kardynał, w wypadku rady nie jest to warunek konieczny.

Wikipedia

dykciarka

maszyna do obróbki drewna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dykcja

sposób mówienia, poprawnego wymawiania wyrazów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób wymawiania wyrazów i zdań

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨkts̑ʲja, AS: dykcʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymowa

Wiktionary

dykcjonarz

dawna nazwa słownika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dykiel

nazwisko, m.in. Bożena Dykiel, polska aktorka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

dykta

płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów; sklejka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płyta sklejona z fornirów

(1.2) środ. typogr. szerokość pola znaku w danym kroju pisma

(1.3) środ. denaturat wypijany przez meneli

Wiktionary

Sklejka (potocznie dykta, z niem. Dickte) – materiał kompozytowy sklejony z krzyżujących się cienkich warstw drewna (obłogów). Zwykle składa się z nieparzystej ich liczby. Sklejki wytwarza się z różnych gatunków drewna, najczęściej z brzozy, olchy, sosny, rzadziej z buku lub z drzew egzotycznych. Wewnętrzne warstwy sklejki często są z innego, tańszego gatunku niż zewnętrzne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨkta, AS: dykta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dykciarz m., dykciara ż.

przym. dyktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sklejka; gw-pl|Górny Śląsk|szperplata.

(1.3) dentka, dynks, błękit Paryża

Wiktionary

dyktacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyktat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dyktat, lecz tylko mały dyktacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktat m.

Wiktionary

dyktafon

przenośne urządzenie umożliwiające nagrywanie dźwięku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;

Wiktionary

Dyktafon – przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku. Nośnikiem dźwięku może być kaseta magnetofonowa o różnym czasie nagrania i wielkości lub układ elektroniczny zapisujący w formie cyfrowej skompresowany dźwięk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨkˈtafɔ̃n, AS: dyktafõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. dyktafonik m.

Wiktionary

dyktafonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyktafon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktafon m.

Wiktionary

dyktando

1. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanego tekstu;
2. dawniej: dyktowanie danego tekstu; tekst zapisany ze słów dyktującego; dyktat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

(1.2) eduk. zapisany ze słuchu tekst podyktowanego ćwiczenia ortograficznego

(1.3) narzucanie czegoś

(1.4) rada dawana w celu dokonania lepszego wyboru

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Organizatorką ogólnopolskich dyktand była dziennikarka z Katowic.

(1.2) Nie zrobiłaś żadnego błędu w dyktandzie.

(1.3) Australijczycy zagrali pod wyraźne dyktando polskich siatkarzy.

(1.4) Ochroniarz podjął decyzję sprzeczną z dyktandem własnego sumienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktowanie n., dyktat mrz., podyktowanie n.

czas. dyktować ndk., podyktować dk.

przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) dyktat

Wiktionary

dyktat

1. władza absolutna w państwie;
2. narzucanie komuś swej woli lub swego zdania;
3. dawniej: dyktowanie tekstu; dyktando

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

(1.2) polit. władza absolutna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨktat, AS: dyktat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktando n., dyktowanie n., dyktacik mrz.

czas. dyktować ndk.

przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyktatorstwo

Wiktionary

dyktator

1. osoba posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierająca się na sile armii;
2. urzędnik w starożytnym Rzymie;
3. kreator, uznany projektant

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

(1.2) polit. przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

(1.3) hist. tytuł przyznawany niektórym wojskowym dowódcom powstania

(1.4) książk. osoba narzucająca innym swoją wolę

Wiktionary

- dyktator – urząd w starożytnym Rzymie

- dyktator – przywódca państwa określanego jako dyktatura

- Dyktator (The Great Dictator) – film z 1940 roku

- Dyktator (The Dictator) – film z 2012 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Przez kilka miesięcy od inwazji na Irak dyktator skutecznie się ukrywał

(1.3) Romuald Traugutt był ostatnim dyktatorem powstania styczniowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨkˈtatɔr, AS: dyktator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktatura ż., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n., podyktowanie n.

:: fż. dyktatorka ż.

czas. dyktować ndk., podyktować dk.

przym. dyktatorski

przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) autokrata, autokrator, despota, satrapa, tyran, samodzierżca, samowładca

(1.3) wódz naczelny, przywódca

(1.4) autokrata, despota, satrapa, tyran; książk. sobiepanek; pot. dzierżymorda, zamordysta

Wiktionary

dyktatorka

1. kobieta posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierającą się na sile armii;
2. kreatorka, uznana projektantka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyktatorski

dotyczący dyktatora lub dyktatury; bezwzględny, arbitralny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) polit. związany z dyktatorem lub z dyktaturą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktat mrz., dyktatura ż., dyktatorstwo n., dyktator mos., dyktatorka ż., dyktando n., dyktowanie n.

czas. dyktować ndk.

przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apodyktyczny, arbitralny, autokratyczny, autorytarny, autorytatywny, despotyczny, kategoryczny, samowładny, tyrański, władczy

Wiktionary

dyktatorstwo

1. urząd, władza dyktatora;
2. narzucanie innym swojej woli lub swojego zdania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyktatura

forma sprawowania władzy przez jedną osobę lub grupę osób, mającą poparcie wojska i policji; rządy dyktatora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

Wiktionary

Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – dawniej termin używany był w starożytnym Rzymie, gdzie władzę na wypadek zagrożenia ze strony wroga obejmowała jednostka (dyktator), z czasem określenie to stało się synonimem władzy opartej na przemocy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozumie się, że osobista dyktatura jest objawem skrajnego niebezpieczeństwa grożącego reżimowi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktator m., dyktat m., dyktatorstwo n., dyktowanie n.

czas. dyktować ndk.

przym. dyktatorski

przysł. dyktatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tyrania, despotyzm

Wiktionary

dykteryjka

opowieść o zabawnym zdarzeniu; anegdotka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opowieść o zabawnym zdarzeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨktɛˈrɨjka, AS: dykteryi ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anegdota

Wiktionary

dyktograf

dawniej:
1. rodzaj wewnętrznego telefonu, służącego do dyktowania listów;
2. telefoniczne urządzenie podsłuchowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dyktować

1. mówić lub czytać tekst osobie, która ma go zapisać;
2. nakazywać, narzucać coś komuś;
3. o sercu, rozumie, doświadczeniu: wskazywać, podsuwać komuś sposób postępowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik przechodni niedokonany (dk. podyktować)

(1.1) mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał

(1.2) zmuszać kogoś do przyjęcia jakichś warunków

(1.3) kierować zachowaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

(1.2) Cła owszem, ale tylko w jedną stronę, Bank Światowy i MFW, tak, to pożyteczne instytucje, gdy rozdają pieniądze, ale przecież nie mogą nam dyktować swoich warunków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktando n., dyktat mrz., dyktator mos., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktowanie n., podyktowanie n.

czas. podyktować dk.

przym. dyktatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) narzucać

(1.3) podsuwać, wskazywać

Wiktionary

dyktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa czynności lub procesu określonego czasownikiem „dyktować”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyktando n., dyktatorstwo n., dyktatura ż., dyktator m., dyktatorka ż., dyktat mrz.

czas. dyktować ndk.

przym. dyktatorski

Wiktionary

dyktowy

związany z dyktą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyl

1. gruba, mocna deska wykorzystywana do budowy stropów, ścian, mostów itp.;
2. betonowy lub żelbetowy element konstrukcji przypominający tę deskę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) belka lub gruba deska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wkrótce znalazł się na moście. Ostrożnie kroczył po deskach i dylach uginających się pod stopami…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨl, AS: dyl

Wiktionary

Powiązane:

czas. dylować

przym. dylowy

Wiktionary

dyla

1. gruba, mocna deska wykorzystywana do budowy stropów, ścian, mostów itp.;
2. betonowy lub żelbetowy element konstrukcji przypominający tę deskę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylać

czasownik

(1.1) poznań. - tańczyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dylanie n.

Wiktionary

dylacja

odroczenie sprawy sądowej

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2011-08-24]

Wikipedia

dylacyjny

związany z dylacją

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

dyląg

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dylągówka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-04]

Wikipedia

dylak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dylan

nazwisko, m.in. Dylan Thomas (1914-1953), walijski poeta i pisarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

- Bob Dylan – amerykański piosenkarz, kompozytor

- Jakob Dylan – amerykański piosenkarz, syn Boba Dylana

- Dylan – album Boba Dylana z 1973 r.

- Dylan – album Boba Dylana z 2007 r.

- Dylan – bóg morza w mitologii celtyckiej

- Dylan – język programowania

Wikipedia

dylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dylać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dylać ndk.

Wiktionary

dylatacja

1. zwiększenie się długości czegoś wskutek zjawiska rozszerzalności cieplnej;
2. szczelina pozostawiona w konstrukcji zapobiegająca jej uszkodzeniom przy zmianie kształtu następującym pod wpływem czynników zewnętrznych;
3. w fizyce: dylatacja czasu - różnica w tempie upływu czasu w dwóch układach poruszających się względem siebie lub znajdujących się w różnych polach grawitacyjnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dylatacyjny

związany z dylatacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylatogram

wykres zmiany wymiarów liniowych ciała pod wpływem zmian temperatury, otrzymany za pomocą dylatometru; krzywa dylatometryczna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dylatometr

przyrząd do pomiaru rozszerzalności cieplnej cieczy i ciał stałych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dylatometria

Wikipedia

dylatometryczny

przymiotnik

(1.1) fiz. dotyczący dylatometrii, właściwy dylatometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dylatometria ż.

Wiktionary

dyląż

chrząszcz z rodziny kózek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylemacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dylemat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dylemat, lecz tylko mały dylemacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dylemat m.

Wiktionary

dylemat

sytuacja wymagająca wyboru między dwiema różnymi możliwościami; problem; alternatywa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sytuacja wymagająca trudnego wyboru

(1.2) log. wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dylemat polega na tym, czy Rosja może się zmodernizować bez samobójczej westernizacji?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dylemacik mrz.

przym. dylematyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alternatywa, kłopot, kłopotliwe położenie, problem, rozterka, trudne położenie

Wiktionary

dyletancki

odnoszący się do dyletanta lub dyletantyzmu; powierzchowny; amatorski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨlɛˈtãnts̑ʲci, AS: dyletãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przysł. dyletancko

rzecz. dyletant m., dyletantka ż., dyletantyzm m., dyletanctwo n.

Wiktionary

dyletanckość

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletantyzm, dyletanctwo

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

dyletanctwo

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletanckość, dyletantyzm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyletant

człowiek nieznający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie; laik; profan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sklepie komputerowym zatrudnili jakiegoś dyletanta. Nie wie, co to switch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlɛtãnt, AS: dyletãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyletanctwo n., dyletantyzm m.

:: fż. dyletantka ż.

przym. dyletancki

przysł. dyletancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amator, laik

Wiktionary

dyletantka

amatorka; kobieta, która nie jest fachowcem w danej dziedzinie, zajmująca się jakąś dziedziną bez należytego przygotowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyletantyzm

zajmowanie się jakimś zagadnieniem w sposób powierzchowny, bez fachowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania; dyletanckość, dyletanctwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dylewo

wieś w Polsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-30]

5 miejscowości w Polsce:

- Dylewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie

- Dylewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin

- Dylewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Sypniewo

- Dylewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło

- Dylewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald

Wikipedia

dylewski

przymiotnik od: Dylew, Dylewo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dylica

element budowy mostu, umożliwiający prowadzenie ruchu kołowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dylik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dylina

podłoga lub płot z dylów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

dyliżans

kryty pojazd konny do przewozu pasażerów i poczty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

(1.2) slang. regionalizm - Gorzów Wielkopolski autobus

Wiktionary

Dyliżans (fr. diligence „skwapliwość, pośpiech”, z łac. diligentia „dokładność, sumienność”) – duży zamknięty kołowy pojazd konny (przeważnie cztero- lub sześciokonny) używany od połowy XVI wieku do połowy XIX wieku do przewozu pasażerów i przesyłek pocztowych na stałych trasach obsługiwanych według ustalonego rozkładu jazdy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyruszyliśmy dyliżansem na spotkanie pana Smitha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈlʲiʒãw̃s, AS: dylʹižãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyliżansowy

Wiktionary

dyliżansowy

związany z dyliżansem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylogia

utwór składający się z dwóch łączących się tematycznie części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dylować

wykładać dylami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dylowanie

wykładać dylami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dylować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dylować

Wiktionary

dylówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. deski podłogowe

Wiktionary

Dylówka – rzeka tworząca górny bieg Rykolanki, w województwie mazowieckim o długości ok. 14 km. Wypływa w miejscowości Kozietuły i płynie w kierunku południowym przez miejscowości Dylew, Sielec, Rykały. Tuż przed miejscowością Przybyszew łączy się ze swoim lewym dopływem Borówką, zmienia nazwę na Rykolankę, po czym wpada do Pilicy.

Wikipedia

dylowy

wykonany z dylów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dylu-dylu

wyraz dźwiękonaśladowczy imitujący ruch ręki podczas gry na skrzypcach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyluwiolog

specjalista w dziedzinie dyluwiologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyluwiologia

nauka o epoce lodowcowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyluwium

starsza epoka czwartorzędu, cechująca się m.in. wielkim zlodowaceniem i pojawieniem się człowieka neandertalskiego; plejstocen, epoka lodowa, epoka lodowcowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Plejstocen (z gr. πλεῖστος 'większość' i καινός 'nowy')

- w sensie geochronologicznym: starsza epoka czwartorzędu, trwająca ponad 2,5 miliona lat (od 2,58 mln do 11,7 tys. lat b2k). Plejstocen jest młodszy od pliocenu, a starszy od holocenu. Dzieli się na cztery wieki: gelas, kalabr (wczesny plejstocen), chiban (środkowy plejstocen) i późny plejstocen.

- w sensie chronostratygraficznym: dolny oddział czwartorzędu. Dzieli się na cztery piętra: gelas, kalabr (dolny plejstocen), chiban (środkowy plejstocen) i górny plejstocen. We wcześniejszych podziałach gelas zaliczany był do pliocenu.

Wikipedia

dym

1. lotny produkt spalania;
2. potocznie o papierosie; dymek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) produkty spalania zawieszone w powietrzu

(1.2) przen. pot. bójka z udziałem większej liczby osób

(1.3) młodz. awantura

Wiktionary

Dym – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz, a cząstki koloidalne są cząstkami stałymi. Zawiesina bardzo drobnych cząstek stałych w gazie. Dym jest, obok mgły, jedną z postaci gazozolu, a najczęściej jego odmiany – aerozolu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sąsiad poczuł dym i zadzwonił po straż pożarną.

(1.1) Wdychanie dymu tytoniowego prowadzi do chorób sercowych.

(1.1) Powietrze było wypełnione dymem nikotynowym.

(1.1) Unosił się dym z paleniska.

(1.2) Wczoraj po imprezie był niezły dym, aż policja przyjechała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃m, AS: dỹm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dymnik m., Dymny m., Dymna ż., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

:: zdrobn. dymek m.

czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

przym. dymny, dymowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kopeć

(1.2) zadyma

Wiktionary

dymać

potocznie:
1. iść lub jechać prędko, pędzić; zasuwać, pedałować;
2. odbywać stosunek płciowy; ciupciać, bzykać, pukać;
3. ciężko pracować; zasuwać, garować, harować, tyrać;
4. oszukiwać kogoś, wykorzystując jego łatwowierność; ruchać;
5. wywoływać mocny podmuch, dmuchać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydymać)

(1.1) pot. iść prędko

(1.2) wulg. pot. uprawiać seks

(1.3) wulg. pot. oszukać kogoś

czasownik zwrotny niedokonany dymać się (dk. brak)

(2.1) wulg. pot. uprawiać seks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Felek, dymaj po wódę!

(1.2) Jaś dyma Małgosię.

(1.3) Ten oszust dyma wszystkich na kasę.

(2.1) Dymamy się każdego wieczoru.

(2.1) Jaś dyma się z Małgosią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃maʨ̑, AS: dỹmać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dymanie n., dymanko n.

czas. wydymać dok.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) jebać, pierdolić, pieprzyć, ruchać, bzykać

Wiktionary

dymacz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Dymacz – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Borzęcice.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi mniejszych w ówczesnym pruskim powiecie Krotoszyn w rejencji poznańskiej. Posada Dymacz należała do okręgu koźmińskiego tego powiatu i stanowiła część majątku Borzęcice, którego właścicielem był wówczas rząd pruski w Berlinie. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 15 mieszkańców, którzy zamieszkiwali jeden dym (domostwo).

Wikipedia

dymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dymać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dymać ndk.

rzecz.

:: zdrobn. dymanko n.

Wiktionary

dymanko

potocznie uprawianie seksu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [meg, 2011-11-12]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Dymanko jest dymanko, służbowo czy prywatnie… Zdradziłaś męża, złotko. – On pierwszy mnie zdradził! – Masz dowody?

(1.1) Raz w miesiącu wpadałem do wioski, żeby zobaczyć dzieciaki, iść do kościoła i zaliczyć dymanko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dymanie n., wydymanie n.

czas. dymać ndk., wydymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzykanie, bzykanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary

dymanowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dymarczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dymarka

dawny piec do wytapiania żelaza z rud

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawny piec służący do wytapiania żelaza z rud

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. dymarkowy

Wiktionary

dymarkowy

związany z dymarką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymarski

przymiotnik od: dymarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dymarstwo

dawny sposób wytapiania rudy żelaza w dymarkach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymarz

dawniej: robotnik zajmujący się wytapianiem rudy żelaza w dymarce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

dymbcok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. dąb

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drewno dębu (porąbane klocki dębu)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U Tesie na placu fater ściupali dymbcoka. → Ojciec ściął dąb na podwórzu u Tereski.

(1.2) Nie bier ino dymbcoków na fojerka. → Nie bierz tylko dębowych klocków na ognisko.

Wiktionary

dymbowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt;

(1.2) geogr. okręg w środkowej Rumunii, na Wołoszczyźnie;

Wiktionary

Wikipedia

dymecki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dymek

1. cienka smuga dymu;
2. zamglenie obrazu na kliszy fotograficznej; szlajer;
3. w komiksach itp.: część pojedynczego obrazka, przypominająca chmurkę, przeznaczona na słowa postaci; chmurka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zob. dym.

(1.2) pot. w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. palenie papierosa, zaciąganie się dymem papierosowym

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: dymka

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Benon Dymek − polski historyk dziejów ruchu robotniczego

- Edward Dymek − polski aktor dziecięcy

- Janusz Dymek − polski scenarzysta, reżyser i producent kinowo-telewizyjny

- Jarosław Dymek − polski strongman

- Walenty Dymek − rzymskokatolicki duchowny, biskup

- Wojciech Dymek − polski chemik

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W komiksach dialogi bohaterów znajdują się zamknięte w dymkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mɛk, AS: dỹmek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zadyma ż., Dymna ż., Dymny mos., dym m.

przym. dymny

Wiktionary

dymensja

dawniej: wielkość czegoś; wymiar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymensjonować

dawniej: nadawać czemuś odpowiedni wymiar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-23]

dymerski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dymetr

w poezji metrycznej: wers złożony z dwóch stóp lub dwóch dwustopowych miar metrycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymić

dymić się;
1. wydzielać dym, wypuszczać kłęby dymu; kopcić;
2. wydzielać parę; parować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wydzielać dym

(1.2) pot. szukać okazji do bójki

czasownik zwrotny niedokonany dymić się

(2.1) wydzielać dym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kominy pobliskiej fabryki cały czas dymią i brak nam świeżego powietrza na osiedlu.

(1.2) Co jest, koleś? Dymisz?

(2.1) Zobacz, coś tam się dymi w kącie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mʲiʨ̑, AS: dỹmʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dym m., zadymiarz m., dymienie n., zadyma ż., Dymna ż., Dymny mos.

przym. dymny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kopcić, dymić się

(2.1) kopcić

Wiktionary

dymienica

bolesny obrzęk zapalny węzłów chłonnych pachwinowych lub pachowych o podłożu zakaźnym, charakteryzuje niektóre choroby wirusowe (np. mononukleoza) i bakteryjne (np. dżuma)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dymienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dymić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dymić

rzecz. Dymna ż., Dymny mos., dym m.

przym. dymny

Wiktionary

dymiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dyminucja

1. dawniej: uszkodzenie, uszczerbek;
2. w muzyce: powtórzenie motywu utworu w wartościach muzycznych zmniejszonych o połowę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyminucja - technika imitacyjna polegająca na skróceniu każdej wartości rytmicznej o połowę, efektem czego jest przebieg melodyczny dwa razy krótszy czasowo od wersji pierwotnej. Cała nuta zamieniana jest na półnutę, ósemka na szesnastkę itd.

Wikipedia

dymion

naczynie w kształcie balona z przydymionego szkła stosowane do domowej produkcji wina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie szklane do domowego wyrobu wina

Wiktionary

Gąsior (butla, pot. baniak) – naczynie z grubego szkła (ok. 5 mm) przeznaczone do przechowywania płynów. Może mieć pojemność od 5 do 60 litrów, choć najczęściej stosuje się gąsiory 25-30 litrowe, bo większe są kłopotliwe przy przelewaniu, przenoszeniu i myciu. W celu zabezpieczenia przed stłuczeniem trzymany jest w dopasowanym koszu.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) balon

Wiktionary

dymisja

zwolnienie kogoś z zajmowanego stanowiska lub ustąpienie z zajmowanego stanowiska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kto będzie nowym trenerem po dymisji obecnego?

(1.1) Twoja dymisja ze stanowiska prezesa zarządu to już tylko kwestia czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmʲisʲja, AS: dỹmʹisʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dymisyjny

czas. dymisjonować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwołanie, zwolnienie; pot. odstawka

Wiktionary

dymisjonować

urzędowo: usunąć, usuwać kogoś z jakiegoś stanowiska; odwoływać (odwołać)

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-19]

dymitr

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., odpowiednik Demetriusza

Wiktionary

Demetriusz – imię męskie pochodzenia greckiego, w kręgu kultury zachodniej podległe następnie latynizacji. Wywodzi się od słowa oznaczającego „należący do bogini Demeter”, odpowiada też znaczeniu „zajmujący się rolnictwem”. Odpowiednikiem tego imienia, rozpowszechnionym w językach południowo- i wschodniosłowiańskich, jest Dymitr: ros. Дми́трий (Dmitrij), ukr. Дмитро́ (Dmytro), biał. Зьмíцер/Дзьмíтры (Źmicier/Dźmitry).Do Polski dwiema drogami to imię dotarło z Zachodu w łac. formie Demetrius, Demytrysz, Demetrysz, i ze Wschodu w ruskiej formie Dymitr, Demitr, Dymets, Dmitro.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Demetriusz m., Dymitrowicz ż./mos.

Wiktionary

dymitriusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

Demetriusz – imię męskie pochodzenia greckiego, w kręgu kultury zachodniej podległe następnie latynizacji. Wywodzi się od słowa oznaczającego „należący do bogini Demeter”, odpowiada też znaczeniu „zajmujący się rolnictwem”. Odpowiednikiem tego imienia, rozpowszechnionym w językach południowo- i wschodniosłowiańskich, jest Dymitr: ros. Дми́трий (Dmitrij), ukr. Дмитро́ (Dmytro), biał. Зьмíцер/Дзьмíтры (Źmicier/Dźmitry).Do Polski dwiema drogami to imię dotarło z Zachodu w łac. formie Demetrius, Demytrysz, Demetrysz, i ze Wschodu w ruskiej formie Dymitr, Demitr, Dymets, Dmitro.

Wikipedia

dymitrostwo

Dymitr z małżonką; Dymitrowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dymitrow

nazwisko obce, np. Georgi Dymitrow (1882-1949) - bułgarski działacz komunistyczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-26]

dymitrowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. syn Dymitra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wasyl I Dymitrowicz był najstarszym synem wielkiego księcia moskiewskiego Dymitra Dońskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dymitr m.

Wiktionary

dymitrowie

Dymitr z małżonką; Dymitrostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

dymitrowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dymitra lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

dymka

1. gładki materiał lniany, bawełniany lub konopny;
2. drobne cebulki cebuli zwyczajnej z wiosennego siewu, użytkowane jako sadzonki (po przechowaniu zimą), też konsumpcyjne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion

(1.2) włók. rodzaj tkaniny bawełnianej, konopnej lub lnianej o splocie atłasowym, jednobarwnej (bielonej) lub pasiastej, stosowanej dawniej na bieliznę, podszewki i obicia;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: dymek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obsadziliśmy dymką całe trzy ary pola za domem.

(1.2) Z jednego metra bieżącego dymki wyjdzie tylko jedna podszewka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃mka, AS: dỹmka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. dym m., dymek m., dymienie n.

czas. dymić, odymić, odymiać, zadymić, zadymiać

przym. dymny, dymowy

(1.2)

rzecz. dyma ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dyma

Wiktionary

dymkować

środowiskowo: palić papierosa lub e-papierosa

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

dymkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Os

Wikipedia

dymkowy

dotyczący dymki lub dymka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymnica

1. roślina zielna z rodziny makowatych, o barwie sinozielonej; w Polsce występuje dymnica pospolita zwana polną rutką;
2. część kotła parowozowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dymnicowate

rodzina roślin dwuliściennych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dymnicowaty

o cechach dymnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dymnicowy

związany z dymnicą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dymniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: dymno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dymnik

1. przewód wentylacyjny z wyprowadzeniem na dach;
2. okienko w dachu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dymny

1. powstały z dymu; podobny do dymu
2. przestarzale: dymiący, zadymiony; przesycony dymem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-27]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dymem, dotyczący dymu

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dym m., dymek m., dymnik m., zadymiarz m., zadyma ż., zadymka ż., dymienie n., zadymianie n., zadymienie n.

czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

przym. dymowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dymowy

Wiktionary

dymomierz

miernik stopnia zadymienia, najczęściej stosowany w przemyśle samochodowym do pomiaru stopnia zadymienia spalin samochodowych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-02]

dymorficzny

dotyczący dymorfizmu, związany z dymorfizmem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dymorfizm

występowanie organizmów jednego gatunku w dwu różnych formach (np. dymorfizm płciowy); dimorfizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

Wiktionary

Dymorfizm (gr. dimorphos: dwupostaciowy) – występowanie w obrębie jednego gatunku zwierząt lub roślin dwóch różnych form, odmiennych pod względem wyglądu, budowy i fizjologii.

Rodzaje dymorfizmu:

- dymorfizm ekologiczny

- dymorfizm funkcjonalny

- dymorfizm następczy

- dymorfizm płciowy

- dymorfizm sezonowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Profesor podzielił się swoimi obserwacjami na temat dymorfizmu u lwów.

Wiktionary

dymotwórczy

wytwarzający dym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który tworzy dym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozglądałem się przez chwilę, wysilałem pamięć, po czym uruchomiłem aparaturę dymotwórczą i wygramoliłem się z wozu, by sprawdzić, czy działa.

Wiktionary

dymówa

potocznie: powietrze pełne dymu, zaduch

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-12-24]

dymówka

gatunek jaskółki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Hirundo rustica|ref=tak., jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈmufka, AS: dỹmufka

Wiktionary

dymowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Os

Wikipedia

dymowy

związany z dymem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) dotyczący dymu

(1.2) zrobiony z dymy, dymki

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. zadyma ż., Dymna ż., Dymny mos.

Wiktionary

dymsza

nazwisko, m.in. Adolf Dymsza (1900-1975), polski aktor kabaretowy i filmowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-03-27]

Os

Wikipedia

dymy

potocznie o papierosie; dymek

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dyn

jednostka siły w układzie CGS

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyna

jednostka siły w układzie CGS

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dynak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Dynak – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Jednorożec.

Nazwa pochodzi od dawniej używanego imienia Dynak, pochodzącego od imienia Dionizy. Pierwsi mieszkańcy zajmowali się tkactwem, bartnictwem, rolnictwem i przędzeniem wełny oraz lnu.

Wikipedia

dynamicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dynamit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamit m.

Wiktionary

dynamicznie

przysłówek

(1.1) w sposób dynamiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

przym. dynamiczny

Wiktionary

dynamiczniej

stopień wyższy od przysłówka: dynamicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dynamiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dynamiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynamiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dynamiczne

Wiktionary

Patrz:
dynamiczny
Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɔɕʨ̑, AS: dỹnãmʹičność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamika ż., dynamizm m.

przym. dynamiczny

przysł. dynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dynamizm, aktywność, ekspansywność, energiczność, przebojowość, ruchliwość, rzutkość

Wiktionary

dynamiczny

zmienny, ruchomy; ruchliwy, żywy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik jakościowy

(1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

przymiotnik relacyjny

(2.1) fiz. powstający, poruszany lub występujący wskutek działania sił

(2.2) fiz. akust. związany z natężeniem siły dźwięków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) WOS jest najbardziej dynamicznym przedmiotem w szkole.

(1.1) Dodał, że śledztwo „jest dynamiczne i sprawa pozostaje otwarta”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamiczność ż., dynamika ż.

przysł. dynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

Wiktionary

dynamika

1. szybkość zmian zjawisk, procesów; energia, żywiołowość;
2. w fizyce: dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał pod wpływem sił;
3. w muzyce:
a) zmiany siły dźwięku;
b) dział wiedzy zajmujący się zmianami natężenia dźwięku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

(1.2) różnica między najwyższym a najniższym poziomem sygnału;

(1.3) muz. siła dźwięku;

(1.4) zależność między położeniem, prędkością i przyspieszeniem a strukturą robota;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jutro na lekcji fizyki będzie test z dynamiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲika, AS: dỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

przym. dynamiczny

przysł. dynamicznie

rzecz. dynamiczność ż., dynamizm

Wiktionary

dynamit

kruszący materiał wybuchowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

Wiktionary

Dynamit – materiał wybuchowy wynaleziony przez szwedzkiego chemika Alfreda Nobla (opatentowany w 1867 roku). Początkowo zawierał 75% nitrogliceryny i 25% ziemi okrzemkowej. Wykorzystanie tego ostatniego składnika i wytworzenie dynamitu było właściwie dziełem przypadku – ziemia okrzemkowa zwykle służyła do uszczelniania metalowych naczyń, w których przechowywano alkoholowy roztwór nitrogliceryny. Ziemia okrzemkowa nasycona nitrogliceryną ma ciastowatą konsystencję i można ją rolować w laski bez ryzyka przedwczesnego wybuchu. Nowoczesny dynamit zawiera ok. 10% nitrogliceryny, a pozostałymi składnikami użytymi w jego produkcji mogą być: materiał porowaty (ziemia okrzemkowa lub węglan magnezu), materiał palny (np. mączka drzewna) oraz substancje wybuchowe (nitroceluloza i azotan amonu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmʲit, AS: dỹnãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamitard mos.

:: zdrobn. dynamicik mrz.

przym. dynamitowy

Wiktionary

dynamitard

rewolucjonista uciekający się do zamachów zbrojnych za pomocą dynamitów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dynamitowy

związany z dynamitem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dynamitem, dotyczący dynamitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynamit mrz.

Wiktionary

dynamity

kruszący materiał wybuchowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynamizacja

wprowadzanie elementów ruchu, działania; ożywianie, uintensywnianie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynamizacyjny

związany z dynamizacją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dynamizer

preparat kosmetyczny w postaci kremu, żelu lub pianki, który zawiera elementy aktywne, natychmiast wygładzające skórę twarzy na kilka godzin

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec [tevex, 2011-07-11]

dynamizm

1. energia, zdolność, prężność w działaniu; ruchliwość, dynamiczność, dynamika;
2. pogląd zakładający wewnętrzną aktywność, zmienność i ciągły ruch przyrody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dynamizm (od gr. δύναμη, trl. dýnamis – siła; ang. dynamism) – każdy pogląd filozoficzny traktujący ruch, rozwój, zmienność lub stawanie się, w przeciwstawieniu do statyczności, jako pierwotny i podstawowy czynnik bytu.

Wikipedia

dynamizować

zwiększać tempo i efektywność jakiegoś działania; ożywiać, uintensywniać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dynamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dynamizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dynamizować ndk.

Wiktionary

dynamo

prądnica prądu stałego; prądnica rowerowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) elektr. prądnica, zwykle rowerowa

Wiktionary

- dynamo rowerowe − prądnica rowerowa

- dynamo magnetohydrodynamiczne − teoria astronomiczna

- dynamo atmosferyczne − proces przemian energetycznych jonosfery

- dynamometr − siłomierz

- dynamograf − wykres

- dynamofon − Telharmonium

- dynamometamorfizm − zjawisko geologiczne

- Dynamo Open Air − holenderski festiwal heavymetalowy

- operacja Dynamo − ewakuacja Dunkierki w 1940 roku

- Dynamo − pseudonim brytyjskiego iluzjonisty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnãmɔ, AS: dỹnãmo

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. dynamo-

Wiktionary

dynamograf

przyrząd do automatycznego zapisywania wartości siły zmiennej w czasie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynamomaszyna

prądnica wytwarzająca prąd stały; dynamo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynamometr

przyrząd do mierzenia siły; siłomierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Siłomierz (dynamometr) – przyrząd do pomiaru wartości działającej siły. Zasada jego działania najczęściej opiera się na prawie Hooke’a, które mówi, że odkształcenie elementu sprężystego jest proporcjonalne do wartości działającej siły. Siłomierz o skali zgodnej z układem SI to niutonometr.

Wikipedia

dynamometria

metoda pomiaru siły mięśni

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

dynamostarter

Rozrusznik – urządzenie do uruchamiania silnika spalinowego. Najczęściej stosowanymi są rozruszniki elektryczne, choć spotyka się też pneumatyczne, jak i małe silniki spalinowe.

Rozrusznik elektryczny to silnik prądu stałego, który służy do obracania wału korbowego silnika i nadawania mu odpowiedniej prędkości obrotowej, przy której silnik może rozpocząć samodzielną pracę.

Wikipedia

dynamówki

Potocznie: szerokie, luźne szorty

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-04-16]

dynar

1. podstawowa jednostka monetarna byłej Jugosławii, Iraku, Jordanii i innych państw; dinar
2. dawna złota moneta arabska; dinar
3. starorzymska moneta srebrna; denar
4. średniowieczna moneta srebrna; denar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynarczyk

fizyczny typ człowieka, wysoki, śniady, o wydatnym nosie, charakterystyczny dla Bałkanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynarek

dawniej: trójnóg służący za podstawkę pod garnek lub kocioł; denarek; denar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynarski

typ dynarski - typ antropologiczny białej rasy, występujący przeważnie na Półwyspie Bałkańskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) antrop. dotyczący ciemnowłosego, ciemnookiego, śniadego człowieka o budowie smukłej, ale solidnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łemkowie reprezentują typ antropologiczny o przewadze elementów armenoidalnych i dynarskich charakterystycznych dla rodzimej ludności Bałkanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnarsʲci, AS: dỹnarsʹḱi

Wiktionary

dynasówka

cegła dynasowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dynasowy

1. cegła dynasowa - cegła ogniotrwała; dynasówka, cegła krzemionkowa
2. wyroby dynasowe - ogniotrwałe wyroby ceramiczne, których głównym składnikiem jest krzemionka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynasta

władca należący do rodu panującego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynastia

1. ród panujący, w którym władza przechodzi dziedzicznie;
2. przenośnie: osobistości ze świata polityki, biznesu itp., będące członkami jednej rodziny, np. dynastia Kennedych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

(1.2) przen. rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie

Wiktionary

Dynastia (gr. dynasteia – władza od dýnamis 'siła; władza') – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), lub sam ród, z którego oni pochodzą. Termin stosuje się, gdy przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panują bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie zupełnie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich Mameluków). Dynastia rządząca aktualnie w danym państwie to dom panujący (tak więc np. Dom Habsburgów, Dom Windsorów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Katedra w Spirze jest kościołem grobowym dynastii salickiej i dlatego jest znana jako katedra cesarska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈnastʲja, AS: dỹnastʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynasta m., dynastyczność ż.

:: zdrobn. dynastyjka ż.

przym. dynastyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dom panujący

Wiktionary

dynastyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dynastią, dotyczący dynastii

Wiktionary

Patrz:
dynastia
Powiązane:

rzecz. dynastia ż., dynasta mos., dynastyczność ż., dynastyjka ż.

przysł. dynastycznie

Wiktionary

dynasy

historyczna część śródmieścia Warszawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

Wikipedia

dynatron

trójelektrodowa lampa elektronowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyndać

1. wisieć;
2. wahać się, kołysać, machać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) wisząc, kołysać się

(1.2) pot. wisieć na szubienicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ndaʨ̑, AS: dỹndać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyndanie n.

Wiktionary

dyndanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyndać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃nˈdãɲɛ, AS: dỹndãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. dyndać ndk.

Wiktionary

dyndolić

dawniej, potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; pitolić, rzępolić, dryndolić, brząkać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-04-11]

dyndu

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja określająca ruch w tył i do przodu

Wiktionary

dyneburg

miasto na Łotwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną;

Wiktionary

Dyneburg (łot. Daugavpils) – miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną (nazwa w języku łotewskim oznacza zamek nad Daugavą, tj. Dźwiną), miasto wydzielone, drugie co do wielkości miasto Łotwy, stolica i centrum naukowe, przemysłowe i kulturalne Łatgalii (b. Inflant Polskich). W 1956 do miasta przyłączono położone na lewym brzegu (semigalskim) miasteczko Grzywa. Główny ośrodek Polaków na Łotwie; większość mieszkańców miasta stanowi ludność rosyjskojęzyczna (w tym Rosjanie, Białorusini) oraz Polacy, natomiast Łotysze to ok. 17% mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. dyneburski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Dźwińsk, hist. Dźwinów

Wiktionary

dyneburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dyneburgiem, dotyczący Dyneburga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dyneburg mrz.

Wiktionary

dyneina

białko bakteryjne biorące udział w poruszaniu się rzęsek (wypustek występujących na powierzchni ciała wielu pierwotniaków)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

Dyneiny – rodzina białek motorycznych obecnych w komórkach eukariotycznych mających zdolność do poruszania się w kierunku bieguna ujemnego mikrotubul. Wraz z kinezynami, które poruszają się w kierunku końca(+), biorą udział w wielu ważnych procesach zachodzących w komórce m.in. podziale komórkowym, transporcie wewnątrzkomórkowym (transport pęcherzykowy, transport organelli) oraz poruszaniu się (np. ruch rzęskowy).

Wikipedia

dyngs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. dynks.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynks mrz.

Wiktionary

dyngus

zwyczaj polewania wodą w poniedziałek wielkanocny; śmigus; śmigus-dyngus

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. śmigus-dyngus

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dyngownik; zdrobn. dyngusek, dyngusik

czas. dyngować, dyngusować, podyngować, podyngusować, zdyngować

przym. dyngusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Kraków|śmigus.

Wiktionary

dyngusowy

związany z dyngusem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dynia

roślina warzywna; owoc tej rośliny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cucurbita|ref=tak., roślina z rodziny dyniowatych;

(1.2) kulin. duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

(1.3) uczn. głowa

(1.4) uczn. człowiek otyły

(1.5) uczn. ocena niedostateczna

(1.6) więz. głowa

(1.7) więz. pięść

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ogrodzie zasadzimy trochę dyni.

(1.2) Wydrążyliśmy dynię i włożyliśmy w środek świeczkę.

(1.3) Przywalił mu z dyni i skończyło się kozakowanie.

(1.5) Jeszcze jedna dynia i w końcu będzie kiblował z majzy.

(1.6) Zdrowo przygruchał mu z dyni; myślałem, że frajer wykorkował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃ɲa, AS: dỹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyniowate nmos., dyniowa ż.

przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) reg-pl|Kresy|harbuz., reg-pl|Poznań|korbol., reg-pl|Poznań|korbal., reg-pl|Górny Śląsk|bania.

(1.3) globus, kaczan, maczuga

(1.4) arbuz, arbuziarz, XXL

(1.5) adin, aincka, ajncka, badyl, balon, bania, bańka, bomba, bonus, czeska piątka, error, faja, fajka, flak, galon, gała, gałczyński, gleba, glon, gong, granat, groszki, hak, jajo, jedyna, jedynka, kapeć, lacha, laczek, laska, lufa, lufa w krzakach, łabądek, łabędź, łabędź, łan, maczuga, mandat, nagroda, pała, pałencja, pawian, petarda, piątka akrobatka, piątka do góry nogami, pień, pudło, siekiera, szmata, świeca

(1.6) arbuz, dyńka, pacyna, sufit

Wiktionary

dyniasty

przypominający kształtem dynię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z dyni

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: dyniowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani Dudowa gotuje dzisiaj dyniową z grzankami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyniowy

rzecz. dynia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zupa dyniowa

Wiktionary

dyniowate

rodzina roślin płożących lub pnących obejmująca ponad 700 gatunków, niektóre gatunki hodowane dla owoców, inne jako rośliny ozdobne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cucurbitaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin zielnych należąca do rzędu dyniowców, w skład której wchodzą m.in. dynia, kabaczek, ogórek i patison;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨ̃ɲɔˈvatɛ, AS: dỹńovate

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynia ż., dyniowce nmos.

przym. dyniowy, dyniowaty

Wiktionary

dyniowaty

1. przypominający kształtem dynię;
2. o cechach dyniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) mający kształt dyni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynia ż., dyniowate nmos.

przym. dyniowy

Wiktionary

dyniowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

Wikipedia

dyniowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dyniowy

mający smak, zapach dyni; taki, którego głównym składnikiem jest dynia

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: kremogen)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-19]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rośliny dyni, związany z rośliną dyni

(1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Kupiłam sobie dyniowy lakier do paznokci i czarną szminkę na Halloween.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ˈɲɔvɨ, AS: dỹńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynia ż., dyniastość ż., dyniowość ż., dyniowatość ż., dyniowate nmos., dyniowce nmos., dyniowa ż.

przym. dyniowaty, dyniasty

Wiktionary

dynistor

dioda Shockleya, rodzaj tyrystora diodowego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Dynistor jest to element półprzewodnikowy o strukturze czterowarstwowej typu NPNP. Warstwy te są różnej szerokości i mają różne wielkości koncentracji nośników. Taką strukturę można traktować jako połączenie dwóch tranzystorów: typu PNP i NPN.

Wikipedia

dyńka

1. mała dynia;
2. żartobliwie: głowa, główka

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

dynko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewniana pokrywka

Wiktionary

dynks

potocznie: niewielka rzecz, której mówiący nie potrafi nazwać; dinks

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

(1.2) pot. denaturat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak otworzysz maskę, znajdziesz przy akumulatorze taki walcowany pionowy dynks z oczkiem na górze.

(1.2) Za rogiem dwóch kolesi obala dynks pod kiszone ogórki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨ̃ŋks, AS: dỹŋks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dinks m., dyngs m.

:: zdrobn. dynksik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyngs, dinks, takie coś, wihajster

(1.2) denaturat, dykta, denatka, błękit Paryża, nalewka na kościach

Wiktionary

dynksiarz

środowiskowo: osoba spożywająca denaturat

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: nur) [tevex, 2019-09-15]

dynksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dynks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dynks, lecz tylko mały dynksik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dynks m.

Wiktionary

dynoda

katoda wtórna, z której emisja elektronów zachodzi pod wpływem padających na nią elektronów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Katoda wtórna (inaczej dynoda) – katoda wysyłająca elektrony, zwane wtórnymi, pod wpływem padających elektronów, zwanych pierwotnymi. Katoda wtórna stanowi ważny element wielu lamp próżniowych.

Dla zapewnienia małej pracy wyjścia katody wtórne wykonywane są głównie z metali alkalicznych, zasadniczo cezu i ich związków, między innymi ze srebrem, tlenem i antymonem.

Wikipedia

dynów

miejscowość w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Dynów wymowa (dawniej Denow) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, nad Sanem, Pogórze Dynowskie.

Leży w dawnej ziemi sanockiej. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1489 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim. Dynów uzyskał prawo składu w 1611 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨ̃nuf, AS: dỹnuf

Wiktionary

Powiązane:

przym. dynowski

Wiktionary

dynowianin

mieszkaniec Dynowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

dynowianka

mieszkanka Dynowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-17]

dynowski

przymiotnik od: Dynów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dynozaur

dawniej: dinozaur

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2011-02-10]

dyon

dywizjon;
1. jednostka organizacyjna i taktyczna odpowiadająca batalionowi piechoty
2. w lotnictwie: samodzielna jednostka taktyczna
3. w marynarce wojennej: jednostka taktyczna złożona z kilku okrętów wojennych jednego typu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. skr. dywizjon

Wiktionary

Dywizjon (dawniej – nazwa skrócona dyon) – pododdział wojska, w artylerii, kawalerii, taborach – równorzędna batalionowi innych rodzajów wojsk.

1. W wojskach rakietowych i artylerii wojsk lądowych – zasadniczy pododdział ogniowy i taktyczny (np. dywizjon artylerii, składający się z dowództwa, kilku baterii dział jednego lub różnych kalibrów); dywizjony mogą być samodzielne lub wchodzić w skład oddziałów, a podczas działań – w skład grup artylerii.

2. W wojskach obrony przeciwlotniczej sił powietrznych – zasadniczy pododdział ogniowy (np. dywizjon rakietowy obrony powietrznej składa się z dowództwa, baterii radiotechnicznej, startowej, technicznej i pododdziałów zabezpieczenia); wchodzi w skład związków taktycznych.

3. W kawalerii – oddział składający się z kilku szwadronów, odpowiednik batalionu w piechocie, zazwyczaj wchodził w skład pułku kawalerii. W niektórych krajach szczebel dywizjonu został zlikwidowany i szwadrony tam podporządkowano bezpośrednio pułkom. Nazwę dywizjon stosowano też dla oddziałów pancernych czerpiących z tradycji kawaleryjskiej (np. polskie dywizjony rozpoznawcze z kampanii wrześniowej lub niemieckie dywizjony (Abteilung) czołgów ciężkich, odpowiadające batalionom).

4. W lotnictwie – pododdział taktyczny (np. dywizjon myśliwski, bombowy), składający się zwykle z dwóch lub więcej eskadr. Szczebel dywizjonów wyróżniany jest nie we wszystkich państwach. Anglojęzyczny termin squadron jest w literaturze polskiej tłumaczony zwyczajowo właśnie jako dywizjon, w rzeczywistości jednak squadron to odpowiednik eskadry.

- w lotnictwie państw Brytyjskiej Wspólnoty Narodów (RAF i inne) kilka dywizjonów tworzyło skrzydło (ang. wing);

- w lotnictwie USA (USAAF i USAF) kilka dywizjonów tworzyło grupę (ang. group).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) dywizjon

Wiktionary

dypirrychej

antyczna stopa muzyczna złożona z czterech krótkich sylab; tetrabrach, proceleusmatyk, dypirychej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dypirychej

antyczna stopa muzyczna złożona z czterech krótkich sylab; tetrabrach, proceleusmatyk, dypirrychej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dypl.

skrót od: dyplomowany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

skrótowiec

(1.1) = dyplomowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rektorem akademii został płk dypl. Jan Kuć.

Wiktionary

dyplom

1. dokument świadczący o kwalifikacjach;
2. wyróżnienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

(1.2) rodzaj wyróżnienia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na rozmowie kwalifikacyjnej musiałem pokazać dyplom.

(1.2) Uczestnicy biegu narciarskiego otrzymali pamiątkowe dyplomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨplɔ̃m, AS: dyplõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomata ż., dyplomatyka ż., dyplomatyczność ż., niedyplomatyczność ż., dyplomatka ż.

:: zdrobn. dyplomik m.

czas. dyplomować ndk.

przym. dyplomowy, dyplomowany, dyplomatyczny

przysł. dyplomowo, dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) patent, licencja, certyfikat

(1.2) laurka

Wiktionary

dyplomacja

1. działalność przedstawicieli danego kraju, reprezentujących jego interesy za granicą;
2. instytucje, urzędy i ich pracownicy trudniący się taką działalnością;
3. umiejętność zręcznego, taktownego zachowania się w każdej sytuacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

(1.2) adm. polit. instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi

(1.3) przen. umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

Wiktionary

Dyplomacja – czynności prowadzone między państwami, w celu zawarcia umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami. Dwa tysiące lat temu rzymski prawnik i filozof, Cyceron powiedział: „Istnieją dwa sposoby rozstrzygania sporów: jeden przy pomocy argumentów, drugi przy użyciu siły; a ponieważ pierwszy z nich jest właściwy człowiekowi, a drugi dzikim zwierzętom, należy uciec się do drugiego sposobu tylko wówczas, gdy nie możemy użyć pierwszego”. Inaczej mówiąc, siła argumentów, a nie argument siły – oto kwintesencja dyplomacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Profesor mówił przede wszystkim o polityce i dyplomacji.

(1.2) W wyniku działań dyplomacji Przemysła Ottokara II i Beli IV Piastowie podzielili się na dwa obozy, proczeski i prowęgierski.

(1.3) Dzięki umiejętnej dyplomacji ONZ wpływy mocarstw w tym regionie zaczęły się znosić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż.

przym. dyplomatyczny

przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) korpus dyplomatyczny

(1.3) subtelność, takt, układność, zręczność

Wiktionary

dyplomant

absolwent wyższej uczelni przygotowujący się do egzaminu dyplomowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyplomantka

absolwentka wyższej uczelni przygotowująca się do egzaminu dyplomowego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

dyplomat

w średniowieczu dokument urzędowy poświadczający dokonanie danej czynności prawnej

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2011-08-24]

dyplomata

1. przedstawiciel państwa reprezentujący jego interesy za granicą;
2. osoba taktowna, przebiegła, układna; polityk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

(1.2) przen. człowiek bardzo taktowny, kulturalny

Wiktionary

Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (ang. diplomatic representative, fr. représentant diplomatique, niem. diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polska nie musi przepraszać Moskwy za incydent związany z pobiciem synów rosyjskich dyplomatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmata, AS: dyplõmata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomacja ż., dyplom mrz.

:: fż. dyplomatka ż.

przym. dyplomatyczny

przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

dyplomatariusz

zbiór oryginalnych dokumentów historycznych (dyplomatów) lub ich odpisów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyplomatka

1. przedstawicielka państwa powołana do reprezentowania jego interesów za granicą;
2. kobieta taktowna, umiejąca zachować się w każdej sytuacji;
3. rodzaj teczki na dokumenty;
4. wąski płaszcz bez paska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szykowna teczka, zwykle na dokumenty

(1.2) kraw. rodzaj płaszcza o długich wąskich klapach

(1.3) polit. wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą

(1.4) przen. pot. kobieta taktowna

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Wśród ludzi, którzy mnie znają uchodzę za wyjątkową dyplomatkę. Szkoda, że poznałeś mnie od gorszej strony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃ˈmatka, AS: dyplõmatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomacja ż., dyplomatyczność ż., dyplomatyka ż.

:: fm. dyplomata m.

przym. dyplomatyczny

przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

dyplomatorium

uroczystość wręczenia dyplomów absolwentom szkoły wyższej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dyplomatycznie

przysłówek

(1.1) w myśl zasad dyplomacji, zgodnie z dyplomacją

(1.2) pot. taktownie, z wyczuciem (o zachowaniu, postępowaniu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomacja ż., dyplomata m., dyplom mrz., dyplomatka ż.

przym. dyplomatyczny

Wiktionary

dyplomatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: dyplomatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dyplomatyczny

1. dotyczący dyplomacji lub dyplomatów;
2. dotyczący dyplomatyki;
3. książkowo: odpowiedni, zręczny, taktowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) polit. związany z dyplomacją lub dyplomatą

(1.2) przen. wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron

(1.3) nauk. związany z dyplomatyką – nauką pomocniczą historii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cyganie próbowali dotrzeć do najbliższej placówkaacówki dyplomatycznej Francji, aby złożyć swój protest.

(1.2) Ta dyplomatyczna dysputa nie wniosła niczego nowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ, AS: dyplõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplomata m., dyplomatka ż., dyplom m., dyplomatyka ż., dyplomacja ż.

przysł. dyplomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) układny, kompromisowy, taktowny, zręczny

Wiktionary

dyplomatyk

1. pracownik naukowy zajmujący się dyplomatyką;
2. dawniej: dyplomata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyplomatyka

nauka historii zajmująca się badaniem dokumentów, zwłaszcza średniowiecznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyplomatyka (od gr. diplōma, a to z łac. diploma = podwójnie złożony) – nauka badająca dokumenty od strony krytyki naukowej, czyli określająca przydatność zachowanych dokumentów do badań historycznych. Pozwala m.in. wykryć falsyfikaty oraz ustalić procedury prawne i administracyjno-kancelaryjne stosowane przy powstawaniu dokumentów.

Wikipedia

dyplomatyzować

książkowo: postępować dyplomatycznie, tak, aby nikogo nie urazić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyplomik

zdrobniale: dyplom

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-11-27]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyplom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dyplom, lecz tylko mały dyplomik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyplom m.

Wiktionary

dyplomować

przestarzałe: wydawać dyplom ukończenia jakiejś uczelni, szkoły itp.

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dyplomowany

mający dyplom ukończenia jakiejś uczelni, szkoły itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyplomówka

potocznie: praca dyplomowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-01-12]

dyplomowy

związany z uzyskaniem dyplomu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dypodia

dwie jednakowe stopy wierszowe traktowane jako jedna całość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dypodia – wers złożony z dwóch stóp. W wierszu polskim występują w czystej postaci dypodie:

- trocheiczna SsSs

- jabiczna sSsS

- amfibrachiczna sSssSs

- anapestyczna ssSssS

- peoniczna III ssSsssSs

Dypodia daktyliczna SssSss w wierszu polskim nie występuje, jest natomiast naturalna w poezji czeskiej. W praktyce w wierszu polskim funkcjonują dypodia daktyliczna katalektyczna SssSs i dypodia anapestyczna hiperkatalektyczna ssSssSs.Najbardziej naturalne dla wersyfikacji polskiej są dypodie trocheiczna i amfibrachiczna. Czterozgłoskowiec w praktyce przyjmuje postać dypodii trocheicznej, natomiast sześciozgłoskowiec nierzadko jest konsekwentnie amfibrachiczny. W Chórze strzelców Adama Mickiewicza występują dypodie amfibrachiczne akatalektyczne (sSssSs) i katalektyczne (sSssS)

Kto żubra wywiedzie

Z ostępu za rogi?

Kto kudły niedźwiedzie

Podesłał pod nogi?

Hej! lasy i niwy

Ozwijcie się w chór!...

Zatrąbił myśliwy,

Król lasów i gór.

Wikipedia

dypsoman

osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniak, dipsomaniak, dipsoman

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dypsomania

okresowa potrzeba picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dypsomaniaczka

kobieta cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomaniaczka, dypsomanka, dipsomanka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-19]

dypsomaniak

osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomaniak, dypsoman, dipsoman

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dypsomanka

kobieta cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dipsomaniaczka, dypsomaniaczka, dipsomanka

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2017-01-29]

dyptam

bylina z rodziny rutowatych; dyptan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyptan

bylina z rodziny rutowatych; dyptam

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dypteros

świątynia grecka, w której naos otoczony był dwoma rzędami kolumn; dipteros

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-11]

dyptotyzm

zjawisko morfologiczne polegające na ograniczeniu deklinacji tylko do dwóch przypadków: niezależnego i zależnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyptych

dyptyk;
1. zamykana tabliczka do pisania;
2. przenośny ołtarzyk składający się z dwóch skrzydeł;
3. dwuczęściowy utwór literacki o powiązanej treści;
4. dwuskrzydłowa górna część ołtarza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyptych lub dyptyk (gr. δίπτυχον – złożony we dwoje) – spis imion, wymienianych w czasie liturgii w Kościołach chrześcijańskich.

Pierwotnie słowo to oznaczało używane przez starożytnych Greków i Rzymian tabliczki do notowania, składające się z dwóch związanych ze sobą i złożonych deseczek lub płytek z kości lub metalu. W późniejszym okresie określano tą nazwą znajdujące się w każdym kościele tabliczki, na których zapisywane były imiona wyczytywane w czasie Eucharystii z ambony. Zawierały imiona darczyńców, zasłużonych członków gminy, miejscowego biskupa i niektórych innych hierarchów, świętych, męczenników i zmarłych zasłużonych dla wspólnoty. Dyptychy używane były w kościołach od najdawniejszych, być może apostolskich czasów. W każdym razie według świadectwa św. Cypriana w III wieku były w powszechnym użyciu. W Kościołach wschodnich były używane do XV, a w zachodnim – do około XII wieku.

Wikipedia

dyptyk

dyptych;
1. zamykana tabliczka do pisania;
2. przenośny ołtarzyk składający się z dwóch skrzydeł;
3. dwuczęściowy utwór literacki o powiązanej treści;
4. dwuskrzydłowa górna część ołtarza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz

(1.2) liter. dwuczęściowe, połączone tematycznie dzieło, utwór literacki lub filmowy

(1.3) szt. dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

(1.4) hist. w starożytności dwie tabliczki połączone zawiasami, zamykające się jak książka

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨptɨk, AS: dyptyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyptych

przym. dyptykowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyptych

(1.2) dyptych

(1.3) dyptych

(1.4) dyptych

Wiktionary

dyptykowy

związany z dyptykiem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczn. dyrektor szkoły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matematyk krzyczał, że wszystkim wstawi pały, a potem wysłał nas do dyra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨr, AS: dyr

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyra ż., dyro ż., dyrcia ż., dyrcio mos., dyrekcja ż., dyrektorostwo n.

przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyrektor, dyro

Wiktionary

dyr.

skrót od: dyrektor; dyrekt.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

skrót

(1.1) = adm. dyrektor

(1.2) = muz. dyrygent

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zażalenie skierowałem do dyr. naczelnego komunikacji miejskiej.

(1.2) Dzisiejszy koncert poprowadzi dyr. filharmonii wiedeńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary

dyra

środowiskowo: dyrektor szkoły; dyrcio

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-05-20]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. dyrektorka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestań dogadywać Zielińskiemu na lekcji, zobaczysz, że powie wszystko dyrze.

(1.1) Dyra chce widzieć: Blajera, Sobkowskiego i Hajdusa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fm. dyro m.

przym. dyrektorski

Wiktionary

dyrcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. pieszcz. dyrektorka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaprosiliśmy dyrcię na studniówkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fm. dyrcio m.

przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyrektorka, dyra

Wiktionary

dyrcio

środowiskowo: dyrektor szkoły; dyro

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczn. pieszcz. dyrektor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dyrcio nie pojawił się na apelu.

(1.1) Laski wręczyły dyrciowi bukiet róż z okazji Dnia Nauczyciela.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyr m., dyro m., dyra ż.

:: fż. dyrcia ż.

przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyrektor, dyr, dyro

Wiktionary

dyrcz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Dyrcz – nazwisko, które w XIX wieku było najpopularniejszym nazwiskiem w Skawicy.

Dyrczowie mieli aż 19 przydomków np. Krakowiak. Najpopularniejsza rodzina w Skawicy dawniej nazywała się: Derwc-Derc-Derc-Dercz-Dyrc-Dyrcz. Jednym z najbardziej znanych członków rodziny był Jakub Derc zwany Śmietana. Proboszcz w Makowie brał go za świadka przy ważnych aktach prawnych. W 1699 stanął on na czele buntu chłopów. Był świetnym dowódcą i szanowanym wójtem. Kiedy zorganizowano nagonkę na Jakuba Derca, ten udał się do króla Augusta II. Dokument wydany przez króla 25 grudnia 1699 zakazywał krzywdzenia chłopów, obciążanie wsi przez wojska oraz nakazał wypuszczenie niektórych uczestników buntu z więzienia i przywrócenia mienia Jakubowi Dercowi. Niestety, po interwencji starosty król August II 31 stycznia wydał dokument odwołujący poprzedni. Doprowadziło to do zahamowania buntu w 1700. W sierpniu tego roku, kiedy bunt się ponownie rozwinął, zorganizowano nagonkę na Jakuba Derca. W wyniku zdrady został pojmany w kryjówce i wywieziony do zamku w Lanckoronie. Jesienią 1700 został ścięty.

Wikipedia

dyrda

podbiegać drobnymi kroczkami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyrdać

podbiegać drobnymi kroczkami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyrdymał

bzdura, brednia, głupstwo, androny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-18]

dyrdymała

drobiazg, coś mało ważnego, nieistotnego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zwykle w lm.: coś nieważnego, nieistotnego, błahego lub bezsensownego, drobiazg bez znaczenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Ale nie przyjechałeś tutaj przecież po to, żeby słuchać takich dyrdymałów, prawda?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. dyrdymałka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głupstwo

Wiktionary

dyrdymałka

pot. rzecz nieważna, głupstwo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dyrek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Os

Wikipedia

dyrekcja

1. zespół osób kierujących jakąś instytucją lub przedsiębiorstwem, na którego czele stoi dyrektor;
2. sprawowanie funkcji dyrektora;
3. sprawowanie funkcji dyrygenta i kierownika chóru lub orkiestry;
4. kierownictwo okręgu administracyjnego podległego ministerstwu;
5. przestarzałe: kierowanie, zarządzanie, dyrygowanie czymś;
6. dawniej: kierunek;
7. dawniej: nauczanie, uczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. grupa osób zarządzających instytucją z dyrektorem na czele

(1.2) zarz. sprawowanie obowiązków dyrektorskich

(1.3) siedziba dyrekcji (1.1)

(1.4) muz. pełnienie funkcji zarządzającego orkiestrą lub zespołem śpiewaczym

(1.5) adm. władze okręgu administracyjnego bezpośrednio zależnego od ministerstwa

(1.6) daw. kierunek

(1.7) daw. szkolnictwo odbywające się w domu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powinieneś iść z tą sprawą do dyrekcji.

(1.3) Nad wejściem do dyrekcji zawieszono transparent.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

przym. dyrektorski

Wiktionary

dyrekcyjny

związany z dyrekcją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyrekt.

skrót od: dyrektor; dyr.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

dyrektor

osoba zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca jakąś instytucją

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta zarządzająca jakąś instytucją

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bez pozwolenia dyrektora nie wolno ci podjąć takiej decyzji.

(2.1) W tej sprawie musisz pójść do naszej dyrektor.

(2.1) Żona Kowalskiego jest dyrektorem szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɛktɔr, AS: dyrektor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyrektorka ż.

przym. dyrektorski

czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

(1-2) skr. dyr.

(1.1) kierownik, manager, menedżer, szef

(2.1) dyrektorka, kierowniczka, menedżerka, szefowa

Wiktionary

dyrektorek

kobieta zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyrektorialny

1. dotyczący dyrektoriatu;
2. dawniej: odnoszący się do dyrektora, dyrekcji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyrektoriat

1. w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: pięcioosobowy organ najwyższej władzy;
2. okres trwania tej władzy;
3. ustrój Francji w latach 1795-99;
4. styl w sztuce francuskiej, związany z tym okresem;
5. w niektórych krajach: najwyższy kolegialny organ władzy w kraju lub organizacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyrektoriat (fr. Directoire) – pięcioosobowy rządowy organ egzekutywy w schyłkowym okresie rewolucji francuskiej (1789–1799), ustanowiony w 1795 r. przez Konwent Narodowy, który następnie, na mocy konstytucji roku III rozwiązał i przekształcił w dwuizbowy parlament złożony z Rady Starszych i Rady Pięciuset. Funkcjonował do przewrotu 18 brumaire’a, dokonanego 18 brumaire’a VIII roku Republiki (tj. 9 XI 1799) przez Napoleona Bonapartego.

Wikipedia

dyrektorium

dawniej: zarząd, kierownictwo; dyrekcja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyrektorium – kolegialne ciało zarządzające zakonem krzyżackim w latach 1662–1664.

Dyrektorium było nadzwyczajnym zarządem zakonu krzyżackiego powołanym po śmierci wielkiego mistrza Leopolda Wilhelma Habsburga z powodu małoletniości jego koadiutora, arcyksięcia Karola Józefa Habsburga.

Wikipedia

dyrektorka

kobieta zarządzająca i odpowiadająca za prowadzony przez siebie zakład administracyjny lub inną jednostkę strukturalną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: dyrektor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałem ją, jak plotkowaćotkowała o nowej dyrektorce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɛkˈtɔrka, AS: dyrektorka

Wiktionary

Powiązane:

zob. dyrektor.

Wiktionary

dyrektorostwo

dyrektor z żoną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dyrektor z małżonką

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) stanowisko dyrektora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wynajęli dyrektorostwu swój domek przy plażaaży w Pobierowie.

(1.1) Zaprosiła dyrektorostwo na wesele syna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyrektorstwo

Wiktionary

dyrektorowa

dawniej, dziś potocznie: żona dyrektora

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-20]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona dyrektora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele czasu zajmowało jej dziecko, […], resztę pochłaniały bale, stroje, no i dom, gdyż mąż rzeczywiście codziennie zapraszał, kogo się tylko dało, przeważnie młodzież, która nadskakiwała pięknej pani dyrektorowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n.

Wiktionary

dyrektorować

potocznie: pełnić funkcję dyrektora; dyrektorzyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pełnić funkcję dyrektora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorowanie n., dyrektorstwo n./mos.

przym. dyrektorski

Wiktionary

dyrektorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie funkcji dyrektora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorek m., dyrektorka ż., dyrektorowa ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n.

czas. dyrektorować ndk.

przym. dyrektorski

Wiktionary

dyrektorówna

dawniej: córka dyrektora

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: -ówna) [greenpoint, 2007-02-06]

dyrektorski

przymiotnik

(1.1) związany z dyrektorem, dotyczący dyrektora lub jego funkcji

Wiktionary

Patrz:
dyrektor
Przykłady

(1.1) Stanowiska dyrektorskie obsadzano według pewnego tajemniczego klucza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

czas. dyrektorować

Wiktionary

dyrektorstwo

urząd, stanowisko dyrektora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarz. sprawowanie funkcji dyrektora

(1.2) dyrektor z małżonką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powróciwszy do Bytomia, objął dyrektorstwo Opery Śląskiej.

(1.2) Nasze dyrektorstwo poleciało do Tel Awiwu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektor m., dyrektorka ż., dyrekcja ż., dyrektorostwo nmos., dyro m., dyra ż., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m., dyrektorowanie n.

przym. dyrektorski

czas. dyrektorować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dyrektorostwo

Wiktionary

dyrektorzyć

potocznie: być dyrektorem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-12-24]

dyrektorzyca

z nacechowaniem ekspresywnym (ujemnym) o dyrektorce

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: -ica || -yca) [tevex, 2014-06-25]

dyrektura

sprawowanie funkcji dyrektora

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dyrektywa

rozkaz, instrukcja lub norma postępowania nakazująca określone zasady działania; wytyczna, zalecenie, nakaz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wskazówka co do postępowania

Wiktionary

- dyrektywa (wojsko)

- rozkaz

- instrukcja

- dyrektywa celowościowa

- norma postępowania

- dyrektywa w Unii Europejskiej

- dyrektywa sądowego wymiaru kary

- Dyrektywa (informatyka)

- Dyrektywa kompilatora

Wikipedia

Powiązane:

przym. dyrektywny, dyrektywalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wytyczna, zalecenie, zarządzenie

Wiktionary

dyrektywalny

realizowany za pomocą dyrektyw - reguł postępowania; dyrektywny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

przymiotnik

(1.1) dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrektywa ż.

przym. dyrektywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) preskryptywny, nakazowy, normatywny

Wiktionary

dyrektywność

obowiązkowość, stanowienie i wyznaczanie zasad działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyrektywny

dający wskazówki, wytyczający postępowanie, wskazujący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dyrka

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dyro

środowiskowo: dyrektor szkoły; dyrcio

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-05-20]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczn. dyrektor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszaki śmiały się z dyra śpiącego na lekcji.

(1.1) Dyro chce widzieć: Blajera, Pileckiego i Hajdusa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrekcja ż., dyrektorstwo n., dyrektorostwo nmos., dyrcio m., dyrcia ż., dyr m.

:: fż. dyra ż.

przym. dyrektorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyrektor, dyr

Wiktionary

dyryg.

skrót od: dyrygent

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-28]

dyrygencki

związany z dyrygentem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dyrygentem, dotyczący dyrygenta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dyrygent (…) pokazał nam swoją indywidualność artystyczną i wysokiej klasy technikę dyrygencką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃nts̑ʲci, AS: dyrygẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygowanie n., dyrygentura ż.

czas. dyrygować ndk.

Wiktionary

dyrygent

osoba kierująca wykonaniem utworu muzycznego przez chór lub orkiestrę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

(1.2) przen. pejor. człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

Wiktionary

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestry symfoniczne, orkiestry smyczkowe, orkiestry dęte, jazzowe big-bandy, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Używając ustalonych wcześniej gestów, dyrygent pokazuje orkiestrze, jak należy grać.

(1.1) Chór uważnie patrzył na dyrygenta i czekał na znak, kiedy zacząć śpiewać.

(1.2) Też mi się dyrygent znalazł!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈrɨɡɛ̃nt, AS: dyrygẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fż. dyrygentka ż.

czas. dyrygować

przym. dyrygencki

Wiktionary

dyrygentka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która dyryguje orkiestrą lub chórem

(1.2) przen. pejor. kobieta, lubiąca kierować wszystkim, rozkazywać innym, mówić co mają robić, czasem wysługująca się innymi

Wiktionary

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestry symfoniczne, orkiestry smyczkowe, orkiestry dęte, jazzowe big-bandy, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Wikipedia

Patrz:
dyrygent
Przykłady

(1.1) Kiedy w orkiestronie pojawiła się dyrygentka, widzowie powitali ją gromkimi brawami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɛ̃ntka, AS: dyrygẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygowanie n., dyrygentura ż.

:: fm. dyrygent mos.

czas. dyrygować

przym. dyrygencki

Wiktionary

dyrygentura

1. umiejętność, sztuka dyrygowania
2. klasa w szkole muzycznej, wydział w konserwatorium kształcący dyrygentów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. sztuka dyrygowania

(1.2) muz. stanowisko dyrygenta

(1.3) muz. klasa w szkole muzycznej lub wydział w konserwatorium kształcące dyrygentów

Wiktionary

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestry symfoniczne, orkiestry smyczkowe, orkiestry dęte, jazzowe big-bandy, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polskie uczelnie muzyczne kształcą dyrygentów w zakresie specjalności: dyrygentura chóralna oraz dyrygentura symfoniczno-operowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɛ̃nˈtura, AS: dyrygẽntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygowanie n., dyrygent mos., dyrygentka ż.

czas. dyrygować

przym. dyrygencki

Wiktionary

dyrygować

1. kierować chórem lub orkiestrą podczas przygotowywania i wykonywania utworu muzycznego;
2. autorytatywnie zarządzać czyjąś pracą lub postępowaniem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-19]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

(1.2) pot. przen. pejor. kierować innymi; mówić im, co mają robić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas premiery nowej symfonii orkiestrą dyrygował sam kompozytor.

(1.2) Ciągle wszystkimi dyrygujesz, ale sama nie pracujesz!

(1.2) Nie dyryguj mną! Sama wiem, co mam robić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑, AS: dyrygovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., dyrygowanie n., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

czas. podyrygować dk., zadyrygować dk.

przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rozkazywać

Wiktionary

dyrygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. kierowanie występem chóru lub orkiestry poprzez gesty wykonywane rękoma

(1.2) przen. wydawanie innym poleceń, nakazów, rozkazów w sposób energiczny i nie budzący sprzeciwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨrɨɡɔˈvãɲɛ, AS: dyrygovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyrygent mos., dyrygentka ż., dyrygentura ż., podyrygowanie n., zadyrygowanie n.

czas. dyrygować ndk., podyrygować dk., zadyrygować dk.

przym. dyrygencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) komenderowanie, rozstawianie po kątach

Wiktionary

dyś

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dysalteracja

jednoczesne obniżanie i podwyższanie tego samego składnika akordu lub linii melodycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysan

firma produkująca nośniki danych oraz akcesoria komputerowe

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-01-10]

Fi

Wikipedia

dysartria

zaburzenie mowy polegające na niewyraźnym wymawianiu głosek; dyzartia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysasocjacja

w psychologii: sposób postrzegania wewnętrznych wizji lub doznań jako zjawisk zewnętrznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysażio

spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; dyzażio; disagio; disaggio

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dysbakterioza

zaburzenia składu mikroflory ustroju, powodujące zachwianie równowagi pomiędzy nią a wnikającymi z zewnątrz drobnoustrojami

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dysbaryzm

zespół zmian fizjologicznych wywołanych dekompresją, spadkiem zewnętrznego ciśnienia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dysbioza

patologiczne zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej, przyczyniające się do rozwoju raka trzustki, płuc i jelita grubego

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: kwas mlekowy) [tevex, 2020-06-23]

dyscernować

czasownik

(1.1) odróżniać, rozróżniać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscernowanie n.

Wiktionary

dyscernowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyscernować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dyscernować ndk.

Wiktionary

dyschromatop

w medycynie: osobnik niezdolny do odróżniania okiem niektórych barw; daltonista, achromatop

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dyschromatopsja

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, achromatopsja, barwoślepota

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

dyschromia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie pigmentacji skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈxrɔ̃mʲja, AS: dysχrõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyschromiczny

Wiktionary

dyscyplina

1. zasady regulujące sposób zachowania, postępowanie w określonym środowisku, w danej grupie ludzkiej; porządek, posłuszeństwo, posłuch, subordynacja;
2. stan uporządkowania czyjegoś sposobu postępowania, systemu wartości; rygor moralny, samokontrola;
3. określona dziedzina wiedzy, nauki, techniki tip.; gałąź, obszar, zakres;
4. dawniej: rodzaj rózgi zakończonej kilkoma pasami rzemiennymi, używanej do wymierzania kar cielesnych, zwłaszcza w szkole; batog, kańczug

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rygorystyczne zasady postępowania

(1.2) dział nauki, techniki itp.

(1.3) rodzaj uprawianego sportu

(1.4) przest. bat o kilku rzemieniach

Wiktionary

- dyscyplina – narzędzie służące do praktyki pokuty lub wymierzana kary chłosty

- dyscyplina lotów

- dyscyplina łączności

- dyscyplina naukowa

- dyscyplina ognia

- dyscyplina ruchu

- dyscyplina w klasie – pojęcie odnoszące się do zachowania uczniów w klasie lekcyjnej; utrzymanie dyscypliny jest jedną z ważnych umiejętności zawodu nauczyciela

- dyscyplina wojskowa

- dyscyplina sportowa

- samodyscyplina – umiejętność panowania nad sobą

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W kontekście wojskowym uważa się za dyscyplinę to, że zespół żołnierzy lub pojedynczy żołnierz wykonują dane im rozkazy lub instrukcje.

(1.2) W większości krajów filozofia nie jest przedmiotem nauczanym w szkole średniej w ogóle, a nawet tam gdzie jest, jest wykładana raczej jako historia myśli niż dyscyplina do praktykowania i doskonalenia.

(1.3) W krajach anglosaskich golf jest jedną z najbardziej popularnych dyscyplin sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨsts̑ɨˈplʲĩna, AS: dyscyplʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

przym. dyscyplinarny, zdyscyplinowany, dyscyplinowany

czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rygor, subordynacja

(1.2) dziedzina, dział, specjalność

(1.4) batog, bizun, kańczug; przest. korbacz

Wiktionary

dyscyplinarka

potocznie:
1. dyscyplinarne zwolnienie z pracy;
2. komisja dyscyplinarna;
3. postępowanie, które toczy się przed komisją dyscyplinarną; rozprawa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko komuś, kto popełnił wykroczenie służbowe

(1.2) pot. dyscyplinarne zwolnienie z pracy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Szef przyłapał Jacka na piciu w pracy i teraz grozi mu dyscyplinarka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨsts̑ɨplʲĩˈnarka, AS: dyscyplʹĩnarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

przym. dyscyplinarny, dyscyplinowany

przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

dyscyplinarny

dotyczący dyscypliny - zasad regulaminowych, porządkowych oraz ich przestrzegania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) praw. odnoszący się do wykroczeń przeciwko dyscyplinie

Wiktionary

Powiązane:

czas. zdyscyplinować, dyscyplinować

rzecz. dyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż., dyscyplina ż.

przym. dyscyplinowany

Wiktionary

dyscyplinka

zdrobnienie od: dyscyplina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. dyscyplina

Wiktionary

dyscyplinować

zmuszać kogoś do przestrzegania zasad dyscypliny służbowej; subordynować, podporządkowywać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdyscyplinować)

(1.1) wprowadzać gdzieś dyscyplinę, porządek

(1.2) skłaniać, zmuszać kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Siebie powinniśmy dyscyplinować, poddawać cierpieniom, wystawiać na próby, obwiniać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., dyscyplinowanie n., zdyscyplinowanie n.

czas. zdyscyplinować dk.

przym. dyscyplinarny

przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

dyscyplinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyscyplinować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscyplina ż., zdyscyplinowanie n., dyscyplinarka ż.

czas. dyscyplinować ndk., zdyscyplinować dk.

przym. dyscyplinarny

przysł. dyscyplinarnie

Wiktionary

dyscyplinowany

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. wykazujący się zdyscyplinowaniem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: dyscyplinować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyscyplina ż., dyscyplinarka ż., zdyscyplinowanie n.

przym. zdyscyplinowany, dyscyplinarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdyscyplinowany, posłuszny, karny

Wiktionary

dyscyplinujący

taki, który dyscyplinuje

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

dyscypuł

dawniej: uczeń

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń

Wiktionary

dysekcja

1. rozcięcie ciała, otworzenie zwłok;
2. rozbiór krytyczny utworu przez rozłożenie na części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysektor

Wikipedia

dyseminacja

w semantyce: rozsadzanie sensu danych pojęć, prowadzące do braku integralności znaczenia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: monosemia) [tevex, 2019-09-11]

dysertacja

rozprawa naukowa napisana zwykle dla stopnia naukowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

(1.2) daw. poważna dysputa o charakterze naukowym

Wiktionary

Dysertacja – pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) pisana w celu uzyskania stopnia naukowego, zazwyczaj w formie rozprawy. W Polsce napisanie i przedstawienie do recenzji dysertacji jest warunkiem koniecznym otrzymania stopnia doktora i doktora habilitowanego (wymóg ten zniesiono w 2012 roku i aktualnie jest możliwe uzyskanie stopnia na podstawie publikacji).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrˈtats̑ʲja, AS: dysertacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysertacyjny

Wiktionary

dysertacyjny

związany z dysertacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) nauk. związany z dysertacją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzecią formą jest program badań własnych finansowany dość skromnie ze środków Uczelni. Dotyczy on głównie prac dysertacyjnych, ale również innych – uwzględniając w miarę możliwości zainteresowania szerokiego grona pracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨsɛrtaˈts̑ɨjnɨ, AS: dysertacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysertacja ż.

Wiktionary

dysertant

autor dysertacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysertować

dawniej: prowadzić uczoną dysputę; dysputować, dyskutować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-02]

dysfagia

niebolesne uczucie utrudnienia połykania spowodowane zaburzeniem przechodzenia pokarmów przez przełyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie połykania;

Wiktionary

Dysfagia – termin medyczny określający utrudnione przechodzenie pokarmu z jamy ustnej przez przełyk do żołądka.

Wyróżnia się dwa typy dysfagii:

- dysfagię ustno-gardłową (górną, przedprzełykową) – trudności w przełykaniu związane z zaburzeniem przechodzenia pokarmu do przełyku

- dysfagię przełykową (dolną) – trudności w przechodzeniu kęsów pokarmowych przez przełyk.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) dysfagia ustno-gardłowa (przedprzełykowa, górna) / przełykowa (dolna) • dysfagia syderopeniczna

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dysphagia

* bośniacki: (1.1) disfagija ż.

* bułgarski: (1.1) дисфагия ż.

* czeski: (1.1) dysfagie ż.

* fiński: (1.1) dysfagia

* francuski: (1.1) dysphagie ż.

* hiszpański: (1.1) disfagia ż.

* kataloński: (1.1) disfàgia ż.

* łaciński: (1.1) dysphagia ż.

* niemiecki: (1.1) Dysphagie ż.

* nowogrecki: (1.1) δυσφαγία ż.

* portugalski: (1.1) disfagia ż.

* rosyjski: (1.1) дисфагия ż.

* turecki: (1.1) disfaji

* ukraiński: (1.1) дисфагія ż.

* włoski: (1.1) disfagia ż.

źródła.

== dysfagia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. dysfagia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dysphagia

* bośniacki: (1.1) disfagija ż.

* bułgarski: (1.1) дисфагия ż.

* czeski: (1.1) dysfagie ż.

* fiński: (1.1) dysfagia

* francuski: (1.1) dysphagie ż.

* hiszpański: (1.1) disfagia ż.

* kataloński: (1.1) disfàgia ż.

* łaciński: (1.1) dysphagia ż.

* niemiecki: (1.1) Dysphagie ż.

* nowogrecki: (1.1) δυσφαγία ż.

* portugalski: (1.1) disfagia ż.

* rosyjski: (1.1) дисфагия ż.

* turecki: (1.1) disfaji

* ukraiński: (1.1) дисфагія ż.

* włoski: (1.1) disfagia ż.

źródła.

== dysfagia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. dysfagia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dysphagia

* bośniacki: (1.1) disfagija ż.

* bułgarski: (1.1) дисфагия ż.

* czeski: (1.1) dysfagie ż.

* fiński: (1.1) dysfagia

* francuski: (1.1) dysphagie ż.

* hiszpański: (1.1) disfagia ż.

* kataloński: (1.1) disfàgia ż.

* łaciński: (1.1) dysphagia ż.

* niemiecki: (1.1) Dysphagie ż.

* nowogrecki: (1.1) δυσφαγία ż.

* portugalski: (1.1) disfagia ż.

* rosyjski: (1.1) дисфагия ż.

* turecki: (1.1) disfaji

* ukraiński: (1.1) дисфагія ż.

* włoski: (1.1) disfagia ż.

źródła.

== dysfagia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. dysfagia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dysfazja

lekkie, chwilowe zaburzenie mowy, brak koordynacji słów i trudność ułożenia ich w zdania mimo sprawności odpowiednich mięśni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dysfemizm

użycie dosadnego lub nieprzyzwoitego słowa albo wyrażenia w miejsce bardziej oględnego, mniej drażliwego; odwrotność eufemizmu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

dysfonia

zaburzenie głosu w postaci chrypki

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie głosu

Wiktionary

Chrypka (łac. dysphonia, raucitas) – zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani powodujące powstanie turbulentnego przepływu powietrza w obrębie głośni, co objawia się występowaniem szorstkiego, matowego głosu.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku:

- bezpośredniego uszkodzenia lub podrażnienia fałdów głosowych

- uszkodzenia mięśni krtani

- uszkodzenia nerwów unerwiających mięśnie krtani

- zaburzeń przepływu powietrza przez krtań

- ograniczenia ruchów krtani i struktur przylegających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badając tego chorego zwróciłam uwagę na nieobecną miesiąc przedtem dysfonię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔ̃ɲja, AS: dysfõńi ̯a

Wiktionary

dysforia

1. przygnębienie, złe samopoczucie, depresja;
2. niemożność odczuwania przyjemności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

Wiktionary

Dysforia (stgr. δύσφορος, δυσ- trudność, φέρω- znosić), nastrój depresyjno-dysforyczny, nastrój dysforyczny − głęboki stan zaniepokojenia lub niezadowolenia, przeciwieństwo euforii. Termin ten jest również powszechnie stosowany w odniesieniu do dysforii płciowej, której doświadczają osoby, których tożsamość płciowa nie jest zgodna z przypisaną im płcią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stwierdzono, że zaburzenia depresyjne wyrażają się głównie dysforią, a ponadto występują także różnego typu obrazy depresyjne, zwykle jednak o nietypowym obrazie klinicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈfɔrʲja, AS: dysforʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysforyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) euforia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. dysforyczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|δύσφορος. (dýsphoros)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dysphoria

* baskijski: (1.1) disforia

* bułgarski: (1.1) дисфория ż.

* chiński standardowy: (1.1) 煩躁

* czeski: (1.1) dysforie ż.

* estoński: (1.1) düsfooria ż.

* fiński: (1.1) dysforia

* francuski: (1.1) dysphorie ż.

* hebrajski: (1.1) דיספוריה ż.

* hiszpański: (1.1) disforia ż.

* holenderski: (1.1) dysforie ż.

* indonezyjski: (1.1) disforia

* irlandzki: (1.1) diosfóiria ż.

* kataloński: (1.1) disfòria ż.

* kirgiski: (1.1) дисфория

* niemiecki: (1.1) Dysphorie ż.

* nowogrecki: (1.1) δυσφορία ż.

* portugalski: (1.1) disforia ż.

* rosyjski: (1.1) дисфория ż.

* rumuński: (1.1) disforie ż.

* serbski: (1.1) дисфорија ż.

* szwedzki: (1.1) dysfori w.

* ukraiński: (1.1) дисфорія ż.

* uzbecki: (1.1) disforiya

* włoski: (1.1) disforia ż.

źródła.

== dysforia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. dysforia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dysforyczny

wywołany dysforią, świadczący o dysforii, odnoszący się do dysforii - stanu nadmiernego rozdrażnienia, agresji, nawet wobec błahych bodźców

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

przymiotnik

(1.1) związany z dysforią, dotyczący dysforii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysforia ż.

Wiktionary

dysfunkcja

1. nieprzystosowanie czegoś do pełnienia określonych celów, zadań, oczekiwań; zaburzenie, niedostosowanie;
2. w biologii: nieprawidłowe funkcjonowanie komórki, tkanki, narządu lub całego organizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzystosowanie czegoś do pełnienia swojej funkcji

(1.2) med. nieprawidłowe działanie komórki, tkanki, narządu itd.

Wiktionary

Dysfunkcja – obserwowalne skutki zjawiska społecznego zmniejszające w przeciwieństwie do eufunkcji adaptację (modyfikację) systemu społecznego, przy czym dane zjawisko może mieć skutki funkcjonalne i dysfunkcjonalne jednocześnie. Przykładowo, konsekwencją wyróżniania grup własnych i obcych jest pomniejszanie zasług np. mniejszości etnicznej przez przedstawicieli kultury dominującej, co prowadzi do autonegacji osiągnięć przez członków takiej mniejszości i ich podporządkowania. Dysfunkcjonalność elementów systemu społecznego może dotyczyć konsekwencji wobec systemu jako całości, jak również wobec innych jego elementów. W ten sposób określane są też negatywne skutki dewiacji dla funkcjonowania zbiorowości.

Wikipedia

Powiązane:

przym. dysfunkcyjny

Wiktionary

dysfunkcjonalność

nieprzystosowanie lub złe, nieprawidłowe przystosowanie czegoś do pełnienia określonych funkcji; niefunkcjonalność, dysfunkcyjność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysfunkcjonalny

taki, który nie jest dostosowany lub jest nieprawidłowo dostosowany do celów, zadań, oczekiwań; niefunkcjonalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dysfunkcyjność

nieprzystosowanie lub złe, nieprawidłowe przystosowanie czegoś do pełnienia określonych funkcji; niefunkcjonalność, dysfunkcjonalność

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dysfunkcyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysfunkcyjny

przysł. dysfunkcyjnie

Wiktionary

dysfunkcyjny

związany z dysfunkcją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) wspieranie rozwoju dziecka z rodziny dysfunkcyjnej trzeba wzbogacić poprzez podejmowanie czynności społecznych zorientowanych na tworzenie instytucji, które prowadziłyby działania socjalne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysfunkcja ż., dysfunkcyjność ż.

przysł. dysfunkcjonalny

przysł. dysfunkcyjnie, dysfunkcjonalnie

Wiktionary

dysgenezja

nieprawidłowa postać jajnika lub jądra

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. med. nieprawidłowy rozwój jądra lub jajnika

Wiktionary

dysglosja

zniekształcenie dźwięków mowy lub niemożność ich tworzenia jako efekt nieprawidłowej budowy narządów mowy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

dysgracjonowany

dawniej: pozbawiany łask

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: zdysgracjonowany)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dysgrafia

zaburzenia w umiejętności pisania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania;

Wiktionary

Dysgrafia, agrafia (gr. α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Występuje w przypadkach uszkodzenia tylnych części drugiego lub trzeciego zakrętu czołowego półkuli lewej lub zakrętu nadbrzeżnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczesne stwierdzenie dysgrafii daje większą szansę na zmniejszenie tego zaburzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨzˈɡrafʲja, AS: dyzgrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysgrafik m.

przym. dysgraficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agrafia

Wiktionary

dysgrafik

osoba cierpiąca na dysgrafię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dysgrafia, agrafia (gr. α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Występuje w przypadkach uszkodzenia tylnych części drugiego lub trzeciego zakrętu czołowego półkuli lewej lub zakrętu nadbrzeżnego.

Wikipedia

dysharmonia

1. stan braku zgodności, zgody między jakimiś elementami całości; rozgardiasz, dysonans, nieład, konflikt;
2. w muzyce: brak odpowiedniości brzmieniowej pomiędzy dźwiękami muzycznymi; dysonans, zgrzyt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak harmonii zestawionych elementów

(1.2) brak współbrzmienia dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysharmonijny, dysharmoniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozdźwięk, dysonans, rozbieżność

(1.2) rozdźwięk, dysonans

Wiktionary

dysharmoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dysharmoniczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysharmoniczny

przysł. dysharmonicznie

Wiktionary

dysharmoniczny

w muzyce: taki, który narusza zasady harmonii, czyli współbrzmienia dźwięków muzycznych; nieharmoniczny, dysonansowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysharmonijność

ogół cech charakteryzujących się brakiem wewnętrznej spójności, zgodności; konfliktowość, rozbieżność, niespójność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysharmonijny

pozbawiony harmonii, wykazujący brak wewnętrznej spójności, zgodności; nieharmonijny, rozbieżny, skłócony, niespójny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-06-29]

dyshonor

1. utrata honoru, niesława;
2. zniewaga, obelga

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. ujma dla honoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. honor mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afront, despekt, dotknięcie, dyzgust, epitet, hańba, niesława, obelga, obraza, plama, policzek, poniżenie, ubliżenie, uchybienie, ujma, wstyd, zhańbienie, zmaza, zniewaga, znieważenie; starop. zelżywość

Wiktionary

dysjunkcja

1. w logice: zdanie złożone z dwóch zdań połączonych spójnikiem "albo", prawdziwe pod warunkiem, że zachodzi najwyżej jedna z dwóch wskazanych w nich możliwości; zaprzeczenie koniunkcji; niewspółzachodzenie;
2. rozdzielenie, przerwa między częściami całości, np. obszarami występowania jakichś gatunków roślin lub zwierząt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dysk

1. krążek używany w sporcie do rzutów w dal; nazwa tej konkurencji;
2. chrząstka międzykręgowa;
3. element konstrukcyjny w kształcie okrągłej tarczy;
4. nośnik pamięci komputerowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

(1.2) każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)

(1.3) inform. każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)

(1.4) płyta kompaktowa

(1.5) anat. część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;

Wiktionary

- dysk – okrągły płaski przedmiot używany w sporcie od starożytności, zobacz: rzut dyskiem

- dysk – w okresie antycznym wizerunek Słońca, zobacz też: Aton

- dysk Airy’ego – optyka

- dysk (krążek międzykręgowy) – część kręgosłupa

- dysk akrecyjny – astronomia

- dysk protoplanetarny – astronomia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawodnik wzbudził podziw publiczności wrzucając dysk w trybuny.

(1.2) – Jak nazywają się te dyski na kołach samochodu? - Felgi.

(1.3) Kupiłem nowe dyski.

(1.4) Włóż dysk do odtwarzacza.

(1.5) Dziadkowi znów wypadł dysk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsk, AS: dysk

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. dyskobol

(1.2) rzecz. dyskografia

(1.3) rzecz. dyskietka; przym. dyskowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) talerz, płyta

(1.3) dyskietka

(1.4) dysk optyczny, płyta, CD

Wiktionary

dyska

1. środowiskowa nazwa np. karty o dziesięciu oczkach, monety dziesięciogroszowej; dyszka;
2. w gwarze młodzieżowej: dyskoteka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

dyskalceata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. daw. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po dyskalceatach słuch zaginął.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, alkantaryn, amadeita

Wiktionary

dyskalkulia

zaburzenie umiejętności liczenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie umiejętności matematycznych;

Wiktionary

Dyskalkulia rozwojowa – zaburzenie zdolności wykonywania działań arytmetycznych. Uznaje się, że jest to specyficzne zaburzenie rozwojowe o podłożu środowiskowym lub genetycznym.

Dawniej dyskalkulią określano również podobne objawy wynikające z organicznego uszkodzenia mózgu, obecnie diagnozą określającą taki stan jest akalkulia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Problem dyskalkulii nie dotyczy jedynie dzieci i młodzieży szkolnej, schorzenie to utrudnia życie na każdym etapie, utrudnia np. poruszanie się po mieście, ponieważ dyskalkulicy mają trudność w rozpoznawaniu numerów autobusów. (za [http://www.eduskrypt.pl/dyskalkulia_to_problem_spoleczny-info-4438.html eduskrypt.pl])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskalˈkulʲja, AS: dyskalkulʹi ̯a

Wiktionary

dyskalkulik

osoba z zaburzeniami umiejętności liczenia

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

dyskant

dawniej: dyszkant

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-07-17]

dyskantysta

osoba obdarzona wysokim głosem chłopięcym i śpiewająca takim głosem; dyszkant, dyszkancista

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-07-17]

dyskdżokej

osoba prowadząca program muz. w radiu, telewizji, klubie muz. itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką; didżej; disc jockey

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. prezenter muzyczny w dyskotece

Wiktionary

DJ (ang. Disc Jockey) – osoba zajmująca się dobieraniem oraz odtwarzaniem i miksowaniem muzyki na żywo. DJ najczęściej stara się stworzyć płynność muzyczną w swoim występie, łącząc ze sobą różne utwory muzyczne, dodając efekty dźwiękowe, sample, utwory typu a capella. DJ-e turntabliści posługują się także skreczem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lubię tego dyskdżokeja, bo puszcza fajną muzę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. disc jockey m., didżej mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) disc jockey, didżej, DJ

Wiktionary

dyskeratoza

nieprawidłowe, przedwczesne lub niezupełne rogowacenie warstwy powierzchniowej naskórka, występujące w niektórych chorobach skóry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskietka

wymienny dysk magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zapis i odczyt danych; dysk elastyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

Wiktionary

Dyskietka, inaczej dysk miękki (ang. floppy disk) – dysk wymienny, przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt, jak i zapis danych. Nośnikiem danych jest wirujący krążek z wytrzymałego tworzywa sztucznego (najczęściej mylaru – politereftalanu etylenu w postaci cienkiej folii) pokryty warstwą magnetyczną. Średnica krążka oraz ilość możliwych do zapisania danych stanowią podstawowe parametry dyskietki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zamiast dyskietki lepiej użyj pamięci USB.

(1.1) Przeczytać taką dyskietkę może tylko bardzo archaiczny komputer.

(1.1) Wymieniłam dwadzieścia dyskietek na jedną płytę kompaktową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsʲˈcɛtka, AS: dysʹḱetka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyskietkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dysk elastyczny, dysk miękki

Wiktionary

dyskineza

w medycynie: mimowolne, nieskoordynowane skurcze mięśni, powodujące szybkie ruchy kończyn, mięśni twarzy, języka itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskman

rzadko: przenośny odtwarzacz płyt kompaktowych; discman

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

dysko

disco, disko;
1. dyskoteka;
2. muzyka dyskotekowa;
3. lokal, w którym tańczy się przy muzyce dyskotekowej;
4. dyskotekowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskobol

lekkoatleta rzucający dyskiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyskobol – rzeźba Myrona, wykonana w V w. p.n.e., przedstawiająca atletę rzucającego dyskiem.

Rzeźbiarz stworzył ją najprawdopodobniej we wczesnym okresie swojej twórczości. Uwzględnił w niej grecki kanon piękna. Postać jest wyidealizowana, ciało przedstawione w pełnej syntezie. Autor ukazał ruch i wewnętrzny dynamizm postaci w sposób zrównoważony i opanowany. Sportowiec jest ukazany tuż przed wyrzuceniem dysku (stąd nazwa „dyskobol”). Ramiona są ułożone w taki sposób, że wydaje się jakby tworzyły część okręgu. Głowa pochylona ku przodowi akcentuje oś symetrii ciała przebiegającą równolegle do lewej nogi zgiętej w kolanie, dotykającej dużym palcem ziemi. Jego ciało wydaje się przez to proporcjonalne. Rzeźbiarz uwidocznił także większość mięśni. Wydaje się jakby atleta został ujęty w momencie spoczynku między dwiema czynnościami, odchyleniem dysku do tyłu, a wyrzuceniem go. Jednocześnie brak emocji na twarzy przedstawianej postaci sugeruje ogromne skupienie. Postać ukazana jest w pełni realistycznie, oddaje naturalny ruch.

Wikipedia

dyskobolka

lekkoatletka rzucająca dyskiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskofon

urządzenie na płyty kompaktowe, w których płyta zapisana cyfrowo odczytywana jest za pomocą wiązki lasera; laserofon, gramofon cyfrowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskografia

spis płyt nagranych przez jakiegoś muzyka lub zespół muzyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskoman

człowiek, który lubi chodzić na dyskoteki; dyskomuł

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

dyskomanka

kobieta, która lubi chodzić na dyskoteki

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

dyskomforcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyskomfort

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dyskomfort, lecz tylko mały dyskomforcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskomfort m.

Wiktionary

dyskomfort

poczucie niedogodności, złego samopoczucia, braku zadowolenia z czegoś; frustracja, żal, gorycz, nieukontentowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uczucie braku zaspokojenia wygody, komfortu

(1.2) złe samopoczucie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zmiana czasu nie zagraża zdrowiu, chociaż u części ludzi powoduje uczucie dyskomfortu.

(1.2) Wciąż odczuwasz dyskomfort w żołądku?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskomforcik mrz., komfort mrz.

przym. niekomfortowy

Wiktionary

dyskomfortowy

taki, który wywołuje dyskomfort, czyli poczucie niedogodności, złego samopoczucia, braku zadowolenia z czegoś; niekomfortowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dyskomuł

1. stały bywalec dyskotek; dyskoman;
2. człowiek słuchający muzyki disco (rzadziej disco polo)

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [koalar, 2007-11-07]

dyskoncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyskont

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dyskont, lecz tylko mały dyskoncik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskont m.

Wiktionary

dyskont

1. różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskonto
2. sklep samoobsługowy mający w ofercie wybrane produkty po dużo niższych cenach niż inne sklepy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;

Wiktionary

Dyskont (ang. discount – obniżka ceny, rabat) – sklep sprzedający towar w ograniczonym asortymencie i w obniżonych cenach. Główną strategią dyskontów jest przyciąganie klientów obecnością towarów o niskich cenach i agresywną polityką promocyjną skierowaną przede wszystkim na niskie ceny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dyskoncik mrz.

Wiktionary

dyskonter

w bankowości: osoba przeprowadzająca operacje dyskontowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskonto

różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskont

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bank. operacja zakupu przez bank weksli lub papierów wartościowych przed terminem ich płatności za niższą stawkę

Wiktionary

- dyskonto rzeczywiste proste – odwrotność procentu prostego

- dyskonto rzeczywiste składane – odwrotność procentu składanego

- dyskonto handlowe – metoda oprocentowania wkładu pieniężnego, stosowana w rachunku weksli i bonów skarbowych

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dyskontowanie n., zdyskontowanie n.

Wiktionary

dyskontować

1. wykorzystywać jakiś fakt lub jakieś okoliczności dla siebie pomyślne;
2. porównywać wartości pieniężne w różnych okresach;
3. realizować weksel lub inne papiery wartościowe przed terminem ich płatności, z odliczeniem dyskonta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyskontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyskontować.

Wiktionary

- dyskonto rzeczywiste proste – odwrotność procentu prostego

- dyskonto rzeczywiste składane – odwrotność procentu składanego

- dyskonto handlowe – metoda oprocentowania wkładu pieniężnego, stosowana w rachunku weksli i bonów skarbowych

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zdyskontowanie n., dyskonto n.

czas. dyskontować ndk., zdyskontować dk.

przym. dyskontowy

Wiktionary

dyskontowy

związany z dyskontem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskontynuacja

zaprzestanie kontynuowania czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Zasada dyskontynuacji – zwyczajowa zasada, zgodnie z którą parlament, który kończy swoją kadencję, zamyka wszystkie sprawy, nad którymi pracował (niezależnie od tego, na jakim etapie się znajdują) i nie przekazuje ich nowemu parlamentowi.Wyjątki od tej zasady dotyczą:

- projektów ustaw z inicjatywy obywatelskiej

- sprawozdań sejmowej komisji śledczej

- postępowań w sprawie odpowiedzialności konstytucyjnej

- postępowań w Komisji do Spraw Unii Europejskiej

- postępowań w sprawach petycji,

- wniosków o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posłów i senatorów

Wikipedia

dyskopatia

uszkodzenie dysku międzykręgowego w chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskopiłka

zabawka zmieniająca się z dysku w piłkę w czasie lotu

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-16]

dyskordancja

zaburzenie we wzajemnym układzie warstw skalnych spowodowane ruchami tektonicznymi lub erozją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskoteka

1. płytoteka
2. zabawa dla młodzieży

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce

(1.2) lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

(1.3) przest. płytoteka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdybyś dbał o zdrowie, to nie leżałbyś w domu, a bawiłbyś się z dziewczętami na dyskotece.

(1.2) Idziemy z nimi do dyskoteki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔˈtɛka, AS: dyskoteka

Wiktionary

Powiązane:

przym. dyskotekowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środ. wstrząsy

(1.3) płytoteka

Wiktionary

dyskotekować

potocznie: często chodzić na dyskoteki

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: joint) [tevex, 2019-12-16]

dyskotekowicz

potocznie: uczestnik lub wielbiciel dyskotek

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-07]

dyskotekowy

1. związany z dyskoteką;
2. potocznie: rozrywkowy, zabawowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) związany z dyskoteką, dotyczący dyskoteki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na scenie prezentowały się zespoły folklorystyczne, tańca dyskotekowego.

(1.1) Dziewczęta prezentowały się w strojach wieczorowych i dyskotekowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskɔtɛˈkɔvɨ, AS: dyskotekovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskoteka ż.

Wiktionary

dyskowaty

przypominający dysk

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: neopilina) [koalar, 2007-11-08]

dyskowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych; paletka

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-10-16]

Wikipedia

dyskowy

związany z dyskiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) związany z dyskiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysk m.

Wiktionary

dyskrazyt

minerał srebrzystobiały lub kremowy, antymonek srebra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy antymonków, antymonek srebra, srebrzystobiały, metaliczny minerał;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. dyskrazytowy

Wiktionary

dyskrecja

1. niewtrącanie się w sprawy innych; takt; delikatność;
2. dochowanie tajemnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność zachowywania tajemnic

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wstępie mojego listu proszę o dyskrecję, bo sprawa jest osobistej natury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskretność ż.

przym. dyskretny

przysł. dyskretnie

Wiktionary

dyskrecjonalny

1. poufny, dyskretny;
2. pozostawiony do decyzji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskredyt

dawniej: utrata zaufania, niełaska

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2011-08-10]

dyskredytacja

utrata wiarygodności, podważenie autorytetu; kompromitacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ośmieszenie kogoś, podważenie jego autorytetu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskredytowanie n., zdyskredytowanie n.

czas. dyskredytować ndk. zdyskredytować dk.

Wiktionary

dyskredytować

przedstawiać w złym świetle, podważać autorytet, kompromitować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyskrepancja

rozbieżność, sprzeczność, niezgodność

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-13]

dyskretka

1. małe lusterko do pozwalające na dyskretne szminkowanie ust;
2. mała firanka sięgająca zwykle do połowy szyby; zazdrostka;
3. dawniej: starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości; przyzwoitka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskretnie

przysłówek

(1.1) w sposób dyskretny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskretność ż., dyskrecja ż.

przym. dyskretny

Wiktionary

dyskretniej

stopień wyższy od przysłówka: dyskretnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

dyskretniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dyskretny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskretnik

damskie etui na podpaski, wkładki, tampony itp.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: metkowy) [tevex, 2019-09-11]

dyskretność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyskretne; cecha tych, którzy są dyskretni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskrecja ż.

przym. dyskretny

przysł. dyskretnie

Wiktionary

dyskretny

1. dochowujący tajemnicy, niewtrącający się do cudzych spraw; taktowny;
2. mający pozostać tajemnicą;
3. nierzucający się w oczy, ledwo zauważalny; delikatny, cichy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) zachowujący tajemnice i taktowny

(1.2) taki, który nie rzuca się w oczy

(1.3) mat. przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ania jest wspaniałą przyjaciółką, dyskretną i lojalną.

(1.2) Ja bym tu dał jakiś dyskretny akcent kolorystyczny.

(1.3) Widmo operatora jest zdegenerowane i dyskretne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkrɛtnɨ, AS: dyskretny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskrecja, dyskretność, dyskretyzacja, dyskretyzator

przysł. dyskretnie

Wiktionary

dyskretyzacja

1. w matematyce, statystyce: przejście ze zmiennych ciągłych do zmiennych dyskretnych, zwykle w celu dalszej ich obróbki metodami numerycznymi;
2. w telekomunikacji: przekształcanie sygnałów ciągłych w impulsy w procesie przechodzenia z formy analogowej do cyfrowej; kwantyzacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyskretyzator

urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; digitizer, digitalizator, dygitalizator, dygitalizer, konwertor analogowo-cyfrowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dyskryminacja

ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prawo zabrania dyskryminacji z powodu rasy, czy religii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnats̑ʲja, AS: dyskrỹmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

czas. dyskryminować ndk.

przym. dyskryminacyjny

Wiktionary

dyskryminacyjny

związany z dyskryminacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskryminator

w telekomunikacji: układ elektroniczny w odbiorniku, w którym sygnał o modulowanej w fazie lub częstotliwości (PM lub FM) przekształcany jest w sygnał o modulowanej amplitudzie (AM)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

Wikipedia

dyskryminować

ograniczać przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Im grupa „odszczepieńców” jest mniejsza i bardziej dyskryminowana, tym poczucie solidarności jest większe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminowanie n., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

przym. dyskryminacyjny

Wiktionary

dyskryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stosowanie dyskryminacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskryminacja ż., dyskryminator m., dyskryminatorka ż.

czas. dyskryminować ndk.

przym. dyskryminacyjny

Wiktionary

dyskryminujący

ograniczać przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

Patrz:
dyskryminować

dyskurs

1. dyskusja, rozmowa, przemowa, zwłaszcza na tematy naukowe;
2. wywód przeprowadzony na zasadzie logicznego wnioskowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dyskusja, wymiana zdań

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tradycyjny empirystyczny dyskurs feministyczny koncentruje się na uciśnieniu kobiet.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyskusja

Wiktionary

dyskursik

zdrobnienie od: dyskurs

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

dyskursywizm

myślenie lub proces poznawczy oparty na ciągu logicznego wnioskowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskursywność

opieranie się na ścisłym, logicznym wnioskowaniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyskursywny

oparty na ścisłym i logicznym wywodzeniu kolejnych kroków rozumowania z etapów poprzednich; poparty argumentacją

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-03-03]

dyskusja

ustna lub pisemna wymiana poglądów, umożliwiająca wysunięcie wspólnych wniosków; polemika, dysputa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

(1.2) rozważanie wszystkich aspektów czegoś

Wiktionary

Dyskusja (od łac. discussio 'roztrząsanie') – jeden ze sposobów wymiany poglądów na określony temat, popartych argumentami, prowadzona w gronie dwóch lub więcej osób. Dyskusja może mieć formę ustną (komunikacja werbalna) lub pisemną. W wyniku dyskusji dochodzi do ścierania się różnych poglądów związanych z różnymi punktami widzenia osób prowadzących dyskusję. Określenie zbieżnego (wspólnego) stanowiska, o ile do tego dojdzie, może mieć formę kompromisu lub konsensu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dyskusja na internetowym forum szybko przerodziła się w pyskówkę.

(1.2) Po przeprowadzonej dyskusji rozwiązań otrzymanej zależności okazało się, że naukowiec powinien zwiększyć a nie zmniejszyć masę badanej substancji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkusʲja, AS: dyskusʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk.

przym. dyskusyjny

przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozmowa, debata

(1.2) analiza

Wiktionary

dyskusyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyskusyjne; cecha tych, którzy są dyskusyjni

Wiktionary

Patrz:
dyskusyjny
Powiązane:

przym. dyskusyjny

przysł. dyskusyjnie

rzecz. dyskutantka ż., dyskusja ż., dyskutant mos., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

czas. dyskutować

Wiktionary

dyskusyjny

dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji

(1.2) budzący dyskusje, spory

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po południu rozpoczynamy panel dyskusyjny w sali nr 5.

(1.2) To dyskusyjna kwestia, czy Che Guevara był bohaterem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈsɨjnɨ, AS: dyskusyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., podyskutowanie n.

czas. dyskutować ndk., podyskutować, przedyskutować

przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wątpliwy, problematyczny, sporny, nieoczywisty

Wiktionary

dyskutant

osoba uczestnicząca w dyskusji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtrąciłem swoje trzy grosze do dyskusji o filozofii, bo musiałem poprawić jednego z dyskutantów, który moim zdaniem zbyt uprościł omawiany temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈkutãnt, AS: dyskutãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fż. dyskutantka ż.

czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

przym. dyskusyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. dysputant

Wiktionary

dyskutantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uczestnicząca w dyskusji

Wiktionary

Patrz:
dyskutant
Powiązane:

rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n.

:: fm. dyskutant mos.

czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., przedyskutowywać, podyskutować dk.

przym. dyskusyjny

Wiktionary

dyskutować

prowadzić dyskusję; dysputować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) prowadzić dyskusję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tata dyskutuje o polityce ze swoimi kolegami z partii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑, AS: dyskutovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż., dyskutowanie n., przedyskutowanie n.

czas. przedyskutować dk.

przym. dyskusyjny

przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozmawiać, obradować, deliberować, rozważać, debatować

Wiktionary

dyskutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedyskutowanie n., przedyskutowywanie n., podyskutowanie n., dyskusja ż., dyskusyjność ż., dyskutant m., dyskutantka ż.

czas. dyskutować ndk., przedyskutować dk./ndk., podyskutować

przym. dyskusyjny

przysł. dyskusyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) debatowanie; książk. radzenie; przest. dysputowanie

Wiktionary

dyskw.

skrót od: dyskwalifikacja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

dyskwalifikacja

1. stwierdzenie czyjejś niezdatności do podjęcia lub kontynuowania jakiejś działalności;
2. pozbawienie zawodnika lub drużyny prawa do startu w zawodach jako kara za naruszenie przepisów; wykluczenie;
3. stwierdzenie nieprzydatności lub zmniejszonej wartości czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

czas. dyskwalifikować ndk., zdyskwalifikować dk.

Wiktionary

dyskwalifikować

1. stwierdzać brak wymaganych kwalifikacji;
2. świadczyć o braku kwalifikacji;
3. pozbawiać zawodnika lub drużyny prawa do startu w zawodach za naruszenie przepisów; wykluczać;
4. stwierdzać nieprzydatność lub zmniejszoną wartość czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyskwizycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. badanie, roztrząsanie, rozprawianie

Wiktionary

dyslalia

zaburzenie mowy polegające na złej wymowie głoski lub głosek

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ogólne określenie wad wymowy

Wiktionary

Dyslalia (gr. dys – zaburzenie, lalia – mowa) – zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej realizacji fonemów (najmniejszych elementów składowych wyrazów) według zazwyczaj ustalonych norm społecznych spowodowane wadami w ukształtowaniu lub uszkodzeniu peryferyjnych organów artykulacyjnych (takich jak wargi, zęby, język czy podniebienie) dotyczące tylko aspektu artykulacyjnego języka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨsˈlalʲja, AS: dyslalʹi ̯a

Wiktionary

dysleksja

zaburzenia w umiejętności czytania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. eduk. specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

Wiktionary

Dysleksja rozwojowa (gr. dys „nie” + lexis „wyraz, czytanie”), czyli specyficzne trudności w nauce czytania i pisania (ICD-10 F81.0 oraz w DSM V „315.0” ) – według Światowej Federacji Neurologów, definicja utworzona w 1968 r. – zaburzenie manifestujące się trudnościami w nauce czytania i pisania przy stosowaniu standardowych metod nauczania i inteligencji na poziomie co najmniej przeciętnym oraz sprzyjających warunkach społeczno-kulturowych. Dysleksja została opisana pierwszy raz na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie dysleksję rozwojową można zdiagnozować także w przypadku występowania u dziecka inteligencji niższej niż przeciętna (DSM V), o ile obniżone możliwości intelektualne nie wyjaśniają w pełni istotnych trudności w czytaniu i pisaniu, a funkcje percepcyjno-motoryczne są wyraźnie zaburzone.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przebadano go w poradni i stwierdzono, że ma dysleksję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈlɛksʲja, AS: dysleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyslektyk m., dyslektyczka ż.

przym. dyslektyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dysleksja rozwojowa, legastenia

Wiktionary

dyslektyczny

dotyczący dysleksji lub dyslektyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) psych. med. dotyczący dysleksji lub dyslektyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysleksja ż., dyslektyczka ż., dyslektyk mos.

Wiktionary

dyslektyk

osoba z ograniczoną możliwością nauki czytania, cierpiąca na dysleksję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyslokacja

1. rozmieszczenie, przemieszczenie czegoś, zwłaszcza sił zbrojnych; rozłożenie, rozlokowanie;
2. przemieszczenie warstw skalnych spowodowane ruchami skorupy ziemskiej; deformacja tektoniczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyslokacja

- dyslokacja tektoniczna – przemieszczenie mas skalnych w układzie warstw wywołane ruchami tektonicznymi skorupy ziemskiej.

- dyslokacja (krystalografia) – defekt w krysztale.

- dyslokacja wojsk – rozmieszczenie, rozlokowanie, zwłaszcza sił zbrojnych na terytorium państwa.

Wikipedia

dyslokacyjny

związany z dyslokacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyslokować

rozmieszczać, przemieszczać, zwłaszcza siły zbrojne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dysmorfia

1. nieprawidłowa budowa ciała;
2. dysmorfia mięśniowa:
a) zaburzenie psychiczne objawiające się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej; bigoreksja;
b) uzależnienie od treningu fizycznego wynikające z takiego zaburzenia

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

Wady wrodzone – odstępstwa od normy budowy anatomicznej. Dzielone są zwykle na wady duże, powodujące poważne następstwa dla zdrowia i niekiedy uniemożliwiające przeżycie urodzonego z wadą dziecka, i wady małe (małe anomalie), mające głównie znaczenie kosmetyczne. Określane są one często jako cechy dysmorficzne (dysmorfie).

Wikipedia

dysmorfofobia

chorobliwy lęk związany z przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała; BDD

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

Wiktionary

Wikipedia

dysmorfofobiczka

kobieta z obsesyjnym przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dysmorfofobik

osoba z obsesyjnym przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dysmutacja

Dysproporcjonowanie (dysmutacja) – rodzaj przemiany chemicznej, w której jedno indywiduum chemiczne (pierwiastek, jon lub związek chemiczny) ulega jednoczesnej przemianie chemicznej do dwóch różnych produktów.

Przykłady reakcji dysproporcjonowania:

- Autodysocjacja:

2H_2O → H_3O+ + OH−

2NH_3 → NH+4 + NH_2−

- Reakcja redoks:

2H_2O_2 → 2H_2O + O_2 – w której tlen z nadtlenku wodoru zmienia stopień utlenienia z −I na −II (w wodzie) i 0 (w cząsteczce tlenu);

Cl_2 + 2OH− → Cl- + ClO- + H_2O – w której chlor (Cl^0) ulega jednoczesnej redukcji do jonu chlorkowego (−I stopień utlenienia) i utlenieniu do jonu podchlorawego (I stopień utlenienia);

- wymiana ligandów:

2(R^1O)(R^2O)P(H)Se → (R^1O)2P(H)Se + (R^2O)2P(H)Se – gdzie niesymetryczny diester H-selenofosfonianowy zawierający dwie różne reszty alkoholowe przekształca się w dwa estry symetryczne;

2(RO)2P(H)O → (RO)3P + RO-P(H)(OH)O – gdzie diester H-fosfonianowy przekształca się w triester i monoester.

Wikipedia

dysocjacja

1. rozpad cząsteczki związku chemicznego lub pierwiastka na cząsteczki prostsze, atomy lub jony;
2. zaburzenie osobowości objawiające się czasowym wyłączeniem się pewnych czynności psychicznych spod świadomej kontroli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dysocjacyjny

związany z dysocjacją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dysocjować

o związkach chemicznych i pierwiastkach: rozpadać (rozpaść) się na cząsteczki prostsze, wolne atomy lub jony

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-09-13]

dysolucja

rzadziej: rozpad, rozwiązanie, rozprzężenie (czegoś)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysonanowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dysonanowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysonanowy

przysł. dysonanowo

Wiktionary

dysonans

1. w literaturze: rodzaj rymu niedokładnego;
2. brak współbrzmienia dźwięków w utworze muzycznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przen. brak zgodności, rozbieżność

(1.2) muz. dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te samochody dzieli spory dysonans.

(1.2) Sekunda i septyma są dysonansami znajdującymi się w obrębie oktawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɔ̃nãw̃s, AS: dysõnãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysonansik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozbieżność, dysharmonia, sprzeczność, niezgodność, różnica

Wiktionary

dysonansik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dysonans

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dysonans, lecz tylko mały dysonansik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysonans m.

Wiktionary

dysonansowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dysonansowe

Wiktionary

Patrz:
dysonansowy
Powiązane:

przym. dysonansowy

Wiktionary

dysonansowy

w muzyce: taki, który narusza zasady harmonii, czyli współbrzmienia dźwięków muzycznych; nieharmoniczny, dysharmoniczny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dysonować

brzmieć nieharmonicznie, tworzyć dysonanse

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-05]

dysortografia

zaburzenia w umiejętności poprawnego pisania ortograficznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

Wikipedia

dysortografik

osoba niebędąca w stanie przyswoić zasad ortografii

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

dysosmia

zaburzenie węchu

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-01-02]

Zaburzenia węchu (dysosmia) – upośledzenie lub zmiana odczuwania wrażeń węchowych.

Za odczuwanie bodźców węchowych odpowiedzialne są następujące struktury (tworzące drogę węchową):

- pole węchowe – obszar o wielkości około 2,5 cm znajdujący się w błonie śluzowej przedniej części przegrody nosa.

- dwubiegunowe komórki węchowe, których jedne wypustki znajdują się w polu węchowym, natomiast drugie przechodzą przez blaszkę sitową do opuszki węchowej tworząc tzw. ‘nici węchowe’

- nici węchowe wnikają do tzw. opuszki węchowej i oplatają komórki mitralne tworząc kłębuszki węchowe odpowiadające za proces integracji informacji węchowej.

- pasmami węchowymi odchodzącymi od kłębuszków węchowych informacje kierują się do ośrodków CUN o różnym rozwoju filogenetycznym, między innymi do wzgórza, układu limbicznego oraz obszaru węchowego kory mózgowej, zlokalizowany od haka skroniowego po środkową część powierzchni płata czołowego.

Wikipedia

dyspalatalizacja

w językoznawstwie: zanik palatalnej (miękkiej) wymowy głosek, zwłaszcza spółgłosek (np. mazowieckie "lypa" zamiast "lipa"); depalatalizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zob. depalatalizacja.

Wiktionary

dyspanseryjny

dotyczący masowych form opieki sanitarno-medycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący masowej profilaktyki i opieki sanitarnej i medycznej

Wiktionary

dyspareunia

stan chorobowy o różnej etiologii, w którym występują bolesne stosunki płciowe uniemożliwiające osiągnięcie satysfakcji seksualnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. seks. dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (…) rozróżnia dyspareunię organiczną i nieorganiczną (…).

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dyspareunia

* baskijski: (1.1) dispareunia

* chorwacki: (1.1) dispareunija ż.

* francuski: (1.1) dyspareunie ż.

* hiszpański: (1.1) dispareunia ż.

* kataloński: (1.1) disparèunia ż.

* niemiecki: (1.1) Dyspareunie ż.

* portugalski: (1.1) dispareunia ż.

* słowacki: (1.1) dyspareunia ż.

* słoweński: (1.1) dispareunija ż.

* włoski: (1.1) dispareunia ż.

źródła.

== dyspareunia (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|dɪspəˈɹuːnɪə.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. dyspareunia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dysparytet

w ekonomii: nierówność dwóch parametrów, np. poziomu dochodów, stóp procentowych, niekorzystna dla jednej ze stron; brak pożądanej lub oczekiwanej proporcji, parytetu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dyspasza

rozliczanie strat i kosztów wzajemnych, między zainteresowanymi stronami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspaszer

rzeczoznawca oceniający straty poniesione podczas awarii statku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspeczer

osoba zatrudniona na stanowisku pracownika odpowiedzialnego za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspozytor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspeczerka

kobieta zatrudniona na stanowisku pracowniczki odpowiedzialnej za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspozytorka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-22]

dyspensa

1. jednorazowe zwolnienie od obowiązku przestrzegania przepisów kościelnych, wydane przez władze kościelne;
2. żartobliwie: zwolnienie od jakichś obowiązków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

Wiktionary

Dyspensa (łac. dispensatio) – w Kościele rzymskokatolickim zwolnienie od obowiązujących przepisów prawa kościelnego w przypadkach szczególnych.

Dyspensy może udzielić papież każdemu ochrzczonemu od wszystkich ustaw kościelnych lub biskupi ordynariusze, lecz jedynie od prawa diecezjalnego i wyłącznie członkom diecezji. Dyspensa może być też udzielona przez przełożonych zakonnych, choć tylko od ustaw zakonnych i jedynie swym podwładnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Papież nieoczekiwanie nie udzielił dyspens zbuntowanym siostrom zakonnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈpɛ̃w̃sa, AS: dyspẽũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

czas. dyspensować

Wiktionary

dyspensacja

dawniej: dyspensa

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz [koalar, 2007-11-13]

dyspenser

1. urządzenie do rozwijania i odcinania taśmy;
2. urządzenie dozujące; dozownik, dozownica, dawkownik;
3. urządzenie do wydawania czegoś; automat, podajnik;
4. dyspenser kasjerski - urządzenie do wspomagania pracy kasjerów; automat kasjerski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

dyspensować

udzielać dyspensy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyspepsja

zaburzenia w trawieniu, niestrawność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyspepsja (gr. przedr. δυσ- dys- „źle, z trudem”, πέπτειν peptein „trawić”; łac. dyspepsia), pot. niestrawność – występowanie w nadbrzuszu przewlekłego lub nawracającego bólu, który trwa przynajmniej przez 4 tygodnie. Ta definicja została przyjęta w 1999 roku w Rzymie i nosi nazwę kryteriów rzymskich II. Poprzednia definicja, według tak zwanych kryteriów rzymskich I, mówiła o występowaniu bólu w nadbrzuszu w linii pośrodkowej ciała, którym towarzyszy uczucie pełności w nadbrzuszu, wczesne wrażenie sytości, wzdęcia i/lub nudności, nie brała ona jednak pod uwagę długości trwania objawów.

Wikipedia

dysperbit

substancja zabezpieczająca powierzchnię przed działaniem wody

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: suchawy) [tevex, 2019-09-24]

dyspergator

substancja ułatwiająca rozdrobnienie cząsteczek ciała stałego w cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspergować

rozdrabniać większe cząstki danej substancji na mniejsze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyspersja

1. rozszczepienie światła, rozkład na barwy składowe;
2. rozsiew; rozproszenie; zróżnicowanie; zmienność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dyspersyjny

1. związany z rozszczepieniem się światła;
2. dotyczący rozproszenia substancji w roztworach koloidalnych; rozproszony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspinksja

niemożność rysowania wynikająca z dysfunkcji rąk, wzroku lub zaburzenia koordynacji zmysłowo-ruchowej

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

dysplastyk

w psychologii: człowiek o nieharmonijnej budowie ciała, odznaczający się egocentryzmem, introwersją i skłonnością do krańcowych uczuć; typ dysplastyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysplazja

nieprawidłowe ukształtowanie się tkanki, narządu lub organizmu w wyniku zaburzeń dotyczących zmiany kształtu i wielkości komórek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

Wiktionary

Wikipedia

dysponenda

1. lista książek, broszur w magazynie;
2. niesprzedane książki otrzymane w komis do rozporządzenia tego, który je dostarczył

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysponent

osoba lub instytucja dysponująca, zarządzająca czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysponować

1. rozporządzać czymś; mieć coś do dyspozycji;
2. wydawać polecenia komuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik przechodni

(1.1) mieć możliwość użycia czegoś

(1.2) wydawać polecenie wykonania lub dostarczenia czegoś

(1.3) rel. (w Kościele katolickim) udzielić ostatnich sakramentów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz hotel dysponuje pokojami jedno-, dwu- i trzyosobowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑, AS: dyspõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysponowanie n., dyspozycja, dysponent

czas. zadysponować, rozdysponować

przym. dyspozycyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozporządzać, mieć do dyspozycji

(1.2) zarządzać

Wiktionary

dysponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dysponować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: dyspõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. dysponować

Wiktionary

dysponowany

będący w dobrej formie psychicznej lub fizycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspozycja

1. rozporządzenie, zarządzenie wydane komuś; polecenie;
2. czyjaś forma fizyczna lub psychiczna;
3. wrodzona skłonność lub talent do czegoś; predyspozycja, usposobienie;
4. układ, plan, podział czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polecenie wykonania czegoś

(1.2) forma fizyczna lub psychiczna kogo lub czego

(1.3) wrodzona skłonność lub umiejętność

(1.4) ułożony plan czegoś

Wiktionary

Powiązane:

czas. dysponować

rzecz. dysponent mos., dyspozycyjność ż., dyspozytor mos., dyspozytorka ż., dyspozytornia ż.

przym. dysponowany, dyspozycyjny, dyspozytorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nakaz, polecenie, rozkaz, rozporządzenie, zarządzenie

(1.3) predyspozycja, talent

Wiktionary

dyspozycyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dyspozycyjny; bardziej dyspozycyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

dyspozycyjność

gotowość w każdej chwili do podjęcia czynności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyspozycyjne; cecha tych, którzy są dyspozycyjni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyszli pracownicy naszej firmy muszą charakteryzować się pełną dyspozycyjnością i zapałem do pracy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyspozycja ż., dysponent m., dysponentka ż.

przym. dyspozycyjny

przysł. dyspozycyjnie

Wiktionary

dyspozycyjny

gotowy w każdej chwili do podjęcia czynności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) taki, którym można swobodnie dysponować, rozporządzalny

(1.2) o pracowniku: mogący pełnić obowiązki w dowolnym miejscu i czasie, w zależności od potrzeb pracodawcy

(1.3) taki, który ma charakter dyspozycji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) egalitaryści są zwolennikami odczytania uwarunkowanych płcią zaleceń Pawła jako skierowanych do konkretnej kultury panującej w I wieku, która uwłaczała godności różnych stanów, a także dyskryminowała kobiety uznając je za jednostki dyspozycyjne i własność męża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈts̑ɨjnɨ, AS: dyspozycyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyspozycyjność ż., dyspozycja ż.

czas. dysponować, rozdysponować

przysł. dyspozycyjnie

ims. dysponowany

Wiktionary

dyspozytor

pracownik od rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspeczer

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyspozytor (ang. scheduler), zwany czasami planistą niskopoziomowym (ang. low-level scheduler) – część systemu operacyjnego odpowiedzialna za przydzielanie czasu procesora w ramach przełączania zadań. Decyzja o tym, któremu procesowi przydzielić czas procesora jest podejmowana przez algorytm szeregowania. Do zadań dyspozytora należy m.in. przełączanie kontekstu.

Wikipedia

dyspozytorka

kobieta zatrudniona na stanowisku pracowniczki odpowiedzialnej za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspeczerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspozytornia

biuro dyspozytora; punkt dyspozycyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

Wiktionary

Dyspozytornia to pomieszczenie lub budynek wyposażone w środki łączności, monitoringu lub urządzenia sterownicze, z którego centralnie kieruje się, przykładowo:

- ruchem pojazdów, np. pociągów (zobacz: nastawnia), samochodów,

- pracą zakładu, np. kopalni, pogotowia ratunkowego,

- rozdziałem energii elektrycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyczyną wypadku było zawieszenie się komputerów w dyspozytorni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa, AS: dyspozytorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyspozycja ż.

Wiktionary

dyspozytorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dyspozytorem, dotyczący dyspozytora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyspozytor mos., dyspozycja ż.

Wiktionary

dyspozytura

miejsce wydawania dyspozycji podległym placówkom lub osobom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyspozytywny

1. w prawie: względnie wiążący, dopuszczający inne uregulowanie, pozostający do dyspozycji stron;
2. dawniej: wydający zarządzenia; dyspozycyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysproporcja

brak proporcji, równowagi, harmonijnego stosunku między przedmiotami, zjawiskami lub cechami występującymi łącznie; niewspółmierność, niesymetryczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakłócenie, brak proporcji

Wiktionary

dysproporcjonacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. jednoczesne utlenienie i redukcja różnych cząsteczek jednej substancji;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) dysmutacja

Wiktionary

dysproteinemia

w medycynie: nieprawidłowy obraz białek surowicy krwi w badaniu analitycznym

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

dysproz

pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66, metal należący do lantanowców, wykorzystywany m.in. jako dodatek stopowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma dysproz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨsprɔs, AS: dyspros

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysprozowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Dy

Wiktionary

dysprozowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący dysprozu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysproz m.

Wiktionary

dyspuciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba, która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈpuʨ̑aʃ, AS: dyspućaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m.

Wiktionary

dysputa

słowna wymiana poglądów; dyskusja, polemika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dyskusja na poważny temat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputa, AS: dysputa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputacja, dysputant, dysputator, dysputownik, dyspuciarz, dysputowanie

czas. dysputować

Wiktionary

dysputacja

dawniej: dysputa

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2010-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. roztrząsanie, spór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtats̑ʲja, AS: dysputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputa ż., dysputant m., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

Wiktionary

dysputant

przestarzałe: uczestnik dysputy; dyskutant

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈputãnt, AS: dysputãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputator m., dysputownik m., dyspuciarz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dysputownik

Wiktionary

dysputator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtatɔr, AS: dysputator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputa, dysputant, dysputacja, dysputownik, dyspuciarz

Wiktionary

dysputować

przestarzałe: prowadzić dysputę; dyskutować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dysputownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. osoba, która dysputuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨspuˈtɔvʲɲik, AS: dysputovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysputa ż., dysputacja ż., dysputant m., dysputator m., dyspuciarz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dysputant

Wiktionary

dyssomnia

bezsenność; insomnia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Dyssomnia – zaburzenia snu, charakteryzujące się nieprawidłową ilością, jakością oraz czasem jego trwania.

Do dyssomnii zalicza się pierwotną bezsenność, pierwotną nadmierną senność, narkolepsję, zaburzenia dobowe rytmu snu i czuwania oraz zaburzenia snu związane z nocną dysfunkcją oddechową.

Wikipedia

dysspermia

w medycynie: zaburzenie wydzielania lub składu nasienia

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

dyssymulować

ukrywać objawy zaburzeń psychicznych lub choroby fizycznej; dysymulować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: dysymulować) [tevex, 2019-01-24]

dyssypacja

zjawisko rozpraszania się energii w procesach fizycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyssypacja (dysypacja) energii, rozpraszanie energii – przekształcanie energii uporządkowanego ruchu makroskopowego w energię chaotycznie rozłożoną na wiele stopni swobody, najczęściej – energię ruchów termicznych cząstek.

W fizyce dyssypacja zawiera koncepcję układu dynamicznego, w którym znaczące zjawiska mechaniczne, jak fale czy oscylacje zatracają energię wraz z upływem czasu z powodu tarcia lub turbulencji. Tracona energia przekształca się np. w ciepło, przez co podnosi temperaturę układu. Takie układy noszą nazwę układów dyssypacyjnych.

Wikipedia

dystanazja

sztuczne utrzymywanie czynności serca i płuc u osoby z nieodwracalnymi uszkodzeniami mózgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dystanazja – utrzymywanie pacjenta przy życiu dzięki koniecznemu i ciągłemu zastosowaniu środków nadzwyczajnych.

Pojęcie dystanazji odnosi się do sytuacji, w którym pacjent znajduje się w tak ciężkim stanie zdrowia, że niezastosowanie leczenia doprowadziłoby do jego śmierci. Co więcej, żaden sposób postępowania terapeutycznego, który można zakwalifikować jako środek zwyczajny, również nie zapewni choremu przeżycia. Umrze on, jeśli niezastosowane zostaną nadzwyczajne środki postępowania. Jednakże środki takie w rozpatrywanej sytuacji muszą być stosowane ciągle – zastosowanie ich nie ma go wyleczyć, nie prowadzi do stanu, w którym chory nabędzie zdolności do przeżycia bez nich – przy zaprzestaniu ich stosowania chory umrze.

Wikipedia

dystancja

dawniej: dystans, oddalenie, odległość

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [koalar, 2008-01-02]

dystans

1. odległość między dwoma punktami; oddalenie w przestrzeni lub czasie;
2. określony odcinek drogi, na którym odbywa się wyścig; trasa wyścigu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

(1.2) sport. wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi

(1.3) socjol. stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dystans między dwoma wioskami wynosi kilometr.

(1.2) Dystans, na którym odbędą się wyścigi wynosi pięć kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨstãw̃s, AS: dystãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

czas. dystansować się ndk., zdystansować się dk.

przym. dystansowy, zdystansowany

przysł. z dystansu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odległość

(1.2) odległość

(1.3) rezerwa

Wiktionary

dystansik

zdrobnienie od: dystans

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: gierka) [tevex, 2019-09-29]

dystansować

1. wyprzedzać kogoś w wyścigu; prześcigać;
2. przenośnie: mieć większe osiągnięcia, robić od kogoś większe postępy;
3. dystansować się - odnosić się do kogoś lub do czegoś chłodno, z rezerwą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dystansowy

związany z dystansem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysteleologia

teoria uznająca, że w świecie panuje przypadek i chaos

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysten

cyjanit; minerał, odmiana krzemianu glinu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dystonia

zaburzenia postawy ciała, wynikające z nadmiernego napięcia mięśniowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dystonować

nieczysto śpiewać lub grać; fałszować

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-14]

dystopia

miejsce, w którym dzieje się jak najgorzej; stosunki społeczne, w których panuje zło; odwrotność utopii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. szt. utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

(1.2) wizja rzeczywistości przedstawiona w (1.1)

(1.3) med. patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Napisał dystopię, w której wykreował straszny obraz ludzkiej egzystencji.

(1.3) Dystopie jądra, a szczególnie wnętrostwo, z powodu pokrewieństwa z różnymi rodzajami nieprawidłowości płciowych, omawiane są przez wszystkich autorów oddzielnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨsˈtɔpʲja, AS: dystopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dystopijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyutopia

(1.2) antyutopia

(1.3) ektopia

Wiktionary

dystopiczny

dotyczący dystopii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-21]

dystopijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystopią, dotyczący dystopii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agbogbloshie w Ghanie prezentuje dystopijny świat wypełniony odpadkami cyfrowej cywilizacji i kopcami dogorywającego elektronicznego szrotu, po którym niczym mrówki chodzą tysiące złomiarzy w poszukiwaniu cennej miedzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystopia ż.

przym. dystopiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dystopiczny, antyutopijny

Wiktionary

dystorsja

1. skręcenie stawu;
2. wada układu optycznego objawiająca się zniekształceniami geometrycznymi obrazu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dystorsja, dystorsja pola – wada optyczna układu optycznego polegająca na różnym powiększeniu obrazu w zależności od jego odległości od osi optycznej instrumentu.

Jeżeli zmienia się ogniskową obiektywu lub okularu instrumentu, to im dalej od osi optycznej (środka obrazu), tym wyraźniej mogą powstawać zniekształcenia obrazu, co szczególnie rażące może być na brzegu pola widzenia. W zależności od kształtu zniekształcenia wyróżnia się dystorsję beczkową i poduszkową, w których prostokąt zmienia kształt w beczkę albo w poduszkę. Rzadko spotykanym rodzajem dystorsji, świadczącym o wadzie układu optycznego jest dystorsja falista.

Wikipedia

dystr.

skrót od: dystrybucja

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-01-11]

dystrakcja

przestarzale:
1. rozproszenie uwagi; nieuwaga, roztargnienie;
2. czynnik przeszkadzający w skupieniu uwagi, przyczyna roztargnienia;
3. rozrywka, przyjemność, zabawa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dystrakcyjny

związany z dystrakcją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-21]

dystrakt

przestarzale: osoba roztargniona, mająca problem ze skupieniem uwagi

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dystraktor

czynnik rozpraszający uwagę, przeszkadzający w skupieniu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dystraktywny

związany z dystrakcją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-21]

dystrepsja

stan wychudzenia niemowlęcia związany z przewlekłymi zaburzeniami odżywiania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dystres

w psychologii: wtórny lub nasilony stres

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-24]

dystrofia

zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) dystrofia mięśniowa

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zaburzenie

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. dystroficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dystrophy

* francuski: (1.1) dystrophie ż.

* hiszpański: (1.1) distrofia ż.

* irlandzki: (1.1) diostróife ż.

* japoński: (1.1) ジストロフィー (jisutorofī)

* niemiecki: (1.1) Dystrophie ż.

* nowogrecki: (1.1) δυστροφία ż.

* portugalski: (1.1) distrofia ż.

* rosyjski: (1.1) дистрофи́я ż.

* słowacki: (1.1) dystrofia ż.

* włoski: (1.1) distrofia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dystroficzny

Wiktionary

dystroficzny

1. w medycynie: cierpiący na dystrofię;
2. odnoszący się do dystrofizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący dystrofii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrofia ż.

Wiktionary

dystrofizacja

zanikanie substancji pokarmowych w naturalnym zbiorniku wodnym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

Dystrofizacja – proces zmniejszania się ilości substancji odżywczych, dostępnych dla tkanki,organizmu lub całej biocenozy. Pojęcie wywodzi się etymologicznie od:

- dys od dis – z łac. roz-, na części; z gr. źle, ciężko – przeciwieństwo, odwrotność, pozbawienie; wyłączenie; nieobecność,

- trofika, troficzny, trofia z gr. trophē – odżywianie, żywność.

Wikipedia

dystrofizm

niedobór tlenu i substancji odżywczych w naturalnym zbiorniku wodnym, prowadzący do zarastania jezior i powstawania torfowisk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dystrybuanta

funkcja określona dla danej zmiennej losowej X przyporządkowująca każdej liczbie rzeczywistej x takie prawdopodobieństwo P, dla którego X jest mniejsze lub równe x

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dystrybucja

1. rozprowadzanie towarów między zainteresowanymi osobami, podmiotami;
2. sposób rozłożenia czegoś, plan, schemat rozkładu;
3. w językoznawstwie: zbiór otoczeń, w jakich może wystąpić dany element językowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozprowadzanie, rozdzielanie

Wiktionary

- kolportaż (dystrybucja)

- dystrybucja (ekonomia)

- intensywność dystrybucji: intensywna, selektywna, wyłączna

- logistyka dystrybucji

- dystrybucja (marketing)

- kanał dystrybucji

- dystrybucja (matematyka)

- teoria dystrybucji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨstrɨˈbuts̑ʲja, AS: dystrybucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

czas. dystrybuować ndk.

przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozprowadzanie

Wiktionary

dystrybucjonizm

1. koncepcja polityczno-ekonomiczna zakładająca stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie;
2. metoda opisu języka opozycyjna do semantyki; dystrybucjonalizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dystrybucjonizm (łac. distributio 'podział' i gr. ismos 'nauka') – doktryna polityczna odrzucająca zarówno kapitalizm z monopolami, jak i cechujący się wszechwładzą państwa socjalizm, uważając je za ustroje w równym stopniu krępujące indywidualizm i ograniczające własność. Postuluje stworzenie systemu społeczno-gospodarczego opartego na upowszechnieniu drobnej własności w handlu, rzemiośle i rolnictwie.

Wikipedia

dystrybucyjny

związany z dystrybucją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystrybucją, dotyczący dystrybucji; służący do dystrybucji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

czas. dystrybuować ndk.

przym. dystrybutorski

Wiktionary

dystrybuować

rozprowadzać, rozdzielać, rozdawać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dystrybutor

osoba zajmująca się rozprowadzaniem towarów, dystrybucją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do wydzielania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto dystrybuuje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najbliższy dystrybutor paliwa jest w znacznej odległości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrybucja ż., dystrybuowanie n.

czas. dystrybuować ndk.

przym. dystrybucyjny, dystrybutorski

Wiktionary

dystrybutorka

kobieta zajmująca się rozprowadzaniem towarów, dystrybucją

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dystrybutorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystrybutorem, dotyczący dystrybutora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrybucja ż., dystrybutor mrz., dystrybuowanie n.

czas. dystrybuować ndk.

przym. dystrybucyjny

Wiktionary

dystrybutywny

1. dzielący coś, dotyczący podziału; rozdzielczy;
2. o zbiorze: będący sumą elementów jednorodnych pod pewnym względem;
3. dotyczący repartycji elementów językowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dystrybutyzm

koncepcja polityczno-ekonomiczna zakładająca stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie; dystrybucjonalizm

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

dystrykcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dystrykt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie dystrykt, lecz tylko mały dystrykcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrykt m.

Wiktionary

dystrykt

okręg administracyjny, wyborczy lub sądowy w niektórych krajach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. nazwa okręgu administracyjnego bądź sądowego w kraju lub mieście

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨstrɨkt, AS: dystrykt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrykcik mrz.

przym. dystryktowy

Wiktionary

dystryktowy

związany z dystryktem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystryktem, dotyczący dystryktu; będący głównym ośrodkiem dystryktu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystrykt mrz.

Wiktionary

dystych

1. utwór lub strofa złożone z dwóch wersów; dwuwiersz;
2. klasyczna strofa dwuwierszowa złożona z heksametru i pentametru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dystych (gr. dístichon), także dwuwiersz – strofa dwuwersowa, o rymach parzystych (aa bb). Najmniejsza istniejąca strofa poetycka. Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści.

Wikipedia

dystylacja

dawniej: destylacja

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

dystylarnia

dawniej: destylarnia

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

dystylator

przestarzałe: destylator

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dystylować

dawniej: destylować

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

dystymia

przewlekłe zaburzenie psychiczne, któremu towarzyszą stany obniżonego nastroju i aktywności nieosiągających poziomu depresji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;

Wiktionary

Dystymia (z greki: δυσθυμία „zły stan umysłu”), depresja nerwicowa, depresyjne zaburzenie osobowości, przewlekła depresja z lękiem – typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej. Szacuje się, że około 2–5% populacji ogólnej wykazuje objawy dystymiczne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. dystymiczny

Wiktionary

dystymiczny

dotyczący dystymii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

przymiotnik

(1.1) psych. związany z dystymią, dotyczący dystymii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dystymia ż.

Wiktionary

dystymik

w medycynie: osoba, u której występują nienasilone stany obniżonego nastroju i obniżona aktywność

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2014-07-06]

Dystymia (z greki: δυσθυμία „zły stan umysłu”), depresja nerwicowa, depresyjne zaburzenie osobowości, przewlekła depresja z lękiem – typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej. Szacuje się, że około 2–5% populacji ogólnej wykazuje objawy dystymiczne.

Wikipedia

dystyngować

dawniej: odróżnić, odróżniać coś od czegoś; wyróżnić, wyróżniać coś lub kogoś spośród innych; dystyngwować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-08-07]

dystyngowańszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: dystyngowany; bardziej dystyngowany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

dystyngowany

wytworny, elegancki, szlachecki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: posągowo) [tevex, 2019-10-01]

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się wytwornością, elegancją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na przyjęciu było wielu dystyngowanych lordów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨstɨ̃ŋɡɔˈvãnɨ, AS: dystỹŋgovãny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wytworny, szlachetny, elegancki

Wiktionary

dystyngwować

dawniej: odróżnić, odróżniać coś od czegoś; wyróżnić, wyróżniać coś lub kogoś spośród innych; dystyngować

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [tevex, 2010-05-12]

dystynkcja

1. dobre maniery, elegancja, wytworność;
2. dawniej: wyróżnienie kogoś, nadanie godności lub stanowiska;
3. cecha odróżniająca dystynktywne cechy fonologiczne w gramatyce;
4. tylko w l.mn., w wojskowości: oznaczenia stopnia i rodzaju broni na mundurze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dystynkcje

odznaki wskazujące na rangę (wojskową, zawodową itp.) jej posiadacza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dystynkcyjny

związany z dystynkcją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dystynktorium

dawniej: przedmiot, odznaka piastowanej godności, np. buława marszałkowska

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-18]

Dystynktorium (krzyż kanonicki, order kanonicki) – odznaka o formie orderowej, przyznawana kanonikom należącym do kapituły przy katedrze, nadawana od XVIII wieku.

Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa distinctorium („znak odznaczania się”). Noszone na piersiach na łańcuchach lub wstęgach czerwonych lub błękitnych, zwykle miały postać krzyża (w różnych odmianach), na którym umieszczano herb lub wizerunek patrona kapituły.

Wikipedia

dystynktywny

1. odróżniający, wyróżniający; diakrytyczny;
2. w językoznawstwie: różnicujący elementy języka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-07]

dysuria

utrudnione oddawanie moczu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. bolesne oddawanie moczu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dyzuria

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dysuria

* baskijski: (1.1) disuria

* chorwacki: (1.1) dizurija ż.

* czeski: (1.1) dysurie ż.

* francuski: (1.1) dysurie ż.

* hiszpański: (1.1) disuria ż.

* japoński: (1.1) furi|排尿障害|はいにょうしょうがい.

* kataloński: (1.1) disúria ż.

* macedoński: (1.1) дисурија ż.

* portugalski: (1.1) disúria ż.

* serbski: (1.1) дизурија ż.

* słowacki: (1.1) dyzúria ż.

* ukraiński: (1.1) дизурія ż.

* uzbecki: (1.1) dizuriya

* włoski: (1.1) disuria

źródła.

== dysuria (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. dysuria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyzuria

Wiktionary

dysydencja

dysydenctwo;
1. sprzeciw wobec panującego systemu politycznego;
2. wyznawanie poglądów innych od obowiązujących w danej wspólnocie religijnej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

dysydencki

odnoszący się do dysydenta, właściwy dysydentom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z dysydentem, dotyczący dysydenta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysydent mos.

Wiktionary

dysydenctwo

dysydencja;
1. sprzeciw wobec panującego systemu politycznego;
2. wyznawanie poglądów innych od obowiązujących w danej wspólnocie religijnej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

dysydent

1. osoba przeciwstawiająca się panującej ideologii;
2. dawniej: wyznawca innej religii chrześcijańskiej niż katolicka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

(1.2) osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

(1.3) hist. rel. odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widząc skutki dokonywanych prób odmówił dalszych badań stając się dysydentem. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈsɨdɛ̃nt, AS: dysydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. dysydencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opozycjonista

(1.2) nonkonformista

(1.3) innowierca

Wiktionary

dysydentyzm

ruch, którego istotą jest działalność opozycyjna, sprzeciw wobec panującego systemu politycznego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: nonkonformizm) [koalar, 2007-12-13]

dysymilacja

1. proces zachodzący w organizmie, polegający na rozkładzie związków organ. i wydaleniu powstałych produktów poza organizm
2. zjawisko fonetyczne, w którym jeden z dwóch takich samych fonemów ulega zmianie; rozpodobnienie; odpodobnienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dysymilacja (łac. dissimilis „niepodobny”), odpodobnienie, rozpodobnienie – proces fonetyczny, w wyniku którego wytwarzają się lub powiększają różnice pomiędzy głoskami w obrębie jakiegoś odcinka wypowiedzi, a więc głoski te stają się mniej podobne do siebie.

Wikipedia

dysymilacyjny

związany z dysymilacją, powstały wskutek dysymilacji; dysymilatywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysymilatywny

związany z dysymilacją, powstały wskutek dysymilacji; dysymilacyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dysymulacja

zatajenie czegoś, np. pewnych faktów z życia, choroby, kalectwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zatajenie, np. choroby, kalectwa

Wiktionary

Dyssymulacja lub dysymulacja (łac. dissimulatio – udawanie) – pojęcie medyczne będące przeciwieństwem symulacji. W psychologii klinicznej jest to postawa wobec testu psychologicznego przejawiająca się w próbie dostosowania do obowiązujących norm społecznych i ukrycia rzeczywistych bądź wymyślonych zaburzeń.

Wikipedia

dysymulować

1. ukrywać objawy zaburzeń psychicznych lub choroby fizycznej; dyssymulować;
2. dawniej: zatajać, ukrywać coś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

dysza

1. odcinek przewodu o zmiennym przekroju poprzecznym, zapewniającym przemianę energii wewnętrznej przepływającego płynu w energię kinetyczną
2. otwór wylotowy rury przeprowadzającej ciecze albo gazy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

(1.2) hutn. mot. otwór wylotowy rury regulujący dopływ cieczy lub gazów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na końcu przewodu zainstalujemy dyszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃa, AS: dyša

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyszka ż.

czas. dyszeć

Wiktionary

dyszak

zestaw dyszowy do dużych pieców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszeć

1. oddychać intensywnie, głośno, z trudem;
2. dawniej: oddychać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-07-03]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) głośno i ciężko oddychać

(1.2) wydawać odgłos podobny do ciężkiego oddechu

(1.3) przen. być przepełnionym jakąś emocją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po dziesięciu minutach nieprzytomnego pędu Dzidzia zatrzymała się, ciężko dysząc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛʨ̑, AS: dyšeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyszenie n., wydyszenie n., dysza ż.

czas. wydyszeć dk.

Wiktionary

dyszek

udo baranie albo cielęce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszel

drąg przytwierdzony do przedniej części wozu konnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

Wiktionary

Dyszel jest to belka (obecnie metalowa, dawniej – drewniana) służąca do połączenia przyczepy lub maszyny rolniczej z hakiem pociągowym ciągnika, w przeszłości zaś – z przednią osią wozu konnego, żniwiarki lub kosiarki konnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃɛl, AS: dyšel

Wiktionary

dyszka

1. dysza o niewielkich rozmiarach;
2. zdrobnienie od: dycha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od dycha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To kosztowało tylko dyszkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʃka, AS: dyška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dysza ż.

Wiktionary

dyszkancista

osoba obdarzona wysokim głosem chłopięcym i śpiewająca takim głosem; dyszkant, dyskantysta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszkant

1. dawniej: najwyższy głos w chórze;
2. głos chłopięcy równy sopranowi;
3. piskliwy głos

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. osoba śpiewająca wysokim głosem chłopięcym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. wysoki głos chłopięcy;

(2.2) książk. piskliwy głos

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dyszkancista mos., dyszkantysta mos.

przym. dyszkantowy

przysł. dyszkantowo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) sopran

Wiktionary

dyszkantowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z dyszkantem, dotyczący dyszkantu; wypowiedziany dyszkantem, piskliwym głosem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyszkant m.

Wiktionary

dyszkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dyszlowe

w Polsce średniowiecznej: opłata za korzystanie z dróg, pobierana na rogatkach od przejeżdżających pojazdów

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

dyszlowy

związany z dyszlem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszolot

rodzaj statku powietrznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszownica

w hutnictwie: element zestawu dyszowego wielkiego pieca, w postaci brązowego odlewu chłodzonego wodą, w którym osadzona jest dysza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyszowy

przymiotnik od: dysza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyteista

osoba wierząca w dwóch bogów lub w Boga dwupostaciowego; diteista

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyteistyczny

dotyczący dyteizmu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

dyteizm

doktryna przyjmująca istnienie w Bogu dwóch natur i dwóch osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dytek

dytek; dawniej:
1. drobna moneta;
2. pieniądz

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-06]

dytko

Dydko, didko, ditko, dytko, dydo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, pierwotnie demon z wierzeń słowiańskich, później zdegradowany do roli straszydła.

Postać dydka wywodzi się od znanego na Rusi demona opiekuńczego domu (por. domowik), po chrystianizacji zdegradowanego do roli diabła, zwłaszcza leśnego, ostatecznie zaś do roli nocnego straszydła, którym straszono dzieci (por. bobo).

Wikipedia

dytkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dytmarów

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Dytmarów (niem. Dittersdorf, śl. Dytmarōw) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej, u podnóży Gór Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

Wikipedia

dytrochej

w starożytnej wersyfikacji: czterozgłoskowa stopa wierszowa; podwójny trochej (chorej), dichorej, dychorej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dytrych

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-30]

Wikipedia

dytyramb

1. uroczysta piesń kultowa ku czci Dionizosa;
2. pieśń pochwalna, utwór wychwalający kogoś lub coś; panegiryk;
3. pochwała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dytyrambiczny

dotyczący dytyrambu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyw.

skrót od: dywizja

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-14]

skrótowiec

(1.1) = wojsk. dywizja, dywizji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rektorem akademii został gen. dyw. Jarosław Bańko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywizja ż.

Wiktionary

dywagacja

mówienie lub pisanie nie na temat, bezładnie, rozwlekle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozwlekłe rozważanie nie na temat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bez tych dywagacji, Adolfie, do rzeczy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡats̑ʲja, AS: dyvagacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. dywagować ndk.

Wiktionary

dywagować

odstępować, odbiegać od tematu; mówić, pisać nie na temat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) rozwlekle odchodzić od tematu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urząd tymczasem myślał i myślał, rozważał, zastanawiał się, ważył za i przeciw, rekapitulował, dywagował, sortował, weryfikował i pieczętował.

(1.1) Nasz rozmówca nie chciał dywagować, co w sytuacji, gdyby okazało się, iż sprawca był tylko jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvaˈɡɔvaʨ̑, AS: dyvagovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywagowanie n., dywagacja

Wiktionary

dywagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dywagować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dywagować ndk.

Wiktionary

dywan

1. gruba tkanina ozdobna przykrywająca podłogę
2. dawniej: urząd dworski w krajach muzułmańskich
3. kolekcja utworów jednego poety w krajach muzułmańskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

(1.2) rzad. ozdobna tkanina do powieszenia na ścianach

(1.3) urząd dworski w krajach muzułmańskich

(1.4) rada doradcza sułtana w imperium osmańskim;

(1.5) liter. zbiór utworów literackich jednego lub kilku poetów (termin funkcjonuje w literaturze krajów muzułmańskich);

(1.6) gwara. (Bukowina) wersalka

Wiktionary

Dywan – tkanina dekoracyjna przeznaczona do pokrycia pewnych płaszczyzn (najczęściej podłóg, czasem także ścian).

Szacuje się, że dywany pojawiły się prawdopodobnie w Azji Centralnej między III a II tysiącleciem p.n.e. Najstarszym znanym nam dywanem jest tzw. Pazyryk. Został on odkryty przez rosyjskiego archeologa – Sergieja Rudenko – w 1949 roku. Odkrycie miało miejsce w dolinie Pazyryka na Syberii Południowej, przy granicy z Mongolią. Naukowcy wstępnie szacują datę Pazyryka na około 500 r. p.n.e., lecz biorąc pod uwagę sposób jego wykonania, domniema się, że jego tradycja może być starsza o kolejne 500 lat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wytrzep dywan, bo jest strasznie brudny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvãn, AS: dyvãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywaniarz m., dywaniarka ż.

:: zdrobn. dywanik m.

przym. dywanowy, dywaniarski

Wiktionary

dywaniarka

kobieta pracująca przy wyrobie dywanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dywaniarski

związany z produkcją dywanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dywanik

zdrobnienie od: dywan; mały dywan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dywan

(1.2) mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

(1.3) bud. górna, ścieralna warstwa drogi asfaltowej, wykonana z asfaltobetonu lub smołobetonu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) To był taki prosty dywanik, mama uszyła go z kawałków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈvãɲik, AS: dyvãńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywan m.

przym. dywanowy

Wiktionary

dywanówka

film instruktażowy z ćwiczeniami domowymi niewymagającymi specjalnych przyrządów

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dywanowy

1. związany z dywanem;
2. nalot dywanowy - zmasowane bombardowanie wyznaczonego terenu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

dywdyk

dyftyk; tyftyk;
1. dawniej: tkanina wełniana, jedwabna lub bawełniana; ubiór z tej tkaniny;
2. dawniej: jedwabna kapa na konia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dywergencja

przypisywanie pola skalarnego danemu polu wektorowemu przez operator różniczkowy; rozbieżność, źródłowość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozbieżność, różnorodność

(1.2) powstawanie rozbieżności

(1.3) mat. operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;

Wiktionary

Dywergencja (rozbieżność, źródłowość) pola wektorowego – operator różniczkowy przyporządkowujący polu wektorowemu w przestrzeni euklidesowej 3-wymiarowej pole skalarne będące formalnie iloczynem skalarnym operatora nabla z wektorem pola.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nts̑ʲja, AS: dyvergẽncʹi ̯a

Wiktionary

dywergencyjny

związany z dywergencją, powstały wskutek dywergencji; dywergentny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

dywergentny

związany z dywergencją, powstały wskutek dywergencji; dywergencyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dywersancki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dywersantem, dotyczący dywersanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywersant mos.

Wiktionary

dywersant

osoba niszcząca infrastrukturę gospodarczą lub militarną przeciwnika w celu osłabienia jego zdolności zaczepnych lub obronnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca dywersji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywersja ż.

:: fż. dywersantka

przym. dywersyjny, dywersancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sabotażysta, spiskowiec

Wiktionary

dywersantka

uczestniczka lub organizatorka akcji dywersyjnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dywersja

sabotaż;
1. działania sabotażowe lub propagandowe prowadzone na terytorium wroga w celu dezorganizacji jego działań wojennych;
2. działania zmierzające do zakłócenia życia politycznego i gospodarczego jakiegoś państwa, prowadzone w celu osiągnięcia korzyści politycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela

Wiktionary

Dywersja – niszczące działanie wojenne na zapleczu, element z arsenału walki mający na celu odwrócenie uwagi przeciwnika. Działanie z ukrycia w celu osłabienia obronności lub gospodarki nieprzyjaciela w czasie wojny czy też wrogiego państwa w czasie pokoju. Dezorganizacja sił przeciwnika, polegająca na niszczeniu lub uszkadzaniu zasobów zbrojnych wroga.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dywersant mrz.

Wiktionary

dywersyfikacja

1. zróżnicowanie lub rozszerzenie oferowanych produktów i usług w celu pełniejszego wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa;
2. dywersyfikacja portfela papierów wartościowych - zakup różnych papierów wartościowych w celu obniżenia ryzyka inwestycyjnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;

Wiktionary

Dywersyfikacja – różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej. Poprzez dywersyfikację nie tylko zmniejsza się prawdopodobieństwo straty, ale zmniejsza się również prawdopodobieństwo najwyższego zysku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲiˈkats̑ʲja, AS: dyversyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. dywersyfikować

rzecz. dywersyfikowanie

przym. dywersyfikacyjny

Wiktionary

dywersyfikacyjny

przymiotnik

(1.1) przym. od dywersyfikacja

Wiktionary

Patrz:
dywersyfikacja
Wymowa:

IPA: ˌdɨvɛrsɨfʲikaˈts̑ɨjnɨ, AS: dyversyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

czas. dywersyfikować

rzecz. dywersyfikacja, dywersyfikowanie

Wiktionary

dywersyjny

1. dotyczący dywersji - działań sabotażowych lub propagandowych prowadzonych na terytorium wroga w celu dezorganizacji jego działań wojennych;
2. dotyczący dywersji - działań zmierzających do zakłócenia życia politycznego i gospodarczego jakiegoś państwa, prowadzonych w celu osiągnięcia korzyści politycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dywetyna

tkanina będąca imitacją aksamitu; dewetyna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

Wikipedia

dywicki

przymiotnik od: Dywity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dywit, dotyczący Dywitami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dywity nmos., dywicianin m., dywicianka ż.

Wiktionary

dywidenda

zysk spółki akcyjnej wypłacany akcjonariuszom; zysk akcjonariusza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

(1.2) ekon. obowiązkowa wpłata do budżetu państwa dokonywana przez przedsiębiorstwo państwowe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zarząd spółki rekomenduje, aby nie wypłacać dywidendy, ponieważ cały zeszłoroczny zysk chce przeznaczyć na inwestycje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda, AS: dyvʹidẽnda

Wiktionary

Powiązane:

przym. dywidendowy

Wiktionary

dywidendowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z dywidendą, dotyczący dywidendy

Wiktionary

Patrz:
dywidenda
Powiązane:

rzecz. dywidenda ż.

Wiktionary

dywinacja

dawniej, ironicznie: przepowiadanie przyszłości, wróżenie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2018-03-20]

Wikipedia

dywity

wieś w Polsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-19]

Wikipedia

dywiz

znak graficzny łączący lub dzielący wyrazy; kreska, łącznik, znak przeniesienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwiska o dwóch członach równorzędnych trzeba pisać z dywizem.

(1.1) W dawnych drukach różnie oznaczano dzielenie wyrazów, ale obecny stan jest taki, że kreskę podziałową stawia się na końcu wiersza, a ponawia na początku następnego tylko wtedy, gdy wyraz złożony, zapisywany z dywizem, został podzielony w miejscu dywizu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨvʲis, AS: dyvʹis

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łącznik, kreseczka

Wiktionary

dywizja

wojskowa jednostka taktyczna złożona z kilku pułków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. jednostka taktyczna złożona z kilku pułków

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dɨˈvʲizʲja, AS: dyvʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. dywizyjny

skr. dyw.

Wiktionary

dywizjon

dyon;
1. jednostka organizacyjna i taktyczna odpowiadająca batalionowi piechoty
2. w lotnictwie: samodzielna jednostka taktyczna
3. w marynarce wojennej: jednostka taktyczna złożona z kilku okrętów wojennych jednego typu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pododdział w artylerii, lotnictwie albo marynarce wojennej

Wiktionary

Dywizjon (dawniej – nazwa skrócona dyon) – pododdział wojska, w artylerii, kawalerii, taborach – równorzędna batalionowi innych rodzajów wojsk.

1. W wojskach rakietowych i artylerii wojsk lądowych – zasadniczy pododdział ogniowy i taktyczny (np. dywizjon artylerii, składający się z dowództwa, kilku baterii dział jednego lub różnych kalibrów); dywizjony mogą być samodzielne lub wchodzić w skład oddziałów, a podczas działań – w skład grup artylerii.

2. W wojskach obrony przeciwlotniczej sił powietrznych – zasadniczy pododdział ogniowy (np. dywizjon rakietowy obrony powietrznej składa się z dowództwa, baterii radiotechnicznej, startowej, technicznej i pododdziałów zabezpieczenia); wchodzi w skład związków taktycznych.

3. W kawalerii – oddział składający się z kilku szwadronów, odpowiednik batalionu w piechocie, zazwyczaj wchodził w skład pułku kawalerii. W niektórych krajach szczebel dywizjonu został zlikwidowany i szwadrony tam podporządkowano bezpośrednio pułkom. Nazwę dywizjon stosowano też dla oddziałów pancernych czerpiących z tradycji kawaleryjskiej (np. polskie dywizjony rozpoznawcze z kampanii wrześniowej lub niemieckie dywizjony (Abteilung) czołgów ciężkich, odpowiadające batalionom).

4. W lotnictwie – pododdział taktyczny (np. dywizjon myśliwski, bombowy), składający się zwykle z dwóch lub więcej eskadr. Szczebel dywizjonów wyróżniany jest nie we wszystkich państwach. Anglojęzyczny termin squadron jest w literaturze polskiej tłumaczony zwyczajowo właśnie jako dywizjon, w rzeczywistości jednak squadron to odpowiednik eskadry.

- w lotnictwie państw Brytyjskiej Wspólnoty Narodów (RAF i inne) kilka dywizjonów tworzyło skrzydło (ang. wing);

- w lotnictwie USA (USAAF i USAF) kilka dywizjonów tworzyło grupę (ang. group).

Wikipedia

Powiązane:

przym. dywizjonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. dyon

Wiktionary

dywizjoner

przestarzale: dowódca dywizji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dywizjoner (niem. Divisionär, fr. Divisionnaire)

1. termin, używany w mowie potocznej dla oznaczenia generała dowodzącego dywizją. W Polsce był używany często w czasach wojen napoleońskich oraz Królestwa Kongresowego.

2. w Armii Cesarstwa Austriackiego oficjalna nazwa stanowiska generała dowodzącego dywizją, posiadającego stopień marszałka polnego porucznika (FML).

Wikipedia

dywizjonista

zwolennik, przedstawiciel dywizjonizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dywizjonizm

technika malarska zapoczątkowana przez impresjonistów, polegająca na malowaniu małymi, oddzielnymi plamami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dywizjonizm (fr. division = podział) – metoda malarska zapoczątkowana przez twórców impresjonizmu, rozwinięta przez neoimpresjonistów w tzw. pointylizm. Powstanie metody dywizjonizmu wiąże się z artystycznymi poszukiwaniami Claude’a Moneta.

Wikipedia

dywizjonowy

związany z dywizjonem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dywizjonem, dotyczący dywizjonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywizjon mrz.

przym. dywizyjny

Wiktionary

dywizorek

przyrząd służący do trzymania rękopisu nad kasztą podczas składania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dywizorek – przyrząd w kształcie długich, wąskich widełek, przytrzymujący kartkę z rękopisem, maszynopisem lub wydrukiem na tenaklu (podstawce, utrzymującej kartkę w pozycji dogodnej do czytania przez zecera, tj. osobę zajmującą się składem tekstu). Czasem nazwą tą obejmowano zestaw obu przyrządów, tj. tenakiel wraz z dywizorkiem.

Wikipedia

dywizyjny

przymiotnik od: dywizja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dywizją, dotyczący dywizji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdɨvʲiˈzɨjnɨ, AS: dyvʹizyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dywizja ż., dywizjon m.

przym. dywizjonowy

Wiktionary

dywulgować

dawniej: dopuścić kogoś do tajemnicy, wtajemniczyć

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2018-03-14]

dyź

zdrobnienie od: Dyzma, Dionizy (imiona męskie); Dyzio

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-30]

dyza

dawniej: dysza

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz [koalar, 2006-11-14]

dyzartria

zaburzenie mowy polegające na niewyraźnym wymawianiu głosek; dysartia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Dyzartria – termin z zakresu neurologii; jeden z typów zaburzeń mowy, wynikający z dysfunkcji aparatu wykonawczego (języka, podniebienia, gardła, krtani). Dysfunkcja może być spowodowana: uszkodzeniem mięśni, unerwiających ich nerwów czaszkowych, jąder tych nerwów, dróg korowo-jądrowych, układu pozapiramidowego.

Wikipedia

dyzażio

spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; dysażio; disagio; disaggio

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dyzenteria

epidemiczna choroba zakaźna, powodująca biegunkę, odwodnienie i zatrucie organizmu; czerwonka bakteryjna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostra choroba zakaźna jelit, zob. czerwonka.

Wiktionary

Wikipedia

dyżewski

nazwisko

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2018-06-17]

dyzgust

dysgust; dawniej:
1. niechęć, niezadowolenie z czegoś;
2. zniewaga, afront

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-08-17]

dyzio

zdrobnienie od: Dyzma, Dionizy (imiona męskie); Dyź

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-30]

Hyzio, Dyzio i Zyzio (ang. Huey, Dewey and Louie) – fikcyjne postacie stworzone przez Teda Osborne’a i Ala Taliaferro. Występują głównie w komiksach, ale także w filmach animowanych Disneya. Po raz pierwszy pojawili się w gazetowym pasku komiksowym 17 października 1937. Na ekranie zadebiutowali 15 kwietnia 1938 w filmie Donald's Nephews (Siostrzeńcy Donalda).

Wikipedia

dyzma

przenośnie: człowiek bez wykształcenia, robiący przypadkowo karierę

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek nieposiadający wykształcenia, który dzięki przypadkowi zrobił karierę, osiągnął wysoki urząd

Wiktionary

Dyzma - imię męskie pochodzenia greckiego, od gr. δυσμη (dysmai, dysme) - zachód słońca lub gwiazd, narodzony o zachodzie. Imię to przypisywane jest tradycyjnie dobremu łotrowi - ukrzyżowanemu po prawej stronie Chrystusa, złoczyńcy, który nawrócił się i zmarł skruszony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedługo wszyscy poznają się na tym dyzmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨzma, AS: dyzma

Wiktionary

dyzunia

wyznanie Kościoła wschodniogreckiego, który nie przystąpił do Unii Brzeskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyzunicki

dotyczący dyzunitów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dyzunita

w dawnej Polsce: prawosławny, który nie uznał unii brzeskiej (1596 r.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyżur

pełnienie pewnych obowiązków w wyznaczonym czasie; czas przeznaczony na ich wypełnianie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

Wiktionary

- Dyżur – pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w określonym przedziale czasu poza podstawowym czasem pracy. Przykłady: Ostry dyżur (szpital), dyżur na posterunku policji, straży pożarnej, pogotowia, dyżur na budowie, dyżur podczas przerwy (szkoła)

- Dyżurka – pomieszczenie do odbywania dyżuru

- Dyżurny – pracownik lub uczeń sprawujący dyżur, dyżurny ruchu, dyżurny ruchu peronowy, dyżurny kompanii (wojsko)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ile dyżurów planowaćanujesz odbyć w przyszłym miesiącu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdɨʒur, AS: dyžur

Wiktionary

Powiązane:

czas. dyżurować

rzecz. podyżurowanie n., dyżurowanie n., dyżurka ż., dyżurny, dyżurna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) służba

Wiktionary

dyżurant

osoba pełniąca dyżur

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dyzuria

Wikipedia

dyżurka

pomieszczenie dla dyżurującego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie lub miejsce, w którym pełniony jest dyżur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurowanie n.

czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary

dyżurna

kobieta pełniąca dyżur

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dyżurny

1. pełniący dyżur
2. z ironią o człowieku: służalczy
3. stale ten sam, powtarzający się, np. dyżurny temat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) pełniący dyżur, dyżurujący

(1.2) przen. stale powtarzający się, używany w razie potrzeby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, która pełni dyżur

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Redaktorzy dyżurni wielkich dzienników pilnymi telefonami przynaglali swych korespondentów w Limie do zdobycia szczegółowych informacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɨˈʒurnɨ, AS: dyžurny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurowanie n., dyżurka ż., podyżurowanie n.

:: fż. dyżurna ż.

czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

przym. dyżurowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dyżurant

Wiktionary

dyżurować

pełnić dyżur, pilnować porządku; czuwać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dyżurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyżurować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyżur m., dyżurant m., dyżurantka ż., dyżurny m., dyżurna ż., podyżurowanie n., dyżurka ż.

czas. dyżurować ndk., podyżurować dk.

przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary

dyżurowy

związany z dyżurem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dz

skrót od: Dzieje Apostolskie - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrót

(1.1) = Dzieje Apostolskie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˌapɔˈstɔlsʲcɛ, AS: ʒ́ėi ̯e apostolsʹḱe

Wiktionary

dz.

skrót od: dziennik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

dżabalpur

miasto w Indiach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Jabalpur.

Wiktionary

Jabalpur, także Dżabalpur, Dźabalpur (hindi जबलपुर, Dźabalpur; hist. Jubbulpore) – miasto w środkowych Indiach, w stanie Madhya Pradesh, na wyżynie Dekan, w dolinie rzeki Narbada. W 2011 roku liczyło ok. 1,1 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1864 roku Dżabalpur otrzymał prawa miejskie.

(1.1) Na obrzeżach Dżabalpuru znajduje się lotnisko.

Wiktionary

Powiązane:

przym. dżabalpurski

Wiktionary

dżabalpurski

dotyczący Dżabalpuru, miasta w środkowych Indiach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Dżabalpurem (miastem w Indiach)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżabalpur mrz.

Wiktionary

dzadziki

[czytaj: dzadz-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, caciki

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-03]

dżaga

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dziuńka, lacha, laska

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bardzo atrakcyjna dziewczyna, laska

Wiktionary

Dżaga – singel polskiej grupy muzycznej Virgin, wydany w 2004 roku nakładem wydawnictwa muzycznego Universal Music Polska. Singel został wydany w celach promujących drugi album studyjny zespołu Bimbo.

Tekst do utworu napisała Dorota Rabczewska, zaś muzykę skomponował Tomasz Lubert.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑aɡa, AS: ǯaga

Wiktionary

dżagan

gwarowo: rodzaj młota; kilof, czekan

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Dźagannath, Dźagannatha (dewanagari: जगन्नाथ trl. jagannāth(a)) – forma Kryszny przedstawiająca go jako Pana Świata (jagat „świat” + nāth „pan”), czczona przez wisznuitów, a pochodząca z Puri, świętego miasta hinduistów.

Przedstawiany zwykle z siostrą Subhadrą i bratem Balaramą (Balabhadrą, Baladewą). Wszystkie trzy figury wykonane są z drewnianych kloców, mają duże głowy o uproszczonych rysach twarzy, dużych oczach, są bez nóg, a ręce mają w postaci prostych kołków. Dźagannath jest w kolorze czarnym.

Wikipedia

dżainizm

religia indyjska; dżajnizm, dżinizm

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

dźajnizm

system religijno-etyczny, który powstał w Indiach około VI wieku p.n.e; założycielem był Wardhamana Mahawira; dźinizm; dżinizm; dżajnizm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

dżajpur

miasto w Indiach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

Wikipedia

dżajpurczyk

mieszkaniec Dżajpuru

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

dżajpurka

mieszkanka Dżajpuru

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-08-08]

dżajpurski

dotyczący Dżajpuru, miasta w północno-zachodnich Indiach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-07]

dżakarcki

przymiotnik od: Dżakarta (stolica Indonezji)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Dżakarta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hotel Marriott znajduje się na południe od centrum indonezyjskiej stolicy, w dzielnicy handlowej Mega Kunningan, w pobliżu jednej z dżakarckich dzielnic dyplomatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑aˈkarts̑ʲci, AS: ǯakarcʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżakarta ż., dżakartczyk mos., dżakartka ż.

Wiktionary

dżakarta

stolica Indonezji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Indonezji;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʤ̑aˈkarta, AS: ǯakarta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżakartczyk mos., dżakartka ż.

przym. dżakarcki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Batawia

Wiktionary

dżakartczyk

mieszkaniec Dżakarty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dżakarty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑aˈkarṭʧ̑ɨk, AS: ǯakarṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżakarta ż.

:: fż. dżakartka ż.

przym. dżakarcki

Wiktionary

dżakartka

mieszkanka Dżakarty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dżakarty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑aˈkartka, AS: ǯakartka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżakarta ż.

:: fm. dżakartczyk mos.

przym. dżakarcki

Wiktionary

dżakfrut

owoc chlebowca różnolistnego (drzewa bochenkowego)

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego;

Wiktionary

Dżakfrut, jackfruit – owoc drzewa bochenkowego (Artocarpus heterophyllus) z rodziny morwowatych, występującego w Azji Południowej, Południowo-wschodniej i Afryce.

Owoce, nieco podobne do owoców drzewa chlebowego, osiągają do 90 cm długości i 30 kg masy i tym samym są największymi owocami na świecie, rosnącymi na drzewie. Owoce spożywa się zarówno na surowo, jak i po poddaniu obróbce termicznej. Miąższ jest dość soczysty, ciemno-żółty, odznacza się intensywnym, upajającym zapachem. W kuchni indyjskiej wykorzystuje się również nasiona.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑akfrut, AS: ǯakfrut

Wiktionary

dżalabija

wierzchnia szata noszona przez Arabów; galabija

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2011-01-27]

Wikipedia

dżalalabad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

(1.2) geogr. adm. miasto obwodowe w południowo-zachodnim Kirgistanie;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. dżalalabadzki

Wiktionary

dżalalabadzki

przymiotnik od: Dżalalabad (miasto w Afganistanie)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2007-05-06]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżalalabadem, dotyczący Dżalalabadu (miasta w Afganistanie)

(1.2) związany z Dżalalabadem, dotyczący Dżalalabadu (miasta w Kirgistanie)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżalalabad mrz.

Wiktionary

dżalandhar

miasto w Indiach

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2006-10-14]

dżamahirijja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii;

Wiktionary

Dżamahirijja (arab. جماهيرية) – termin polityczny, neologizm wymyślony przez Muammara al-Kadafiego. W tłumaczeniu na język polski oznacza mniej więcej: państwo ludu. Do czasu obalenia rządu Kaddafiego był to człon oficjalnej nazwy Libii (tak samo, jak w innych państwach republika czy królestwo). Oficjalna nazwa tego państwa brzmiała: Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʤ̑ãmaxʲiˈrʲijːa, AS: ǯãmaχʹirʹi•i ̯a

Wiktionary

dżambia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj bojowego lub ceremonialnego noża arabskiego;

Wiktionary

Dżambia (arab. جمبية lub جنبية) – nóż bojowy, ale i ceremonialny, używany w krajach arabskich, w Turcji, Persji i Indiach.

Jako broń szczególnie popularny był w XVII i XVIII wieku. Głownia typowej dżambii jest obosieczna, krzywa, krótka z ością biegnącą przez całą jej długość. Rękojeści i pochwy tej broni mają różny kształt i dekorację w zależności od rejonu pochodzenia. Pochwa jest znacznie dłuższa od głowni, mocno wygięta, zakończona obłym guzem, dekorowana złotem, srebrem i drogimi kamieniami. Rękojeść oprawiona w róg, czasem żyrafi, o miodowożółtym kolorze.

Wikipedia

dżami

wielki meczet

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-21]

- transkrypcja arabskiego wyrazu جامع, oznaczającego m.in. miejsce spotkań, także meczet; nazwą masdżid dżami (مسجد جامع) określa się główny, centralny meczet danej miejscowości

- Dżami – perski poeta i uczony

- Abdurahmana Dżami – miasto w Tadżykistanie nazwane imieniem poety

Wikipedia

dżamila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) geogr. toponim, stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Algierii;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʤ̑ãˈmʲila, AS: ǯãmʹila

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. Dżamil m.

Wiktionary

dżamper

łącznik umożliwiający zmianę konfiguracji komponentu komputera; jumper; zworka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżampreza

w gwarze młodzieżowej: impreza

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - PWN 2018 - praca zbiorowa [tevex, 2020-05-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara młodzieżowa (głośna) impreza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ãmˈprɛza, AS: ǯãmpreza

Wiktionary

dźamśedpur

Wikipedia

dżanin

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto położone na północy Zachodniego Brzegu na terenie Autonomii Palestyńskiej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ruiny Dżaninu pod gołym niebem zaświadczają o wściekłości destrukcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑ãɲĩn, AS: ǯãńĩn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Dżenin

Wiktionary

dżankojski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżankojem, dotyczący Dżankoja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżankoj mrz.

Wiktionary

dżarasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Dżaraszu zwiedziliśmy teren wykopalisk.

Wiktionary

dźataka

indyjska opowieść o poprzednich wcieleniach Buddy; dżataka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-18]

Dźataki (jātaka) – opowieści o poprzednich wcieleniach Buddy. To zbiór opowiadań z początku naszej ery, dający obraz ówczesnego folkloru i obyczajowości indyjskiej. Włączone strofy poetyckie stanowią część kanonu religii buddyjskiej.

Dźataki są częścią (jedną z dwunastu) kanonu therawady czyli Tipitaki napisanej w języku pali. Zawierają 574 opowieści o poprzednich wcieleniach Buddy Śakjamuniego, m.in. jako bodhisattwy. Opowieści te były oparte na popularnych bajkach o zwierzętach, baśniach, przy czym bohatera identyfikowano z przyszłym Buddą. Często te historie przedstawiają poświęcenie bodhisattwy. Przyczyniały się one do przesunięcia celu drogi wyzwolenia z arahanta na Buddę, jako wzór etyczny przedstawiając bodhisattwę.

Wikipedia

dźati

kasta hinduska

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-21]

Wikipedia

dżaul

podstawowa jednostka pracy i energii w międzynarodowym układzie jednostek miar; dżul; joule

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżawachecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżawachetią, dotyczący Dżawachetii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżawachetia ż.

Wiktionary

dżawachetia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowej Gruzji, od zachodu ograniczona rzeką Kurą oraz z innych stron Górami Szawszeckimi i Samsarskimi

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. dżawachecki

Wiktionary

dzawchański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dzawchanem, dotyczący Dzawchanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dzawchan mrz.

Wiktionary

dżaz

jazz; dżez; rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2007-11-07]

dzban

naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry z jednym uchem (niekiedy z dwoma); zawartość tego naczynia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

(1.2) zawartość dzbana (1.1)

(1.3) pot. pejor. osoba głupia, tępa;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Nie ma nic gorszego niż mieć we własnej drużynie takiego dzbana, który wszelkie problemy chce wyjaśniać poprzez bijatykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dz̑bãn, AS: ʒbãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzbanecznik m., dzbanecznikowate nmos.

:: zdrobn. dzbanek m., dzbaneczek m., dzbanuszek m.

przym. dzbanowy, dzbankowy, dzbaneczkowy, dzbanecznikowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kruża

Wiktionary

dzbaneczek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbanuszek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dzbaneczkowaty

podobny w kształcie do dzbaneczka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-08-04]

dzbanecznik

roślina żywiąca się owadami, rosnąca w dżungli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nepenthes|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny dzbanecznikowatych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzbaneczniki występują głównie w Azji Południowo-Wschodniej (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzban m., dzbanek m., dzbanuszek m.

Wiktionary

dzbanecznikowate

rodzina owadożernych roślin o liściach w kształcie dzbanków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-07-21]

Wikipedia

dzbanecznikowaty

o cechach dzbanecznikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-28]

dzbanecznikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

dzbanek

zdrobnienie od: dzban

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dzban

(1.2) niewielki dzban

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Przyniosę ci w dzbanku trochę kwaśnego mleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdz̑bãnɛk, AS: ʒbãnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzban mrz., dzbanuszek mrz., dzbanecznik mrz.

przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzbanuszek

(1.2) białystok|dzieżka., gw-pl|Śląsk Cieszyński|zbónek., gw-pl|Górny Śląsk|dzbonek.

Wiktionary

dzbaniwo

drzewo z rodziny Bignoniaceae, pochodzące z Ameryki tropikalnej; kalebasowe drzewo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [maf, 2010-07-20]

Dzbaniwo (Crescentia L.) – rodzaj drzew z rodziny bignoniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Rośliny te rosną w Ameryce Centralnej od Meksyku po Panamę, na Antylach i w północnej części Ameryki Południowej sięgając po Peru i północną Brazylię na południu. Jako rośliny introdukowane zarejestrowane zostały w południowo-wschodniej Brazylii, na wyspach Galapagos oraz w Afryce (Czad, Benin i Gambia). Kwiaty wyrastające bezpośrednio z pni zapylane są przez nietoperze. Okazałe, mięsiste owoce wyewoluowały prawdopodobnie jako przystosowanie do rozprzestrzeniania za pośrednictwem przedstawicieli wymarłej współcześnie megafauny. W przypadku C. amazonica kluczową rolę w rozsiewaniu odgrywają ryby kąsaczokształtne – zjadają one owoc i uwalniają z niego nasiona, które w innym przypadku gniją. Ze względu na znaczenie użytkowe dzbaniwo kalebasowe C. cujete zostało rozprzestrzenione przez człowieka w całej strefie tropikalnej. Z kolei inny gatunek z tego rodzaju – C. portoricensis należy do najrzadszych roślin – znany jest tylko z czterech okazów dorosłych (rok 2017).

Wikipedia

dzbankowaty

przypominający kształtem dzbanek

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: saracenia)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-09-07]

dzbankowy

związany z dzbankiem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

dzbanowy

przymiotnik od: dzban

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) związany z dzbanem, mający postać dzbanu

(1.2) med. przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) amforyczny

Wiktionary

dzbanuszek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbaneczek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dzbanek

(1.2) małe naczynie stołowe z uchem i dziobkiem, np. do mleka

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: dz̑bãˈnuʃɛk, AS: ʒbãnušek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzban mrz., dzbanek mrz., dzbanecznik mrz.

przym. dzbanowy, dzbankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzbanek

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|dzboneczek.

Wiktionary

dzbanuszkowaty

podobny kształtem do dzbanuszka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

dzbenin

wieś w Polsce

SJP.pl za [maf, 2006-12-04]

2

Wikipedia

dzboneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanuszek

Wiktionary

dzbonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|zbónek.

Wiktionary

dżdża

termin używany przez meteorologów jako określenie drobnego deszczu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. deszcz o bardzo drobnych kroplach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ːa, AS: •ǯa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżdżystość, dżdżownica, dżdżownik

przym. dżdżowy, dżdżysty

czas. dżdżyć

przysł. dżdżysto, dżdżyście

Wiktionary

dżdżownica

bezkręgowiec o długim, walcowatym ciele zbudowanym z pierścieni; glista, glizda

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

(1.2) daw. woda deszczowa

Wiktionary

Dżdżownica może oznaczać w ogólnym znaczeniu pierścienicę:

- z rodziny dżdżownicowatych,

- z rodzaju Lumbricus,

a w wąskim znaczeniu gatunek:

- dżdżownica ziemna, rosówka (Lumbricus terrestris),

- dżdżownica kalifornijska, kompostowiec różowy (Eisenia fetida), nazywany też dżdżownicą kompostową,

- dżdżownica australijska (Megascolides australis) – nie jest zaliczana do rodziny dżdżownicowatych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kret odżywia się dżdżownicami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ːɔvʲˈɲits̑a, AS: •ǯovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżdżystość ż., deszcz m., dżdża ż., deżdż m.

przym. dżdżysty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. glizda

Wiktionary

dżdżownik

ptak z rodziny siewek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżdżowy

1. przymiotnik od: dżdżu;
2. przymiotnik od: dżdża

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżdżyć

o deszczu: padać drobnymi kroplami; mżyć, kropić, rosić, siąpić, siąpać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-16]

dżdżyściej

stopień wyższy od przysłówków: dżdżyście, dżdżysto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżdżystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dżdżyste

Wiktionary

Patrz:
dżdżysty
Powiązane:

rzecz. deżdż m., deszcz m., dżdża ż., dżdżownica ż., dżdżownik m., dżdżenie n.

czas. dżdżyć ndk.

przym. dżdżysty, dżdżowy, deszczowy

przysł. dżdżysto, dżdżyście, deszczowo

Wiktionary

dżdżysty

deszczowy, mokry (dzień, poranek)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) książk. obfitujący w deszcz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwsze ślizgawice pojawiają się zazwyczaj w dżdżyste dni, kiedy temperatura powietrza bliska jest zeru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑ːɨstɨ, AS: •ǯysty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. deżdż m., deszcz m., dżdża ż., dżdżystość ż., dżdżownica ż., dżdżownik m., dżdżenie n.

czas. dżdżyć ndk.

przym. dżdżowy, deszczowy

przysł. dżdżysto, dżdżyście, deszczowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) deszczowy, słotny

Wiktionary

dżebel

rodzaj mocnego, czarnego tytoniu, używanego w krajach arabskich

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dżedda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Dżudda

Wiktionary

dżeferysyt

minerał, uwodniony krzemianem glinu i magnezu z niewielką ilością żelaza; wermikulit

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

dżejran

gatunek azjatyckiej gazeli z rodziny krętorogich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Gazela czarnoogonowa, dżejran (Gazella subgutturosa) – gatunek gazeli należący do rodziny wołowatych.

Występuje na pustynnych i półpustynnych obszarach Iranu, Afganistanu, zachodniego Pakistanu, południowej Mongolii i Chin, a także w Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie, Kirgistanie, Tadżykistanie i Turkmenistanie na wysokości od 1000 do 3500 m n.p.m. Pojedynczo także w Turcji, Iraku, Syrii, Gruzji oraz Armenii.

Wikipedia

dżelada

duża afrykańska małpa z rodziny wąskonosych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Theropithecus gelada|ref=tak., małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʤ̑ɛˈlada, AS: ǯelada

Wiktionary

dżelalabadzki

dotyczący Dżelalabadu, miasta w Afganistanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

dżellaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże okrycie w podłużne pasy z rękawami i kapturem;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dżelaba, dżelab

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dżelaba, dżelab

Wiktionary

dżem

rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzany przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny; jam (przestarzałe)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na śniadanie zjadłem bułkę z dżemem malinowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ɛ̃m, AS: ǯẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. dżemik m.

przym. dżemowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) przetwór

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. dżemik m.

przym. dżemowy

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|jam. → dżem

uwagi.

* marmolada i konfitura różnią się od dżemu zawartością cukru i owoców

* wikicytaty|dżem (przetwór).

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jam

* arabski: (1.1) مربى

* białoruski: (1.1) джэм m.

* bułgarski: (1.1) конфитюр m.

* chorwacki: (1.1) džem m.

* czeski: (1.1) džem m.

* duński: (1.1) syltetøj n.

* esperanto: (1.1) konfitaĵo

* francuski: (1.1) confiture ż.

* hiszpański: (1.1) mermelada ż.

* islandzki: (1.1) sulta ż.

* kataloński: (1.1) melmelada ż.

* niemiecki: (1.1) Marmelade ż.

* norweski (bokmål): (1.1) syltetøy n.

* nowogrecki: (1.1) μαρμελάδα ż.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|dżem.}}

* rosyjski: (1.1) джем m.

* słowacki: (1.1) džem

* szwedzki: (1.1) sylt w., marmelad

* ukraiński: (1.1) варення n., джем m.

* węgierski: (1.1) íz

* wilamowski: (1.1) dżem m.

* włoski: (1.1) marmellata ż.

źródła.

== dżem (język wilamowski.) ==

thumb|200px|dżem (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dżem

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dżemik

zdrobnienie od: dżem (rodzaj konfitur)

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dżem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antosiu, zjesz kromeczkę z dżemikiem z moreli?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżem m.

przym. dżemowy

Wiktionary

dżemojad

1. żartobliwie: turysta oszczędzający na jedzeniu;
2. pogardliwie: Anglik

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-03]

dżemowaty

podobny do dżemu, mający cechy zbliżone do dżemu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ktoś obniżył loty) [tevex, 2019-09-23]

dżemowy

przymiotnik od: dżem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) zrobiony z dżemu, z dodatkiem dżemu, mający jego smak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na warstwę dżemową nałożymy kolejny krążek ciasta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżem m., dżemik m.

Wiktionary

dżemper

dawniej: sweter wkładany przez głowę; jumper

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżemsonit

minerał występujący w igiełkowatych kryształach barwy ciemnoszarej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżenin

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. inaczej: Dżanin

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑ɛ̃ɲĩn, AS: ǯẽńĩn

Wiktionary

dżenkinsyt

minerał, rodzaj antygorytu

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

dżentelmen

gentleman;
1. dobrze wychowany mężczyzna;
2. mężczyzna wytworny, gustownie ubrany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

(1.2) mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dżentelmen nie zostawia damy bez odpowiedzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n, AS: ǯẽntelmẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gentleman m.

przym. dżentelmeński

przysł. dżentelmeńsko

Wiktionary

Synonimy:

gentleman

Wiktionary

dżentelmenel

żartobliwie: osoba z marginesu społecznego prosząca o pieniądze w przesadnie grzeczny sposób

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dżentelmeneria

sposób bycia charakterystyczny dla dżentelmena; taktowne, honorowe zachowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżentelmeński

charakterystyczny dla dżentelmena (gentlemana), taktowny, grzeczny; gentlemeński

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżentelmenem, dotyczący dżentelmena

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy dżentelmenowi

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Lenistwo, szlachetna cnota dżentelmeńska, jest owocem długich beztroskich lat prosperity, obfitości i spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʤ̑ɛ̃ntɛlˈmɛ̃j̃sʲci, AS: ǯẽntelmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżentelmen m., dżentelmeństwo n.

Wiktionary

dzeolit

minerał, uwodniony krzemian występujący głównie w szczelinach skał wylewnych i głębinowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dżepetto

postać fikcyjna z powieści "Pinokio" Carla Collodiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2017-02-28]

dżerba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym należąca do Tunezji;

Wiktionary

Dżerba (Dżarba, Jerba) – tunezyjska wyspa na Morzu Śródziemnym, w zatoce Mała Syrta, od czasów rzymskich połączona groblą z kontynentem afrykańskim.

Powierzchnia: 514 km², ok. 100 tys. mieszkańców.

Główne miasto na wyspie: Haumat as-Suk, z godnym zwiedzenia fortem z XIII - XIV wieku, arabskim sukiem, licznymi kafejkami, kioskami z gazetami, targami, sklepami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Dżerbie jest mnóstwo hoteli.

Wiktionary

dżereń

gatunek gazeli żyjący na stepach Mongolii

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

dżersej

krowa rasy mlecznej; jersey

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Dżersej – spolszczona nazwa odmiany dzianiny wyrabianej oryginalnie z cienkich włókien wełnianych, obecnie także bawełnianych i innych rodzajów włókien. Nazwa materiału pochodzi od nazwy wyspy na kanale La Manche – Jersey.

Dzianina ta nadaje się do produkcji lekkiej odzieży (także bielizny) i pościeli. Między innymi popularne T-shirty (także koszulki sportowe) wykonywane są na ogół z cienkiego dżerseju, w najbardziej popularnych wersjach – bawełnianego.

Wikipedia

dżerseje

krowa rasy mlecznej; jersey

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

dżersejowy

przymiotnik od: dżersej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dżesika

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Dżesika, Jessica – imię żeńskie o prawdopodobnie hebrajskiej etymologii.

Imię Jessica nosiła jedna z postaci Kupca weneckiego Szekspira. Poeta prawdopodobnie zaczerpnął je od imienia biblijnej Jiski, córki Harana (Rdz 11,29). Imię to weszło w Polsce w szerszy użytek w latach 70. XX w. z języka angielskiego i jest zapisywane w wielu różnych wariantach, z których najpopularniejsze to Jessica oraz Dżesika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dżesice nie podoba się muzyka dżezowa.

(1.1) Z moimi bliźniakami chodzą do klasy aż trzy Dżesiki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Jessica ż.

Wiktionary

dżet

1. zwykle w lm: czarne, błyszczące paciorki wyrabiane z polerowanego węgla lub jego imitacji
2. twarda, czarna odmiana lignitu
3. w fizyce kwantowej - silnie skupiona, równoległa wiązka cząstek; jet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. gagat (odmiana węgla brunatnego);

(1.2) jubil. ozdoby, często w formie paciorków, wykonywane z dżetu (1.1), stanowiące często część stroju żałobnego

(1.3) astr. strumień plazmowyazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki lub gwiazdy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dżecik mrz.

przym. dżetowy

Wiktionary

dzeta

litera greckiego alfabetu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

Wiktionary

Dzeta (ζῆτα, pisana Ζζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin . Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.

Dzeta reprezentuje w języku nowogreckim spółgłoskę szczelinową dziąsłową dźwięczną /z/, w grece klasycznej oznaczała afrykatę /dz/ lub zbitkę /zd/.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdz̑ɛta, AS: ʒeta

Wiktionary

dżetowy

przybrany, udekorowany dżetami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dzeus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Zeus.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzeus bezlitośnie karał zbrodniarzy, a zwłaszcza krzywoprzysięzców i świętokradców, jak Syzyfa, Tantala lub Iksjona.

(1.1) Atrybutami Dzeusa były pioruny, berło, egida, dąb i orzeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdz̑ɛus, AS: ʒeus

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Zeus, Kronion, Kronida, Jowisz, Jupiter

Wiktionary

dżez

jazz; dżaz; rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. jazz.

Wiktionary

Jazz – gatunek muzyczny, który powstał na przełomie XIX i XX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890, a 1900 rokiem) na południu Stanów Zjednoczonych w dzielnicy prostytutek Storyville w Nowym Orleanie (tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square) jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʤ̑ɛs, AS: ǯes

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżezista mos., dżezówka ż., dżezowanie n.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazz, dżaz

Wiktionary

dżezbend

orkiestra dżezowa; jazz-band

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na festiwal zaproszono kilka dżezbendów zza oceanu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zespół jazzowy

Wiktionary

dżezista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wykonujący dżez (jazz)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezówka ż., dżezowanie n.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dżezmen, jazzman; war. jazzista

Wiktionary

dżezmen

muzyk jazzowy; jazzman

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wykonujący dżez (jazz)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezowanie n., dżezista mos., dżezówka ż.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jazzman, dżezista, jazzista

Wiktionary

dżezopodobny

mający niektóre cechy dżezu; przypominający dżez

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik jakościowy

(1.1) muz. przypominający dżez (jazz), podobny do dżezu (jazzu)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazzopodobny

Wiktionary

dżezować

grać, śpiewać muzykę dżezową; jazzować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. grać lub śpiewać muzykę dżezową (jazzową)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezista mos., dżezówka ż., dżezowanie n.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazzować

Wiktionary

dżezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. granie lub śpiewanie muzyki dżezowej (jazzowej)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezista mos., dżezówka ż.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazzowanie

Wiktionary

dżezówka

but używany przez tancerzy dżezowych; jazzówka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (forma upojedynczona) [tevex, 2016-07-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) but używany przez tancerzy dżezowych (jazzowych)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezista mos., dżezowanie n.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy, dżezujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazzówka

Wiktionary

dżezówki

obuwie tancerzy dżezowych; jazzówki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-24]

dżezowy

dotyczący dżezu, związany z dżezem; jazzowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. zob. jazzowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezista mos., dżezówka ż., dżezowanie n.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezujący

Wiktionary

dżezrockowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z jazz-rockiem, dotyczący jazz-rocka

przymiotnik jakościowy

(2.1) muz. charakterystyczny dla jazz-rocka, mający cechy jazz-rocka

Wiktionary

Patrz:
jazz-rock

dżezujący

jazzujący;
1. wykorzystujący motywy jazzowe;
2. zbliżony do jazzu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

przymiotnik jakościowy

(1.1) muz. wykorzystujący motywy dżezowe (jazzowe)

(1.2) muz. zbliżony do dżezu (jazzu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dżez mrz., dżezista mos., dżezówka ż., dżezowanie n.

czas. dżezować ndk.

przym. dżezowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. jazzujący

Wiktionary

dżezwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;

Wiktionary

Dżezwa (tur. cezve, od arab. ja*dh*wa(t), czyli płonący węgiel), potocznie tygielek – rozpowszechnione w Turcji, na Bałkanach, Kaukazie i w Rosji naczynie kuchenne w kształcie kolby stożkowej, zwykle miedziane, wyposażone w długą rączkę i służące do sporządzania kawy po turecku. Mehrdad Kia, pisząc o życiu codziennym w państwie osmańskim, zauważa, że kawę w dżezwie przyrządzano tam już w XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʤ̑ɛzva, AS: ǯezva

Wiktionary

dźgać

uderzać, godzić w kogoś czymś ostrym, kłującym; źgać; żgać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik

(1.1) uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

(1.2) daw. jeść długo i żarłocznie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bandyta dźgnął nożem przypadkowego przechodnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑ɡaʨ̑, AS: ʒ́gać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dźganie n., dźgnięcie ż.

czas. dźgnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłuć

Wiktionary

dźganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dźgać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dźgać ndk.

Wiktionary

dźgnąć

uderzyć kogoś czymś ostrym, kłującym, ukłuć; źgnąć; żgnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dźgnięcie

uderzyć kogoś czymś ostrym, kłującym, ukłuć; źgnąć; żgnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dźharkhand

Jharkhand (hindi झारखंड, trb.: Dźharkhand, trl.: Jhāṛkhaṁḍ; ang. Jharkhand) – stan we wschodnich Indiach, który powstał w wyniku wydzielenia części terytorium ze stanu Bihar 15 listopada 2000 roku. Jharkhand graniczy z Uttar Pradesh na północy, Chhattisgarh na zachodzie, Orisą na południu i Zachodnim Bengalem na wschodzie.

Wikipedia

dziabać

uderzać w coś ostrym przedmiotem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik niedokonany (dk. dziabnąć)

(1.1) pot. uderzać ostrym narzędziem; łupać, rąbać

(1.2) gw-pl|Poznań. pleć, spulchniać ziemię motyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poredzały dziabiąc motyczkami ziemię i kopiasto obsypując grzędy, galancie wyrosłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑abaʨ̑, AS: ʒ́abać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziabanie n., reg. pozn. dziabka. ż.

czas. dziabnąć dk., rozdziabać dk.

Wiktionary

dziabąg

pieszczotliwie o ukochanej osobie

SJP.pl za Czułe słowka: słownik afektonimów - PWN 2011 - M. Bańko, A. Zygmunt (ndpl) [tevex, 2020-08-22]

dziabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziabać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziabać ndk.

Wiktionary

dziabaszewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dziabka

potocznie o małej motyce lub tego typu zabawce do piaskownicy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-12-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. motyka

(1.2) pot. czekan (we wspinaczce)

Wiktionary

Motyka (haczka, kopaczka, gracka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z ostrza, najczęściej stalowego, osadzonego na drewnianym trzonku prawie prostopadle do trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Wikipedia

Powiązane:

czas. dziabać

Wiktionary

dziabnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziabnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziabnąć dk.

Wiktionary

dziać

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) włók. robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem

(1.2) starop. mówić

czasownik zwrotny dziać się

(2.1) odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcia wieczorami działa nam sweterki.

(2.1) Co tam się dzieje za tym krzakiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑äʨ̑, AS: ʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzianie n., dzieło n., dzianina ż., dzieje nmos., nadzieja ż.

czas. nadziać, zadziać się

przym. dziejowy

Wiktionary

dziad

dziadek;
1. ojciec matki lub ojca;
2. przodek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. współcz. przest. podn. dziadek

(1.2) przodek

(1.3) daw. wojsk. hetman Czarnecki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pogard. staruch, starszy człowiek

(2.2) pogard. żebrak, biedak; Gloger.

(2.3) łódź. kapuśniak z ziemniakami

(2.4) pot. rzep łopianu

Wiktionary

- dziadek (dziad), pradziadek (pradziad) – nazwa relacji w rodzinie

- dziadek (dziad) – ogólne określenie oznaczające mężczyznę w podeszłym wieku

Inne:

- dziadek – niegrający partner rozgrywającego w brydżu

- Dziadek – pseudonim Jana Skorobohatego-Jakubowskiego

- Dziadek – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich

- Dziadek – struga, dopływ Nurczyka

- Dziadek – turnia w polskich Tatrach Zachodnich

- Andrzej Dziadek – polski kompozytor

- Dziadek – jeden z pseudonimów Józefa Piłsudskiego

- Polka Dziadek – utwór muzyczny

- Dziadek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorski, w sielsowiecie Miory.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Synu, twój dziad umarł walcząc za ojczyznę i winien jesteś pamiętać o nim.

(2.2) A wszyscy piszczą, a narzekają, jak przyjdzie dziadowi co dać abo i drugiemu, ale na gorzałę mają.

(2.3) Matka często gotowała dziada na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑at, AS: ʒ́at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga mos., dziady lm nm., dziadzienie n., zdziadzienie n.

:: zdrobn. dziadek mos., dziadziuś mos.

:: fż. dziadówka ż., dziadówa ż.

czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

przym. dziadowski

przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przodek, praojciec; książk. antenat, ascendent, wstępny; żart. praszczur

(2.1) grzyb, reg. śl. chachor.

(2.2) reg. śl. chachor.

(2.4) rzep

Wiktionary

dziadek

1. ojciec matki albo ojca
2. staruszek
3. w niektórych grach: fikcyjny gracz na miejscu brakującego partnera

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ojciec ojca

(1.2) ojciec matki

(1.3) pot. starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

(1.4) karc. w brydżu: wymyślony gracz, który zastępuje brakującego partnera

(1.5) daw. wojsk. Józef Piłsudski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zob. dziadek do orzechów.

Wiktionary

- dziadek (dziad), pradziadek (pradziad) – nazwa relacji w rodzinie

- dziadek (dziad) – ogólne określenie oznaczające mężczyznę w podeszłym wieku

Inne:

- dziadek – niegrający partner rozgrywającego w brydżu

- Dziadek – pseudonim Jana Skorobohatego-Jakubowskiego

- Dziadek – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich

- Dziadek – struga, dopływ Nurczyka

- Dziadek – turnia w polskich Tatrach Zachodnich

- Andrzej Dziadek – polski kompozytor

- Dziadek – jeden z pseudonimów Józefa Piłsudskiego

- Polka Dziadek – utwór muzyczny

- Dziadek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorski, w sielsowiecie Miory.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój dziadek ma osiemdziesiąt lat.

(1.4) Skoro jest nas tylko trzech, to zagrajmy chociaż z dziadkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑adɛk, AS: ʒ́adek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziad m., dziady nmos., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadzienie n., zdziadzienie n.

:: zdrobn. dziadziuś m., dziadunio m., dziadeczek m.

:: zgrub. dziadyga m.

czas. dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

przym. dziadkowy, dziadowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadek ojczysty, gw-pl|Górny Śląsk|starzyk, upa.

(1.2) dziadek macierzysty, gw-pl|Górny Śląsk|starzyk, upa.

(1.3) staruszek, gw-pl|Górny Śląsk|starzyk.

Wiktionary

dziadeks

żartobliwie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, lumpeks, szmateks, szmatland

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

dziaders

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pejor. mężczyzna w sile wieku, zwykle wpływowy, który traktuje kobiety lub młode osoby lekceważąco, protekcjonalnie, przedmiotowo, z poczuciem wyższości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla politycznych dziadersów kobiety to kwiatek u kożucha umilający życie: „całujemy panie w rączki”, ale do władzy się oczywiście nie nadają, bo – jak wiadomo – ich macice wędrują, wpadają w histerię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziaderyzm m., dziadek m., dziadyga m., dziad m., dziadulo m., dziadzio m., dziadziuś m., dziadziunio m., dziadulek m., pradziad m., pradziadek m., prapradziad m., prapradziadek m., dziadkowie mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziady nmos., dziadówka ż., dziadówa ż.

czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

przym. dziadkowy, dziadowy, dziadowski

przysł. dziadowsko

Wiktionary

dziadeusz

żartobliwie o kimś przypominającym dziada

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

dziadkers

żartobliwie: staruszek

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

dziadkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dziadkowice

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

2

Wikipedia

dziadkowicki

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dziadkowie

rodzice ojca lub matki; babcia z dziadkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

rzeczownik

(1.1) pot. rodzice rodziców; babcia i dziadek

(1.2) lm. zob. dziadek.

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama wspominała, jak dziadkowie nie chcieli zgodzić się na jej ślub z tatą.

(1.2) W czasie rodzinnego obiadu dziadkowie rozmawiali o polityce, a babcie o szydełkowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑atˈkɔvʲjɛ, AS: ʒ́atkovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary

dziadkowiec

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dziadkowizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadowizna

Wiktionary

dziadkowski

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowicki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dziadkowy

przymiotnik od: dziadek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do dziadka, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadek mos., dziaders mzw./mos.

czas. zdziadzieć

Wiktionary

dziadoch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kiść ogona wolego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. biedak

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑adɔx, AS: ʒ́adoχ

Wiktionary

dziadocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. obręcz żelazna do szczepiania pługa z kółkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈdɔxa, AS: ʒ́adoχa

Wiktionary

dziadostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. coś tandetnego lub lichego

(1.2) pogard. grupa ludzi biednych lub niepoważanych

(1.3) pot. życie osoby biednej, ubogiej

(1.4) pot. grupa żebraków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadek mos., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

czas. dziadować ndk.

przym. dziadowski

przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badziewie, chłam, tandeta, lipa, bubel

(1.3) nędza, ubóstwo

Wiktionary

dziadosz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

dziadoszanie

śląskie plemię słowiańskie, zamieszkujące we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

Wikipedia

dziadoszanin

członek śląskiego plemienia słowiańskiego, zamieszkującego we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

dziadować

potocznie:
1. żyć w biedzie, niedostatku; biedować;
2. żebrać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. biedować, żyć w biedzie

(1.2) pot. żebrać

czasownik zwrotny niedokonany dziadować się

(2.1) gwara. guzdrać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie będzie żadnych granic, będziesz, bracie, jeździł, gdzie ci się podoba. Nie będzie już nigdy wojen, a naród nie będzie tak dziadował, jak przedtem, bo wszystko kupisz bez cła.

(1.2) Pod sklepem dziadował jakiś brudny mężczyzna. Twierdził, że stracił pracę i mieszkanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziad m., dziadowanie n., dziadostwo n., dziady nmos., dziaders mzw./mos.

Wiktionary

dziadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziadować.

(1.2) pot. pozostawanie w niedostatku, w biedzie

(1.3) pot. proszenie o jałmużnę, pomoc, wsparcie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziaders mzw./mos., dziad m., dziadyga m., dziadówka ż., dziadówa ż., dziadostwo n., dziady nmos.

czas. dziadować ndk.

przym. dziadowski

przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) biedowanie, robienie bokami, klepanie biedy

(1.3) żebranie, chodzenie po prośbie

Wiktionary

dziadowaty

wyglądający jak dziad

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziadowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dziadowizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadzizna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

(1.2) reg. grunt otrzymany po matce

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadkowizna

(1.2) babizna

Wiktionary

dziadownia

potocznie:
1. miejsca zaniedbane lub niewłaściwie funkcjonujące;
2. dom starców;
3. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, szmateks, szmatland, bublownia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

Wikipedia

dziadowokłodzki

przymiotnik od: Dziadowa Kłoda

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

dziadowski

1. potocznie: należący do żebraka, żebraczy;
2. potocznie: mało wart; tandetny, nędzny;
3. dawniej: należący do przodka, dziada;
4. po dziadowsku - nędznie, byle jak, jak żebrak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

dziadowy

przymiotnik od: dziad

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

dziadulek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dziadulisko

zgrubienie od: dziadulo

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-18]

dziadulo

pieszczotliwie: dziadek; dziadulek, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-03-01]

dziadunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadulek, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. o dziadku

(1.2) pot. pieszcz. o starszym mężczyźnie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na ławeczce parkowej usiadł dziadunio z psem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziad mos., dziadek mos., dziaduś mos., dziadzia mos., dziadzio mos.

przym. dziaduniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadzio, dziadziuś

(1.2) dziadzia, dziadzio, staruszek

Wiktionary

dziaduniowy

przymiotnik od: dziadunio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziadura

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dziaduś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziadulek, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. także żart. dziadek

(1.2) pieszcz. także żart. staruszek

(1.3) pieszcz. także żart. żebrak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na szczęście mam jeszcze obu dziadusiów żyjących.

(1.2) Jakiś rowerzysta potrącił dziadusia spacerującego alejką parkową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary

dziaduszek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziadulek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

dziady

dawny obrzęd ludowy Słowian i Bałtów, wywodzący się z przedchrześcijańskich obrzędów słowiańskich, polegający na zbieraniu się ludu w celu nawiązania kontaktu z duszami zmarłych i pozyskania ich przychylności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kult. rel. obrzęd ludowy z terenu Kresów, podczas którego przywołuje się duchy zmarłych; ; Gloger.

(1.2) daw. chmury

(1.3) daw. rupiecie, stare sprzęty

(1.9) lud. łopian

(1.10) lud. jeżyna

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: dziad

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W teraźniejszych czasach ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnémi praktykami, i zbytkiem częstokroć nagannym; pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców, i wywołują się dusze nieboszczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziaders mzw./mos., dziadzio mos., dziadzia mos., dziaduś mos., dziadostwo n., dziadowanie n., dziadyga m., dziad m., dziadzienie n., zdziadzienie n., dziadek m., dziadziuś m., dziadówka ż., dziadówa ż.

czas. dziadować ndk., dziadzieć ndk., zdziadzieć dk.

przym. dziadowski

przysł. dziadowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) daw. dziadki

(1.9) łopian, reg. rzep

Wiktionary

dziadyga

pogardliwie o mężczyźnie w starszym wieku; staruch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. mężczyzna, szczególnie stary

Wiktionary

Przykłady

(1.1)  - Ten dziadyga? - Choć on i dziadyga, ale mądry, kuty na cztery nogi, na każdą rzecz, na każde wydarzenie ma swój wybieg chłopski i sposób jaki nieomylny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈdɨɡa, AS: ʒ́adyga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziad mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziad, grzyb, piernik, pryk, staruch

Wiktionary

dziadykiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dziadzia

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-20]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) infant. pieszcz. dziadek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idź, otwórz dziadzi drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzio mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadek, dziadunio, dziadzio, dziadziuś

Wiktionary

dziadzia-dzidzia

żartobliwie: staruszek ubierający się młodzieżowo

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-16]

dziadzieć

potocznie:
1. stawać się starym; starzeć się;
2. stawać się biednym; biednieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-14]

dziadzina

potocznie: z politowaniem o starym mężczyźnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziadziny

dawniej: należący do dziada, dotyczący dziada; dziadowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dziadzio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadulek, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. dziadek

(1.2) pieszcz. staruszek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój dziadzio zamieszkał na wsi.

(1.2) Alejką parkową dreptał jakiś dziadzio, lekko utykając na lewą nogę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziaders mzw./mos., dziadek mos., dziadkowie lm m., dziadulo mos., dziadunio mos., dziaduś mos., dziady lm nm., dziadzia mos., dziadziuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

(1.2) dziadek, dziadunio, dziadzia, dziadziuś

Wiktionary

dziadziowie

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-20]

dziadzisko

zgrubienie od: dziad; pogardliwie lub z politowaniem o starym mężczyźnie albo o żebraku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-13]

dziadziu

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-20]

dziadziunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadulek, dziadziuś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-17]

dziadziuś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadulek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: dziadek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziadziuś poszedł z Witusiem na spacerek do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑äʥ̑üɕ, AS: ʒ́äʒ́üś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziadek m., dziad mos./mzw.

Wiktionary

dziadzizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadowizna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

dziakło

dawna danina zbożowa na Litwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziamać

1. jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli;
2. robić coś bardzo wolno, źle i niedokładnie;
3. w zwrocie "nic nie dziamie" - nic nie rozumie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2008-01-02]

dziamdziać

mlaskać przy jedzeniu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-12-22]

czasownik

(1.1) przeżuwać coś powoli, najczęściej mlaszcząc

(1.2) dłubać przy czymś, robić coś bez przekonania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krowa na pastwisku dziamdzia trawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ãmʲʥ̑äʨ̑, AS: ʒ́ãmʹʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziamdzianie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeżuwać, mlaskać

Wiktionary

dziamdzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziamdziać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niedziamdzianie n.

czas. dziamdziać ndk.

Wiktionary

dziamgać

mówić dużo i szybko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

dziamkać

jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli; dziamać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-01-02]

dziamolić

narzekać, nudzić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziamski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dzianet

piękny koń wierzchowy lub cugowy rasy hiszpańskiej, włoskiej lub tureckiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. jeźdz. rasowy koń

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ãnɛt, AS: ʒ́ãnet

Wiktionary

dzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ä̃ɲɛ, AS: ʒ́ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziać

rzecz. dzieje nmos.

przym. dziejowy

Wiktionary

dzianina

wyrób włókienniczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. materiał powstający przez tworzenie oczek z przędzy i łączenie ich;

(1.2) włók. wyrób z dzianiny (1.1)

Wiktionary

Dzianina – płaski wyrób włókienniczy powstający przez tworzenie rządków lub kolumienek wzajemnie ze sobą połączonych oczek. Przędza w dzianinie ma bardzo duże wrobienie, dzięki czemu dzianina jest bardzo elastyczna i rozciągliwa we wszystkich kierunkach. Dzianina w przeciwieństwie do tkaniny tworzona jest z jednej nitki na szydełkarkach lub też jednej, lub wielu osnów, na osnowarkach. Dzianiny mogą być gładkie, wzorzyste, ażurowe, fakturowane lub z okrywą włókienną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʥ̑ä̃ˈɲĩna, AS: ʒ́ä̃ńĩna

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziać ndk.

przym. dzianinowy

Wiktionary

dzianinopodobny

mający niektóre właściwości dzianiny; przypominający dzianinę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dzianinowiec

rzemieślnik pracujący przy wyrobie dzianin

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

dzianinowy

przymiotnik od: dzianina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dzianwa

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; gajlardia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

Wikipedia

dziany

1. zrobiony z dzianiny;
2. potocznie: bogaty, zamożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziara

potocznie: tatuaż

SJP.pl za Słownik ortograficzny - PWN 2004, 2005, 2006, 2007 - A. Kłosińska [greenpoint, 2005-07-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tatuaż

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dziarg m., dziarganka ż., dziaranie n., wydziarnie n.

czas. dziarać ndk., wydziarać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziarg, dziarganka

Wiktionary

dziarać

środowiskowo: wykonywać tatuaż; tatuować, dziabać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: dziabać) [tevex, 2017-06-11]

dziarmagowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dziarnina

miód pszczeli w stanie skrystalizowanym; krupiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziarno

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-05]

Mi

Wikipedia

dziarotka

jednoroczna roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych pochodząca z Ameryki Północnej; dzierotka; klarkia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: klarkia) [tevex, 2011-01-22]

dziarski

książkowo:
1. pełen życia, energii; ochoczy, żwawy;
2. dzielny, waleczny; chwacki, zuchowaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) książk. pełen życia, energii, temperamentu

(1.2) książk. świadczący o dziarskości, energii, temperamencie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑arsʲci, AS: ʒ́arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziarskość ż.

przysł. dziarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) chwacki, junacki, żwawy, chyży, energiczny

Wiktionary

dziarskość

sposób zachowania wyrażający energię, temperament, radość życia; żwawość, żywość, rześkość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziarstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. żwir

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑arstfa, AS: ʒ́arstfa

Wiktionary

dziąsło

zgrubiała błona śluzowa, ochraniająca wyrostki zębodołowe szczęki żuchwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

Wiktionary

Dziąsło (łac. gingiva) – zgrubiała tkanka osłaniająca wyrostek zębodołowy i z nim zrośnięta. Dziąsło ściśle przylega do zębiny oraz wypełnia przestrzeń między przylegającymi zębami.

Tkanka dziąsła nie zawiera gruczołów, jest silnie unaczyniona i podatna na uszkodzenia mechaniczne. Częstym zjawiskiem jest krwawienie dziąseł wywołane podrażnieniem zbyt ostrym włosiem szczoteczki do zębów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbyt energiczne szczotkowanie zębów może spowodować krwawienie dziąseł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ, AS: ʒ́õũ̯su̯o

Wiktionary

Powiązane:

przym. dziąsłowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starop. dąsno

Wiktionary

dziąsłowy

przymiotnik

(1.1) anat. stomat. odnoszący się do dziąsła

(1.2) jęz. taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

Wiktionary

Patrz:
dziąsło
Przykłady

(1.1) Rowek dziąsłowy stanowi miejsce retencji bakterii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziąsło n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przedniojęzykowo-dziąsłowy, alweolarny

Wiktionary

dziateczki

zdrobnienie od: dziatki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-22]

dziatki

dawniej: dzieci; dziatwa, dzieciarnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. dzieci

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krzyknęły dziatki, do ojca przypadły, || Tulą się pod płaszcz na łonie […]

(1.1) (…) Nie róbcie małych sierotami dziatek || I młodej małżonki wdową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑atʲci, AS: ʒ́atʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzieci, potomstwo

Wiktionary

dziatkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dziatkowiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dziatwa

przestarzale: dzieci; dziatki, dzieciarnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) przest. lub książk. niedorosłe potomstwo; dzieci

Wiktionary

dziażka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. pasek

Wiktionary

dział

część książki, czasopisma, wystawy poświęcona określonym zagadnieniom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

(1.2) część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom

(1.3) część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom

(1.4) część instytucji

(1.5) daw. podział, zwłaszcza majątku

(1.6) część własności przypadająca komuś z podziału

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) D. lm. zob. działo.

forma czasownika.

(3.1) 3 os. lp. m. czasu przeszłego zob. dziać.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Którym działem biologii chciałbyś się zająć na proseminarium?

(1.5) Postanawiamy, że gdy mąż po śmierci swojej żony przeprowadził dział dóbr z synami swoimi, którego to działu odmówić nie mógł, a dział ten nie został potwierdzony prze nas lub naszego starostę, to po śmierci ojca działu dokonanego wzruszyć nie mogą, ojcowską część powinni tylko rozdzielić.

(1.6) Z jednej strony służył Amigo, tak bowiem nazwałem pudla, z drugiej ulubiona koza szarpała mnie pyszczkiem za rękaw, domagając się swego działu.

(2.1) Ledwie jednak usnął smacznie a głęboko, gdy zbudził go huk dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aw, AS: ʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działka ż., dzielenie n., podzielnica ż.

czas. dzielić ndk.

przym. działowy

Wiktionary

działa

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

działać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) aktywnie uczestniczyć, pracować

(1.2) być sprawnym, funkcjonować

(1.3) wywoływać określony efekt (o leku)

(1.4) starop. czynić, robić

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. robić masło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od pięciu lat działa on w organizacjach charytatywnych.

(1.2) Maszyna działa bardzo dobrze.

(1.3) Ten lek dobrze działa na moją chorobę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑awaʨ̑, AS: ʒ́au̯ać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działaczka ż., działalność ż., działacz mos., działanie n.

czas. zadziałać dk., zdziałać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|szwóngować.

Wiktionary

działacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polski futbol leży na łopatkach, za to działacze PZPN mają się jak pączki w maśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑awaʧ̑, AS: ʒ́au̯ač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działanie n., działalność ż.

:: fż. działaczka ż.

czas. działać ndk.

Wiktionary

działaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lech Wałęsa zagrzewa irańskie działaczki do walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈwaʧ̑ka, AS: ʒ́au̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działanie n.

:: fm. działacz m.

czas. działać ndk.

Wiktionary

działak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

działalność

1. zespół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu; działanie, praca;
2. funkcjonowanie czegoś lub wpływ na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

(1.2) oddziaływanie czegoś, wpływ

Wiktionary

Przykłady

(1.1) PZPR pobudza i popiera działalność związków zawodowych [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑, AS: ʒ́au̯alność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działacz mos., działaczka ż., działanie n.

czas. działać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktywność

Wiktionary

działalny

dawniej: działający, zdolny do działania

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-06-10]

działanie

1. zwykle w lm: akcja wojskowa, walka zbrojna;
2. w matematyce: operacja na elementach zbioru, np. działania arytmetyczne na liczbach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

(1.2) mat. funkcja, na ogół dwuargumentowa;

(1.3) odczasownikowy od|działać.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musimy podjąć działania w celu odebrania naszej własności.

(1.2) Cztery działania arytmetyczne: dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie.

(1.3) Do działania silnika potrzebne jest paliwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈwãɲɛ, AS: ʒ́au̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działaczka ż., działacz mos., działalność ż.

czas. działać

Wiktionary

działdowianin

mieszkaniec Działdowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Działdowa

(1.2) osoba pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Działdowianin podejrzany za przestępstwa narkotykowe i kradzieże z włamaniem nie może opuszczać kraju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Działdowo n.

:: fż. działdowianka ż.

przym. działdowski

Wiktionary

działdowianka

mieszkanka Działdowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkanka Działdowa

(1.2) kobieta pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nietrzeźwa działdowianka potrąciła policjanta na służbie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Działdowo n.

:: fm. działdowianin m.

przym. działdowski

Wiktionary

działdowo

miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Działdowo (niem. Soldau, prus. Saldawa) – miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim. Położone jest nad rzeką Działdówką (nazwa odcinka Wkry), w pobliżu drogi S7. Działdowo leży na Mazurach, w południowej części historycznych Prus Górnych, na obszarze dawnej ziemi Sasinów. Jest największym miastem powiatu działdowskiego, 11. w województwie i 213. w Polsce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʥ̑awˈdɔvɔ, AS: ʒ́au̯dovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działdowianin m., działdowianka ż., Działdówka ż.

przym. działdowski

Wiktionary

działdowski

związany z Działdowem, dotyczący Działdowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Działdowa, związany z Działdowem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Działdowo n., Działdówka ż., działdowianin m., działdowianka ż.

Wiktionary

działeczka

zdrobniale o działce

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: posesyjka) [tevex, 2017-03-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: działka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈwɛʧ̑ka, AS: ʒ́au̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działka ż., działkowicz m.

przym. działkowy

Wiktionary

działka

1. kawałek ziemi na terenie miasta lub poza nim, służący mieszkańcowi miasta do odpoczynku, uprawy warzyw, owoców itp.;
2. obszar gruntu przeznaczony pod uprawy rolne lub zabudowę;
3. przedział między dwoma kreskami podziałki na przyrządzie pomiarowym;
4. potocznie: zakres czyichś obowiązków;
5. potocznie: część przypadająca na kogoś po podziale;
6. potocznie: porcja narkotyku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

(1.2) ogrod. ogród działkowy - działka (1.1) wykorzystywana przez mieszkańców miast do uprawy warzyw, owoców, roślin ozdobnych oraz do odpoczynku

(1.3) pot. należna komuś część czegoś, np. pieniędzy

(1.4) pot. porcja narkotyku

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lp. od: działko

Wiktionary

- działka ewidencyjna (geodezyjna) – jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości)

- działka gruntu – część lub całość nieruchomości gruntowej

- działka budowlana – zabudowana działka gruntu

- działka robocza – część obiektu budowlanego, w którym mają być realizowane określone ciągi robót budowlanych

- działka – fragment kielicha kwiatowego lub niezróżnicowanego okwiatu

- działka – ogród działkowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na sprzedaży sąsiedniej działki zyskali zarówno sprzedający, jak i kupujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑awka, AS: ʒ́au̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działkowiec m., działkowanie n., dzielenie n., podział m., dział m., podzielenie n., dzielna ż., dzielnik m.

:: zdrobn. działeczka ż.

czas. działkować ndk., dzielić ndk., podzielić dk.

przym. działkowy, działowy, podzielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) parcela, ziemia, grunt

Wiktionary

działkarz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkowiec

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2008-08-13]

działko

zdrobnienie od: działo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: działo

(1.2) wojsk. małe działo, armata kalibru 20-50 mm;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) W. lp. od: działka

Wiktionary

Działko – popularne określenie małokalibrowych armat (dział). Stosuje się je do broni palnej o kalibrze od 20 mm do ok. 50 mm.

W zależności od przeznaczenia i konstrukcji wyróżnia się:

- działko przeciwlotnicze – używane do obrony przeciwlotniczej,

- działko lotnicze – używane jako broń pokładowa samolotów,

- działko czołgowe – używane jako uzbrojenie czołgów i pojazdów bojowych,

- armata przeciwpancerna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. działo n., działon mrz.

przym. działowy, działkowy

Wiktionary

działkowicz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowiec, działkarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

działkowiec

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

działkowy

przymiotnik od: działka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) związany z działką, dotyczący działki

(1.2) związany z działkiem, dotyczący działka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑awˈkɔvɨ, AS: ʒ́au̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działka ż., działeczka ż., podział m., przedział m., przedziałek m., dzielenie n., podzielenie n., działko n.

czas. dzielić ndk., podzielić dk.

przym. działowy, przedziałowy

Wiktionary

działo

broń palna miotająca pociski o kalibrze ponad 20 mm na znaczne odległości, za pomocą ciśnienia gazów powstałych ze spalania prochu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

Wiktionary

Działo – broń palna kalibru co najmniej 20 mm. Ogólna nazwa artyleryjskiej broni palnej bez względu na kaliber.

Wczesne działa miały lufy oprawione najczęściej w łoża klockowe. Już w XVI wieku zaczęto stosować łoże dwuścienne, które z modyfikacjami przetrwało do XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Okręt wyposażono w działa uniwersalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑awɔ, AS: ʒ́au̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działon mrz.

:: zdrobn. działko n.

przym. działowy

Wiktionary

działobitnia

w wojsku: stanowisko ogniowe baterii artyleryjskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. umocnione stanowisko baterii artyleryjskiej wraz ze schronami i magazynami amunicji

Wiktionary

Działobitnia – stanowisko ogniowe działa, w pełni wyposażone; składa się z:

- odpowiednio przygotowanej płaszczyzny (platformy) dla działa, osłoniętej przedpiersiem, tarczą lub murem

- rozbudowanych schronów dla obsługi (izb w fortyfikacji zamkniętej, schronów pogotowia w otwartej)

- nisz służących do przechowywania amunicji.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. działobicie n.

Wiktionary

działolejnia

dawniej: odlewnia dział; ludwisarnia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-10-05]

działomiar

przyrząd artyleryjski używany do określania ciężaru lub kalibru kul armatnich

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

działon

jednodziałowa, najmniejsza jednostka artylerii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. najmniejsza jednostka artylerii, składająca się z działa i jego obsługi;

Wiktionary

Działon – najmniejszy pododdział ogniowy w artylerii zawierający jedno działo z obsługą i środkiem transportu. W kawalerii dodatkowo zawierała jaszcze i przodki.

Typowy skład obsługi:

- działonowy (dowódca działonu; zwykle podoficer) kierujący czynnościami obsługi w czasie eksploatacji działa.

- celowniczy

- ładowniczy

- amunicyjny

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. działo n., działko n., działonowy m.

przym. działonowy

Wiktionary

działonowy

przymiotnik od: działon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Działonowy – żołnierz, członek obsługi działa pełniący zbliżone ale odmienne funkcje w zależności od rodzaju wojsk w jakim służy.

- W artylerii: dowódca obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu), koordynujący współrzędne celu i przekazujący je celowniczemu.

- W wojskach pancernych: członek załogi wozu bojowego (np. czołgu) obsługujący armatę czołgową oraz sprzężony z nią czołgowy karabin maszynowy. Wykonuje zatem zarówno obowiązki celowniczego jak i ładowniczego w przypadku gdy załoga pojazdu liczy tylko 3 osoby.

Wikipedia

działoszyce

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Działoszyce – miasto położone w południowej Polsce, w woj. świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Działoszyce. Położone nad rzeką Nidzicą (lewy dopływ Wisły), przy DW768.

Według danych z 31 grudnia 2010 miasto miało 991 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌʥ̑awɔˈʃɨts̑ɛ, AS: ʒ́au̯ošyce

Wiktionary

Powiązane:

przym. działoszycki

Wiktionary

działoszycki

przymiotnik od: Działoszyce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

działoszyczanin

mieszkaniec Działoszyc (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

działoszyczanka

mieszkanka Działoszyc (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

działoszyn

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Działoszyn – miasto w środkowo-południowej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyn, położone na obszarze historycznej ziemi wieluńskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʥ̑aˈwɔʃɨ̃n, AS: ʒ́au̯ošỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. działoszynianin m., działoszynianka ż.

przym. działoszyński

Wiktionary

działoszynianin

mieszkaniec Działoszyna (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

działoszynianka

mieszkanka Działoszyna (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

działoszyński

przymiotnik od: Działoszyn

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

działówka

cienka ścianka bez funkcji konstrukcyjnej, oddzielająca pomieszczenia; ścianka działowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

działownia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania dział

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

działowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

działowy

1. przymiotnik od: działo, np. wózek działowy;
2. przodek działowy - pojazd dwukołowy będący podporą części ogonowej działa w czasie jazdy, przewożący również skrzynię z amunicją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

działyński

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-03]

dżibucki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Dżibuti

(1.2) odnoszący się do miasta Dżibuti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ʲiˈbuts̑ʲci, AS: ǯʹibucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibuti n., Dżibutczyk m., Dżibutka ż., dżibutczyk m., dżibutka ż., Dżibutyjczyk m., Dżibutyjka ż., dżibutyjczyk m., dżibutyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) dżibutyjski

Wiktionary

dżibutczyk

mieszkaniec Dżibuti (miasta); dżibutyjczyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obywatel Dżibuti

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibuti n., dżibutczyk m., dżibutka ż., dżibutyjczyk m., dżibutyjka ż., Dżibutyjczyk mos.

:: fż. Dżibutka ż., Dżibutyjka ż.

przym. dżibutyjski, dżibucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Dżibutyjczyk

Wiktionary

dżibuti

państwo w Afryce ze stolicą w Dżibuti; Republika Dżibuti

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-02]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. adm. stolica Dżibuti (1.1);

Wiktionary

Dżibuti (fr. Djibouti, arab. جيبوتي), Republika Dżibuti (fr. République de Djibouti, arab. جمهورية جيبوتي) – państwo we wschodniej Afryce, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią (a dokładniej z Somalilandem), Etiopią i Erytreą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zasoby naturalne Dżibuti są ograniczone, a przemysł słabo rozwinięty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʤ̑ʲiˈbutʲi, AS: ǯʹibutʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibutyjczyk mos., Dżibutczyk mos., Dżibutyjka ż., Dżibutka ż., dżibutyjczyk mos., dżibutczyk mos., dżibutyjka ż., dżibutka ż.

przym. dżibutyjski, dżibucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Francuskie Terytorium Afarów i Isów

Wiktionary

dżibutka

mieszkanka Dżibuti (miasta); dżibutyjka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Dżibuti

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibuti n., Dżibutyjka ż.

:: fm. Dżibutczyk mos., Dżibutyjczyk mos.

przym. dżibucki. dżibutyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Dżibutyjka

Wiktionary

dżibutyjczyk

mieszkaniec Dżibuti (miasta); dżibutczyk

SJP.pl za Wielki słownik poprawnej polszczyzny - PWN 2004-2012 - A. Markowski [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Dżibuti

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibuti n., dżibutczyk mos., dżibutka ż., dżibutyjczyk mos., dżibutyjka ż.

:: fż. Dżibutyjka ż.

przym. dżibutyjski, dżibucki

Wiktionary

dżibutyjka

mieszkanka Dżibuti (miasta); dżibutka

SJP.pl za Wielki słownik poprawnej polszczyzny - PWN 2004-2012 - A. Markowski [meg, 2005-07-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Dżibuti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʤ̑ʲibuˈtɨjka, AS: ǯʹibutyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibutka ż., Dżibuti n., dżibutyjczyk mos., dżibutyjka ż.

:: fm. Dżibutyjczyk mos., Dżibutczyk mos.

przym. dżibutyjski, dżibucki

Wiktionary

dżibutyjski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Dżibuti

(1.2) odnoszący się do miasta Dżibuti

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dżibutyjska flaga jest biała, czerwona, niebieska i zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʤ̑ʲibuˈtɨjsʲci, AS: ǯʹibutyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dżibutka ż., Dżibutczyk mrz., Dżibuti n., dżibutyjczyk m., dżibutyjka ż., Dżibutyjka, Dżibutyjczyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) dżibucki

Wiktionary

dzicz

1. dzicy, niecywilizowani ludzie; barbarzyńcy;
2. teren nieuprawiany, pozostający w stanie pierwotnym;
3. dzika zwierzyna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa prymitywnych, dzikich, niecywilizowanych ludzi

(1.2) odludne, nieuprawiane miejsce

Wiktionary

Dzicz − każde środowisko naturalne na Ziemi w mało znaczącym stopniu naruszone przez działalność człowieka, lub też ostatnie nietknięte obszary naszej planety, nad którymi ludzie nie sprawują kontroli, nie budują osiedli, dróg i linii przesyłowych. Obszary te są ważne dla przetrwania niektórych gatunków roślin i zwierząt oraz dla prowadzenia badań botanicznych, zoologicznych i ekologicznych. Pustkowia te dają schronienie dzikim roślinom i zwierzętom, które nie przetrwałyby w ogrodach zoologicznych, parkach bądź ogrodach dendrologicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʥ̑iʧ̑, AS: ʒ́ič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzikus m., dziki mos., dziczyzna ż., dzikość ż., dzik mzw., dzikuska ż.

czas. dziczeć

przym. dziki, zdziczały

przysł. dziko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hołota

(1.2) pustkowie, odludzie

Wiktionary

dziczeć

stawać się dzikim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o roślinach i zwierzętach: stawać się dzikim, wracać do naturalnego stanu

(1.2) o człowieku: stawać się dzikim, tracić cechy kogoś cywilizowanego

(1.3) o człowieku: odwracać się, stronić od innych, tracąc umiejętność obcowania z ludźmi

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Gdy człowiek z nikim nie spotyka się, robi się dziwny - dziczeje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑iʧ̑ɛʨ̑, AS: ʒ́ičeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzicz ż., dzikość ż., dzik m., dzikus m., dzikuska ż., dzikusek m., dziki m., dziczyzna ż., dziczenie n., zdziczenie n., dzikowanie n.

czas. zdziczeć dk., dzikować ndk.

przym. dziki, dziczy, zdziczały

przysł. dziko

Wiktionary

dziczej

dotyczący dzika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziczek

1. zdrobnienie od: dzik;
2. młoda roślina wyrosła z nasienia dzikich lub uprawnych roślin uszlachetniana później za pomocą szczepienia lub oczkowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziczeć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziczeć

przym. dziczy, dziki, zdziczały

rzecz. dzik mzw., dziczyzna ż., dziki mos., dzikuska ż.

Wiktionary

dziczka

dzikie drzewo owocowe lub młode drzewko przeznaczone do szczepienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

dziczy

dotyczący dzika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla dzika; dotyczący, odnoszący się do dzika

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miasto scedowało dziczy problem na wspomniane już koło łowieckie.

(1.1) – No ładnie, znalazłem się w środku dziczego stadka – pomyślałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑iʧ̑ɨ, AS: ʒ́ičy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzik m., dziczyzna ż., dziczek m., dziczę n., dzikość ż., dziczenie n., zdziczenie n., dziki mos., dzikuska ż.

czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

przym. dziki

przysł. dziko

Wiktionary

dziczyć

dawniej: dziczyć się - unikać, omijać kogoś, stronić od ludzi

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dziczyzna

mięso z dzikich zwierząt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso z ubitej zwierzyny łownej

(1.2) kulin. potrawa z mięsa (1.1)

Wiktionary

Dziczyzna – mięso pozyskane z upolowanych zwierząt żyjących w stanie dzikim, dopuszczone do obrotu przez nadzór weterynaryjny. Charakteryzujące się niską zawartością tłuszczu.

Wartości średnie dla różnych gatunków mięs dziczyzny, dla 100 g mięsa z dziczyzny:

- wartość energetyczna – 114 kcal,

- białko – 22 g,

- tłuszcz – 2,3 g,

- cholesterol – 81 mg.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na obiad zjedliśmy pieczeń z dziczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑iˈʧ̑ɨzna, AS: ʒ́ičyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziki m., dzikość ż., dzik m., dzicz ż., dzikus m., dzikuska ż., dzikarz m., dziczenie n., zdziczenie n.

czas. dziczeć ndk., zdziczeć dk.

przym. dziki, dziczy

przysł. dziko

Wiktionary

dzida

1. dawna broń składająca się z długiego drzewca, na którym osadzone jest ostrze;
2. potocznie: najniższa ocena w szkole;
3. obraźliwie: głupia, nieogarnięta kobieta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

(1.2) żart. członek męski

(1.3) gwara. med. cewnik do wkłucia centralnego

Wiktionary

Włócznia – ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej.

Polska nazwa tego rodzaju broni wywodzi się od zwyczaju troczenia jej do łęku siodła końskiego w taki sposób, że zwisając w dół często wlokła się po ziemi.

W zależności od ciężaru, rozmiarów, kształtu i rodzaju ostrego zakończenia (grotu), włócznia mogła służyć do miotania na odległość (broń rzutna) lub do walki wręcz.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kopia, lanca, pika, spisa

(1.3) kateter, wkłucie centralne

Wiktionary

dzidek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Dzidosław (rzadkie imię męskie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [tevex, 2017-10-26]

dzidkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

dzidosław

rzadkie imię męskie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

dzidzia

1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) infant. dziecko

Wiktionary

dzidzia-piernik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. obraź. lub żart. dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedyś miała klasę, ale dziś to taka dzidzia-piernik.

(1.1) Widziałem Kazika z jakąś dzidzią-piernik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʥ̑iʥ̑a‿ˈpʲjɛrʲɲik, AS: ʒ́iʒ́a‿pʹi ̯erʹńik

Wiktionary

dzidziulka

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziuś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

dzidziunia

dzidzia;
1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska

SJP.pl za Czułe słowka: słownik afektonimów - PWN 2011 - M. Bańko, A. Zygmunt (ndpl) [tevex, 2020-08-22]

dzidziuś

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziulka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. małe dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jesteś moim kochanym dzidziusiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑iʥ̑üɕ, AS: ʒ́iʒ́üś

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemowlę, dzieciątko, brzdąc, malec, maleństwo, bobasek

Wiktionary

dzidziusiek

zdrobnienie od: dzidziuś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2011-08-12]

dziec.

skrót od: dziecięcy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

dziechciarz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-23]

dziechcioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziegciarz

Wiktionary

dzieci-kwiaty

dzieci kwiaty;
1. masowy, pacyfistyczny ruch młodzieży w latach 60. XX wieku; flower power, flower-power, ruch hippisowski;
2. hippisi

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: flower power) [tevex, 2010-06-27]

dzieciaczek

zdrobnienie od: dzieciak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: dzieciak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Baba Jaga namówiła te biedne dzieciaczki, by weszły do komórki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciątko, Dzieciątko m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n.

przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) malec

Wiktionary

dzieciaczyna

z politowaniem lub współczuciem o dziecku płci męskiej

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

dzieciaczysko

zgrubienie od: dzieciak; z politowaniem o dziecku

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-29]

dzieciak

potocznie:
1. małe dziecko; smarkacz, dzieciuś, dzieciuch;
2. osoba dorosła postępująca w sposób niedojrzały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(1.1) rub. (czasem pieszcz.) dziecko

(1.2) przen. pot. dorosły człowiek postępujący dziecinnie, nierozsądnie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy tylko zabrzmiał dzwonek obwieszczający koniec lekcji, dzieciaki wybiegły przed szkołę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ak, AS: ʒ́ėćak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciaczek m., dziecko n., dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dzieciątko n., dziecię n.

przym. dzieciaty

Wiktionary

dzieciar

potocznie: dziecko, osoba niedorosła; dzieciak, smark, smarkacz, bachor, szczyl

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (forma upojedynczona) [tevex, 2020-06-07]

dzieciarnia

1. gromada dzieci; dziatwa, dziatki;
2. dawniej: pokój dla dzieci; pokój dziecinny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gromada dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzieciarnia biegła za samochodem wyciągając ręce z prośbą o coś do jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑arʲɲa, AS: ʒ́ėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

przym. dzieciaty

Wiktionary

dzieciata

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-07-18]

dzieciąteczko

zdrobnienie od: dzieciątko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: dzieciątko

(1.2) pieszcz. dzieciątko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wołek, wołek, wołek i osiołek / Dzieciąteczko w żłobie, a w stajence mróz / Kto stworzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziecię n., dziecko n., dzieciątko n., Dzieciątko n., dzieciństwo n.

przym. dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziecię, dziecina, maleństwo

Wiktionary

dzieciątko

1. małe dziecko; niemowlę;
2. śląski zwyczaj dzielenia się prezentami w okresie świąt Bożego Narodzenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. rel. Chrystus jako dziecko

(1.2) kult. reg. Boże Narodzenie

(1.3) szt. przedstawienie Chrystusa jako niemowlęcia w sztuce, m.in. jako figurka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas jednego z objawień Maryja miała podać św. Antoniemu Dzieciątko.

(1.2) Od lat na Dzieciątko dostaję kalendarz książkowy.

(1.3) Na obu obrazach widnieją przy głowach Matki Boskiej i Dzieciątka Jezus charakterystyczne aniołki.

(1.3) (…) w przedsionku małego kościółka św. Jerzego zobaczyłam nietypowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

(1.3) Muzeum zakupiło dzieło „Madonna z Dzieciątkiem”.

(1.3) Karol przywiózł z Betlejem dwa „Dzieciątka” z drewna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciątko n., dzieciąteczko n., dziecko n., dzieciak mos., dzieciaczek mos., dziecię n., dzieciństwo n., dziecina ż.

czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

przym. dziecięcy, dziecinny, dzieciaty

przysł. dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Dzieciontko.

(1.2) Boże Narodzenie, gw-pl|Górny Śląsk|Dzieciontko.

Wiktionary

dzieciaty

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) pot. mający dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) „Dzieciaty” szef płaci mniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑atɨ, AS: ʒ́ėćaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciaczyna, dzieciaczysko, dzieciak, dzieciaczek, dzieciarnia, dzieciątko, Dzieciątko, dzieciąteczko, dziecię, dziecięctwo, dziecina, dziecinka, dziecinada, dzieciniec, dziecinność, dzieciństwo, dziecisko, dzieciuch, dziecko, dziecięcość

czas. dziecinnieć

przym. dziecinny, dziecięcy

przysł. dziecinnie, dziecięco

Wiktionary

dziecię

podniośle albo poetycko: dziecko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podn. pieszcz. dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Albowiem Dziecię nam się narodziło, Syn został nam dany, na Jego barkach spoczęła władza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciątko n., Dzieciątko n., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n., dzieciąteczko n.

przym. dzieciaty, dziecięcy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berbeć, brzdąc, maluch, szkrab

Wiktionary

dziecięcość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecięce; cecha tych, którzy są dziecięcy

Wiktionary

Patrz:
dziecięcy
Powiązane:

przym. dziecięcy, dzieciaty

przysł. dziecięco

rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary

dziecięctwo

przestarzałe: wiek dziecięcy; dzieciństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziecięcy

dziecinny;
1. związany z dzieckiem, przeznaczony dla dziecka;
2. właściwy dziecku, taki jak u dziecka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

(1.2) związany z dziećmi, dotyczący dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcię najbardziej cieszy dziecięcy uśmiech.

(1.1) Po remoncie mieszkania wygospodarowali pomieszczenie na pokoik dziecięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nts̑ɨ, AS: ʒ́ėćẽncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dzieciątko n., dzieciństwo n., dziecięcość ż., dziecko n., dziecię n., dziecinność ż.

przym. dziecinny, dzieciaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. dziecki

Wiktionary

dzięcielak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

dzięcielina

dawniej, regionalnie o koniczynie, esparcecie siewnej i innych roślinach pastewnych z rodziny bobowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. regionalna nazwa kilku różnych roślin motylkowych, koniczyn

:: (1.1.1) daw. reg. kresy. koniczyna bladoróżowa

:: (1.1.2) daw. reg. sparceta siewna

(1.2) uprawa, pole obsiane którymkolwiek z gatunków (1.1) lub pole po tej uprawie

Wiktionary

Dzięcielina – dawna regionalna nazwa różnych gatunków roślin pastewnych z rodziny bobowatych (motylkowatych), zwłaszcza koniczyny, lucerny sierpowatej i sparcety siewnej.

Nazwa ta pojawiła się w pierwszej księdze poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Znajduje się tu fragment:

Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała

Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała • Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛˈlʲĩna, AS: ʒ́ė̃ńćelʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) koniczysko

Wiktionary

dzięcielski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

dziecina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Narodził się Bóg Dziecina; / Niesłychanać to nowina, / Drży w kościele Bóg Dziecina, / Bóg Dziecina.

(1.1) Trzej królowie jadą z królewską paradą, / Z dalekiej krainy do Dzieciny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciniec mrz., dzieciątko, Dzieciątko m., dziecko n., dzieciak m., dzieciństwo n.

przym. dzieciaty

przysł. dziecinnie

Wiktionary

dziecinada

zachowanie dziecinne pewnej osoby kontrastujące z dorosłością; również: sprawa małego znaczenia, wręcz niepoważna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprawa niepoważna, błaha, prosta

(1.2) pot. zachowanie niepoważne, dziecinny postępek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gestapo to dziecinada w porównaniu z NKWD. (z Internetu)

(1.2) Zawsze jak mu się coś nie podoba, to się obraża, „zabiera zabawki” i idzie do domu. To przecież dziecinada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ĩˈnada, AS: ʒ́ėćĩnada

Wiktionary

Powiązane:

przym. dziecinny, dzieciaty

rzecz. dziecko n., dzieciństwo n., dzieciniec mrz.

Wiktionary

dzieciniec

dawniej:
1. sezonowe przedszkole organizowane na wsi na okres nasilenia prac w polu;
2. dom dziecka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. miejsce gier i zabaw dla dzieci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziecko n., dziecina ż., dzieciuch m., dzieciństwo n., dziecinada ż.

przym. dzieciaty

Wiktionary

dziecinka

pieszczotliwie o dziecku lub w serdecznym zwrocie do osoby dorosłej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziecinnie

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla dziecka

(1.2) naiwnie, niepoważnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uważa, że chłopcy zachowują się dziecinnie, a ich zamiłowanie do zabawek i komiksów jest żałosne.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

przym. dziecinny, dzieciaty

rzecz. dzieciństwo n., Dzieciątko n., dziecina ż., dziecinka ż., dziecinność ż., dziecko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) infantylnie

Wiktionary

dziecinnieć

wracać do poziomu umysłowego dziecka, stawać się dziecinnym, naiwnym; infantylnieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

dziecinniej

stopień wyższy od przysłówka: dziecinnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

dziecinniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziecinny; bardziej dziecinny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

dziecinność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecinne; cecha tych, którzy są dziecinni

Wiktionary

Patrz:
dziecinny
Powiązane:

przym. dziecinny, dzieciaty, dziecięcy

przysł. dziecinnie

rzecz. dzieciństwo n., dziecko n.

Wiktionary

dziecinny

1. właściwy dziecku, taki jak u dziecka; dziecinny;
2. przeznaczony dla dziecka; dziecinny;
3. postępujący jak dziecko; beztroski, naiwny, niepoważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) właściwy dziecku, taki jak u dziecka

(1.2) zachowujący się jak dziecko

(1.3) przeznaczony dla dziecka; zob. dziecięcy.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On ma 15 (= piętnaście) lat? A taką ma dziecinną buźkę.

(1.2) Niestety on jest bardzo dziecinny, wstyd się z nim gdzieś pokazać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ, AS: ʒ́ėćĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dzieciństwo n., dziecko n., dziecinada ż., zdziecinnienie n., Dzieciątko n., dziecinność ż.

czas. dziecinnieć ndk., zdziecinnieć dk.

przym. zdziecinniały, dzieciaty, dziecięcy

przysł. dziecinnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) infantylny, niedojrzały, niefrasobliwy, beztroski, nierozsądny

Wiktionary

dziecino

poufały zwrot do młodszej osoby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

dziecinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

eliminować

czasownik

(1.1) dokonywać eliminacji, usuwać, wykluczać coś

Wiktionary

Patrz:
eliminacja
Przykłady

(1.1) Zdarzenia ważne lub o osobistym charakterze potrafią skutecznie eliminować wszelkie inne wiadomości ze świata. Świata reklamy w szczególności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlʲĩmʲĩˈnɔvaʨ̑, AS: elʹĩmʹĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. eliminowanie n., eliminacja ż.

przym. eliminacyjny

Wiktionary

eliminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|eliminować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlʲĩmʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: elʹĩmʹĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. eliminować

Wiktionary

elina

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-14]

eling

linowe urządzenie wykorzystywane do wyciągania statków

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

elinwar

stal stopowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Elinwar − stal stopowa niklowo chromowa o znikomej rozszerzalności cieplnej i dobrych właściwościach sprężystych (stały moduł sprężystości w szerokim zakresie temperatury), stosowany głównie na sprężyny do zegarków, do aparatów pomiarowych itp.

Wikipedia

elinwarowy

przymiotnik od: elinwar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

eliot

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

- Thomas Stearns Eliot – angielski poeta

Miasta w USA:

- Eliot – miasto w stanie Maine, w hrabstwie York

Gminy w USA:

- Eliot (ang. Eliot Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Louisa

- Eliot (ang. Eliot Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie York

Wikipedia

elipsa

owalna figura geometryczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;

(1.2) liter. figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

Wiktionary

Elipsa (gr. ἔλλειψις, elleipsis – „brak, opuszczenie, pominięcie”, zob. geneza) – przypadek ograniczonej krzywej stożkowej, czyli krzywej będącej częścią wspólną powierzchni stożkowej oraz przecinającej ją płaszczyzny. Jest to również miejsce geometryczne wszystkich tych punktów płaszczyzny, dla których suma odległości od dwóch ustalonych punktów jest stałą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proszę narysować elipsę.

(1.2) Pisarz użył elipsy w celu zbudowania napięcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈlʲipsa, AS: elʹipsa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elipsoida ż.

przym. eliptyczny, elipsowaty, elipsoidalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wyrzutnia

Wiktionary

elipsograf

narzędzie do wykreślania elips

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

elipsoida

1. powierzchnia powstała przez obrót elipsy dookoła jej osi symetrii;
2. bryła, której wszystkie przekroje płaskie są elipsami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

elipsoidalny

przymiotnik od: elipsoida

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-14]

przymiotnik

(1.1) mający kształt elipsoidy, odnoszący się do elipsoidy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elipsa ż., elipsoida ż., elipsoidalność ż., elipsowatość ż.

przym. elipsowaty, eliptyczny

Wiktionary

elipsometr

przyrząd do pomiaru właściwości dwójłomnych powierzchni w świetle odbitym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

elipsowaty

mający kształt elipsy, przypominający elipsę; owalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

eliptyczno-lancetowaty

podłużny, spiczasty i przypominający elipsę

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz (pod: badian) [tevex, 2013-04-10]

eliptyczny

1. o kształcie elipsy;
2. polegający na elipsie, zawierający elipsę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik

(1.1) mający kształt elipsy

(1.2) liter. polegający na elipsie, zawierający elipsę

(1.3) mat. związany z elipsą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elipsa ż., elipsoida ż.

przym. elipsowaty, elipsoidalny

Wiktionary

elisabeth

imię żeńskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Schwarzkopf) [tevex, 2010-06-08]

elisma

gatunek rośliny

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Rośliny chronione) [tevex, 2010-05-31]

Wikipedia

elista

stolica Kałmucji

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-01-21]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. elisteński

Wiktionary

elisteński

przymiotnik

(1.1) dotyczący Elisty, związany z Elistą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elista ż.

Wiktionary

elita

1. grupa osób wyróżniających się spośród innych jakimiś cechami uznanymi za ważne w danej społeczności;
2. rolnictwo: rodzaj materiału nasiennego roślin uprawnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku

(1.2) wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

Wiktionary

Elita – kategoria osób znajdujących się najwyżej w hierarchii społecznej, pod jakimś względem wyróżnionych z ogółu społeczeństwa. Elity mają często zasadniczy wpływ na władzę oraz na kształtowanie się postaw i idei w społeczeństwie.

Wśród socjologów nie ma zgody co do tego, czy elita jest grupą społeczną. Współczesne podejścia skłaniają się raczej ku stanowisku, że elicie brak takich cech grupy jak wewnętrzna organizacja, odrębność czy więź. Elitą są więc różnorodne zbiory utworzone przez ludzi wyróżniających się w rozmaitych dziedzinach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Architekci oprogramowania często wywodzą się z elity programistów i stanowią najbardziej doświadczoną ich grupę.

(1.2) Pomiędzy elitą i masami zachodzą wzajemne, interakcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈlʲita, AS: elʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elitarność ż., elitaryzm m.

przym. elitarny

Wiktionary

elitarny

1. uprzywilejowany, dostępny dla elit, ekskluzywny
2. najlepszy z najlepszych (np. oddział)

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-02-12]

przymiotnik

(1.1) dostępny tylko dla niektórych osób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed porwaniem Georgij był śledzony przez dwa miesiące przez oficerów elitarnego zarządu wywiadu śledczego MSW, służącego do walki z przestępczością zorganizowaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlʲiˈtarnɨ, AS: elʹitarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elita, elityzm, elitaryzm, elitaryzacja

przysł. elitarnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekskluzywny, wielkoświatowy

Wiktionary

elitarysta

zwolennik elitaryzmu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-05]

elitaryzacja

1. sprawianie, że coś staje się dostępne lub właściwe dla wyróżniającej się, uprzywilejowanej grupy ludzi;
2. stawanie się takim;
3. powstawanie, wyodrębnianie się elit

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

elitaryzm

1. odgradzanie się od ogółu, zamykanie się w grupie osób uprzywilejowanych lub uważających siebie za lepszych pod danym względem;
2. pogląd społeczno-polityczny głoszący potrzebę wyodrębienia w społeczeństwie elit rządzących

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Elitaryzm (elityzm) − pogląd, zgodnie z którym niektóre jednostki czy grupy są bardziej wartościowe od innych (ze względu na swoje urodzenie, umiejętności, wiedzę, majątek) i z tego powodu powinny zajmować uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie (należeć do elit). Elitaryzm stoi w opozycji do egalitaryzmu i pluralizmu, często też przeciwstawia się koncepcjom demokratycznym.

Wikipedia

elitaryzować

elitaryzować się; stawać się elitarnym, właściwym lub dostępnym dla wyróżniającej się, uprzywilejowanej grupy ludzi; tracić cechy powszechności

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-13]

elityzm

pogląd, według którego społeczeństwo jest zawsze rządzone przez elitę

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-24]

Wikipedia

elixir

Wikipedia

eliza

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-17]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Eliza – skrócona forma angielskiego imienia Elisabeth, czyli po polsku Elżbiety. W Polsce jest znane od XVIII wieku jako imię literackie, a gwałtowną popularność zyskało w latach 70 XX w.

Eliza imieniny obchodzi: 14 czerwca, 17 sierpnia i 2 września

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ela chciałaby chodzić z Jackiem, ale niestety Jacek chodzi już z Elizą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈlʲiza, AS: elʹiza

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Elise.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* łotewski: (1.1) Elīza ż.

* niemiecki: (1.1) Elise ż.

* portugalski: (1.1) Elisa ż.

źródła.

== Eliza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Eliza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

elizabeth

[czytaj: eLIzabet] obce imię żeńskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Taylor) [tevex, 2010-08-31]

Wikipedia

elizejski

1. związany z Elizjum, w mitologii greckiej miejscem pośmiertnego pobytu dusz ludzi uczciwych;
2. związany z Pałacem Elizejskim, miejscem urzędowania prezydenta prezydenta Francji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

elizeusz

1. Elizeusz (druga połowa IX wieku p.n.e.), prorok izraelski;
2. imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

elizeuszostwo

Elizeusz z małżonką; Elizeuszowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

elizeuszowie

Elizeusz z małżonką; Elizeuszostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

elizeuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Elizeusza lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

elizja

w językoznawstwie: opuszczenie w mowie lub piśmie wygłosowej samogłoski lub całej sylaby końcowej; wyrzutnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;

(1.2) med. brak wypowiadania odpowiednich głosek dźwięcznych w systemie fonetycznym chorego;

Wiktionary

Elizja – regularne usunięcie samogłoski – a niekiedy sylaby – w sąsiedztwie innej samogłoski. Zjawisko to dotyczy najczęściej samogłoski (sylaby) wygłosowej przed nagłosem samogłoskowym, na przykład fr. l'affaire – sprawa, ale la maison – dom, wł. l'acqua – woda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do elizji dochodzi w przypadku szybkiej wymowy.

(1.1) Spotykamy się z elizją w języku włoskim.

(1.2) W foniatrii wyróżniamy elizję całkowitą lub częściową.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) elidować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyrzutnia

(1.2) mogilalia

Wiktionary

elizjum

1. w mitologii greckiej: świat pozagrobowy, miejsce pobytu dusz ludzi prawych; Pola Elizejskie;
2. w mitologii rzymskiej: podziemna kraina wiecznego szczęścia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) mitgr. raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Wiktionary

Elizjum (także Pola Elizejskie) – w mitologii greckiej część Hadesu – podziemnego świata, przeznaczona dla dusz dobrych ludzi. Częściej jednak przedstawiana jako kraina nad Oceanem, na zachodnich krańcach świata – miejsce wiecznej szczęśliwości i wiecznej wiosny. Panował tam Kronos, syn Gai (Matki Ziemi) i Uranosa (Pana Niebios), a jednocześnie ojciec Demeter, Hestii, Hery, Hadesa, Posejdona i Zeusa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. elizejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Pola Elizejskie

Wiktionary

elizka

zdrobnienie od: Eliza (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

elizówka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-04]

2

Wikipedia

eljakim

imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-26]

Wikipedia

elka

potocznie:
1. odzież o rozmiarze L;
2. pojazd do nauki jazdy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Elżbieta

(1.2) turyst. kolej linowa w Parku Śląskim w Chorzowie;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Elek

Wiktionary

- Elka – kolej linowa w Parku Śląskim

- Radio Elka – rozgłośnia radiowa

- Elka gra – parodia teleturnieju "Wielka gra" w radiowej Trójce

- zdrobnienie imienia Elżbieta

- potoczna nazwa Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powiedzcie Elce, że wyszedł jej ten sernik.

(1.2) Podjechaliśmy Elką do stadionu.

(1.2) Pierwszy dzień, czyli 8 września, Elką jeździmy za darmo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Elżbieta; zdrobn. Elżunia, Elżbietka, Elusia, Elunia, Elcia, Ela

Wiktionary

elkaem

lekki karabin maszynowy; lkm

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

elkaemista

żołnierz obsługujący lekki karabin maszynowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz obsługujący lekki karabin maszynowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elkaem m., lkm m.

Wiktionary

elkaesowiec

członek LKS-u (Ludowego Klubu Sportowego); LKS-owiec

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: LKS) [tevex, 2014-06-19]

elkana

Wikipedia

elkhound

[czytaj: elkhałnd] norweska rasa psów myśliwskich; elkhund

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

elkhund

norweska rasa psów myśliwskich; elkhound

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-12]

elki

futro z tchórza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) skórki z tchórza, fretki lub tchórzofretki

Wiktionary

elkowy

zrobiony z elków, czyli skórek z tchórzofretki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

ella

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-20]

ellington

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

Miejscowości w USA:

- Ellington – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Tolland

- Ellington – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Reynolds

- Ellington – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua

- Ellington – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie

Wikipedia

ellison

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

ellsworth

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-04-01]

Osoby o nazwisku Ellsworth

- Oliver Ellsworth (1745–1807) – prawnik i polityk amerykański, prezes Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych.

Miejscowości w USA:

- Ellsworth – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie McLean

- Ellsworth – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Hamilton

- Ellsworth – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Ellsworth

- Ellsworth – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Hancock

- Ellsworth – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Antrim

- Ellsworth – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Nobles

- Ellsworth – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Grafton

- Ellsworth – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Washington

- Ellsworth – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pierce

- Ellsworth – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pierce

Wikipedia

elmira

imię

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-20]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Elmira – imię żeńskie

Miejscowości w USA:

- Elmira – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Solano

- Elmira – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Ray

- Elmira – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛlˈmʲira, AS: elmʹira

Wiktionary

elo

forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; joł, yo, siemka, siemasz, siemano, siema, siemaneczko, cześć, hej, heja, hejka, serwus

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ziom, ziomal) [tevex, 2019-09-22]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. nieustabilizowana rasa psów wyhodowana w 1987 roku w Niemczech;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) szach. metoda obliczania siły gry szachistów

(2.2) szach. jednostka punktów w metodzie (1.1)

wykrzyknik

(3.1) slang. …na powitanie

Wiktionary

- elo – rasa psa

- Elo – stolica tytularna Kościoła katolickiego w Hiszpanii

- Arpad Elo – amerykański fizyk węgierskiego pochodzenia, szachista

- ranking szachowy, elo – ranking szachowy, nazywany także rankingiem Elo

- Electric Light Orchestra – brytyjska grupa rockowa, znana także pod skrótem ELO

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(3.1) nara, siemka

hiperonimy.

(1.1) rasa

(2.1) metoda

(2.2) jednostka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(2.1) etym|węg|Élő.; od nazwiska Arpada Elo, twórcy metody

(3.1) etymn|ang|hello.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) elo, Elo rating; (2.2) elo; (3.1) hi

źródła.

== elo (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szach. elo (metoda)

(1.2) szach. elo (jednostka)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛlɔ, AS: elo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(3.1) nara, siemka

hiperonimy.

(1.1) rasa

(2.1) metoda

(2.2) jednostka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(2.1) etym|węg|Élő.; od nazwiska Arpada Elo, twórcy metody

(3.1) etymn|ang|hello.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) elo, Elo rating; (2.2) elo; (3.1) hi

źródła.

== elo (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szach. elo (metoda)

(1.2) szach. elo (jednostka)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Elo rating

Wiktionary

elogium

mowa pochwalna, sławienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

elohim

imię Boga występujące w Starym Testamencie, jedno z zastępczych imion dla szczególnie czczonego imienia Jahwe

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-01-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. rel. Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;

Wiktionary

Elohim (dosł. Bogowie; hebr. אֱלֹהִים) – występujący około 2700 razy w Biblii hebrajskiej jeden z tytułów Boga Jahwe. W odróżnieniu od tetragramu JHWH, który jest imieniem własnym Boga, określenie to pochodzi od rzeczownika pospolitego bóg. Elohim jest dłuższą formą rzeczownika El (אל) i jego rozszerzenia Eloah (אלוה), określających Boga w Biblii.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. elohista m.

przym. elohistyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|hebr|אלהים‏., etym|hebr|אלוהים‏. etym|hebr|אלוה. etym|hebr|אל.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Elohim

* francuski: (1.1) Elohim m.

* hebrajski: (1.1) אלהים m. lm., אלוהים‏ m. lm.

* niemiecki: (1.1) Elohim m.

źródła.

== Elohim (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˌɛlɵˈhiːm. lub IPA2|ɛˈloʊ̯ˌhɨm.

dzielenie|E|lo|him.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) rel. Elohim

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elohista m.

przym. elohistyczny

Wiktionary

elohista

zwolennik tradycji elohistycznej powstania księgi Starego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. autor elohistycznej warstwy tekstu Starego Testamentu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Elohista faworyzuje plemięemiona północne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elohim m.

przym. elohistyczny

Wiktionary

elohistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bibl. związany z elohistą, charakterystyczny dla tradycji związanej z elohistą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten niemiecki biblista zajął się badaniem Pięcioksięgu, w którym wyodrębnił cztery warstwy redakcyjne: jahwistyczną, elohistyczną, deuteronomiczną i kapłańską.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elohim m., elohista m.

Wiktionary

eloksalacja

elektrolityczne wytwarzanie na powierzchni przedmiotów aluminiowych cienkiej powłoki tlenku aluminium, głównie w celu ochrony przed korozją; anodyzacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anodowanie wyrobów aluminowych;

Wiktionary

Anodowanie aluminium (eloksalacja, od elektrolityczna oksydacja aluminium) – proces elektrochemiczny polegający na wytworzeniu na powierzchni aluminium warstwy tlenku (Al_2O_3) o większej twardości i odporności na korozję niż warstwa powstająca w sposób naturalny. Proces anodowania można podzielić na kolejne podprocesy:

- odtłuszczanie

- płukanie

- polerowanie elektrochemiczne lub wytrawianie (w zależności od pożądanego efektu)

- płukanie

- rozjaśnianie

- płukanie

- anodowanie

- płukanie

- barwienie (jeżeli chcemy zabarwić element)

- płukanie

- uszczelnianie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Warstwę tlenku wytworzoną przez eloksalację można zaimpregnować PTFE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlɔksaˈlats̑ʲja, AS: eloksalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. eloksalować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anodowanie, anodyzacja, eloksalowanie

Wiktionary

eloksalować

dokonywać eloksalacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

eloksalowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. anodowanie.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Warstwę tlenku wytworzoną przez eloksalowanie można zaimpregnować PTFE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlɔksalɔˈvãɲɛ, AS: eloksalovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. eloksalować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anodowanie, anodyzacja, eloksalacja

Wiktionary

eloksydacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. anodyzacja

Wiktionary

elokucja

1. dział retoryki zajmujący się stylem wypowiedzi; poprawne, jasne i ozdobne wysławianie się;
2. odległość kątowa satelity od planety

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Elokucja (łac. elocutio – wysłowienie, styl, język) – właściwe, jasne i ozdobne wysłowienie, odpowiednie użycie słów do myśli, uporządkowane wypowiadanie myśli.

Teoria elokucji obejmuje trzy grupy zagadnień:

- Typologię stylów – celowe ułożenie wypowiedzi do przedmiotu i słuchaczy,

- Zasady wyboru i przekształcanie słów – tropy i figury retoryczne,

- Wiedza o okresie retorycznym – konstrukcji zdania.

Wikipedia

elokwencja

1. sztuka wymowy, wymowność, umiejętność łatwego i przekonywającego wysławiania się;
2. ironicznie lub żartobliwie o gadulstwie, gadatliwości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność pięknego wysławiania się

(1.2) iron. gadulstwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elokwentność ż.

przym. elokwentny

przysł. elokwentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymowność; pot. wygadanie

(1.2) gadatliwość, gadulstwo, rozmowność, wielomówność

Wiktionary

elokwentniej

stopień wyższy od przysłówka: elokwentnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

elokwentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: elokwentny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

elokwentny

wymowny;
1. posiadający umiejętność łatwego i przekonującego posługiwania się językiem; retoryczny, krasomówczy, oratorski;
2. ironicznie: mający skłonność do niepotrzebnego wysławiania się; wygadany, rozgadany, gadatliwy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-04-27]

przymiotnik

(1.1) mający dar umiejętnego, łatwego wysławiania się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlɔˈkfɛ̃ntnɨ, AS: elokfẽntny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elokwencja ż.

przysł. elokwentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krasomówczy, wymowny, miodousty, złotousty

Wiktionary

elongacja

1. różnica długości ekliptycznych planety i Słońca;
2. odległość kątowa satelity od planety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

elred

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wujowi Elredowi obrodziła pszenica.

Wiktionary

elsa

- Elsa (Teksas)

- European Law Students’ Association (ELSA)

- Elza (imię)

- (182) Elsa

- Elsa (album) – album Elsy Lunghini

- Elsa – główna bohaterka filmu animowanego pt. Kraina lodu

- Elsa – główna bohaterka filmu animowanego pt. Kraina lodu, kontynuacja jej losów w serialu „Dawno, dawno temu”.

Wikipedia

elsevier

Elsevier – firma zajmująca się analizą i udostępnianiem danych oraz informacji naukowej. Jednocześnie jedno z największych światowych wydawnictw naukowych. Publikuje głównie książki i czasopisma naukowe z dziedziny nauk przyrodniczych, medycznych i ścisłych. Jest ono częścią RELX Group i ma siedzibę w Amsterdamie oraz filie w USA, Wielkiej Brytanii i kilkunastu innych krajach.

Wikipedia

elsheimer

[czytaj: ELShajmer] nazwisko, np. Adam Elsheimer (1578-1610), niemiecki malarz i grafik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-05-06]

elsner

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

- Jakob Elsner (ok. 1486 – 1517) – niemiecki malarz portrecista, miniaturzysta i iluminator, aktywny w Norymberdze.

- Jan Elsner (1913–1939) – polski pilot

- Janusz Elsner (1928–1996) − rektor Politechniki Częstochowskiej

- Joseph Elsner (1845–1933) – niemiecki architekt, rzeźbiarz

- Józef Elsner (1769–1854) – polski kompozytor, pedagog, teoretyk muzyki, nauczyciel Fryderyka Chopina

- Józef Elsner (1891–1951) – polski przedsiębiorca budowlany, „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”

- Marko Elsner (1960) – słoweński piłkarz

- Oskar von Elsner (1822–1881) − niemiecki urzędnik, polityk

- Paul Elsner (1865–1933) − śląski nauczyciel, muzyk, kompozytor

- Rok Elsner (1986) – słoweński piłkarz

- Sławomir Elsner (1976) − polski malarz, fotograf

- Sławomir Elsner (1976) – polski poeta

Wikipedia

elstera

1. Biała Elstera - rzeka w Niemczech;
2. Czarna Elstera - rzeka w Niemczech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Biała Elstera.

Wiktionary

Rzeki na terenie Niemiec i Czech:

- Biała Elstera – czes. Bílý Halštrof, niem. Weiße Elster, prawy dopływ Soławy

- Czarna Elstera – niem. Schwarze Elster, rzeka we wschodnich Niemczech, prawy dopływ Łaby

- Mała Elstera – niem. Kleine Elster

Wikipedia

elsynoe

imię nadawane koniom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

elsynor

miasto w Danii, miejsce akcji "Hamleta", tragedii Szekspira; Helsingor

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-07-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Helsingør

Wiktionary

Helsingør (d. pol. Elsynor) – duńskie miasto na północnym wschodzie Zelandii, położone 40 km na północ od Kopenhagi nad cieśniną Sund. W tym miejscu cieśnina ma 4 km szerokości. Na przeciwległym brzegu cieśniny znajduje się bliźniacze szwedzkie miasto Helsingborg. Podróż promem między miastami zajmuje 20 min.

Wikipedia

Powiązane:

przym. elsynorowy

Wiktionary

elton

imię męskie

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

Nazwy geograficzne

- Elton – jezioro w Rosji

- Elton – miejscowość w USA, w stanie Luizjana, w parafii Jefferson Davis

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Elton – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Cheshire (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Greater Manchester (Anglia)

- Elton – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

Wikipedia

eluacja

w chromatografii: rozpuszczanie i wymywanie substancji rozdzielanych w kolumnie lub na bibule; eluowanie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

eluat

wyciek z kolumny składnika badanego roztworu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Eluat – roztwór zawierający substancje wymyte. Podczas chromatografii kolumnowej stanowi go płyn wypływający z kolumny chromatograficznej. Proces wymywania nosi wówczas nazwę elucji, a faza wymywająca z fazy stałej to eluent. Odbierane frakcje eluatu zawierają składniki rozdzielanych mieszanin, kolejno wymywane z kolumny. W chromatografii bibułowej eluatem jest roztwór uzyskany po wymyciu substancji z bibuły .

Wikipedia

elucja

wymywanie składników rozdzielonej mieszaniny

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

Elucja (eluowanie) – proces wymywania za pomocą eluentu (tzw. fazy ruchomej) substancji adsorpcjowanej wcześniej na fazie stałej (stacjonarnej). Faza wypływająca z fazy stałej to eluat. W chromatografii gazowej elucję przeprowadza się za pomocą gazu nośnego, a w chromatografii cieczowej za pomocą rozpuszczalników ciekłych. Zastosowanie odpowiednich warunków elucji jest podstawą powodzenia procesu chromatografii.

Wikipedia

eluent

faza ruchoma powodująca wymywanie rozdzielanych składników badanego roztworu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Eluent – płyn wymywający substancje zaadsorbowane na fazie stałej podczas chromatografii. Proces wymywania nosi nazwę elucji, a faza wypływająca z fazy stałej to eluat.

Eluentami są zwykle związki chemiczne o niskiej masie cząsteczkowej, które nie reagują ze złożem i przechodzą przez to złoże przy jak najmniejszych oporach przepływu. Na wynik analiz chromatograficznych bardzo duży wpływ ma czystość eluentów. Niektóre z technik chromatograficznych (np. HPLC) wymagają też odgazowywania eluentów.

Wikipedia

elukubracja

książkowo: małej wartości utwór literacki lub inny tekst pisany z wysiłkiem i bez talentu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utwór literacki o niewielkiej wartości artystycznej, pisany mozolnie przez osobę pozbawioną talentu pisarskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaręba słuchał pobłażliwie wierszowanej elukubracji, gdzie było do syta berżerek, bladej luny, owieczek, mitycznych bogiń i górnie wysławianych amorów. Mdłe to było niczym flaki z olejem, więc doczekawszy się końca wyrzekł rubasznie: (…) (Władysław Stanisław Reymont "Rok 1794")

(1.1) Trudno by po prostu pojąć, jak człowiek rozsądny mógł pisać i czytać podobne elukubracje, gdyby nie Pismo Święte, dowodzące, że ludzie przychodzą na świat z zadatkiem głupoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛlukuˈbrats̑ʲja, AS: elukubracʹi ̯a

Wiktionary

elukubrować

żartobliwie: wypracowywać, wypracować coś z trudem, mozolnie

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

elunia

zdrobnienie od: Elżbieta (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik ojczyzny polszczyzny - IBIS 2010 - J. Miodek (ndpl) (pod: Elżbieta) [tevex, 2017-05-28]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Elżbieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Musisz wiedzieć, Eluniu, że babcia też chodziła na randki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż., Elcia ż., Elusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ela, Elusia, Elka, Elżbieta, Elżunia, Elżbietka, Elcia

Wiktionary

eluować

w chromatografii: rozpuszczać i wymywać substancje rozdzielane w kolumnie lub na bibule

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: eluacja) [tevex, 2012-10-30]

eluś

zdrobnienie od: Eligiusz (imię męskie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-28]

elusia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Elżbieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Weź, Elusiu, spróbuj jeszcze szarlotki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż., Elunia ż., Ela ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ela, Elunia, Elka, Elżbieta, Elżunia, Elżbietka, Elcia

Wiktionary

elutriacja

metoda separacji cząsteczek roztworu za pomocą specjalnego rodzaju wirowania

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

eluwiacja

w geologii: ługowanie substancji glebowych wskutek ruchów wody glebowej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

eluwialny

o gruncie: powstały w wyniku zwietrzenia i rozkładu podłoża

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

eluwina

wykrzyknik

(1.1) slang. forma powitania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Eluwina to młodzieżowa forma powitania w XXI wieku.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) slang. elo, siemanko, siemano, siemasz, siemka; neutr. cześć, hej

Wiktionary

eluwium

resztkowe nagromadzenie fragmentów skalnych odporniejszych na wietrzenie w miejscu, gdzie skała podlegała wietrzeniu fizycznemu lub chemicznemu, rezyduum, residuum

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

elvis

imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Presley) [tevex, 2011-01-17]

Wikipedia

elwer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bezrobotny

Wiktionary

elwira

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Elwira – imię żeńskie o niepewnej etymologii. Na ogół przypisywane jest jej pochodzenie z gockiego i znaczenie „prawdziwie szlachetna”, ale mogłoby też oznaczać „opiekunka wszystkich”. Według najnowszych publikacji naukowych imię to wywodzi się jednak z języka arabskiego, a przedostało się do Polski za pośrednictwem języka hiszpańskiego, podobnie jak Eleonora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Mira pożyczyła Elwirze swój jacht.

(1.1) Mam na imię Elwira i jestem kioskarką z Nakła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elwirka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Elwirka

Wiktionary

elwirka

zdrobnienie od: Elwira (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Elwira

(1.2) pejor. zgrub. od imienia Elwira

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Język pani Elwirki pozostawia wiele do życzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elwira ż.

Wiktionary

elwirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Elwiry lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

elymijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Elymami (Elymianami), dotyczący Elymów (Elymian)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język elymijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elymowie lm m., Elymianie lm m.

Wiktionary

elza

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Elżbieta

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) imię

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Elsa. etym|niem|Elisabeth. etym|łac|Elisabetha. etym|gr|Ἐλισάβετ. etym|hebr|אלשבת.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Elżbieta.

źródła.

== Elza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) imię

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Elsa. etym|niem|Elisabeth. etym|łac|Elisabetha. etym|gr|Ἐλισάβετ. etym|hebr|אלשבת.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Elżbieta.

źródła.

== Elza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

elżbieciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Elżbiety lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

Wikipedia

elżbieta

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w gminie Opole Lubelskie;

Wiktionary

Elżbieta – imię żeńskie pochodzenia biblijnego wywodzące się od hebrajskiego słowa אלשבת Elishevah („Bóg mą przysięgą”). Zdrobnienia to Ela, Elka, Elcia, Elunia, Elżbietka, Elżunia, a pochodne to Halszka, Halżbieta, Izabela, Liza, Elza (germ.), Eliza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj poszedłem z moją Elżbietą do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛlʒˈbʲjɛta, AS: elžbʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Halszka ż., Ela ż., Elusia ż., Elka ż., Elżbietka ż., Elunia ż., Elżunia ż., Elcia ż., elżbietanka ż., elżbietanizm m., elżbietańskość ż., Elżbiecin m., Izabella ż., Eliza ż.

przym. elżbietański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ela, Elusia, Elka, Elżbietka, Elunia, Elżunia, Elcia

Wiktionary

elżbietańczyk

miłośnik lub twórca teatru elżbietańskiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

elżbietanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z katolickiego Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety lub Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety III Zakonu Regularnego św. Franciszka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jadzia wstąpiła do elżbietanek w Jabłonkowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż., Elżunia ż.

przym. elżbietański

Wiktionary

elżbietanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

elżbietański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

(1.2) związany z elżbietankami, dotyczący elżbietanek

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do elżbietanek, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W teatrze elżbietańskim nie używano kurtyny.

(1.2) Wielkim wezwaniem dla nas w ostatnim roku stał się kontynent afrykański, pragniemy przenieść charyzmat elżbietański na ziemię afrykańską i rozpocząć działalność w Tanzanii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Halszka ż., Elżbieta ż., elżbietanka ż.

Wiktionary

elżbietka

zdrobnienie od: Elżbieta (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Elżbieta

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weźmy Elżbietkę na spacerek nad rzekę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ela, Elusia, Elka, Elżbieta, Elżunia, Elunia, Elcia

Wiktionary

elzetes

potocznie: polskie zrzeszenie grupujące kluby sportowe działające w małych miejscowościach, głównie na wsiach; LZS

SJP.pl za Zasady pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym - Ossolineum 1994, 1997, 1998 - S. Jodłowski, W. Taszycki (pod: zasady pisowni) [tevex, 2011-07-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sport. LZS

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

przym. elzetesowski, LZS-owski

skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) LZS

Wiktionary

elzetesowiec

członek LZS-u (Ludowego Zespołu Sportowego); LZS-owiec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. członek LZS-u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elzetes mrz., LZS-owiec mos.

przym. elzetesowski, LZS-owski

skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) LZS-owiec

Wiktionary

elzetesowski

przymiotnik od: LZS (Ludowe Zespoły Sportowe, Ludowy Zespół Sportowy); LZS-owski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z LZS-em, dotyczący LZS-u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

przym. LZS-owski

skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) LZS-owski

Wiktionary

elzewir

1. krój pisma stosowany w wydawnictwach Elzewirów; Elzewir;
2. wydawnictwo wydane w firmie Elzewirów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

elzewiry

1. krój pisma stosowany w wydawnictwach Elzewirów; Elzewir;
2. wydawnictwo wydane w firmie Elzewirów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

elzi

spójnik

(1.1) gw-pl|Mazury. czy, jeśli

Wiktionary

elżunia

zdrobnienie od: Elżbieta (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Elżbieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Weźmy Elżunię na spacerek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Elżbieta ż., elżbietanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ela, Elusia, Elka, Elżbieta, Elżbietka, Elunia, Elcia

Wiktionary

elżuniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Elżuni lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

em

nazwa litery M

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-12-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery m/M

Wiktionary

- EM – mikroorganizmy efektywne

- em – angielska nazwa firetu, jednostki typograficznej

- em – jednostka miary stosowana w języku CSS (1em oznacza aktualny rozmiar czcionki, por. firet)

- Em – dawny symbol radonu, pierwiastka chemicznego

- eM – zespół rockowy z Trójmiasta

- eM – śląska stacja radiowa

- Em – eksametr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m, AS: ẽm

Wiktionary

em.

skrót od: emerytowany

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-07-13]

emablować

zwykle o mężczyznach: otaczać szczególnymi względami kobietę, usilnie zabawiać; nadskakiwać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. otaczać kobietę wyjątkowymi względami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyzbywają się jej tylko wtedy, gdy są sam na sam z kobietą, którą emablują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃maˈblɔvaʨ̑, AS: ẽmablovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emablowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zabawiać, adorować

Wiktionary

emablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|emablować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. emablować ndk.

Wiktionary

emagram

Emagram – rodzaj diagramu termodynamicznego używany w opisie sondażu atmosferycznego. Niezależnymi zmiennymi na diagramie są temperatura i ciśnienie odpowiadające wysokości. Skalę osi ciśnienia (wysokości) dobrano tak by adiabaty suchego powietrza tworzyły w kąt 45° z poziomymi izobarami. Dla poszczególnych ciśnień (wysokości) nanosi się temperaturę i temperaturę punktu rosy.

Wikipedia

email

[czytaj: imejl] mail, mejl, e-mail; rzadko:
1. poczta elektroniczna;
2. wiadomość wysłana za pomocą poczty elektronicznej;
3. adres użytkownika poczty elektronicznej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: e-mail) [tevex, 2017-12-01]

Wikipedia

emaki

uzupełniony tekstem obraz malowany na zwoju papieru lub jedwabiu, element dawnej kultury japońskiej; makimono, emakimono

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-04-16]

emakimono

uzupełniony tekstem obraz malowany na zwoju papieru lub jedwabiu, element dawnej kultury japońskiej; makimono, emaki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-16]

Emaki-mono (jap. 絵巻物), lub prościej emaki (jap. 絵巻) - obraz w postaci zwoju (jedwabnego lub papierowego), przedstawiający sceny z dzieła literackiego, uzupełnione opisami lub fragmentami tekstu. Ta forma sztuki dotarła do Japonii z Chin wraz z buddyzmem w okresie Nara.

Wikipedia

emalia

1. masa stosowana do pokrywania wyrobów ceramicznych; szkliwo;
2. artystyczna technika zdobienia przedmiotów; przedmiot zdobiony tą techniką;
3. materiał do pokrywania zęba w celu odbudowania szkliwa; lak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych

(1.2) bud. szt. malarski wyrób lakierowy, zawierający mniej pigmentu oraz spoiwo wyższej jakości, dający gładsze i trwalsze powłoki

(1.3) anat. stomat. twarda substancja pokrywająca zewnętrzną część zęba

Wiktionary

Emalia (fr. émail, dawniej: szmelc, smalc) – sproszkowane szkło: mieszanina minerałów (piasek, kreda, glina) oraz topników (boraks) z dodatkiem pigmentów, które naniesione na metalowe podłoże i stopione w temperaturze ok. 800–900 °C tworzy szklistą powłokę, także technika artystyczna zdobienia wyrobów metalowych, najczęściej złotych lub miedzianych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. emaliernik mos., emalier mos., emaliernia ż., emalierstwo n.

czas. emaliować ndk.

przym. emaliowy, emaliowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. smalc, szmelc

(1.2) farba emaliowa

(1.3) szkliwo

Wiktionary

emalier

specjalista trudniący się emaliowaniem; emaliernik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) emaliernik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emalia ż., emalierstwo n., emaliernia ż., emaliernik m., emaliowanie n.

czas. emaliować ndk.

przym. emaliowy, emalierski, emaliowany

Wiktionary

emaliernia

dział fabryki zajmujący się emaliowaniem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

emaliernik

specjalista trudniący się emaliowaniem; emalier

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik emalierni wyspecjalizowany w emaliowaniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emalia ż., emalierstwo n., emaliernia ż., emalier m., emaliowanie n.

czas. emaliować ndk.

przym. emaliowy, emalierski, emaliowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emalier

Wiktionary

emaliowany

przymiotnik relacyjny

(1.1) pokryty emalią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kuchni znajdziesz emaliowany rondelek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emalia ż., emalier mos., emaliernik mos., emaliowanie n.

czas. emaliować ndk.

przym. emalierski, emaliowy

Wiktionary

eman

w technice: jednostka stężenia substancji radioaktywnej w roztworze, za pomocą której można mierzyć stopień radioaktywności takiego roztworu (skrót: Em.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-18]

emanacja

1. wydzielanie czegoś, np. ciepła, energii itp. do otoczenia; promieniowanie, emisja;
2. to, co się wydziela, promieniuje;
3. przenośnie: uzewnętrznianie się, wydzielanie się, promieniowanie czymś, np. emanacja siły; emanowanie;
4. w chemii: naturalny izotop promieniotwórczy radonu;
5. w filozofii: wyłanianie się bytów z prapierwiastka uznawanego za byt doskonały, nieskażony;
6. w filozofii: teoria emanacji - pogląd, zgodnie z którym rozwój świata polega na wyłanianiu się różnych kategorii i bytów z absolutu; emanatyzm;
7. w geologii: gorący roztwór, para lub gaz pochodzenie magmowego, złożone ze składników trudno lotnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydzielanie, promieniowanie; także. to, co jest wynikiem tego procesu

(1.2) proces uzewnętrzniania, ujawniania się czegoś

(1.3) filoz. zob. emanatyzm.

Wiktionary

Emanacja (in. emanatyzm, emanacjonizm, łac. emanatio – wypływ) – w kosmogonii egipskiej i fenickiej, a także helleńskiej, sposób powstania i rozwoju wszechświata; proces wyłaniania się z pierwszej zasady (często utożsamianej z Bogiem) szeregu bytów tworzących całą rzeczywistość. Emanacja jest procesem koniecznym, a jej efekty tracą na doskonałości wraz z oddalaniem się od swego źródła.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. emanacje nmos., emanowanie n., emanatyzm mrz., emanacjonizm mrz.

czas. emanować ndk.

Wiktionary

emanacje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. chem. trzy naturalne izotopy promieniotwórczego radonu – aktynon, toron i radon

(1.2) geol. gazy rozpuszczone w magmie, przenikające do sąsiednich skał, powodujące powstawanie nowych minerałów i skał

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: emanacja

Wiktionary

Emanacja (in. emanatyzm, emanacjonizm, łac. emanatio – wypływ) – w kosmogonii egipskiej i fenickiej, a także helleńskiej, sposób powstania i rozwoju wszechświata; proces wyłaniania się z pierwszej zasady (często utożsamianej z Bogiem) szeregu bytów tworzących całą rzeczywistość. Emanacja jest procesem koniecznym, a jej efekty tracą na doskonałości wraz z oddalaniem się od swego źródła.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. emanacja ż., emanowanie n., emanatyzm mrz., emanacjonizm mrz.

czas. emanować ndk.

Wiktionary

emanacjonizm

nurt filozoficzny odnoszący się do pojęcia emanacji; emanatyzm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. zob. emanatyzm.

Wiktionary

Emanacja (in. emanatyzm, emanacjonizm, łac. emanatio – wypływ) – w kosmogonii egipskiej i fenickiej, a także helleńskiej, sposób powstania i rozwoju wszechświata; proces wyłaniania się z pierwszej zasady (często utożsamianej z Bogiem) szeregu bytów tworzących całą rzeczywistość. Emanacja jest procesem koniecznym, a jej efekty tracą na doskonałości wraz z oddalaniem się od swego źródła.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. emanacja ż., emanacje nmos., emanowanie n., emanatyzm mrz.

czas. emanować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emanatyzm, emanacja

Wiktionary

emanatyzm

teoria filozoficzno-teologiczna głoszona przez neoplatończyków, tłumacząca powstanie i rozwój świata stopniowym wyłanianiem się różnorodnych postaci bytu z jednego prapierwiastka; teoria emanacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. koncepcja filozoficzna tłumacząca powstanie i rozwój świata jako proces wyłaniania się z absolutu wielorakich postaci bytu;

Wiktionary

Emanacja (in. emanatyzm, emanacjonizm, łac. emanatio – wypływ) – w kosmogonii egipskiej i fenickiej, a także helleńskiej, sposób powstania i rozwoju wszechświata; proces wyłaniania się z pierwszej zasady (często utożsamianej z Bogiem) szeregu bytów tworzących całą rzeczywistość. Emanacja jest procesem koniecznym, a jej efekty tracą na doskonałości wraz z oddalaniem się od swego źródła.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. emanacja ż., emanacje nmos., emanowanie n., emanacjonizm mrz.

czas. emanować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emanacjonizm, emanacja

Wiktionary

emancypacja

1. uwolnienie (się) od ucisku, zależności, przesądów itp. i zdobycie lepszej pozycji społecznej; równouprawnienie, uniezależnienie;
2. w starożytnym Rzymie: uniezależnienie się syna od ojca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej

Wiktionary

Emancypacja (łac. emancipatio, dosł. wypuszczenie z rąk) – wyzwolenie i obdarzenie kogoś pełnią praw.

Początkowo, w prawie rzymskim, emancypacja oznaczała wyzwolenie spod władzy ojcowskiej. Współczesne znaczenie tego słowa wywodzi się z XVII i XVIII w. i oznacza wyjście jednostek czy grup społecznych ze stanu zniewolenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Innym niebezpieczeństwem, które podobnie jak zbyt radykalna emancypacja kobiet, ale w szerszym jeszcze stopniu, zagraża rodzinie, jest zdaniem publicystów pism rodzinnych materializm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mãnts̑ɨˈpats̑ʲja, AS: ẽmãncypacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyemancypowanie n., emancypowanie n., emancypant m., emancypantka ż.

czas. emancypować ndk., wyemancypować dk.

przym. emancypacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezależność

Wiktionary

emancypacyjny

związany z emancypacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik

(1.1) dotyczący emancypacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emancypowanie n., emancypacja ż.

Wiktionary

emancypantka

zwolenniczka emancypacji kobiet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emancypować

dokonywać emancypacji; wyzwalać, oswobadzać, usamodzielniać

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-13]

czasownik

(1.1) dokonywać procesu emancypacji, usamodzielniać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mãnts̑ɨˈpɔvaʨ̑, AS: ẽmãncypovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emancypacja ż., emancypowanie n.

przym. wyemancypowany

Wiktionary

emancypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie procesu emancypacji, usamodzielnianie się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyemancypowanie n., emancypacja n., emancypant m., emancypantka ż.

czas. emancypować ndk., wyemancypować dk.

przym. emancypacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uniezależnianie, wyzwalanie

Wiktionary

emanować

promieniować, wykazywać, wydzielać coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-14]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) promieniować, wydzielać coś z siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emanacja ż., emanacje nmos., emanowanie n., emanatyzm mrz., emanacjonizm mrz.

Wiktionary

emanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydzielanie, promieniowanie, uzewnętrznianie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emanacja ż., emanacje nmos., emanatyzm mrz., emanacjonizm mrz.

czas. emanować ndk.

Wiktionary

emanuel

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Emanuel – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słowa עִמָּנוּאֵל oznaczającego „Bóg z nami”. Imię mesjasza oraz kilku świętych katolickich. Żeński odpowiednik to Emanuela.

Emanuel imieniny obchodzi: 25 stycznia, 26 marca, 10 lipca i 11 października.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byliśmy z Emanuelem na rowerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mãˈnuwɛl, AS: ẽmãnuu̯el

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emmanuel m., Emanuela ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Emmanuel

Wiktionary

emanuela

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Emanuela – żeński odpowiednik imienia Emanuel.

Emanuela imieniny obchodzi 25 stycznia i 26 marca.

Znane osoby o imieniu Emanuela:

- Emmanuela Marrone – włoska piosenkarka

- Emanuela Pierantozzi (ur. 1968) – włoska judoczka, dwukrotna medalistka olimpijska.

- Emanuela Salopek – chorwacka koszykarka

- Emmanuelle Seigner – francuska modelka i aktorka filmowa, żona Romana Polańskiego

Wikipedia

emanueliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emanueli lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

emanuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emanuela (Emanueli) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-15]

emaskulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie służące do trzebienia zwierząt, głównie ogierów

Wiktionary

emaus

zabawa ludowa urządzana w poniedziałek wielkanocny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emballage

[czytaj: ąbaLAŻ] w sztuce współczesnej: opakowywanie różnych obiektów, np. budowli lub fragmentów naturalnego krajobrazu; empaquetage, ambalaż

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-13]

Wikipedia

embargo

zakaz przywozu lub wywozu towaru z państwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

(1.2) zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa

(1.3) zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego

(1.4) zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną

Wiktionary

Embargo (hiszp. „zajęcie, sekwestr”) – zakaz importu lub eksportu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej. Embargo jest instrumentem prawa administracyjnego nakładane przez rząd lub międzynarodowe organizacje, traktowane jako szczególny środek odwetowy. Przyczynami nałożenia embarga mogą być handel bronią i sprzętem wojskowym na obszarach konfliktów, stwarzanie zagrożeń militarnych i wspieranie terroryzmu, rozwój broni jądrowej czy łamanie praw człowieka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas wojny rząd amerykański nałożył embargo na dostawy broni do Szwecji.

(1.4) Na dobę przed wyborami obowiązuje embargo na sondaże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃mˈbarɡɔ, AS: ẽmbargo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blokada

Wiktionary

embaterion

pieśń wojenna śpiewana w czasie pochodu w starożytnej Grecji

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śpiewana podczas pochodów, anapestyczna pieśń wojenna w starożytnej Grecji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mbaˈtɛrʲjɔ̃n, AS: ẽmbaterʹi ̯õn

Wiktionary

embedować

środowiskowo: osadzać, udostępniać na stronach internetowych treści pochodzące ze strony źródłowej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-10]

emblem

przedmiot lub jego przedstawienie symbolizujące jakieś pojęcie, ideę, czynność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emblemacik

zdrobnienie od: emblemat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od emblemat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie emblemat, lecz tylko mały emblemacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emblemat m.

przym. emblematyczny

Wiktionary

emblemat

przedmiot lub znak graficzny symbolizujący jakieś pojęcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kompozycja plastycznyastyczna symbolizująca coś, np. organizację, ideę

Wiktionary

Emblemat (gr. ἔμβλημα „wypukła dekoracja”) – kompozycja literacko-obrazowa, gatunek powstały w XVI wieku. Na dojrzałą postać emblematu (druga poł. XVI w. i wiek XVII) składały się:

- inskrypcja, czyli sentencja, zwana (łac.) lemma lub motto (zazwyczaj ograniczona do 2-5 słów),

- obraz, zwany (łac.) imago – czyli rycina przedstawiająca różne wyobrażenia,

- subskrypcja, która była zazwyczaj utworem wierszowanym, epigramatem lub tekstem obszerniejszym, wyjaśniającym i rozwijającym sens obrazu i jego związki z lemmą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃mˈblɛ̃mat, AS: ẽmblẽmat

Wiktionary

Powiązane:

przym. emblematyczny

rzecz. emblemacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) logo, godło, herb

Wiktionary

emblematowy

przymiotnik od: emblemat

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-24]

emblematyczny

taki, który ma właściwości, cechy emblematu (przedmiotu zastępującego abstrakcyjną kategorię); symboliczny, alegoryczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) taki, który coś symbolizuje

(1.2) liter. związany z emblematem – gatunkiem literackim

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emblemat m., emblemacik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symboliczny

Wiktionary

emblematyka

1. sztuka tworzenia symboli;
2. zbiór emblematów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

embolektomia

Embolektomia – zabieg operacyjny polegający na otwarciu tętnicy mający na celu usunięcie materiału zatorowego wykonywane w sytuacjach nagłego zagrożenia życia. Zabieg ten wykonuje się w celu udrożnienia naczynia krwionośnego jeżeli zachowawcze metody leczenia zawiodły.

Wikipedia

embolia

w medycynie: zatkanie naczynia krwionośnego przez czopy, czyli znajdujące się we krwi nienormalne dla niej składniki, np. cząstki skrzepliny, pęcherzyki powietrza; zator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Inwaginacja (wpuklenie, wklęśnięcie, embolia) – typ gastrulacji. Polega na wpukleniu do wnętrza blastuli komórek bieguna wegetatywnego. Komórki te zbliżają się następnie do otaczających je komórek bieguna animalnego, co prowadzi do utworzenia dwuwarstwowej gastruli.

Wikipedia

embolion

rodzaj przerywnika w teatrze rzymskim i greckim w przerwach wystawianej sztuki

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

embolizacja

zamknięcie światła naczynia żylnego lub tętniczego w celach leczniczych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2017-07-15]

Wikipedia

embolizm

1. dawniej w liturgii chrześcijańskiej: krótka modlitwa odmawiana lub śpiewana po Modlitwie Pańskiej;
2. rzadko: dodawanie jednego dnia w kalendarzu roku przestępnego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

embr.

skrót od: embriologia, embriologiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

embrioblast

węzeł zarodkowy blastocysty, zarodka ssaków we wczesnej fazie rozwoju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

embriofor

osłonka powstała w procesie rozwoju embrionalnego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

embriogeneza

rozwój zarodka od momentu zapłodnienia do wyklucia się (u jajorodnych) lub urodzenia (u żyworodnych)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Embriogeneza, rozwój zarodkowy – rozwój zarodka, który rozpoczyna się w chwili zapłodnienia, aż do momentu wydostania się (klucia) zarodka z osłon jajowych (u jajorodnych) lub do opuszczenia układu rozrodczego samicy (urodzenie u żyworodnych).

Wikipedia

embriogenia

ogół procesów związanych z rozwojem zarodka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

embriografia

obrazowanie i opis rozwoju zarodka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

embriolog

specjalista w dziedzinie embriologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

embriologia

nauka o embrionach, organizmach w zarodkowej fazie życia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) embriologia roślin

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) biologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. embriolog m.

przym. embriologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) embryology

* arabski: (1.1) علم الأجنة ż.

* asturyjski: (1.1) embrioloxía ż.

* azerski: (1.1) embriologiya

* baskijski: (1.1) enbriologia

* białoruski: (1.1) эмбрыялогія ż.

* czeski: (1.1) embryologie ż.

* estoński: (1.1) embrüoloogia

* francuski: (1.1) embryologie ż.

* gruziński: (1.1) ემბრიოლოგია

* hiszpański: (1.1) embriología ż.

* portugalski: (1.1) embriologia ż.

* rosyjski: (1.1) эмбриоло́гия ż.

* szwedzki: (1.1) embryologi w.

* ukraiński: (1.1) ембріологія ż.

* włoski: (1.1) embriologia ż.

źródła.

== embriologia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. embriologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja, AS: ẽmbrʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. embriolog m.

przym. embriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) biologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. embriolog m.

przym. embriologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) embryology

* arabski: (1.1) علم الأجنة ż.

* asturyjski: (1.1) embrioloxía ż.

* azerski: (1.1) embriologiya

* baskijski: (1.1) enbriologia

* białoruski: (1.1) эмбрыялогія ż.

* czeski: (1.1) embryologie ż.

* estoński: (1.1) embrüoloogia

* francuski: (1.1) embryologie ż.

* gruziński: (1.1) ემბრიოლოგია

* hiszpański: (1.1) embriología ż.

* portugalski: (1.1) embriologia ż.

* rosyjski: (1.1) эмбриоло́гия ż.

* szwedzki: (1.1) embryologi w.

* ukraiński: (1.1) ембріологія ż.

* włoski: (1.1) embriologia ż.

źródła.

== embriologia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. embriologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

embriologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z embriologią, dotyczący embriologii

Wiktionary

Patrz:
embriologia
Powiązane:

rzecz. embriologia ż., embriolog mos.

Wiktionary

embrion

organizm ludzki lub zwierzęcy rozwijający się z zapłodnionego jaja; zarodek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. med. biol. organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się

(1.2) zwł. o pozycji ciała kształt embrionu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niewidzialna prawie komórka, zamieniająca się w embrion, teraz w ośmiomiesięczną Polkę.

(1.2) Lionel zwinął się w embrion na dywanie u jego stóp.

Wiktionary

Powiązane:

przym. embrionalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarodek

Wiktionary

embrional

istota z objawami embrionalizmu - zahamowania wzrostu w okresie rozwoju płodowego

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-02]

embrionalizm

zahamowanie wzrostu w okresie rozwoju płodowego, niedorozwój płodowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

embrionalny

dotyczący embrionu; zarodkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik

(1.1) biol. zarodkowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obowiązujące prawa nie pozwalają na eksperymentowanie na komórkach embrionalnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. embrion m.

Wiktionary

embrionia

embrionia przybyszowa - powstawanie zarodka poza woreczkiem zalążkowym

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

embrionowaty

przypominający embrion, mający cechy embrionu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

embriopatia

zaburzenie rozwoju zarodka

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

embriopatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z wadą rozwojową płodu ludzkiego, dotyczący wady rozwojowej płodu ludzkiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) CBOS od 1992 roku do 2016 roku regularnie pytał o przesłankę embriopatologiczną do przerwania ciąży.

Wiktionary

embriotomia

w medycynie: pocięcie płodu podczas porodu, wykonywane w sytuacji zagrożenia życia matki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

embriotransfer

metoda hodowlana polegająca na przenoszeniu zarodków jednej samicy do innej, stosowana m.in. w leczeniu niepłodności lub w celu wykorzystania samicy o bardzo dobrych cechach genetycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

embriotrof

wydzielina macicy odżywiająca zarodek ssaków w pierwszych dniach rozwoju; mleczko maciczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = inform. książk. elektroniczna maszyna cyfrowa

Wiktionary

Kompatybilność elektromagnetyczna (ang. ElectroMagnetic Compatibility – EMC) – zdolność danego urządzenia elektrycznego lub elektronicznego do poprawnej pracy w określonym środowisku elektromagnetycznym i nieemitowanie zaburzeń pola elektromagnetycznego zakłócającego poprawną pracę innych urządzeń pracujących w tym środowisku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ‿ɛ̃m‿ˈts̑ɛ, AS: e‿ẽm‿ce

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) komputer

Wiktionary

emea

1. angielski skrót od: Europejska Agencja Leków;
2. skrótowe określenie obszaru Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki (z angielskiego: Europe, Middle East, Africa)

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-03-04]

emelina

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emelininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emeliny lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2007-03-19]

ememes

wiadomość multimedialna; MMS (z ang. Multimedia Messaging Service)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

ememesować

wysyłać wiadomości multimedialne telefonem komórkowym; MMS-ować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

ememesowy

przymiotnik od: ememes (MMS), np. kartka ememesowa; MMS-owy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

ememowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zawodnik mieszanych sztuk walki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pewien ememowiec ma kilka nokautów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. MMA

:: fż. ememowiczka ż.

Wiktionary

emendacja

zmiana tekstu utworu nieżyjącego pisarza, dokonana przez wydawcę na podstawie badań filologicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

ementaler

wysokiej jakości, szwajcarski ser podpuszczkowy; ser ementalski, emmentaler, emmental

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

Wiktionary

Ser ementalski, ementaler (emmentaler) – rodzaj szwajcarskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów twardych, podpuszczkowych oraz dojrzewających. Ser ementalski ma smak łagodny oraz słodko-orzechowy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ementalski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ser ementalski, emmentaler

Wiktionary

ementalski

przymiotnik od: Emmental, kraina w Szwajcarii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) związany z doliną rzeki Emme w Szwajcarii, pochodzący stamtąd

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emme, Emmental mrz., ementaler mrz., emmentaler mrz.

Wiktionary

emerencja

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-26]

Wikipedia

emerencjana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogie dzieci, jestem siostra Emerencjana i od dziś będę waszą katechetką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emerencja ż., Emerencjanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Emerencja, Emerencjanna

Wiktionary

emergencja

1. nagłe, skokowe pojawianie się organizmów lepiej przystosowanych do życie w określonych warunkach; ewolucja emergentna;
2. wyrostek na skórze rośliny, niemający powiązania z jej wewnętrzną strukturą;
3. pojawienie się jakościowo nowych form i funkcji w układach prostszych elementów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Emergencja (łac. emergo – wynurzam się) – powstawanie jakościowo nowych form i zachowań z oddziaływania między prostszymi elementami. Przykładem takiego zjawiska jest proces myślenia, powstający z interakcji pomiędzy wieloma neuronami w ludzkim mózgu (choć żaden neuron nie jest sam z siebie zdolny do myślenia).

Wikipedia

emergentny

wynurzający się; rodzący ciągle nowe, niedające się uprzednio przewidzieć właściwości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emergentyzm

teoria opracowana na początku XX wieku, głosząca nieustanny rozwój świata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Emergentyzm – sposób wyjaśniania zjawisk przeciwstawny zarówno holizmowi jak i redukcjonizmowi; stanowisko głoszące, że własności zjawisk nie mogą być wywiedzione na podstawie znajomości cech ich składników. Przykładowo, właściwości grupy nie można ustalić na podstawie znajomości cech jej członków. Emergencja oznacza pojawienie się nowych cech i właściwości na wyższych poziomach organizacji.

Wikipedia

emerson

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-26]

Osoby:

- Ralph Waldo Emerson (1803–1882), amerykański pisarz, eseista i filozof; jeden z głównych myślicieli kręgu bostońskiego Klubu Transcendentalistów.

- Edward Emerson Barnard (1857–1923), amerykański astronom

- Roy Emerson (ur. 1936), australijski tenisista, zwycięzca 12 turniejów wielkoszlemowych w singlu i 16 w deblu.

- Keith Emerson (1944–2016), brytyjski muzyk rockowy, wirtuoz instrumentów klawiszowych.

- Emerson Leão (ur. 1949), brazylijski piłkarz, grający na pozycji bramkarza, i trener piłkarski; jako zawodnik z reprezentacją Brazylii brał udział w Mundialach 1970 (mistrzostwo świata), 1974, 1978 i 1986; w latach 2000-2001 był selekcjonerem drużyny narodowej.

- Michael Emerson, amerykański aktor

- Emerson (ur. 1972), właśc. Emerson Moisés Costa - brazylijski piłkarz, grający na pozycji defensywnego pomocnika; był zawodnikiem klubów brazylijskich, angielskich, portugalskich, hiszpańskich, szkockich i greckich, aktualnie występuje w Skodzie Ksanti.

- Emerson (ur. 1976), właśc. Emerson Ferreira da Rosa - brazylijski piłkarz, grający na pozycji rozgrywającego; był zawodnikiem m.in. AS Roma, Juventusu Turyn, Realu Madryt i AC Milan, z reprezentacją Brazylii brał udział w Mundialach 1998 i 2006.

Wikipedia

emerycki

przymiotnik od: emeryt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

emeryk

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Emeryk, Amalaryk, Amalryk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze starogermańskiego imienia Amalaryk, oznaczającego „władca Amalów” (Amalowie według gockiej legendy to ród królewski pochodzenia boskiego). Człon amal może także oznaczać „gorliwy” lub „dzielny, aktywny”. Emeryk może wywodzić się również z saksońskiego Emmerich, oznaczającego „zawsze bogaty”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmɛrɨk, AS: ẽmeryk

Wiktionary

emerykowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emeryka lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emeryt

człowiek dostający emeryturę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielu emerytów musi wrócić do pracy, aby związać koniec z końcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmɛrɨt, AS: ẽmeryt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emerytura ż.

:: fż. emerytka ż.

przym. emerycki, emerytalny, emerytowany

Wiktionary

emerytalny

1. związany z emeryturą, emerytami;
2. wiek emerytalny - wiek, w którym przechodzi się na emeryturę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) dotycząycy emerytury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emeryt mos., emerytka ż., emerytura ż.

przym. emerytowany

Wiktionary

emerytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pobierająca emeryturę

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
emeryt
Powiązane:

rzecz. emerytura ż.

:: fm. emeryt m.

przym. emerytalny, emerytowany

Wiktionary

emerytować

przenieść, przenosić kogoś na emeryturę, w stan spoczynku

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2016-07-08]

emerytowany

przenieść, przenosić kogoś na emeryturę, w stan spoczynku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

przymiotnik

(1.1) będący na emeryturze; otrzymujący emeryturę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam mieszkają jego dwaj jedyni przyjaciele: emerytowany listonosz i pies listonosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mɛrɨtɔˈvãnɨ, AS: ẽmerytovãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emerytura ż., emeryt m., emerytka ż.

przym. emerytalny, emerycki

Wiktionary

emerytura

dożywotnia płaca miesięczna przysługująca pracownikowi (lub jego rodzinie) po przepracowaniu ustawowej liczby lat i po osiągnięciu określonego wieku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam za trzy lata będzie już na emeryturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mɛrɨˈtura, AS: ẽmerytura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emeryt mos., emerytka ż.

przym. emerytalny, emerycki, emerytowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|pynzyjo.

Wiktionary

emeryturka

zdrobnienie od: emerytura

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-05]

emesa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. staroż. Hims

Wiktionary

Hims, Homs (arab. ‏حمص‎, aram. ‏ܚܡܨ‎) – miasto w zachodniej Syrii, w oazie Pustyni Syryjskiej w dolinie rzeki Orontes, ośrodek administracyjny muhafazy Hims, położony na linii kolejowej Aleppo–Damaszek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W VII wieku Emesę zajęli mahometanie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Homs, Hims

Wiktionary

emetyczny

przymiotnik od: emetyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emetyk

lek wywołujący wymioty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emetyna

alkaloid występujący w korzeniu ipekakuany, wykazujący działanie wykrztuśne, wymiotne i pierwotniakobójcze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

emezja

skłonność do wymiotów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

emfatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: emfatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

emfatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: emfatyczny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

emfatyczny

1. nad wyraz uczuciowy;
2. podkreślający wartość emocjonalną jakiegoś elementu językowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emfaza

afektacja, patos; przesadny nacisk emocjonalny kładziony na sylaby, zdania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przesada w mówieniu polegająca na nadmiernym pokazywaniu uczuć

Wiktionary

Emfaza (stgr. ἔμφασις, łac. emphasis) – środek stylistyczny odwołujący się do dialektycznej i logicznej reguły odwrotnej proporcjonalności treści nazwy i zakresu nazwy, polegający na użyciu podczas wypowiedzi szerszego lub węższego zakresu znaczeniowego osób, faktów i pojęć, zamiast zakresu właściwego. Im szerszy jest zakres znaczeniowy poddanych emfazie osób, faktów lub pojęć, tym uboższa jest treść przypisana tym osobom, faktom i pojęciom. Natomiast im węższy zakres znaczeniowy poddanych emfazie osób, faktów lub pojęć, tym treść przypisana tym osobom, faktom i pojęciom staje się bogatsza. Greckie ἔμφασις oznacza obraz, odbicie, wizerunek, ale w znaczeniu bliskim obrazowi czy wizerunkowi pozornemu. Teorią emfazy zajmuje się retoryka.

Wikipedia

Powiązane:

przym. emfatyczny

przysł. emfatycznie

Wiktionary

emfiteuta

dzierżawca gruntu na mocy prawa emfiteuzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

emfiteuza

wieloletnia, dziedziczna dzierżawa gruntu z możliwością czerpania z niego zysków, ale bez prawa własności gruntu i możliwości nabycia tego prawa przez zasiedzenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

Wikipedia

emfizema

nadmierne nagromadzenie powietrza w niektórych narządach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emg

elektromiogram; emg.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-13]

emg.

elektromiogram; EMG

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-13]

emgieer

potocznie: magister

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: mgr) [tevex, 2017-06-07]

emhadowiec

pracownik MHD (Miejskiego Handlu Detalicznego); MHD-owiec

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: MHD) [tevex, 2014-06-19]

emhadowski

przymiotnik od: MHD (Miejski Handel Detaliczny); MHD-owski

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: MHD) [tevex, 2014-06-19]

emi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. Emilia

Wiktionary

EMI Group, wcześniej Electric and Musical Industries Ltd – przedsiębiorstwo z siedzibą w Londynie zaliczane do wielkiej czwórki wytwórni płytowych.

Powstało z połączenia brytyjskiego Columbia Graphophone Company i Gramophone Company w marcu 1931.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mʲi, AS: ẽmʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emiczny

w metodologii: taki, w którym występują powiązania immanentne

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

emigr.

skrót od: emigracja, emigracyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

emigracja

1. wywędrowywanie osobników poza areał przestrzenny populacji;
2. wyjeżdżanie obywateli poza granice państwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

(1.2) ogół emigrantów mieszkających w jakimś kraju

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po dziesięciu latach emigracji Iwan wrócił ze Stanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈɡrats̑ʲja, AS: ẽmʹigracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emigrant m., emigrantka ż., emigrowanie n., wyemigrowanie n.

czas. emigrować ndk., wyemigrować dk.

przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspatriacja, saksy, uchodźstwo, wychodźstwo, wychodźtwo

(1.2) diaspora, wychodźstwo, wychodźtwo

Wiktionary

emigracyjny

związany z emigracją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z emigracją, dotyczący emigracji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po powstaniach Machabeuszów i Bar Kochby udawały się na obczyznę nowe fale uchodźców, które zasilały wydatnie dawniejsze emigracyjne gminy żydowskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. migracja ż., emigracja ż., emigrant m., emigrantka ż., emigrowanie n., wyemigrowanie n.

czas. wyemigrować dk., emigrować ndk.

przym. emigrancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wychodźczy

Wiktionary

emigrancki

odnoszący się do emigranta lub emigracji, właściwy emigrantom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) dotyczący emigrantów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emigracja ż., emigrant m., emigrantka ż., emigrowanie n., wyemigrowanie n.

czas. wyemigrować, emigrować ndk.

przym. emigracyjny

Wiktionary

emigrant

osoba, która opuszcza lub opuściła swój ojczysty kraj w celu osiedlenia się (na stałe lub okresowo) w innym państwie; wychodźca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Statek rybacki ratuje około dwudziestu emigrantów, którzy przeprawiali się przez Cieśninę Gibraltarską w małej łódce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲiɡrãnt, AS: ẽmʹigrãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emigracja ż., emigranctwo n., emigrowanie n., wyemigrowanie n.

:: fż. emigrantka ż.

czas. emigrować ndk., wyemigrować dk.

przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspatriant, tułacz, wychodźca

Wiktionary

emigrantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkała poza swoją ojczyzną

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
emigrant
Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈɡrãntka, AS: ẽmʹigrãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emigracja ż., emigranctwo n., emigrowanie n., wyemigrowanie n.

:: fm. emigrant m.

czas. emigrować ndk., wyemigrować dk.

przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspatriantka

Wiktionary

emigrować

wyjeżdżać lub wyjechać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-09-03]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wyemigrować)

(1.1) wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielu Umbryjczyków emigrowało do Ameryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑, AS: ẽmʹigrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emigracja ż., emigrant m., emigrantka ż., emigrowanie n., migracja ż., wyemigrowanie n.

przym. emigracyjny, emigrancki

czas. wyemigrować

Wiktionary

emigrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opuszczanie ojczystego kraju w celu osiedlenia się w innym państwie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiɡrɔˈvãɲɛ, AS: ẽmʹigrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyemigrowanie n., emigrant m., emigrantka ż., emigranctwo n., emigracja ż.

czas. emigrować ndk., wyemigrować dk.

przym. emigracyjny, emigrancki

Wiktionary

emil

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Emil – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów (Aemilius). Łacińskie słowo aemulor oznacza "ten, który rywalizuje". Patronem imienia jest Emil z Kordoby, męczennik i święty katolicki (wspominany 15 września). Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Emil w 2017 r. zajmował 73. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Emil zajmował w 2017 r. 98. miejsce (26 740 nadań).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. Emilia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* kataloński: (1.1) Emili m.

* łotewski: (1.1) Emīls m.

* słowacki: (1.1) Emil m.

* szwedzki: (1.1) Emil

* węgierski: (1.1) Emil

* włoski: (1.1) Emilio m.

źródła.

== Emil (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Emil

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mʲil, AS: ẽmʹil

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Emilia ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. Emilia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* kataloński: (1.1) Emili m.

* łotewski: (1.1) Emīls m.

* słowacki: (1.1) Emil m.

* szwedzki: (1.1) Emil

* węgierski: (1.1) Emil

* włoski: (1.1) Emilio m.

źródła.

== Emil (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Emil

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

emila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. Emilia

Wiktionary

Emilia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Pochodzi od nazwy rzymskiego rodu Emiliuszów i oznacza osobę gorliwą, pilną, żarliwą. „Aemulus” (emulus) po łacinie znaczy „zawodnik, rywal, konkurent”, może też oznaczać kogoś, kto się gorliwie o coś stara. W Polsce znane od XV w. Popularność zyskało na przełomie XVIII i XIX w. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Emilia w 2017 r. zajmowała 14. miejsce w grupie imion żeńskich. W całej populacji Polek Emilia zajmowała w 2017 r. 49. miejsce (140 944 nadań).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲila, AS: ẽmʹila

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emilcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. od: Emilia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲilʲʨ̑a, AS: ẽmʹilʹća

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. Emilia.

Wiktionary

emilcin

wieś w województwie lubelskim, w powiecie opolskim

SJP.pl za Słownik języka polskiego - ParkEdukacja 2007, 2008, 2009, 2011 - A. Arnold (pod: UFO) [tevex, 2016-08-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, położona w gminie Opole Lubelskie, w powiecie opolskim, w województwie lubelskim;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W podlubelskiej wiosce Emilcin stoi jedyny w Polsce pomnik UFO.

(1.1) W 1978 roku rolnik Jan Wolski z Emilcina przeżył spotkanie z kosmitami.

Wiktionary

emilczyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego;

Wiktionary

Emilczyn (ukr. Ємільчине, Jemilczyne) – osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1585 roku, status osiedla typu miejskiego posiada od 1919.

Wikipedia

Powiązane:

przym. emilczyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Międzyrzec

Wiktionary

emilek

zdrobnienie od: Emilia (imię żeńskie)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

emili

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. Emilia

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy. zob. Emilia.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Emilia ż., Emilka

frazeologia.

etymologia. etym|ang|Emily.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Emilia.

źródła.

== Emili (język kataloński.) ==

wymowa.

IPA3|əˈmiɫi.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|kataloński|m. Emil

(1.2) imię|kataloński|m. Emilian

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲilʲi, AS: ẽmʹilʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emilia

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. kraina historyczna we Włoszech zawierająca obszary od Piacenzy po Bolonię i Ferrarę

Wiktionary

Emilia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Pochodzi od nazwy rzymskiego rodu Emiliuszów i oznacza osobę gorliwą, pilną, żarliwą. „Aemulus” (emulus) po łacinie znaczy „zawodnik, rywal, konkurent”, może też oznaczać kogoś, kto się gorliwie o coś stara. W Polsce znane od XV w. Popularność zyskało na przełomie XVIII i XIX w. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Emilia w 2017 r. zajmowała 14. miejsce w grupie imion żeńskich. W całej populacji Polek Emilia zajmowała w 2017 r. 49. miejsce (140 944 nadań).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja szwagierka spotkała niedawno Emilię na zlocie klasowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲilʲja, AS: ẽmʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Emi, Emiś, Emila, Emili, Emilcia, Emilka, Emileczka, Emilunia, Emiluńcia, Emiluńka, Emilusia, Emiluś, Emiluśka, Mila, Milcia, Milka, Miluś, Milusia, Milunia, Miluńka, Miluśka

:: męski odpowiednik: Emil

przym. emilijski

Wiktionary

emilia-romania

region administracyjny w północnych Włoszech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w północnych Włoszech;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą regionu Emilia-Romania jest Bolonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja, AS: ẽmʹilʹi ̯a‿rõmãńi ̯a

Wiktionary

emilian

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Emilian – polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego a. etruskiego.

Imię wywodzi się od nazwiska, pochodzącego z Etrurii, rzymskiego rodu patrycjuszy Emiliuszów (łac. Aemilianus). Według tradycji imię to oznacza tyle co żarliwy, rywal, zazdrosny (odnosząc do łacińskiego źródłosłowu aemulus – rywal, lub emulus – zazdrosny), a. po prostu: pochodzący z rzymskiego rodu Emiliuszów. Utarło się kilka zdrobnień tego imienia: Mila, Milek, Milan, itd. oraz Emil (które jako odrębne imię zostało spopularyzowane w XIX w. przez twórczość J-J. Rousseau). Występuje ono także w żeńskich odpowiednikach: Emiliana a. Emilia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Emilian wrócił do domu w zabłoconych butach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲilʲjãn, AS: ẽmʹilʹi ̯ãn

Wiktionary

emiliana

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

Wikipedia

emilianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emilii lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

emilianostwo

Emilian z małżonką; Emilianowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

emilianowie

Emilian z małżonką; Emilianostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

emilianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emiliana lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emiliański

przymiotnik od: Emilia-Romania

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-12-25]

emilijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Emilią (krainą historyczną we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) język emilijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż.

Wiktionary

emiliusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Emil – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów (Aemilius). Łacińskie słowo aemulor oznacza "ten, który rywalizuje". Patronem imienia jest Emil z Kordoby, męczennik i święty katolicki (wspominany 15 września). Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Emil w 2017 r. zajmował 73. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Emil zajmował w 2017 r. 98. miejsce (26 740 nadań).

Wikipedia

emiliuszek

zdrobnienie od: Emiliusz (imię męskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

emiliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emiliuszka lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emiliuszostwo

Emiliusz z małżonką; Emiliuszowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

emiliuszowie

Emiliusz z małżonką; Emiliuszostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

emiliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emiliusza lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emilka

zdrobnienie od: Emilia (imię żeńskie)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Emilia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Emilka ma czarująco piękne oczy i spojrzenie, które powala na kolana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲilka, AS: ẽmʹilka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia, Emilcia, Milka, Milcia, Miluńka, Emi, Emiś, Emila, Emili, Emileczka, Emilunia, Emiluńka, Emilusia, Emiluśka, Mila, Miluś, Milusia, Milunia, Miluśka

Wiktionary

emilostwo

Emil z małżonką; Emilowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

emilowie

Emil z małżonką; Emilostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

emilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emila lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emilunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. Emilia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja ukochana Emiluniu, brak mi ciebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈlũɲa, AS: ẽmʹilũńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emiluś

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. Emilia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲiluɕ, AS: ẽmʹiluś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż.

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emilusia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. Emilia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈluɕa, AS: ẽmʹiluśa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emiluśka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. Emilia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈluɕka, AS: ẽmʹiluśka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emilia ż., Emilka

Wiktionary

Synonimy:

zob. Emilia.

Wiktionary

emina

imię żeńskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

eminem

amerykański raper

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-29]

Marshall Bruce „Eminem” Mathers III (ur. 17 października 1972 w St. Joseph), lepiej znany pod pseudonimem Eminem oraz jego alter ego Slim Shady – amerykański raper, producent oraz aktor. Członek amerykańskiej grupy hiphopowej D12 oraz część duetu hiphopowego z Detroit – Bad Meets Evil, który tworzy wraz z Royce da 5'9". Piętnastokrotny zdobywca Nagrody Grammy oraz laureat Oscara.

Wikipedia

eminencja

1. tytuł honorowy nadawany wysokim dostojnikom kościelnym, głównie kardynałom;
2. osoba nosząca ten tytuł;
3. szara eminencja - osoba bardzo wpływowa, ale nie posiadająca formalnych uprawnień do rządzenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;

Wiktionary

Eminencja (łac. eminentia – wyniosłość, dostojność) – tytuł przysługujący dostojnikom kościelnym:

- w Kościele katolickim używany od 1644 i zarezerwowany wyłącznie dla kardynałów. W Polsce na mocy przywileju papieskiego z połowy XVIII wieku przysługuje on także prymasowi,

- Wielkiemu Mistrzowi Zakonu Maltańskiego przysługuje, jako władcy suwerennego podmiotu i duchownego równego kardynałom (zgodnie z nadanym mu przez Kościół przywilejem), zwrot Jego Najdostojniejsza Wysokość (wł. Sua Altezza Eminentissima),

- w Cerkwi prawosławnej przysługuje niektórym patriarchom i metropolitom stojącym na czele niezależnych Kościołów. W przypadku Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, metropolicie przysługuje zwrot Jego Eminencja Wielce Błogosławiony.

Wikipedia

Powiązane:

przym. eminentny

Wiktionary

eminentny

wyróżniający się, wybitny, wspaniały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. wybitny, znakomity

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. eminencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) znamienity, szanowny

Wiktionary

eminowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emir

do VII w. dowódca wojsk w krajach arabskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Emir (arab. Amir) – wódz, dowódca, książę. Tytuł muzułmańskich dostojników państwowych. Władca emiratu.

W okresie powstawania państwa muzułmańskiego dowódca wojskowy, a następnie wielkorządca podbitej prowincji z nadania kalifa, sprawujący jednocześnie władzę wojskową, administracyjną i finansową. Za Abbasydów zakres władzy emirów uległ znacznemu ograniczeniu. Niektórzy emirowie zakładali własne dynastie w podległych sobie prowincjach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Emir Kusturica to znany serbski reżyser.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mʲir, AS: ẽmʹir

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emir m., emirat m., Emiratczyk mos., Emiratka ż.

przym. emiracki

Wiktionary

emiracki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, państwa na Półwyspie Arabskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈrats̑ʲci, AS: ẽmʹiracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emiratczyk mos., Emiratka ż., Emir mos., emir mos., emirat mrz.

Wiktionary

emirat

1. terytorium rządzone przez emira;
2. władza emira

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. terytorium podległe władzy emira

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjednoczone Emiraty Arabskie to federacja składająca się z siedmiu emiratów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲirat, AS: ẽmʹirat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emir m., mirza mos., Emir mos., Emiratczyk mos., Emiratka ż.

przym. emiracki

Wiktionary

emiratczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emir mos., emirat mrz., Emir mos., Emiraty nmos.

:: fż. Emiratka ż.

przym. emiracki

Wiktionary

emiratka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emir mos., emirat mrz., Emir mos., Emiraty nmos.

:: fm. Emiratczyk mos.

przym. emiracki

Wiktionary

emiraty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) pot. Zjednoczone Emiraty Arabskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Planuję podjęcie pracy stewardesy w Emiratach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈratɨ, AS: ẽmʹiraty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emiratczyk mos., Emiratka ż.

Wiktionary

emisariusz

tajny wysłannik w ważnej sprawie lub misji, często politycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tajny wysłannik polityczny

Wiktionary

Emisariusz (łac. emissarius) – wysłannik polityczny (najczęściej tajny), badający sytuację, jaka ma miejsce na danym obszarze.

W czasach napoleońskich emisariuszem nazywano wysłannika na pola bitew, który spisywał nazwiska poległych w walce, a następnie informował o śmierci rodzinę lub bliskich zmarłego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: fż. emisariuszka ż.

Wiktionary

emisja

1. nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego;
2. wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów;
3. puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego

(1.2) wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów

(1.3) ekon. puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.

(1.4) fiz. wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Przemysłowa hodowla zwierząt jest odpowiedzialna za 65 procent emisji tlenku azotu i 37 procent emisji metanu.

(1.3) Żeby nie było wątpliwości kto zdecydował o emisji obligacji, grudziądzcy radni głosowali imiennie

(1.4) Rozpad promieniotwórczy wiąże się z emisją cząstek alfa, beta i gamma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲisʲja, AS: ẽmʹisʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emitent m., emiter m., emitowanie n., wyemitowanie n., emisyjność ż.

czas. emitować ndk., wyemitować dk.

przym. emisyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emitowanie, nadawanie

(1.4) wysyłanie

Wiktionary

emiskop

przyrząd do pomiaru wielkości emisji światła, stosowany głównie w optoelektronice

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emisyjność

fiz. stosunek energii wypromieniowanej przez obiekt w określonej temperaturze do energii wyemitowanej przez idealne źródło promieniowania albo ciało czarne w tej samej temperaturze

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-11]

emisyjny

przymiotnik od: emisja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

emitancja

ilość energii promieniowania przechodzącej przez jednostkową powierzchnię w jednostce czasu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Irradiancja, także natężenie napromienienia w radiometrii – strumień promieniowania na jednostkę powierzchni. Odpowiada to mocy jaką, przenosi promieniowanie przez płaszczyznę jednostkową. Jednostką irradiancji w układzie SI jest wat na metr kwadratowy [W/m²]. Czasami irradiancja jest nazywana natężeniem lub intensywnością.

Wikipedia

emitent

podmiot gospodarczy uprawniony do emisji papierów wartościowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. podmiot emitujący papiery wartościowe (np. akcje, obligacje itp.)

Wiktionary

Emitent (od łac. emitto – wypuszczam, wysyłam) – każdy podmiot wprowadzający do obiegu handlowego pieniądz gotówkowy w jakiejkolwiek postaci (monety, banknoty), a także papiery wartościowe (akcje, obligacje, bony itp., także znaczki pocztowe).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. emisja ż., emitowanie n.

czas. emitować ndk.

przym. emisyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) issuer

* czeski: (1.1) emitent m.

* hiszpański: (1.1) emisor m.

* nowogrecki: (1.1) εκδότης m.

* słowacki: (1.1) emitent m.

źródła.

== emitent (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) ekon. emitent

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmʲitɛ̃nt, AS: ẽmʹitẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emisja ż., emitowanie n.

czas. emitować ndk.

przym. emisyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. emisja ż., emitowanie n.

czas. emitować ndk.

przym. emisyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) issuer

* czeski: (1.1) emitent m.

* hiszpański: (1.1) emisor m.

* nowogrecki: (1.1) εκδότης m.

* słowacki: (1.1) emitent m.

źródła.

== emitent (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) ekon. emitent

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

emiter

1. obszar tranzystora, a także elektroda emitująca nośniki mniejszościowe doprowadzona do tego obszaru
2. substancja emitująca promieniowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emitor

1. zakład przemysłowy albo urządzenie emitujące do atmosfery pyły lub gazy;
2. urządzenie wysyłające energię w postaci promieniowania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

emitować

1. puszczać, puścić coś w obieg, np. papiery wartościowe, znaczki pocztowe;
2. nadawać, nadać program telewizyjny lub radiowy; transmitować;
3. wydzielać, wydzielić do atmosfery pyły lub gazy;
4. w muzyce: wydobywać, wydobyć głos w czasie śpiewu;
5. w fizyce: wysyłać, wysłać energię, zwykle w postaci promieniowania; promieniować

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-14]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) fiz. wysyłać promieniowanie lub cząstki

(1.2) ekon. wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze

(1.3) wypuszczać coś do atmosfery

(1.4) nadawać program radiowy lub telewizyjny

(1.5) wydobywać z siebie głos

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Laser helowo-neonowy emituje promieniowanie o długości fali równej 632,8 nm (= nanometrów).

(1.2) Banknot to papierowy, drukowany środek płatniczy, emitowany przez bank.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mʲiˈtɔvaʨ̑, AS: ẽmʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emisja ż., emitent m., emitor m., emiter m., emitowanie n., wyemitowanie n.

przym. emisyjny

czas. wyemitować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) promieniować, wysyłać

(1.2) puszczać w obieg, wypuszczać

(1.3) wydzielać

(1.4) nadawać

Wiktionary

emitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|emitować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. emitować ndk.

rzecz. emitent m., emisja ż.

Wiktionary

emitron

lampa elektronowa stosowana w kamerach telewizyjnych; superikonoskop

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emka

potocznie: odzież, bielizna o rozmiarze M

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ubranie w rozmiarze M, średnim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak będziesz kupowała bluzkę, to weź emkę.

Wiktionary

emkaes

potocznie: autobus miejski

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

emma

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Emma (Ema) – germańskie imię

- Emma – powieść Jane Austen

- Emma – serial telewizyjny BBC, w tytułowej roli Doran Godwin, 1972

- Clueless – film na motywach Emmy, którego akcja toczy się współcześnie w USA; w roli głównej Alicia Silverstone, 1995

- Emma – serial telewizyjny BBC, w tytułowej roli Kate Beckinsale, 1996

- Emma – brytyjsko-amerykański film kinowy, ekranizacja powieści, z Gwyneth Paltrow, 1996

- Emma – serial telewizyjny BBC, w roli głównej Romola Garai, 2009

- Emma – brytyjski film kinowy, ekranizacja powieści, 2020

- Emma, lady Hamilton (1765–1815) – angielska tancerka, kochanka Horatio Nelsona

- Emma (ur. 1989) – australijska wrestlerka

- EMA – średnia wykładnicza ruchoma

- Emma Swan – główna postać w serialu Dawno, dawno temu

- Orkan Emma – huragan z 2008

- EMMA – narzędzie sprawdzające pokrycia kodu przypadkami testowymi

- Emma – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Lafayette

- Emma (ang. Emma Township) – gmina w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie White

- Emma (ang. Emma Township) – gmina w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Harvey

- Emma – główna bohaterka mangi i anime The Promised Neverland.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciotka Lidii ma na imię Emma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mːa, AS: ẽ•ma

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. Yma.

Wiktionary

emmanuel

1. Pierre Emmanuel (właściwie Noël Mathieu) (1916-84), francuski poeta i eseista;
2. imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Emmanuel – symboliczne imię (z hebrajskiego 'immanu 'el – Bóg jest z nami), przypisywane przez proroka Izajasza chłopcu, którego królowi Achazowi miała urodzić młoda kobieta (Iz 7,14) w momencie poważnego zagrożenia dynastii. W chwili wygłoszenia proroctwa król Damaszku, Resin, i król Izraela, Pekach, oblegli Jerozolimę w ramach toczącej się wojny syro-efraimskiej. Emmanuel miał być znakiem Bożej łaski wobec Achaza, skutkującej niepowodzeniem koalicji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej skrzydła będą rozpostarte na całą szerokość twej ziemi, o Emmanuelu!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mːãˈnuwɛl, AS: ẽ•mãnuu̯el

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Emanuel m., Emanuela ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Emanuel

Wiktionary

emmanuelle

[czytaj: emanuEL]
1. imię żeńskie;
2. tytuł francuskiego filmu erotycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-18]

Wikipedia

emmanuelostwo

Emmanuel z małżonką; Emmanuelowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

emmanuelowie

Emmanuel z małżonką; Emmanuelostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

emmanuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Emmanuela lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

emmental

wysokiej jakości, szwajcarski ser podpuszczkowy; ementaler, emmentaler, ser ementalski

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

emmentaler

wysokiej jakości, szwajcarski ser podpuszczkowy; ser ementalski, ementaler, emmental

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

Ser ementalski, ementaler (emmentaler) – rodzaj szwajcarskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów twardych, podpuszczkowych oraz dojrzewających. Ser ementalski ma smak łagodny oraz słodko-orzechowy.

Wikipedia

emmerich

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Niemcy:

- Emmerich am Rhein – miasto w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Kleve

- Emmerich – stacja kolejowa w mieście Emmerich am Rhein

Osoby:

- Anna Katarzyna Emmerich – niemiecka mistyczka

- Georg Emmerich – niemiecki kupiec

- Jörg Emmerich – niemiecki piłkarz

- Lothar Emmerich – niemiecki piłkarz

- Roland Emmerich – niemiecki reżyser

- Walter Emmerich – niemiecki ekonomista

Wikipedia

emmetropia

stan oka zapewniający najlepsze widzenie; miarowość oka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

emo

1. podgatunek muzyki hard core punk, istniejący od połowy lat 80. XX wieku, charakteryzujący się dynamizmem, chaotycznymi przejściami od muzyki głośnej i szybkiej do delikatnej i spokojnej, przerwami melodycznymi, częstymi krzykami i wrzaskami oraz wściekłymi, introspektywnymi tekstami; emocore;
2. slangowo: moda, styl powiązany z muzyką post hardcore, pop punk, a także metalcore, charakteryzujący się noszeniem dżinsów rurek, prostymi włosami, długimi ukośnymi grzywkami zaczesanymi na jedną połowę twarzy, na jedno lub oboje oczu oraz oczami zarysowanymi czarną kredką;
3. slangowo: postawa, której celem jest wyrażanie siebie i uzewnętrznianie swoich emocji, charakteryzująca się emocjonalnością, wrażliwością, nieśmiałością, zamknięciem w sobie, ponurością i cichością;
4. środowiskowo: osoba o skłonnościach samobójczych i do samookaleczania, która w ten sposób szuka akceptacji i próbuje zwrócić na siebie uwagę społeczeństwa;
5. przenośnie: ktoś przygnębiony, ze złamanym sercem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek hardcorowego punku;

(1.2) kult. styl i postawa emocjonalnego sprzeciwu wobec rzeczywistości;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(2.1) osoba hołdująca stylowi emo (1.2)

Wiktionary

- emo – gatunek muzyki

- emo – slangowe pojęcie opisujące ludzi i modę „emo”

- Emo – gmina w Kanadzie

- Emo – wieś w Irlandii

- Emo Court – rezydencja wiejska (dwór) z przełomu XVIII/XIX wieku w Irlandii

- Villa Emo – renesansowa willa zaprojektowana przez Andreę Palladia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mɔ, AS: ẽmo

Wiktionary

emocja

silne odczucie wywołane jakąś sytuacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

Wiktionary

Emocja (od łac. e movere, „w ruchu”) – stan znacznego poruszenia umysłu. Emocje charakteryzują się tym, że pojawiają się nagle i zawsze łączą się z pobudzeniem somatycznym; mogą osiągnąć dużą intensywność, ale są przejściowe.

Słowo to miało w historii wiele znaczeń przed-psychologicznych i odnosiło się nie do stanu indywidualnego umysłu, ale najpierw do przemieszczania się (ludów, populacji), potem do prawie fizycznej agitacji (np. w przypadku burzy, an Emotion in the air, 1708). We współczesnym znaczeniu tego słowa emocja implikuje aspekt działaniowy, reakcyjny, i nie jest równoznaczna z pasywnym uczuciem (ang., fr. passion, gr. πάσχω, zob. namiętność). Takie rozumienie emocji związane jest z pracami Williama Jamesa (1890), Roberta Solomona i Antonio Damasio (1995).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdecydowała, że będzie ukrywać swoje emocje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmɔts̑ʲja, AS: ẽmocʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. emocjonować

przym. emocjonalny

przysł. emocjonalnie

rzecz. emocjonalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczucie, afekt, namiętność

Wiktionary

emocje

silne odczucie wywołane jakąś sytuacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Emocja (od łac. e movere, „w ruchu”) – stan znacznego poruszenia umysłu. Emocje charakteryzują się tym, że pojawiają się nagle i zawsze łączą się z pobudzeniem somatycznym; mogą osiągnąć dużą intensywność, ale są przejściowe.

Słowo to miało w historii wiele znaczeń przed-psychologicznych i odnosiło się nie do stanu indywidualnego umysłu, ale najpierw do przemieszczania się (ludów, populacji), potem do prawie fizycznej agitacji (np. w przypadku burzy, an Emotion in the air, 1708). We współczesnym znaczeniu tego słowa emocja implikuje aspekt działaniowy, reakcyjny, i nie jest równoznaczna z pasywnym uczuciem (ang., fr. passion, gr. πάσχω, zob. namiętność). Takie rozumienie emocji związane jest z pracami Williama Jamesa (1890), Roberta Solomona i Antonio Damasio (1995).

Wikipedia

emocjonalista

książkowo: człowiek kierujący się uczuciami, ulegający emocjom; uczuciowiec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-05]

emocjonalizm

1. w filozofii: uznawanie uczuć za podstawowy motor ludzkiej działalności;
2. kierowanie się uczuciami, poddawanie się emocjom; uczuciowość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emocjonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący emocji, z zaangażowaniem emocji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teraz stawiam na "znajomych". Mam z kim wyjechać w weekend, zabalować, wyjść na kawę czy obiad. Ale nie angażuję się już tak bardzo emocjonalnie. Tak jest lepiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emocja ż., emocjonalność ż.

czas. emocjonować ndk.

przym. emocjonalny

Wiktionary

emocjonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest emocjonalne

(1.2) skłonność do wzruszeń, do emocji

(1.3) sfera uczuciowa / emocjonalna, ogół emocji

Wiktionary

Patrz:
emocjonalny
Przykłady

(1.2) Teoretycy feminizmu i specjaliści od twórczości kobiecej jako cechy typowe dla damskiej wyobraźni wymieniają - właśnie obok społecznej wrażliwości - emocjonalność, skłonność do ironii i przekory, a także swoiście rozumianą biologiczność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emocja ż.

przym. emocjonalny

przysł. emocjonalnie

Wiktionary

emocjonalny

1. skłonny do wzruszeń; uczuciowy;
2. wyrażający emocje, związany z ludzkimi uczuciami lub odnoszący się do nich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik

(1.1) dotyczący emocji, emocjonalności

(1.2) łatwo ulegający emocjom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Niemcy bywają sentymentalni - stwierdziła. - To taka niemiecka cecha. Nawet potrzeba niszczenia jest dla nas potrzebą emocjonalną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mɔts̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: ẽmocʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emocja ż., emocjonalność ż.

czas. emocjonować

przysł. emocjonalnie

ims. emocjonujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) uczuciowy

Wiktionary

emocjonować

1. wywoływać silne uczucia; ekscytować, podniecać;
2. emocjonować się - przeżywać coś mocno; ekscytować się, podniecać się

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-07-13]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) poruszać emocje, wzbudzać emocje; podniecać

czasownik zwrotny niedokonany emocjonować się

(2.1) podniecać się czymś, zachwycać się; być wzruszonym, poruszonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mɔts̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑, AS: ẽmocʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emocjonowanie n., emocja

przym. emocjonalny

przysł. emocjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzruszać

Wiktionary

emocjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|emocjonować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. emocjonować ndk.

Wiktionary

emocjonujący

taki, który wzrusza, podnieca, trzyma w napięciu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-27]

emocyjny

przymiotnik od: emocja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

emoji

[czytaj: eMOdżi] mały obrazek używany w komunikacji elektronicznej do wyrażania myśli lub emocji

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

emolak

rodzaj farby ochronnej używanej najczęściej do powierzchni drewnianych oraz drewnopochodnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emolient

w kosmetyce: preparat natłuszczający skórę

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Emolient (nazwa pochodzi od łac. emolliere oznaczającego zmiękczać) – preparaty stosowane we współczesnej kosmetologii i dermatologii, działające zmiękczająco, nawilżająco i natłuszczająco oraz regeneracyjnie. Są przeznaczone do pielęgnacji skóry niemowlęcej oraz skóry z problemami (m.in. przy atopowym zapaleniu skóry czy łuszczycy). Łagodzą świąd i stany zapalne oraz poprawiają wygląd skóry.

Wikipedia

emoticon

[czytaj: emotikon] prosty znak graficzny zbudowany ze znaków dostępnych na klawiaturze, przedstawiający zwykle wyraz twarzy; emotka, emotikona, smiley, emotikon

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 1998, 1999, 2001, 2004, 2005 - T. Marcinów [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emotikon

prosty znak graficzny zbudowany ze znaków dostępnych na klawiaturze, przedstawiający zwykle wyraz twarzy; emotka, emotikona, emoticon, smiley

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. telekom. znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W internetowych dyskusjach słowa coraz częściej zastępowane są przez emotikony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n, AS: ẽmotʹikõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emotikona ż., emota ż.

:: zdrobn. emotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emotikona, pot. emotka

Wiktionary

emotikona

prosty znak graficzny zbudowany ze znaków dostępnych na klawiaturze, przedstawiający zwykle wyraz twarzy; emotka, smiley, emoticon, emotikon

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-05-20]

Wikipedia

emotka

prosty znak graficzny zbudowany ze znaków dostępnych na klawiaturze, przedstawiający zwykle wyraz twarzy; smiley, emotikona, emoticon, emotikon

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: naciapać)
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2020-01-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. inform. emotikon

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) dziecko mi właśnie powiedziało, że ta emotka, której czasami używałam jako "zniesmaczona buźka zatykająca nos z obrzydzenia" to tak naprawdę "wesoła buźka śmiejąca się >hi hi hi"; kasuję konto

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emotikon mrz., emotikona ż., emota ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emotikon

Wiktionary

emotywizm

pogląd we współczesnej etyce, sformułowany przez Alfreda Julesa Ayera, głoszący iż etyczny namysł i wynikające z niego postanowienia mają jedynie charakter ekspresji subiektywnych doznań i uczuć jednostki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

emotywnie

przysłówek

(1.1) w sposób emotywny, emocjonalnie, uczuciowo

Wiktionary

Powiązane:

przym. emotywny

Wiktionary

emotywny

przymiotnik jakościowy

(1.1) emocjonalny, uczuciowy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. emotywnie

Wiktionary

emów

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Emów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna.

Miejscowość jest odrębną jednostką pomocniczą w gminie Wiązowna o nazwie Osiedle Emów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

empanada

Wikipedia

empanadas

rodzaj smażonych pierogów z nadzieniem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-21]

Wikipedia

empaquetage

[czytaj: ąpakTAŻ] w sztuce współczesnej: opakowywanie różnych obiektów, np. budowli lub fragmentów naturalnego krajobrazu; emballage, ambalaż

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-07-13]

empatia

zdolność odczuwania emocji innych ludzi i rozumienia ich sposobu myślenia; intropatia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

Wiktionary

Empatia (gr. empátheia „cierpienie”) – zdolność odczuwania stanów psychicznych innych osób (empatia emocjonalna), umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia, spojrzenia z ich perspektywy na rzeczywistość (empatia poznawcza).

Sam poznawczy komponent empatii, czyli zdolność do wyobrażenia sobie perspektywy myślowej należącej do innej osoby (innymi słowy, rozeznania sposobów rozumowania innej osoby), określany jest mianem decentracji (czemu może, ale nie musi towarzyszyć komponent emocjonalny empatii, czyli zdolność do jednoczesnego współodczuwania stanów emocjonalnych owej innej osoby).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) współodczuwanie

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. empatyczność ż., empatyzowanie n.

czas. empatyzować ndk.

przym. empatyczny

przysł. empatycznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|empathy.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) empathy

* baskijski: (1.1) enpatia

* duński: (1.1) empati w.

* esperanto: (1.1) empatio

* fiński: (1.1) empatia

* francuski: (1.1) empathie ż.

* galicyjski: (1.1) empatía ż.

* hiszpański: (1.1) empatía ż.

* kataloński: (1.1) empatia ż.

* macedoński: (1.1) емпатија ż.

* niemiecki: (1.1) Empathie ż.

* nowogrecki: (1.1) ενσυναίσθηση ż.

* rosyjski: (1.1) эмпатия ż.

* rusiński: (1.1) емпатія ż.

* serbski: (1.1) емпатија ż.

* słowacki: (1.1) empatia ż.

* szwedzki: (1.1) empati w.

* turecki: (1.1) empati

* tuvalu: (1.1) alofa, loto alofa, loto malamalama

* ukraiński: (1.1) емпатія ż.

* węgierski: (1.1) empátia

* włoski: (1.1) empatia ż.

źródła.

== empatia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. empatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃mˈpatʲja, AS: ẽmpatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empatyczność ż., empatyzowanie n.

czas. empatyzować ndk.

przym. empatyczny

przysł. empatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współodczuwanie

Wiktionary

empatycznie

przysłówek

(1.1) w sposób empatyczny, okazując empatię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empatia ż.

przym. empatyczny

Wiktionary

empatyczny

zdolny do wczuwania się w czyjś stan psychiczny, dzielący z kimś jego doznania, emocje; współodczuwający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) wykazujący się empatią, współodczuwaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest życzliwy i empatyczny - potrafi zrozumieć drugiego człowieka, co pozwala zapobiec wielu niepotrzebnym konfliktom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ, AS: ẽmpatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empatia ż.

przysł. empatycznie

Wiktionary

empeczwórka

potocznie:
1. plik w formacie MP4;
2. odtwarzacz plików MP4

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

empedokles

Empedokles z Akragas (ok. 490-ok. 430), grecki filozof, lekarz, poeta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

empereur

[czytaj: ąpeRÖR] cesarz francuski, w szczególności w odniesieniu do Napoleona I

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [scaevus, 2006-02-05]

empetrójka

potocznie:
1. plik (głównie utwór muzyczny) w formacie MP3;
2. przenośny odtwarzacz plików w formacie MP3

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. odtwarzacz MP3

Wiktionary

Odtwarzacz MP3 – przenośne urządzenie służące do katalogowania i odsłuchiwania plików dźwiękowych. Nazwa „odtwarzacz MP3“ pochodzi od pierwotnego przeznaczenia urządzenia – początkowo obsługiwane były tylko pliki dźwiękowe w formacie MP3. Obecnie większość modeli odtwarza także formaty WMA, a niektóre również rzadsze formaty, takie jak Ogg Vorbis, FLAC czy APE.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie lubię tego hałasu na przerwach, więc słucham empetrójki.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) empetrucha

Wiktionary

empi

(z niemieckiego: Maschinen Pistole) pistolet maszynowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

empik

potocznie: MPiK; lokal z czasopismami i książkami do czytania na miejscu i do sprzedania, w którym odbywają się spotkania z pisarzami, odczyty itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

Wikipedia

empire

[czytaj: ąPIR albo amPIR] w sztuce: odmiana klasycyzmu; styl cesarstwa

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-26]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. późna odmiana klasycyzmu, nawiązująca do sztuki antycznej, rozwinięta w okresie panowania francuskiego cesarza Napoleona I;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. empiry lm. nmos.

przym. empirowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) styl cesarstwa

Wiktionary

empireum

1. według starożytnej i średniowiecznej kosmologii: najwyższa część nieba, siedziba bogów
2. u filozofów chrześcijańskich: niebo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

empiria

poznanie za pośrednictwem zmysłów; doświadczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. poznanie za pomocą doświadczenia

Wiktionary

Doświadczenie – powszechne pojęcie składające się z wiedzy lub umiejętności w obserwacjach pewnych rzeczy, wydarzeń, uzyskanych poprzez zaangażowanie w ujawnienie tych rzeczy lub wydarzeń. Historia słowa doświadczenie (w tym staropolskiego słowa eksperiencja) jest blisko związana z pojęciem eksperymentu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. empiryczność ż., empiryk m., empirysta m., empiryzm m.

przym. empiryczny

przysł. empirycznie

Wiktionary

empiriokrytycyzm

kierunek filozoficzny łączący idealizm i materializm, głoszący, że rzeczywistość jest złożona z ogółu konkretnych wrażeń zmysłowych; machizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Empiriokrytycyzm, „drugi pozytywizm” – pozytywistyczny nurt filozoficzny z przełomu XIX i XX wieku. Jego najważniejszymi przedstawicielami byli Ernst Mach i Richard Avenarius. Główną tezą programu empiriokrytycyzmu było podanie jasnych kryteriów rozróżnienia wiedzy naukowej i nienaukowej i odrzucenie jako nienaukowych wszelkich rozważań metafizycznych, tj. nie opartych na doświadczeniu. Empiriokrytycyzm usiłował znieść przeciwstawności idealizmu i materializmu wysuwając teorię o psychologicznej naturze wrażeń (tzw. teorię czystego doświadczenia), do których sprowadzał całą rzeczywistość (stanowiącą sumę elementów naturalnych, tj. danych zmysłowych). Według empiriokrytycyzmu rzeczywistość jest tylko jedna, mieszcząca w sobie treść naszych wrażeń. "Czyste doświadczenie" nie jest rozdwojone i wszelkie doznania wrażeniowe są w sobie jedne i niezależne od czynników zewnętrznych ani wewnętrznych; wyklucza wszelkie dodatki lub wkłady subiektywno-indywidualne.

Wikipedia

empirowy

przymiotnik od: empire

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-14]

przymiotnik

(1.1) szt. w stylu empire

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empire m., empiry nmos.

Wiktionary

empiry

meble w stylu empire

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzem. meble w stylu empire

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empire

przym. empirowy

Wiktionary

empirycy

w starożytnej Grecji: szkoła medyczna założona w III wieku p.n.e. przez Filinosa z Kos, w której lekarze opierali się na doświadczeniu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-05-03]

empirycznie

przysłówek sposobu

(1.1) poprzez doświadczenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empiria ż., empiryk mos., empiryzm mrz.

przym. empiryczny

Wiktionary

empiryczność

opieranie się na doświadczeniach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

empiryczny

oparty na doświadczeniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

przymiotnik

(1.1) filoz. poznany w doświadczeniu, oparty na nim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pańska teoria będzie tylko czystą spekulacją dopóki nie doczeka się empirycznego dowodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ, AS: ẽmpʹiryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empiryzm m., empiria

przym. empirystyczny

przysł. empirycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) doświadczalny

Wiktionary

empiryk

1. człowiek opierający się bardziej na doświadczeniu niż rozumowaniu; praktyk;
2. w filozofii: zwolennik empiryzmu, kierunku uznającego doświadczenie jako źródło wszelkiego poznania;
3. w naukach przyrodniczych: osoba zajmująca się doświadczeniami; doświadczalnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

empirysta

zwolennik postawy, która bardziej ufa doświadczeniu niż teorii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

empirystka

zwolenniczka postawy przedkładającej doświadczenie nad teorię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-16]

empiryzm

1. ufanie bardziej doświadczeniu niż rozumowaniu;
2. kierunek filozoficzny przeciwstawny racjonalizmowi, uznający doświadczenie jako źródło wszelkiego poznania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

Wiktionary

Empiryzm (od stgr. ἐμπειρία empeiría – „doświadczenie”) – doktryna filozoficzna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są wyłącznie lub przede wszystkim bodźce zmysłowe docierające do naszego umysłu ze świata zewnętrznego, natomiast wszelkie idee, teorie itp. są w stosunku do nich wtórne. Empiryzm stoi w ostrej sprzeczności z racjonalizmem filozoficznym, który głosi, iż źródłem poznania są właśnie idee, zaś bodźce zmysłowe mają znaczenie drugorzędne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃mˈpʲirɨsm̥, AS: ẽmpʹirysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empiryk m., empirysta m., empiria ż.

przym. empiryczny

przysł. empirycznie

Wiktionary

emploi

[czytaj: ąpluA]
1. zawodowa specjalność aktora, np. amant;
2. rodzaj ról, w których specjalizuje się aktor, np. emploi sceniczne, komediowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teatr. film. typ ról, w których specjalizuje się aktor

Wiktionary

Emploi (wym. /ãplua/, z franc. emploi – "posada, zatrudnienie") – rodzaj roli, w jakiej specjalizuje się aktor lub do jakiej posiada predyspozycje fizyczne (wiek, typ urody, wygląd) bądź osobowe (prezencja, styl gry, siła wyrazu). W najogólniejszym podziale wyróżnia się emploi komiczne i tragiczne, jednak rozmaitość emploi uniemożliwia ich dokładne wyliczenie czy klasyfikację.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chichotliwa dziecinność i prawdziwa naiwność bohaterki jakoś mi nie pasuje do jej emploi wścibskiej i rezolutnej kobitki.

Wiktionary

empoli

miasto we Włoszech

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2006-12-28]

Wikipedia

empora

rodzaj galerii lub trybuny, wspartej na kolumnach, głównie w kościołach, mającej na celu powiększenie powierzchni lub wydzielenie przestrzeni dla określonej grupy osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. galeria nad przedsionkiem lub nawą kościoła;

Wiktionary

Empora (niem. Empore), chór muzyczny – element architektoniczny występujący najczęściej w kościele w postaci odrębnej kondygnacji o charakterze antresoli, zazwyczaj usytuowanej nad kruchtą lub nadwieszonej nad głównym wejściem do świątyni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W budownictwie świeckim budowano empory w salach zamkowych dla chóru i kapeli.

(1.1) Przestrzeń pod emporą nazywa się podchórzem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pseudoempora ż.

przym. emporowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) galeria, trybuna

Wiktionary

emporium

w starożytnej Grecji i w starożytnym Rzymie: część handlowa miasta, zwykle związana z portem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

Wikipedia

emporowy

przymiotnik od: empora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do empory, mający związek z emporą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. empora ż.

Wiktionary

ems

1. miasto w Niemczech;
2. Bad Ems - miasto w Niemczech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-20]

Inne:

- ems – w geologii najmłodszy wiek epoki dewonu wczesnego lub najwyższe piętro dewonu dolnego

Niemcy:

- Ems – rzeka, dopływ Dollart

- Ems – rzeka, dopływ Eder

- Bad Ems – miasto w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn

Wikipedia

emski

przymiotnik od miasta i rzeki: Ems

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) związany z niemieckim miastem Bad Ems (dawniej Ems)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃msʲci, AS: ẽmsʹḱi

Wiktionary

emskie

potocznie: pastylki emskie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2014-06-22]

emszer

dawny rodzaj szamba; studnia emszerowska, studnia Imhoffa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

emszerowski

związany z emszerem - dawnym rodzajem szamba

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

emu

1. rodzina ptaków z rzędu kazuarowych;
2. gatunek nielotnego ptaka z rodziny emu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub nijaki

(1.1) ornit. syst. podrodzina ptaków nazwa systematyczna|Dromaiidae|ref=tak. z rzędu kazuarowych;

(1.2) ornit. syst. gatunek dużego ptaka australijskiego, nazwa systematyczna|Dromaius novaehollandiae|ref=tak.;

(1.3) ornit. ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɛ̃mu, AS: ẽmu

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) emu zwyczajne

Wiktionary

emulacja

1. informatyka: zdolność wykonywania poleceń przewidzianych dla innego urządzenia;
2. przestarzałe: rywalizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. programowa symulacja działania jakiegoś sprzętu lub oprogramowania

(1.2) daw. współzawodnictwo

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. emulować

Wiktionary

emulator

Emulator – program komputerowy (czasem wraz z koniecznym sprzętem), który uruchomiony w danym systemie komputerowym duplikuje funkcje innego systemu komputerowego. Pierwszy system nazywany jest gospodarzem (ang. host), a drugi gościem (ang. guest). Mówimy, że drugi system jest emulowany przez pierwszy.

Wikipedia

emule

program typu p2p do kopiowania plików między użytkownikami internetu

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-07-30]

Wikipedia

emulgacja

Emulgacja – proces łączenia dwóch niemieszalnych substancji, z których przynajmniej jedna jest cieczą, prowadzący do powstania trwałej emulsji. W organizmie człowieka zachodzi ona w dwunastnicy pod wpływem żółci i polega na rozbiciu dużych cząsteczek tłuszczów na mniejsze, bardziej przyswajalne w dalszej części układu pokarmowego.

Wikipedia

emulgator

1. substancja wspomagająca tworzenie się emulsji, mieszaniny wzajemnie nierozpuszczalnych cieczy, np. wody i oleju;
2. aparat do wytwarzania emulsji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny umożliwiający powstanie emulsji;

(1.2) chem. urządzenie wytwarzające emulsję

Wiktionary

Emulgator – związek chemiczny (lub mieszanina), który umożliwia powstanie emulsji oraz zapewnia jej trwałość. Gromadzi się na powierzchni granicznej, prowadząc do powstania trwałych miceli. Emulgatory można podzielić na cztery grupy: anionowo czynne, kationowo czynne, niejonowe i stałe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niezbędne do powstania i utrzymania stałej konsystencji margaryny są emulgatory.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emulgowanie n., emulsja ż.

czas. emulgować ndk.

Wiktionary

emulgować

doprowadzać do trwałego połączenia dwóch wzajemnie niemieszających się cieczy, np. wody i oleju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

emulować

1. w informatyce: naśladować działanie innego systemu komputerowego;
2. dawniej: współzawodniczyć, rywalizować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

emulsja

1. mieszaniny płynów nierozpuszczających się wzajemnie w sobie, gdzie jeden jest rozproszony w drugim w postaci kropelek
2. zawiesina substancji światłoczułej pokrywająca klisze, błony i papiery fotograficzne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszanina dwóch substancji;

(1.2) pot. farba emulsyjna;

Wiktionary

Emulsja – dwufazowy układ dyspersyjny dwóch niemieszających się wzajemnie cieczy, polarnej i niepolarnej. Jest to układ termodynamicznie nietrwały. Kinetycznie trwałe emulsje można jedynie otrzymać w obecności emulgatora. Emulsja jest szczególnym przypadkiem układu koloidalnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na ogół do powstania trwałej emulsji niezbędny jest trzeci związek chemiczny zwany emulgatorem.

(1.2) Przy malowaniu emulsjami do gruntowania można stosować emulsję tego samego rodzaju lecz rozcieńczoną wodą w odpowiednim stosunku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ˈmulsʲja, AS: ẽmulsʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. emulgacja ż., emulgator m.

przym. emulsyjny

czas. emulgować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) farba dyspersyjna

Wiktionary

emulsor

ciekły rozpuszczalnik używany do czyszczenia i odtłuszczania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

emulsyfikacja

proces rozdrabniania cząsteczek tłuszczu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

emulsyjny

przymiotnik od: emulsja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

emulsyna

enzym występujący m.in. w migdałach, rozszczepiający wiązanie b-glikozydowe

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-29]

en

nazwa litery N

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery ń/Ń

Wiktionary

En – w społeczeństwie sumeryjskim namiestnik boga na ziemi.

Według wierzeń mezopotamskich ludzie zostali stworzeni w celu odciążenia bogów od pracy codziennej. Bogowie byli właścicielami ziemi, człowiek jedynie je dzierżawił w zamian za ofiary. Pośrednikiem pomiędzy bogami a ludźmi został ustanowiony en, przez którego bogowie obdarzali ludzi swoją łaską, w zamian zaś odbierali należną im cześć. En łączył w sobie funkcje króla i kapłana i w społeczeństwie pierwotnym był symbolem płodności. Za sprawowaną przez siebie funkcję ponosił śmierć rytualną. Mieszkaniem ena było giparu (egipar) – wydzielony dla niego obszar świątynny.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== eń (język wilamowski.) ==

ortografie.

ęŋ́

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) ciasny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== eń (język wilamowski.) ==

ortografie.

ęŋ́

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) ciasny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

en-laj

nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-27]

ena

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = praw. polit. Europejski nakaz aresztowania

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W orzeczeniu TSUE podkreślił, że na podstawie informacji o nieprawidłowościach dot. sądownictwa nie można odmówić wykonania każdego ENA.

Wiktionary

enacja

wywoływane przez wirusy patologiczne zmiany na liściach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

enallage

figura stylistyczna polegająca na użyciu wyrazu w innej od oczekiwanej formie gramatycznej, np. w innym przypadku, osobie lub liczbie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-15]

Enallage (z gr. ἐναλλαγή enallagḗ – "wymiana, przemienność") – figura retoryczna polegająca na użyciu w wypowiedzi innej formy gramatycznej niż oczekiwana, a więc poniekąd nieprawidłowej (w tym sensie, że naruszona jest logiczno-gramatyczna ciągłość wypowiedzi). Na przykład w Pieśni nad Pieśniami:

Niech mnie ucałuje pocałunkami swych ust!

Bo miłość twa przedniejsza od wina (PnP 1,2)

Wikipedia

enamina

substancja organiczna zawierająca grupę aminową umieszczoną przy nienasyconym atomie węgla

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-05]

Enaminy – aminy, w których grupa aminowa (NR/3; R = grupa alkilowa lub atom wodoru) jest przyłączona bezpośrednio do atomu węgla połączonego podwójnym wiązaniem z innym atomem węgla.

Enaminy pierwszo- (C=C-NH_2) i drugorzędowe (C=C-NRH) są z natury nietrwałe i nie można ich otrzymać w formie czystej, gdyż ulegają samoistnej reakcji tautomeryzacji do odpowiedniej iminy:

Wikipedia

enaminy

grupa substancji organicznych zawierających grupę aminową umieszczoną przy nienasyconym atomie węgla

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

Enaminy – aminy, w których grupa aminowa (NR/3; R = grupa alkilowa lub atom wodoru) jest przyłączona bezpośrednio do atomu węgla połączonego podwójnym wiązaniem z innym atomem węgla.

Enaminy pierwszo- (C=C-NH_2) i drugorzędowe (C=C-NRH) są z natury nietrwałe i nie można ich otrzymać w formie czystej, gdyż ulegają samoistnej reakcji tautomeryzacji do odpowiedniej iminy:

Wikipedia

enancjomer

izomer optyczny, który jest własnym lustrzanym odbiciem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

Enancjomery – para nienakładalnych na siebie cząsteczek chemicznych, które są wzajemnymi odbiciami lustrzanymi (podobnie jak prawa i lewa ręka). Są jednym z rodzajów stereoizomerów.

Dwa enancjomery skręcają światło spolaryzowane w przeciwnych kierunkach, a niektóre (nie wszystkie) mogą tworzyć lewo- i prawoskrętne formy krystaliczne. Oprócz tego wszystkie własności fizyczne i olbrzymia większość chemicznych są dla obu enancjomerów niemal identyczne. Istnieją tylko różnice energii niektórych wiązań chemicznych na poziomie rzędu 10−5 ich średniej energii, które mają pewien minimalny wpływ na trwałość termodynamiczną enancjomerów.

Wikipedia

enancjomorfizm

Enancjomorfy – pary chiralnych obiektów geometrycznych. Enancjomorfy są swoimi odbiciami lustrzanymi. Typowe przykłady to prawa i lewa rękawiczka lub prawo- i lewoskrętna skorupa ślimaka.

W krystalografii używa się tego terminu w odniesieniu do kryształów, których komórka elementarna jest chiralna i stanowi wzajemne, lustrzane odbicie.

Wikipedia

enancjosemia

przeciwstawność znaczeń jakiegoś wyrazu; enantiosemia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

enantiosemia

przeciwstawność znaczeń jakiegoś wyrazu; enancjosemia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

enargit

minerał o układzie rombowym, siarkoarsenek miedzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

enat

krewny w linii żeńskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Enat (hebr. עינת) – kibuc położony w samorządzie regionu Derom ha-Szaron, w Dystrykcie Centralnym, w Izraelu.

Leży na granicy równiny Szaron i Szefeli w otoczeniu miast Petach Tikwa i Rosz ha-Ajin, kibucu Giwat ha-Szelosza, oraz moszawów Kefar Sirkin, Nachszonim i Mazor. Na zachód od kibucu znajduje się baza sił powietrznych Izraelskich Sił Obronnych Kefar Sirkin. Na wschód od kibucu znajduje się granica Autonomii Palestyńskiej, strzeżona przez mur bezpieczeństwa. Po stronie palestyńskie jest arabska wieś Dajr Ballut.

Wikipedia

enbu

konkurencja w karate, w której para zawodników toczy wyreżyserowaną walkę

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-21]

enbyfobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. wrogość lub niechęć skierowana wobec osób niebinarnych płciowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) monoseksizm, binaryzm, wymazywanie niebinarności

Wiktionary

ence-pence

wyliczanka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

encefabol

lek o działaniu psychoenergizującym; pirytynol, enerbol

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

encefalizacja

ewolucyjny proces prowadzący do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez mózg; cerebryzacja, cerebralizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

encefalograf

urządzenie rentgenowskie do obrazowania mózgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

encefalografia

badanie radiologiczne mózgowia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Encefalografia (z gr. enképhalos - mózg, gráphō - piszę) – metoda badania mózgu, wykonywana po wprowadzeniu do czaszki środka cieniującego (np. radiofarmaceutyka, powietrza).

- Elektroencefalografia – metoda diagnostyczna służąca do badania bioelektrycznej czynności mózgu.

- Reoencefalografia

- Magnetoencefalografia – technika obrazowania elektrycznej czynności mózgu za pomocą rejestracji pola magnetycznego wytworzonego przez mózg.

- Hemoencefalografia – mierzy temperaturę głowy za pomocą termometru na podczerwień umieszczonego na głowie lub wykorzystuje zmiany spektrum podczerwieni generowanej przez przepływająca krew.

- Pneumoencefalografia – zabieg diagnostyczny ośrodkowego układu nerwowego, polegający na zastąpieniu części płynu mózgowo-rdzeniowego powietrzem, tlenem albo helem wprowadzonym przez nakłucie do kanału rdzenia kręgowego i wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego głowy.

Wikipedia

encefalograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z encefalografią, dotyczący encefalografii

Wiktionary

Patrz:
encefalografia
Powiązane:

rzecz. encefalografia ż.

Wiktionary

encefalogram

radiologiczny obraz mózgowia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

encefalomalacja

martwica w określonym obszarze mózgu; rozmiękanie mózgu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-05]

encefalon

najważniejsza część centralnego układu nerwowego; mózg

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

encefalopata

osoba cierpiąca na encefalopatię

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

encefalopatia

ogólne określenie rożnego rodzaju uszkodzeń mózgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

Wiktionary

Encefalopatia (gr. enkephalikos – mózgowy; gr. pathos choroba, cierpienie, odczuwanie) – ogólne określenie uszkodzenia mózgowia przez czynniki różnego pochodzenia. Uszkodzenia mózgowia człowieka prowadzą do różnego rodzaju zaburzeń zachowania, zwanych charakteropatiami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do zarażenia dochodzi prawdopodobnie po zjedzeniu mięsa krów cierpiących na encefalopatię gąbczastą.

(1.1) Najwięcej trudności diagnostycznych sprawia minimalna encefalopatia wątrobowa (utajona), gdyż wtedy obserwujemy brak objawów neurologicznych.

Wiktionary

enceladus

ósmy według odległości od planety księżyc Saturna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-09]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z księżyców Saturna;

Wiktionary

- Enceladus – księżyc Saturna

- Enceladus (Enkelados) – w mitologii greckiej jeden z gigantów

- Enceladus (Enkelados) – w mitologii greckiej syn Ajgyptosa, mąż jednej z Danaid

- USS „Enceladus” (AK-80) – okręt zaopatrzeniowy US Navy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sonda wykonała zdjęcia Enceladusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃nts̑ɛˈladus, AS: ẽnceladus

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Enceladus., etym|starogrecki|Ἐγκέλαδος.

uwagi. zobacz też: Indeks:Polski - Astronomia

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Enceladus

* asturyjski: (1.1) Encéladu m.

* esperanto: (1.1) Encelado

* hiszpański: (1.1) Encélado

* japoński: (1.1) エンケラドゥス, エンケラドス, エンセラダス

* mongolski: (1.1) Энселадус

* rosyjski: (1.1) Энцелад m.

źródła.

== Enceladus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) astr. Enceladus (jeden z księżyców Saturna)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

enchilada

[czytaj: enczijada lub encziljada] tortilla z ostro przyprawionym mięsem, podawana z sosem pomidorowym przyprawionym chile; enchillada

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2017-01-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjne danie meksykańskie z kukurydzianej tortilli nadzianej mięsnym lub jarskim farszem, podpieczonej i serwowanej z sosem;

Wiktionary

enchillada

[czytaj: enczijada lub encziljada] tortilla z ostro przyprawionym mięsem, podawana z sosem pomidorowym przyprawionym chile; enchilada

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-04-03]

enchirydion

dawniej: książka podręczna, zwięzły podręcznik, kompendium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

encja

odrębna jednostka zawartości rozpoznawana za pomocą nazwy; byt

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

Wikipedia

encke

fitblogerka

kobieta prowadząca blog o tematyce fitness

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-04]

fitcelebryta

celebryta zajmujący się tematyką fitness; fit celebryta, fit-celebryta

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-04]

fitcelebrytka

celebrytka zajmująca się tematyką fitness; fit celebrytka, fit-celebrytka

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-04]

fitness

[czytaj: fitnes] ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czwartki chodzę na zajęcia fitnessu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitnɛs, AS: fʹitnes

Wiktionary

fitnesska

[czytaj: fitneska] kobieta uprawiająca ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

fito-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) fito- + patologia = fitopatologia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitɔ, AS: fʹito

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. -fit

Wiktionary

fitobentos

zespół organizmów roślinnych zasiedlających dno zbiorników wodnych (bental)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitobentos – zespół organizmów tradycyjnie zaliczanych do roślin związanych z dnem zbiornika wodnego lub cieku i strefą przydenną (bentalem). Część bentosu. Czasem zakres ten jest ograniczany ze względu na rozmiar organizmów, tj. większe rośliny (rośliny naczyniowe, ramienice, gałęzatka itp.) nie są określane jako fitobentos, lecz jako makrofity. Według innych klasyfikacji makrofity związane z dnem również należą do bentosu. Drobne glony przyczepione do podłoża określane są z kolei jako mikrofitobentos (peryfiton), przy czym niektórzy autorzy rozgraniczają zespoły bentosu i peryfitonu, do pierwszej kategorii zaliczając wyłącznie organizmy zasiedlające dno, a do drugiej organizmy osiadłe na przedmiotach ponad dnem, gdyż warunki (zwłaszcza natlenienie i inne warunki fizyczno-chemiczne) w tych dwóch strefach różnią się. Do fitobentosu należą organizmy zaliczane według współczesnej taksonomii do różnych królestw biologicznych – oprócz glonów zaliczanych obecnie do roślin, takich jak drobne zielenice czy krasnorosty, również glony zaliczane do protistów (tzw. protisty roślinopodobne), jak okrzemki, a także do bakterii, czyli sinice. Inni przedstawiciele tych grup mogą wchodzić w skład fitoplanktonu, a nawet te same organizmy mogą w zależności od warunków trafiać do planktonu (tychoplankton).

Wikipedia

fitobiologia

dział biologii zajmujący się życiem roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitobiologiczny

dotyczący fitobiologii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fitocenologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; fitosocjologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitocenotyczny

przymiotnik od: fitocenoza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitocenoza

konkretne skupisko roślinne wchodzące w skład danej biocenozy; biocenoza roślinna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitocenoza (biocenoza roślinna) – zbiorowisko roślinne wchodzące w skład określonej biocenozy i stanowiące w jej obrębie wyodrębniające się, niepowtarzalne zjawisko przyrodnicze. Fitocenoza jest podstawową jednostką roślinności. Jest bytem realnym w odróżnieniu od abstrakcyjnego zespołu roślinnego. Cechą wyróżniającą konkretną fitocenozę jest inna niż w sąsiedztwie kombinacja gatunków roślin zorganizowanych w zbiorowisko w podobnych warunkach ekologicznych, biogeograficznych i historycznych.

Wikipedia

fitochemia

dział fizjologii roślin, nauka o procesach chemicznych zachodzących w żywych roślinach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. fitochemiczny

Wiktionary

fitochemiczny

dotyczący fitochemii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

przymiotnik

(1.1) dotyczący fitochemii, substancji roślinnych i procesów chemicznych zachodzacych w roślinach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] ma charakter fitochemiczny, gdyż dotyczy nielotnych kwasów w leczniczej roślinie kozłek lekarski — Valeriana officinalis. Badacz wyosobnił z korzeni rośliny dwa związki, które poddał analizie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitochemia ż.

Wiktionary

fitochrom

rodzaj chromoproteiny odmiennej od chlorofilu, aktywowanej odpowiednią ilością światła i będącej czynnikiem regulującym procesy wymagające odpowiedniego natężenia promieniowania słonecznego, takie jak np. wzrost i kiełkowanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Fitochrom jest fotoreceptorem, barwnikiem używanym przez rośliny w reakcjach na światło lub jego brak. Maksimum absorpcji barwnika przypada na długości fal odpowiadające światłu czerwonemu i dalekiej czerwieni. Wiele roślin wykorzystuje fitochrom do określenia czasu odpowiedniego na kwitnięcie poprzez określenie dnia i nocy. Zmiany w zawartości poszczególnych form fitochromu pozwalają regulować reakcje związane z cyklem dobowym. Fitochrom reguluje również kiełkowanie nasion, wzrost wydłużeniowy siewek, wielkość i kształt liści, syntezę chlorofilu oraz prostowanie się hipokotyli lub epikotyli siewek roślin dwuliściennych.Cząsteczka fitochromu jest chromoproteiną, składa się z części białkowej połączonej z barwnikiem.

Wikipedia

fitocyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitoncyd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitocydowy

przymiotnik od: fitocyd

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fitoedafon

drobnoustroje roślinne występujące w powierzchniowych warstwach gleby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitoestrogen

substancja pochodzenia roślinnego, pochodna estrogenu stosowana w lecznictwie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: fitohormony) [tevex, 2017-06-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. fizj. występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeżyny zawierają także liczne związki fitochemiczne, takie jak flawonoidy, antocyjany, taniny i fitoestrogeny, które pomagają w zapobieganiu chorobom (…)

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|fito-|estrogen.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phytoestrogen

* baskijski: (1.1) fitoestrogeno

* czeski: (1.1) fytoestrogen m.

* fiński: (1.1) fytoestrogeeni

* francuski: (1.1) phytoestrogène m.

* hiszpański: (1.1) fitoestrógeno m.

* indonezyjski: (1.1) fitoestrogen

* japoński: (1.1) フィトエストロゲン (fitoesutorogen)

* kataloński: (1.1) fitoestrogen m.

* portugalski: (1.1) fitoestrógeno m.

* rosyjski: (1.1) фитоэстроген m.

* rumuński: (1.1) fitoestrogen n.

* słowacki: (1.1) fytoestrogén m.

* ukraiński: (1.1) фітоестроген m.

* włoski: (1.1) fitoestrogeno m.

źródła.

== fitoestrogen (język indonezyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biochem. fizj. fitoestrogen

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fitofag

zwierzę roślinożerne przystosowane do pobierania i przyswajania żywych części roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).

W ekosystemie roślinożercy stanowią pierwszy poziom konsumentów. Termin roślinożerca może odnosić się do pojedynczego organizmu, konkretnego gatunku (charakteryzuje formę odżywiania gatunku jak i jego rolę w ekosystemie), jak również może odnosić się do grupy gatunków o wspólnej cesze ekologicznej (roślinożerność). Do fitofagów należą m.in. przeżuwacze, wiele gatunków owadów, nicieni i pasożytniczych grzybów.

Wikipedia

fitofagia

roślinożerność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).

W ekosystemie roślinożercy stanowią pierwszy poziom konsumentów. Termin roślinożerca może odnosić się do pojedynczego organizmu, konkretnego gatunku (charakteryzuje formę odżywiania gatunku jak i jego rolę w ekosystemie), jak również może odnosić się do grupy gatunków o wspólnej cesze ekologicznej (roślinożerność). Do fitofagów należą m.in. przeżuwacze, wiele gatunków owadów, nicieni i pasożytniczych grzybów.

Wikipedia

fitofagiczny

dotyczący fitofagii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fitofarmacja

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmakologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitofarmakologia

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmacja

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nauka o działaniu leków wytworzonych z ziół

Wiktionary

Ziołolecznictwo (fitoterapia, fitofarmakologia) – dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych z naturalnych bądź przetworzonych surowców uzyskiwanych z roślin leczniczych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób. Pojęcie to jest również używane dla określenia gałęzi medycyny alternatywnej zajmującej się leczeniem preparatami roślinnymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykłady z fitofarmakologii prowadził jakiś profesor z Katowic.

(1.1) Zakonnik twierdził, że fitofarmakologia może być idealnym uzupełnieniem medycyny konwencjonalnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. farmakologia ż.

przym. fitofarmakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fitoterapia, ziołolecznictwo

Wiktionary

fitofarmakologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z fitofarmakologią, dotyczący fitofarmakologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitofarmakologia ż.

Wiktionary

fitofenologia

nauka badająca okresowe zjawiska w życiu roślin

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2019-11-21]

fitofenologiczny

związany z nauką badającą okresowe zjawiska w życiu roślin

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

fitofizjologia

nauka zajmująca się badaniem poszczególnych zjawisk zachodzących w żywej roślinie, procesów odpowiedzialnych za te zjawiska i mechanizmów uczestniczących w regulacji tych procesów; fizjologia roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fizjologia roślin, fitofizjologia – nauka zajmująca się badaniem procesów życiowych roślin, funkcjami ich organów oraz warunków w jakich realizowane są funkcje życiowe roślin. Fizjolodzy roślin zajmują się badaniem procesów biofizycznych, takich jak transpiracja, procesów biochemicznych takich jak fotosynteza, oddychanie komórkowe oraz procesów wzrostu i rozwoju. Jest jedną z gałęzi botaniki i fizjologii. Jest też mocno powiązana z biochemią i biofizyką. Fizjologia roślin zajmuje się badaniem zjawisk i procesów zachodzących na różnych poziomach organizacji biologicznej:

- na poziomie molekularnym – syntezy i łańcuchy reakcji biochemicznych zachodzących w komórce,

- na poziomie struktur komórkowych – transport związków chemicznych i przekazywanie sygnałów w organizmach roślinnych,

- na poziomie organów,

- na poziomie organizmu,

- na poziomie zbiorowiska roślinnego.

Wikipedia

fitofizjologiczny

dotyczący fitofizjologii (np. badania fitofizjologiczne)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

fitoftora

choroba ziemniaków i pomidorów wywoływana przez grzyby zaliczane do mączniaków rzekomych, objawiająca się żółtawymi plamami na liściach, sinawymi na bulwach lub brunatnymi na owocach pomidorów; zaraza ziemniaka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitogeniczny

mający pochodzenie roślinne, powstały ze szczątków organizmów roślinnych (np. skały fitogeniczne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitogeografia

nauka zajmująca się badaniem rozmieszczenia roślin na powierzchni kuli ziemskiej i ich związku ze środowiskiem geograficznym; geografia roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) geografia roślin

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fitogeograf m.

przym. fitogeograficzny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|fito-|geografia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phytogeography

* bułgarski: (1.1) фитогеография ż.

* czeski: (1.1) fytogeografie

* francuski: (1.1) phytogéographie ż.

* hiszpański: (1.1) fitogeografía ż.

* nowogrecki: (1.1) φυτογεωγραφία ż.

* rosyjski: (1.1) фитогеография ż.

* serbski: (1.1) фитогеографија

* węgierski: (1.1) növényföldrajz

* włoski: (1.1) fitogeografia ż., geobotanica ż.

źródła.

== fitogeografia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|ˌfitoʤeograˈfia.

dzielenie|fi|to|ge|o|gra|fi|a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. fitogeografia, geografia roślin

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja, AS: fʹitogeografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitogeograf m.

przym. fitogeograficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) geografia roślin

Wiktionary

fitogeograficzny

dotyczący fitogeografii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitografia

dział botaniki zajmujący się systematyką oraz opisem świata roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitohormon

hormon roślinny wytwarzany przez rośliny niebiałkowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne

Wiktionary

Hormony roślinne, fitohormony (gr. φυτοορμόνη) – grupa związków organicznych należących do regulatorów wzrostu i rozwoju roślin. Kryterium uznania związku za fitohormon jest wywoływanie reakcji w organizmie rośliny w stężeniach rzędu 10-6 mol dm-3 lub mniejszych. Hormony roślinne nie muszą wykazywać działania poza miejscem ich wytwarzania, miejsce wytwarzania może być jednocześnie miejscem reakcji. Znane są związki wykazujące aktywność biologiczną analogiczną do naturalnie wytwarzanych w roślinie. Syntetyczne regulatory wzrostu i rozwoju roślin (np. 1-Metylocyklopropen) są wykorzystywane w rolnictwie i ogrodnictwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fitohormony mogą działać stymulująco lub hamująco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n, AS: fʹitoχormõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hormon roślinny, bioregulator roślinny

Wiktionary

fitohormonalny

przymiotnik od: fitohormon

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fitoklimat

klimat lokalny wytworzony pod wpływem określonego zbiorowiska roślinnego, np. klimat lasu sosnowego, torfowiska, dżungli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fitol

związek organiczny, alkohol o budowie łańcuchowej występujący np. w chlorofilach, filochinonie oraz w tokoferolu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fitolizyna

lek stosowany w chorobach układu moczowego, ułatwiający wydalanie kamieni i piasku, działający moczopędnie, przeciwzapalnie, przeciwbólowo i bakteriostatycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitomelioracja

ogół zabiegów, których celem jest zmiana naturalnych czynników niekorzystnych dla uprawy roli (jak np. zbyt ostry klimat, za duże parowanie wody z gleby, silne wiatry) przez zalesianie, zadrzewianie lub uprawę roślin specjalnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitomelioracja (gr. phytón - roślina + łac. melioratio ~ naprawa, ulepszenie) - melioracja biologiczna, poprawianie produktywności gleb i możliwości wykorzystania gruntów przez zakładanie upraw odpowiednio dobranych gatunków roślin.

Rośliny drzewiaste liśćmi i gałązkami opadającymi na ściółkę wzbogacają glebę w próchnicę, systemem korzeniowym przebijają zwięzłe warstwy gleby, umożliwiając ruch wody i przewietrzanie gleby, poprawiają też mikroklimat.

Wikipedia

fitomenadion

witamina K1; fitonation, filochinon

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: witaminy) [koalar, 2007-11-07]

Witamina K – grupa organicznych związków chemicznych, będących pochodnymi 2-metylo-1,4-naftochinonu, pełniących w organizmie funkcję niezbędnego składnika pokarmowego. Poprzez uczestnictwo w syntezie protrombiny w wątrobie, warunkuje ona prawidłowy przebieg procesów krzepnięcia krwi. Uczestniczy także w metabolizmie układu kostnego. Do witamin K zaliczane są dwa naturalne związki rozpuszczalne w tłuszczach:

- witamina K_1 (filochinon) – w pozycji trzeciej posiada resztę fitylową;

- witamina K_2 (menachinon) – wytwarzana przez bakterie jelitowe; w pozycji trzeciej posiada resztę difarnezylową lub inne grupy izoprenowe.

Wikipedia

fitoncyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitocyd

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

fitoncydowy

przymiotnik od: fitoncyd

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fitonia

roślina płożąca się, występująca w tropikalnych lasach deszczowych

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

fitonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna rośliny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fiˈtɔ̃ɲĩm

Wiktionary

fitopaleontologia

dział paleontologii i botaniki zajmujący się badaniem roślin z minionych epok geologicznych na podstawie kopalnych szczątków i odcisków tych roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitopatolog

specjalista w zakresie fitopatologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitopatologia (gr. φυτόν phyton „roślina”, πάθος pathos „cierpienie”, λόγος logos „nauka”) – nauka zajmująca się chorobami roślin, często nazywana patologią roślin.

Wikipedia

fitopatologia

nauka zajmująca się chorobami roślin oraz ich rozpoznawaniem, metodami zwalczania i zapobiegania im; patologia roślin

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauk. dział botaniki, nauka o chorobach roślin

Wiktionary

Fitopatologia (gr. φυτόν phyton „roślina”, πάθος pathos „cierpienie”, λόγος logos „nauka”) – nauka zajmująca się chorobami roślin, często nazywana patologią roślin.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fitopatolog m.

przym. fitopatologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|fito-|patologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phytopathology, plant pathology

* arabski: (1.1) علم أمراض النبات m.

* azerski: (1.1) fitopatologiya

* baskijski: (1.1) fitopatologia

* bułgarski: (1.1) фитопатология ż.

* fiński: (1.1) fytopatologia

* francuski: (1.1) phytopathologie ż.

* gruziński: (1.1) ფიტოპათოლოგია (pit'op'atologia)

* hindi: (1.1) पादप रोगविज्ञान (pādapa rōgavijñāna), फायटोपैथोलोजी (phāyaṭōpaithōlōjī)

* japoński: (1.1) furi|植物病理学|しょくぶつびょうりがく. (shokubutsu byōrigaku)

* kazachski: (1.1) фитопатология

* koreański: (1.1) 식물병리학 (singmulbyŏngnihak)

* łotewski: (1.1) fitopatoloģija ż., augu patoloģija ż.

* nowogrecki: (1.1) φυτοπαθολογία ż. (fytopathología)

* rosyjski: (1.1) фитопатология ż.

* słowacki: (1.1) fytopatológia ż.

* syngaleski: (1.1) ශාක ව්‍යාධි විද්‍යාව (śāka v‍yādhi vid‍yāva)

* włoski: (1.1) fitopatologia ż.

źródła.

== fitopatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. nauk. fitopatologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja, AS: fʹitopatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitopatolog m.

przym. fitopatologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fitopatolog m.

przym. fitopatologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|fito-|patologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phytopathology, plant pathology

* arabski: (1.1) علم أمراض النبات m.

* azerski: (1.1) fitopatologiya

* baskijski: (1.1) fitopatologia

* bułgarski: (1.1) фитопатология ż.

* fiński: (1.1) fytopatologia

* francuski: (1.1) phytopathologie ż.

* gruziński: (1.1) ფიტოპათოლოგია (pit'op'atologia)

* hindi: (1.1) पादप रोगविज्ञान (pādapa rōgavijñāna), फायटोपैथोलोजी (phāyaṭōpaithōlōjī)

* japoński: (1.1) furi|植物病理学|しょくぶつびょうりがく. (shokubutsu byōrigaku)

* kazachski: (1.1) фитопатология

* koreański: (1.1) 식물병리학 (singmulbyŏngnihak)

* łotewski: (1.1) fitopatoloģija ż., augu patoloģija ż.

* nowogrecki: (1.1) φυτοπαθολογία ż. (fytopathología)

* rosyjski: (1.1) фитопатология ż.

* słowacki: (1.1) fytopatológia ż.

* syngaleski: (1.1) ශාක ව්‍යාධි විද්‍යාව (śāka v‍yādhi vid‍yāva)

* włoski: (1.1) fitopatologia ż.

źródła.

== fitopatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. nauk. fitopatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fitopatologiczny

dotyczący fitopatologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitopatologia ż., fitopatolog mos. / ż.

Wiktionary

fitoplankton

część planktonu składająca się z drobnych organizmów roślinnych zawieszonych w toni wodnej; plankton roślinny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fitoplankton jest najważniejszą grupą producentów pierwotnych w większości zbiorników wodnych. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n, AS: fʹitoplãŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. fitoplanktonowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) plankton

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. fitoplanktonowy

frazeologia.

etymologia. etym|gr.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phytoplankton

* baskijski: (1.1) fitoplankton

* białoruski: (1.1) фітапланктон m.

* czeski: (1.1) fytoplankton m.

* hiszpański: (1.1) fitoplancton m.

* rosyjski: (1.1) фитопланктон m.

* ukraiński: (1.1) фітопланктон m.

* włoski: (1.1) fitoplancton m.

źródła.

== fitoplankton (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. fitoplankton

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fitoremediacja

Wikipedia

fitosanitarny

dotyczący stanu sanitarnego roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitosfera

część biosfery, strefa kuli ziemskiej obejmująca wszelkie organizmy roślinne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fitoskładnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. bot. składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ważną cechą fitoskładników jest ich aktywność przeciwutleniająca czyli zdolność usuwania wolnych rodników.

Wiktionary

fitosocjolog

specjalista w zakresie fitosocjologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitosocjologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; socjologia roślin; fitocenologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fitosocjologia, fitocenologia, fitocenotyka – dział botaniki (dyscyplina botaniczna), którego przedmiotem badań jest roślinność. Zajmuje się badaniem zbiorowisk roślinnych występujących w naturze, tj. fitocenoz oraz ich klasyfikowaniem (zob. syntaksonomia). Celem fitosocjologii jest stworzenie empirycznego modelu roślinności za pomocą kombinacji gatunków charakteryzującej unikatowe jednostki roślinności zwane syntaksonami. Nazewnictwo syntaksonów jest ustalane zgodnie z Międzynarodowym Kodem Nomenklatury Fitosocjologicznej (International Code of Phytosociological Nomenclature).

Wikipedia

fitosocjologiczny

dotyczący fitosocjologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z fitosocjologią, dotyczący fitosocjologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitosocjologia ż.

Wiktionary

fitosterol

sterol pochodzenia roślinnego (otrzymywany np. z soi); stosowany w medycynie jako substytut hormonalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. sterol pochodzenia roślinnego

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈstɛrɔl, AS: fʹitosterol

Wiktionary

fitoterapeuta

terapeuta zajmujący się leczeniem za pomocą roślin, głównie ziół

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lecząca ziołami i ich pochodnymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byliśmy szukać porady u fitoterapeuty z Krakowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fi.to.te.ra.ˈpeu̯.ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitoterapia ż.

:: fż. fitoterapeutka ż.

przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary

fitoterapeutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lecząca ziołami i ich pochodnymi

Wiktionary

Patrz:
fitoterapeuta
Przykłady

(1.1) Obok sklepu zielarskiego w czwartki przyjmuje fitoterapeutka z Krakowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitoterapia ż.

:: fm. fitoterapeuta mos.

przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary

fitoterapeutyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fitoterapią, dotyczący fitoterapii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitoterapeutka ż., fitoterapeuta mos., fitoterapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ziołoleczniczy

Wiktionary

fitoterapia

gałąź medycyny wykorzystująca lecznicze działanie niektórych surowców roślinnych; ziołolecznictwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie

Wiktionary

Ziołolecznictwo (fitoterapia, fitofarmakologia) – dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych z naturalnych bądź przetworzonych surowców uzyskiwanych z roślin leczniczych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób. Pojęcie to jest również używane dla określenia gałęzi medycyny alternatywnej zajmującej się leczeniem preparatami roślinnymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na przestrzeni wieków fitoterapia rozwijała się też w domach zakonnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fitoterapeuta mos., fitoterapeutka ż.

przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fitofarmakologia, ziołolecznictwo

Wiktionary

fitotoksyczność

toksyczne działanie substancji chemicznych na organizmy roślinne, wykorzystywane w rolnictwie do niszczenia chwastów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest toksyczne dla roślin

Wiktionary

Fitotoksyczność – toksyczność substancji względem roślin. Niekorzystny wpływ (toksyczny) substancji często obserwuje się przy nieprawidłowym stosowaniu pestycydów, ich nadużywaniu lub zbiegiem w czasie stosowania niekorzystnych warunków pogodowych. Fitotoksyczność wykazuje wiele herbicydów, przez co służą do zwalczania chwastów w roślinach uprawnych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. fitotoksyczny

przysł. fitotoksycznie

Wiktionary

fitotoksyczny

przymiotnik od: fitotoksyczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitotron

klimatyzowana komora do hodowli roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fitować

potocznie: pasować, mieć odpowiednie wymiary

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

fitozaur

przedstawiciel wymarłego podrzędu wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuch

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: w rzeczywistości; forma upojedynczona) [tevex, 2019-09-24]

fitozaury

wymarły podrząd wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuchy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: w rzeczywistości)
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-09-24]

Fitozaury (Phytosauria, syn. Parasuchia) – rząd archozaurów z kladu Crurotarsi o budowie pokrojowo przypominającej krokodyle. Obejmuje jedną rodzinę – Phytosauridae.

Fitozaury charakteryzowały się wydłużoną wąską głową z długim pyskiem uzbrojonym w liczne, stożkowate zęby (około 200) i nozdrzami przesuniętymi znacznie do tyłu. Kończyny rozstawione szeroko, przednie nieznacznie krótsze od tylnych dobrze przystosowane do chwytania i utrzymywania zdobyczy zakończone ostrymi pazurami. Ogon potężny, bocznie spłaszczony, służył do pływania, podczas którego kończyny prawdopodobnie były złożone wzdłuż ciała.Prawdopodobnie były także zdolne do szybkiego biegu na krótkie dystanse. Stopy szerokie, utrzymujące zwierzę na bagnistej ziemi.Mimo zewnętrznego podobieństwa nie są blisko spokrewnione z krokodylami.Najbardziej znacząca różnica między nimi a krokodylami to rozmieszczenie nozdrzy w czaszce. Fitozaury miały nozdrza umieszczone blisko głowy albo powyżej poziomu oczu podczas gdy krokodyle mają nozdrza umieszczone daleko w przodzie przy końcu pyska. Były też pokryte potężną tarczą z łusek. Wypełniały tę samą niszę, którą zajmują dzisiaj krokodyle prowadząc ziemnowodny tryb życia wzdłuż brzegów słodkowodnych jezior i rzek podczas późnego triasu. Sądząc po budowie pyska były głównie rybożerne. Osiągały przeciętnie od 3 do 8 metrów długości, niektóre gatunki dochodziły jednak nawet do 12 metrów. Były jednymi z większych lądowych drapieżników okresu triasowego. Prawdopodobnie wymarły podczas wymierania późnotriasowego. Nieliczne skamieniałości sugerują możliwość przetrwania niektórych fitozaurów do wczesnej jury (znany jedynie z zębów "Megalosaurus" terquemi z hettangu Francji, fragment żuchwy przypisywany fitozaurowi z rodzaju Mystriosuchus z Anglii); jednak zdaniem Barretta i Xu (2012) część rzekomych skamieniałości jurajskich fitozaurów nie należy do przedstawicieli tej grupy, innych nie można jednoznacznie zidentyfikować, a jeszcze inne w rzeczywistości są kośćmi fitozaurów żyjących w triasie.

Wikipedia

fitrzyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

fittonia

roślina z rodziny akantowatych, pochodząca z Ameryki Południowej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

fityna

sól wapniowo-magnezowa kwasu inozytosześciofosforowego, występująca w nasionach zbóż i roślin oleistych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fityna – organiczny związek chemiczny, sól wapniowa-magnezowa kwasu inozytolosześciofosforowego, występującego powszechnie w świecie roślin, szczególnie obficie w nasionach zbóż i roślin oleistych w ziarnach aleuronowych tworzy okrągłe globoidy, dawniej stosowana w lecznictwie.

Wikipedia

fitynowy

związany z fityną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fitzcarraldo

Wikipedia

fitzgerald

Fitzgerald – miasto w Stanach Zjednoczonych, w południowo-środkowej części stanu Georgia. Jest siedzibą władz hrabstwa Ben Hill. W 2010 roku liczyło 9053 mieszkańców. Miasto założył w 1896 prawnik P. H. Fitzgerald jako kolonię na weteranów wojsk Unii, którzy uciekli z ogarniętego suszą Środkowego Wschodu Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

fiu

1. wyraz naśladujący gwizdanie; fiut
2. wyraz wyrażający podziw, uznanie
3. wykrzyknienie wyrażające szybkie zniknięcie kogoś, czegoś; ziu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fiu-bździu

mieć fiu-bździu w głowie - być szalonym, nienormalnym; mieć nierówno pod sufitem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-05-12]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) verbeff. coś błahego, niepoważnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲju ˈbʲʑʥ̑u, AS: fʹi ̯u bʹźʒ́u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fiu-bziu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) siu-bździu, koszałki-opałki, tere-fere, banialuki, grub. pierdoły, przest. kipki-opałki, przest. koszały-opały, przest. koszyczki-opałeczki

Wiktionary

fiucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fiut

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie fiut, lecz tylko mały fiucik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fiut m.

Wiktionary

fiuczeć

potocznie: gwizdać, świstać; fiukać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

fiuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

fiukać

potocznie: gwizdać, świstać; fiuczeć

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-02-10]

fiumare

suche koryta rzeczne w obszarach śródziemnomorskich

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2011-08-24]

Wikipedia

fiume

przestarzale: błahostka, głupstwo, drobiazg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Rijeka (wł. Fiume, niem. St. Veit am Flaum, także Pflaum) – miasto w północno-zachodniej Chorwacji, stolica żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Rijeka. Leży nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego, na wzgórzach u podnóża masywu Risnjak. W 2011 roku liczyło 128 735 mieszkańców.

Wikipedia

fiumicino

[czytaj: fjumiczino] miasto nieopodal Rzymu z dużym portem lotniczym

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

Fiumicino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

W miejscowości znajduje się międzynarodowe lotnisko "Leonardo da Vinci", obsługujące Rzym. Do 1992 roku było częścią dzielnicy miasta Rzymu o nazwie Municipio XIV.

Wikipedia

fiut

1. wulgarne określenie męskiego członka;
2. obraźliwie o mężczyźnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) posp. członek męski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) posp. pogard. mężczyzna, facet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) reg. syrop z buraków cukrowych;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲjut, AS: fʹi ̯ut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fiucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. chuj, kutas, neutr. członek, penis

(3.1) cukrop

Wiktionary

fiutak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

fiutek

zdrobnienie od: fiut

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. posp. zdrobn. od: fiut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) posp. pogard. obraźliwie o mężczyźnie

Wiktionary

fixing

system notowań według kursu jednolitego, wyznaczenie kursu jednolitego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

Fixing – jest to sposób ustalenia jednolitej ceny danego dobra lub usługi w oparciu o mechanizm inny niż rynkowy. W większości krajów fixing może być przeprowadzany jedynie przez instytucje, które zostały do tego uprawnione (np. organy nadzorujące dany rynek, banki centralne).

Wikipedia

fiz.

skrót od: fizyka, fizyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

fiza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uczn. eduk. fizyka (przedmiot)

(1.2) pot. środ. uczn. lekcja fizyki

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dostałam pałę z fizy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiza, AS: fʹiza

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) fizyka

Wiktionary

fizdrygalska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizdrɨˈɡalska, AS: fʹizdrygalska

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

fizelina

materiał watopodobny używany przez krawców do usztywniania odzieży; flizelina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

Flizelina (z niem. Vlieseline), ew. fizelina – włóknina powstała z termicznego połączenia włókien syntetycznych (m.in. polipropylenowych, polieterosulfon), bądź ich sklejenia. Stosowana w krawiectwie do usztywniania i modelowania kształtu wyrobów odzieżowych, np. bluzek, marynarek i żakietów. Flizeliny odzieżowe są pokryte masami termoplastycznymi (zwanymi klejem) nanoszonymi w postaci punktowej lub proszkowej. Masy te mają niski poziom topliwości (ok. 100 stopni). Proces podklejania opiera się na wykorzystaniu różnicy topliwości masy termoplastycznej i włókien polipropylenowych i polieterosulfonowych.

Wikipedia

fizetyna

barwnik naturalny z grupy flawonów, występujący w postaci glikozydu w drewnie, m.in. sumaku; stosowany do barwienia wełny, skór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizis

twarz, oblicze; fizys

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizj.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizjol.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-22]

fizjatra

lekarz stosujący metodę fizjatrii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [greenpoint, 2007-10-04]

fizjatria

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

fizjatryczny

oparty na fizjatrii, związany z fizjoterapią; fizjoterapeutyczny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fizjogeografia

geografia fizyczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjognomia

przestarzałe: wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny; fizjonomia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

fizjognomika

przestarzale: umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjognomii) i całego ciała; fizjonomika

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

fizjograf

specjalista w dziedzinie fizjografii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjografia

opis przyrodniczy kraju, obejmujący geologię, geomorfologię, sieć rzeczną, klimat, gleby, roślinność i świat zwierzęcy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fizjograficzny

oparty na fizjografii, odnoszący się do fizjografii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

fizjokrata

jeden z twórców albo zwolennik fizjokratyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjokratyczny

oparty na fizjokratyzmie, będący w duchu fizjokratyzmu; stworzony przez fizjokratów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) związany z fizjokratyzmem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔkraˈtɨʧ̑nɨ, AS: fʹizʹi ̯okratyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjokratyzm mrz., fizjokrata mos.

Wiktionary

fizjokratyzm

szkoła ekonomiczna powstała we Francji w drugiej połowie XVIII w., której filozoficzną podstawą była idea "porządku naturalnego" i wynikająca z niej zasada wolnej konkurencji, a za jedyne źródło bogactwa uważane było rolnictwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fizjokratyzm (fr. physiocratie, z gr. φύσις — przyroda i κράτος — siła, władza) – szkoła ekonomiczna stworzona we Francji przez François Quesnaya w drugiej połowie XVIII wieku. Jej hasła były związane z ideą porządku naturalnego. Fizjokraci akcentowali znaczenie pracy, rolnictwa i ziemi jako jedynych źródeł bogactwa.

Wikipedia

fizjol.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizj.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

fizjolog

specjalista w zakresie fizjologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie fizjologii

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈzʲjɔlɔk, AS: fʹizʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjologia ż.

przym. fizjologiczny

przysł. fizjologicznie

Wiktionary

fizjologia

1. dział biologii, nauka o czynnościach organizmów żywych, ich narządów, tkanek i komórek;
2. ogół procesów życiowych organizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

(1.2) procesy życiowe organizmu

Wiktionary

Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις „natura”, λόγος „nauka”) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

Można ją podzielić w zależności od badanego poziomu organizacji żywej materii na:

- cytofizjologię

- histofizjologię

- działy badające funkcjonowanie narządów i ich układów np.: neurofizjologia

- działy badające funkcjonowanie całego organizmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie pierwszego okresu szkolenia należy również przeprowadzać zajęcia z zakresu anatomii i fizjologii ciała, hydrografii itp.

(1.2) Spotykała tu inne uczennice szkoły baletowej, podobnie niepewne, czujące się nieswojo, zażenowane własną fizjologią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjolog m.

przym. fizjologiczny

przysł. fizjologicznie

Wiktionary

fizjologiczny

1. dotyczący naturalnych czynności organizmu, zachodzący w organizmie w warunkach normalnych; naturalny, organiczny;
2. zmysłowy, seksualny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do naturalnych czynności organizmu

(1.2) dotyczący działu fizjologii

(1.3) pot. związany z popędem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cechy fizjologiczne tej grupy zwierząt pozwalają przetrwać tak niedogodne warunki jakie spotykamy w Arktyce.

(1.2) Spojrzenie fizjologiczne na ten problem ułatwi nam zrozumienie mechanizmu utraty kontroli nad chodzeniem w chorobie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjologia ż., fizjolog m.

przysł. fizjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naturalny, prawidłowy, organiczny

Wiktionary

fizjonomia

wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rysy twarzy, twarz

(1.2) wygląd czegoś, cechy charakterystyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizys n.

Wiktionary

fizjonomijka

zdrobnienie od: fizjonomia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjonomika

umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjonomii) i całego ciała; fizjognomika (przestarzale)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fizjonomika (od gr. φύσις natura i γνώμων wskazówka, oznaka) – pseudonauka utrzymująca, że wygląd twarzy, jej cech charakterystycznych decyduje u człowieka o jego przynależności do określonej grupy charakterologicznej, a nawet może decydować o powodzeniu w życiu i całym losie. Fizjonomicy przewidują lub rozpoznają właściwości umysłowe i postawy uczuciowe badanego na podstawie twarzy, postury i czynności wykonywanych bezwiednie.Najwięcej wiadomości uzyskują jednak z twarzy. Zależnie od „szkoły” dzielą ją na trzy lub dwie strefy. Według trzystrefowego podziału:

- część od czoła do brwi odzwierciedla stan władz umysłowych – rozumu

- nos i policzki świadczą o uczuciowości osobnika

- usta i broda określają stan sił witalnych.

Wikipedia

fizjonomista

osoba umiejąca trafnie określić charakter człowieka na podstawie obserwacji rysów twarzy; znawca fizjonomiki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna posiadający umiejętność rozpoznawania właściwości umysłowych i emocji osoby z wyglądu jego twarzy i ciała

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szukanie podobieństwa ludzi do zwierząt i koordynowanie wspólnych cech było, grubo przede mną, ulubionym zajęciem fizjonomisty Lavatera (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjonomika ż.

:: fż. fizjonomistka

przym. fizjonomiczny

Wiktionary

fizjopatologia

dziedzina patologii i fizjologii zajmująca się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby; patofizjologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fizjopatologiczny

przymiotnik od: fizjopatologia; związany w jakiś sposób z fizjopatologią, dziedziną patologii i fizjologii zajmującą się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby (np. badania fizjopatologiczne); patofizjologiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-10-08]

fizjoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; autoplastyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjoterapeuta

lekarz stosujący metodę fizjoterapii; specjalista w zakresie fizjoterapii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. terapeuta, specjalista od fizjoterapii

Wiktionary

Fizjoterapeuta – samodzielny zawód medyczny, absolwent 4-letnich podyplomowych studiów specjalizacyjnych (specjalista fizjoterapii), studiów magisterskich lub licencjackich o kierunku rehabilitacja ruchowa lub fizjoterapia (różnice w kompetencjach). Część fizjoterapeutów posiada również dodatkowo stopnie naukowe (doktor, doktor habilitowany) lub tytuł naukowy (profesor).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta, AS: fʹizʹi ̯oterapeu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjoterapia ż.

:: fż. fizjoterapeutka ż.

przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary

fizjoterapeutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapeutka, specjalistka od fizjoterapii

Wiktionary

Patrz:
fizjoterapeuta
Powiązane:

rzecz. fizjoterapia ż.

:: fm. fizjoterapeuta m.

przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary

fizjoterapeutyczny

oparty na fizjoterapii, związany z fizjoterapią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z fizjoterapią, dotyczący fizjoterapii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjoterapia ż., fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

Wiktionary

fizjoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi

Wiktionary

Fizjoterapia (ang. physical therapy, physiotherapy, PT) – usługi świadczone przez fizjoterapeutów osobom i populacjom w celu rozwijania, utrzymywania i przywracania ich maksymalnej sprawności oraz poprawy funkcjonowania przez całe życie. Usługi te są świadczone w sytuacjach, w których ruch i funkcja są zagrożone przez proces starzenia się, urazy, ból, choroby, zaburzenia, warunki lub czynniki środowiskowe, i przy zrozumieniu, że funkcjonalny ruch ma zasadnicze znaczenie dla zdrowia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fizykoterapia

Wiktionary

fizjotest

badanie wydolności fizycznej organizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjotop

miejsce o okreolonych warunkach fizyczno-geograficznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizjotypia

dawniej: otrzymywanie form drukarskich bezpośrednio z samego przedmiotu; autoplastyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

fizol

1. środowiskowo: student Akademii Wychowania Fizycznego;
2. potocznie: pracownik fizyczny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. pot. ktoś, kto pracuje fizycznie (sprzątacz, kopacz, sztauer itp.)

(1.2) slang. pot. student Akademii Wychowania Fizycznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poszedłem na studia żeby nie zostać fizolem, jak moi bracia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyczność ż., fizyk m., fizyka ż.

:: zdrobn. fizolek m.

przym. fizyczny, fizykalny

przysł. fizycznie

Wiktionary

fiżon

1. gatunek fasoli;
2. brazylijska potrawa z fasoli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Phaseolus vulgaris|ref=tak., gatunek fasoli

(1.2) kulin. brazylijska potrawa z fiżonu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiʒɔ̃n, AS: fʹižõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fasola, fasola zwykła

Wiktionary

fizostygmina

alkaloid występujący w nasionach bobotrutki kalabarskiej, stosowany w leczeniu jaskry; eseryna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fizyczka

1. kobieta zajmująca się naukowo fizyką;
2. nauczycielka fizyki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. forma żeńska od: fizyk

(1.2) pot. nauczycielka fizyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Była bardzo zdolną fizyczką.

(1.2) Ona była fizyczką w mojej szkole średniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨʧ̑ka, AS: fʹizyčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyka ż.

:: fm. fizyk m.

przym. fizyczny

przysł. fizycznie

Wiktionary

fizycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dostępny zmysłom

(1.2) w sposób odnoszący się do zjawisk fizyki

(1.3) w sposób odnoszący się do ciała

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyczność ż., fizyczny mos., fizyk mos., fizyka ż., fizol mzw., fizyczka ż.

przym. fizyczny, fizykalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) materialnie, namacalnie, zmysłowo

(1.2) fizykalnie

(1.3) cieleśnie

Wiktionary

fizycznogeograficzny

dotyczący geografii fizycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) przym. od geografia fizyczna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizɨʧ̑nɔɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ, AS: fʹizyčnogeografʹičny

Wiktionary

fizyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

(1.2) cecha tego, co jest związane z organizmem człowieka

(1.3) cecha tego, co jest związane z seksualnością i popędem płciowym

(1.4) to, co jest dostępne zmysłom ludzkim

Wiktionary

Patrz:
fizyczny
Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨʧ̑nɔɕʨ̑, AS: fʹizyčność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyka ż., fizyk m., fizol mzw.

przym. fizyczny, fizykalny

przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powierzchowność, aparycja, fizjonomia

(1.3) zmysłowość, seksualność, płciowość

(1.4) fizykalność, namacalność, obserwowalność

Wiktionary

fizyczny

1. dotyczący fizyki, zjawisk, którymi zajmuje się fizyka;
2. materialny, dostępny zmysłom;
3. dotyczący ciała ludzkiego; cielesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

(1.2) służący do badań w dziedzinie fizyki

(1.3) dostępny zmysłom

(1.4) dotyczący przyrody, ukształtowania powłoki skorupy ziemskiej

(1.5) dotyczący wyglądu zewnętrznego człowieka

(1.6) dotyczący organizmu człowieka

(1.7) wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; także. oparty na sile mięśni

(1.8) dotyczący wyrobienia sportowego

(1.9) seksualny

(1.10) rzeczywisty, realny, dosłowny

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Praca analitycznego umysłu produkująca naukę jest w kulturze ludzkiej organem praktycznego oswajania środowiska fizycznego.

(1.6) Po doznaniach fizycznego bólu i umysłowej niemocy przyszło zdumienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨʧ̑nɨ, AS: fʹizyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyka ż., fizyczka ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

przym. fizykalny

przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) materialny, fizykalny, substancjalny, widoczny, widzialny, zmysłowy

(1.6) cielesny, somatyczny

(1.8) ruchowy, motoryczny

(1.9) cielesny, intymny, płciowy, seksualny, zmysłowy; pot. łóżkowy; przest. alkowiany

(1.10) faktyczny

Wiktionary

fizyk

1. naukowiec zajmujący się fizyką; potocznie: szkolny nauczyciel fizyki;
2. dawniej: lekarz, zwłaszcza urzędowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec zajmujący się fizyką

(1.2) pot. nauczyciel fizyki

(1.3) daw. lekarz urzędowy

Wiktionary

Fizyk – osoba zajmująca się badaniem materii oraz zjawisk zachodzących w naturze, a także posiadający wykształcenie kierunkowe nauczyciel fizyki.

Fizyk naukowiec bada i wyjaśnia zjawiska oraz procesy zachodzące we Wszechświecie, od mikroświata po kosmos. Prowadzi badania naukowe, których celem jest poznanie podstawowych praw fizyki i stosowanie wyników tych badań w praktyce, na przykład przy konstruowaniu urządzeń. Fizyk odkrywa związki i zależności między zdarzeniami i zjawiskami fizycznymi oraz opisuje je za pomocą aparatu matematycznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obecnie fizycy odrzucają hipotezę istnienia eteru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨk, AS: fʹizyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyka ż.

:: fż. fizyczka ż.

przym. fizyczny, fizykalny

przysł. fizycznie

temsłow. fizyko-

Wiktionary

fizyka

nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ogólnych właściwości materii i zjawisk w niej zachodzących oraz wykrywaniem ogólnych praw, którym te zjawiska podlegają

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

Wiktionary

Fizyka (z stgr. φύσις, physis – „natura”) – nauka przyrodnicza, zajmująca się badaniem najbardziej fundamentalnych i uniwersalnych właściwości oraz przemian materii i energii, a także oddziaływań między nimi. Do opisu zjawisk fizycznych fizycy używają wielkości fizycznych, wyrażonych za pomocą pojęć matematycznych, takich jak liczba, wektor i tensor. Tworząc hipotezy i teorie fizyki, budują relacje pomiędzy wielkościami fizycznymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fizyka tworzy matematyczne modele zjawisk, dopasowane do wyników dotychczasowych eksperymentów, a na ich podstawie próbuje przewidzieć nowe, nieodkryte zjawiska. Dopiero ich eksperymentalne sprawdzenie potwierdza poprawność teorii fizycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨka, AS: fʹizyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizyk m., fizyczka ż., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

przym. fizyczny, fizykalny

przysł. fizycznie

Wiktionary

fizykalizm

1. koncepcja zastąpienia języków wszystkich nauk empirycznych językiem fizyki;
2. pogląd, według którego całe psychiczne życie człowieka można zredukować do zjawisk fizycznych w jego mózgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fizykalizm – teoria filozoficzna, według której wszystkie terminy sprowadzają się do terminów fizyki.

Nie zaprzecza ona, że w świecie istnieje wiele zjawisk, które po zbyt pobieżnej analizie mogą wyglądać na niefizyczne, ale wszystkie one okazują się wyłącznie fizycznego charakteru. Dzięki temu nie wykracza się poza stwierdzanie jedynie ściśle mierzalnych i sprawdzalnych faktów, fakty o pseudo-niefizycznym charakterze należy badać dotąd, aż znajdzie się racjonalne, mierzalne, potwierdzalne w rzeczywistości fizycznej prawdziwe wyjaśnienie.

Wikipedia

fizykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fizykalne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizykalizm m.

przym. fizykalny

przysł. fizykalnie

Wiktionary

fizykalny

dotyczący fizyki, fizyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący fizyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizykalność ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizol mzw., fizyka ż.

przysł. fizykalnie, fizycznie

przym. fizyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fizyczny

Wiktionary

fizykochemia

dział chemii zajmujący się fizycznymi podstawami przemian chemicznych, zależnościami między określonymi właściwościami fizycznymi a budową materii; chemia fizyczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Chemia fizyczna jest nauką zajmującą się badaniem zjawisk makroskopowych, atomowych, subatomowych i międzycząsteczkowych w układach chemicznych uwzględniając prawa i pojęcia fizyki. Stosuje się zasady i pojęcia fizyki, takie jak ruch, energia, siła, czas, termodynamika, chemię kwantową, mechanikę statystyczną, dynamikę i równowagę.
Chemia fizyczna, w odróżnieniu od fizyki chemicznej, jest głównie (ale nie zawsze) nauką makroskopową lub struktur makrocząsteczkowych, jako że większość zasad chemii fizycznej ma swoje podłoże na założeniach związanych z masą, niż ze strukturami cząsteczkowymi lub subatomowymi. Przykładem jest równowaga chemiczna czy koloidy.

Wikipedia

fizykochemiczny

przymiotnik od: fizykochemia (np. proces fizykochemiczny, pomiary fizykochemiczne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizykochemik

naukowiec, specjalista w dziedzinie fizykochemii (chemii fizycznej)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

fizykoterapeuta

lekarz stosujący metody fizykoterapii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizykoterapeutyczny

oparty na fizykoterapii, związany z fizjoterapią; fizjoterapeutyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-09-19]

fizykoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fizykoterapia – jedna z form fizjoterapii i część medycyny fizykalnej, w której na organizm oddziałuje się rozmaitymi bodźcami fizycznymi, pobieranymi z natury (Słońce, borowina) lub wytwarzanymi specjalnymi urządzeniami (krioterapia, prądy różnego rodzaju).

Wikipedia

fizylier

1. w dawnym wojsku: żołnierz uzbrojony w fuzję;
2. w okresie II wojny światowej: żołnierz piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

(1.2) przest. wojsk. podczas II wojny światowej żołnierz wspierającej piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową

Wiktionary

- fizylierzy - Polska piechota z okresu II RP wyposażona w karabinki automatyczne, potocznie zwane "automaty" (karabinki przystosowane do prowadzenia ognia ciągłego).

- fizylierzy – piechurzy XVII i XVIII wieku wyposażeni w fuzje (karabiny z zamkiem skałkowym)

- fizylierzy – lżejsza piechota w wojskach napoleońskich

- fizylierzy – piechota wspierająca z okresu II wojny światowej wyposażona w pistolety maszynowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będzie z ciebie fizylier, jak się patrzy. Do którego chcesz batalionu?

(1.2) Widzieliśmy, że przejeżdżające sznurem czołgi radzieckie obsadzał desant co najmniej paru fizylierów.

Wiktionary

fizylierka

kobieta fizylier

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fizys

twarz, oblicze; fizis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. twarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨs, AS: fʹizys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fizjonomia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) facjata, pychol, mordka, fizjonomia

Wiktionary

fizysorpcja

rodzaj adsorpcji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Adsorpcja fizyczna lub mniej precyzyjnie fizysorpcja, to zjawisko lub proces adsorpcji na skutek działania sił oddziaływania międzycząsteczkowego - sił van der Waalsa (z wyłączeniem wiązań chemicznych - wówczas mówimy o adsorpcji chemicznej, czyli chemisorpcji) - pomiędzy cząsteczką adsorbatu a powierzchnią adsorbentu. Energia związana z procesem adsorpcji fizycznej (ciepło adsorpcji) jest z reguły rzędu kilku kJ/mol (rzadko kilkunastu kJ/mol), podczas gdy w przypadku adsorpcji chemicznej są to wielkości o rząd większe (ciepło reakcji chemicznej). Wielkość adsorpcji fizycznej silnie zależy od temperatury oraz ciśnienia lub stężenia adsorbatu, a obniżenie ciśnienia lub podwyższenie temperatury prowadzi do łatwej i szybkiej desorpcji.

Wikipedia

fizz

[czytaj: fiz] pieniący się, schłodzony i zmieszany napój alkoholowy z sokiem owocowym i wodą sodową

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

fiłatow

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-10-03]

Fiłatow

- Barnaba (Fiłatow) – imię świeckie: Wiaczesław Fiłatow, biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego

- Dmitrij Fiłatow (1876–1943) – radziecki embriolog i zoolog, twórca moskiewskiej szkoły embriologicznej

- Jurij Fiłatow (ur. 1948) – radziecki kajakarz (Ukrainiec)

- Nikita Fiłatow (ur. 1990) – rosyjski hokeista

- Nił Fiłatow (1847–1902) – lekarz, twórca rosyjskiej pediatrii

- Siergiej Fiłatow ( 1926–1997) – radziecki jeździec sportowy

- Władimir Fiłatow (1875–1956) – rosyjsko-ukraiński lekarz, chirurg-okulista, pionier transplantologii (przeszczepienie rogówki, przeszczepienie płata skóry)

Wikipedia

fiłończuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

fjn

Front Jedności Narodu (do roku 1956 Front Narodowy), polska instytucja społeczno-polityczna działająca w latach 1952-1983

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-01-08]

fk

skrót od: Federacja Konsumentów

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-23]

fl

symbol flerowu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Wikipedia

fl.

skrót

(1.1) = floruit → książk. wprowadza przedział dat, określający okres aktywności danej osoby lub organizacji;

(1.2) = floren

Wiktionary

Floruit (w skrócie fl. lub flor.) – forma osobowa (3 os. l. poj. perfectum) łacińskiego czasownika floreo, florere, florui, oznaczająca „kwitł”, „kwitła”, „kwitło” i używana dla wskazania okresu, w którym ktoś (lub coś, np. jakaś szkoła, gatunek albo ruch społeczny czy polityczny) był aktywny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hans Klawincker (fl. 1586-1635 w Norymberdze)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) floruit, skr. flor.

Wiktionary

flacha

1. duża flaszka, butelka lub jej zawartość;
2. żartobliwie: butelka wódki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. flaszka

(1.2) butelka dużych rozmiarów

(1.3) pot. butelka wódki

(1.4) kujawy. butla

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Trzeba było kupić jakąś małą butelkę, a nie taką flachę!

(1.3) Zniechęcony jest i rozbity –
Ot, jak wczoraj mrugnął na Stacha,
To Michałek, cholerny prymityw,
Mu odmrugnął i w krzyk: – Co, jest flacha?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaxa, AS: flaχa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flaszka, flaszeczka

Wiktionary

flack

Flack – brytyjsko-amerykański serial telewizyjny (komediodramat) wyprodukowany przez CASM Films oraz Hat Trick Productions, którego twórcą jest Oliver Lansley. Serial jest koprodukcją amerykańskiej stacji Pop oraz brytyjskiej stacji W, który jest emitowany od 21 lutego 2019 roku.

Wikipedia

flaczeć

tracić sztywność, wiotczeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

flaczek

zdrobnienie od: flak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od flak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flak m.

Wiktionary

flaczki

zdrobnienie od: flaki (potrawa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flader

1. kolorowe chorągiewki na sznurku służące do ograniczenia terenu polowania z wytropioną zwierzyną; fladra;
2. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; mazer, mazerunek;
3. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; mazer, mazerunek

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-06]

Flader (871 m) – szczyt w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w bocznym grzbiecie tego pasma, odchodzącym od Małego Rogacza (1182 m) w południowym kierunku. Wyróżnia się w nim kolejno: grzbiet Pokrywisko (975 m), Ruski Wierch (933 m), Jasielnik (886 m) i Flader. Zachodnie i południowe stoki Fladra opadają do Białej Wody, która przy Kociubylskiej Skale zatacza łuk. Stoki wschodnie opadają do niewielkiego potoku Pod Jasielnik, uchodzącego do Białej Wody.

Wikipedia

fląderka

gatunek niewielkiej flądry, żyjący w słonych wodach europejskich; stornia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fladra

kolorowe chorągiewki na sznurku służące do ograniczenia terenu polowania z wytropioną zwierzyną; flader

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. płaska ryba;

(1.2) pogard. o źle prowadzącej się kobiecie

(1.3) pogard. ktoś brudny i niechlujny

Wiktionary

Fladry (liczba pojedyncza: fladra) – sznury z przywiązanymi kawałkami materiału w jaskrawych barwach, zazwyczaj czerwonymi.

Początkowo fladry wykorzystywano w polowaniach, głównie na lisy i wilki, otaczając (fladrując) ostęp po wytropieniu w nim drapieżników. Powoduje to zatrzymanie zwierzyny w ofladrowanym terenie, ponieważ wiele zwierząt obawia się łopoczących, kolorowych chorągiewek, i nie przekracza wyznaczonej przez nie linii. Jednak wilk, który już raz przekroczy taką linię, przestaje się bać i będzie to robił za każdym razem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Flądry charakteryzują się asymetrią budowy ciała..

(1.2) Dziś ta flądra przysyła do mnie jakiegoś draba z wymówieniem komornego.

(1.3) Trudno się dziwić, że te dzieci czasem są niedoprane, skoro ich matka to taka flądra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔ̃ndra, AS: flõndra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flądrowate

:: zdrobn. fląderka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płastuga

(1.2) ździra, szmata

(1.3) niechluj, fleja, flejtuch, brudas

Wiktionary

flądrokształtne

rząd morskich ryb promieniopłetwych; płastugi, bokopływy, płastugokształtne

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-18]

Wikipedia

fladrować

1. malować na drewnie lub kamieniu słoje imitujące naturalne;
2. w łowiectwie: otaczać sznurkami z kolorowymi chorągiewkami teren polowania w celu osaczenia zwierzyny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flądrowate

rodzina ryb z rzędu flądrokształtnych; płastugowate

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: halibut, szkarłacica) [tevex, 2010-06-28]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) icht. rząd morskich ryb kostnoszkieletowych charakteryzujących się silnie spłaszczonym ciałem przystosowanym do przydennego trybu życia

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. flądrowaty

rzecz. flądra ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płastugi; rzad. płastugokształtne, płastugowate

Wiktionary

flądrowaty

1. potocznie: brudny, niechlujny;
2. o cechach flądrowatych (rodzina ryb)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

fladrownik

ten kto rozwiesza fladry w lesie; człowiek polujący z fladrami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fladrowy

o drewnie: mający dużo fladrów (słojów); słoisty; słojowaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flądry

1. gatunek ryby; płastuga
2. osoba niechlujna, bałaganiarz
3. pogardliwie o kobiecie, która się źle prowadzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaga

tkanina o określonych barwach i kształtach umocowana do drzewca; chorągiew; bandera

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

(1.2) chorągiew w barwach państwowych lub organizacyjnych, niekiedy z herbem lub godłem;

(1.3) inform. specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze

Wiktionary

Flaga – płat tkaniny określonego kształtu i barwy (barw) przymocowywany do drzewca; może zawierać godła, symbole, wizerunki. Flaga jest znakiem rozpoznawczym, symbolem państwa (flaga państwowa) lub organizacji, czasem również miast (flaga miejska) czy jednostek podziału administracyjnego, oddziału wojsk (sztandar), organizacji: politycznych, społecznych, kościelnych, sportowych itd.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy wywieszonej czerwonej fladze obowiązuje zakaz kąpieli.

(1.2) Flaga Polski jest dwukolorowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaɡa, AS: flaga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flagowisko n., flagowiec m.

czas. flagować, oflagować

przym. flagowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chorągiewka

(1.2) chorągiew, sztandar

(1.3) pole znacznikowe, pole wyróżnikowe, pole rozróżniające

Wiktionary

flagelanci

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; biczownik, flagellant

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flagelanci, flagellanci, biczownicy, kapnicy (łac. flagellum bat, bicz) – członkowie bractw religijnych, istniejących od XIII do XV wieku, głównie we Włoszech, Niemczech, później także w Hiszpanii i Polsce, które praktykowały publiczne biczowanie się jako formę pokuty. Początkowo byli pozytywnie oceniani przez Kościół katolicki i objęli znaczną część ludności różnych stanów. Zwłaszcza podczas wielkich epidemii charakterystyczne były procesje i wędrówki półnagich biczujących się do krwi kobiet i mężczyzn, często prowadzonych przez księży z krzyżami i flagami.

Wikipedia

flagelant

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; biczownik, flagellant

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flagelanci, flagellanci, biczownicy, kapnicy (łac. flagellum bat, bicz) – członkowie bractw religijnych, istniejących od XIII do XV wieku, głównie we Włoszech, Niemczech, później także w Hiszpanii i Polsce, które praktykowały publiczne biczowanie się jako formę pokuty. Początkowo byli pozytywnie oceniani przez Kościół katolicki i objęli znaczną część ludności różnych stanów. Zwłaszcza podczas wielkich epidemii charakterystyczne były procesje i wędrówki półnagich biczujących się do krwi kobiet i mężczyzn, często prowadzonych przez księży z krzyżami i flagami.

Wikipedia

flagelantka

członkini bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, która zgodnie wędrowała wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowaną przez współbraci, nawołując do pokuty; flagellantka, biczowniczka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

flagelina

białko wchodzące w skład wici bakterii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-13]

Flagelina – białko budujące wić bakteryjną. Jest oznaczone jako: FliC.

Jego cząsteczki mają masę cząsteczkową 54000 i są zdolne do łączenia się w regularne struktury, które przypominają nici, spirale, a proces ten jest podobny do krystalizacji.

Wikipedia

flagellant

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelant, biczownik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

flagellantka

członkini bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, która zgodnie wędrowała wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowaną przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelantka, biczowniczka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

flageolet

[czytaj: flażolE] krótki flet podłużny z XVIII wieku; flażolet

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

flaglinka

w żeglarstwie: linka biegnąca od rei na maszcie sygnałowym ku dołowi, na której podnosi się flagi sygnałowe kodu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flagować

umieszczać chorągiewki sygnałowe na skraju terenu, który ma być opylany z samolotów w celu zniszczenia szkodników

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flagowiec

statek flagowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flagowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kib. miejsce, w którym zbiera się się duża grupa kibiców machających flagami, masowe machanie flagami w jednym miejscu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielkie flagowisko na Górniku (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflaɡɔˈvʲiskɔ, AS: flagovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flaga

czas. oflagować dk.

Wiktionary

flagowy

związany z flagą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flagsztok

drzewce bandery na rufie statku lub jachtu; drążek flagowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. drzewce bandery na rufie;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflakʃtɔk, AS: flakštok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drążek flagowy

Wiktionary

flair

[czytaj: fler] efektownie używanie akcesoriów barmańskich

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych - Rytm 2007 - W. Kopaliński (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flak

1. przedmiot obwisły, zmięty, flakowaty
2. przenośnie: człowiek słaby, bez woli i charakteru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. osłonka kiełbasy wykonana z jelita zwierzęcego

(1.2) kulin. część wołowego żołądka, produkt na zupę

(1.3) pot. zwiotczały, obwisły lub zmięty przedmiot

(1.4) pot. kiszka, jelito, część wnętrzności zwierzęcych lub ludzkich

(1.5) pot. człowiek bardzo słaby, wyczerpany, pozbawiony energii

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. flaki nmos.

:: zdrobn. flaczek m., flaczki nmos.

czas. flaczeć, wyflaczyć

przym. flakowaty

frazeologia.

nudny jak flaki z olejem • wypruwać flaki • wypruwać z siebie flaki

etymologia.

etym|niem|Fleck.

uwagi.

(1.2) często w liczbie mnogiej

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) tripe

źródła.

== flak (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|flæk., SAMPA|fl{k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. ogień przeciwlotniczy

(1.2) pot. ostra krytyka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flak, AS: flak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flaki nmos.

:: zdrobn. flaczek m., flaczki nmos.

czas. flaczeć, wyflaczyć

przym. flakowaty

Wiktionary

flaki

1. kiszki, jelita, wnętrzności
2. potrawa z przedżołądków wołowych lub cielęcych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

(1.2) spoż. części żołądka wołowego lub cielęcego, produkt na zupę (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: flak

Wiktionary

- flaki – rodzaj potrawy

- Flaki – szczyt w Pieninach

- Flaki – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów

- Flaki (SIMC 0139962) – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno

- Flaki (SIMC 0140008) – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znany jest również wariant flaków, w którym zamiast żołądków wołowych wykorzystuje się żołądki lub mięso drobiowe, a potrawę nazywa się flakami drobiowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaci, AS: flaḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flak m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flaczki

Wiktionary

flakiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

flakon

1. ozdobna buteleczka służąca zwłaszcza do perfum;
2. naczynie szklane lub kryształowe na cięte kwiaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. wąski wazon

(1.2) butelka na perfumy

(1.3) płynna zawartość (1.2)

(1.4) kraków. butelka wódki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Włóż kwiaty do flakonu, zanim zwiędną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflakɔ̃n, AS: flakõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. flakonik m., flakoniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flakonik, flakoniczek

Wiktionary

flakoniczek

zdrobnienie od: flakonik

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski (pod: -ek) [tevex, 2016-09-01]

flakonik

mały flakon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: flakon

(1.2) książk. mały flakon

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wyjęła z torebki flakonik perfum.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flakon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) buteleczka, flaszeczka

Wiktionary

flakowacieć

stawać się flakowatym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

flakowatość

potocznie: brak jędrności; obwisłość, gumowatość, rozciągliwość, wiotkość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flakowaty

potocznie:
1. taki, który jest wiotki, stracił jędrność; sflaczały, obwisły, gumowaty, zwiotczały;
2. taki, który stracił energię; słaby, osłabły

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-08-04]

flakowy

związany z flakiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flam.

skrót od: flamandzki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

Język flamandzki – belgijska odmiana standardowego języka niderlandzkiego, która (jako język niderlandzki) jest językiem oficjalnym w Regionie Flamandzkim i, obok języka francuskiego, także w Regionie Stołecznym Brukseli. Niektórzy uczeni uznają ją za język odrębny od niderlandzkiego.

Wikipedia

flama

przestarzale: kobieta będąca czyjąś przelotną sympatią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta będąca obiektem przygodnej miłostki, kochanka

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|flamme. → płomień

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== flama (język kataloński.) ==

wymowa.

or. IPA3|ˈfɫamə.

occ. IPA3|ˈfɫama.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płomień

odmiana.

(1.1) lp. flama; lm. flames

przykłady.

Wiktionary

flamand

obraz szkoły flamandzkiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Delegacja Flamandów współuczestniczy w wodowaniu nowej korwety.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flamandczyk mos., flamandzki mrz.

:: fż. Flamandka ż.

przym. flamandzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Flamandczyk

Wiktionary

flamandczyk

mężczyzna narodowości flamandzkiej; Flamand

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flamand mos., flamandzki mos.

:: fż. Flamandka ż.

przym. flamandzki

Wiktionary

flamandczyzna

cechy malarstwa flamandzkiego; malarstwo flamandzkie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flamandia

1. rzadko: kraina w zachodniej części Belgii; Flandria;
2. belgijska partia o profilu socjaldemokratycznym, działająca w wspólnocie niderlandzkojęzycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

- Flandria – kraina historyczna na terenie Belgii, Francji i Holandii

- Flandria – region federalny Belgii, a w nim

- Flandria Wschodnia

- Flandria Zachodnia

- Hrabstwo Flandrii

- Flandria – obraz Otto Dixa z lat 1934–1936

Wikipedia

flamandka

kobieta narodowości flamandzkiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flamandzki mrz., Flandria ż.

:: fm. Flamand mos., Flamandczyk mos.

przym. flamandzki

Wiktionary

flamandzki

dotyczący Flandrii, Flamandów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem wielkim wielbicielem malarstwa flamandzkiego.

(2.1) Flamandzki jest jednym z języków oficjalnych Belgii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flamandczyk mos., Flamand mos., Flamandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) język flamandzki, skr. flam.

Wiktionary

flamandzkojęzyczny

1. posługujący się językiem flamandzkim;
2. napisany w języku flamandzkim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem flamandzkim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flamaster

długopis o końcówce z filcu lub innego tworzywa, do rysowania grubą kreską

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

Wiktionary

Pisak (również: flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Charakterystyczną cechą pisaków jest większa grubość powstałej kreski niż przy użyciu długopisu. W odróżnieniu od tych ostatnich, jest też dostępna szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ku oburzeniu babci Karolinka pomalowała sobie paznokcie czerwonym flamastrem spirytusowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈmastɛr, AS: flãmaster

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pisak, mazak

Wiktionary

flamastry

długopis o końcówce z filcu lub innego tworzywa, do rysowania grubą kreską

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flambirować

podpalać potrawę tuż przed jej podaniem (np. płonące szaszłyki)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

flambirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu

(1.2) kulin. podpalenie potrawy podczas jej przygotowywania

Wiktionary

Flambirowanie – sposób podawania potrawy polegający na oblaniu lub skropieniu dania alkoholem i podpalenia go, tzw. płonący półmisek. Flambiruje się między innymi smażone banany lub mięso. Do flambirowania używa się wyłącznie mocnych alkoholi.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Tylko trunki z wysoką zawartością alkoholu mogą być użyte do flambirowania jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflãmbʲirɔˈvãɲɛ, AS: flãmbʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. flambirować ndk.

Wiktionary

flamboyant

[czytaj: flambłaJĄ] styl w sztuce późnogotyckiej; gotyk płomienisty

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

Wikipedia

flame

[czytaj: flejm] zażarta kłótnia przez internet; flejm, flame war

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flamen

w starożytnym Rzymie: jeden spośród 15 kapłanów wchodzących w skład pontyfików; flamin

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Flamen – kapłan w starożytnym Rzymie służący konkretnemu bogu.

Kolegium flaminów składało się z 15 kapłanów. Wśród nich najwyższy rangą był flamen Jowisza, zwany flamen Dialis. Dwaj kolejni to flamen Marsa (flamen Martialis) i Kwiryna (flamen Quirinalis). Pozostali służyli mniejszym bogom i boginiom, jak Wulkan, Flora, Pomona.

Wikipedia

flamenco

[czytaj: flamenko] rytmiczny taniec Cyganów hiszpańskich; muzyka do tego tańca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flamin

w starożytnym Rzymie: jeden spośród 15 kapłanów wchodzących w skład pontyfików; flamen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

flaming

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; czerwonak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

Wiktionary

Flaming karmazynowy, czerwonak, flaming, flaming amerykański, flaming karaibski, czerwonak różowy (Phoenicopterus ruber) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny flamingów (Phoenicopteridae), zamieszkujący półwysep Jukatan, Antyle, północne wybrzeża Ameryki Południowej i Galapagos.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Może będę machał nogami zawieszonymi na żyrandolu albo codziennie łaskotał się piórem flaminga?

(1.1) Jest to kraina ptaków, gdzie żerują m.in. stada różowych i białych flamingów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãmʲĩŋk, AS: flãmʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flamingowe nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwonak, flaming amerykański, flaming karaibski, czerwonak różowy

Wiktionary

flamingi

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; czerwonak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flamingowate

rodzina ptaków z rzędu flamingowych; flamingi, czerwonaki, czerwonakowate

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: flaming) [koalar, 2007-11-07]

flamingowaty

o cechach flamingowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: flaming) [tevex, 2014-06-27]

flamingowe

rząd ptaków neognatycznych

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phoenicopteriformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do rzędu flamingowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flaming mzw.

Wiktionary

flaminowie

w starożytnym Rzymie: jeden spośród 15 kapłanów wchodzących w skład pontyfików; flamen

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

Flamen – kapłan w starożytnym Rzymie służący konkretnemu bogu.

Kolegium flaminów składało się z 15 kapłanów. Wśród nich najwyższy rangą był flamen Jowisza, zwany flamen Dialis. Dwaj kolejni to flamen Marsa (flamen Martialis) i Kwiryna (flamen Quirinalis). Pozostali służyli mniejszym bogom i boginiom, jak Wulkan, Flora, Pomona.

Wikipedia

flammarion

Wikipedia

flammeum

w starożytnym Rzymie: welon ślubny koloru ognistoczerwonego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Wikipedia

flan

deser, babeczka budyniowa polana karmelem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-24]

flanc

młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; sadzonka, rozsada, flanca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. sadzonka roślinna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: flanca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wzięłyśmy na targu trochę flanców pomidorów malinowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flanca ż., flancowanie n.

czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flanca, rozsada, sadzonka

Wiktionary

flanca

młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; sadzonka, rozsada, flanc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. sadzonka roślinna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: flanc

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzięłyśmy na targu trochę flanc pomidorów malinowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flanc mrz., flancowanie n.

czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flanc, rozsada, sadzonka

Wiktionary

flancka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ablyjger, szczypek, szczypka

Wiktionary

flancować

sadzić, rozsadzać flance

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ogrod. sadzić siewki do gruntu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Regina cały ranek flancowała pomidory i miętę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flanc mrz., flanca ż., flancowanie n.

czas. przeflancować dk., przeflancowywać ndk.

Wiktionary

flancowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|flancować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. flancować ndk.

rzecz. flanc mrz., flanca ż.

Wiktionary

flanczewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

flanders

Wikipedia

flandria

1. kraina historyczna w Europie, nad Morzem Północnym;
2. region autonomiczny w Belgii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

(1.2) geogr. adm. region Belgii;

Wiktionary

- Flandria – kraina historyczna na terenie Belgii, Francji i Holandii

- Flandria – region federalny Belgii, a w nim

- Flandria Wschodnia

- Flandria Zachodnia

- Hrabstwo Flandrii

- Flandria – obraz Otto Dixa z lat 1934–1936

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) Region Flamandzki

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Flandryjczyk m., Flandryjka ż., Flamandka ż.

przym. flandryjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi. dla belgijskiego regionu Flandrii używa się formy przymiotnika flamandzki, a dla nazw mieszkańców Flamand i Flamandka

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Flanders; (1.2) Flanders

* baskijski: (1.1) Flandria; (1.2) Flandria

* białoruski: (1.1) Фландрыя ż.; (1.2) Фландрыя ż.

* francuski: (1.1) Flandre ż.; (1.2) Flandre ż.

* holenderski: (1.1) Vlaanderen lm.; (1.2) Vlaanderen lm.

* niemiecki: (1.1) Flandern n.

* słowacki: (1.1) Flámsko n.

* węgierski: (1.1) Flandria; (1.2) Flandria

źródła.

== Flandria (ido.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Flandria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãndrʲja, AS: flãndrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flandryjczyk m., Flandryjka ż., Flamandka ż.

przym. flandryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Region Flamandzki

Wiktionary

flandryjczyk

mieszkaniec Flandrii (krainy historycznej lub regionu autonomicznego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Flandrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flandria ż.

:: fż. Flandryjka ż.

przym. flandryjski

Wiktionary

flandryjka

mieszkanka Flandrii (krainy historycznej lub regionu autonomicznego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Flandrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flandria ż.

:: fm. Flandryjczyk mos.

przym. flandryjski

Wiktionary

flandryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Flandrią, dotyczący Flandrii

Wiktionary

Patrz:
Flandria
Powiązane:

rzecz. Flandria ż., Flandryjczyk mos., Flandryjka ż.

Wiktionary

flanela

miękka, ciepła wełniana lub bawełniana tkanina

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od babci dostałam koszulę nocną z różowej flaneli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈnɛla, AS: flãnela

Wiktionary

Powiązane:

przym. flanelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|futerbach.

Wiktionary

flaneletka

bawełniana tkanina z meszkiem, imitująca wełnianą flanelę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flanelka

zdrobnienie od: flanela (miękka, ciepła wełniana lub bawełniana tkanina)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flanelkowy

zrobiony z flanelki (np. kocyk flanelkowy, kaftanik flanelkowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flanelowy

przymiotnik od: flanela; zrobiony z miękkiej, ciepłej wełnianej lub bawełnianej tkaniny (np. koszula flanelowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) wykonany z flaneli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec podarował matce flanelową koszulę nocną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flanela ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) z flaneli

Wiktionary

flanerować

żartobliwie: spacerować

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flank

flanka; skrzydło czegoś, bok; w dawnej terminologii wojskowej: boczne skrzydło, boczna placówka, boczna wieża twierdzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flanka

1. bok, skrzydło szyku wojskowego;
2. boczny pas boiska, na którym najczęściej rozgrywa piłkę skrzydłowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. skrzydło szyku wojskowego

(1.2) boczna wieża twierdzy

(1.3) sport. boczna część boiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie dywizje wyszły na naszą flankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãnka, AS: flãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flankier m.

czas. flankować ndk.

przym. flankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1) flank

Wiktionary

flankier

żołnierz konny z grupy ubezpieczającej z boku oddział kawalerii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flankować

1. otaczać coś z boku albo z obu stron;
2. obwarowywać flankami twierdzę;
3. nacierać na nieprzyjaciela z boku, otaczać wojsko nieprzyjaciela; oskrzydlać, brać we dwa ognie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

czasownik

(1.1) otaczać czymś z boku

(1.2) nacierać na nieprzyjaciela z boku, otaczać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzecia Dywizja flankowała niemiecki Trzynasty Korpus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãŋˈkɔvaʨ̑, AS: flãŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flanka ż., flankowanie n.

Wiktionary

flankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|flankować.

Wiktionary

Flankowanie – manewr taktyczny, polegający na zaatakowaniu wroga od skrzydła (flanki), stosowany głównie w piechocie w walce mniejszych oddziałów. Według taktyki amerykańskiej, flankowanie składa się z czterech faz (4 x F):

- Find Them

- Fix Them

- Flank Them

- Finish Them

Wikipedia

Powiązane:

czas. flankować ndk.

Wiktionary

flankowy

skierowany na flankę, na bok, na boki; boczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flara

bardzo jasne światło rozbłyskowe, używane do dawania sygnału lub oświetlania terenu; raca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. rakieta świetlna dająca sygnałowe światło rozbłyskowe; rakieta umocowana na spadochronie służąca do oświetlenia terenu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflara, AS: flara

Wiktionary

flash

[czytaj: flesz]
1. typ pamięci stosowany w kartach pamięci i innych nośnikach danych, np. pendrive'ach;
2. technologia tworzenia udźwiękowionych, niewielkim animacji, popularna w internecie;
3. krótki, zwykle poniżej minuty, telewizyjny materiał informacyjny;
4. rodzaj psychopatycznego zaburzenia, występującego po zażyciu niektórych narkotyków, np. heroiny;
5. lampa błyskowa w aparacie fotograficznym; flesz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [maf, 2017-06-04]

- Adobe Flash (program komputerowy)

- Adobe Flash Player

- Flash EEPROM (rodzaj pamięci)

- Radio Flash (rozgłośnia radiowa)

- Lampa błyskowa

W komiksie:

- Flash Gordon – postać komiksowa autorstwa Alexa Raymonda

- Flash – szereg postaci komiksowych, występujących w publikacjach DC Comics

Wikipedia

flashback

[czytaj: fleszbek] spontaniczne krótkotrwałe przypomnienie sobie przebytych w przeszłości doznań psychotycznych, pojawiające się w wyniku stresu, zmęczenia, spożycia alkoholu lub środków halucynogennych

SJP.pl za Słownik ortograficzny z zasadami gramatyki - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - A. Willman, W. Dutka [koalar, 2007-11-07]

- inaczej reminiscencja

- Flashback – objaw zaburzeń percepcji

- Flashback – gra komputerowa

- Flashback – rockowy zespół muzyczny

- Flashback − czwarty album szwedzkiego piosenkarza Darina

- Flashback – album Joan Jett

- „Flashback” – jedenasty singel DJ-a i producenta Tomcraft, wydany w 1998

Wikipedia

flasiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

flasza

duża flaszka, butla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flasza (663 m n.p.m.) – szczyt w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Ropa, położony w zachodniej części Beskidu Niskiego, nad wsią Klimkówka.

Szlaki piesze

- Chełm (780 m n.p.m.) – Wawrzka – Flasza – Homola (712 m n.p.m.) – Bordiów Wierch (755 m n.p.m.)

- Flasza – Klimkówka (zapora)

Wikipedia

flaszczyna

lekceważąco lub żartobliwie o flaszce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaszeczka

zdrobnienie od: flaszka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. pot. zdrobn. od: flaszka; mała flaszka

(1.2) pieszcz. pot. zawartość flaszeczki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W apteczce stała flaszeczka z jakimiś kroplami.

(1.1) Heniek przyniósł flaszeczkę czegoś mocniejszego, napijmy się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flaˈʃɛʧ̑ka, AS: flašečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flacha ż., flaszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buteleczka

Wiktionary

flaszeria

choroba gąsienic jedwabnika; martwota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaszka

1. naczynie szklane z wąską szyjką i małym otworem, służące do przechowywania płynów, butelka;
2. zawartość tego naczynia, np. flaszka wódki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: flasza

(1.2) pot. butelka, zwłaszcza wódki

(1.3) pot. zawartość flaszki (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na dnie flaszki niewiele już zostało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaʃka, AS: flaška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flasza ż.

:: zgrub. flacha ż.

:: zdrobn. flaszeczka ż.

przym. flaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) butelka, flakon

Wiktionary

flaszkowaty

podobny kształtem do flaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaszowcowate

rodzina roślin dwuliściennych, o wielu gatunkach drzew i krzewów rosnących w strefie zwrotnikowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flaszowcowate (Annonaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych stanowiąca jedno z ich starszych odgałęzień linii rozwojowych w rzędzie magnoliowców Magnoliales. Liczy około 2300 gatunków zgrupowanych w 120–130 rodzajach. Są to drzewa, krzewy lub pnącza, występujące głównie w strefie międzyzwrotnikowej. W strefie umiarkowanej rosną przedstawiciele rodzaju asymina Asimina we wschodniej Ameryce Północnej. Nazwa rodziny pochodzi od rodzaju flaszowiec (Annona) (typ nomenklatoryczny).

Wikipedia

flaszowcowaty

o cechach flaszowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaszowiec

drzewo lub krzew z rodziny flaszowcowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych;

(1.2) owoc (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flaˈʃɔvʲjɛts̑, AS: flašovʹi ̯ec

Wiktionary

flaszowy

przymiotnik od: flasza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flatau

- Flatau – niemieckojęzyczna, wzmiankowana w XVII wieku nazwa Złotowa.

Znane osoby noszące nazwisko Flatau

- Aleksander Flatau (1836–1902) – kupiec i filantrop, ojciec Michała Stanisława

- Michał Flatau (1865–1925) – austriacki urzędnik, w latach 1904–1917 dyrektor policji w Krakowie

- Edward Flatau (1868–1932) – polski lekarz-neurolog, ojciec Joanny, brat Juliana

- Theodor Simon Flatau (1860–1937) – niemiecki lekarz otorynolaryngolog i foniatra

- Julian Flatau (1870–1935) – polski chemik i farmaceuta, ojciec Kazimierza, brat Edwarda

- Kazimierz Flatau (1910–2000) – polski muzyk, założyciel klasy klawesynu w wyższej szkole muzycznej w Poznaniu, syn Juliana

- Joanna Flatau (1928–1999) – polska lekarka psychiatra, córka Edwarda

- Ludwik Flatau (1829–1890) – polski bankier z Płocka, ojciec Edwarda i Juliana

- Georg Flatau (1865–1942) – niemiecki lekarz neurolog i psychiatra

- Jakub Ludwik Flatau (1800–1862) – polski kupiec, bratanek Aleksandra

Wikipedia

flatland

sport wyczynowy na rowerze typu BMX, polegający na wykonywaniu różnych trików na płaskim terenie

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Wikipedia

flatlay

[czytaj: flatLEJ] zdjęcie z perspektywy lotu ptaka, przedstawiające przedmioty leżące na płaskiej powierzchni; flat lay

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flatter

drgania części statku powietrznego (skrzydeł, usterzeń i in.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flatter (ang. flutter – trzepotanie) – rodzaj aeroelastycznych drgań samowzbudnych skrzydła, lotek (w stałopłatach), usterzenia lub łopat wirników nośnych (w wiropłatach) powstających po przekroczeniu określonej prędkości, zwanej prędkością krytyczną flatteru. W budowlach wystawionych na działanie wiatru (zob. most Tacoma) występuje podobne zjawisko, jednak szczegółowy mechanizm powstawania jest inny.

Wikipedia

flatterowy

przymiotnik od: flatter

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flaubert

[czytaj: floBER] Gustave Flaubert (1821-80), pisarz francuski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

flaubertowski

[czytaj: flobertowski] taki jak u Gustave'a Flauberta, charakterystyczny dla Gustave'a Flauberta

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

flausz

miękka tkanina wełniana lub półwełniana z przędzy zgrzebnej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj grubej i bardzo miękkiej tkaniny wełnianej lub bawełnianej;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. flauszowy

Wiktionary

flauszowy

przymiotnik od: flausz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

przymiotnik

(1.1) wykonany z flauszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flausz mrz.

Wiktionary

flauta

w żeglarstwie: bezwietrzna pogoda na morzu; sztil

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy flaucie nie da się żeglować – trzeba uruchomić silnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflawta, AS: flau̯ta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cisza morska, sztil, 0 B

Wiktionary

flautino

w partyturach: określenie fletu poprzecznego; flauto

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-03-28]

flauto

w partyturach: określenie fletu poprzecznego; flautino

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-03-28]

flawanon

związek chemiczny z grupy flawonoidów, występujący w cytrusach

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: flawon; forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-05]

flawanony

grupa związków chemicznych występujących w owocach cytrusowych: hesperydyna, naringenina i eryodoctyol

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: flawon) [koalar, 2007-11-07]

flawedo

zewnętrzna część owocni owoców cytrusowych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

flawia

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-26]

Flawia - żeński odpowiednik imienia Flawiusz. Istnieje kilka świętych patronek tego imienia.

Flawia imieniny obchodzi: 17 stycznia, 18 lutego, 7 maja, 12 maja, 23 sierpnia i 5 października.

Znane osoby noszące to imię:

- Flawia Maksyma Fausta, cesarzowa rzymska

- Flawia Julia Konstancja, cesarzowa rzymska

- Flavia Pennetta, tenisistka włoska

Wikipedia

flawian

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

Flawian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Flawiuszów. Oznacza flavus - "żółty, płowy, złoty". Wśród patronów - m.in. św. Flawian II, biskup Antiochii.

Flawian imieniny obchodzi 28 stycznia, 14 lutego, 18 lutego, 24 lutego, 20 lipca i 23 sierpnia.

Wikipedia

flawiana

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

Flawiana – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Flawiuszów. Oznacza "należąca do Flawiusza, pochodząca od Flawiusza". Patronką tego imienia jest św. Flawiana z Auxerre.

Flawiana imieniny obchodzi 5 października.

Wikipedia

flawianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiany lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

flawianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiana lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

flawiusz

1. przydomek rodowy członków rzymskiej dynastii cesarskiej panującej w latach 69-96;
2. imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Flawiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia rzymskiego rodu Flawiuszów. Po łacinie znaczy "złoty".

Flawiusz imieniny obchodzi: 18 lutego, 18 kwietnia i 22 czerwca.

Znane osoby noszące imię Flawiusz:

- Flawiusz Juliusz Konstans, cesarz rzymski

- Flawiusz Arrian

- Flawiusz Honoriusz

- Flawiusz Klemens – rzymski dostojnik, konsul w 95 roku, przypuszczalnie sympatyzujący z chrześcijaństwem

- Flawiusz Silwa

- Flawiusz Wiktor

- Kasjodor, właśc. Flawiusz Magnus Aureliusz Kasjodor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Flawiusz kupi nowy skuter na wiosnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflavʲjuʃ, AS: flavʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Flawia ż.

Wiktionary

flawiusze

dynastia rzymska

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Flawiusz) [tevex, 2017-01-21]

Wikipedia

flawiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiusza lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

flawoksantyna

żółty barwnik ksantofilowy należący do karotenowców

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

Wikipedia

flawon

bezbarwna substancja krystaliczna, nierozpuszczalna w wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flawonoid

żółty barwnik roślinny pełniący funkcję przeciwutleniacza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu

Wiktionary

Flawonoidy, związki flawonowe – grupa organicznych związków chemicznych występujących w roślinach, spełniających funkcję barwników, przeciwutleniaczy i naturalnych insektycydów oraz fungicydów, chroniących przed atakiem ze strony owadów i grzybów. Większość z nich jest barwnikami zgromadzonymi w powierzchniowych warstwach tkanek roślinnych, nadając intensywny kolor i ograniczając szkodliwy wpływ promieniowania ultrafioletowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌflavɔ̃ˈnɔjit, AS: flavõnoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

przym. flawonoidowy

Wiktionary

flawonol

pochodna flawonu będąca żółtym barwnikiem roślinnym

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-05]

flawonole

grupa hydroksylowych pochodnych flawonu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

flawonowy

przymiotnik od: flawon

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2006-12-14]

flawoproteina

Wikipedia

flawoproteinowy

przymiotnik od: flawoproteina

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

flażolet

1. krótki flet podłużny z XVIII wieku; flageolet;
2. delikatny, miękki ton uzyskiwany na instrumentach smyczkowych lub strunowych przez lekkie dotknięcie struny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flażolet – sposób wydobywania dźwięku (np. z instrumentu strunowego) polegający na tym, że jedna składowa harmoniczna dominuje nad innymi, w szczególności nad tonem podstawowym.

Nazwy flażoletów pochodzą od interwałów, które uzyskałoby się ze struny przez jej skrócenie w danym punkcie i tak flażolet uzyskany przez dotknięcie struny w 1/2 długości to flażolet oktawowy, w 1/3 – kwintowy, w 1/4 – kwartowy, w 1/5 – wielkotercjowy, w 2/5 – wielkosekstowy i w 1/6 – małotercjowy.

Wikipedia

flażoletka

typ fasoli uprawiany dla jasnozielonych, niedojrzałych nasion; flageolet

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

flażoletowy

przymiotnik od: flażolet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flebile

[czytaj: FLEbile] określenie wykonawcze: żałośnie, płaczliwie, posępnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-05-14]

flebo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z żyłą

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) flebografia • flebolit • flebologia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|φλεβο-. etym|gr|φλέψ., φλεβός → żyła

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) flebo-

źródła.

== flebo- (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|ˈflɛbo.

dzielenie|fle|bo-.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) flebo-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

flebodium

Wikipedia

flebografia

rentgenowska metoda badania żył, rodzaj angiografii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flebografia (synonim wenografia) – badanie polegające na podaniu do żyły środka cieniującego (tzw. kontrastu), umożliwiającego uwidocznienie jej światła i zobrazowanie na zdjęciu rentgenowskim; może być również składową angiografii tomografii komputerowej (angio-TK) i jądrowego rezonansu magnetycznego (angio-MR).

Wikipedia

flebolit

kamień w naczyniach żylnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flebologia

dział medycyny zajmujący się chorobami żył

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

flebologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z flebologią, dotyczący flebologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flebologia ż.

Wiktionary

flebotomia

upuszczenie krwi dokonywane dawniej przez cyrulików lub felczerów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

Puszczanie krwi (upuszczanie krwi, flebotomia) – zabieg pseudoleczniczy często wykonywany w dawnej praktyce medycznej. Znany już od starożytności i popularny aż do końca XIX w. Flebotomia polega na wycofaniu z układu krwionośnego znaczącej ilości krwi. Dawniej wierzono, iż zapobiega powstawaniu wielu chorób i przypadłości. Obecnie praktyka ta ze względu na brak potwierdzonej skuteczności jest zarzucona z wyjątkiem nielicznych przypadków. W przeszłości użycie tej metody może wydawać się uzasadnione jedynie w przypadkach nadciśnienia ze względu na brak znajomości innych środków leczniczych. Upuszczenie krwi mogło powodować korzystne objawy u pacjenta poprzez zmniejszenie ciśnienia krwi, co było wynikiem spadku objętości krwi w organizmie.

Wikipedia

flecik

zdrobnienie od: flet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od flet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie flet, lecz tylko mały flecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flet m., flecista m., flecistka ż.

przym. fletowy

Wiktionary

flecista

muzyk grający na flecie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzyk, który gra na flecie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flɛˈʨ̑ista, AS: flećista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flet m., fletnia ż.

:: fż. flecistka ż.

przym. fletowy

Wiktionary

flecistka

muzyczka grająca na flecie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która gra na flecie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛˈʨ̑istka, AS: flećistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flet m./mrz.

:: fm. flecista m.

przym. fletowy

Wiktionary

fleczek

zdrobnienie od: flek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fleczer

stomatologiczna masa plastyczna stosowana do tymczasowego wypełnienia ubytków zębowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flegerka

środowiskowo: pielęgniarka, sanitariuszka w szpitalu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: uciec) [tevex, 2019-10-17]

flegma

1. ślina zmieszana z produktami śluzówek dróg oddechowych; plwocina;
2. powolność charakteru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. śluzowa wydzielina dróg oddechowych

(1.2) psych. temperament, któremu właściwy jest brak gwałtownych emocji i poważna powolność działania

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż.

przym. flegmisty, flegmatyczny

przysł. flegmatycznie

Wiktionary

flegmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: flegmatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

flegmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co flegmatyczne; cecha tych, którzy są flegmatyczni

Wiktionary

Patrz:
flegmatyczny
Przykłady

(1.1) Jego flegmatyczność jest irytująca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flegma ż., flegmatyzacja ż., flegmatyzm m., flegmatyk m., flegmatyczka ż.

przym. flegmatyczny

przysł. flegmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powolność

Wiktionary

flegmatyczny

powolny, opanowany, nieulegający emocjom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik jakościowy

(1.1) odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ, AS: flegmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flegmatyzm m., flegmatyzacja ż., flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż., flegmatyzowanie n., flegma ż.

czas. flegmatyzować

przysł. flegmatycznie

Wiktionary

flegmatyk

człowiek opanowany, obojętny, powolny, spokojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flegmatyk (gr. φλέγμα – śluz) – jeden z temperamentów wyróżnianych w teorii humoralnej. Wiązany był z przewagą wpływu śluzu na typ konstytucyjny człowieka. Wraz z rozwojem teorii humoralnej od starożytności do średniowiecza i wyróżnianego w niej podziału na cztery elementy, jako kolejne powiązania podawano starość, zimę, wodę (jako jeden z żywiołów), mózg, wieczór, biel, smak słony. Astrologicznym skojarzeniem były Ryby, Wodnik, Koziorożec i Księżyc. Podobnie jak w przypadku śluzu, miały mu odpowiadać cechy zimna i wilgoci.

Wikipedia

flegmatyzacja

wprowadzanie do materiałów wybuchowych domieszek zmniejszających ich wrażliwość na bodźce mechaniczne, np. wstrząs lub uderzenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flegmatyzator

substancja chemiczna dodawana do materiałów wybuchowych w celu zmniejszenia ich wrażliwości na uderzenie lub wstrząs

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flegmatyzm

cecha charakteru polegająca na przesadnym spokoju, słabym reagowaniu na bodźce zewnętrzne, powolnym wymawianiu słów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flegmatyzować

wprowadzać do materiałów wybuchowych domieszki zmniejszające ich wrażliwość na bodźce mechaniczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-10-08]

flegmiak

grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych; zasłonak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flegmisty

śluzowaty, lepki, ciągnący się, podobny do flegmy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flegmona

ropne, szerzące się zapalenie tkanek miękkich, zwłaszcza tkanki łącznej; ropowica, phlegmone

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Ropowica, flegmona (łac. phlegmone) to zapalenie ropne, nieodgraniczone tkanką włóknistą czy ziarniną, obejmujące różne warstwy danego narządu i dotyczące luźnej tkanki łącznej, często podskórnej, wywołane mieszaniną drobnoustrojów, wśród których najczęstsze są paciorkowce.

Wikipedia

fleischmann

Wikipedia

fleja

(r. żeński) potocznie o kobiecie, dziewczynie niedbającej o estetykę wokół siebie, o czystość swoich ubrań; brudas; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź., gw-pl|Poznań. flejtuch, zazwyczaj o kobiecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta fleja się w ogóle nie myje.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flejtuch, niechluj, brudas, brudaska, kocmołuch, niedbalec, abnegat, abnegatka, reg. pozn. glajda.

Wiktionary

flejers

środowiskowo: kurtka z grubego nylonu, zapinana na gruby metalowy zamek, w Polsce kojarzona ze środowiskiem skinheadów i punków; flyers

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

flejm

[czytaj: flejm] zażarta kłótnia przez internet; flame, flame war

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Flejm (rzadziej flame, ang. flame war) – kłótnia w Internecie, przeważnie prowadzona w obrębie forów, komentarzach do artykułów lub w serwisach społecznościowych. Bywa inicjowana celowym działaniem trolla, starającego się wyprowadzić z równowagi innych użytkowników. Najczęściej flejm zaczyna się od prowokacyjnego, niemerytorycznego wpisu jednego z użytkowników, często zawierającego agresywne i złośliwe komentarze. Wszczynanie tego typu kłótni bywa rozumiane jako zachowanie modne, „trendy”. Naukowcy wskazują, że flejm w internecie irytuje większość użytkowników. Jest on postrzegany jako „odchodzenie od uczciwego wyrażania sprzeciwu”.

Wikipedia

flejowaty

potocznie: niedbający o higienę, czystość i porządek

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-02]

flejterski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

flejtuch

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; brudas, fleja, niechluj, niechluja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(1.1) człowiek niechlujny, nieelegancki, niedbały, brudny

Wiktionary

Flejtuch (niem. fliegen – latać, das Tuch - tkanina) – kawałek cienkiej tkaniny lnianej lub bawełnianej, ewentualnie cienkiej skóry służący, po uprzednim natłuszczeniu, do owinięcia kuli podkalibrowej stosowanej w broni ładowanej odprzodowo. Flejtuch zazwyczaj ma kształt koła o średnicy ponad dwóch średnic kuli, dla której jest przygotowany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛjtux, AS: flei ̯tuχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fleja, abnegat, brudas, niechluj, flądra, kocmołuch, niedbalec, reg. pozn. glajda.

Wiktionary

flejtucha

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; brudas, fleja, niechluj, niechluja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flejtuchostwo

potocznie: ogół cech charakteryzujących flejtucha - osobę brudną, niedbającą o czystość osobistą, swojej odzieży i otoczenia; niechlujstwo, niedbalstwo

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

flejtuchowaty

potocznie: niechlujny, nieporządny; brudny, niedbały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flejtuszek

zdrobnienie od: flejtuch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flejtuszy

potocznie: być osobą brudną, zaniedbaną, niedbającą o czystość osobistą, swojej odzieży i otoczenia; świntuszyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-11]

Patrz:
flejtuch

flejtuszyć

potocznie: być osobą brudną, zaniedbaną, niedbającą o czystość osobistą, swojej odzieży i otoczenia; świntuszyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-11]

flek

zewnętrzna warstwa skóry, gumy lub tworzywa sztucznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. ochronne umocnienie obcasa wykonane z gumy lub sztucznego tworzywa

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idę do sklepu obuwniczego, muszę kupić fleki, sznurówki i wkładki do butów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛk, AS: flek

Wiktionary

flekować

1. pospolicie: brutalnie kogoś kopać;
2. przenośnie: moralnie znęcać się nad kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fleks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. specjalny sprężynujący zawias, którym przyczepia się zausznik do okularów

(1.2) pot. środ. szlifierka kątowa

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nareszcie przeciąłem tę rurę fleksem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛks, AS: fleks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fleksa ż., fleksura ż., fleksybilność ż., fleksografia ż., fleksodruk m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szlifierka kątowa; pot. środ. fleksa, gumówka, grajnerka, diaks, boszka, boszówka

Wiktionary

fleksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifierka kątowa

Wiktionary

Szlifierka kątowa (pot. fleks, platerówka, gumówka, grajnerka, kątówka, fleksa, diaks bądź bosz, boszka lub boszówka) – narzędzie pneumatyczne lub elektryczne (na prąd stały DC jak i zmienny AC) oraz rzadko spotykane spalinowe, przeznaczone do cięcia, szlifowania, polerowania, a także satynowania.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fleks mrz.

Wiktionary

fleksitarianin

wegetarianin, który okazjonalnie spożywa mięso

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba stosująca dietę z ograniczeniem produktów mięsnych, zasadniczo jarską

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fleksitarianizm m.

:: fż. fleksitarianka ż.

przym. fleksitariański

Wiktionary

fleksitarianizm

sposób odżywiania polegający na spożywaniu ograniczonej ilości posiłków mięsnych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-05-28]

Fleksitarianizm (z ang. flexible – elastyczny), elastyczny wegetarianizm – dieta roślinna polegająca na okazjonalnym spożywaniu posiłków zawierających mięso lub ryby np. poza domem, na przyjęciach, w domach przyjaciół lub rodziny.

Pojęcie to zostało użyte po raz pierwszy przez Lindę Anthony 17 października 1992 roku. Pojęcia fleksitarianizm i semiwegetarianizm stosowane są zamiennie.

Wikipedia

fleksitarianka

wegetarianka, która okazjonalnie spożywa mięso

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

fleksja

w językoznawstwie:
1. dział gramatyki zajmujący się odmianą wyrazów;
2. odmiana wyrazów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gram. odmiana wyrazów

(1.2) gram. dział gramatyki zajmujący się opisem odmiany wyrazów

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛksʲja, AS: fleksʹi ̯a

Wiktionary

fleksografia

przemysłowa technika druku polegająca na przenoszeniu obrazu za pomocą wypukłej formy drukowej wykonanej z polimeru lub z gumy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojczyzną fleksografii jest Ameryka Północna, gdzie do tej pory pozostała dominującą techniką druku na opakowaniach i nie tylko na nich. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛksɔˈɡrafʲja, AS: fleksografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. fleksograficzny

rzecz. fleks mrz.

Wiktionary

fleksometr

przyrząd do badania odporności materiałów na zginanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fleksor

mięsień umożliwiający zginanie kończyny; zginacz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fleksura

w geologii: schodkowe wygięcie ławic, warstw skalnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fleksyjność

cecha języka wyrażająca się tym, że niektóre słowa są odmieniane przez przypadki, osoby, czasy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fleksyjny

dotyczący fleksji, czyli odmiany wyrazów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-05-14]

fleming

nazwisko, np.: Paul (1609-40), poeta niemiecki; Victor (1883-1949), amerykański reżyser filmowy; Ian Lancaster (1908-64), szkocki dziennikarz i pisarz, twórca postaci Jamesa Bonda

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

- Dawna (niemiecka) nazwa wsi Frączki (Warmia), obowiązywała do 1945 r.

Miejscowości w Kanadzie:

- Fleming (Saskatchewan) – miejscowość w prowincji Saskatchewan

Miejscowości w USA:

- Fleming – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Logan

- Fleming – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ray

- Fleming – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga

Wikipedia

flemming

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

flensburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. flensburski

Wiktionary

flensburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Flensburgiem, dotyczący Flensburga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flensburg mrz.

Wiktionary

flep

w gwarze poznańskiej:
1. dokument;
2. rzadziej: pieczątka na dokumencie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. dokument

(1.2) poznań. rzad. pieczątka na dokumencie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogę znaleźć tych flepów.

(1.1) Muszę zanieść ten flep do magistratu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokument

Wiktionary

flerow

pierwiastek chemiczny o symbolu Fl

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma flerow?

Wiktionary

Powiązane:

przym. flerowowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Fl; daw. ununquadium

Wiktionary

flerowowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący flerowu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flerow m.

Wiktionary

flesz

1. lampa błyskowa;
2. pchnięcie lub cięcie rzutem w szermierce;
3. polowe umocnienie obronne XVIII-XIX w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lampa błyskowa aparatu fotograficznego

(1.2) skrót wiadomości

Wiktionary

Wikipedia

flesza

specjalna budowla zewnętrzna, która umożliwia ostrzelanie ukrytych podejść nieprzyjaciela; strzałczan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fleszar

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Osoby noszące nazwisko „Fleszar”:

- Adam Fleszar (1899–1939) – major piechoty Wojska Polskiego, dowódca Kompanii KOP „Smolicze”, Brodnickiego Batalionu Obrony Narodowej i II batalionu 63 Toruńskiego Pułku Piechoty

- Albin Fleszar ps. „Satyr” (1888–1916) – major piechoty Wojska Polskiego

- Alfred Fleszar (1890–1940) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, zamordowany w Katyniu

- Antoni Fleszar (1897–1940) – major piechoty Wojska Polskiego, odznaczony Krzyżem Niepodległości i czterokrotnie Krzyżem Walecznych, zamordowany w Charkowie

- Bolesław Fleszar (ur. 1933) – profesor doktor habilitowany, specjalista w zakresie technologii chemicznej, senator I kadencji

- Gabriel Fleszar (ur. 1979) – muzyk i piosenkarz

- Stanisław Fleszar (ur. 1895) – oficer piechoty Wojska Polskiego

- Stanisław Wiktor Fleszar (ur. 1889) – major intendentury Wojska Polskiego, kierownik Rejonu Intendentury Gniezno, odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi i in.

Wikipedia

fleszarowa-muskat

Stanisława Fleszarowa-Muskat (1919-1989) - powieściopisarka, poetka, publicystka i dramaturg

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

fleszowy

przymiotnik od: flesz, flesza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

flet

1. instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych,
2. kielich lub kieliszek do wina, wysoki i wąski na krótkiej nóżce; czasem z pokrywą; używany zwł. w XVIII w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument muzyczny;

(1.2) muz. głos organowy o brzmieniu fletu (1.1)

(1.3) grub. posp. penis

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naukę gry na flecie zaczęliśmy od melodii „Wyszły w pole kurki trzy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛt, AS: flet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flecista m., flecistka ż., fletnia ż., flecik mrz.

przym. fletowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) fiut

Wiktionary

fletcher

[czytaj: fleczer] nazwisko, np.: John (1579-1625), poeta angielski; Andy (ur.1961), muzyk brytyjski, współzałożyciel Depeche Mode; Susannah - Susannah York (ur.1939), angielska aktorka teatralna i filmowa; Louise (ur.1934), aktorka amerykańska

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Osoby:

- Darren Fletcher (ur. 1984), szkocki piłkarz

- Tom Fletcher (ur. 1985), muzyk z Mcfly

- Andrew Fletcher (ur. 1961), muzyk angielski (Depeche Mode)

- Dexter Fletcher (ur. 1966), aktor brytyjski

- Frank Friday Fletcher (ur. 1855, zm. 1928), admirał amerykański

- Frank Jack Fletcher (ur. 1885, zm. 1973), admirał amerykański

- Guy Fletcher (ur. 1960), muzyk angielski (Dire Straits)

- Ken Fletcher (1940–2006), tenisista australijski

- Kevin Fletcher – amerykański koszykarz

- Louise Fletcher (ur. 1934), aktorka amerykańska

- Cari Elise Fletcher (ur. 1994), piosenkarka amerykańska

- Mundungus Fletcher – postać fikcyjna z powieści Harry Potter

Wikipedia

fletner

ruchomy fragment krawędzi spływu steru lub lotki; flettner

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fletnia

fletnia Pana - instrument dęty drewniany zbudowany z różnej długości piszczałek; multanki, syringa, syrynga

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument muzyczny dęty złożony z kilku piszczałek różnej długości; aerofon wargowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kto lubi kwiaty uroczych dni wiosny / Z różowem licem jutrzenki, / Wierzbowych fletni kto zna głos żałośny, / Niech tej posłucha piosenki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flet mrz., flecista mos., fletnista mos., fletnistka ż., fletniarz mos.

Wiktionary

fletniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na fletni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po występie fletniarza zaśpiewa chór z Sycylii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fletnista mos., fletnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fletnista

Wiktionary

fletnista

muzyk grający na fletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na fletni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na początku wystąpi niewidomy fletnista z Łotwy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fletnia ż., fletniarz mos.

:: fż. fletnistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fletniarz

Wiktionary

fletnistka

kobieta lub dziewczyna grająca na fletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta grająca na fletni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po koncercie fletnistki z Rumunii poszliśmy z Danusią na pizzę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fletnia ż.

:: fm. fletnista mos.

Wiktionary

fletnowo

Fletnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Dragacz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 326 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Dragacz.

Wikipedia

fletowy

przymiotnik od: flet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z fletem, dotyczący fletu

(1.2) przypominający brzmieniem flet

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Samiec często wydaje dźwięczne, melodyjne, fletowe gwizdy podobne do „zofija fija”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flet mrz., flecik mrz., flecista mos., flecistka ż.

Wiktionary

fletrowers

instrument muzyczny, flet poprzeczny; flotrowers

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flettner

ruchomy fragment krawędzi spływu steru lub lotki; fletner

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Klapka odciążająca, fletner – niewielki (zazwyczaj 6–8% powierzchni) element ruchomy, w postaci klapki umieszczanej na krawędzi spływu powierzchni sterowych statku powietrznego. Dzięki połączeniu flettnera z elementem stałym (np. statecznikiem) uzyskuje się odwrotne wychylenia klapki w stosunku do wychyleń sterów. Powoduje to wytworzenie siły aerodynamicznej, która na ramieniu od środka parcia klapki do osi zawiasu steru redukuje moment zawiasowy zmniejszając tym samym siły niezbędne do wychylenia sterów. Jej wadą jest zmniejszenie efektywności powierzchni sterowej, może też powodować wpadanie płatowca w drgania.

Wikipedia

fleury

miejscowości:

- Fleury (Manche) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia

- Fleury (Aude) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon

- Fleury (Mozela) – francuska gmina w regionie Lotaryngia

- Fleury (Pas-de-Calais) – francuska gmina w regionie Nord-Pas-de-Calais

- Fleury (Aisne) – francuska gmina w regionie Pikardia

- Fleury (Oise) – francuska gmina w regionie Pikardia

- Fleury (Somma) – francuska gmina w regionie Pikardia

- Fleury-devant-Douaumont – francuska miejscowość w regionie Lotaryngia

- Fleury-en-Bière – francuska miejscowość w regionie Île-de-France

- Fleury-la-Forêt – francuska miejscowość w regionie Górna Normandia

- Fleury-la-Montagne – francuska miejscowość w regionie Burgundia

- Fleury-la-Rivière – francuska miejscowość w regionie Szampania-Ardeny

- Fleury-la-Vallée – francuska miejscowość w regionie Burgundia

- Fleury-les-Aubrais – francuska miejscowość w Regionie Centralnym

- Fleury-Mérogis – francuska miejscowość w regionie Île-de-France

- Fleury-sur-Andelle – francuska miejscowość w regionie Górna Normandia

- Fleury-sur-Loire – francuska miejscowość w regionie Burgundia

- Fleury-sur-Orne – francuska miejscowość w regionie Dolna Normandia

- Ambly-Fleury – francuska miejscowość w regionie Szampania-Ardeny

- Fontenay-le-Fleury – francuska miejscowość w regionie Île-de-France

Wikipedia

fleuta

trójmasztowy (trzymasztowy) żaglowiec handlowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. mar. holenderski, XVI-wieczny statek żaglowy;

Wiktionary

Fluita (fleuta) - to typ handlowego statku żaglowego, zbudowany przez budowniczych z Hoorn i rozwijany w Holandii od lat 90. XVI wieku, następnie używany także w innych krajach.

Fluita miała zaokrągloną rufę; nadbudówki (kasztele) były niższe, niż na galeonach. Burty fluity zwężały się w przekroju poprzecznym ku górze, co dawało gruszkowaty kształt przekroju kadłuba. Kadłub był przy tym dość smukły.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) fluita

Wiktionary

flibustier

pirat grasujący w XVII i XVIII wieku u wybrzeży kolonii hiszpańskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. żegl. członek społeczności piratów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego w XVII wieku na Wielkich Antylach;

Wiktionary

Bukanier, flibustier, korsarz – członek społeczności piratów i myśliwych, składającej się ze zbiegów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego, osiedlających się od początku XVII wieku na Wielkich Antylach, będących wówczas posiadłością Hiszpanii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta portowa tawerna pamięta jeszcze czasy flibustierów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. flibustierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bukanier, korsarz

Wiktionary

flibustierski

przymiotnik od: flibustier

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

przymiotnik

(1.1) rzad. właściwy flibustierom, piracki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) z biegiem czasu jednak flibustierski (piracki, rozbójniczy) styl życia Kozaków sam w sobie stał się siłą przyciągającą ludzi z zewnątrz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flibustier m.

Wiktionary

flic

[czytaj: flik] we Francji: pogardliwie o policjancie; flik

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [meg, 2016-03-28]

flickr

Flickr – serwis internetowy stworzony do gromadzenia i udostępniania zdjęć cyfrowych online.

Serwis działa od lutego 2004 roku i jest produktem kanadyjskiej firmy Ludicorp z Vancouver. W marcu 2011 roku serwis Flickr został zakupiony przez Yahoo i w czerwcu tego roku wszystkie zdjęcia przeniesiono z Kanady na serwery w USA, co spowodowało, że od tej pory podlegają amerykańskiemu prawu federalnemu.

Wikipedia

fligel

dawniej: skrzydło okienne lub listewka do zawieszenia półki na ścianie; dawniej: fligel-adiutant - oficer pełniący służbę u boku panującego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

fligeladiutant

dawniej: przyboczny adiutant przy osobie panującego lub przy wyższym wojskowym

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

- Adiutant – oficer przydzielony w charakterze pomocnika do dowódcy, od dowódcy oddziału (batalionu, dywizjonu) wzwyż. Adiutant załatwiał sprawy personalne i kierował służbą wewnętrzną jednostki.

- Fligel adiutant (niem. Flügeladjutant) – dawniej oficer pełniący służbę adiutanta przy osobach panujących (adiutant przyboczny).

- Adiutant (fr. Adjudant) – stopień wojskowy we Francuskich Siłach Zbrojnych oraz Legii Cudzoziemskiej.

- Adiutant major – stanowisko w wojsku francuskim równorzędne stanowisku adiutanta formacji względnie oddziału w Wojsku Polskim.

- Adiutant polowy – termin używany w Polsce, w latach 1815–1830 – oznaczał adiutanta dowódcy oddziału w przeciwstawieniu do adiunkta sztabu, czyli oficera zajętego pracą kancelaryjną.

- Generał adiutant – funkcja w armii I Rzeczypospolitej i innych ówczesnych armiach

- Adiutantura – kancelaria dowództwa, na której czele stał adiutant.

Wikipedia

fliger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. samolot

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Flieger.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|samolot.

źródła.

== fliger (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lotn. samolot

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Flieger.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|samolot.

źródła.

== fliger (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lotn. samolot

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fligier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Pszczyna. samolot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|fliger.

Wiktionary

flik

pogardliwie: francuski policjant; flic

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. we Francji: policjant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spadajmy stąd, bo zaraz się fliki zlecą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲik, AS: flʹik

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|flic.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== flik (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) łatać, łata

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

flinders

Flinders – rzeka okresowa w północno-wschodniej Australii, w stanie Queensland.

Długość rzeki wynosi 840 km, a powierzchnia dorzecza wynosi 108 000 km².

Źródła rzeki znajdują się w Wielkich Górach Wododziałowych, a uchodzi ona do zatoki Karpentaria.

Wikipedia

flint

szkło optyczne o dużym współczynniku załamania światła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

- Flint – rodzaj szkła optycznego

- Flint – miasto w Walii

- Flint – rzeka w Georgii (USA)

- Flint – rzeka w Michigan (USA)

- Flint – rzeka w Alabamie (USA)

- USS Flint – okręt US Navy

Osoby:

- Flint – polski raper

- Austin Flint (1812–1886) – amerykański lekarz

- Austin Flint (1836–1915) – amerykański fizjolog

- Caroline Flint – brytyjska polityk

- David Flint – australijski prawnik

- Eric Flint – amerykański pisarz

- Frank Stuart Flint – brytyjski poeta

- Jill Flint – amerykańska aktorka

- Keith Flint – brytyjski muzyk

- Simon Flint – angielski strongman

Wikipedia

flinta

myśliwska strzelba na śrut; fuzja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karabin

(1.2) strzelba myśliwska

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflʲĩnta, AS: flʹĩnta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fuzja

Wiktionary

flintglas

szkło ołowiowe o dużym współczynniku załamania światła; szkło optyczne; flint

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

flip

1. mrożony napój z wina, brandy, rumu albo likieru, cukru i jajek
2. słodzony, gorący napój alkoholowy
3. koziołek wykonany w powietrzu w pewnych ćwiczeniach gimnastycznych, na łyżwach lub pod wodą przy nurkowaniu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

- flip – figura akrobatyczna w jeździe na deskorolce,

- flip – jeden ze skoków w łyżwiarstwie figurowym,

- FLIP – sieciowy protokół komunikacyjny,

- Flip - Stan Laurel z duetu komików znanych w Polsce jako Flip i Flap.

- Front Flip – figura gimnastyczna

Wikipedia

flipchart

[czytaj: flipczart] spięte arkusze papieru dużego formatu umieszczane na specjalnym pionowym stojaku, służące do prezentacji; flip chart

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Flipchart - rodzaj tablicy demonstracyjnej, urządzenia konferencyjnego. Flipchart to lekka i łatwa w przenoszeniu tablica, posiadająca regulowaną wysokość. Występuje z dwoma rodzajami suchościeralnej powierzchni do pisania:

- niemagnetyczną - umożliwia pisanie po niej markerami lub umocowanie na niej bloku papierowego,

- magnetyczną - umożliwiająca dodatkowo pracę z akcesoriami magnetycznymi.

Wikipedia

fliper

flipper;
1. automat do gry, w którym za pomocą dwóch wahadełek trzeba jak najdłużej utrzymać na planszy kulę odbijającą się od różnych punktowanych miejsc
2. pot. gra na tym automacie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flipper

fliper;
1. automat do gry, w którym za pomocą dwóch wahadełek trzeba jak najdłużej utrzymać na planszy kulę odbijającą się od różnych punktowanych miejsc
2. pot. gra na tym automacie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) automat do gry z odbijająca się wewnątrz metalową kulką

(1.2) ruchoma część flippera (1.1), którą odbija się kulkę ręcznie

Wiktionary

Flipper (nazywany też pinballem lub bilardem elektrycznym) – automat do gry, w którym gracz za pomocą ruchomych łapek (z ang. flipper) odbija kulkę poruszającą się po nachylonej w jego kierunku planszy. Na samej planszy umieszczone są elementy, za których trafianie gracz zdobywa punkty. Gra kończy się, gdy kulka wpadnie określoną liczbę razy do otworu na dole planszy. Pierwszym flipperem był Triple Action, wyprodukowany w 1948 roku przez Steve'a Kordeka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wagary często uciekaliśmy na flippery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflʲipɛr, AS: flʹiper

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bilard

Wiktionary

flirciara

kobieta często flirtująca; podrywaczka, kokietka, flirciarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flirciarka

kobieta często flirtująca; podrywaczka, kokietka, flirciara

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flirciarski

dotyczący flirtu, a także charakterystyczny dla flirciarza lub flirciarki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

flirciarz

mężczyzna lubiący flirtować; bałamutnik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

flircik

zdrobnienie od: flirt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od flirt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie flirt, lecz tylko mały flircik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flirt m., flirciarz m., flirciarka ż., flirtowanie n.

czas. flirtować ndk.

Wiktionary

flirt

książkowo:
1. zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), konkury, amory, zalecanki, zaloty;
2. przygoda erotyczna; romans, miłostka;
3. gra towarzyska umożliwiająca rozmowę na tematy miłosne za pomocą przekazywanych kartek z pytaniami i odpowiedziami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

(1.2) rodzaj gry towarzyskiej wykorzystującej karty z listą numerowanych pytań i odpowiedzi

Wiktionary

Flirt – zachowanie społeczne polegające zazwyczaj na prowadzeniu zalotnych rozmów i czynieniu kokieteryjnych gestów.

Na flirt składają się specyficzne gesty, język, mowa ciała i pozy, niektóre z nich stanowią również część gry wstępnej. Pośród nich w zachodnich społeczeństwach znajdują się::

- kontakt wzrokowy

- okazjonalny dotyk

- sygnały takie jak dotykanie swych włosów

- skubanie płatków uszu

- przekazywanie i odbieranie liścików, wierszy, wybranych utworów muzycznych lub ich słów

- droczenie się (tj. przyjacielskie drażnienie drugiej osoby)

- mruczenie

- mruganie oczyma

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjemny musi być flirt z tymi, którzy się w nas niegdyś durzyli, a których teraz spotykamy na nowo.

(1.2) Zagramy we flirta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲirt, AS: flʹirt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flirciarz m., flirciarka ż., flirciara ż., flirtowanie n., poflirtowanie n.

:: zdrobn. flircik m.

czas. flirtować ndk., poflirtować dk.

przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) romansik, miłostka, amory

Wiktionary

flirtak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

flirtować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

(1.2) kokietować kogoś

Wiktionary

Patrz:
flirt
Przykłady

(1.1) Kąpał się i próbował flirtować z jakimiś przygodnymi i nietutejszymi dziewczętami.

(1.2) Flirtowała go, zresztą miała do niego feblik…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flirciara ż., flirciarka ż., flirciarz mos., flircik mrz., flirt mrz., flirtowanie n.

czas. poflirtować

przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kokietować, romansować, uprawiać flirt

Wiktionary

flis

człowiek trudniący się spławem drzewa; oryl, flisak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flisacki

związany z flisakiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) związany z flisactwem i flisakami, dotyczący flisactwa lub flisaków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilkuset żeglarzy z całej Polski i z zagranicy przypomniało wczoraj gdańszczanom o flisackich tradycjach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flisak m., flisactwo n.

Wiktionary

flisactwo

spław towarów rzeką przy wykorzystaniu tratw, szkut, galarów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) domena flisaka

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. flisak m.

przym. flisacki

Wiktionary

flisaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od flisak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flisak m.

Wiktionary

flisaczy

flisacki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flisak

człowiek trudniący się spławem drzewa; oryl, flis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fleisak, człowiek spławiający tratwami drewno i inne towary

Wiktionary

Flisak (oryl, flis) – przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów.

Z reguły byli to chłopi zamieszkujący nadrzeczne wsie, dla których spław był dodatkowym, sezonowym zajęciem. Z biegiem czasu wytworzyli oni swoje własne obyczaje i słownictwo. Kulturę flisacką upamiętnił m.in. Sebastian Fabian Klonowic w swoim poemacie Flis, to jest Spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi z 1595 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflʲisak, AS: flʹisak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flisaczek mos., flisactwo

przym. flisowski, flisowy, flisacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oryl, fryc, nowicjusz, niedoświadczony

Wiktionary

flisek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

flisiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

flisikowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

flisowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

flisz

gruby zespół osadów terygenicznych lub (rzadziej) wapiennych o charakterystycznym, naprzemiennym ułożeniu osadów gruboziarnistych i drobnoziarnistych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fliszowy

przymiotnik od: flisz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z fliszem, dotyczący fliszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flisz mrz.

Wiktionary

flit

środek owadobójczy, zwykle płynny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flitować

rozpylać środki owadobójcze, zwłaszcza flity

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fliz

fliza;
1. dawniej: płyta ozdobna do wykładania ścian i podłóg;
2. kamień do rozcierania farby drukarskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fliza

fliz;
1. dawniej: płyta ozdobna do wykładania ścian i podłóg;
2. kamień do rozcierania farby drukarskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. płyta z kamienia, terakoty, fajansu, szkła itp., często ozdobna, stosowana jako wykładzina ścian i podłóg;

(1.2) kraków. pot. kafelek, płytka naścienna

Wiktionary

Fliza, fliz (l.m. flizy) – płyty do wykładania ścian i podłóg, kamienne, ceramiczne (glazurowane i nieglazurowane), szklane, z tworzyw sztucznych i innych.

Stosowane od czasów starożytnych w różnych epokach rozwoju architektury. Gładkie lub często zdobione dekoracją rytą, odciskaną lub malowaną o różnych motywach, tworząc w zespołach – zależnie od kształtu płyt i sposobu ich ułożenia – rozmaite kompozycje, pokrywające znaczne lub całe powierzchnie posadzek i ścian. Flizy układane są w szachownicę lub we wzory.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fliziarz m., flizowanie n., flizówka ż.

:: zdrobn. flizka ż.

czas. flizować

przym. flizowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|niem|Fliese.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|kafelek.

źródła.

== fliza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kafelek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fliziarz m., flizowanie n., flizówka ż.

:: zdrobn. flizka ż.

czas. flizować

przym. flizowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fliziarz m., flizowanie n., flizówka ż.

:: zdrobn. flizka ż.

czas. flizować

przym. flizowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|niem|Fliese.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|kafelek.

źródła.

== fliza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kafelek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

flizelina

syntetyczny materiał watopodobny używany w krawiectwie do usztywniania odzieży; fizelina

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-08-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materiał, cienki krawiecki wkład odzieżowy stosowany w celu usztywnienia lub stabilizacji szytej tkaniny;

Wiktionary

Flizelina (z niem. Vlieseline), ew. fizelina – włóknina powstała z termicznego połączenia włókien syntetycznych (m.in. polipropylenowych, polieterosulfon), bądź ich sklejenia. Stosowana w krawiectwie do usztywniania i modelowania kształtu wyrobów odzieżowych, np. bluzek, marynarek i żakietów. Flizeliny odzieżowe są pokryte masami termoplastycznymi (zwanymi klejem) nanoszonymi w postaci punktowej lub proszkowej. Masy te mają niski poziom topliwości (ok. 100 stopni). Proces podklejania opiera się na wykorzystaniu różnicy topliwości masy termoplastycznej i włókien polipropylenowych i polieterosulfonowych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) sztywnik

Wiktionary

fliziarz

1. dawniej: osoba zajmująca się zawodowo układaniem fliz;
2. regionalnie: glazurnik

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kraków. glazurnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fliza ż.

Wiktionary

flizka

ceramiczna płytka do wykładania ścian lub posadzek w budynkach; kafelek; płytka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

flizkarz

osoba układająca płytki, flizki; płytkarz

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2008-08-13]

flizować

układać płytki podłogowe lub ścienne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|flizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. flizować ndk.

rzecz. fliza ż.

Wiktionary

flizowy

przymiotnik od: fliz, fliza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flm

skrót od: List do Filemona - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-28]

skrót

(1.1) = bibl. List świętego Pawła do Filemona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲilɛ̃ˈmɔ̃na, AS: lʹiz• do‿fʹilẽmõna

Wiktionary

float

[czytaj: flołt]
1. rodzaj wskaźnika giełdowego; free float;
2. rodzaj serwu w siatkówce

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Wikipedia

floatacja

[czytaj: flotacja] unoszeniu się na powierzchni bardzo słonej wody; floating

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

floatarium

[czytaj: flotarium] pomieszczenie do unoszenia się na powierzchni bardzo słonej wody

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

floating

[czytaj: floting] unoszeniu się na powierzchni bardzo słonej wody; floatacja

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

flobert

małokalibrowa broń palna, karabinek iglicowy; flower

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

floem

1. tkanka roślinna drzew i krzewów przewodząca wodę i inne substancje organiczne; łyko;
2. duża płaszczyzna lodu unosząca się na wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Łyko, in. floem (łac. phloem, z gr. φλοιός, phlóios) – żywa tkanka roślinna niejednorodna, wchodząca w skład zespołu tkanek przewodzących, pełniących funkcję przewodzącą w roślinach naczyniowych. Łyko przewodzi produkty fotosyntezy, czyli związki organiczne.

Wikipedia

flog

blog założony w celach marketingowych przez opłaconą osobę; fałszywy blog

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

floger

opłacony internauta prowadzący blog założony w celach marketingowych

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flogiston

hipotetyczna, nieważka "materia ognia" mająca rzekomo być składnikiem każdej substancji palnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flogopit

minerał z grupy łyszczyków; brązowa mika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

floken

pęknięcie w elemencie stalowym, przypominające kształtem płatek śniegu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

flokeny

pęknięcie w elemencie stalowym, przypominające kształtem płatek śniegu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flokować

poddawać tkaninę obróbce w celu pokrycia jej drobnym meszkiem; zamszować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flokowarka

maszyna do pokrywania powierzchni tkanin warstwą ciętych włókien; zamszowarka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

floks

roślina ozdobna z rodziny wielosiłowatych; płomyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Phlox|ref=tak., roślina o długich łodygach i silnie pachnących kwiatach;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flɔks, AS: floks

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płomyk

Wiktionary

flokulacja

kłaczkowanie; proces łączenia się rozproszonych cząstek stałych w większe zespoły, odbywający się w ośrodku ciekłym, wykorzystywany często w przemyśle (np. w procesie oczyszczania ścieków)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Flokulacja - końcowy etap niektórych rodzajów koagulacji tj. wypadania osadu z koloidów. Polega na tworzeniu się wiązań chemicznych między micelami, na skutek czego łączą się one w duże agregaty, które w widoczny sposób wyodrębniają się z roztworu koloidalnego tworząc osad lub mętną zawiesinę.

Wikipedia

flokulacyjny

przymiotnik od: flokulacja

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: flokulator) [tevex, 2012-03-18]

flokulant

substancja przyspieszająca kłaczkowanie roztworu koloidowego; flokulator

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

flokulator

1. substancja przyspieszająca kłaczkowanie roztworu koloidowego; flokulant;
2. urządzenie do przeprowadzania procesu flokulacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flokuła

jasny twór obserwowany w chromosferze Słońca

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

flokuły

duże skupiska cząstek powstałe w procesie flokulacji (kłaczkowania)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flooding

[czytaj: flading] w informatyce: masowe wysyłanie wiadomości lub pustych pakietów w bardzo krótkich odstępach czasu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

Wikipedia

floorball

[czytaj: florbol] gra zespołowa o zasadach podobnych do zasad hokeja na lodzie, gdzie krążek został zastąpiony piłeczką, a gracze poruszają się bez łyżew; unihokej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: unihokej) [tevex, 2017-06-07]

Wikipedia

floorbox

[czytaj: florboks] gniazda elektryczne i multimedialne umieszczone w jednym miejscu w podłodze

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

flop

1. styl skoku wzwyż (tyłem do poprzeczki), wymyślony przez R. D. Fosbury'ego;
2. rodzaj fryzury męskiej;
3. w informatyce: jednostka mocy obliczeniowej komputerów, określająca liczbę operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę; flops;
4. środowiskowo: wyłożenie trzech pierwszy kart na stół w Texas Hold'em;
5. środowiskowo: stacja dyskietek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flops

jednostka mocy obliczeniowej komputerów, określająca liczbę operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę; flop

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

flor

1. cienka tkanina jedwabna, bawełniana lub wełniana;
2. odzież z tejże tkaniny;
3. czarny materiał symbolizujący żałobę; kir

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

flor.

skrót od:
a) floren;
b) florencki;
c) florentyński

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-10]

skrót

(1.1) = floren

(1.2) = florencki, florentyński

Wiktionary

Floruit (w skrócie fl. lub flor.) – forma osobowa (3 os. l. poj. perfectum) łacińskiego czasownika floreo, florere, florui, oznaczająca „kwitł”, „kwitła”, „kwitło” i używana dla wskazania okresu, w którym ktoś (lub coś, np. jakaś szkoła, gatunek albo ruch społeczny czy polityczny) był aktywny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. florystyka ż., florystka ż.

przysł. florystycznie

Wiktionary

flora

ogół roślin występujących w określonym miejscu, środowisku lub epoce geologicznej; roślinność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 8;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Flora porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisz, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔra, AS: flora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flora ż., Floralia nmos., Florian m., Florianek m., Florek m., Floreczek m., Floruś m., Florunio m., Florcio m., Floriana ż., Florianka ż., Florianostwo mos. blp., Florianowa ż., Florianówna ż., Florczak m./ż., Florczakowa ż., Florczakówna ż., Florianowski m., Florianowska ż., flores m., floresik m., floresowatość ż., florystyka ż., florysta m., florystka ż.

:: zdrobn. Florka ż., Florcia ż., Floreczka ż., Florusia ż., Florunia ż.

:: fm. Florus m.

czas. floresować ndk.

przym. Florzyn, Florowy, Florusowy, Florianowy, Floriankowy, Florkowy, Florusiowy, Floruniowy, Florciowy, Florusowy, florystyczny, floresowy, floresowaty, floriański

przysł. floriańsko, florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Chloris

(1.2) zdrobn. Florka, Florcia, Floreczka, Florusia, Florunia

Wiktionary

floralia

Wikipedia

florczacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florczaki nmos., florczaczanin m., florczaczanka ż.

Wiktionary

florczaczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florczaki nmos.

:: fż. florczaczanka ż.

przym. florczacki

Wiktionary

florczaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florczaki nmos.

:: fm. florczaczanin m.

przym. florczacki

Wiktionary

florczak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

florczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

floréal

[czytaj: floreAL] ósmy miesiąc w kalendarzu Rewolucji Francuskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Wikipedia

florecista

szermierz walczący na florety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

florecistka

Wikipedia

Patrz:
florecista

florek

zdrobnienie od: Florian (imię męskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Florencjusz

(1.2) imię|polski|m., zdrobn. od Florentyn

(1.3) imię|polski|m., zdrobn. od Florian

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Florek nie miał wielkiego szczęścia w kartach, ale był mistrzem blefu.

(1.2) Anegdota opowiedziana przez Florka wywołała wybuch wesołości.

(1.3) Panu Florkowi nie do śmiechu były żarty Włodka.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. Florencjusz m.

(1.2)

rzecz. Florentyn m.

(1.3)

rzecz. Florian m.

Wiktionary

floren

1. niedawna jednostka monetarna Holandii (1 floren = 100 centów), zastąpiona w 2002 r. przez euro; gulden;
2. złota moneta florencka bita od XIII w., w późniejszych czasach rozpowszechniona w wielu krajach europejskich, m.in. w Anglii i na Węgrzech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. trzynastowieczna złota moneta florencka;

(1.2) numizm. brytyjska srebrna moneta kolonialna

(1.3) monet. dawna jednostka monetarna w Holandii

Wiktionary

Floren – złota moneta o masie ok. 3,5 grama, bita przez Florencję od 1252 roku. Jej stabilna wartość pozwoliła stać się główną złotą monetą w Europie. Od XIV w. była często naśladowana, przez m.in. Włochy, Czechy, Węgry, Francję oraz Niderlandy. Jej weneckim odpowiednikiem był początkowo cekin, potem dukat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyglądem, legendą i wagą legnickie monety nie odbiegały od wzoru florena przyjętego na zachodzie Europy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż.

przym. florencki, florenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) floren aragoński / legnicki / polski

Wiktionary

florence

Miejscowości w USA:

- Florence – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Lauderdale

- Florence – miejscowość w stanie Arizona, w hrabstwie Pinal

- Florence – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Fremont

- Florence – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Pike

- Florence – jednostka osadnicza w stanie Indiana, w hrabstwie Switzerland

- Florence – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion

- Florence – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Boone

- Florence – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lyon

- Florence – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Rankin

- Florence – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Ravalli

- Florence – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Burlington

- Florence – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oneida

- Florence – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Lane

- Florence – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Florence

- Florence – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Codington

- Florence – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Williamson

- Florence – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Florence

- Florence – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Florence

Wikipedia

florencja

miasto we Włoszech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

(1.4) geogr. hist. Kleparz

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym roku odwiedzę Florencję i kilka innych miast Toskanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nts̑ʲja, AS: florẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. florentczyk mos., florentyńczyk mos., Florentyńczyk mos., florentynka ż., floren m., Florencjusz m., Florentyna ż., Florentynka ż., flora ż., floret m., florecista m., florecistka ż., flores m., Florenty mos.

przym. florencki, florentyński, Florencjuszowy, florystyczny, florenowy

Wiktionary

florencjusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florencjusz, Florenty – imię męskie pochodzenia łacińskiego, występujące w Polsce już w XII wieku (1175 r.). Powstało ono od łac. przydomka Florentius, utworzonego poprzez dodanie przyrostka -ius od innego przydomka, Florens (łac. florens, -ntis — "kwitnący"). Istnieją liczni święci patroni tego imienia (nawet dwudziestu), m.in. św. Florencjusz z Populonii, biskup (IV wiek).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Florencjusz i interesuję się monastycyzmem starożytnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., Florenty m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

przym. Florencjuszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Florenty; zdrobn. Florek

Wiktionary

florencjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Florencjusza lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Florencjusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agata nazbierała poziomek w Florencjuszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencjusz mos., Florek mos., Florencja ż.

Wiktionary

florencki

przymiotnik od: Florencja; florentyński

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Florencją, dotyczący Florencji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jednym z florenckich kościołów zobaczyć można tablicę nagrobną ukochanej Słowackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nts̑ʲci, AS: florẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., florentczyk mos., florentynka ż., floren m., Florentynka ż., Florentyńczyk mos., florentyńczyk mos.

przym. florentyński

przysł. po florencku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) florentyński

Wiktionary

florentczyk

mieszkaniec Florencji; florentyńczyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk, AS: florẽnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., florentyńczyk mos., Florentczyk mos., Florentyńczyk mos., Florentynka ż.

:: fż. florentynka ż.

przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) florentyńczyk

Wiktionary

florenty

imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Wróblewski)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [maf, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Florencjusz, Florenty – imię męskie pochodzenia łacińskiego, występujące w Polsce już w XII wieku (1175 r.). Powstało ono od łac. przydomka Florentius, utworzonego poprzez dodanie przyrostka -ius od innego przydomka, Florens (łac. florens, -ntis — "kwitnący"). Istnieją liczni święci patroni tego imienia (nawet dwudziestu), m.in. św. Florencjusz z Populonii, biskup (IV wiek).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Florenty i interesuję się monastycyzmem italskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., Florencjusz m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Florencjusz; zdrobn. Florek

Wiktionary

florentyn

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florentyn — imię męskie pochodzenia łacińskiego, genetycznie wtórne cognomen Florentinus, utworzone od pierwotnego Florentius Istnieją liczni święci patroni tego imienia, m.in. św. Florentyn (+357), męczennik burgundzki wspominany 27 września.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Florencjusz i interesuję się monastycyzmem średniowiecznym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Florek

Wiktionary

florentyna

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Żelazków

Wiktionary

Florentyna – żeński odpowiednik imienia Florentyn. Patronką tego imienia jest św. Florentyna z Kartageny, siostra św. Izydora i św. Leandra z Sewilli.

Florentyna imieniny obchodzi: 20 czerwca.

Zobacz też:

- Florentyna (województwo wielkopolskie)

- Florentynów - 3 miejscowości w Polsce

- (321) Florentina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miała na imię Florentyna i świetnie jeździła na snowboardzie.

(1.2) Zamieszkaliśmy we Florentynie we wrześniu 2017.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florentyn m., Florenty m., Florencjusz m., Florencja ż., Florian mos.

Wiktionary

florentyńczyk

mieszkaniec Florencji; florentczyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Republiki Florenckiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Udziały Florentyńczyków w handlu z Lewantem zasługiwały na podziw.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., florentyńczyk m., florentynka ż.

:: fż. Florentynka ż.

przym. florencki

Wiktionary

florentynka

mieszkanka Florencji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) obywatelka Republiki Florenckiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała na imię Florentynka i ślicznie haftowała.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florencja ż., florentyńczyk m., florentynka ż.

:: fm. Florentyńczyk m.

przym. florencki

Wiktionary

florentyński

przymiotnik od: Florencja; florencki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Florencji, związany z Florencją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jednym z florentyńskich kościołów zobaczyć można tablicę nagrobną ukochanej Słowackiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. florentynka ż., Florencja ż.

przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) florencki

Wiktionary

flores

zawiła linia naśladująca gałązkę z liśćmi i kwiatami

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2010-08-10]

- Lola Flores

- Argentyna

- Barrio Flores

- Kanada

- Flores – wyspa należąca do Kolumbii Brytyjskiej

- Kostaryka

- Flores Canton

- Brazylia

- Flores

- Gwatemala

- Flores

- Flores Costa Cuca

Wikipedia

floreski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Floresem, dotyczący Floresu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flores mrz.

Wiktionary

floresowaty

w kształcie floresów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

floresy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zawiły deseń z zakrzywionych linii

Wiktionary

floret

1. sportowa broń szermiercza o wąskiej klindze;
2. konkurencja szermiercza;
3. gatunek jedwabnej tkaniny otrzymywany po sprzędzeniu odpadków jedwabiu; szap

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

floretowy

przymiotnik od: floret

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z floretem lub z szermierką tą bronią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. floret mrz., florecista mos., florecistka ż.

Wiktionary

florian

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący kwiat”. W Polsce używane bywało w formie Tworzyjan. Od Floriana wywodzi się także czeski neologizm Květoslav.

Żeński odpowiednik: Florianna, Floriana.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasz stary zakrystian ma na imię Florian.

(1.1) Florian Kowalewski był budowniczym, który pracował przy montażu mostów, m.in.: w Wilnie przez Wilię, Grodnie przez Niemen, Warszawie przez Wisłę.

(1.1) W Kościele katolickim na 4 maja przypada wspomnienie św. Floriana z Lauriacum, patrona strażaków i hutników oraz chroniącego od pożarów.

(1.1) Florianowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 4 maja, a także 5 listopada i 17 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrʲjãn, AS: florʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florianowa ż., Florianówna ż., Florianostwo lm m., Florkowa ż., Florkówna ż., flores mrz., floresik mrz., floresowość ż., floresowatość ż., floresowanie n., florystyka ż., florysta mos., florystka ż., florystyczność ż.

:: zdrobn. Florianek mos., Florek mos., Floreczek mos., Floruś mos., Florunio mos., Florcio mos.

:: fż. Floriana ż.

czas. floresować ndk.

przym. Florianowy, Floriankowy, Florkowy, Florusiowy, Floruniowy, Florciowy, florystyczny, floresowy, floresowaty, floriański

przysł. floriańsko, florystycznie

zob. Flora, Florus, Floryn, Florenty, Florentyn, Florentyna, Florencjusz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Florianek, Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary

floriana

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

florianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Florian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauczymy Florianka puszczać latawce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florek mos., Florian mos., Flora ż.

przym. Floriankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary

florianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Floriany lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-26]

florianka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-22]

Florianka – osada w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Józefów, na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Jest najbardziej wysuniętą na północny zachód miejscowością gminy i nie ma bezpośredniego połączenia z innymi miejscowościami w gminie. Ze względu na przepisy parku, nie można się tu dostać samochodem.

Wikipedia

floriankowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Florianka; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Florianek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zostawiłam Floriankowe buciki na werandzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florian mos., Florianek mos., Flora ż.

Wiktionary

florianostwo

Florian z małżonką; Florianowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

florianowie

Florian z małżonką; Florianostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

florianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Floriana lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Floriana; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Florian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Florianowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze oraz stare orzechy.

(1.1) Obok Florianowej chaty stoi przydrożna figura św. Floriana.

(1.1) Florianowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florian m., florystka ż.

przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Floriana (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary

floriański

związany ze świętym Florianem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze św. Florianem, dotyczący św. Floriana

(1.2) hist. mający związek z miastem Sankt Florian w Austrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barokowe zwieńczenie Bramy Floriańskiej zostało wykonane w 1660 roku.

(1.2) Faksymile „Psałterza floriańskiego” podarowano papieżowi.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Florian mos., Florianek mos.

:: przym. Florianowy

Wiktionary

florigen

hormon roślinny regulujący powstawanie kwiatu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

florilegium

antologia utworów różnych autorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Florilegium – w średniowiecznej łacinie określenie na zbiór cytatów pochodzących z dzieł najwybitniejszych autorytetów, najczęściej z dziedziny teologii lub filozofii. Słowo pochodzi z połączenia łacińskich słów flos oznaczającego „kwiat” i legere w znaczeniu „zbierać”, „zbiór”. Dosłownie więc był to „zbiór kwiatów” i termin ten był analogiczny do greckiego określenia antologia. Florilegia (liczba mnoga) najczęściej zawierały zbiory cytatów z dzieł Ojców Kościoła, innych pisarzy wczesnochrześcijańskich, rzadziej filozofów pogańskich lub autorów klasycznych (głównie Arystotelesa). Jednym z najsławniejszych florilegium był XIV-wieczny Manipulus florum autorstwa Tomasza Irlandczyka, który umieścił w nim cytaty zebrane w bibliotece Sorbony.

Wikipedia

florkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

florkowie

Florek z małżonką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2006-10-31]

florkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

florkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Florka lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

floroglucyna

trihydroksylowy fenol; 1,3,5-trihydroksybenzen

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-13]

florow

nazwisko rosyjskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

floruit

z łaciny: kwitł, był w rozkwicie; okres największego rozwoju, rozkwit

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2014-05-30]

przyimek

(1.1) książk. określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;

Wiktionary

Floruit (w skrócie fl. lub flor.) – forma osobowa (3 os. l. poj. perfectum) łacińskiego czasownika floreo, florere, florui, oznaczająca „kwitł”, „kwitła”, „kwitło” i używana dla wskazania okresu, w którym ktoś (lub coś, np. jakaś szkoła, gatunek albo ruch społeczny czy polityczny) był aktywny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hans Klawincker, floruit 1586-1635 w Norymberdze, w Niemczech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrujit, AS: florui ̯it

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. flora ż., florysta m., florystka ż., florystyka ż.

przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. fl., flor.; działał / działała, czynny / czynna

Wiktionary

floryda

1. półwysep w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

(1.2) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Floryda (ang. State of Florida)(wymowa: /ˈflɒrɪdə/) – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Floryda została odkryta w 1513 (= tysiąc pięćset trzynastym) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨda, AS: floryda

Wiktionary

Powiązane:

przym. florydzki

Wiktionary

florydacyzm

wyrażenie użyte dla ubarwienia wypowiedzi

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

florydzki

związany z Florydą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Florydą, dotyczący Florydy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ubiegłym tygodniu obiecał florydzkim farmerom 25 mln dolarów z rządowych funduszy na walkę z insektami zjadającymi ich uprawy pomarańczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨts̑ʲci, AS: florycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Floryda ż.

Wiktionary

florydzyna

glikozyd występujący w korzeniach jabłoni, grusz, śliw i wiśni, tworzący kryształy bezbarwne i bezwonne; fizjologicznie oddziaływa podobnie jak chinina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-15]

floryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Floryn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, genetycznie cognomen od imienia Florus, Florinus, 'pochodzący od Florusa, syn Florusa, mały Florus'. Wywodzi się od słowa oznaczającego "kwitnący". Patronem imienia jest św. Floryn z VI lub VII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żeńskim odpowiednikiem imienia Floryn jest Floryna.

(1.1) W opactwie św. Floryna pokazano nam bibliotekę i zabytkowy kapitularz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Floryna ż.

Wiktionary

florynczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Florynki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florynka ż.

:: fż. florynczanka ż.

przym. florynecki

Wiktionary

florynczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Florynki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florynka ż.

:: fm. florynczanin m.

przym. florynecki

Wiktionary

florynecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Florynki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florynka ż., florynczanin m., florynczanka ż.

Wiktionary

florysta

przestarzałe: botanik

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨsta, AS: florysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fż. florystka ż.

przym. Florianowy, florystyczny

przyim. floruit

przysł. florystycznie

Wiktionary

florystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bukieciarka

(1.2) przest. specjalistka w zakresie florystyki

Wiktionary

Patrz:
florysta
Przykłady

(1.1) Pani Kinga jest florystką i pracuje w kwiaciarni przy cmentarzu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fm. florysta mos.

przym. Florianowy, florystyczny

przyim. floruit

przysł. florystycznie

skr. flor.

Wiktionary

florystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) zgodnie z zasadami florystyki, jak florysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

przym. Florianowy, florystyczny

przyim. floruit

skr. flor.

Wiktionary

florystyczny

dotyczący florystyki - działu geografii roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z florystyką, dotyczący florystyki lub flory

(1.2) związany z florą, dotyczący flory

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Florian mos., Florencja ż., Flora ż., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) roślinny

Wiktionary

florystyka

dział geografii roślin zajmujący się inwentaryzacją gatunków roślin w określonych regionach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dział geografii roślin i geobotaniki systematyzujący florę danego obszaru

(1.2) ogrod. sztuka układania kwiatów

Wiktionary

Florystyka, autochorologia, florystyczna geografia roślin, geobotanika florystyczna – dział botaniki, a ściślej geografii roślin i geobotaniki, zajmujący się inwentaryzacją flory w celu ustalania spisu gatunków roślin z podaniem ich stanowisk (rozmieszczenia) na określonym obszarze. W szerszym ujęciu zajmuje się badaniem zasięgów roślin, grupowaniem roślin według kryterium zasięgowego oraz powinowactwem florystycznym różnych obszarów, ich zróżnicowaniem florystycznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badaniem zróżnicowania florystycznego zajmuje się florystyka.

(1.2) Za florystykę w bazylice odpowiada siostra Honorata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż.

przym. Florianowy, florystyczny

przyim. floruit

przysł. florystycznie

skr. flor.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochorologia, florystyczna geografia roślin, geobotanika florystyczna

(1.2) bukieciarstwo

Wiktionary

flosa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warmia. płetwa

Wiktionary

flot

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jeźdz. kokarda z rozetką, którą dekoruje się zwycięskiego wierzchowca;

Wiktionary

Wikipedia

flota

1. ogół okrętów wojennych i statków handlowych jakiegoś państwa;
2. potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone, mamona;
3. środowiskowo: pojazdy używany w działalności przedsiębiorstwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór jednostek pływających;

(1.2) zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów

(1.3) slang. pieniądze, w szczególności drobne nominały

Wiktionary

Flota – zespół statków podporządkowanych jednemu z przewoźników żeglugi lub państwa, którego mają banderę.

Najczęściej wyróżniane floty statków:

- flota handlowa

- flota wojenna

- flota pasażerska

- flota rybacka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza flota handlowa ostatnio bardzo się unowocześniła.

(1.2) Polski przewoźnik powiększył swoją flotę o 20 nowych samolotów.

(1.3) Adam chciał szybko flotę na nowe buty, więc mu pożyczyłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔta, AS: flota

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) marynarka

Wiktionary

flotacja

metoda frakcjonowania drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych; wykorzystuje różne stopnie zwilżalności ziaren ciała stałego cieczą - te o dobrej opadają na dno, te o złej są unoszone ku powierzchni cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

flotacyjny

dotyczący flotacji - metody frakcjonowania drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flotokoncentrat

produkt uzyskany w procesie flotacji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

flotowalność

podatność materiałów na polepszanie ich składu w procesie flotacji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

flotownia

dział huty lub kopalni, gdzie przeprowadza się flotację, czyli frakcjonowanie drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flotownik

aparat służący do przeprowadzania flotacji; maszyna flotacyjna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flotowy

przymiotnik od: flota

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

flotrowers

instrument muzyczny, flet poprzeczny; fletrowers

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

flotylla

1. większa grupa statków tego samego typu, np. rybackich;
2. zespół operacyjny marynarki wojennej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. mar. jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.

(1.2) mar. grupa statków tego samego typu

Wiktionary

Flotylla okrętów – rodzaj jednostki wojskowej (związek taktyczny wyższego szczebla), występujący w polskiej Marynarce Wojennej oraz marynarkach wojennych innych państw. Jest odpowiednikiem dywizji w Wojskach Lądowych oraz Siłach Powietrznych.

Wikipedia

flou

[czytaj: flu] miękkość, brak wyrazistości; cecha charakterystyczna krawiectwa francuskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flow

[czytaj: floł] środowiskowo: płynne wykonywanie utworów hip-hopowych

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

flower

małokalibrowa ćwiczebna broń palna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) sport. zob. karabinek sportowy.

Wiktionary

- Flower – album Jody Watley

- Flower – singel Kylie Minogue

- Flower – singel zespołu Soundgarden

- Flower – singel Gackta

- Flower – komputerowa gra zręcznościowa

- Flower – japoński girls band

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɔvɛr, AS: flover

Wiktionary

Powiązane:

przym. flowerowy

Wiktionary

flower-power

[czytaj: FLAłer PAłer] środowiskowo: masowy, pacyfistyczny ruch młodzieży w latach 60. XX wieku; flower power, dzieci kwiaty, dzieci-kwiaty, ruch hippisowski

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-27]

flowerowy

przymiotnik od: flower

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

flowerstick

[czytaj: flałerstik] kijek z luźnymi taśmami na końcach do wykonywania trików; flower stick

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

floyd

[czytaj: flojd]
1. anglosaskie imię męskie;
2. nazwisko obce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Allport) [tevex, 2012-04-08]

Miejscowości w USA:

- Floyd – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Floyd

- Floyd – wieś w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Roosevelt

- Floyd – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oneida

- Floyd – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Floyd

Wikipedia

flp

skrót od: List do Filipian - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-27]

skrót

(1.1) = bibl. List do Filipian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲiˈlʲipʲjãn, AS: lʹiz• do‿fʹilʹipʹi ̯ãn

Wiktionary

fluat

środek wzmacniający i konserwujący miękkie i porowate materiały budowlane

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluatować

nasycać materiały budowlane środkami konserwującymi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluder

nazwisko, np. Jacek Fluder (ur.1958), alpinista polski

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

flug

urządzenie teatralne umożliwiające unoszenie i lot aktorów, używane głównie w okresie baroku i romantyzmu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

flügelhorn

blaszany instrument dęty, odmiana sakshornu o wysokim dźwięku; skrzydłówka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. skrzydłówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był nie tylko mistrzem gry na flugelhornie, grał również biegle na fortepianie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈɡɛlxɔrn, AS: flugelχorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrzydłówka

Wiktionary

fluid

1. coś nieuchwytnego, co emanuje z człowieka lub przedmiotu i udziela się innym ludziom;
2. prąd psychiczny promieniujący z ludzkiego ciała;
3. puder w kremie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. prąd psychiczny, który wydostaje się z ciał ludzkich

(1.2) nastrój osoby, środowiska

(1.3) kosmet. płynna postać podkładu

Wiktionary

- fluid (z łac. fluidus „płynny” od fluere „płynąć, upływać”) – według spirytystów: energia lub prąd psychiczny wydzielający się z ludzkiego ciała; aura

- fluid – ciągła nieważka substancja, za jaką w XVII i XVIII wieku uważano ciepło, światło, elektryczność, magnetyzm, także eter i flogiston

- fluid – podkład w kremie

- Fluid – czasopismo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflujit, AS: flui ̯it

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) aura

Wiktionary

fluidalny

oparty na procesie tworzenia zawiesiny, roztworu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

fluidex

roztwór wielkocząsteczkowego polimeru glukozy, stosowany jako płyn krwiozastępczy w przypadkach skrwawień, wstrząsu pourazowego i w oparzeniach; dekstran

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-12-23]

fluidowy

1. mający konsystencję fluidu (pudru w kremie do ujednolicania barwy twarzy) lub w jakiś inny sposób związany z fluidem;
2. wydzielający fluidy (prądy psychiczne emanujące głównie z ludzi) lub w jakiś inny sposób związany z fluidami

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: fluidyzacja) [koalar, 2007-11-07]

fluidy

1. coś nieuchwytnego, co emanuje z człowieka lub przedmiotu i udziela się innym ludziom;
2. prąd psychiczny promieniujący z ludzkiego ciała;
3. puder w kremie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluidyczny

nieuchwytny, emanujący z człowieka lub przedmiotu i udzielający się innym ludziom; magnetyczny, mesmeryczny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: mesmeryczny) [tevex, 2016-06-23]

fluidyzacja

1. proces tworzenia się zawiesiny drobnych cząstek ciał stałych w płynie przepływającym z dołu do góry;
2. sposób tworzenia powłok przez umieszczenie nagrzanego przedmiotu w komorze z zawiesiną proszku materiału powłokowego w strumieniu gazu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluidyzacja – proces powstawania dynamicznej zawiesiny – tzw. złoża fluidalnego – drobnych cząsteczek ciała stałego w strumieniu gazu lub cieczy poruszających się z dołu do góry.

Zawiesinę tę tworzy się w urządzeniach zwanych fluidyzatorami. Zawiesina fluidalna powstaje, gdy prędkość porywania cząstek ciała stałego przez gaz jest równa prędkości ich opadania pod wpływem grawitacji.

Wikipedia

fluidyzacyjny

przymiotnik od: fluidyzacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluidyzator

aparat do przeprowadzania procesu fluidyzacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluidyzator to aparat do prowadzenia fluidyzacji. Schemat konstrukcji fluidyzatora przedstawiono na rysunku. Składa się z naczynia z podwójnym dnem: stałym i porowatym, przez które jest tłoczony gaz (z butli, z sieci lub dmuchawy). Naczynie napełnia się drobnymi cząstkami (proszkiem) ciała stałego poddawanego obróbce lub będącego materiałem w procesie technologicznym. Przepływ gazu regulowany jest za pomocą zaworu redukcyjnego. Przy ciśnieniu gazu przewyższającym parcie warstwy proszku następuje "upłynnienie" proszku - powstaje tzw. złoże fluidalne.

Wikipedia

flukonazol

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) farm. lek przeciwgrzybiczy;

Wiktionary

Wikipedia

flukowski

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2019-10-03]

fluks

1. dawniej: fluksja (obrzęk dziąseł na tle zapalnym);
2. dawna gra w karty

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

fluksja

obrzęk dziąseł na tle zapalnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluksometr

przyrząd do pomiaru zmian strumienia indukcji magnetycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fluktuacja

1. zmienność w nasileniu procesów, zjawisk, odchylenia od stanu równowagi, od normy; płynność, niestałość, wahania
2. przypadkowe odchylenie wartości dowolnych wielkości fizycznych (np. temperatury, gęstości, prądu elektrycznego) od ich wartości średnich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

Wiktionary

Fluktuacja, wahania przypadkowe – przypadkowe, niedające się przewidzieć, odchylenia od wartości średniej zmiennej losowej (np. wielkości fizycznej) podlegającej stochastycznym zmianom w czasie i nie wykazujące żadnej tendencji.

Fluktuacje obecne są we wszelkich procesach stochastycznych, w fizyce zarówno w układach klasycznych, jak i kwantowych, także w ekonometrii, biologii itp.. Związane są nieodłącznie z błędami statystycznymi oraz prognostycznymi. Występują jako składowa szeregu czasowego (trend + sezonowość + wahania przypadkowe).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluktuˈwats̑ʲja, AS: fluktuu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. fluktuacyjny

czas. fluktuować

Wiktionary

fluktuacyjny

przymiotnik od: fluktuacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluktuant

człowiek często zmieniający pracę

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

fluktuować

w odniesieniu do zjawisk lub procesów: zmieniać swoje cechy w czasie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluoksetyna

lek stosowany głównie w leczeniu depresji, z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2012-07-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;

Wiktionary

Fluoksetyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwdepresyjny, głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych oraz obsesyjno-kompulsyjnych. Ponadto znalazła zastosowanie w leczeniu bulimii, przedmiesiączkowych zaburzeń dysforycznych, zespołu lęku napadowego i depresji w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (w połączeniu z olanzapiną). Należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluwɔksɛˈtɨ̃na, AS: fluu̯oksetỹna

Wiktionary

fluor

pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

Wiktionary

Fluor (F, łac. fluorum od fluorytu, CaF_2) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. Fluor w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki F_2. Jest żółtozielonym silnie trującym gazem o ostrym zapachu podobnym do chloru.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma fluor?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfluwɔr, AS: fluu̯or

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryt m., fluoryzowanie n., fluorescencja ż.

czas. fluoryzować ndk.

przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy, fluorkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. F

Wiktionary

fluorek

sól kwasu fluorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluorki – związki chemiczne, sole kwasu fluorowodorowego, w których występują jony F−
. Część z nich może być trująca w dużych stężeniach.

W wodzie rozpuszczalne są fluorki litowców, amonu, chromu(III), srebra, bizmutu, cyny(II) oraz cyny(IV). Do trudno rozpuszczalnych zalicza się fluorki berylowców, cynku, glinu, manganu(III), niklu, kobaltu, żelaza(II) i (III), ołowiu, miedzi oraz kadmu. Fluorki rtęci(I) i (II) w wodzie ulegają rozkładowi.

Wikipedia

fluoren

związek organiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fluoresceina

chemiczny związek organiczny, barwnik syntetyczny; fluorosceina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluoresceina – organiczny związek chemiczny, pochodna ksantenu będąca barwnikiem ksantenowym. W roztworach zasadowych fluoresceina wykazuje zielonożółtą fluorescencję, widoczną nawet przy rozcieńczeniu jak jeden do kilkudziesięciu milionów.

Sól disodowa fluoresceiny zwana jest uraniną lub żółcienią kwasową 73.

Wikipedia

fluorescencja

emitowanie własnego światła na skutek pochłonięcia światła pochodzącego od innego źródła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

Wiktionary

Fluorescencja – emitowanie światła przez substancję, która została wzbudzona przez pochłonięcie światła lub innego promieniowania elektromagnetycznego. Jest rodzajem luminescencji, zjawisko uznaje się za fluorescencję, gdy po zaniku czynnika pobudzającego następuje szybki zanik emisji w czasie około 10−8 s. Gdy czas zaniku jest znacznie dłuższy, to zjawisko jest uznawane za fosforescencję.

Wikipedia

Powiązane:

przym. fluorescencyjny

rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

Wiktionary

fluorescencyjny

przymiotnik od: fluorescencja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorescencja ż.

Wiktionary

fluorium

łacińska nazwa fluoru (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

fluorki

sól kwasu fluorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluorki – związki chemiczne, sole kwasu fluorowodorowego, w których występują jony F−
. Część z nich może być trująca w dużych stężeniach.

W wodzie rozpuszczalne są fluorki litowców, amonu, chromu(III), srebra, bizmutu, cyny(II) oraz cyny(IV). Do trudno rozpuszczalnych zalicza się fluorki berylowców, cynku, glinu, manganu(III), niklu, kobaltu, żelaza(II) i (III), ołowiu, miedzi oraz kadmu. Fluorki rtęci(I) i (II) w wodzie ulegają rozkładowi.

Wikipedia

fluorkować

fluoryzować;
1. nasycać szkliwo zębów związkami fluoru;
2. dodawać do soli, wody wodociągowej itp. związki fluoru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

fluorkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z fluorkami, dotyczący fluorków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluorek mrz., fluor mrz.

przym. fluorytowy

Wiktionary

fluoroangiografia

metoda badania oka

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

fluoroforta

Fluoroforta – technika graficzna trawiona (ryt wklęsły), jak również odbitka wykonana tą techniką.

W technice fluoroforty jako matrycę stosuje się szklaną płytę. Powleka się ją werniksem, który jest odporny na kwas i rylcem wykonuje rysunek. W ten sposób zostają odsłonięte fragmenty szkła, które następnie poddaje się trawieniu kwasem fluorowodorowym. Z powodu kruchości szkła, odbitki nie można wykonać przy użyciu prasy. Wilgotny papier ułożony na matrycy, pokrytej uprzednio farbą, należy ubijać gęstą szczotką. Fluoroforta podobna jest do akwaforty, gdzie jako matrycę stosuje się płytę metalową, a rysunek trawiony jest za pomocą kwasu azotowego.

Wikipedia

fluoroglucyna

fenol trójwodorotlenowy występujący w roślinach, stosowany jako wskaźnik do wykrywania obecności ligniny

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

fluorografia

badanie rentgenowskie polegające na fotografowaniu obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlania; rentgenofluorografia, fluororadiografia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluororadiografia

badanie rentgenowskie polegające na fotografowaniu obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlania; rentgenofluorografia, fluorografia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-11]

fluorosceina

chemiczny związek organiczny, barwnik syntetyczny; fluoresceina

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

fluoroskopia

technika uzyskiwania obrazów (m.in. rentgenowskich) dzięki użyciu materiałów fluoryzujących

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluorować

1. wprowadzać fluor do cząsteczek jakiejś substancji;
2. nasycać szkliwo zębów związkami fluoru; fluorkować, fluoryzować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czyszczenie zębów preparatem zawierającym związki fluoru w celu zapobiegania próchnicy

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. fluorować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fluoryzowanie

Wiktionary

fluorowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VII grupę główną układu okresowego: fluor, chlor, brom, jod, astat; halogeny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

Fluorowce, chlorowce, halogeny – pierwiastki chemiczne 17 (dawniej VIIA lub VII głównej) grupy układu okresowego. Są to fluor, chlor, brom, jod, astat oraz (zsyntetyzowany w drugiej połowie 2009) tenes. Nazwa „halogeny” pochodzi od greckich słów ἁλός „sól” i γένος „tworzyć”.

Wikipedia

fluorowcować

wprowadzać atomy fluorowca (fluoru, chloru, bromu, jodu lub astatu) do cząsteczek związku organicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

fluorowiec

każdy pierwiastek z XVII grupy układu okresowego; halogen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz lub ciecz, substancja silnie trująca;
2. zwyczajowa nazwa kwasu fluorowodorowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fluorowodór, HF – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z fluoru i wodoru. Jest to bezbarwna ciecz lub gaz o ostrym zapachu. Jego temperatura wrzenia jest niewiele niższa od temperatury pokojowej, co wyróżnia go spośród innych fluorowcowodorów (np. temp. wrz. HCl wynosi –85 °C). Spowodowane jest to występowaniem pomiędzy cząsteczkami tego związku silnych wiązań wodorowych.

Wikipedia

fluorowodorowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z fluorowodorem, dotyczący fluorowodoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluorowodór mrz.

Wiktionary

fluorowy

przymiotnik od: fluor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) dotyczący fluoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

przym. fluorytowy

Wiktionary

fluoroza

choroba wynikająca z nadmiernej ilości fluoru w organizmie, skutkująca uszkodzeniem zębów i kości oraz układu nerwowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fluorycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fluoryt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluoryt m.

Wiktionary

fluorymetr

przyrząd do fluorymetrii (badania substancji poprzez pomiar natężenia emitowanego przez nią promieniowania fluoroscencyjnego)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

fluorymetria

Spektrofluorymetria, fluorymetria, spektroskopia fluorescencyjna – rodzaj spektroskopii promieniowania elektromagnetycznego, w której analizuje się fluorescencję próbki wywołaną zazwyczaj światłem ultrafioletowym lub promieniowaniem rentgenowskim.

Wikipedia

fluoryt

minerał, fluorek wapnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fluor m., fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryzowanie n., fluorescencja ż., fluorycik mrz.

czas. fluoryzować ndk.

przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy

Wiktionary

fluorytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) miner. związany z fluorytem, dotyczący fluorytu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorek mrz.

przym. fluorowy, fluorkowy

Wiktionary

fluoryzacja

nasycanie czegoś fluorem, np. szkliwa zębów w profilaktyce przeciwpróchniczej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluoryzacyjny

przymiotnik od: fluoryzacja

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fluoryzować

wykazywać właściwości fluorescencji

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-02-14]

fluoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) świecenie blaskiem fluorescencyjnym

(1.2) czyszczenie zębów preparatem zawierającym związki fluoru w celu zapobiegania próchnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fluoryzacja ż., fluor mrz., fluoryt mrz.

czas. fluoryzować ndk.

przym. fluoryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) fluorowanie

Wiktionary

flupirtyna

nieopioidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: idiosynkratyczny) [tevex, 2020-06-03]

Wikipedia

flus

1. substancja ładowana do wielkich pieców między warstwy rudy i paliwa, wykorzystywana do oczyszczania rudy z domieszek;
2. łatwo topliwa substancja dodawana do ciasta z gliny, wypełniająca pory między jej cząstkami, ułatwiająca stapianie się w masę kamienistą w procesie wypalania wyrobów ceramicznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

flutter

flatter; aerodynamiczne drgania mechaniczne

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

fluwialny

znajdujący się w rzece; rzeczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) geol. związany z rzeką i jej działalnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Badania potwierdzają obecność zanieczyszczeń metalami ciężkimi we współczesnych osadach fluwialnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈvʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzeczny

Wiktionary

fluwiogeniczny

pochodzący z procesów zachodzących pod wpływem wód rzecznych

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: napiętrzyć) [tevex, 2019-09-12]

fluwioglacjalny

przymiotnik

(1.1) geol. związany z odpływem wód roztopowych od lodowca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfluvʲjɔɡlaˈts̑ʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯oglacʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wodnolodowcowy, rzecznolodowcowy

Wiktionary

fluwiograf

urządzenie rejestrujące na wykresie poziom wody w rzece

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fluxus

międzynarodowy ruch artystyczny, którego największy rozkwit przypadał na lata 60.-70.; wśród jego przedstawicieli: George Maciunas, Dick Higgins, Yoko Ono, Emmett Williams, Ann Noel

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

flybook

[czytaj: flajbuk] środowiskowo: ulotka z fragmentami różnych książek, zostawiana w miejscu publicznym w celu popularyzacji czytelnictwa

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-21]

flyers

[czytaj: flajers] środowiskowo: kurtka z grubego nylonu, zapinana na gruby metalowy zamek, w Polsce kojarzona ze środowiskiem skinheadów i punków; flejers

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: flejers) [tevex, 2019-01-17]

flynn

Wikipedia

fm

symbol femtometra, jednostki długości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

- fm – jednostka długości (femtometr)

- Fm – symbol pierwiastka Fermu

- FM – modulacja częstotliwości (ang. Frequency Modulation)

- FM – trałowce typu FM

- FM – Football Manager, gra komputerowa

- FM – mistrz FIDE, tytuł szachowy (ang. FIDE Master)

- FM - skrót. od ang. Factory Mutual (Approval) - certyfikacja iskrobezpiecznego wyposażenia i sprzętu w USA i Kanadzie - odpowiadającego wykonaniu ATEX.

- Facility Management

Wikipedia

fma

Congregatio Filiarum Mariae Auxiliatricis, zakon salezjanek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

- Fabrica Militar de Aviones, argentyński producent samolotów (obecnie część konsorcjum Lockheed Martin)

- FloAt's Mobile Agent, program przeznaczony do zarządzania telefonami marki Sony Ericsson

- Fullmetal Alchemist, anime i manga autorstwa Hiromu Arakawy

- Salezjanki – żeńskie zgromadzenie zakonne

- Akumulujące wyniki mnożenia (FMA) – zestaw instrukcji procesora

Wikipedia

fmjd

(skrót od: Fédération Mondiale du Jeu de Dames) Światowa Federacja Warcabowa, organizacja zrzeszająca narodowe federacje warcabowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

fmm

Institutum Franciscalium Missionariarum a Maria, zakon franciszkanek misjonarek Maryi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2005-10-11]

fn

skrót od: Filharmonia Narodowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

- Fabrique Nationale – belgijska spółka produkująca broń strzelecką

- Filmoteka Narodowa – państwowa instytucja kultury zlokalizowana w Warszawie

- Fundacja Nautilus – fundacja zajmująca się pseudonauką

- Fn – klawisz na klawiaturze komputerowej

Wikipedia

fo

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-04-30]

Budda (sanskr. Buddha „przebudzony”, „oświecony”, „ten, który nie śpi”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 r. p.n.e. we wsi Lumbini na terenie dzisiejszego Nepalu. Pierwszą część swojego życia spędził na doświadczaniu przyjemności, otoczony zbytkiem i luksusem. Znudzony dotychczasowymi doświadczeniami wyszedł z pałacu i za jego murami zobaczył wiele cierpienia. To skłoniło go do tego, aby podjąć decyzję o porzuceniu dotychczasowego życia i staniu się wędrownym mnichem. Pewnego dnia pod drzewem Bodhi oddał się kilkudniowej medytacji, w trakcie której osiągnął oświecenie. Resztę życia poświęcił podróżom po Indiach i nauczaniu ludzi. Nadrzędnym celem nauk Buddy była pomoc ludzkości w uwolnieniu się z cierpienia. Oświeceniem Budda określa uwolnienie się od permanentnego cyklu odradzania i śmierci (samsary) oraz od cierpienia, które jest immanentną cechą ludzkiej natury.

Wikipedia

fob

klauzula w umowach handlowych (z angielskiego: free on board; sprzedawca zobowiązany jest dostarczyć towar na pokład statku); FOB

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fobia

strach, lęk przed czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

(1.2) pot. niechęć, antypatia, uprzedzenie

Wiktionary

Fobia (nowołac. phobia z stgr. φόβος phóbos „strach, lęk”) – zaburzenie nerwicowe, którego objawem osiowym jest uporczywy lęk przed określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami, związany z unikaniem przyczyn go wywołujących i utrudniający funkcjonowanie w społeczeństwie. Fobie wywoływane są przez pewne sytuacje lub obiekty zewnętrzne wobec osoby przeżywającej lęk, które w praktyce nie są niebezpieczne. Zasadniczy obraz fobii to przesadne reakcje zaniepokojenia i trwogi, pomimo świadomości o irracjonalności własnego lęku oraz zapewnień, że obiekt strachu nie stanowi realnego zagrożenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej fobia jest na tyle silna, że może wywołać fizyczną reakcję i ślepą panikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbʲja, AS: fobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Fobos m.

przym. fobijny, fobiczny

temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) lęk, strach, zaburzenie psychiczne, choroba psychiczna

hiponimy.

(1.1) aerofobia, agorafobia, akrofobia, androfobia, antropofobia, arachnofobia, batofobia, demonofobia, entomofobia, felinofobia, herpetofobia, hydrofobia, kancerofobia, klaustrofobia, kynofobia, musofobia, nekrofobia, neofobia, tanatofobia, tokofobia

(1.2) anglofobia

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Fobos m.

przym. fobijny, fobiczny

temsłow. -fob, -fobia

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|φόβος. (fobos) → strach

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phobia

* arabski: (1.1) رهاب m. (ruhāb), egiparab|فوبيا.

* baskijski: (1.1) fobia

* białoruski: (1.1) фобія ż.

* bułgarski: (1.1) фобия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 恐惧症 (kǒngjùzhèng)

* czeski: (1.1) fobie ż.; (1.2) fobie ż.

* duński: (1.1) fobi w.

* esperanto: (1.1) fobio

* francuski: (1.1) phobie ż.; (1.2) antipathie

* hiszpański: (1.1) fobia ż.

* koreański: (1.1) 공포증 (komgp’ojŭng)

* niemiecki: (1.1) Phobie ż.

* nowogrecki: (1.1) φοβία ż.

* rosyjski: (1.1) фобия ż.

* słowacki: (1.1) fóbia ż.; (1.2) fóbia ż.

* szwedzki: (1.1) fobi w.

* turecki: (1.1) fobi

* ukraiński: (1.1) фобія ż.

* włoski: (1.1) fobia ż.; (1.2) fobia ż., antipatia ż.

źródła.

== fobia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. fobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fobos

1. satelita Marsa; Phobos;
2. w mitologii greckiej: bóg i uosobienie strachu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-01-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fobos uchodził za syna Aresa i Afrodyty oraz brata Dejmosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbɔs, AS: fobos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fobia ż., fobiczność ż.

przym. Fobosowy, fobiczny, fobijny

temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. Strach

Wiktionary

foch

potocznie: obrażenie się; zwykle w wyrażeniu "strzelić focha" - obrazić się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: obraza) [tevex, 2017-06-04]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. dąs

(1.2) daw. figiel

Wiktionary

- „Foch” – francuski krążownik typu Suffren zwodowany w 1929 roku

- „Foch” – francuski lotniskowiec typu Clemenceau zwodowany w 1960 roku

- AMX-50 Foch – francuski prototypowy niszczyciel czołgów z okresu po II wojnie światowej

- Ferdinand Foch – francuski marszałek

- Nina Foch – amerykańska aktorka

- Foch – stacja metra w Lyonie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie strzelaj mi tu fochów gówniarzu, gdy do ciebie mówię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔx, AS: foχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fochanie n., fochnięcie n.

czas. fochać ndk., fochnąć dk.

przym. foszasty

Wiktionary

fochować

potocznie: fochować się - obrażać się; foszyć się

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

fochowaty

potocznie: niezadowolony lub obrażający się zbyt często; humorzasty, fosiasty

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

fochy

zachowanie wyrażające niezadowolenie; kaprysy, grymasy, dąsy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

focia

potocznie: fotografia, zdjęcie; fota, fotka

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

focić

potocznie: robić zdjęcia, fotografować

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

focjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

- Focjusz I Wielki (ok. 810–891) – patriarcha Konstantynopola

- Focjusz (zm. 1431) – metropolita kijowski

- Focjusz (1853–1925) – patriarcha Aleksandrii

- Focjusz (1881–1938) – rosyjski biskup

- Focjusz (1884–1952) – rosyjski biskup

- Focjusz (ur. 1961) – serbski biskup prawosławny

- Focjusz II (1874–1935) – patriarcha Konstantynopola

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔts̑ʲjuʃ, AS: focʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Fotis m.

przym. Focjuszowy, Fotisowy

Wiktionary

focjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Focjusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dopiero w r. 869 na synodzie rzymskim potępiono synod Focjuszowy i zatwierdzono patriarchę Ignacego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔts̑ʲjuˈʃɔvɨ, AS: focʹi ̯ušovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Focjusz m., Fotis m.

Wiktionary

focoso

[czytaj: fokozo] określenie wykonawcze: ogniście, płomiennie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-13]

focus

[czytaj: fokus]
1. punkt, w którym zbiegają się po przejściu przez układ optyczny padające nań promienie równoległe; fokus; ognisko
2. w socjologii: zogniskowany wywiad grupowy; fokus

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

- Focus − jeden z modeli samochodów Forda

- Focus − miesięcznik popularnonaukowy, wydawany w Polsce przez Gruner+Jahr Polska

- Focus − magazyn polityczny, wydawany na całym świecie przez wydawnictwo Burda

- Focus − holenderska grupa rockowa

- focus − w informatyce aktywność danego elementu GUI

- focus − metoda badawcza w socjologii i marketingu

- Focus − album grupy Cynic

- Hotel Focus – hotel w Łodzi

- Focus − biurowiec w Warszawie

- Focus − zespół disco polo

- Fokus – gra planszowa sprzedawana w Polsce pod nazwą Fokus

Wikipedia

focyda

starożytna kraina w środkowej Grecji, nad Zatoką Koryncką; Fokida

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-10-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. zob. Fokida.

Wiktionary

Fokida lub Focyda (nowogr. Φωκίδα, starogr. Φωκίς) – kraina w środkowej Grecji nad Zatoką Koryncką, w której wznoszą się góry Parnas i Kirfis. Kraina należała w starożytności do Związku Etolskiego. Głównymi miastami były Elateja i ośrodek religijny Delfy. Według mitologii w tej krainie Prometeusz ulepił człowieka, a Edyp zabił swojego ojca, Lajosa.

Wikipedia

foczę

młode foki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode foki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foka ż., fokarium n., foczka ż.

:: zdrobn. foczątko n.

przym. foczy, fokowaty

Wiktionary

foczka

mała foka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: foka

(1.2) mała lub młoda foka

(1.3) żart. kobieta wylegująca się na plażaaży

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔʧ̑ka, AS: fočka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foka ż., foczę n., fokarium n.

przym. foczy

Wiktionary

foczy

1. należący do foki, mający związek z foką, odnoszący się do foki, np. focze dzieci;
2. zrobiony z futra foki; fokowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) związany z foką, dotyczący foki

(1.2) charakterystyczny dla foki, podobny do foki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔʧ̑ɨ, AS: fočy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foka ż., foczka ż., foczątko n., foczysko n., fokarium n., foczę n.

Wiktionary

fogara

organowy głos pryncypałowo-smyczkowy; fugara

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-10-29]

fogaraski

przymiotnik od: Fogarasz (miasto w Rumunii)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fogaraszem, dotyczący Fogaraszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Fogarasz mrz.

Wiktionary

fogarasz

miasto w Rumunii

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. fogaraski

Wiktionary

fogelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. wesołe miasteczko, plac zabaw

Wiktionary

foggia

[czytaj: fodżja] miasto we Włoszech

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apulii; stolica prowincji Foggia (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Wiktionary

Foggia – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Foggia.

Leży na nizinie Tavoliere.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 156 072 osoby, 288,1 os./km².

28 sierpnia 1867 urodził się tutaj kompozytor Umberto Giordano.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bez wsparcia lotniczego posuwanie się w kierunku Rzymu było ryzykowne, dlatego też podjęto decyzję zdobycia lotniska w Foggii. Zadanie to miała wykonać brytyjska dywizja powietrzno-desantowa, uderzając w kierunku Foggii przez port w Tarencie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. foggiański

Wiktionary

foggiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Foggią, dotyczący Foggii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W okresie swego urlopu zdrowotnego Ojciec Pio mieszkał w jednym z foggiańskich klasztorów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Foggia ż.

Wiktionary

fogiel

Wikipedia

foglar

Foglar – ród Foglarów znany jest od końca XV w.

Jako swoją rodową siedzibę podawał w języku czeskim Studene Vode (w niemieckim Kaltwasser, a w polskim Zimna Woda). Podana miejscowość jest identyfikowana ze Studzienną (teraz jest dzielnicą Raciborza), której stara nazwa czeska to Studena Voda.

Wikipedia

foglerz

małe działo odtylcowe na kule z ołowiu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Foglerz (foglar, foglarz) (z fr. veuglaire, od aveugler – zaślepiać, zatykać otwór) – lekkie działo odtylcowe używane w końcu XV i w XVI wieku.

Strzelało kulami ołowianymi i używano go przede wszystkim do obrony zamków i murów miejskich. Jego specyficzną cechą było zastosowanie 4-5 prochownic (wymiennych komór z ładunkami prochowymi), które przed odpaleniem kolejno umieszczano w specjalnym wyżłobieniu w tylnej dennej części lufy. Zaletą foglerza była zwiększona szybkostrzelność w porównaniu z innymi ówczesnymi działami. Poważną wadę stanowiło natomiast nieszczelne dopasowanie prochownicy, powodujące uchodzenie gazów prochowych, a w konsekwencji – istotne zmniejszenie siły wyrzutu (prędkości początkowej) pocisku.

Wikipedia

foit

[czytaj; Fojt] nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-01]

fojait

magmowa skała głębinowa, odmiana sjenitu; sjenit nefelinowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fojait - zasadowa skała magmowa o pochodzeniu wulkanicznym lub subwulkanicznym. Odpowiednik głębinowego foidowego syenitu (foidowego sjenitu). Fojait zaliczany jest do skał jawnokrystalicznych. Najczęściej barwy szarej lub ciemnoszarej. Zawiera 10-60% foidów (skaleniowców). W zależności od rodzaju występujących skaleniowców tworzy się lokalną nazwę skały. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF fojait zajmuje pole 11.

- Struktura: jawnokrystaliczna, średniokrystaliczna.

- Skład mineralny: skalenie alkaliczne (ortoklaz, mikroklin, albit), skaleniowce (leucyt, nefelin, sodalit, nosean, hauyn, kankrynit, analcym), biotyt, amfibole, pirokseny. Minerały akcesoryczne, to: apatyt, cyrkon, ilmenit, rutyl, tytanit, ksenotym.

Wikipedia

fojcik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

fojer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. ogień

(1.2) gw-pl|Poznań. pożar

Wiktionary

fojercojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapalniczka

Wiktionary

fojercok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapalniczka

Wiktionary

fojerhok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. bosak

Wiktionary

fojerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strażak

Wiktionary

fojerwera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straż pożarna

Wiktionary

fojt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wójt

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. por. etymn|niem|Vogt.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wójt.

źródła.

== fojt (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) dusić, dławić

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. por. etymn|niem|Vogt.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wójt.

źródła.

== fojt (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) dusić, dławić

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fok

główny żagiel na przednim maszcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. jeden z żagli pierwszego masztu;

(1.2) pot. żegl. fokmaszt

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: foka

Wiktionary

Fok – żagiel i jeden z podstawowych elementów ożaglowania występujący w formie sztaksla przedniego bądź żagla przymasztowego.

Jako sztaksel wieszany jest na sztagu umiejscowionym najbliżej przedniego masztu. W przypadku większej liczby sztaksli przednich fok występuje jako ostatni, najbliżej masztu (w kolejności za lataczem, kliwrem i bomkliwrem). W odróżnieniu od genui kryje grota w nieznacznym stopniu bądź też wcale.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1) szot foka

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fokmaszt, foksztaksel

frazeologia.

etymologia. etym|hol|fok.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jib; (1.2) foremast, fore-mast, foremost mast

* esperanto: (1.1) ĵibo

* francuski: (1.1) foc m.

* hiszpański: (1.1) foque m.

* holenderski: (1.1) fok

* niemiecki: (1.1) Fock ż.

* nowogrecki: (1.1) φλόκος m.

* włoski: (1.1) fiocco m.; (1.2) albero di trinchetto m.

źródła.

== fok (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) zool. foka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔk, AS: fok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fokmaszt, foksztaksel

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fokmaszt, foksztaksel

frazeologia.

etymologia. etym|hol|fok.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jib; (1.2) foremast, fore-mast, foremost mast

* esperanto: (1.1) ĵibo

* francuski: (1.1) foc m.

* hiszpański: (1.1) foque m.

* holenderski: (1.1) fok

* niemiecki: (1.1) Fock ż.

* nowogrecki: (1.1) φλόκος m.

* włoski: (1.1) fiocco m.; (1.2) albero di trinchetto m.

źródła.

== fok (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) zool. foka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

foka

ssak wodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. pot. morski ssak drapieżny;

(1.2) daw. uczn. stud. gw-pl|Radom. ocena niedostateczna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: fok

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy pojechaliśmy do zoo, Jacuś po raz pierwszy w życiu zobaczył fokę na żywo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔka, AS: foka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fokarium n., fokowate lm nm.

:: zdrobn. foczka ż.

:: zgrub. foczysko n.

przym. foczy

Wiktionary

fokalizacja

w filmoznawstwie: zabieg operatorski polegający na skoncentrowaniu światła na danym obiekcie lub ograniczeniu pola widzenia kamery

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-13]

fokarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. ośrodek badawczy, w którym obserwuje się i hoduje foki

(1.2) zootechn. pawilon lub wybieg z fokami w ogrodzie zoologicznym

Wiktionary

Fokarium – ośrodek badawczy, którego celem jest odtworzenie zagrożonych gatunków fok.

Przeważnie fokarium składa się z budynków laboratoryjnych i szpitaliku, kilku dużych basenów z wodą morską, kilku małych basenów, które służą dla młodych lub chorych fok i specjalnych izolatek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W helskim fokarium przyszło na świat sześć młodych fok.

(1.2) W fokarium naszego zoo trzymamy cztery kotiki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foczę n., foka ż., foczka ż., foczysko n.

przym. foczy

Wiktionary

foki

1. skórzane lub aksamitne pasy podpinane pod narty dla ułatwienia wejścia na strome zbocze;
2. futro ze skór fok lub kotików

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fokida

starożytna kraina w środkowej Grecji, nad Zatoką Koryncką; Focyda

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

(1.2) adm. nomos w środkowej Grecji

Wiktionary

Fokida lub Focyda (nowogr. Φωκίδα, starogr. Φωκίς) – kraina w środkowej Grecji nad Zatoką Koryncką, w której wznoszą się góry Parnas i Kirfis. Kraina należała w starożytności do Związku Etolskiego. Głównymi miastami były Elateja i ośrodek religijny Delfy. Według mitologii w tej krainie Prometeusz ulepił człowieka, a Edyp zabił swojego ojca, Lajosa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Fokijczyk mos., Fokidczyk mos.

przym. fokidyjski, fokidzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Focyda

Wiktionary

fokidyjski

przymiotnik od: Fokida (kraina w środkowej Grecji)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

fokin

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2019-10-03]

fokker

samolot marki Fokker

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fokmars

bocianie gniazdo na fokmaszcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokmarsel

środkowy żagiel pierwszego masztu żaglowca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokmaszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fok mrz.

Wiktionary

fokomelia

Wikipedia

fokowate

rodzina drapieżnych ssaków morskich z grupy płetwonogich

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-22]

Wikipedia

fokowaty

1. podobny do foki;
2. o cechach fokowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokowy

zrobiony z futra foki; foczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokreja

pierwsza od dołu reja na na fokmaszcie żaglowca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foks

skrótowa forma od:
1. foksterier;
2. fokstrot;
3. folksdojcz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foksal

dawniej: dworzec kolejowy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. ogród podmiejski będący miejscem rozrywki

(1.2) daw. dworzec kolejowy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie tylko od święta, ale i w dni powszednie ulubionym miejscem spędzania czasu były liczne piwiarnie, kawiarniane ogródki i foksale.

(1.2) W wagonie ani słóweczka, panie mój kochany, ale potem na foksalu widziałam, że rozmawiali ze sobą.

Wiktionary

foksik

zdrobnienie od: foks (pies)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foksiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

fokstenga

przedłużenie kolumny fokmasztu, służące do rozpinania górnych żagli skośnych; przedniak gniezdny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foksterier

angielska rasa psów używanych do polowań na lisy i dziki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

foksterierek

zdrobnienie od: foksterier (rasa psa myśliwskiego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokstrocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fokstrot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fokstrot m.

przym. fokstrotowy

Wiktionary

fokstrot

1. taniec towarzyski pochodzenia amerykańskiego;
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

Wiktionary

Fokstrot, foxtrot – amerykański taniec towarzyski, dotarł do Europy około 1918 roku; metrum parzyste, rytm synkopowany, tempo szybkie. Słowo "foxtrot" oznacza krok lisa – pochodzi od nazwiska aktora Harry'ego Foksa, który wprowadził do tego tańca kroki kłusujące. Fokstrot uważany jest za jeden z najtrudniejszych tańców i nazywany "najtrudniejszym spacerem świata".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Choć Maria nie umie tańczyć walca, w fokstrocie jest prawdziwą mistrzynią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔkstrɔt, AS: fokstrot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fokstrocik mrz.

przym. fokstrotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) slowfox ang., quickstep

Wiktionary

fokstrotowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fokstrotem, dotyczący fokstrota; mający cechy fokstrota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fokstrot mzw., fokstrocik mrz.

Wiktionary

fokszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fokszanami, dotyczący Fokszan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Fokszany mrz.

Wiktionary

fokszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Wiktionary

Fokszany (rum. Focșani, niem. Fokschan) – stołeczne miasto okręgu Vrancea w Rumunii. Leży nad rzeką Milcov. Liczy ok. 102 tys. mieszkańców. W 1789 r. miała tu miejsce bitwa wojsk tureckich z wojskami rosyjsko-austriackimi, w której Turcy ponieśli klęskę.

Wikipedia

Powiązane:

przym. fokszański

Wiktionary

foksztaksel

trójkątny żagiel na szkunerze; sztafok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

foktopsel

górny, skośny żagiel na przednim maszcie statku; fortopsel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fokus

1. punkt, w którym zbiegają się po przejściu przez układ optyczny padające nań promienie równoległe; focus; ognisko
2. w socjologii: zogniskowany wywiad grupowy; focus

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-09-18]

Fokus, właściwie Wojciech Alszer (ur. 13 marca 1980 w Katowicach) – polski raper i producent muzyczny. Wojciech Alszer znany jest przede wszystkim z występów w zespole hip-hopowym Paktofonika, którego był członkiem w latach 1998–2003. Wcześniej był członkiem grupy Kwadrat Skład. Od 2001 roku współtworzy formację Pijani Powietrzem. W międzyczasie tworzył w ramach projektu Brak2Sensu. Natomiast od 2003 roku występuje w zespole Pokahontaz. Prowadzi także solową działalność artystyczną. Jego hypemanem był Adam „Aes” Szymura, koncertowy skład uzupełnia także DJ Bambus.

Wikipedia

fokusowy

przymiotnik od: fokus

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-19]

fola

1. skrzynia drewniana używana do gaszenia wapna palonego
2. w budownictwie: część muru
3. rodzaj sieci rybackiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

folacyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kwas foliowy.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔlaˈts̑ɨ̃na, AS: folacỹna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) witamina B_9, witamina M, witamina B_11

Wiktionary

folarski

przymiotnik od: folarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

folarz

rzemieślnik zajmujący się folowaniem (zagęszczaniem) tkanin; pilśniarz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

folblut

rasowy koń pełnej krwi angielskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

folblutoślązak

krzyżówka konia śląskiego i folbluta

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: koń śląski) [tevex, 2019-09-15]

folder

1. druk reklamowy, propagandowy, informacyjny, zawierający zwykle opisy, zdjęcia, mapki lub dane dotyczące oferowanego towaru, usługi;
2. uporządkowany zbiór plików komputerowych; katalog

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zob. katalog.

(1.2) rodzaj druku reklamowego lub informacyjnego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zaproszeni goście otrzymali informacyjny folder, w którym Volkswagen pochwalił się przykładowymi akcjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔldɛr, AS: folder

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) katalog

(1.2) prospekt

Wiktionary

folderowy

przymiotnik od: folder

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

folga

przestarzale: ulga, odpoczynek, pobłażanie, luz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ulga, wytchnienie, odpoczynek

(1.2) przest. pobłażanie

(1.4) starop. wojsk. rzemień ze sprzążką do kolby karabinka kawaleryjskiego; Gloger.

(1.5) starop. posłuch

(1.6) gwara. (Bukowina) drążek

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡa, AS: folga

Wiktionary

Powiązane:

czas. folgować ndk.

Wiktionary

folgować

1. przestawać powściągać swoje skłonności, pozwolić im panować nad sobą;
2. pozwalać komuś na większą swobodę; łagodzić rygory i ograniczenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

czasownik

(1.1) przest. dawać upust czemuś, pozwalać sobie

(1.2) przest. zmniejszać siłę, intensywność oddziaływania, spowalniać tempo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Folgować pokusom.

(1.1) Folgować kaprysom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlˈɡɔvaʨ̑, AS: folgovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folgowanie n., folga ż.

Wiktionary

folgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|folgować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. folgować ndk.

Wiktionary

folia

1. cienka, delikatna blacha wyrabiana przez walcowanie;
2. cienki arkusz tworzywa sztucznego;
3. dawny taniec portugalski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po upieczeniu wyciągamy formy z piekarnika, wyjmujemy formę z sernikiem z kąpieli wodnej, odwijamy z folii, studzimy na blacie kuchennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲja, AS: folʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foliarka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliówka ż., folióweczka ż., foliak m., foliaczek m., foliarz m., foliarstwo n.

:: zdrobn. folijka ż.

czas. foliować ndk., zafoliować dk.

przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

foliacja

1. numeracja kart w rękopiśmiennictwie;
2. warstwowe ułożenie materiałów blaszkowatych łupków krystalicznych lub ilastych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

foliaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od foliak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., foliak m., foliarz m., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

czas. foliować ndk., zafoliować dk.

przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

foliak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ogrod. tunel ogrodowy, namiot lub inspekt z przezroczystej folii z tworzywa sztucznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

:: zdrobn. foliaczek m.

czas. foliować ndk., zafoliować dk.

przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

foliant

foliał;
1. wielka, gruba księga;
2. książka w formacie folio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foliarka

maszyna do foliowania

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-18]

foliarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. pejor. osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie itp.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rośnie w siłę cały ruch negacjonistów pandemii, zwanych też antycovidowcami, foliarzami czy wręcz covidiotami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

czas. foliować ndk., zafoliować dk.

przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

foliał

foliant;
1. ogromna, gruba księga;
2. książka w formacie folio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foliałowy

przymiotnik od: foliał

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

folijka

mała folia do ochrony ekranu urządzenia elektronicznego

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

folikularny

follikularny;
1. mający budowę pęcherzykową;
2. związany z tworzeniem (się) pęcherzyków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

folikulina

żeński hormon płciowy; estron

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

folikulostymulina

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulotropina, hormon folikulotropowy, FSH

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

folikulotropina

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, hormon folikulotropowy, FSH

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-05]

Wikipedia

folikulotropowy

hormon folikulotropowy - hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, folikulotropina, FSH

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: folikulotropina) [koalar, 2007-11-07]

folio

format wielkości arkusza raz złożonego na pół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) arkusz papieru jednokrotnie złożony, który tworzy dwie karty i cztery stronice;

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: folia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. foliowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) folio

* rumuński: (1.1) foaie, folio

źródła.

== folio (język angielski.) ==

wymowa. audioAU|En-au-folio.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folio

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲjɔ, AS: folʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

przym. foliowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. foliowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) folio

* rumuński: (1.1) foaie, folio

źródła.

== folio (język angielski.) ==

wymowa. audioAU|En-au-folio.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folio

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

foliograf

urządzenie służące do nanoszenia na przezroczysta folię obrazów lub tekstów, w celu rzutowania ich później na ekran

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foliogram

karta przezroczystej folii z tekstem, obrazami, wykresami lub rysunkami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈlʲjɔɡrãm, AS: folʹi ̯ogrãm

Wiktionary

foliopak

foliowa koperta kurierska

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

foliopis

pisak do pisania po folii i plastiku

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

foliować

czasownik niedokonany (dk. zafoliować)

(1.1) opakowywać w folię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

czas. zafoliować dk.

przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

foliowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|foliować.

Wiktionary

Foliowanie – rodzaj poligraficznego laminowania.

Polega na pokryciu powierzchni druku folią z tworzyw sztucznych. Dzięki foliowaniu zadrukowana powierzchnia uzyskuje dodatkowe walory estetyczne, zostaje też usztywniona i zabezpieczona przed działaniem mechanicznym, chemicznym, promieniowaniem UV, czy wilgocią.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. folia ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

czas. foliować ndk.

przym. foliowy

Wiktionary

foliówka

potocznie: torba foliowa; reklamówka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jednorazowa torba foliowa

(1.2) pot. tunel foliowy

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Włożę ci to do foliówki, żeby ci się dobrze niosło.

(1.2) Nie kupujemy pomidorów. Mamy własne z foliówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., folijka ż., foliak m., foliownica ż., foliarz mos.

czas. foliować ndk., zafoliować dk.

przym. foliowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) częstochowa|zrywka.

(1.2) foliak

Wiktionary

foliowy

1. wykonany z folii, bardzo cienkiej blachy lub błony z tworzywa sztucznego;
2. kwas foliowy - organiczny związek chemiczny występujący głównie w warzywach liściastych; witamina B11

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z folią, dotyczący folii

(1.2) wykonany z folii

(1.3) druk. w formacie folio, związany z formatem folio

(1.4) biochem. zob. kwas foliowy.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W sklepach nie będzie darmowych torebek foliowych – zapowiada „Gazeta Prawna”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folia ż., folijka ż., folio n., foliał m., foliowanie n., zafoliowanie n., ofoliowanie n., folian m., defoliacja ż., foliówka ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

czas. foliować ndk., zafoliować dk., ofoliować dk.

Wiktionary

folitropina

hormon wytwarzany przez przysadkę mózgową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

folium

z łaciny: liść; określenie spotykane głównie na receptach

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

folk

gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z muzyki ludowej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2017-06-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedyś słuchałem folku, teraz bardziej mi podchodzi muzyka klezmerska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlk, AS: folk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folkowo, folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) muzyka folkowa

Wiktionary

folketing

Izba Ludowa; (1849-1953) izba niższa parlamentu duńskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-08]

Wikipedia

folklor

twórczość ludowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiara w utopce była na tyle mocno zakorzeniona, iż swój oddźwięk znalazła w folklorze chrześcijańskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlklɔr, AS: folklor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludowość

Wiktionary

folklorysta

badacz ludowej twórczości artystycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba specjalizująca się w folklorystyce, badacz folkloru

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej dziadek był znanym śląskim folklorystą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fż. folklorystka ż.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

folklorystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta specjalizująca się w folklorystyce, badaczka folkloru

Wiktionary

Patrz:
folklorysta
Przykłady

(1.1) Jego babka była znaną beskidzką folklorystką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fm. folklorysta m.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

folklorystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób folklorystyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pościel jest obszyta folklorystycznie zdobioną tkaniną, dzięki czemu Wyspiański uniknął barwnej monotonii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklor m., folklorysta mos., folklorystka ż., folklorystyka ż., folkloryzm mrz.

przym. folklorystyczny

Wiktionary

folklorystyczny

1. związany z ludową twórczością artystyczną;
2. związany z nauką badającą sztukę i kulturę ludową

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do folkloru lub folklorystyki, związany z folklorem lub folklorystyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Jabłonkowie zakończył się festiwal folklorystyczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

przym. folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludowy, etniczny, kulturowy

Wiktionary

folklorystyka

nauka zajmująca się badaniem kultury ludowej, folkloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. szt. nauka badająca folklor;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Franciszek interesuje się folklorystyką beskidzką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklor m., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

folkloryzm

wykorzystywanie elementów sztuki ludowej w twórczości artystycznej, nawiązywanie do folkloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. szt. nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;

Wiktionary

Folkloryzm – wybieranie elementów pochodzących z folkloru ludowego i cytowanie ich w oderwanym od pierwotnych znaczeń kontekście. Jako jeden z pierwszych termin ten zaproponował Józef Burszta w celu oddzielenia kategorii folkloru od folkloryzmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykład dotyczył folkloryzmu we współczesnej polskiej muzyce rozrywkowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż.

przym. folklorystyczny, folkowy

przysł. folklorystycznie

Wiktionary

folkowiec

wykonawca lub fan folka

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

folkowo

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób folkowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folkowość ż.

przym. folkowy

Wiktionary

folkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest folkowe; cecha tych, którzy są folkowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. folkowy

przysł. folkowo

Wiktionary

folkowy

związany z muzyką rozrywkową wywodzącą się z muzyki ludowej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

przymiotnik

(1.1) muz. związany z folkiem, dotyczący folku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co tam słychać na polskiej scenie folkowej?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folk m., folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m., folkowość ż.

przym. folklorystyczny

przysł. folkowo

Wiktionary

folksdojcz

w okresie okupacji hitlerowskiej: mężczyzna znajdujący się na liście ludzi pochodzenia niemieckiego (często rzekomego), na której obecność gwarantowała wiele przywilejów w stosunku do pozostałej ludności polskiej; volksdeutsch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w okresie II wojny światowej w krajach okupowanych przez III Rzeszę: osoba narodowości niemieckiej lub pochodzenia niemieckiego wpisana na folkslistę;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy wbijaniu w ścianę gwoździa, na którym folksdojcz chciał powiesić portret Adolfa, tynk z sufitu odpadł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡzdɔjʧ̑, AS: folgzdoi ̯č

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. folksdojczka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) volksdeutsch

Wiktionary

folksdojczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w okresie okupacji hitlerowskiej kobieta wpisana na folkslistę

Wiktionary

Patrz:
folksdojcz
Przykłady

(1.1) …ubiera się lepiej niż inni, ma żonę folksdojczkę i swoje przyzwyczajenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. folksdojcz m.

Wiktionary

folkslista

lista obywateli pochodzenia niemieckiego w okupowanym przez Niemcy kraju w okresie okupacji hitlerowskiej, którzy zadeklarowali przynależność do narodowości niemieckiej; volkslista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w okresie okupacji hitlerowskiej: niemiecka lista narodowa, na którą wpisywano ludność pochodzenia niemieckiego krajów okupowanych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uchowali się cało i zdrowo we trójkę, dzięki czemu? Podpisali folkslistę.

Wiktionary

follett

Wikipedia

follikularny

folikularny;
1. mający budowę pęcherzykową;
2. związany z tworzeniem (się) pęcherzyków

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-07-26]

followup

[czytaj: faloł-ap] w hip-hopie: nawiązanie do utworu lub wersu przez przytoczenie lub sparafrazowanie go w tekście piosenki

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

folować

powierzchniowo spilśniać tkaninę, zwykle zgrzebną, przez gniecenie, wałkowanie itp.; foluszować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

folsom

Miejscowości w USA:

- Folsom – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento

- Folsom – wieś w stanie Luizjana, w parafii St. Tammany

- Folsom – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Atlantic

- Folsom – wieś w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Union

- Folsom – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware

Wikipedia

folsomski

przymiotnik od: Folsom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

folta

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Os

Wikipedia

foltynowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

foltyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

foluski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Folusza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Folusz m., foluszanin m., foluszanka ż.

Wiktionary

folusz

maszyna służąca do folowania tkanin; pilśniarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) starop. urządzenie do produkcji sukna

Wiktionary

- folusz (maszyna) – maszyna do obróbki sukna

- folusz (budynek) – budynek, w którym umieszczono folusz

- Folusz (jezioro) – jezioro na Pojezierzu Gnieźnieńskim

11 miejscowości w Polsce:

- Folusz – osada w woj. kujawsko-pomorskim,w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa

- Folusz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Dębowiec

- Folusz – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak

- Folusz – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno

- Folusz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

- Folusz – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Rawicz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔluʃ, AS: foluš

Wiktionary

foluszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Folusza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Folusz m.

:: fż. foluszanka ż.

przym. foluski

Wiktionary

foluszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Folusza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Folusz m.

:: fm. foluszanin m.

przym. foluski

Wiktionary

folusznictwo

zawód folusznika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Folusznictwo – gałąź rzemieślniczej i manufakturowej produkcji sukienniczej, zajmująca się folowaniem sukna, procesem mającym na celu oczyszczenie sukna z tłuszczów i kleju tkackiego, nadanie tkaninie puszystości i jej zagęszczenie (spilśnienie).

Wikipedia

folusznik

rzemieślnik trudniący się folowaniem; pilśniarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

foluszować

powierzchniowo spilśniać tkaninę, zwykle zgrzebną, przez gniecenie, wałkowanie itp.; folować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

foluszowy

związany z foluszem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

folwarczek

zdrobnienie od: folwark

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

folwarczny

1. należący do folwarku, dotyczący folwarku;
2. przenośnie: grubiański, wulgarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) dotyczący folwarku, związany z folwarkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. folwark m.

Wiktionary

folwark

gospodarstwo rolne, część większego majątku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;

(1.2) przen. własność wspólna lub sfera publiczna traktowana przez kogoś jak prywatna

(1.3) daw. dom mieszkalny, w którym mieszka właściciel wioski lub czeladź

(1.4) pot. na dużym przyjęciu dodatkowy stół dla dzieci

Wiktionary

Folwark – istniejący od XII wieku rodzaj gospodarstwa rolnego, a od XIV wieku także rolno-hodowlanego, nastawiony na produkcję zboża i innych surowców agrarnych przeznaczonych na zbyt, wykorzystującego pracę pańszczyźnianych chłopów (pańszczyzna, najem przymusowy, darmocha) a po zniesieniu pańszczyzny robotników najemnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój dziadek pracował dawniej na folwarku przy koniach.

(1.1) W roku 1749 wysiano na folwarku pańskim 30 wierteli żyta, 4 pszenicy, 12 owsa, 18 jęczmienia, 3 grochu

(1.2) Ten prezes traktuje spółdzielnię jak swój folwark.

(1.3) W ciągu zimy na folwarku mieszka zaledwie kilka osób, nawet bydło wypędza się do stepów, niekiedy odległych o kilkaset kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlvark, AS: folvark

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. folwarczek m.

przym. folwarczny

Wiktionary

folwarski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

fomalhaut

Wikipedia

fomoza

choroba roślin z rodziny krzyżowych, wywoływana przez pasożytnicze grzyby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fon

1. jednostka poziomu głośności dźwięku;
2. potocznie: telefon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka poziomu głośności

Wiktionary

- fon – jednostka poziomu głośności dźwięku

- Fon – lokalny przywódca ludów Tikar i Bamileke

- Fonowie – grupa etniczna w Afryce Zachodniej

- FON – FON SA, spółka akcyjna zajmująca się produkcją konstrukcji stalowych

- FON – FON Technology S.L , firma oraz międzynarodowa społeczność osób umożliwiających dostęp innym do Internetu przy użyciu technologii Wi-Fi

- FON – Fundusz Obrony Narodowej

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) skr. Ph

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fonia ż., fonacja ż., fonem m., fonetyka ż.

przym. foniczny, fonogeniczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|φωνή. (dźwięk, głos)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phon

* czeski: (1.1) fón m.

* niemiecki: (1.1) Phon n., Fon n.

* słowacki: (1.1) fón m.

* ukraiński: (1.1) фон m.

* włoski: (1.1) phon m.

źródła.

== fon (język wilamowski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) od

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃n, AS: fõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonia ż., fonacja ż., fonem m., fonetyka ż.

przym. foniczny, fonogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Ph

Wiktionary

fon.

skrót od: fonetyka, fonetyczny; fonet.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-10]

fonacja

wydawanie dźwięku przez człowieka, zwłaszcza wymawianie głosek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. w foniatrii: emisja głosu

Wiktionary

Dźwięczność (fonacja) – jedna z cech artykulacji głosek związana z pracą więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fonia ż., fon m.

temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fonia

Wiktionary

fonacyjny

przymiotnik od: fonacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonastenia

zaburzenie wymowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-11]

foncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od font

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. font m.

Wiktionary

fonda

- Bridget Fonda – amerykańska aktorka

- Henry Fonda – amerykański aktor

- Jane Fonda – amerykańska aktorka

- Peter Fonda – amerykański aktor

Miejscowości w USA:

- Fonda – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Pocahontas

- Fonda – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia

fondue

[czytaj: fąDÜ] potrawa ze stopionej masy serowej (zwykle z dodatkiem białego wina), w której zanurza się kawałki pieczywa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

(1.2) kulin. potrawa z kawałków mięsa lub warzyw, które umieszcza się na długim widelcu i zanurza we wrzącym tłuszczu

Wiktionary

Fondue (z fr. fondre – „roztapiać się”) – potrawa przygotowana z gorącego sera i białego wina. Pochodzi z kuchni szwajcarskiej, lecz bardzo popularna jest we Francji i Włoszech.

Fondue dawniej rozpowszechnione było głównie wśród górali szwajcarskich jako sposób na wykorzystanie suchego sera zimą. Praktycznie umożliwiało niewielkim kosztem przyrządzenie w każdych warunkach dania smacznego i pożywnego. Spożywane jest zazwyczaj w większym gronie, bezpośrednio z garnka (caquelon), poprzez zanurzanie w roztopionej masie serowej nadzianego na widelec pieczywa albo warzywa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten ser byłby dobry do fondue.

Wiktionary

fonem

jednostka fonetyczna języka; głoska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

Wiktionary

Fonem – podstawowa jednostka struktury fonologicznej mowy. Jest różnorodnie definiowany, ale zwykle o jego wyróżnianiu ma decydować rozróżnianie dzięki niemu znaczenia wyrazów. Fonem jest pojęciem abstrakcyjnym, realizowanym w rzeczywistej mowie przez głoski. Różne głoski będące realizacjami jednego fonemu to alofony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fonemy są realizowane w mowie przez głoski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔ̃nɛ̃m, AS: fõnẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fon m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) głoska

pokrewne.

rzecz. fon m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phoneme

* baskijski: (1.1) fonema

* białoruski: (1.1) фанема ż.

* bułgarski: (1.1) фонема ż.

* francuski: (1.1) phonème m.

* hiszpański: (1.1) fonema m.

* ido: (1.1) fonemo

* islandzki: (1.1) fónem n., hljóðan ż., hljóðungur m.

* jidysz: (1.1) פֿאָנעם ż. (fonem)

* niemiecki: (1.1) Phonem n.

* nowogrecki: (1.1) φώνημα n.

* szwedzki: (1.1) fonem n.

źródła.

== fonem (język chorwacki.) ==

wymowa.

IPA|fǒneːm.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. fonem

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fonemika

nauka o systemach dźwiękowych języków; fonematyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonemowy

związany z fonemem, dotyczący fonemu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonendoskop

słuchawka lekarska służąca do osłuchiwania narządów wewnętrznych, zakończona membraną z lejkiem; stetoskop

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-09]

Stetoskop (z gr. στήθος, stēthos – "pierś" i σκοπή, skopé – "obserwacja, ogląd"), inna nazwa to fonendoskop – przyrząd diagnostyczny stosowany w medycynie, służący do osłuchiwania pacjenta, głównie jego klatki piersiowej, serca i jamy brzusznej.

Wikipedia

fonet.

skrót od: fonetyka, fonetyczny; fon.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-10]

fonetyczka

specjalistka zajmująca się fonetyką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się fonetyką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃nɛˈtɨʧ̑ka, AS: fõnetyčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonetyka ż., fonetyk mos.

przym. fonetyczny

przysł. fonetycznie

Wiktionary

fonetyczny

1. związany z wymową; dźwiękowy, głosowy;
2. pisownia fonetyczna - pisanie wyrazów zgodne z ich wymową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) jęz. związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każda litera i znak w alfabecie fonetycznym ma jedną, i tylko jedną, wymowę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonetyka ż., fonetyzacja ż., fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyzowanie n.

czas. fonetyzować ndk.

przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dźwiękowy, głosowy

Wiktionary

fonetyk

językoznawca zajmujący się fonetyką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) językoznawca zajmujący się fonetyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nawet nasz najlepszy fonetyk nie potrafił zidentyfikować tego dialektu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨk, AS: fõnetyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonetyka ż.

:: fż. fonetyczka ż.

przym. fonetyczny

przysł. fonetycznie

Wiktionary

fonetyka

artykulacja głosek właściwa danemu językowi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

Wiktionary

Fonetyka (dawniej głosownia) – jeden z działów lingwistyki, zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy - fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych – fonetyka akustyczna), ich odbierania (fonetyka audytywna).Fonetyka jako dziedzina badań jest starsza od fonologii, która opiera się w swojej praktyce na wiedzy z zakresu fonetyki. Mówi się często, że fonetyka koncentruje się na stronie materialnej aktów mowy, fonologia zaś na funkcji językowej fonicznych jednostek języka. Nie istnieje jednak ostra granica między tymi dyscyplinami badawczymi, ponieważ fonologia musi być oparta na fonetyce, zaś analiza fonologiczna jest warunkiem uprawiania fonetyki.Granice pomiędzy fonetyką a fonologią dobrze ilustruje następujący przykład: w języku polskim istnieje spółgłoska nosowa dziąsłowa (np. w wyrazie nos [n̪ɔs̪]) oraz spółgłoska nosowa miękkopodniebienna (np. w wyrazie bank ['bãŋk]). Obie głoski różnią się miejscem artykulacji w takim samym stopniu jak głoski [t] i [k] (pierwsza jest dziąsłowa, druga tylnojęzykowa). O ile jednak w tym drugim wypadku opisywana różnica w artykulacji służy do odróżniania form (np. kot : kok), o tyle w wypadku spółgłosek nosowych ta sama różnica miejsca artykulacji roli tej nie spełnia (np. nie ma słowa *['bãnk] obok ['bãŋk]). Na gruncie fonetyki opisuje się różnice w artykulacji obu spółgłosek nosowych bez wnikania w ich funkcje w języku, zaś na gruncie fonologii oba dźwięki uznaje się za uwarunkowane kontekstem warianty tego samego fonemu /n/. Co więcej, z punktu widzenia fonologii języka angielskiego ta sama różnica służy do odróżniania form (np. thin [θɪn] „cienki”: thing [θɪŋ] „rzecz”), czyli jest fonologicznie relewantna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po chrystologii mieliśmy jeszcze wykład z fonetyki pastoralnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨka, AS: fõnetyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyczność ż., fonetyzacja ż., fonetyzowanie n., fon m.

czas. fonetyzować

przym. fonetyczny

przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. głoskownia, daw. głosownia

Wiktionary

fonetyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przystosowywanie pisowni do wymowy;

Wiktionary

Fonetyzacja – proces polegający na przystosowywaniu, najczęściej pisowni, do wymowy, w metodyce szybkiego czytania nazywany także subwokalizacją.

Jeżeli w procesie czytania fonetyzacja zachodzi na poziomie myśli, możemy mówić o fonetyzacji wewnętrznej. W szczególnych przypadkach udział w czytaniu może brać dodatkowo aparat mowy - mówimy wtedy o fonetyzacji zewnętrznej, czyli artykulacji.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. fonetyzowanie n., fonetyka ż.

czas. fonetyzować ndk.

przym. fonetyczny

Wiktionary

fonia

w telewizji i radiofonii: ogół sygnałów dźwiękowych zawartych w pasmie akustycznym, przesyłanych od nadajnika do odbiorników

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rad. telew. sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej

(1.2) akust. reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej

(1.3) med. w foniatrii: emisja głosu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foniatria ż., fonacja ż., fon m.

temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) fonacja

Wiktionary

foniatra

osoba specjalizująca się w zakresie foniatrii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń głosu, mowy i języka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka foniatrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauczyciele powinni od czasu do czasu odwiedzać foniatrę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatra, AS: fõńatra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foniatria ż., fon m.

przym. foniatryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) laryngolog

(2.1) laryngolog

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. foniatria ż., fon m.

przym. foniatryczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) foniatra

* włoski: (1.1) foniatra m.; (2.1) foniatra ż.

źródła.

== foniatra (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. foniatra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

foniatria

dział medycyny zajmujący się fizjologią i patologią głosu oraz leczeniem zaburzeń i wad wymowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. med. dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Honorata wydała podręcznik do foniatrii w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatrʲja, AS: fõńatrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foniatra m., fonia ż., fon m., foniatra m., foniatrystka ż.

przym. foniatryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka, otorynolaryngologia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. foniatra m., fonia ż., fon m., foniatra m., foniatrystka ż.

przym. foniatryczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|fonia|-iatria. etym|gr|φωνή|ἰατρεία. → głos + leczenie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phoniatry, phoniatrics

* baskijski: (1.1) foniatria

* bułgarski: (1.1) фониатрия ż.

* hiszpański: (1.1) foniatría ż.

* niemiecki: (1.1) Phoniatrie ż., rzad. Foniatrie ż.

* nowogrecki: (1.1) φωνιατρική ż.

* rosyjski: (1.1) фониатрия ż.

* słowacki: (1.1) foniatria ż.

* szwedzki: (1.1) foniatri w.

* włoski: (1.1) foniatria ż.

źródła.

== foniatria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. foniatria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

foniatryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z foniatrią, dotyczący foniatrii

Wiktionary

Patrz:
foniatria
Powiązane:

rzecz. foniatra mos./ż., foniatria ż., foniatria mos.

Wiktionary

fonica

[czytaj: fonika] produkt marki Fonica

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [maf, 2016-03-25]

Wikipedia

foniczny

dotyczący dźwięku, głosu; dźwiękowy, głosowy, akustyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

foniks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) udźwiękowiony komiks; rodzaj animacji, filmu, w którym do klatek komiksu dołączony jest dźwięk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ostatnim etapem całego procesu jest zapisanie stworzonego przez nas foniksu w formie filmu na dysku komputera lub płycie DVD.

Wiktionary

fonit

technika będąca połączeniem fotografii z grafiką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fono

taki, który odtwarzany jest na sprzęcie audialnym; związany z techniką zapisu dźwięku (np. biblioteka fono i wideo); audio

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

fonoamator

człowiek zajmujący się amatorsko nagrywaniem, odtwarzaniem utworów muzycznych, produkcji dźwiękowej itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonochemia

Wikipedia

fonoforeza

wprowadzenie leku do skóry za pomocą ultradźwięków, stosowane w fizykoterapii

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

fonogeniczność

szczególnie korzystna dyspozycja głosu do odtwarzania w filmach lub rozgłośniach radiowych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2004-12-13]

fonogeniczny

charakteryzujący się szczególnie korzystną dyspozycją głosu do odtwarzania w filmach lub rozgłośniach radiowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

przymiotnik

(1.1) o dźwięku: taki, który nadaje się do utrwalania na płycie lub taśmie i odtwarzania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fon m.

Wiktionary

fonograf

urządzenie do zapisu i odtwarzania dźwięku, prototyp gramofonu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. techn. dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków;

(1.2) hist. techn. dawny, prymitywny gramofon do płyt

Wiktionary

Fonograf (z gr. φωνή fonē, głos, oraz γραφή grafē, pisanie) – jedno z pierwszych urządzeń służących do zapisu i odtwarzania dźwięku, poprzednik gramofonu.

Został skonstruowany przez Thomasa Alvę Edisona. Edison swój wynalazek zademonstrował 29 listopada 1877, a opatentował 19 lutego 1878.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fonografia ż.

przym. fonograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phonograph; (1.2) phonograph

* białoruski: (1.1) фанограф m.

* bułgarski: (1.1) фонограф m.

* rosyjski: (1.1) фонограф m.

* słowacki: (1.1) fonograf m.

* ukraiński: (1.1) фонограф m.

źródła.

== fonograf (język chorwacki.) ==

thumb|fonograf (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. techn. fonograf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonografia ż.

przym. fonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fonografia ż.

przym. fonograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phonograph; (1.2) phonograph

* białoruski: (1.1) фанограф m.

* bułgarski: (1.1) фонограф m.

* rosyjski: (1.1) фонограф m.

* słowacki: (1.1) fonograf m.

* ukraiński: (1.1) фонограф m.

źródła.

== fonograf (język chorwacki.) ==

thumb|fonograf (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. techn. fonograf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fonografia

1. utrwalanie dźwięku na nośniku magnetycznym lub optycznym, np. płycie kompaktowej, winylowej;
2. wydawanie płyt lub kaset z nagranymi dźwiękami;
3. zbiór płyt danego zespołu lub wykonawcy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapisywanie dźwięków na nośnikach danych np. płytach kompaktowych albo kasetach mangetofonowych

(1.2) działalność polegająca na wydawaniu nagrań muzycznych

(1.3) dorobek nagrań artysty lub zespołu muzycznego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. fonograficzny

rzecz. fonograf mrz.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|φωνή|γρᾰ́φειν. (phōnḗ+gráphein) → dźwięk + pisać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phonography

* baskijski: (1.1) fonografia

* niemiecki: (1.1) Phonographie ż., Tonaufzeichnung ż., Tonaufnahme ż.

* włoski: (1.1) fonografia ż.

źródła.

== fonografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) techn. fonografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈɡrafʲja, AS: fõnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. fonograficzny

rzecz. fonograf mrz.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. fonograficzny

rzecz. fonograf mrz.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|φωνή|γρᾰ́φειν. (phōnḗ+gráphein) → dźwięk + pisać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phonography

* baskijski: (1.1) fonografia

* niemiecki: (1.1) Phonographie ż., Tonaufzeichnung ż., Tonaufnahme ż.

* włoski: (1.1) fonografia ż.

źródła.

== fonografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) techn. fonografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fonograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z fonografem, dotyczący fonografu

(1.2) związany z fonografią, dotyczący fonografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonografia ż., fonograf mrz.

Wiktionary

fonogram

1. zapis dźwięku dokonany za pomocą fonografu, prototypu gramofonu;
2. nośnik, na którym zostały utrwalono utwory muzyczne;
3. znak graficzny odzwierciedlający dźwięk języka w niektórych systemach pisma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fonoholizm

uzależnienie od telefonów komórkowych

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. uzależnienie od telefonów komórkowych, smartfonów

Wiktionary

fonoideogram

znak dodany do ideogramu w celu wyrażenia elementów gramatycznych; dopełnienie fonetyczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonokardiograf

aparat do badania serca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonokardiografia

metoda obrazowania odgłosów pracy serca, stosowana w diagnostyce niektórych jego chorób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Wikipedia

fonokardiogram

graficzny zapis dźwięków serca, stosowany w diagnostyce medycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonokraniograf

aparat rejestrujący szmery naczyniowe czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonol.

skrót od: fonologia, fonologiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

fonola

instrument muzyczny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fonolit

magmowa skała wylewna o składzie mineralnym identycznym jak w fojaicie; dźwiękowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fonolit (echodolit) – wylewna, zasadowa, skała magmowa, niedosycona krzemionką, złożona głównie ze skaleni potasowych i skaleniowców. W składzie mineralnym nie zawiera wolnej krzemionki SiO_2 w postaci kwarcu, krystobalitu lub trydymitu. SiO_2 występuje jedynie jako składnik innych minerałów, od 44 do 52% w stosunku wagowym.

Wikipedia

fonolog

specjalista w zakresie fonologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonologia

dział językoznawstwa zajmujący się nauką o fonemach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o fonemach i relacjach między nimi;

Wiktionary

Fonologia (dawniej głosownia) – nauka o systemach dźwiękowych języków. Stanowi jeden z działów językoznawstwa (lingwistyki). Fonemika czy fonematyka, podawane jako nazwy synonimiczne, odnoszą się tylko do jednej z teorii fonologicznych i nie mogą być traktowane jako pełny zamiennik nazwy „fonologia”.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) lingwistyka, językoznawstwo

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fonolog m., fonolożka ż.

przym. fonologiczny

przysł. fonologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) фаналогія ż.

* bułgarski: (1.1) фонология ż.

* duński: (1.1) fonologi w.

* hiszpański: (1.1) fonología ż.

* kataloński: (1.1) fonologia ż.

* niemiecki: (1.1) Phonologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) fonologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) fonologi m.

* nowogrecki: (1.1) φωνολογία ż.

* rosyjski: (1.1) фонология ż.

* słowacki: (1.1) fonológia ż.

* szwedzki: (1.1) fonologi w.

* ukraiński: (1.1) фонологія ż.

* wietnamski: (1.1) âm vị học

źródła.

== fonologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. fonologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: fõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonolog m., fonolożka ż.

przym. fonologiczny

przysł. fonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) lingwistyka, językoznawstwo

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fonolog m., fonolożka ż.

przym. fonologiczny

przysł. fonologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) фаналогія ż.

* bułgarski: (1.1) фонология ż.

* duński: (1.1) fonologi w.

* hiszpański: (1.1) fonología ż.

* kataloński: (1.1) fonologia ż.

* niemiecki: (1.1) Phonologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) fonologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) fonologi m.

* nowogrecki: (1.1) φωνολογία ż.

* rosyjski: (1.1) фонология ż.

* słowacki: (1.1) fonológia ż.

* szwedzki: (1.1) fonologi w.

* ukraiński: (1.1) фонологія ż.

* wietnamski: (1.1) âm vị học

źródła.

== fonologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. fonologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fonologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z fonologią, dotyczący fonologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonologia ż., fonologiczność ż.

przysł. fonologicznie

Wiktionary

fonometr

przyrząd do pomiaru natężenia dźwięku; składa się z mikrofonu i układu pomiarowego wskazującego lub rejestrującego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) akust. przyrząd do mierzenia natężenia dźwięku

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: fõnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonometria ż., fon m.

przym. fonometryczny

Wiktionary

fonometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fonometrią lub fonometrem, dotyczący fonometrii lub fonometru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fonometria ż., fonometr mrz.

Wiktionary

fonon

kwazicząstka stanowiąca kwant energii drgań sieci krystalicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fonon (z gr. φωνή phonē, „dźwięk”) – kwazicząstka, kwant energii drgań sieci krystalicznej o bozonowych własnościach.

Fonony są wersją kwantową specjalnych typów drgań wibracyjnych nazywanych modami normalnymi mechaniki klasycznej. Fonony to nic innego jak drgania cieplne sieci krystalicznej. Znaczenie tego typu drgań polega na tym, że każde drganie sieci krystalicznej jest superpozycją drgań normalnych. Drgania normalne w mechanice klasycznej mają charakter falowy.W mechanice kwantowej mogą być opisywane korpuskularnie – są bozonowymi wzbudzeniami układu fermionów.

Wikipedia

fononowy

związany z fononem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonopulmograf

aparat rejestrujący szmery w płucach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonoskop

przyrząd do pomiaru i prezentacji obrazu fal dźwiękowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

fonoskopia

Fonoskopia (z gr. phone – dźwięk, skopeo – patrzę) – technika śledcza mająca na celu zbadanie autentyczności nagrania, odtworzenie i spisanie treści rozmowy, identyfikację mówcy na podstawie analizy mowy. Do jej zadań należy także korekcja nagrań, mająca na celu poprawienie wyrazistości i zrozumiałości mowy. W Polsce stosowana od początku lat 60. Pierwsza pracownia fonoskopii powstała w Zakładzie Kryminalistyki Komendy Głównej MO. Pierwsze publikacje z fonoskopii w Problemach Kryminalistyki, mające praktyczne znaczenie w uprawianiu tej dziedziny kryminalistyki, wyszły spod pióra Stanisława Błasikiewicza i Wiesława Bednarczyka, ekspertów ZK KGMO.

Wikipedia

fonoskopowy

przymiotnik od: fonoskop

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-03-28]

fonotaksja

reakcja ruchowa zwierząt zachodząca pod wpływem zewnętrznych bodźców dźwiękowych, dodatnia w kierunku źródła dźwięku lub ujemna w kierunku przeciwnym, występująca np. u owadów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

Fonotaksja – (gr. phōn – głos, dźwięk, táxis – układ, porządek) jedna z taksji, jest reakcją ruchową zwierząt na bodziec dźwiękowy. Wyróżnia się fonotaksję:

- dodatnią – w stronę źródła bodźca

- ujemną – w stronę przeciwną

Wikipedia

fonotaktyka

Fonotaktyka – dział fonologii zajmujący się analizą systemów fonologicznych pod względem właściwości syntagmatycznych. Celem fonotaktycznego opisu języka jest ustalenie ograniczeń dystrybucji (łączliwości) segmentów fonologicznych w tym języku, czyli określenie, jakie typy złożonych tekstowych struktur fonologicznych (typy fonologicznej struktury sylaby czy wyrazu fonologicznego) są w nim dopuszczalne.

Wikipedia

fonoteka

archiwum dźwiękowe, zbiór taśm magnetofonowych, płyt gramofonowych i innych nośników dźwięku z nagranymi utworami muzycznymi, audycjami, efektami akustycznymi itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce przechowywania nagrań dźwiękowych

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fonoteka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fonoteka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fonoteka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fonoteka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

fonotelista

kolekcjoner kart telefonicznych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

fonotelistyka

zbieractwo kart telefonicznych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

Wikipedia

fonoterapia

metoda lecznicza wykorzystująca ultradźwięki do miejscowego oddziaływania na głębsze warstwy skóry; sonoterapia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-06-08]

fonseca

Wikipedia

fonsik

zdrobnienie od: Alfons, Ildefons (imiona męskie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-27]

fonsio

zdrobnienie od: Ildefons (imię męskie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2020-01-29]

font

zestaw znaków pisarskich dla danego urządzenia lub programu; czcionka, krój

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj pisma dla komputera lub drukarki

Wiktionary

Font (ang., z łac. fons „źródło”) – komputerowy nośnik pisma, zestaw czcionek o określonych wspólnych cechach zapisany w postaci elektronicznej, zazwyczaj w jednym pliku.

Początkowo, gdy pojedyncze czcionki były obrazkami pojedynczych znaków (glifów) o określonym rozmiarze, na jeden zestaw składały się czcionki tylko jednego rozmiaru. Wraz z rozpowszechnieniem się fontów wektorowych, które z samej swojej natury są skalowalne, rozmiar stracił na ważności. Obecnie pojedynczy font to najczęściej zestaw czcionek danego kroju (np. Arial) i odmiany (np. Pogrubiony). Czyli „Arial Pogrubiony” i „Arial Kursywa”, to dwa różne fonty jednego kroju Arial.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃nt, AS: fõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. foncik mrz.

Wiktionary

fontainebleau

[czytak: fątenBLO]
1. miasto we Francji;
2. szkoła Fontainebleau, kierunek artystyczny we Francji w XVI w.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

Wikipedia

fontana

gerontyzm

rzadko: gerontokracja;
1. w niektórych państwach starożytnej Grecji: sprawowanie władzy przez radę starców (gerontów);
2. potocznie: ustrój państwowy oparty na rządach ludzi w wieku podeszłym; grupa ludzi starych sprawująca władzę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerovital

roztwór chlorowodorku prokainy o właściwościach regeneracyjnych w niektórych zaburzeniach okresu starczego, stosowany dla łagodzenia objawów starości; geriocain

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerować

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fermentować

Wiktionary

gerry

1. [czytaj: dżeri] obce imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Elbridge Gerry [czytaj: elbridż geri] (1744-1814) - polityk amerykański, wiceprezydent USA

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-02-25]

Gerry – amerykański film fabularny z 2002 roku w reżyserii Gusa Van Santa, z udziałem Matta Damona i Casey Affleck. Jest to pierwszy film „Trylogii śmierci” Van Santa. Wszystkie trzy filmy oparte są na zgonach, które miały miejsce w prawdziwym życiu. Pozostałe dwa tytuły to Elephant (2003) i Last Days (2005). Opowieść o losie przyjaciół zagubionych na pustyni.

Wikipedia

gersdorfit

minerał, siarczek niklu i arsenu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

gershwin

[czytaj: gerszłin] nazwisko angielskie, m.in. George Gershwin (1898-1937), amerykański kompozytor i pianista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

gerson

1. Wojciech Gerson (1851-1901), malarz polski;
2. Johannes Gerson (właściwie Jean Charlier) (1363-1429), francuski teolog i filozof

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-18]

Wikipedia

gerszon

Wikipedia

gert

zdrobnienie od: Gertruda

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

gerta

zdrobnienie od: Gertruda

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

gertruda

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Gertruda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, złożone z członu Ger-: stwniem. gēr – „włócznia z ostrym żelaznym grotem”, „oszczep”, oraz trut, od germ. thrūdi („moc, siła”) pomieszanego z drūda, stwniem. trūt, drūt („ukochany, miły”; por. Ermentruda). Można je tłumaczyć jako „silna w walce oszczepem”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazywam się Gertruda i jestem bibliotekarką z Katowic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈtruda, AS: gertruda

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) imię

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Gertrudes. etym|germ.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Gertrude

* francuski: (1.1) Gertrude ż.

* grenlandzki: (1.1) Jarti, Qittoora, Qitura

* łaciński: (1.1) Gertrudes ż.

* portugalski: (1.1) Gertrudes ż.

* słowacki: (1.1) Gertrúda ż.

* szwedzki: (1.1) Gertrud

* włoski: (1.1) Geltrude ż.

źródła.

== Gertruda (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Gertruda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

gertrudziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gertrudy lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerundium

w językoznawstwie: rzeczownik odczasownikowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

gerundivum

imiesłów bierny czasu przyszłego występujący w gramatyce łacińskiej, wyrażający czynność, która powinna zostać spełniona; gerundiwum

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerundiwum

imiesłów bierny czasu przyszłego występujący w gramatyce łacińskiej, wyrażający czynność, która powinna zostać spełniona; gerundivum

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. gerundivum

Wiktionary

geruzja

główny organ władzy w oligarchii greckiej, składający się z dwóch królów (dziedzicznie) i rady 28 starszych (wybieranych przez Zgromadzenie Ludowe); rada starców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

gerwatowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

gerwazostwo

Gerwazy z małżonką; Gerwazowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerwazowie

Gerwazy z małżonką; Gerwazostwo

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: Gerwazy) [tevex, 2014-06-24]

gerwazowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gerwazego lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerwazy

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bóg raczy wiedzieć, dlaczego Paschazjuszowi nie spodobały się żarty Gerwazego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈvazɨ, AS: gervazy

Wiktionary

gerwin

imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Gerwin – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone z członów Ger- ("oszczep, dzida") i -win ("przyjaciel"). W Polsce pierwszy raz notowane w 1264 roku u osoby o niejasnej narodowości. Istnieje dwóch świętych katolickich o tym imieniu.

Wikipedia

gerydon

1. ozdobny, drewniany słupek pod świecznik lub wazę;
2. mały, narożnikowy stolik o jednej nodze, na drobiazgi, kwiaty itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wysoka ozdobna podstawa pod świecznik, wazę, tacę itp., stosowana w XVI-XVII wieku

(1.2) daw. niewielki okrągły stolik, jedno- lub trójnożny, używany w wyposażeniu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako podręczny mebel śniadaniowy, także na kwiaty lub bibeloty;

Wiktionary

Gerydon (z franc. guéridon) – reprezentacyjna wysoka podstawa pod wazę, tacę, świecznik itp.; później mały, podręczny stolik gabinetowy.

Nazwą tą początkowo określano we Francji rzeźbioną w drewnie postać Murzyna dzierżącego pochodnię lub podtrzymującego tacę dla świecznika, rozpowszechnioną w okresie baroku i rokoka. Pochodzi ona od imienia Guéridon – występującego w XVII-wiecznych farsach sługi trzymającego świecznik (m.in. przy wejściu do Comédie-Française). Wykonywany był także w postaci dzieci albo nimf (jak w Wersalu czy paryskiej École des Beaux-Arts). Jako zwykły postument gerydon miał formę ozdobnego (profilowanego) słupka, zazwyczaj drewnianego, rzadziej odlewanego z brązu w bardziej dekoracyjnym kształcie. Stosowany we Włoszech od końca XVI wieku, w Europie rozpowszechniony był zwłaszcza w drugiej połowie XVII w.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na gerydonach spoczywały piramidy owoców, wiązanki kwiatów i różnych kształtów puchary do picia.

(1.1) Na dwóch gerydonach po kątach ustawiono mnóstwo porcelany różnego rodzaju, srebrną cukiernicę, srebrne lichtarze, robione kwiatki, woskowe owoce, maselniczkę w kształcie baranka i różne drobne graciki.

Wiktionary

gerylas

hiszpański partyzant, biorący udział w wojnie zwłaszcza z Napoleonem I

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gerylasować

walczyć na tyłach wroga, działać w zbrojnych oddziałach ochotniczych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-02]

gerylasówka

wojna podjazdowa; partyzantka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

geryon

Wikipedia

ges

dźwięk g obniżony o pół tonu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych;

(1.2) roln. ornit. gęś domowa;

(1.3) kulin. potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)

(1.4) przen. pot. pogard. kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

(1.5) daw. kawał przetopionego żelaza

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wtem z gór orzeł nadleciał, miał dziób, szpony krzywe, gęsiom szyje poskręcał – i padły nieżywe, pozabijane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ɕ, AS: gẽũ̯ś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gąsiątko n., gęsię n., gąsię n., gęsina ż., gęsiarnia ż., gąsiorek m., gęsiówka ż., gęśnica ż., gąsówka ż., Gęsiówka ż.

:: zdrobn. gąska ż., gąseczka ż.

:: fm. gąsior m.

przym. gęsi, gęsiny

przysł. gęsiego

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|ganś, gynś.

(1.3) gęsina; gw-pl|Górny Śląsk|ganś, gynś.

Wiktionary

ges-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku ges

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Ges-dur (1.1)

Wiktionary

ges-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku ges

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gęśce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. gęsi, gęsiowate, podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych

Wiktionary

Wikipedia

gęściej

stopień wyższy od przysłówka: gęsto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gęściejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gęsty; gęstszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

geścik

zdrobnienie od: gest

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gest m.

Wiktionary

gęściuchny

zdrobnienie od: gęsty; gęściutki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-20]

gęściutki

zdrobnienie od: gęsty; gęściuchny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-20]

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: gęsty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ɕˈʨ̑utʲci, AS: gẽũ̯śćutʹḱi

Wiktionary

geses

nazwa obniżonego o dwa półtony dźwięku g

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-01-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk g obniżony o cały ton;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛsɛs, AS: geses

Wiktionary

gęsi

związany z gęsią, charakterystyczny dla gęsi, pochodzący od gęsi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gęsią, dotyczący gęsi

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do gęsi, będący jej własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u gęsi, charakterystyczny dla gęsi

forma rzeczownika.

(4.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: gęś

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Na podwórku było pełno gęsich piór.

(2.1) A niechaj narodowie wżdy postronni znają, • Iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃ɕi, AS: gẽũ̯śi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gąsię n., gąsior mrz., gęsina ż., gęsiarz mos./mzw., gęsiarka ż., gęsiareczka ż., gęśle nmos.

przysł. gęsiego

Wiktionary

gęsiareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: gęsiarka

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż., gęsiarz m., gęsiarka ż.

:: fm. gęsiarek m.

przym. gęsi, gęsiarski

przysł. gęsiego

Wiktionary

gęsiarek

dawniej: chłopiec zajmujący się pasaniem gęsi; pastuszek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gęsiarka

dawniej: kobieta zajmująca się pasaniem gęsi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. dziewczyna, która zajmuje się pasieniem gęsi

(1.2) kulin. duża, owalna brytfanna z pokrywą, taka aby pomieścić pieczoną gęś

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż.

:: zdrobn. gęsiareczka ż.

:: fm. gęsiarz m., gęsiarek m.

przym. gęsi, gęsiarski

przysł. gęsiego

Wiktionary

gęsiarnia

pomieszczenie dla gęsi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie przeznaczone do hodowli gęsi

Wiktionary

- Gęsiarnia – część wsi w gminie Kłaj w województwie małopolskim

- Gęsiarnia – część wsi w gminie Wietrzychowice w województwie małopolskim

- Gęsiarnia – osada wsi w gminie Kluczewsko w województwie świętokrzyskim

- Gęsiarnia – przysiółek wsi w gminie Bochnia w województwie małopolskim

- Gęsiarnia – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gęsiarka ż., gęsiareczka ż.

:: zdrobn. gąska ż.

przym. gęsi

Wiktionary

gęsiarski

przymiotnik od: gęsiarz

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

gęsiarz

1. przestarzałe: chłopiec, który pasie gęsi;
2. w łowiectwie: list o futrze rdzaworudawym, nakrapianym białymi włosami;
3. w łowiectwie: wilk, który poluje na gęsi pasące się na pastwisku * forma dopełniacza l.mn. "gęsiarzów" przestarzała

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2008-08-13]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) roln. chłopiec, który pasa gęsi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. lis o rudym futrze nakrapianym biało

(2.2) łow. wilk, który poluje na gęsi na pastwisku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż.

:: zdrobn. gęsiarek m.

:: fm. gęsiarka ż., gęsiareczka ż.

przym. gęsi, gęsiarski

przysł. gęsiego

Wiktionary

gęsicki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

Os

Wikipedia

gęsię

pisklę gęsi; gąsię; gąsiątko

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisklę gęsi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gąsiorek m., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż., gęsiarz m., gęsiarka ż., gęsiarek m., gęsiareczka ż.

przym. gęsi, gęsiarski

przysł. gęsiego

Wiktionary

gęsiego

wzdłuż jednej linii, jeden za drugim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-03-14]

przysłówek sposobu

(1.1) o sposobie poruszania się: jeden za drugim, kolejno

forma przymiotnika.

(2.1) D., B. m. lp. i D. n. lp. od gęsi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzieci gęsiego szły do parku.

(1.1) Ludzie z dalszych folwarków szli gęsiego przez pola, ścieżkami w zbożu, które, lubo jeszcze zielone, wyrosło już tej wczesnej wiosny dość wysoko.

(1.1) Ścieżka była wąska więc szli gęsiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ, AS: gẽũ̯śego

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) zob. gęś.

Wiktionary

gęsikowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

gęsina

1. mięso gęsi
2. pogardliwie, z politowaniem o lichej gęsi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. mięso z gęsi

(1.2) pot. z politowaniem o chudej, nędznej gęsi

Wiktionary

gzowy

przymiotnik od "giez"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gzub

w gwarze poznańskiej: dzieciak

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. dzieciak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Poznań. brzuch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) No chodź tu do mnie, mały gzubie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gzubek m., gzubol m.

Wiktionary

gzubek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. malec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gzub m., gzubol m.

Wiktionary

gzuć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uciekać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. biec, pędzić

Wiktionary

gzy

gżenie się; o zwierzętach:
1. ujawnianie lub zaspokajanie popędu płciowego; parzenie się, kopulowanie, ruja;
2. bieganie z bólu po ukąszeniach gzów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2008-04-03]

Wikipedia

gzygzak

potocznie: motyw geometryczny w postaci linii łamanej; zygzak

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. zygzak.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zygzak mrz.

Wiktionary

gzyms

element architektoniczny wieńczący mur w formie poziomego (zwylke profilowanego) pasa, wysuniętego przed lico muru, stosowany m.in. do ochrony elewacji przed ściekającą wodą, w celach dekoracyjnych; korona; krajnik; ucios

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

(1.2) archit. w architekturze klasycznej najwyższa część belkowania;

Wiktionary

Gzyms (niem. Gesims[e]), inaczej korona, krajnik, ucios, plata – wysunięty przed lico ściany, zwykle profilowany element architektoniczny w postaci poziomej listwy wystającej przed lico muru, która chroni elewację budynku lub jej fragment przed ściekającą wodą deszczową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad oknem umieszczona była płycina z rzeźbionym herbem, zwieńczona odcinkiem gzymsu.

(1.2) W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡzɨ̃ms, AS: gzỹms

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gzymsówka ż., gzymsowanie n.

:: zdrobn. gzymsik mrz.

przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) korona, krajnik, ucios, plata

Wiktionary

gzymsiasty

mający dużo wystających obrzeży, gzymsów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-30]

gzymsik

zdrobnienie od: gzyms

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gzyms

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gzyms mrz., gzymsówka ż., gzymsowanie n.

przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary

gzymsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. gzymsy budynku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gzyms mrz., gzymsik mrz., gzymsówka ż.

przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary

gzymsówka

typ cegły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gzymsowy

przymiotnik od: gzyms

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gzło

luźna koszula kobieca z cienkiego płótna, noszona w okresie średniowiecza i renesansu; giezło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gł.

1. skrót od: głos, głosowy;
2. skrót od: główny, głównie;
3. skrót od: głębokość, głęboki; głęb.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

głąb

1. łodyga roślin kapustnych;
2. potocznie: tępak, głupiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) zgrubiała część liścia w kapustach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. obraź. osoba nieinteligentna

(2.2) więz. ofiara przestępstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) książk. głębokie miejsce, głębia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy możesz wyrzucić te głąby z kalafiora do śmieci?

(2.1) Tego też nie rozumiesz, głąbie?

(3.1) W miarę jak wchodziliśmy w głąb lasu, rozglądaliśmy się na prawo i lewo obawiając się jakiejś zasadzki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔ̃mp, AS: gu̯õmp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głębokość ż.

przym. głąbiasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kaczan

(2.1) głupek

(2.2) więz. buc, hołota, klient, pacan, pacjent, pajac

(3.1) głębia, głębina

Wiktionary

głąbek

mały głąb; głąbik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

głąbiasty

1. podobny do głąba;
2. mający duży głąb

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik

(1.1) bot. kulin. taki, który ma duży głąb

(1.2) przypominający głąb

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głąb mrz.

Wiktionary

głąbieć

o potrawach: tracić właściwy smak, właściwą spoistość; twardnieć; dębieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-08]

głąbielowate

podrodzina ryb łososiowatych; siejowate

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-19]

Wikipedia

głąbigroszek

1. głąbigroszek szkarłatny - śródziemnomorska roślina z rodziny bobowatych, o niewielkich, intensywnie szkarłatnych kwiatach, uprawiana do celów ozdobnych;
2. łust głąbigroszek - roślina pnąca z rodziny bobowatych, uprawiana w Indiach dla jadalnych strąków i nasion

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

głąbik

mały głąb, gruba łodyga np. kapusty; głąbek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Głąbik (ang. scape łac. scapus) – pozbawiona liści łodyga wyrastająca z kłącza lub szyjki korzeniowej. Na głąbiku często wyrastają kwiaty lub kwiatostany. Głąbiki posiadają np. różne gatunki pierwiosnków, rosiczek, konwalia majowa.

Wikipedia

głąbiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

głąbowaty

1. podobny do głąba;
2. przenośnie: głupi, tępy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładki

1. wygładzony, równy;
2. jednokolorowy, bez wzorów;
3. niekłopotliwy, łatwy;
4. dawniej: ładny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik

(1.1) mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

(1.2) jednobarwny, bez wzorów, bez deseni

(1.3) o ubraniu: bez ozdób w rodzaju falbanek, zakładek itp.

(1.4) o włosach, sierści: niezwichrzony, niepuszysty

(1.5) przen. przebiegający bez trudności i powikłań

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej skóra jest gładka jak jedwab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwatʲci, AS: gu̯atʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gładkość ż., gładź ż., gładzik m., gładzenie n., wygładzenie n.

czas. gładzić ndk., wygładzić dk.

przym. gładziutki, gładziusieńki, gładziuteńki

przysł. gładko, gładziutko, gładziusieńko, gładziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wygładzony

(1.2) jednobarwny, jednolity

(1.5) łatwy

Wiktionary

gładko

przysłówek

(1.1) bez nierówności

(1.2) bez trudności

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Niespodziewanie faworyzowani Amerykanie przegrali dość gładko i zajęli dopiero piątą lokatę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gładkość ż., gładzenie n.

czas. gładzić ndk.

przym. gładki, gładziutki

przysł. gładziutko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lekko, łatwo

Wiktionary

gładkolicy

mający gładkie lica; urodziwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładkolufowy

o broni palnej: posiadający gładką, niegwintowaną lufę

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający gładką, niegwintowaną lufę

Wiktionary

gładkomózgowie

wada wrodzona objawiająca się wygładzeniem zakrętów kory mózgowej; lizencefalia

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-12-21]

Bezzakrętowość (łac. agyria) – wada wrodzona, wynikająca z zaburzonej migracji neuroblastów, czyli tak zwanych heterotopii istoty szarej.

Neuroblasty w warunkach prawidłowych migrują z gniazd macierzy, zlokalizowanych okołokomorowo, do kory mózgu. W przypadku zaburzenia tej migracji dochodzi do powstania anomalii w budowie wewnętrznej struktur mózgu, nieprawidłowego ukształtowania zakrętów mózgu i kory mózgu.

Wikipedia

gładkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest gładkie

Wiktionary

Patrz:
gładky
Wymowa:

IPA: ˈɡwatkɔɕʨ̑, AS: gu̯atkość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gładzik m.

czas. gładzić ndk.

przym. gładki

przysł. gładko

Wiktionary

gładkościenny

przymiotnik

(1.1) posiadający gładkie ścianki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moździerz posiada gładkościenną lufę zakończoną bezpiecznikiem zabezpieczającym przed podwójnym załadowaniem.

Wiktionary

gładkościomierz

przyrząd do określania gładkości powierzchni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładkoskóry

osoba, posiadająca gładką skórę

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-21]

gładkoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma gładkie skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwatkɔˈskʃɨdwɨ, AS: gu̯atkoskšydu̯y

Wiktionary

gładkotrzonowy

przymiotnik

(1.1) posiadający gładki trzon

Wiktionary

gładkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

gładkowłoskowy

pędzliczek gładkowłoskowy - gatunek mchu z rodziny płoniwowatych

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Rośliny chronione) [tevex, 2010-05-31]

gładkowłosy

zwykle o zwierzętach: mający gładki włos, gładką sierść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik

(1.1) mający gładki włos lub, w odniesieniu do psa – sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwatkɔvˈwɔsɨ, AS: gu̯atkovu̯osy

Wiktionary

gładszy

stopień wyższy od przymiotnika: gładki; bardziej gładki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładysz

1. człowiek układny i urodziwy;
2. garnek bez ucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ktoś układny, uprzejmy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) lud. bot. konwalia majowa

Wiktionary

- gładysz (Ionaspis) – rodzaj porostów

2 miejscowości w Polsce

- Gładysz – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno

- Gładysz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno

Wikipedia

gładyszek

zdrobnienie od: gładysz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

gładyszewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

Os

Wikipedia

gładyszka

zdrobnienie od: gładysz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

gładź

1. książkowo: gładka powierzchnia; gładzizna;
2. gładko obrobiona powierzchnia przedmiotu;
3. w budownictwie: warstwa wyrównawcza układana na podkładzie betonowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

gładzak

głowica gładzarki, obrabiarki do wygładzania otworów w metalu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładzarka

obrabiarka służąca do wygładzania otworów w metalu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gładzić.

Wiktionary

Honowanie (obciąganie, gładzenie, dogładzanie długoskokowe) – metoda obróbki wygładzającej, stosowana do wykańczania bardzo dokładnych otworów (np. cylindrów tłokowych) oraz zewnętrznych powierzchni obrotowych walcowych lub stożkowych, niektórych powierzchni kształtowych (np. uzębień) oraz płaszczyzn.

Wikipedia

Powiązane:

czas. gładzić

przym. gładki

rzecz. gładzik mrz.

przysł. gładko

Wiktionary

gładziarka

rodzaj prasy używanej w przemyśle poligraficznym, papierniczym, włókienniczym, gumowym i tworzyw sztucznych; kalander; wygładnica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładzić

1. przesuwać po czymś delikatnie ręką;
2. czynić powierzchnię gładką, usuwać nierówności;
3. gładzić się - gładzić samego siebie;
4. unicestwiać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-11]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przesuwać po czymś delikatnie ręką

(1.2) usuwać drobne nierówności, czynić powierzchnię gładką

(1.3) książk. zabijać, unicestwiać

czasownik zwrotny gładzić się

(2.1) głaskać samego siebie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podszedł i gładził matkę po wąskich plecyecach, drgających od płaczu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gładkość ż., gładzak mrz., gładzarka ż., gładzenie n., gładzenie się n., gładziarka ż., gładzik mrz., gładź ż., wygładzanie n., wygładzenie n., zgładzanie n., zgładzenie n., zagłada ż., gładkość ż.

czas. wygładzać ndk., wygładzić dk., zgładzać ndk., zgładzić dk.

przym. gładki

:: zdrobn. gładziutki, gładziuteńki

przysł. gładko

:: zdrobn. gładziutko, gładziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głaskać

(1.2) wygładzać

(1.3) zabijać, unicestwiać, niszczyć

(2.1) głaskać się

Wiktionary

gładzica

1. w technice: narzędzie do polerowania drewna lub zdzierania z niego wierzchniej warstwy; cyklina;
2. gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny flądrowatych, występujący u europejskich wybrzeży Oceanu Atlantyckiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Pleuronectes platessa|ref=tak., flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

(1.2) techn. używane w stolarstwie i budownictwie narzędzie służące do ręcznego polerowania drewna oraz zdzierania z niego wierzchniej warstwy

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwaˈʥ̑its̑a, AS: gu̯aʒ́ica

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cyklina

Wiktionary

gładziej

stopień wyższy od przysłówka: gładko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

gładzik

1. urządzenie wskazujące w postaci małej płytki reagującej na nacisk palca, używane głównie w komputerach przenośnych; touchpad, panel dotykowy, trackpad;
2. ręczne narzędzie do gładzenia różnych powierzchni;
3. rodzaj struga;
4. pilnik z drobnymi nacięciami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. touchpad

(1.2) techn. narzędzie lub element maszyny, który służy do gładzenia powierzchni przedmiotów

(1.3) techn. rodzaj pilnika o drobnych nacięciach (20–45 na cm)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwaʥ̑ik, AS: gu̯aʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

czas. gładzić ndk.

rzecz. gładzenie n., gładkość ż., gładź ż.

przym. gładki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) panel dotykowy

Wiktionary

gładziuchny

zdrobnienie od: gładki; gładziutki, gładziusieńki, gładziuteńki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-21]

gładziusieńki

zdrobnienie od: gładki; gładziuchny, gładziuteńki, gładziutki

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-01-18]

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: gładki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwaʥ̑üˈɕɛ̇̃ɲci, AS: gu̯aʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. gładki

Wiktionary

gładziuteńki

zdrobnienie od: gładki; gładziuchny, gładziusieńki, gładziutki

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-01-18]

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: gładki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwaʥ̑uˈtɛ̃ɲci, AS: gu̯aʒ́utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. gładki

czas. gładzić

Wiktionary

gładziutki

zdrobnienie od: gładki; gładziuchny, gładziusieńki, gładziuteńki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: gładki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na twarzy mam jeszcze pozostałości po zabiegach medycyny estetycznej, ale już czoło jest gładziutkie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwaˈʥ̑utʲci, AS: gu̯aʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. gładki

czas. gładzić

przysł. gładko

Wiktionary

gładzizna

książkowo: gładka powierzchnia; gładź

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

głagolica

starosłowiański alfabet z IX w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. najstarszy alfabet słowiański;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Głagolica została opracowana przez greckiego misjonarza Cyryla jako alfabet języka staro-cerkiewno-słowiańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwaɡɔˈlʲits̑a, AS: gu̯agolʹica

Wiktionary

Powiązane:

przym. głagolicki

Wiktionary

głagolicki

związany z głagolicą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

przymiotnik

(1.1) jęz. związany z głagolicą; zapisany głagolicą; posługujący się głagolicą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głagolica ż.

Wiktionary

głask

w psychologii: wzmocnienie pozytywne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

głaskać

pieścić, muskać, dotykać, gładzić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

czasownik

(1.1) łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patron leżał na kozetce i głaskał wielkiego czarnego kocura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwaskaʨ̑, AS: gu̯askać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głaskanie

czas. pogłaskać, ugłaskać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieścić

Wiktionary

głaskadełko

żartobliwie: touchpad (panel dotykowy); macadełko

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

głaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|głaskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwaˈskãɲɛ, AS: gu̯askãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. głaskać ndk., pogłaskać dk., zagłaskać dk.

Wiktionary

głaskliwy

przymiotnik

(1.1) starop. taki, którego da się oswoić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwasˈklʲivɨ, AS: gu̯asklʹivy

Wiktionary

głasnost

odejście od praktyki zakłamania, przemilczania niewygodnych faktów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

Wiktionary

Głasnost (ros. гласность) – historyczne rosyjskie słowo, oznaczające polerowanie wizerunku rządzącego władcy na użytek wewnętrzny i zewnętrzny.

Głasnost pierwotnie oznaczała „nagłaśnianie”, czyli np. autopromocję. W latach 30. XX wieku głasnost została zdefiniowana w oficjalnej encyklopedii sowieckiej jako tzw. spin podany do publicznej wiadomości – „udostępnienie do publicznej dyskusji lub manipulacji”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Moskwie od 1985 r. rządził Michaił Gorbaczow – zaczęła się głasnost, zapowiadano pierestrojkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwasnɔst, AS: gu̯asnost

Wiktionary

głaszczek

(zwykle w liczbie mnogiej) kilkuczłonowy wyrostek u owadów, spełniający rolę narządu smaku, węchu i dotyku; głaszczka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

głaszczka

(zwykle w liczbie mnogiej) kilkuczłonowy wyrostek u owadów, spełniający rolę narządu smaku, węchu i dotyku; głaszczek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

głaszczyn

chrząszcz z rodziny śniadkowatych, szkodnik drzew

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

głaz

duży kamień, skała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ogromny kamień

(1.2) geol. fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Syzyf, zmuszony do wtaczania głazu na górę, uważał tę karę za o wiele za surową.

(1.2) Po lewej stronie potoku sterczał ogromny głaz tatrytowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwas, AS: gu̯as

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głazowisko n., Głaz m., Głazów m., Głażewo n., głazotek m., Głazowisko n.

przym. głazisty, głazowy

Wiktionary

głażewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

głazowaty

mający kształt głazu

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Baedeker 2000 - A. Szot, M. Szot [tevex, 2012-04-14]

głazowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

głazowy

przymiotnik od: głaz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

głazunow

Os

Wikipedia

głęb.

skrót od: głęboki, głębokość; gł.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

głębia

1. głębokie miejsce w zbiorniku wodnym
2. duża odległość od powierzchni czegoś do dna, od brzegu, początku do końca czegoś; miejsce znacznie oddalone od brzegu, początku czegoś
3. niepowierzchowny stosunek do czegoś; bogactwo treści, myśli
4. duże zaawansowanie jakiegoś procesu, zjawiska
5. duża intensywność koloru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odległość od powierzchni do dna

(1.2) miejsce o dużej głębokości

(1.3) przen. wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury

(1.4) przepaść, otchłań, czeluść, głębina

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Głębia basenu przeraziła ją i uniemożliwiła jej wejście do wody.

(1.3) Nie widzę w tym filmie głębi, którą zapowiadał recenzent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɛ̃mbʲja, AS: gu̯ẽmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głębokość ż., głębina ż.

przym. głęboki

przysł. głęboko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głębokość

(1.2) głębina

Wiktionary

głębić

drążyć wyrobiska pionowe w głąb ziemi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-09-19]

głębiej

stopień wyższy od przysłówka: głęboko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

głębina

głębokie miejsce w zbiorniku wodnym; głębia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pływające w głębinach świetliki czasami nazywane są świecącymi sardelami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głębia ż., głębokość ż.

przym. głębinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głębia

Wiktionary

głębinomierz

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia ciała w cieczy; głębokościomierz

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

głębinowy

przymiotnik

(1.1) związany ze znaczną głębokością

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. głębokość ż., głębina ż.

Wiktionary

głębiowy

przymiotnik od: głębia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-21]

głębocki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Głębocki – polski malarz, rysownik, litograf, ilustrator książkowy i pedagog

- Henryk Głębocki – polski historyk, publicysta, nauczyciel akademicki

- Konrad Głębocki – polski ekonomista, nauczyciel akademicki, polityk i samorządowiec

- Michał Głębocki – polski urzędnik

- Robert Głębocki – polski astrofizyk i polityk

- Wincenty Głębocki – katolicki duchowny i pedagog

Wikipedia

głęboczek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim;

Wiktionary

hydrolaza

enzym występujący w komórkach i płynach ustrojowych, powodujący hydrolityczny rozkład substratu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-25]

Hydrolazy (EC 3) – klasa enzymów katalizujących rozcięcie wiązań chemicznych w procesie hydrolizy. Do grupy tej należy wiele enzymów trawiennych. Cechą charakterystyczną hydrolaz jest fakt, że nie posiadają one koenzymów. Ich działanie można przedstawić ogólnie jako: AB + H_2O → A-H + B-OH

Wikipedia

hydrolimfa

płyn ustrojowy jamochłonów mający kontakt ze środowiskiem zewnętrznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrolit

techniczny wodorek wapniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrolityczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z hydrolizą, dotyczący hydrolizy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydroliza ż.

Wiktionary

hydroliza

rozkład związku chemicznego na skutek reakcji z wodą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

Wiktionary

Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją. W jej wyniku powstają nowe związki chemiczne. Jest szczególnym przypadkiem liolizy (solwolizy). Często przebiega w obecności katalizatorów (kwasów lub zasad). Hydrolizę wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (np. hydroliza wielocukrów na cukry proste lub hydroliza chlorobenzenu do fenolu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) β-D-galaktozydaza jest enzymem katalizującym reakcje hydrolizy wiązań O-glikozydowych w β-D-galaktozydach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlʲiza, AS: χydrolʹiza

Wiktionary

Powiązane:

przym. hydrolityczny

Wiktionary

hydrolizer

obiekt, w którym bakterie hydrolityczne przeprowadzają proces hydrolizy części organicznych z wytworzeniem aminokwasów, kwasów tłuszczowych i cukrów prostych

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: jeliciarz) [tevex, 2019-09-09]

hydrolog

specjalista w dziedzinie hydrologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrologia

nauka o wodach występujących w przyrodzie, zajmująca się procesami zachodzącymi w hydrosferze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. geogr. hydrol. nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

Wiktionary

Hydrologia (z gr. hydor, woda) – dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią), występującej w środowisku przyrodniczym.

Podstawowe działy powiązane z hydrologią:

- glacjologia – zajmuje się lodowcami i lądolodami,

- kriologia – zajmuje się wodą pod postacią lodu,

- krenologia – zajmuje się źródłami wody,

- potamologia – bada linijne wody powierzchniowe – rzeki i potoki,

- paludologia – zajmuje się bagnami,

- limnologia – bada jeziora i inne zbiorniki wodne,

- oceanografia – zajmuje się wodami morskimi i oceanicznymi,

- hydrogeologia – zajmuje się wodami podziemnymi,

- ekohydrologia – bada oddziaływania między organizmami żywymi a cyklem hydrologicznym.

- hydrometeorologia – interesuje się procesami dotyczącymi obecności wody w atmosferze i opadami.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geografia

meronimy.

(1.1) glacjologia, krenologia, kriologia, limnologia, paludologia, potamologia

pokrewne.

rzecz. hydrolog m.

przym. hydrologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|hydro-|-logia. etym|gr|ὕδωρ|λόγος. → woda + słowo, przemowa

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) hidrologjia ż.

* angielski: (1.1) hydrology

* arabski: (1.1) علم المياه

* asturyjski: (1.1) hhidroloxía ż.

* azerski: (1.1) hidrologiya

* baskijski: (1.1) hidrologia

* białoruski: (1.1) гідралогія ż.

* bośniacki: (1.1) hidrologija ż.

* bułgarski: (1.1) хидрология ż.

* chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* czeski: (1.1) hydrologie ż.

* duński: (1.1) hydrologi w.

* esperanto: (1.1) akvoscienco, hidrologio

* estoński: (1.1) hüdroloogia

* fiński: (1.1) hydrologia

* francuski: (1.1) hydrologie ż.

* galicyjski: (1.1) hidroloxía ż.

* górnołużycki: (1.1) hydrologija ż.

* gruziński: (1.1) ჰიდროლოგია

* hiszpański: (1.1) hidrología ż.

* holenderski: (1.1) hydrologie

* ido: (1.1) hidrologio

* indonezyjski: (1.1) hidrologi

* islandzki: (1.1) vatnafræði

* kataloński: (1.1) hidrologia ż.

* kazachski: (1.1) гидрология

* litewski: (1.1) hidrologija ż.

* luksemburski: (1.1) hydrologie

* łotewski: (1.1) hidroloģija ż.

* malajski: (1.1) hidrologi

* niemiecki: (1.1) Hydrologie ż.

* normandzki: (1.1) hydrologie

* norweski (bokmål): (1.1) hydrologi

* norweski (nynorsk): (1.1) hydrologi

* nowogrecki: (1.1) υδρολογία ż.

* perski: (1.1) هیدرولوژی

* portugalski: (1.1) hidrologia ż.

* prowansalski: (1.1) idrologia

* rosyjski: (1.1) гидрология ż.

* rumuński: (1.1) hidrologie ż.

* serbski: (1.1) хидрологија ż.

* serbsko-chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* słowacki: (1.1) hydrológia ż.

* słoweński: (1.1) hidrologija, vodoslóvje

* sundajski: (1.1) hidrologi

* szwedzki: (1.1) hydrologi w.

* tadżycki: (1.1) гидрология

* tatarski: (1.1) гидрология

* turecki: (1.1) hidroloji, su bilimi

* ukraiński: (1.1) гідрологія ż.

* walijski: (1.1) hydroleg

* warajski: (1.1) hidrolohiya

* wenecki: (1.1) idrołogía

* węgierski: (1.1) hidrológia

* wietnamski: (1.1) thủy văn học

* włoski: (1.1) idrologia ż.

źródła.

== hydrologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hydrologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlɔɟja, AS: χydroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrolog m.

przym. hydrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geografia

meronimy.

(1.1) glacjologia, krenologia, kriologia, limnologia, paludologia, potamologia

pokrewne.

rzecz. hydrolog m.

przym. hydrologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|hydro-|-logia. etym|gr|ὕδωρ|λόγος. → woda + słowo, przemowa

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) hidrologjia ż.

* angielski: (1.1) hydrology

* arabski: (1.1) علم المياه

* asturyjski: (1.1) hhidroloxía ż.

* azerski: (1.1) hidrologiya

* baskijski: (1.1) hidrologia

* białoruski: (1.1) гідралогія ż.

* bośniacki: (1.1) hidrologija ż.

* bułgarski: (1.1) хидрология ż.

* chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* czeski: (1.1) hydrologie ż.

* duński: (1.1) hydrologi w.

* esperanto: (1.1) akvoscienco, hidrologio

* estoński: (1.1) hüdroloogia

* fiński: (1.1) hydrologia

* francuski: (1.1) hydrologie ż.

* galicyjski: (1.1) hidroloxía ż.

* górnołużycki: (1.1) hydrologija ż.

* gruziński: (1.1) ჰიდროლოგია

* hiszpański: (1.1) hidrología ż.

* holenderski: (1.1) hydrologie

* ido: (1.1) hidrologio

* indonezyjski: (1.1) hidrologi

* islandzki: (1.1) vatnafræði

* kataloński: (1.1) hidrologia ż.

* kazachski: (1.1) гидрология

* litewski: (1.1) hidrologija ż.

* luksemburski: (1.1) hydrologie

* łotewski: (1.1) hidroloģija ż.

* malajski: (1.1) hidrologi

* niemiecki: (1.1) Hydrologie ż.

* normandzki: (1.1) hydrologie

* norweski (bokmål): (1.1) hydrologi

* norweski (nynorsk): (1.1) hydrologi

* nowogrecki: (1.1) υδρολογία ż.

* perski: (1.1) هیدرولوژی

* portugalski: (1.1) hidrologia ż.

* prowansalski: (1.1) idrologia

* rosyjski: (1.1) гидрология ż.

* rumuński: (1.1) hidrologie ż.

* serbski: (1.1) хидрологија ż.

* serbsko-chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* słowacki: (1.1) hydrológia ż.

* słoweński: (1.1) hidrologija, vodoslóvje

* sundajski: (1.1) hidrologi

* szwedzki: (1.1) hydrologi w.

* tadżycki: (1.1) гидрология

* tatarski: (1.1) гидрология

* turecki: (1.1) hidroloji, su bilimi

* ukraiński: (1.1) гідрологія ż.

* walijski: (1.1) hydroleg

* warajski: (1.1) hidrolohiya

* wenecki: (1.1) idrołogía

* węgierski: (1.1) hidrológia

* wietnamski: (1.1) thủy văn học

* włoski: (1.1) idrologia ż.

źródła.

== hydrologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hydrologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

hydrologiczny

przymiotnik

(1.1) związany z hydrologią, dotyczący hydrologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrologia ż., hydrolog m.

Wiktionary

hydrolokacja

wykrywanie i lokalizowanie obiektów, zanurzonych częściowo lub całkowicie w wodzie, przy użyciu fal akustycznych za pomocą hydrolokatora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrolokacyjny

dotyczący hydrolokacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrolokacją, dotyczący hydrolokacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrolokacja ż.

Wiktionary

hydrolokator

urządzenie do hydrolokacji, działające na zasadzie obserwacji echa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrolot

statek wodny z płatami nośnymi pod kadłubem; wodolot

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

hydromagnetyczny

przymiotnik od: hydromagnetyka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-13]

hydromagnetyka

nauka badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym; magnetohydrodynamika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydromasaż

1. urządzenie do masażu wodnego, działające pod ciśnieniem;
2. masaż wykonywany za pomocą strumienia wody

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-31]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie wykorzystujące wodę do masowania ciała

(1.2) kosmet. zabieg wykonywany za pomocą hydromasażu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Korzystałaś już z tej nowej wanny z hydromasażem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈmasaʃ, AS: χydrõmasaš

Wiktionary

hydromechaniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydromechaniką, dotyczący hydromechaniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydromechanika ż., hydromechanik mos.

Wiktionary

hydromechanik

człowiek zajmujący się hydromechaniką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydromechanika

dział mechaniki zajmujący się cieczami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Mechanika płynów (ang. fluid mechanics) – dział mechaniki ośrodków ciągłych zajmujący się analizą ruchu płynów. Przez płyny rozumie się tutaj zarówno ciecze, jak i gazy. Rozwiązaniem zagadnień mechaniki płynów zwykle jest określenie własności płynu (takich jak gęstość, temperatura) i własności danego przepływu (podanie pola prędkości, ciśnienia), w zależności od współrzędnych przestrzennych i czasu.

Wikipedia

hydromechanizacja

Hydromechanizacja – zespół technicznych przedsięwzięć związanych z wykorzystaniem energii wody do urabiania gruntu, transportu urobku i formowania budowli ziemnych oraz przeróbki urobku na materiały budowlane.

Hydromechanizację stosuje się do:

- pionowego i poziomego pogrążania w grunt prętów, rur, ścianek stalowych, pali

- opuszczania studzien żelbetowych i kesonów

- układania kabli i rur w dnie rzek i zbiorników wodnych

- wiercenia otworów w gruncie płuczką

- wykonywania przejść pod przeszkodami

- usuwania osadów z osadników, rzek i zbiorników wodnych

- podwodnego i nawodnego pogłębiania wykopów, kanałów

- urabiania i transportu urobku do formowania budowli ziemnych

- wykonywania odkrywek oraz urabiania, transportu i segregacji urobku w przemyśle materiałów budowlanych

Wikipedia

hydromechanizacyjny

przymiotnik od: hydromechanizacja

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-13]

hydromeduza

1. meduza stułbiopławów;
2. hydromeduza argentyńska - gatunek żółwia wężoszyjnego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

hydromelioracyjny

przymiotnik od: hydromelioracja

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-13]

hydrometalurgia

Wikipedia

hydrometalurgiczny

przymiotnik

(1.1) związany z hydrometalurgią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrometalurgia ż.

Wiktionary

hydrometeor

ciekły lub stały produkt kondensacji pary wodnej w atmosferze (np. deszcz)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-25]

Hydrometeory – opady, zbiór cząsteczek wody w stanie ciekłym lub w formie lodu, które opadają na powierzchnię ziemi, unoszą się w powietrzu, są wywiewane przez wiatr lub osadzają się na powierzchni ziemi, bądź w atmosferze. Hydrometeory to najbardziej obszerna grupa zjawisk meteorologicznych.

Wikipedia

hydrometeorolog

specjalista w zakresie hydrometeorologii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

hydrometeorologia

dział hydrologii obejmujący zagadnienia dotyczące wody w atmosferze, parowania, kondensacji pary wodnej w atmosferze, opadów atmosferycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrometeorologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrometeorologią, dotyczący hydrometeorologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrometeorolog m., hydrometeorologia ż.

Wiktionary

hydrometr

manometr wodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrometria

dział hydrologii obejmujący pomiary wód (np. głębokości, szybkości)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) hydrol. związany z hydrometrią, dotyczący hydrometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrometria ż.

Wiktionary

hydromika

grupa minerałów należących do łyszczyków; łyszczyk uwodniony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-07]

hydromiki

grupa minerałów należących do łyszczyków; łyszczyk uwodniony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2011-09-07]

hydromonitor

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; wodomiotacz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

hydromotor

silnik hydrauliczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydromuskowit

minerał z grupy łyszczyków uwodnionych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydronal

stop aluminium z magnezem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydronalium

stop aluminium z magnezem, manganem i krzemem; odporny na działanie wody morskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydronetka

Hydronetka – podręczny, przenośny sprzęt gaśniczy przystosowany do podawania strumienia wody poprzez pompowanie ręczną pompką dwustronnego działania (wbudowaną w hydronetkę); najskuteczniej gasi małe pożary ciał stałych (klasa A).

Ładunek gaśniczy mieści się w zbiorniku na środek gaśniczy i jest wyrzucany na źródło ognia poprzez ok. 5-metrowy wąż zakończony prądownicą. Zbiornik zawiera ok. 15 litrów środka. Podczas gaszenia hydronetką jedna osoba obsługuje wąż, druga pompuje wodę i uzupełnia wodę w pojemniku, dzięki czemu urządzenie pracuje w sposób ciągły.

Wikipedia

hydronika

dział automatyki strumieniowej dotyczący elementów oraz układów strumieniowych i hydraulicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydronim

nazwa własna jeziora, morza, rzeki lub innych wód

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp.

Wiktionary

Hydronim (z greckiego hydor (ὕδωρ), „woda” oraz onoma (ὄνομα), „nazwa, imię”) – nazwa rzeki, jeziora, bądź też innego zbiornika wodnego. Hydronimami zajmuje się dział językoznawstwa zwany hydronimią.

Tak jak inne toponimy, hydronimy są bardzo konserwatywne lingwistycznie. Na przykład, nazwa Mississippi przeszła z języków Pierwszych Narodów amerykańskich do języków europejskich (podobnie jak niezliczone inne nazwy geograficzne).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔ̃ɲĩm, AS: χydrõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydronimia ż., hydronimik m.

przym. hydronimiczny

Wiktionary

hydronimia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział onomastyki obejmujący badanie nazw obiektów wodnych

Wiktionary

Hydronimia – dział toponimii zajmujący się badaniem nazw własnych wód (stałych lub płynących), czyli hydronimów, np. nazw jezior, studni; mórz, rzek, strumieni, wodospadów itd.

Hydronimy zawierają istotne informacje służące geolokalizacji, które w przeszłości służyły m.in. do orientacji w terenie, wyznaczania szlaków handlowych czy linii granicznych. W historycznych dokumentach pisanych zostały zachowane nazwy niektórych wód – głównie o dużym zasięgu, a więc i znaczeniu, np. Marek Agrypa zapisał nazwę Wisły jako Vistla (ok. 44 r.), niemieckie kroniki z 814 roku Odrę utrwaliły jako Odera. Wraz z rozwojem piśmiennictwa polskiego (powstanie polskich kancelarii, kroniki kościelne, akty sądowe, inwentarze, zapisy spadkowe itp.) zaczęły pojawiać się wyrazy zlatynizowane nazywające wody na terenie kraju. Należy zaznaczyć, że rekonstrukcja form jest problematyczna, biorąc pod uwagę różnice w ówczesnej grafii.

- Do najstarszych hydronimów w Polsce należą największe rzeki: Wisła, Odra, Bug, Warta, Nysa. Pochodzenie ich nazw, jak i motywacji, nie jest jasne, ponieważ dotyczy czasów przedsłowiańskich (rodzina indoeuropejska).

- Młodsze nazwy odnoszą się do leksyki słowiańskiej (zasób słów – m.in. – woda, strumień, jezioro; a także: Warta, Soła ).

- Najmłodsze hydronimy powstały w oparciu o zasób leksykalny języka polskiego (np. Rudawa, Kamienna), często nazwa danej formy wodnej odnosi się do nazwy pobliskiej miejscowości, np. Wrześnianka od Września.

- Ponadto wyróżnia się nazwy obce nabyte (przeważnie z języka niemieckiego, czeskiego i słowackiego, a także grupy bałtyckiej) w procesie kontaktów językowych w czasach dawnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χydrõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydronim m., hydronimik m.

przym. hydronimiczny

Wiktionary

hydropata

osoba lecząca innych z wykorzystywaniem fizycznych właściwości zwykłej wody o różnej temperaturze; lekarz stosujący wodolecznictwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydroplan

samolot przystosowany do startu i lądowań na wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

Wiktionary

Wodnosamolot (albo: hydroplan) – samolot przystosowany konstrukcyjnie do startu i lądowania (wodowania) z powierzchni wody.

Podstawowe rodzaje wodnosamolotów to:

- wodnosamolot pływakowy – w zasadzie nieróżniący się konstrukcyjnie od zwykłego samolotu z podwoziem kołowym, lecz wyposażony zamiast niego w pływaki. Stosowane są częściej dwa duże pływaki pod skrzydłami lub rzadziej jeden duży pływak centralny i dwa mniejsze podpierające pod skrzydłami. Często konstrukcje takich wodnosamolotów powstawały przez prostą przeróbkę samolotu z podwoziem kołowym, czasami nawet można montować zamiennie pływaki lub koła.

- łódź latająca – samolot, w którym częścią stykającą się z wodą jest odpowiednio ukształtowany spód kadłuba. Układ ten wymaga stosowania szczelnych kadłubów, spełniających zarówno wymagania aerodynamiki, jak i hydrodynamiki. Stateczność na wodzie zapewniają zwykle dodatkowe małe pływaki pod skrzydłami. Samoloty takie muszą mieć silniki umieszczone wysoko nad powierzchnią wody.

- samolot-amfibia – wodnosamolot wyposażony także w składane podwozie lądowe (koła). Zazwyczaj amfibie są budowane w układzie łodzi latającej, rzadziej wodnosamolotu pływakowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔplãn, AS: χydroplãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wodnosamolot, wodnopłat, wodnopłatowiec

Wiktionary

hydroplankton

plankton unoszący się w wodzie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2011-07-09]

hydropolip

polip stułbiopławów

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Polip (gr. polýpous wielonogi) – forma morfologiczna parzydełkowców (Cnidaria), pierwotnie osiadła, zasadniczo rozmnażająca się bezpłciowo. Powstaje z planuli, z polipa macierzystego lub w wyniku pączkowania (jedynie u meduzy Stygiomedusa fabulosa). Jest to zasadniczy typ budowy parzydełkowców i jedna z dwóch występujących u nich form życiowych – drugą jest meduza.

Wikipedia

hydropompa

podzespół samochodu wchodzący w skład układu chłodzenia samochodu; pompa wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

hydroponik

urządzenie do uprawy hydroponicznej, składające się z wodoszczelnego zbiornika, w którym znajduje się roztwór wodny pożywki oraz urządzenie podtrzymujące dla roślin i ściółki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

hydroponika

uprawa roślin w basenach z roztworami soli mineralnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

Wiktionary

Hydroponika, uprawa hydroponiczna, kultura wodna – bezglebowa uprawa roślin na pożywkach wodnych roztworów soli mineralnych, umożliwiająca produkcję roślinną w sztucznych warunkach domowych, jak i na skalę przemysłową, głównie w szklarniach i namiotach. Szczególnie przydatna do uprawy warzyw, kwiatów oraz ziół.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika, AS: χydropõńika

Wiktionary

Powiązane:

przym. hydroponiczny

Wiktionary

hydropulper

urządzenie służące do wirowego rozwłókniania masy celulozowej, makulatury itp., w wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydropulsacyjny

dotyczący hydropulsacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydropult

sprzęt używany do gaszenia małych pożarów oraz do wypompowywania wody, np. ze studzienek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mała tłokowa pompa wodna napędzana ręcznie

Wiktionary

hydropłat

płat nośny wodolotu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2013-04-24]

hydropłatowy

przymiotnik od: hydropłat

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-01-04]

hydrorafinacja

Hydrorafinacja, hydroodsiarczanie (ang. hydrotreating, hydrodesulfurization) – katalityczny proces chemiczny stosowany w przemyśle rafineryjnym, w trakcie którego następuje stabilizacja surowca poprzez obniżenie w nim zawartości siarki, azotu, chlorowców, tlenu i śladów metali oraz wysycenie wiązań podwójnych.

Wikipedia

hydrosfera

wodna powłoka Ziemi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hydrol. geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

Wiktionary

Hydrosfera (z gr. ὕδωρ hydōr „woda”, σφαῖρα sphaîra „kula”) – jedna z geosfer, ogół wód na Ziemi obejmujący wody podziemne i powierzchniowe: rzeki, jeziora, morza, oceany, lodowce i lądolody oraz bagna, a także woda zawarta w atmosferze i biosferze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Również człowiek wpływa na zmiany ilości wody w hydrosferze, m.in. w procesach chemicznych i technologicznych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. hydrosferyczny

rzecz. sfera ż.

Wiktionary

hydrosferyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrosferą, dotyczący hydrosfery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrosfera ż.

Wiktionary

hydrosiarczek

związek chemiczny, sól siarkowodoru powstała przez zastąpienie jednego wodoru metalem; wodorosiarczek

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

hydrosiew

wysiew materiału siewnego razem z wodą; hydrowysiew

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Hydrosiew (nazywany też hydroobsiewem) – biologiczny sposób rekultywacji gruntów, stromych hałd polegający na hydromechanicznym pokrywaniu powierzchni preparatem będącym mieszaniną złożoną z wody, nasion roślin, hydromulczu celulozowego (włókien celulozowych), nawozów oraz substancji zabezpieczających przed erozją wodną, wietrzną i nadmiernym wysychaniem.

Wikipedia

hydrosiłownia

zakład wytwarzający energię elektryczną z energii wody; hydroelektrownia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-10-05]

hydroskopowy

przymiotnik od: hydroskop

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydroskrzydło

rodzaj deski surfingowej pozwalającej na pływanie pod różnymi kątami nawet na niewielkim wietrze

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: windsurfer) [tevex, 2020-07-13]

hydrospeed

[czytaj: hydrospid] sport ekstremalny, spływ na desce dziką górską rzeką

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Hydrospeed to rodzaj sportu ekstremalnego polegającego na spływie rwącą górską rzeką na plastikowej desce.

Płynący, ubrany w piankowy kostium, kask, kamizelkę asekuracyjną, trzyma się uchwytów deski. Deska nie zasłania całego ciała, aby nie ulec obrażeniom w zderzeniu z podwodnymi głazami trzeba manewrować przy pomocy płetw na nogach.

Wikipedia

hydrostatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z hydrostatyką, dotyczący hydrostatyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrostatyka ż.

Wiktionary

hydrostatyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Takimi przypadkami zajmuje się hydrostatyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈstatɨka, AS: χydrostatyka

Wiktionary

Powiązane:

przym. hydrostatyczny

Wiktionary

hydrosulfit

handlowa nazwa podsiarczynu sodu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrotechniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrotechniką, dotyczący hydrotechniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hydrotechnika ż., hydrotechnik mos.

Wiktionary

hydrotechnika

Wikipedia

hydroterapeuta

specjalista w zakresie leczniczego stosowania wody

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

hydroterapia

leczenie wodą (kąpiele, natryski, nacierania); wodolecznictwo; hydropatia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrotorf

torf wydobywany za pomocą silnego strumienia wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrotransport

transport substancji stałych za pomocą cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hydrotropizm

ruch organów roślin spowodowany lokalną różnicą wilgotności środowiska; higrotropizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrowęzeł

zespół budowli wodnych umożliwiających pełne wykorzystanie spiętrzenia wody do celów energetycznych, irygacyjnych lub transportowych (np. jaz, śluza, elektrownia wodna, ujęcie wody dla wodociągów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Hydrowęzeł – wyodrębniony układ i związany z nim zespół powiązań, odnoszący się do przepływu wody; układ ten jest ukształtowany w celu gospodarczego wykorzystania i kontrolowania zasobów wodnych. W języku potocznym może dotyczyć różnych obiektów i elementów instalacji wodnej. Bywa utożsamiany z pojęciem węzła wodnego w hydrotechnice, ale tylko w jednym ze znaczeń tego pojęcia rozumianego jako zespół śródlądowych budowli hydrotechnicznych lub jako stopień wodny.

Wikipedia

hydrowysiew

wysiew materiału siewnego razem z wodą; hydrosiew

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

hydrox

urządzenie do bezpiecznego półogniowego urabiania węgla w obecności metanu i pyłu węglowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-12-23]

Hydrox to mieszanina gazów używana do oddychania w czasie nurkowania, stanowiąca alternatywę dla powietrza.

Hydrox składa się z dwóch gazów, wodoru oraz tlenu w różnych proporcjach, które dobierane są do konkretnego nurkowania. Mieszaninę tą, podobnie jak heliox, trimix i neox, stosuje się w nurkowaniach głębokich. Dzięki wyeliminowaniu azotu nie występuje narkoza azotowa.

Wikipedia

hydroxizin

[czytaj: hydroks-iz-in] środek o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w stanach napięcia nerwowego, stanach lękowych i nerwicach; hydroksyzyna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-20]

hydrożel

1. żel na bazie wody;
2. kosmetyk lub lek nawilżający w postaci żelu;
3. preparat dodawany do ziemi, zapewniający roślinom wilgoć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

Wikipedia

hydrożelowy

przymiotnik od: hydrożel

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-01-04]

hydrozespół

zespół złożony z turbiny wodnej i napędzanej przez nią maszyny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hydrozolowy

przymiotnik od: hydrozol

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-01-04]

hydzik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

hygge

[czytaj: hyge] wygoda, komfort, błogostan, szczęście

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

hygieia

Wikipedia

hygin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hygin – imię męskie pochodzenia greckiego. Imię wywodzi się od słowa hygieinos oznaczającego "zdrowy".

Hygin imieniny obchodzi 11 stycznia.

Znane osoby noszące to imię:

- Hygin (Gajusz Juliusz Hygin), pisarz

- Papież Hygin

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czasy papieża Hygina opisał Euzebiusz z Cezarei.

Wiktionary

hygroma

nagromadzenie się płynu surowiczego w jamach lub przestrzeniach ciała w wyniku urazu lub zapalenia; wodniak

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

hyjbama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. położna

Wiktionary

hyjdla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jadwiga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hyjdla zaś polazła rzykać do kościoła.

Wiktionary

hyjek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

hyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. przeciąg; wzniesienie, na którym wieje silny wiatr

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie stój na hylu! Stałem na hylu i przez to jestem chory.

Wiktionary

hyla

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2008-03-27]

Wikipedia

hyle

1. w filozofii starożytnej: materia lub świat materialny
2. u Edmunda Husserla: dane zmysłowe nieobjęte intencjonalną aktywnością umysłu, który nadaje im sens

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-26]

hylemorfizm

pogląd filozoficzny zapoczątkowany przez Arystotelesa, zgodnie z którym istnienie i funkcjonowanie obiektów przyrodniczych opiera się na zasadzie połączenia ze sobą dwóch prapierwiastków (praprzyczyn): materii (gr. hyle) i formy (gr. morphe); hilemorfizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Hilemorfizm (gr.: ὕλη hylē = materia, μορφή morphē = kształt), hylemorfizm – stanowisko w teorii bytu (metafizyka) i filozofii przyrody dotyczące ontycznej budowy i działania ciał naturalnych. Według tej teorii każdy byt jest ukonstytuowany przez materię pierwszą i formę substancjalną. Za pomocą tego założenia można wyjaśnić m.in. fakt zmian substancjalnych – przechodzenia jednej substancji w inne substancje, tzn. ginięcia jednej substancji przy jednoczesnym powstawaniu innych.

Wikipedia

hyleozaur

rodzaj czworonożnego, roślinożernego dinozaura z rodziny ankylozaurów; hileozaur, polakantoid

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Hileozaur (Hylaeosaurus) – czworonożny, roślinożerny dinozaur z grupy Ankylosauria. Rodzaj ten obejmuje jeden gatunek – Hylaeosaurus armatus. Hylaeosaurus oznacza „leśny jaszczur”, armatus oznacza uzbrojony. Nadana została przez angielskiego paleontologa, Gideona Mantella.

Wikipedia

hyletyczny

dotyczący hyletyki

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-01-04]

hyletyka

u Edmunda Husserla: dziedzina doznań zmysłowych

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-01-04]

hylobiologia

dział biologii zajmujący się systematyką, strukturą i właściwościami ekologicznymi leśnych zespołów biologicznych; hilobiologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hylobiont

organizm żyjący wyłącznie w środowisku leśnym; hilobiont

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2012-07-29]

Wikipedia

hylofil

organizm najlepiej rozwijający się w środowisku leśnym; hilofil

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hylopatolog

specjalista w dziedzinie hylopatologii

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

hylozoizm

według filozofów przedsokratycznych: pogląd przypisujący życie całej materii; hilozoizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Hylozoizm – filozoficzna koncepcja ożywionej materii; pogląd, według którego zasada ruchu jest jej immanentna.

Powstał na tle przekonań przedfilozoficznych typowych dla animizmu. Został sformułowany przez Talesa z Miletu w twierdzeniu: „wszystko jest ożywione, jak to widać w bursztynie i magnesie”. Do hylozoistów należeli m.in. także pozostali (prócz Talesa z Miletu) tzw. filozofowie jońscy, czyli Anaksymenes i Anaksymander, ponadto Heraklit, Leukippos czy Demokryt.

Wikipedia

hymen

1. w anatomii: fałd błony śluzowej u ujścia pochwy dziewiczych kobiet i samic niektórych zwierząt; błona dziewicza;
2. grecka pieśń weselna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Wikipedia

hymenajos

w mitologii greckiej: bóstwo uroczystości weselnych, patron małżeństwa; Hymen

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2019-09-30]

hymenium

warstwa zarodnikująca grzybów wyższych, znajdująca się na powierzchni niektórych owocników; obłócznia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocnikach u podstawczaków i workowców. Składa się z elementów rozrodczych – podstawek (basidium) lub worków (ascus) – oraz elementów płonnych, np. cystydy, cystydiole, szkieletocystydy, parafizy, szczecinki, hyfidy. U podstawczaków warstwa komórek leżących bezpośrednio pod hymenium nosi nazwę subhymenium. Worki lub podstawki ułożone są na ogół ściśle obok siebie, palisadowo. Część owocnika, w której występuje hymenium, nosi nazwę hymenoforu. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u niektórych podstawczaków. U niektórych grzybów występuje specyficzny rodzaj hymenium zwany katahymenium.

Wikipedia

hymenofor

część owocnika grzybów wyższych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

Hymenofor – część owocnika grzybów, na której występuje warstwa hymenialna, czyli obłocznia, wytwarzająca zarodniki. U grzybów hymenofor może mieć postać:

- Blaszki – występują u grzybów mających owocnik wachlarzowaty, lub w postaci kapelusza. Zawsze występują na dolnej stronie grzyba. U grzybów kapeluszowych blaszki te biegną promieniście od brzegów kapelusza do trzonu. Mogą dochodzić do samego trzonu, lub kończyć się w różnej odległości od niego. W Polsce jest to jeden z częściej występujących typów hymenoforów.

Wikipedia

hymenoplastyka

operacyjne odtworzenie błony dziewiczej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Hymenoplastyka (ang. hymenoplasty lub hymenorrhaphy) – zabieg odtworzenia błony dziewiczej mający na celu stworzenie wrażenia jej obecności u partnera poddającej się temu zabiegowi kobiety (tzn. opór przy immisji, „krwawienie” przy stosunku). Hymenoplastyka w ścisłym znaczaniu obejmowałaby również hymenotomię.

Wikipedia

hymenopterologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. dział entomologii, nauka o błonkówkach;

Wiktionary

Hymenopterologia – dział entomologii zajmujący się badaniem owadów z rzędu błonkówek (Insecta: Hymenoptera). Naukowcy zajmujący się badaniami błonkówek to hymenopterolodzy.

Polscy hymenopterolodzy:

- Józef Banaszak

- Tomasz Cierzniak

- Jerzy Wilde

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja, AS: χỹmẽnopteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hymenopterolog m., hymenopterolożka ż.

przym. hymenopterologiczny

Wiktionary

hymenowy

przymiotnik od: hymen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hymn

pieśń pochwalna, patriotyczny lub religijny utwór liryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. liter. urz. uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

Wiktionary

Hymn (z greckiego hýmnos – pieśń pochwalna) – uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei.

W kręgu kultury europejskiej hymny znane były w basenie Morza Śródziemnego już w starożytności. Na stałe weszły do kanonów kulturowych wraz z rozwojem chrześcijaństwa, który uczynił swoim ten rodzaj literacki wzorując się na hebrajskim Starym Testamencie i judeochrześcijańskim Nowym Testamencie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wydaje mi się, że włoski hymn narodowy jest bardzo długi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨ̃mn, AS: χỹmn

Wiktionary

Powiązane:

przym. hymniczny

Wiktionary

hymniczny

mający charakter hymnu; uroczysty, patetyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

przymiotnik

(1.1) o charakterze hymnu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielki temat, wzniosły tekst, hymniczna, łatwo wpadająca w ucho melodia - oto przepis na sukces.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. hymn m.

Wiktionary

hymnodalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. rzad. odnoszący się do hymnu

Wiktionary

hymnodia

1. zbiór hymnów;
2. śpiewanie hymnu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

hymnolog

specjalista w zakresie hymnologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

hymnologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o hymnach, zwłaszcza kościelnych

Wiktionary

hynek

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2019-09-30]

- (1842) Hynek – planetoida

- Hynek – imię męskie

- Hynek – nazwisko

Osoby o nazwisku Hynek:

- Emilia Hynek (1930–2019) – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

- Franciszek Hynek (1897–1958) – podpułkownik i pilot balonowy Wojska Polskiego

- Jan Hynek (1899–1973) – hutnik, działacz komunistyczny

- Josef Allen Hynek (1910–1986) – amerykański profesor astronomii, ufolog

- Kristián Hynek (ur. 1980) – czeski kolarz górski

Wikipedia

hyniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Heniek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ujek Hyniek zrobioł srogie larmo w doma. → Wujek Heniek zrobił w domu wielką awanturę.

Wiktionary

hynix

Wikipedia

hypallage

rodzaj metafory, w której nastąpiła celowa rozbieżność między powiązaniami gramatycznymi a odniesieniami znaczeniowymi w tekście

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2005-10-26]

Hypallage, hypallaga (z gr. ὑπαλλαγή hypallage – "odmiana, zmiana"), enallage (z gr. ἐναλλαγή enallagḗ) – zaburzenie zgody składniowo-logicznej – określenie przenosi się z jednego składnika wypowiedzi na inny, przydawka zostaje dodana do innego słowa niż wymagałaby tego logika; stosowane jako figura retoryczna.

Wikipedia

hypatia

Wikipedia

hype

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. moda na coś, szum wokół czegoś; zainteresowanie czymś w danym okresie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Śmiało mogę stwierdzić, że hype na tą grę był zjawiskiem jak najbardziej pozytywnym, bo ta nie dość, że nie starała się pokazywać jak bardzo żeruje na marce, to wnosiła powiew świeżości jednocześnie ponawiając stare i sprawdzone metody. sic.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hajp

Wiktionary

hypeman

[czytaj: hajpmen] środowiskowo: osoba podpowiadająca tekst raperowi w czasie występu na żywo

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

hyperbaton

Wikipedia

hypericum

Wikipedia

hyperion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. jeden z tytanów;

(1.2) mitgr. patronimikum Heliosa

(1.3) mitgr. jeden z synów Priama

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. jeden z księżyców Saturna;

Wiktionary

jasieński

przymiotnik od: Jasień

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

Jasieński może odnosić się do:

- Paweł Jasieński (XV wiek-1485), dyplomata, kasztelan malborski

- Ludwik Jasieński (ur. 1806) – polski dominikanin, kapelan 12. pułku ułanów

- Feliks Jasieński (1861-1929), krytyk i kolekcjoner sztuki

- Bruno Jasieński (1901-1938), poeta

- Stefan Jasieński (1914-1945), ppor., cichociemny („Alfa”, „Urban”)

- Ksawery Jasieński (1931-nadal), spiker telewizyjny i radiowy

- Roman Jasieński (1873-1937), żołnierz

Wikipedia

jasiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Jasiewicz

- Adam Jasiewicz – polski botanik, profesor zwyczajny, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki Polskiej Akademii Nauk

- Jadwiga Jasiewicz – polska polonistka, nauczycielka, harcerka Szarych Szeregów; matka Jarosława Kaczyńskiego i Lecha Kaczyńskiego

- Kazimierz Jasiewicz – polski lekkoatleta, specjalizujący się w biegach sprinterskich

- Krzysztof Jasiewicz – polski historyk, politolog, ekonomista, pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN

- Eugeniusz Jasiewicz – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari

- Ewa Jasiewicz – brytyjska dziennikarka polskiego pochodzenia, działaczka na rzecz obrony praw człowieka

- Hipolit Jasiewicz – polski pilot, sierżant WP, uczestnik I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej

- Jerzy Jasiewicz – major kawalerii Wojska Polskiego

- Romuald Jasiewicz – polski inżynier budownictwa wodnego

- Stanisław Jasiewicz - polski archeolog, muzeolog, konserwator zabytków i rzeźbiarz, uczestnik misji archeologicznych w Egipcie, Syrii i Sudanie

- Wincenty Jasiewicz – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Zbigniew Jasiewicz – polski etnolog

Wikipedia

jasik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

jasin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany

SJP.pl za [maf, 2006-12-04]

Miejscowości w Polsce:

- Jasin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin

- Jasin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz

- Jasin – dawna nazwa wsi Jasień w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń

- Jasin – dzielnica miasta miasta Niemcza w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim

Wikipedia

jasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. jasiński

Wiktionary

jasiniec

Jasiniec (do 1945 niem. Johanneshof) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec. Według danych z 2012 r. liczyła 76 mieszkańców. Miejscowość została założona w 1773 r. w ramach kolonizacji fryderycjańskiej – zagospodarowania tzw. łęgów warciańskich. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

Wikipedia

jasiński

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2014-06-29]

Jasiński (forma żeńska: Jasińska; liczba mnoga: Jasińscy) – polskie nazwisko.

Osoby o nazwisku „Jasiński”:

- Adam Jasiński (zm. 1862) – polski duchowny katolicki, biskup

- Albin Jasiński (1880–1940) – generał brygady Wojska Polskiego

- Aleksander Jasiński (ujednoznacznienie)

- Andrzej Jasiński (ujednoznacznienie)

- Aniela Jasińska (1919-2006) - pisarka, dziennikarka radiowa

- Antoni Jasiński (1927–2006) – generał broni Wojska Polskiego

- Feliks Jasiński (1856–1899) – inżynier, jeden z pionierów teorii sprężystości

- Grzegorz Jasiński (ujednoznacznienie)

- Henryk Jasiński (1940–2003) – prezydent Gniezna

- Ignacy Jasiński (ujednoznacznienie)

- Jakub Jasiński (ujednoznacznienie)

- Janusz Jasiński – polski historyk

- Kazimierz Jasiński (ujednoznacznienie)

- Krzysztof Jasiński (ur. 1943) – reżyser, aktor, dyrektor Teatru Stu w Krakowie

- Marceli Jasiński (zm. 1867) – kompozytor

- Marek Jasiński (ujednoznacznienie)

- Marian Jasiński (1859–?) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego

- Roman Jasiński (ujednoznacznienie)

- Sebastian Jasiński (1953) – ksiądz katolicki

- Stanisław Jasiński (ujednoznacznienie)

- Tomasz Jasiński (ujednoznacznienie)

- Tadeusz Jasiński (1926–1939) – uczestnik II wojny światowej (odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita))

- Władysław Jasiński (ujednoznacznienie)

- Wojciech Jasiński (ujednoznacznienie)

- Zbigniew Jasiński (1908–1984) – pisarz polski

Wikipedia

jasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

Jasiny – część wsi Komarowo w Polsce, położonej w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

Osada założona w 2 poł. XVIII w., znajdował się tu cmentarz ewangelicki.Obecnie znajduje się tutaj kilka domów mieszkalnych oraz firmy drobiarskie i szklarnie. Okolice to tereny leśne oraz pastwiska. Nieopodal wsi znajdują się kopce i doły, gdzie w czasach niemieckich prawdopodobnie wydobywano żwir. Jasiny leżą niedaleko drogi prowadzącej z Goleniowa do Lubczyny.

Wikipedia

jasio

zdrobnienie od: Jan (imię męskie); Jaś, Jasiek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Jan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Jan mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jaśko mos., Janko mos.

przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

jasion

regionalnie: jesion; jasień

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

Wikipedia

jasionek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

jasionka

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-22]

karboksylowy

przymiotnik od: karboksyl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karboksypeptydaza

enzym trawienny, egzopeptydaza

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-25]

Karboksypeptydaza – enzym trawienny, egzopeptydaza, metaloproteina – zawiera jon cynku w miejscu aktywnym.

Działa na łańcuchy peptydowe katalizując odczepienie C-końcowych aminokwasów w łańcuchu, szczególnie jeśli w łańcuchu bocznym aminokwasu występuje pierścień aromatyczny bądź rozbudowany łańcuch alifatyczny.

Wikipedia

karboksypeptydazy

enzym trawienny, egzopeptydaza

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-25]

Wikipedia

karboksyterapia

zabieg polegający na wstrzyknięciu medycznego dwutlenku węgla pod skórę

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-03]

Wikipedia

karbol

wodny roztwór fenolu, używany jako środek odkażający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karbolina

środek owadobójczy otrzymywany ze smoły węglowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karbolineum

olej otrzymywany ze smoły węglowej, służący do impregnacji drewna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Karbolineum (olej antracenowy, olej zielony) – brunatna, oleista ciecz o charakterystycznym zapachu, o ciężarze właściwym 1,09–1,12, temperaturze zapłonu powyżej 100 °C i temperaturze wrzenia powyżej 270 °C. Jest jednym z końcowych (wysokowrzących) produktów suchej destylacji smoły węglowej (karbolineum węglowe) lub smoły drzewnej (karbolineum drzewne – liściaste lub iglaste). Stanowi mieszaninę związków aromatycznych (m.in. naftalenu, antracenu i fenoli).

Wikipedia

karbolinowy

przymiotnik od: karbolina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karbolownia

dział fabryki, w którym przerabia się fenole

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-10-05]

karbolowy

przymiotnik od: karbol

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karbon

okres ery paleozoicznej ok. 345 - ok. 280 mln lat temu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. piąty okres geologiczny paleozoiku;

Wiktionary

Karbon

- w sensie geochronologicznym – piąty okres ery paleozoicznej. Trwał od 358,9 ± 0,4 do 298,9 ± 0,15 milionów lat temu. Karbon dzieli się na dwie epoki: missisip i pensylwan.

- w sensie chronostratygraficznym – piąty system eratemu paleozoicznego, wyższy od dewonu, niższy od permu. Dzieli się na dwa oddziały: missisip i pensylwan. Międzynarodowy stratotyp granicy dewon/karbon znajduje się na wzgórzu La Serre (około 10 km na zachód od miejscowości Paulhan, region Montagne Noire w południowej Francji). Granica oparta jest na pierwszym pojawieniu się konodonta Siphonodella sulcata (Huddle, 1934).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Belemnity pojawiły się w karbonie, a wymarły w eocenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarbɔ̃n, AS: karbõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. karboński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) paleozoik

meronimy.

pokrewne.

przym. karboński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zoblistę|kambr|ordowik|sylur|dewon|karbon|perm.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Carboniferous

* baskijski: (1.1) Karbonifero

* białoruski: (1.1) карбон m.

* duński: (1.1) kultiden w., karbon

* hiszpański: (1.1) Carbonífero m.

* kataloński: (1.1) Carbonífer m.

* niemiecki: (1.1) Karbon n.

* rosyjski: (1.1) карбон m., каменноугольный период m.

* słowacki: (1.1) karbón m.

źródła.

== karbon (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. węgiel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

karbonada

pieczeń z rusztu; carbonada

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wersja regionalizmu → karmonada (schab)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbɔ̃ˈnada, AS: karbõnada

Wiktionary

karbonado

minerał, drobnoziarnista odmiana diamentu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Karbonado (czarny diament) – diament polikrystaliczny, występujący w osadach aluwialnych w Brazylii i Republice Środkowoafrykańskiej. Z wyglądu podobny jest do węgla drzewnego. W odróżnieniu od innych diamentów polikrystalicznych, porowata powierzchnia karbonado wykazuje brak inkluzji, pochodzących z płaszcza ziemskiego. Do najczęstszych należą florencyt, ksenotym, ortoklaz, kwarc czy kaolin, czyli składniki pochodzące ze skorupy ziemskiej. Badania za pomocą TEM ujawniły obecność także metali i związków międzymetalicznych, takich jak Fe, Fe-Ni, Ni-Pt, Ti, Sn, Ag, Cu i SiC.Karbonado wykazuje wysoką fotoluminescencję i elektronoluminescencję, indukowaną przez azot, co może świadczyć, że prawdopodobnie w okresie formowania istniały w nim radioaktywne inkluzje.

Wikipedia

karbonamid

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, mocznik

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

karbonariusz

członek tajnego stowarzyszenia politycznego z początku XIX wieku, walczącego o niepodległość i zjednoczenie Włoch; węglarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. karbonaryzm mrz.

:: fż. karbonarystka ż.

przym. karbonarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) węglarz

Wiktionary

karbonarski

przymiotnik od: karbonar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

karbonaryzm

Wikipedia

karbonat

dawniej: węglan - sól kwasu węglowego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (forma upojedynczona) [tevex, 2019-11-24]

karbonatyt

skała magmowa zbudowana w ponad 50% z węglanów

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

Karbonatyty – skały magmowe, najczęściej głębinowe (hipabysalne, lub subwulkaniczne), rzadziej wylewne i ultrazasadowe. Nazwa pochodzi od składu mineralnego, który jest w ponad 50% reprezentowany przez węglany. Są one bardzo często mieszaniną węglanów. Jeśli są zbudowane z kalcytu i dolomitu, to uzyskują nazwy w zależności od stosunku objętościowego obydwu składników. Występowanie krzemianów określa się przez dodanie do nazwy skały określonych przymiotników np. egirynowo-kalcytowy karbonatyt.

Wikipedia

karbonatyzacja

Karbonatyzacja (uwęglanowienie) – reakcja chemiczna między kwasem węglowym a minerałami.

Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych procesów wietrzenia chemicznego ze względu na wszechobecność dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodach mających kontakt z powietrzem. Dwutlenek węgla w wodzie tworzy kwas węglowy, co powoduje, że świeża woda deszczowa ma zawsze odczyn lekko kwaśny.

Wikipedia

karbonatyzacyjny

przymiotnik od: karbonatyzacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karbonit

górniczy materiał wybuchowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karbonizacja

Uwęgleniem nazywa się proces, w którym następuje stopniowy wzrost procentowy zawartości pierwiastka C, a zmniejsza się zawartość innych pierwiastków np.: O_2 i H_2. Zmniejsza się także zawartość części lotnych, następuje wzrost ciepła spalania [MJ/kg]. Z petrograficznego punktu widzenia następuje wzrost zdolności odbicia światła (refleksyjność witrynitu) mierzy się ją na macerale kolotelinicie, a wartość wyraża się w Rr [%] (refleksyjność robocza). Następują wtedy zmiany fluorescencji oraz zanika jedna z grup macerałów – grupa liptynitu. Makroskopowo proces uwęglenia powoduje zmiany barwy (z brunatnej w różnym odcieniu do czarnego) wzrost intensywności połysku oraz wzrost ciężaru właściwego węgla. Proces uwęglenia jest procesem złożonym z przemian fizyko-chemicznych materii organicznej i mineralnej. Materiały wyjściowe i końcowe tego procesu to torf i grafit. Na proces uwęglenia wpływają następujące czynniki: ciśnienie, temperatura i czas. Dzieli się go także na dwie fazy:

- Faza biochemiczna – następuje nagromadzenie materii organicznej i częściowy jej rozkład (próchnienie, butwienie, torfienie i gnicie), decyduje ona o składzie petrograficznym danego węgla. Kończy się ona w momencie przykrycia materii organicznej przez materię mineralną.

- Faza geochemiczna – rozpoczyna się w momencie przykrycia materii organicznej poprzez materię mineralną (np. spływy molasowe, powstanie gleby zwietrzelinowej itp.). W fazie geochemicznej następują właściwe procesy uwęglenia.

Wikipedia

karbonowy

przymiotnik od: karbon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karboński

przymiotnik od: karbon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący karbonu, występujący, powstały w karbonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbɔ̃j̃sʲci, AS: karbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karbon m.

Wiktionary

karbonyl

dwuwartościowa grupa składająca się z jednego atomu węgla i jednego atomu tlenu, charakterystyczna dla ketonów; grupa karbonylowa

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

karbonylek

Karbonylki – nieorganiczne związki kompleksowe, w których ligandem jest tlenek węgla, stosowane w chemii metaloorganicznej. Nazwę karbonylek stosuje się także na określenie samego ligandu karbonylkowego, CO (nie należy mylić go z organiczną grupą karbonylową).

Wikipedia

karbonylki

Karbonylki – nieorganiczne związki kompleksowe, w których ligandem jest tlenek węgla, stosowane w chemii metaloorganicznej. Nazwę karbonylek stosuje się także na określenie samego ligandu karbonylkowego, CO (nie należy mylić go z organiczną grupą karbonylową).

Wikipedia

karbonylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karbonylować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. karbonylować

Wiktionary

karbonylowy

przymiotnik od: karbonyl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karborund

węglik krzemu, stosowany jako materiał ognioodporny i formierski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Węglik krzemu (karborund) – materiał ceramiczny z grupy węglików o ogólnym wzorze SiC. Występuje w naturze jako niezwykle rzadki minerał moissanit. Istnieją jego dwie odmiany krystaliczne α i β.

Węglik krzemu znalazł się w obszarze zainteresowań nauki pod koniec XIX w., w związku z poszukiwaniami nowych, niedrogich materiałów ściernych. Pierwsza metoda, opatentowana przez jej wynalazcę, E. G. Achesona, polegała na reakcji krzemionki i węgla w piecu elektrycznym. Do dzisiaj jest stosowana ona w nieznacznie tylko zmodyfikowanej formie. Węglik krzemu można też otrzymywać w wyniku pirolizy polikarbosilanów.

Wikipedia

karborundowy

przymiotnik od: karborund

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z karborundu, zawierający karborund; związany z karborundem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karborund mrz.

Wiktionary

karboryzator

Karboryzator – środek w postaci stałej lub gazowej, będący źródłem węgla w procesie nawęglania stali.

Jako stały karboryzator stosuje się tzw. proszek do nawęglania. Jest to mieszanina węgla drzewnego w postaci granulek o średnicy kilku mm oraz intensyfikatorów. Jako intensyfikatory przyspieszające nawęglanie stosuje się węglan baru oraz węglan sodu, których zawartość w świeżym proszku do nawęglania wynosi 10-30%.

Wikipedia

karboryzatorowy

przymiotnik od: karboryzator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karbowa

Karbowa – dawna osada wzniesiona na południu Katowic, na terenie obecnej jednostki pomocniczej Osiedle Paderewskiego-Muchowiec.

Wzmiankowana już w XVI wieku, początkowo należała wraz z Katowicami do Kuźnicy Boguckiej. Na jej terenach był czynny folwark, a od 1842 roku huta cynku Emma. Wznoszono wówczas domy dla robotników tzw. familoki. Na początku XX wieku powstały dwie cegielnie. W 1865 roku, gdy Katowice uzyskały prawa miejskie, Karbowa stała się ich częścią. W grudniu 1885 roku Karbowa liczyła 487 osób.

Wikipedia

karbować

1. nacinać coś, robić na czymś karby, nacięcia, znaki;
2. układać w fale, fałdować lub marszczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karbowaniec

dawna waluta ukraińska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

Wiktionary

Karbowaniec (również Karbowaneć, ukr.: карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996.

Historycznie, określeniem „Karbowaneć” nieoficjalnie nazywano na terenie Ukrainy rosyjskiego rubla. Podczas Pierwszej Republiki (1917–1920) karbowaneć został oficjalną walutą nowego państwa, wkrótce zastąpiony przez hrywnę (hrywnia).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. karb m., karbowanie n.

czas. karbować ndk.

przym. karbowany

Wiktionary

karbowiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

karbówka

rodzaj długich szczypiec żelaznych do karbowania włosów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-10]

Wikipedia

karbownica

potocznie: rodzaj lokówki, przyrząd do układania włosów w fale; gofrownica

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: stylizator) [tevex, 2020-07-20]

karbowniczek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

karbownik

młot służący do obrabiania kamieni; dłutownik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Karbownik – polski przedstawiciel nauk technicznych i urzędnik

- Franciszek Karbownik – polski emigracyjny historyk wojskowości

- Henryk Karbownik – katolicki duchowny, prawnik, historyk prawa

- Justyna Karbownik – polska przedsiębiorczyni, wykładowca akademicki

- Michał Karbownik – polski piłkarz

Wikipedia

karbowo

2

Wikipedia

karbowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Karbowski – polski lekarz i oficer

- Jan Karbowski – polski inżynier i architekt, budowniczy linii kolejowych

- Jan Karbowski – polski ekonomista i polityk, senator

- Józef Karbowski – polski aktor teatralny, reżyser, pedagog

- Stanisław Karbowski – polski muzyk, pedagog i samorządowiec

Wikipedia

karbowy

dawniej: urzędnik dworski nadzorujący roboty polne; karbownik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. nadzorca robotników rolnych w majątku dworskim, prowadził rejestr ich pracy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. karb mrz., karba ż., karbnik mrz., karbaria ż.

czas. karbować ndk., karbić ndk.

przym. karbowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. karbownik

Wiktionary

karbromal

ureid kwasu bromodwuetylooctowego, środek uspokajający i łagodnie nasenny; adalina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karbromalowy

przymiotnik od: karbromal

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karbulant

silnie żrący środek chemiczny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

karbunkuł

1. minerał z grupy granatów, ciemnoczerwona odmiana almandynu, kamień półszlachetny wykorzystywany w jubilerstwie;
2. ropne zapalenie torebek włosowych przechodzące na tkankę podskórną; czyrak mnogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. poet. bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

(1.2) starop. drogi kamień (niezależnie od koloru)

(1.4) med. wet. wąglik, antraks

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Pewnego razu (Dorian Gray) rozpoczął studia nad klejnotami (…) Posiadał znaczne zbiory: oliwkowy aleksandryt, czerwieniejący w świetle lampy, chryzoberyle, o cienkich jak niteczki srebrnych żyłkach, perydoty, koloru pistacji, różowe i winnożółte topazy, karbunkuły z płomiennego szkarłatu o drżących czteropromiennych gwiazdach, purpurowe granaty, zielone hiacynty…

(1.1-2) Uczynił też napierśnik robotą haftarską, według roboty naramiennika, ze złota, z hijacyntu, i z szkarłatu, i z karmazynu dwa kroć farbowanego, i z białego jedwabiu kręconego (…) I nasadzili weń cztery rzędy kamienia tym porządkiem: sardyjusz, topazyjusz i szmaragd w rzędzie pierwszym. A w drugim rzędzie: karbunkuł, szafir i jaspis (…) wszystkie osadzone w złoto w rzędziech swych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbũŋkuw, AS: karbũŋkuu̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. karbunkułowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. iskrzyk

(1.3) czyrak mnogi, czyrak gromadny

(1.4) wąglik, antraks, czarna krosta, daw. Żydówka, gwara. Żydka, gwara. Żydowicka

Wiktionary

karbunkułowy

przymiotnik od: karbunkuł

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

przymiotnik

(1.1) przest./poet. przym. od karbunkuł

(1.2) med. przym. od karbunkuł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbũŋkuˈwɔvɨ, AS: karbũŋkuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karbunkuł m.

Wiktionary

karburacja

mieszanie paliwa płynnego z powietrzem w celu otrzymania mieszanki palnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karburator

urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach; gaźnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karburatorowy

przymiotnik od: karburator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karburować

dokonywać karburacji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-13]

karburyzator

Karboryzator – środek w postaci stałej lub gazowej, będący źródłem węgla w procesie nawęglania stali.

Jako stały karboryzator stosuje się tzw. proszek do nawęglania. Jest to mieszanina węgla drzewnego w postaci granulek o średnicy kilku mm oraz intensyfikatorów. Jako intensyfikatory przyspieszające nawęglanie stosuje się węglan baru oraz węglan sodu, których zawartość w świeżym proszku do nawęglania wynosi 10-30%.

Wikipedia

karby

dawniej: określony porządek, ryzy, dyscyplina; dziś tylko w związku frazeologicznym: wziąć, ująć kogoś w karby - poddać kogoś dyscyplinie, rygorom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

1 gmina w Niemczech:

- Karby – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Rendsburg-Eckernförde

1 miejscowość w Szwecji:

- Karby

1 miejscowość w Danii:

- Karby - miasto w regionie Jutlandia Północna, w gminie Morsø

Wikipedia

karc

dawniej, środowiskowo; cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy; karcer

SJP.pl za Mały słownik języka polskiego - PWN 1993-1999 - E. Sobol, L. Drabik [meg, 2008-08-18]

karc.

skrót od: karciany (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: SPIS SKRÓTÓW I KWALIFIKATORÓW) [tevex, 2010-06-09]

karcący

wyrażający naganę, krytykę, nieprzychylny stosunek do kogoś lub czegoś; naganny, ganiący, ostry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie dezaprobaty względem osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla odstępcy od drogi surowa jest kara, / kto karcenia nie znosi, ten umrze.

(1.1) Wykład dotyczył regulacji prawnych związanych z karceniem małoletnich w prawie polskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. skarcenie n.

czas. karcić ndk., karcić się ndk., skarcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ganienie, krytykowanie

Wiktionary

karcer

1. cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy;
2. dawniej: kara polegająca na zatrzymaniu ucznia w szkole po lekcjach;
3. dawniej: miejsce odsiadywania kary w szkołach średnich i wyższych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więz. karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

(1.2) więz. kara przebywania w celi bez pryczy

(1.3) przest. kara zostawania ucznia w szkole po lekcjach

(1.4) przest. miejsce, gdzie za karę uczeń przebywał w szkole po zajęciach

Wiktionary

Karcer (łac. carcer) – cela więzienna o znacznie surowszych warunkach, małej powierzchni, często pozbawiona otworów okiennych i jakiegokolwiek cywilizowanego miejsca do snu. Umieszczenie więźnia w karcerze stanowi dodatkową karę za przewinienia.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) cela odosobnienia, izolatka, nora, separatka

(1.2) izolacja, oddzielenie, odosobnienie

(1.3) koza

(1.4) izolatka

Wiktionary

karcerowy

przymiotnik od: karcer

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karcharodontozaur

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny Carcharodontosauridae. Jego nazwa oznacza "jaszczur o zębach rekina" (gr. καρχαρος karkharos „zębaty, ostro-zęby”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”; σαυρος sauros „jaszczurka”).

Wikipedia

karcharodontozaury

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

karcher

[czytaj: karszer lub kerszer]
1. produkt marki Kärcher; kärcher;
2. potocznie: myjka ciśnieniowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Osoby o nazwisku Karcher:

- Johann Friedrich Karcher (1650–1726) – niemiecki architekt i projektant ogrodów

- Guido Karcher (1844–1905) – niemiecki admirał

Inne:

- Raab Karcher – firma wchodząca w skład francuskiego koncernu Saint-Gobain

Wikipedia

karcherować

[czytaj: karszerować lub kerszerować] czyścić myjką ciśnieniową

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

karchowice

Wikipedia

karciak

środowiskowo: stół do gry w karty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

karcianka

potocznie: gra przy użyciu talii kart

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: karciarz)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-10-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gra karciana, najczęściej w odniesieniu do gry komputerowej

(1.2) środ. eduk. dodatkowa godzina (poza ustalonym pensum) realizowana w ramach Karty Nauczyciela

Wiktionary

Kolekcjonerskie gry karciane (pot. karcianki, z ang. collectible card games (CCG) lub trading card games (TCG)) – gry, w których każdy z graczy korzysta z osobistej talii specjalnie przeznaczonych dla danej gry kart. Gra jest dwu- lub wieloosobowa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rdzeniem każdej karcianki są oczywiście karty i to one decydują o tym, jak będziecie sobie radzić w trakcie walki. Ta może być trudna, wręcz niemożliwa do wygrania, gdy macie źle złożoną talię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karta ż.

przym. karciany

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) godzina karciana, hallówka

Wiktionary

karciany

przymiotnik

(1.1) dotyczący kart do gry, gier w karty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Producent dołączył do programu grę karcianą typu Piotruś, oczywiście z wizerunkami bohaterów programu - miejsce tradycyjnego Piotrusia zajął Gargamel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈʨ̑ãnɨ, AS: karʹćãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karta ż., karciarz mos., karty nmos., karcianka ż.

przym. kartonowy

Wiktionary

karciara

kobieta regularnie grająca w karty; karciarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karciarka

kobieta regularnie grająca w karty; karciara

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karciarski

przymiotnik od: karciarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. związany z karciarzem, dotyczący karciarzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karciarz mos., karciarka ż., karciara ż., karciarstwo n., karta ż., karty nmos.

przym. kartowy

Wiktionary

karciarstwo

nałogowe granie w karty; kartograjstwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karciarz

nałogowy gracz w karty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który namiętnie, nałogowo gra w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲʨ̑aʃ, AS: karʹćaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karta ż., karty nmos., kartka ż., karton m.

:: fm. karciara ż., karciarka ż.

przym. karciany, karciarski

Wiktionary

karcić

1. ganić, karać;
2. rzadkie: karcić się - ganić się, karać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

czasownik przechodni niedokonany (dk. skarcić)

(1.1) udzielać nagany

czasownik zwrotny niedokonany karcić się (dk. skarcić się)

(2.1) ganić samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) besztać, ganić, strofować, upominać

Wiktionary

karcięta

żartobliwie o kartach do gry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

karcino

Karcino – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Oś miejscowości stanowi droga powiatowa nr 3355Z do Kołobrzegu o długości 15 km. Z Karcina odchodzi także droga powiatowa nr 0253Z do Nowogardka o długości 8,6 km.

Wikipedia

karcinofobia

chorobliwy lęk przed nowotworem złośliwym; kancerofobia, karcynofobia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. psych. zob. kancerofobia.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karcynofobia

Wiktionary

karcinogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; carcinogen; kancerogen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karcinogeneza

mechanizm wywoływania nowotworów; kancerogeneza, karcynogeneza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-02-12]

karcinogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, rakotwórczość, karcynogenność, onkogenność

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

karcinogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcynogenny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

karcinotron

lampa elektronowa o fali wstecznej, stosowana jako generator mikrofalowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karciocha

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie o karcie do gry

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-10]

karcynofobia

chorobliwy lęk przed nowotworem złośliwym; kancerofobia, karcinofobia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

karcynogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; kancerogen

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-25]

Wikipedia

karcynogeneza

proces prowadzący do powstania nowotworu; kancerogeneza, karcinogeneza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-02-12]

Karcynogeneza też kancerogeneza lub nowotworzenie – zmiany zachodzące w komórce organizmu, prowadzące do powstania nowotworu. Jest to wieloetapowy proces zachodzący na poziomie DNA komórki. Wyróżnia się w nim trzy (czasem cztery) złożone etapy: inicjację, promocję i progresję. Kancerogeneza jest najczęściej wywoływana czynnikami rakotwórczymi, takimi jak: nadfiolet, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy niektóre wirusy.

Wikipedia

karcynogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, karcinogenność, rakotwórczość, onkogenność

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. rakotwórczość.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konieczne są niezawodne i ostre metody kontroli potencjalnych leków, zwłaszcza na karcynogenność i teratogenność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karcynogen m.

przym. karcynogenny

przysł. karcynogennie

Wiktionary

karcynogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcinogenny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-30]

karcynologia

dział zoologii, nauka o skorupiakach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

Wikipedia

karcynologiczny

przymiotnik od: karcynologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-31]

karcz

pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karpa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-07-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pniak (część nadziemna), który pozostaje po ścięciu drzewa, wraz z korzeniami (częścią podziemną)

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. krzak

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po ścięciu drzewa w ogrodzie pozostał brzydki karcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʧ̑, AS: karč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karczowisko m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż., karczowanie n., wykarczowanie n.

czas. karczować ndk., wykarczować dk.

przym. karczowy, karczowniczy

ims. wykarczowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karpa

Wiktionary

karczek

1. zdrobnienie od: kark;
2. górna, doszyta część bluzki, koszuli, spodni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kulin. mięso z karku zwierzęcego

(1.2) pot. zdrobn. od kark

(1.3) kraw. górna część bluzki, sukienki itp., do której doszyta jest pozostała część

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʧ̑ɛk, AS: karček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karczycho n., kark mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karkówka

Wiktionary

karczemka

kocik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. mały kot, kotek

Wiktionary

kołdowo

Kołdowo (niem. Kaldau, kaszb. Kòłdowò) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Człuchów przy drodze krajowej nr 25. Wieś jest siedzibą sołectwa Kołdowo, w którego skład wchodzą również miejscowości Dąbki, Murzynowo, Nowosiółki, Piaskowo i Zbrzyca.

Wikipedia

kołdra

watowane, puchowe lub wełniane przykrycie będące częścią pościeli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

Wiktionary

Kołdra – zszyte razem dwie warstwy tkaniny, z wypełnieniem izolującym cieplnie.

Kołdra służy do okrywania ciała, najczęściej podczas snu. Izolującym wypełnieniem może być włókno syntetyczne, pierze, puch ptasi lub wełna. Wypełnienie kołdry, w przeciwieństwie do wypełnienia pierzyny, jest poprzez pikowanie lub podział kołdry na komory unieruchamiane, tak by pozostawało równomiernie rozłożone na całej powierzchni kołdry.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pościel zaś cała składała się z pary poduszek, prześcieradła, kołdry i siennika, słomą albo sianem, albo sieczką wypchanego (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwdra, AS: kou̯dra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kołderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białystok|kordła., gw-pl|Górny Śląsk|sztebdeka.

Wiktionary

kołdrowy

przymiotnik od: kołdra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołdrzarski

dotyczący wyrobu kołder

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kołdrzyna

marna albo stara kołdra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołdun

rodzaj małego pierożka z nadzieniem mięsnym, pochodzenia litewskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kołduny (kałduny) – małe lub średniej wielkości pierogi, tradycyjna potrawa kuchni litewskiej, białoruskiej, polskiej. Najbardziej klasycznym nadzieniem kołdunów jest siekana surowa wołowina, łój wołowy, duszona cebula i przyprawy. Ciasto na kołduny wyrabiane jest z mąki, wody, jajek i niewielkiej ilości masła. Po ulepieniu kołduny są gotowane w wodzie albo rosole bądź pieczone.

Wikipedia

kołduny

potrawa z niewielkich pierożków nadziewanych mięsem, podawana zwykle jako dodatek do rosołu lub barszczu, rzadziej jako samoistne danie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kołduny (kałduny) – małe lub średniej wielkości pierogi, tradycyjna potrawa kuchni litewskiej, białoruskiej, polskiej. Najbardziej klasycznym nadzieniem kołdunów jest siekana surowa wołowina, łój wołowy, duszona cebula i przyprawy. Ciasto na kołduny wyrabiane jest z mąki, wody, jajek i niewielkiej ilości masła. Po ulepieniu kołduny są gotowane w wodzie albo rosole bądź pieczone.

Wikipedia

kołecki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

Os

Wikipedia

kołeczek

zdrobnienie od: kołek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kółeczko

zdrobnienie od: kółko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od kółko

(1.2) bardzo małe kółko

Wiktionary

Kółeczko – nieoficjalna część wsi Sadlinki w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki.

Nazwa miejscowości została zniesiona, jej teren to obecnie ulica Robotnicza w Sadlinkach.

Zabudowa domów przypomina literę O. Większość domów jest starsza niż 50 lat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzieci! Ustawcie się w kółeczko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈwɛʧ̑kɔ, AS: kuu̯ečko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n., kółko n.

przyim. koło

czas. kołowacieć

Wiktionary

kołek

podłużny kawałek ociosanego drewna; także: gładki sworzeń drewniany lub metalowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ociosany kawałek drewna o podłużnej formie

(1.2) mech. wyszlifowany sworzeń

(1.3) bud. drewniany lub plastikowy walec wciskany do ściany, w który wkręcana jest śruba

(1.4) pot. tępak, głupek

(1.5) muz. walec naciągający struny w instrumentach

(1.6) rzem. szewski gwóźdź

(1.7) żegl. pręt do nakręcania lin

(1.8) gw-pl|Mazury. kołowrotek

Wiktionary

Kołek – element pośredniczący w połączeniu kołkowym, jako element ustalający lub podpierający. Może być stożkowy lub walcowy, gładki lub karbowany, pełny lub sprężysty. Dla potrzeb budowy maszyn wykonuje się kołki metalowe - głównie stalowe. W meblarstwie materiałem na kołki jest głównie drewno i tworzywa sztuczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wrzucił do ogniska długo i namiętnie strugany kołek i podniósł głowę.

(1.1) Brał ze sobą naszego Burka, wbijał kołek w ziemię i przywiązywał zwierzaka, żeby go pilnował przed handlarzami dusz.

(1.1) Czemu stoisz jak kołek! Zabierz stąd więźnia!

(1.3) W żelbet takiego kołka nie wbijesz. No nie, ale takie kołki tynkowe, no.

(1.4) Dać takiemu kołkowi trochę władzy i strach się bać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołeczek mrz.

przym. kołkowy

czas. kołowacieć

Wiktionary

kołem

naokoło, dookoła, wokół kogoś, czegoś; kółkiem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-31]

przysłówek

(1.1) otaczając coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n.

przyim. koło

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dookoła

Wiktionary

kółka

przyrząd gimnastyczny składający się z dwu obręczy zawieszonych na linach, służący do przewrotów i zwisów

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-31]

kołkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węglarka

Wiktionary

kółkiem

naokoło, dookoła, wokół kogoś, czegoś; kołem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-31]

kółko

zdrobnienie od: koło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: koło

(1.2) małe koło

(1.3) eduk. szkolne zajęcia dla grupy zainteresowań

(1.4) grupa bawiących się osób trzymająca się za ręce

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lubię nosić tę sukieneczkę w kwiatuszki i kółeczka.

(1.2) Do rysowania kółek służy cyrkiel, tzw. zerownik.

(1.2) Przez te wertepy w parku połamałam kółka w dziecięcym wózku.

(1.3) W czwartki po lekcjach uczęszczam na kółko chemiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuwkɔ, AS: kuu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n.

:: zdrobn. kółeczko n.

czas. kołować, kołowacieć

przym. kołowy, skołowany

przyim. koło

ims. skołowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) zajęcia fakultatywne

Wiktionary

kołkowaty

sztywny, niezgrabny; podobny do kołka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kółkowicz

potocznie: członek jakiegoś koła, kółka, stowarzyszenia osób o wspólnych zainteresowaniach lub dążeniach; kółkowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kółkowiec

potocznie: członek jakiegoś koła, kółka, stowarzyszenia osób o wspólnych zainteresowaniach lub dążeniach; kółkowicz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

kołkownica

Nagielbank, kołkownica – pozioma belka lub pręt z otworami na nagle, służące do knagowania olinowania ruchomego. Stosowana głównie na dużych żaglowcach, gdzie ilość obsługiwanych przez załogę lin jest znaczna.

Knagowanie wykonywane jest na naglach węzłem knagowym. Najczęściej kołkownice występują przy burtach. Mocuje się je do pokładu bądź do want (tzw. ławy wantowe). Nagielbanki mogą być umieszczone również przy maszcie, nazywane są wtedy potocznie „ogródkami”.

Wikipedia

kołkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

kołkowy

przymiotnik od: kołek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołmogorow

nazwisko, np. Andriej Nikołajewicz Kołmogorow (1903-87), matematyk rosyjski

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2010-05-27]

kołnierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część ubrania otaczająca szyję;

(1.2) występ na powierzchni elementu konstrukcyjnego otaczający go na całym obwodzie, który służy do połączeń;

(1.3) u niektórych zwierząt pas sierści lub piór odmiennej barwy, który otacza szyję

(1.8) bud. pas blachy wokół komina zabezpieczający przed wilgocią

Wiktionary

Kołnierz – wykończenie ubioru przy szyi, wykonane z tej samej tkaniny i na stałe połączone z ubiorem lub z innego materiału, przyszywane, przypinane lub nakładane. Stosowane od XIV wieku.

Krój kołnierzy zmieniał się znacznie na przestrzeni wieków. Początkowo pojawił się w stroju męskim w drugiej połowie XVI wieku, jako część szerokiej szaty spiętej w talii pasem, zwanej houppelande. W tym okresie we Francji i w Anglii zaczęto dodawać prosty kołnierz do męskich kaftanów. Początkowo stosunkowo niski, w pierwszych latach XV wieku sięgający już do uszu. Dostojnicy i królowie nosili także płaszcze z futrzanymi kołnierzami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja ulubiona koszula ma zielony kołnierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwʲɲɛʃ, AS: kou̯ʹńeš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołnierzówka ż.

:: zdrobn. kołnierzyk m., kołnierzyczek m.

przym. kołnierzowy

przysł. kołnierzowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. kragel.

Wiktionary

kołnierzowaty

przypominający kołnierz

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2018-04-15]

kołnierzowy

przymiotnik od: kołnierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołnierzyczek

zdrobnienie od: kołnierzyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołnierzyk

mały kołnierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kołnierz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔwʲˈɲɛʒɨk, AS: kou̯ʹńežyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołnierz m.

przym. kołnierzowy

Wiktionary

kołnierzykowaty

komórka kołnierzykowata - występująca w wewnętrznej warstwie ciała gąbek komórka o kształcie cylindrycznym, zaopatrzona w wić i charakterystyczny, otaczający ją kołnierzyk plazmatyczny, wychwytująca z wody cząstki pokarmowe; choanocyt

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: choanocyt) [koalar, 2007-11-07]

kołnierzykowy

1. → kołnierzyk;
2. wiciowce kołnierzykowe - klad jednokomórkowych, wodnych organizmów eukariotycznych

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (pod: protisty) [tevex, 2011-08-01]

koło

1. część płaszczyzny ograniczona okręgiem;
2. zamknięta linia krzywa przypominająca okręg;
3. okrągła, spodnia część pojazdu, umożliwiająca ruch przez toczenie;
4. okrągły element maszyn i urządzeń, służący przenoszeniu ruchu obrotowego;
5. przedmiot w kształcie koła geometrycznego;
6. grupa osób podobnych pod względem jakichś warunków; grono, krąg;
7. grupa osób o wspólnych dążeniach lub zainteresowaniach; stowarzyszenie, zrzeszenie, związek;
8. średniowieczne narzędzie tortur;
9. krąg ludzi trzymających się za ręce;
10. potocznie: tysiąc złotych; patyk, patol, kafel;
11. potocznie: kolokwium; kolo;
12. w dawnej Polsce: obradujący sejmik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Koło – zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których odległość od ustalonego punktu na tej płaszczyźnie, nazywanego środkiem koła, jest mniejsza lub równa długości promienia koła.

Równoważna definicja: część płaszczyzny ograniczona przez pewien okrąg; okrąg ten zawiera się w kole i jest zarazem jego brzegiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koło leży nad Wartą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwɔ, AS: kou̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kolanin m., kolanka ż.

przym. kolski

Wiktionary

kołobieg

słup z zamocowanym na szczycie ruchomym kołem z linkami, służący do ćwiczeń gimnastycznych lub zabawy; krążnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołobrulion

gruby zeszyt z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kołobrzeg

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce; miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Kołobrzeg (niem. Kolberg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim, u ujścia rzeki Parsęty, nad Morzem Bałtyckim, przy drodze krajowej nr 11 i drodze ekspresowej nr S6. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), uzdrowisko z trzema letnimi kąpieliskami morskimi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Kołobrzegu odbywał się festiwal piosenki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔbʒɛk, AS: kou̯obžek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołobrzeżanin m., kołobrzeżanka ż.

przym. kołobrzeski

Wiktionary

kołobrzeski

przymiotnik od: Kołobrzeg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kołobrzegu, związany z Kołobrzegiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Diecezja koszalińsko-kołobrzeska powstała 28 czerwca 1972 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kołobrzeg m., kołobrzeżanin mos., kołobrzeżanka ż.

Wiktionary

kołobrzeżanin

mieszkaniec Kołobrzegu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kołobrzegu

(1.2) osoba pochodząca z Kołobrzegu, urodzona w Kołobrzegu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wieczorami kołobrzeżanie wylegają na aleje parkowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔbʒɛˈʒãɲĩn, AS: kou̯obžežãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kołobrzeg mrz.

:: fż. kołobrzeżanka ż.

przym. kołobrzeski

Wiktionary

kołobrzeżanka

mieszkanka Kołobrzegu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kołobrzegu

(1.2) kobieta pochodząca z Kołobrzegu, urodzona Kołobrzegu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najstarsza kołobrzeżanka odzyska twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔbʒɛˈʒãnka, AS: kou̯obžežãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kołobrzeg mrz.

:: fm. kołobrzeżanin mos.

przym. kołobrzeski

Wiktionary

kołocz

prostokątne ciasto z nadzieniem z sera, maku lub jabłek, popularne na Górnym Śląsku; kołacz śląski

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciasto z makiem, serem lub jabłkiem

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. kołacz m.

Wiktionary

kołoczek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. drożdżówka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A kołoczki to nic innego jak zmniejszona wersja kołocza, czyli po prostu drożdżówki.

Wiktionary

kołodko

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2017-02-28]

Wikipedia

kołodno

Wikipedia

kołodróbka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. kołodróbecki

Wiktionary

kołodyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Wikipedia

kołodziej

rzemieślnik wykonujący drewniane części wozów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zaw. rzem. rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

(1.2) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Wheeler

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j, AS: kou̯oʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołodziejstwo n.

przym. kołodziejski

Wiktionary

kołodziejak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

kołodziejczak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

- Jerzy Kołodziejczak (ur. 1967) – były polski koszykarz, reprezentant Polski

- Piotr Kołodziejczak (ur. 1957) – pisarz, kompozytor i dziennikarz

- Timothée Kolodziejczak (ur. 1991) – francuski piłkarz pochodzenia polskiego

- Tomasz Kołodziejczak (ur. 1967) – polski pisarz science fiction

Wikipedia

kołodziejczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

kołodziejek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

kołodziejewo

Wikipedia

kołodziejnia

miejsce produkcji i naprawy drewnianych części wozów, warsztat pracy kołodzieja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołodziejówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. kołodziejówecki

Wiktionary

kołodziejski

nazwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

Wikipedia

kołodziejstwo

Wikipedia

kołodziński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

kołogniot

maszyna do rozdrabniania, kołotok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołokolnia

dzwonnica przy cerkwi

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2017-01-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna

Wiktionary

Wikipedia

kołomąć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Kołomąć (niem. Koldemanz) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice, nad Jeziorem Kołomąckim.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kołomąć jest położony nad Jeziorem Kołomąckim.

(1.1) W Kołomąciu znajduje się stary cmentarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔ̃mɔ̃ɲʨ̑, AS: kou̯õmõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołomącianin m., kołomącianka ż.

przym. kołomącki

Wiktionary

kołomański

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

kołomąt

regionalnie: zamęt, zamieszanie; kołomęt

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

Kołomąt – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 175 mieszkańców.

Wikipedia

kołomaź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. smar

Wiktionary

kołomęt

regionalnie: zamęt, zamieszanie; kołomąt

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-15]

kołomieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kołomną, dotyczący Kołomny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kołomna ż.

Wiktionary

kołomna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;

Wiktionary

Kołomna (ros. Коломна) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwa. Zamieszkuje je ok. 140 tys. mieszkańców.

Jest ośrodkiem przemysłu środków transportu, maszynowego, materiałów budowlanych. W mieście znajduje się węzeł komunikacyjny, port rzeczny. Liczący się ośrodek przemysłu maszynowego (produkcja silników Diesla, obrabiarek, lokomotyw).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moskwa wpływa do Oki w mieście Kołomna.

Wiktionary

Powiązane:

przym. kołomieński

Wiktionary

kołomyja

przestarzale: zamieszanie, zamęt, kołowacizna; kołomyjka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Wiktionary

Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. Ośrodek przemysłu maszynowego, metalowego, lekkiego, spożywczego, drzewno-papierniczego. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.

Wikipedia

Powiązane:

przym. kołomyjski

Wiktionary

kołomyjka

1. przestarzale: zamieszanie, zamęt, kołowacizna; kołomyja;
2. ukraiński taniec góralski;
3. muzyka lub piosenka związana z tym tańcem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kołomyjski

przymiotnik od: Kołomyja (miasto na Ukrainie lub wieś w Polsce)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kołonotatnik

notatnik z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami; kołonotes

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) notes, którego kartki spięte są metalową lub plastikowyastikową spiralą;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Komisarz wyciągnął swój kołonotatnik i położył go na biurku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔ̃nɔˈtatʲɲik, AS: kou̯õnotatʹńik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kołobrulion

Wiktionary

kołonotes

notes z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami; kołonotatnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołosowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

kołosz

pająk z rodziny krzyżakowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

kołotocznik

roślina z rodziny złożonych, o żółtych lub pomarańczowych kwiatach, rosnąca w terenach górzystych; wołowe oko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołotok

maszyna do rozdrabniania; kołogniot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołotokowy

przymiotnik od: kołotok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołowa

forma przymiotnika.

(1.1) ż. lp. od: kołowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) sport. (w piłce ręcznej) zawodniczka grająca bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej, zob. obrotowa.

(2.2) rel. w żeńskim zakonie klauzurowym zakonnica nie przebywająca na stałe za klauzurą

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Kontuzja Kulwińskiej. Kołowa Vistalu nie zagra przez dwa tygodnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n., kołowy mos.

przym. kołowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) obrotowa

Wiktionary

kołować

1. zataczać kręgi; krążyć;
2. o samolocie: poruszać się na kołach po lotnisku;
3. potocznie: nadkładać drogi; błądzić, kluczyć;
4. potocznie: mówić wykrętnie, używać wybiegów; bałamucić, oszukiwać;
5. kołować się -
a) kręcić się; wirować;
b) potocznie: oszukiwać jeden drugiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

czasownik

(1.1) o samolocie: poruszać się po ziemi na kołach

(1.2) pot. oszukiwać, zwodzić

(1.3) zataczać kręgi wokół czegoś, zwykle w powietrzu

(1.4) pot. mówić w pokrętny sposób

(1.5) pot. nadkładać drogi

czasownik zwrotny kołować się

(2.1) pot. oszukiwać się nawzajem

(2.2) kręcić się

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Nie było wiatru, długo więc kołował w powietrzu, lądując wreszcie na ścieżce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɔvaʨ̑, AS: kou̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koleina ż., koło n., kółko n., kołowanie n., kolarz mos.

przyim. koło

czas. kołowacieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rolować, kiwać, nabierać, kantować; pot. nabijać w butelkę, robić w balona, robić w bambuko, robić w jajo, robić w konia, wpuszczać w maliny; posp. wykręcać wała; wulg. robić w chuja; eufem. robić w człona

Wiktionary

kołowacieć

1. o zwierzętach: dostawać kołowacizny;
2. tracić orientację na skutek jakiegoś zamieszania;
3. potocznie: sztywnieć, drętwieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

czasownik niedokonany

(1.1) niepokojąc się, poruszać się w kółko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n., kółko n., kółeczko n., kołek m., kół m., kołowacenie n., skołowacenie n., zakole n., kołowy mos.

czas. skołowacieć dk., kołować ndk.

przym. kołowy, kolisty, kółeczkowy, skołowaciały

przysł. koliście

przyim. koło

Wiktionary

kołowacizna

1. ciężka choroba niektórych zwierząt, głównie owiec i kóz; cenuroza
2. potocznie: zamieszanie, zamęt, kołomyjka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Trzęsawka (z ang. scrapie „ocierać się, drapać”; polskie nazwy: choroba kłusowa, kołowacizna) – pasażowalna encefalopatia gąbczasta owiec i kóz wywoływana przez priony, nieznany do niedawna patogen, wywołujący również podobną do trzęsawki chorobę u ludzi, zwaną kuru. Scrapie najprawdopodobniej nie może zostać przeniesiona bezpośrednio na człowieka, ale zaleca się unikanie kontaktu z tkankami i płynami ustrojowymi chorego zwierzęcia.

Wikipedia

kołowanie

1. zataczać kręgi; krążyć;
2. o samolocie: poruszać się na kołach po lotnisku;
3. potocznie: nadkładać drogi; błądzić, kluczyć;
4. potocznie: mówić wykrętnie, używać wybiegów; bałamucić, oszukiwać;
5. kołować się -
a) kręcić się; wirować;
b) potocznie: oszukiwać jeden drugiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kołować.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɔˈvãɲɛ, AS: kou̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. kołować

rzecz. koleina ż., koło n., kolarz mos., kołowy mos.

przyim. koło

przym. kołowy

Wiktionary

kołowatość

stan odurzenia, otępienia; ogłupienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołowaty

1. podobny kształtem do koła;
2. podobny do kołu; sztywny, zdrewniały, zdrętwiały;
3. skołowany, odurzony;
4. chory na kołowaciznę

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-15]

kołowiec

statek kołowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kołówka

potocznie: jednoosiowa przyczepa transportowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołowo

związany z kołem; obrotowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

Wikipedia

kołowrót

1. maszyna prosta do przemieszczania ciężarów przy pomocy liny lub łańcucha nawijanych na bęben;
2. zmienność i powtarzalność zjawisk, czynności;
3. rodzaj ćwiczenia gimnastycznego;
4. dawne wrota, których skrzydła mocowano do słupa pośrodku drogi;
5. średniowieczne narzędzie tortur

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-20]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mech. drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą

(1.2) mech. urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kołowrotek mrz.

Wiktionary

kołowrotek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kołowrót

(1.2) wędk. przyrząd wędkarski w formie szpuli z rączką służący do nawijania i rozwijania zapasu żyłki, zwykle będący częścią wędki spinningowej;

(1.3) mech. włók. daw. urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

(1.4) mech. obrotowe urządzenie umieszczane przy wejściach do miejsc, gdzie trzeba przepuszczać ludzi pojedynczo

(1.5) mech. urządzenie w formie ruchomego bębna służące do biegania hodowanym w domu gryzoniom i innym małym zwierzętom

(1.6) pot. przen. zamęt, często związany z natłokiem wydarzeń lub obowiązków

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Podstawowa zasada powodzenia, to takie zmontowanie zestawu (spławik, ciężarek), by ryba biorąc nie wyczuła najmniejszego oporu. Łowiąc z gruntu bez spławika radziłbym poszerzyć otwór ciężarka, zostawić otwarty kabłąk kołowrotka.

(1.3) W porze bajek i pieśni, późną jesienią, palce wyciągały z motka wełny przędzę, przy miarowym stukaniu pedału kołowrotków.

(1.5) Chomik potrafi biegać w kołowrotku nawet kilka godzin i przemierzyć do ośmiu kilometrów w ciągu jednej nocy.

(1.6) Ale mam dziś kołowrotek w pracy! Od rana urywają się telefony, mam trzy spotkania z klientami i jeszcze ten raport na jutro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołowrót mrz.

przym. kołowrotkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) bramka obrotowa

(1.5) bieżnia, karuzela

Wiktionary

kołowrotowy

przymiotnik od: kołowrót

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołowy

związany z kołem; obrotowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) o kształcie koła

(1.2) taki, który biegnie po linii obwodu koła

(1.3) poruszany za pomocą kół

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. (w piłce ręcznej) zob. obrotowy.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Kamilowi Syprzakowi, kołowemu Orlen Wisły Płock, na weekendowym turnieju w hiszpańskim Oviedo rozleciały się buty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n., kołowa ż., kołowanie n.

:: zdrobn. kółko n.

przyim. koło

czas. kołowacieć

Wiktionary

kołoząbianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kołoząbia (w Ciechanowskiem)

(1.2) mieszkanka Kołozębu (w Elbląskiem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kołoząbianki i kołoząbianie wspólnie przygotowali wieniec dożynkowy.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Kołoząb m.

::: fm. kołoząbianin m.

:: przym. kołoząbski

(1.2)

:: rzecz. Kołoząb m.

::: fm. kołoząbianin m.

:: przym. kołozębski

Wiktionary

kołozeszyt

zeszyt z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-03]

kołp

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodach leningradzkim i nowogrodzkim Rosji, prawy dopływ Sudy

Wiktionary

kołpaczek

zdrobnienie od: kołpak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kołpak

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. kołpak m.

Wiktionary

kołpak

1. wysoka czapka; kłobuk;
2. pokrywa osłonna w kształcie półkuli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

(1.2) hist. wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kołpaczek m.

Wiktionary

kołpakowaty

podobny kształtem do kołpaka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-09-01]

kołsut

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

kołton

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

kołtryna

włoski rodzaj tapety powszechny w Polsce w XVII wieku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kołtryna (wł. coltre, coltrina) – obicie ścienne lub zasłona z tkaniny lub papieru, ozdoba pochodzenia włoskiego spotykana w polskich dworach szlacheckich w XVI-XVIII wieku.

Do produkcji kołtryn stosowano tkaniny jedwabne, bawełniane i lniane lub papier.Było to najczęściej płótno malowane klejowo lub olejnie, rzadziej drukowane za pomocą klocków drzeworytniczych. Służyło za obicie ścienne lub zasłonę. Kołtryny ozdabiano ornamentami kwietnymi i pejzażami, niekiedy również portretami postaci. Sprowadzono je pierwotnie z Włoch, później przeważnie z Gdańska, Wrocławia i Norymbergi. W XVI i XVII w. najbardziej ceniono drogie płótna neapolitańskie i bergamskie.

Wikipedia

kołtryniarski

dotyczący kołtryniarza, wyrobu kołtryn

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kołtryniarstwo

dawne rzemiosło zajmujące się wytwarzaniem obić ściennych lub zasłon z papieru lub tkaniny, będących dekoracją ścian pałaców, dworów i niekiedy kościołów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-17]

kołtryniarz

dawny rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem obić ściennych lub zasłon z papieru lub tkaniny, będących dekoracją ścian pałaców, dworów i niekiedy kościołów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2008-08-13]

Kołtryniarz, szpalernik – dawniej rzemieślnik, artysta zajmujący się wytwarzaniem drukowanych i malowanych obić, tapet.

Kołtryniarze, szpalernicy byli pod koniec XVI wieku w Polsce malarzami obić i tapet, dawniej noszących nazwy kołtryn, szpalerów, kurdybanów, obić tkanych, skórzanych, od XVIII w. papierowych.

Wikipedia

kołtrynowy

przymiotnik od: kołtryna

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-17]

kołtun

pogardliwie o człowieku zacofanym, ograniczonym intelektualnie; obskurant

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kłąb włosów sklejonych łojem;

(1.2) pot. potargane i brudne włosy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. człowiek zacofany i ograniczony

Wiktionary

Kołtun (łac. Plica polonica „kołtun polski”, Plica neuropathica, ang. Polish plait), zwany także gwoźdźcem, goźdźcem lub pliką – sklejony łojem i wydzieliną wysiękową (np. z powodu wszawicy) pęk włosów na głowie, powstały na skutek braku higieny lub niekorzystania ze szczotki bądź grzebienia. Powstawaniu kołtuna sprzyjało także powszechne wśród chłopstwa noszenie czapki. Stare przesądy medyczne zabraniały obcinania kołtunów z obawy przed negatywnym wpływem na zdrowie (zaburzenia psychiczne, ślepota). Noszenie kołtuna miało chronić przed chorobami i diabłem. Najdłuższy zachowany kołtun znajduje się w Muzeum Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, pochodzi z XIX w. i po rozwinięciu ma 1,5 m długości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koty perskie trzeba często czesać, bo inaczej im się robią kołtuny.

(1.1) Najdłuższy zachowany kołtun znajduje się w muzeum w Krakowie.

(1.2) Jak ty wyglądasz?! Umaluj się chociaż i zrób coś z tym kołtunem na głowie!

(2.1) W tej mieścinie to same kołtuny mieszkają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔwtũn, AS: kou̯tũn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołtuneria ż., kołtuństwo n.

:: fż. kołtunka ż.

czas. kołtunić, kołtunić się, kołtunieć

przym. kołtuniasty, kołtuński, kołtunowaty

przysł. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lwów|chyra.

(2.1) drobnomieszczanin, filister, obskurant

Wiktionary

kołtuneria

drobnomieszczańska moralność, zakłamanie, obłuda

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pogard. mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

(1.2) książk. pogard. zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czym możemy pochwalić się przed światem? Najbardziej to jesteśmy znani ze swojej kołtunerii, bigoterii i głupoty…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołtun m., kołtunka ż., kołtuństwo n., kołtunienie n.

czas. kołtunić ndk., skołtunić dk., kołtunieć ndk., skołtunieć dk.

przym. kołtuński, kołtunowy, kołtunowaty

rzecz. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zacofanie; książk. kołtuństwo, ciemnota, dulszczyzna, obskurantyzm, wstecznictwo; przest. filisterstwo; pot. ciemniactwo

(1.2) książk. kołtuństwo, ciemnota, ciemnogród

Wiktionary

kołtuniak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

kołtuniasty

1. mający kołtun;
2. podobny do kołtuna: zmierzwiony, splątany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołtunka

pogardliwie o kobiecie zacofanej, ograniczonej intelektualnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołtunowaty

1. o włosach, sierści: zmierzwiony, zbity w kłaki, rozczochrany;
2. pogardliwie o człowieku: taki jak u kołtuna, kołtuński

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołtunowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

kołtunowy

przymiotnik od: kołtun

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-13]

kołtuński

zacofany, obskurancki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołtuństwo

ciemnota, zacofanie, głupota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pogard. mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

(1.2) książk. pogard. zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych

Wiktionary

Kołtuństwo, także «kołtuneria» jako grupa społeczna – określenie z przełomu XIX i XX wieku oznaczające ludzi o zacofanych, wstecznych, nietolerancyjnych poglądach. Niegdyś nazywało się nim także ludzi wierzących w przesądy i zabobony.

Twórca literatury XVIII wieku Wespazjan Kochowski upatrywał w kołtunie sensu wyższego – znaku szczególnej opieki i wybrania przez Boga.Kołtun był określeniem pejoratywnym używanym przez jedną grupę społeczną względem drugiej. Mieszczanie mianem kołtunów określali drobną szlachtę zagrodową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wspomnienia o Magdalenie Samozwaniec to (…) kopalnia wiedzy o pisarce, która przez całe życie piórem walczyła z hipokryzją, zakłamaniem i kołtuństwem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołtun m., kołtunka ż., kołtuneria ż., kołtunienie n.

czas. kołtunić ndk., skołtunić dk., kołtunieć ndk., skołtunieć dk.

przym. kołtuński, kołtunowy, kołtunowaty

rzecz. kołtuńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zacofanie; książk. kołtuneria, ciemnota, dulszczyzna, obskurantyzm, wstecznictwo; przest. filisterstwo; pot. ciemniactwo

(1.2) książk. kołtuneria, ciemnota, ciemnogród

Wiktionary

kołtuny

pogardliwie o człowieku zacofanym, ograniczonym intelektualnie; obskurant

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-11]

kołudzki

Os

Wikipedia

Patrz:
Kołuda Wielka

kołwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Kraju Permskim Rosji, uchodzi do Wiszery jako jej prawy dopływ

Wiktionary

Wikipedia

kołychliwy

dawniej: chwiejny, kołyszący się

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

kołyma

rzeka w Rosji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji;

Wiktionary

Kołyma (ros. Колыма́) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim i Jakucji; długość 2129 km, długość ciągu rzecznego Kułu-Kołyma 2600 km; powierzchnia dorzecza 644 000 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 3800 m³/s.

Powstaje z połączenia rzek Kułu i Ajan-Juriach; w górnym biegu płynie przez Góry Czerskiego opływając od południa wyższe pasma, przepływa przez Zbiornik Kołymski i zaporę Kołymskiej Elektrowni Wodnej, dalej płynie w kierunku północnym pomiędzy górami Czerskiego i Omsukczańskimi; następnie wschodnim skrajem Niziny Kołymskiej, opływając łukiem od zachodu Płaskowyż Jukagirski; uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego deltą o powierzchni 3000 km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panregion wschodni (strefa wpływów ZSRR) sięgał po Kołymę i Bajkał, na południu zaś Haushofer włączył do niego Iran, Afganistan i Półwysep Indyjski z Burmą.

Wiktionary

Powiązane:

przym. kołymski

Wiktionary

kołymski

1. przymiotnik od: Kołyma (rzeka w Federacji Rosyjskiej);
2. przymiotnik od: Góry Kołymskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) związany z Kołymą (rzeką w Rosji azjatyckiej)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kołyma ż.

Wiktionary

kołysać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakołysać)

(1.1) wprawiać w ruch wahadłowy

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukołysać)

(2.1) usypiać dziecko, bujając je

czasownik zwrotny niedokonany kołysać się (dk. zakołysać się)

(3.1) poruszać się wahadłowo w przód i w tył lub na boki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiatr kołysał falami.

(2.1) Mama kołysze dziecko do snu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołysanie n., kołyska ż., kołysanka ż., ukołysanie n.,zakołysanie n.

czas. ukołysać dk., zakołysać dk.

ims. kołysany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bujać, huśtać, chwiać, gibać, kolebać, reg. śl. kolybać.

(2.1) bujać, kolebać, lulać, reg. śl. hulać-lulać., reg. śl. kolybać.

(3.1) bujać się, chwiać się, huśtać się, kiwać się, kolebać się, wahać się

Wiktionary

kołysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kołysać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołysanka ż., kołyska ż.

czas. kołysać ndk.

Wiktionary

kołysanka

1. utwór muzyczny o kołyszącym rytmie;
2. piosenka śpiewana przy usypianiu dziecka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niemowlę spokojnie zasnęło, słuchając pięknej kołysanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɨˈsãnka, AS: kou̯ysãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołyska ż., kołysanie n., ukołysanie n., rozkołys m.

czas. kołysać ndk., ukołysać dk.

Wiktionary

kołysankowy

przymiotnik od: kołysanka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołyseczka

zdrobnienie od: kołyska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kołyska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwɨˈsɛʧ̑ka, AS: kou̯ysečka

Wiktionary

kołyska

1. dziecinne łóżeczko do huśtania, kołysania; kolebka;
2. urządzenie do przewracania samochodów na bok;
3. w wojsku: część działa umożliwiająca przesunięcie się lufy względem podstawy w czasie strzału;
4. drewniana konstrukcja do wodowania statków z pochylni, budowana pod ich dnem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

(1.2) wojsk. część łoża działa lub wielkokalibrowego karabinu maszynowego, na której spoczywa lufa;

(1.3) uchylny wózek służący do wodowania statku z pochylni

(1.4) konstrukcja do stawiania łodzi i jachtów na nabrzeżu

(1.5) sprzęt do przewracania samochodów na bok np. w celu przeprowadzenia konserwacji

(1.6) górn. urządzenie służące do przerzucania urobku z przodu w tył

(1.7) środ. sport. pad siatkarza na plecy po odbiciu niskiej piłki

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niania włożyła dziecko do kołyski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈwɨska, AS: kou̯yska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kołysanka ż., kołysanie n., rozkołys mrz.

czas. kołysać ndk., ukołysać dk., rozkołysać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolebka

Wiktionary

kołyskowy

przymiotnik od: kołyska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kołłątaj

nazwisko, np. Hugo Kołłątaj (1750-1812), polski ksiądz, polityk, pisarz i filozof

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

Wikipedia

kołłątajowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kołłątaja lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kp

1. symbol kiloponda, jednostki siły
2. [czytaj: ka-pe] skrót od: kodeks pracy (skrót czytany także jako całe wyrażenie); k.p.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

skrótowiec

(1.1) = sport. klub piłkarski

(1.2) = szt. Komitet Paryski (grupa artystyczna)

(1.3) = księg. kasa przyjmie (druk wpłaty)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Toruński KP

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈpɛ, AS: ka‿pe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kapizm m., kapista m., kapistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kapizm m., kapista m., kapistka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== KP (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Kitchen Patrol → patrol kuchenny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

kpc

[czytaj: ka-pe-ce] skrót od: kodeks postępowania cywilnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); k.p.c.

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [tevex, 2012-04-12]

Wikipedia

kpch

skrót od: Komunistyczna Partia Chin

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-23]

kpeir

skrótowiec

(1.1) = Krajowa Partia Emerytów i Rencistów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿ː‿i‿ˈɛr, AS: ka‿p•‿e‿i‿er

Wiktionary

kpiący

książkowo: wyrażający kpinę; drwiący, ironiczny, kpiarski, złośliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-03-31]

kpiarski

książkowo: wyrażający kpinę, charakterystyczny dla kpiarza; złośliwy, ironiczny, kpiący, drwiący

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

kpiarstwo

kpienie, szydzenie, wyśmiewanie się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kpienie, naigrawanie się, wyśmiewanie kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkpʲjarstfɔ, AS: kpʹi ̯arstfo

Wiktionary

Powiązane:

czas. kpić

rzecz. kiep m./mrz./mos., kpiarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szydzenie

Wiktionary

kpiarz

książkowo: osoba skłonna do kpin, szydząca z innych; szyderca, prześmiewca, drwinkarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek skłonny do kpin, naśmiewający się z innych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kpʲjaʃ, AS: kpʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kpiarstwo n., kpina ż., kiep m./mrz./mos.

czas. kpić ndk.

przym. kpiarski

przysł. kpiarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dowcipniś, żartowniś

Wiktionary

kpić

szydzić, naigrawać się, żartować albo drwić z kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

czasownik

(1.1) odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gombrowicz kpi sobie z jej oficjalnej reprezentacji i ze środowiska rodaków, zastygłych w sarmackiej mentalności, obyczaju i ceremonialności…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kpina ż., kpienie n., kpiarz m., kpiarstwo n., kiep m./mrz./mos.

przym. kpiarski, kpiący

przysł. kpiarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szydzić

Wiktionary

kpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kpić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. kpić

rzecz. kpina ż.

Wiktionary

kpina

drwina, szyderstwo, żart

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drwina, szyderstwo, żart

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To są jakieś kpiny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkpʲĩna, AS: kpʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kpiarz m., kpienie n., kiep m./mrz./mos.

czas. kpić ndk., zakpić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drwina, ironia, sarkazm, szyderstwo; książk. persyflaż

Wiktionary

kpinka

zdrobnienie od: kpina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-01]

kpinkarz

osoba lubiąca żartować, kpić z kogoś; żartowniś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-01]

kpinkować

przestarzałe: z lekka kpić z kogoś lub czegoś; podśmiewać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kpinkowaty

skłonny do kpinek; drwinkowaty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-15]

kpiny

drwina, szyderstwo, żart

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kpk

[czytaj: ka-pe-ka] skrót od: kodeks postępowania karnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); k.p.k.

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-08-18]

skrótowiec

(1.1) = praw. kodeks postępowania karnego;

(1.2) = rel. kodeks prawa kanonicznego;

(1.3) = rel. Kościół Polskokatolicki;

(1.4) = Kozienicki Park Krajobrazowy;

(1.5) = Kaszubski Park Krajobrazowy;

(1.6) = Krajowy Punkt Kontaktowy;

(1.7) = Kongres Polonii Kanadyjskiej;

Wiktionary

Kodeks postępowania karnego – podstawowy akt prawny regulujący polskie postępowanie karne (Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego obowiązuje od 1 września 1998 r. (z wyjątkiem art. 647, 650 § 3 i 674 § 3, które – zgodnie z ustawą wprowadzającą – weszły w życie 1 stycznia 2003 r.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈka, AS: ka‿pe‿ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) kpk, k.p.k.

Wiktionary

kpn

[czytaj: ka-pe-EN] skrót od:
1. Konfederacja Polski Niepodległej;
2. Kampinoski Park Narodowy;
3. Karkonoski Park Narodowy;
4. Komunistyczna Partia Niemiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = polit. Konfederacja Polski Niepodległej;

(1.2) = adm. Kampinoski Park Narodowy;

(1.3) = adm. Karkonoski Park Narodowy;

(1.4) = żart. koniak pędzony nocą (bimber)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój ojciec działał w KPN-ie jeszcze za czasów PRL-u.

(1.2) W 2000 roku KPN został wpisany na światową listę rezerwatów biosfery UNESCO.

(1.3) Polski KPN tworzy z czeskim KRNAP-em spójny obszar chronionej przyrody.

(1.4) Jak skończy się nam wódka, to skoczymy po KPN na metę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: ka‿pe‿ẽn

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. KPN-owiec mos., kapeenowiec mos.

:: przym. KPN-owski, kapeenowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) kapeenówka

Wiktionary

kpn-owiec

członek KPN-u; kapeenowiec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

kpp

skrót od:
1. Komunistyczna Partia Polski;
2. Konfederacja Pracodawców Polskich;
3. Komenda Powiatowa Policji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

skrótowiec

(1.1) = Komunistyczna Partia Polski;

(1.2) = kwalifikowana pierwsza pomoc

(1.3) = Karta Praw Podstawowych;

(1.4) = komenda powiatowa policji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś o północy zakończyła się osiemnastogodzinna akcja "Pomiar", przeprowadzana przez Referat Ruchu Drogowego KPP w Olkuszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈpɛ, AS: ka‿pe‿pe

Wiktionary

kpp-owiec

członek KPP (Komunistycznej Partii Polski); kapepowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kpp-owski

związany z KPP (Komunistyczną Partią Polski), należący do KPP; kapepowski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kpr

skrótowiec

(1.1) = sport. Klub Piłki Ręcznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecnie trenuję w KPR w Ostrowie Wielkopolskim.

Wiktionary

kpr.

skrót od: kapral (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

skrót

(1.1) = wojsk. kapral

Wiktionary

kprm

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = adm. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿ːr‿ˈɛ̃m, AS: ka‿p•‿er‿ẽm

Wiktionary

kpt.

skrót od: kapitan (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

skrót

(1.1) = wojsk. kapitan

Wiktionary

Wikipedia

kpw

skrót od: Komisja Papierów Wartościowych

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

kpzr

skrót od: Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-05-02]

skrótowiec

(1.1) = hist. polit. Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te sprawy wybuchły po ucieczce Światły. Ale właśnie wtedy nastąpiła fala krytyki wewnątrz partii, powiał jakiś nowy prąd, Chruszczow wygłosił swój słynny referat na XX zjeździe KPZR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿pɛ‿zɛt‿ˈɛr, AS: ka‿pe‿zet‿er

Wiktionary

kpł

skrót od: Księga Kapłańska - trzecia księga Pisma Świętego, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-28]

skrót

(1.1) = bibl. Księga Kapłańska

Wiktionary

Księga Kapłańska [Kpł], Trzecia Księga Mojżeszowa [3 Mojż], (hebr. ויקרא (Wajikra) – „zawołał" – od pierwszych słów księgi, gr. Λευιτικόν Leuitikon z Septuaginty, w nawiązaniu do Lewitów) – trzecia księga Pisma św. (przed nią jest Księga Wyjścia) i Pięcioksięgu, a tym samym Starego Testamentu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kpł 1:12 lub Kpł 1,12 itp. → Księga Kapłańska, rozdział 1, werset 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa kapˈwãj̃ska, AS: ḱśẽŋga kapu̯ãĩ ̯ska

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 3 Mojż.

Wiktionary

kr

symbol kryptonu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Krypton (Kr; z gr. κρυπτός (kryptos) = „ukryty”) – pierwiastek chemiczny z grupy helowców w układzie okresowym. Jest to bezbarwny, niereaktywny gaz.

Został odkryty w roku 1898 przez W. Ramsaya i M.W. Traversa. Nazwa pochodzi od greckiego kryptos – „ukryty”.

Wikipedia

kr.

skrót od: Kraków

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

kra

tafla lodu dryfująca na powierzchni wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;

wykrzyknik

(2.1) pot. wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtarzany, naśladujący niski, gardłowy dźwięk wydawany przez kruki i wrony

Wiktionary

Kra jest określeniem zjawiska geologicznego lub hydrologicznego, w którym wolnopłynące (dryfujące) po obszarach obniżonej lepkości powierzchniowe fragmenty (płyty) różnych kształtów i rozmiarów mogące przemieszczać się poziomo, tworzą się poprzez odłamywanie od pokrywy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kra, AS: kra

Wiktionary

Powiązane:

(2.1)

czas. krakać ndk.

rzecz. krakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) krra, kraa, krak

Wiktionary

kraa

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca głosy krukowatych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kra, krra, krak

Wiktionary

kraal

obronna osada plemion afrykańskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kraal – tradycyjny rodzaj osady w Afryce, głównie w krajach położonych nad Wielkimi Jeziorami (np. Rwanda, Angola). Rozróżnia się:

- Mały Kraal – osiedle jednej dużej poligamicznej rodziny, prowadzącej wspólną gospodarkę kopieniaczą. Poligamia panująca wśród ludów na tym szczeblu, powoduje powstawanie wielorodzinnych osiedli, czyli Dużych Kraali.

- Duży Kraal – skupienie małych kraali, do kilkuset domów. Są budowane wokoło okrągłego placu. Osady łączą się ze sobą ze względów bezpieczeństwa oraz w celu skupienia większej liczby ludności. Osada składa się z małych zagród otaczających duży plac z centralnie położonymi zabudowaniami wodza, często otoczone krzaczastym płotem. Tylko jedno lub dwa wejścia prowadzą do takiej osady i są dobrze ukryte w zaroślach. Osiedla wielorodzinne pojawiają się u ludów, które połączyły gospodarkę kopieniaczą z hodowlą.

Wikipedia

krab

skorupiak z podrzędu o tej samej nazwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. skorupiak ciepłych mórz;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) archit. w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

Wiktionary

- kraby (Brachyura) – skorupiaki

- Krab – mgławica w gwiazdozbiorze Byka

- AHS Krab – współczesna armatohaubica produkcji polskiej

- Krab (1912) – rosyjski podwodny stawiacz min; pierwsza na świecie jednostka tego rodzaju

- Krab – polski samochód wyścigowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponieważ zaś te wszystkie lekarstwa ani myślały pomagać, a było ich mnóstwo, musiała sama orientować się wśród ich ogromu, zgadywać, które mogą skutkować dobrze, a które winny być wylane do zatoki dla zatrucia krabów i fląder.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krap, AS: krap

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krabik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) żabka

Wiktionary

krabi

odnoszący się do kraba, np. krabi pancerz; krabowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krabik

mały krab

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: krab

(1.2) mały krab

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krab m.

przym. krabowy

Wiktionary

krabojad

1. gatunek foki;
2. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu siewkowych; krabożer

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krabojady

1. gatunek foki;
2. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu siewkowych; krabożer

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krabon

krab pacyficzny osiągający wagę do 7 kg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krabony

grupa skorupiaków z rzędu dziesięcionogów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krabownik

sieć do połowu krabów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krabowy

odnoszący się do kraba, np. krabowe odnóża; krabi

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-19]

krabożer

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu siewkowych; krabojad

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (forma upojedynczona) [tevex, 2019-11-25]

Wikipedia

krabożery

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu siewkowych; krabojad

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (forma upojedynczona) [tevex, 2019-11-25]

Wikipedia

krabołów

statek przystosowany do połowu i przetwórstwa krabów pacyficznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraby

1. podrząd raków dziesięcionogich o szerokim, pokrytym pancerzem głowotułowiu i silnie zredukowanym odwłoku; liczne gatunki jadalne
2. gotycki motyw dekoracyjny w kształcie zwiniętego liścia lub pączka; żabki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-07-23]

Kraby (Brachyura, z języka greckiego krótki odwłok/ogon) – grupa krótkoodwłokowych skorupiaków z rzędu dziesięcionogów (Decapoda).Kraby są najliczniejszą (opisano 10 500 gatunków) grupą dziesięcionogów, u której pierwsza para odnóży krocznych przekształciła się w szczypce. Wielkość ciała bardzo zróżnicowana, o rozpiętości odnóży od kilku milimetrów (Pinnotheres pisum) do prawie 4 m (japoński krab pacyficzny).

Wikipedia

krach

1. bankructwo, plajta, załamanie ekonomiczne
2. potocznie: niepowodzenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne

(1.2) ekon. nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów;

(1.3) przen. klęska

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krax, AS: kraχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upadłość, bankructwo, plajta, kryzys

(1.3) fiasko, porażka, przegrana, niepowodzenie, klapa, upadek

Wiktionary

krachla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. butelka z zamknięciem na pałąku

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W krachlach oczywiście nic nie ma, lecz nie znalazłem też oranżady na cukrze. (R. Makłowicz: [http://www.wprost.pl/ar/13613/Kultura-syfonow/?I=1027 Kultura syfonów])

Wiktionary

kraciak

ludowy wyrób tkacki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kraciany

dawniej: kraciasty - mający wzór w kratę, zrobiony z krat

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-25]

kraciasty

mający wzór w kratę; zrobiony z krat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-27]

przymiotnik

(1.1) o wzorze w kratę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krata ż.

Wiktionary

kraczkowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

kradmo

przysłówek

(1.1) starop. po kryjomu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|po kryjomu.

źródła.

== kradmo (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) ukradkiem, po kryjomu

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkradmɔ, AS: kradmo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|po kryjomu.

źródła.

== kradmo (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) ukradkiem, po kryjomu

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

kradnik

pustosz kradnik - niewielki, jasnobrązowy chrząszcz z rodziny pustoszowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (pod: pustosz) [koalar, 2007-11-07]

kradzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kraść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: kraʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. kraść

Wiktionary

kradziej

potocznie: złodziej

SJP.pl za Słownik polszczyzny potocznej - PWN 2008 - M. Czeszewski (ndpl) [tevex, 2019-09-14]

kradzież

1. bezprawne pozbawianie kogoś jego własności; złodziejstwo, rabunek, grabież;
2. dawniej: rzecz ukradziona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie kończą się dyskusje, czy ściąganie piosenek z Internetu jest kradzieżą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkraʥ̑ɛʃ, AS: kraʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kradzieżność ż.

czas. wkraść się, okraść, okradać, kraść ndk., ukraść dk.

przyr. -kradztwo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przywłaszczenie, złodziejstwo; pot. capnięcie, chapnięcie, gwizdnięcie; starop|chąsba.

Wiktionary

kradzieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. skłonność do dokonywania kradzieży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈʥ̑ɛʒnɔɕʨ̑, AS: kraʒ́ežność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kradzież ż., okradanie n.

przym. kradzieżny

czas. wkraść się

Wiktionary

kradzieżowy

rzadko: związany z kradzieżą, pochodzący z kradzieży

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kradziony

pochodzący z kradzieży

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-07-24]

kraft

środowiskowo:
1. rzemiosło zajmujące się produkcją piwa rzemieślniczego;
2. mały browar produkujący piwo rzemieślnicze

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

Kraft – nazwisko

- Adam Kraft (ok. 1455–1509) – niemiecki rzeźbiarz i architekt

- Erika Kraft (ur. 1931) – niemiecka łyżwiarka figurowa

- Hannelore Kraft (ur. 1961) – niemiecka polityk, premier Nadrenii Północnej-Westfalii

- Ivonne Kraft (ur. 1970) – niemiecka kolarka górska

- Jurij Kraft (ur. 1964) – ukraiński piłkarz i trener

- Karen Kraft (ur. 1969) – amerykańska wioślarka, medalistka olimpijska

- Maja Kraft (ur. 1983) – polska piosenkarka

- Randy Kraft (ur. 1945) – amerykański seryjny morderca

- Stefan Kraft (ur. 1993) – austriacki skoczek narciarski

- Thomas Kraft (ur. 1988) – niemiecki piłkarz

- Waldemar Kraft (1898–1977) – członek SS, polityk

- Walter Kraft (1905–1977) – niemiecki kompozytor i organista

Wikipedia

kraftowy

1. → kraft;
2. piwo kraftowe - piwo uwarzone przez mały i niezależny browar; piwo rzemieślnicze

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: warka) [tevex, 2020-06-01]

kraftwerk

niemiecki zespół muzyczny

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [greenpoint, 2007-02-09]

Kraftwerk (niem. „siłownia” (w znaczeniu: „elektrownia”), wymowa: [ˈkʁaftvɛɐk]) – niemiecki zespół tworzący muzykę elektroniczną, wywodzący się ze sceny krautrockowej, założony w 1970 roku przez Ralfa Hüttera i Floriana Schneidera. Od połowy lat 70. do połowy lat 80. do grupy należeli także Wolfgang Flür i Karl Bartos, tworząc tym samym kwartet uznawany za „klasyczny” skład Kraftwerk.

Wikipedia

krąg

1. linia ograniczająca płaszczyznę o formie kolistej; okrąg, okręg, obwód;
2. przedmiot o kulistym kształcie; okrąg, okręg;
3. przedmioty, osoby itp. ustawione w koło, okrąg, okręg;
4. płaszczyzna ograniczona linią kolistą; koło, kółko, okrąg, obwód;
5. przenośnie: grupa ludzi, których coś łączy; grono, kolektyw;
6. przenośnie: zakres, zasięg zainteresowań, myśli, przeżyć itp.; sfera

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okrąg

(1.2) grupa ludzi, których coś łączy

(1.3) grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś

Wiktionary

- krąg – jedna z jednostek organizacyjnych harcerstwa

- krąg – termin socjologiczny określający niesformalizowaną zbiorowość jaką otacza się dana jednostka

- Krąg – wydawnictwo podziemne w PRL

3 miejscowości w Polsce:

- Krąg – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice

- Krąg – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański

- Krąg – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋk, AS: krõŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krągłość ż., krążek mrz.

przym. okrągły, okręgowy

Wiktionary

kragel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kragel.

Wiktionary

kragiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kragel.

Wiktionary

krąglaczek

zdrobnienie od: krąglak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krąglak

1. okrąglak;
a) długi, okrągły, bal drewna;
b) dom, chałupa wybudowana z takich bali;
c) okrągły budynek;
2. wypukła konstrukcja do ręcznego obrabiania na niej skór na mokro; krągla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krąglakowy

przymiotnik od: krąglak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krąglatka

Wikipedia

krąglej

stopień wyższy od przysłówka: krągło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

krąglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: krągły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

krąglik

1. lądowy ślimak z rzędu jednoprzedsionkowców;
2. część blaszanego instrumentu dętego w postaci zwiniętej w pętlę rurki, używana w celu uzyskania niższego dźwięku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kragel.

Wiktionary

Wikipedia

krąglutki

zdrobnienie od: krągły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-12]

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: krągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋɡˈlutʲci, AS: krõŋglutʹḱi

Wiktionary

kragujevac

miasto w Serbii; Kragujewac

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-29]

Kragujevac (cyr. Крагујевац) – miasto w Serbii, stolica okręgu szumadijskiego i siedziba miasta Kragujevac. Położone jest nad rzeką Lepenicą, 125 km na południe od Belgradu. W 2011 roku liczyło 150 835 mieszkańców.

W Kragujevacu znajdują się duże zakłady przemysłu motoryzacyjnego i zbrojeniowego połączone w holding przemysłowy Zastava Automobili AD, gdzie produkowano m.in. samochody Yugo, samochody ciężarowe i dostawcze Iveco pod marką Zastava Kamioni oraz inne samochody osobowe pod marką Zastava. W roku 2008 Fiat Group Automobiles (FGA) nabył 67% udziałów tworząc Fiat Automobili Srbija (FAS). W roku 2009 rozpoczęła się produkcja Fiata Punto Classic, a w 2012 Fiata 500L.

Wikipedia

kragujewac

miasto w Serbii; Kragujevac

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-29]

Kragujevac (cyr. Крагујевац) – miasto w Serbii, stolica okręgu szumadijskiego i siedziba miasta Kragujevac. Położone jest nad rzeką Lepenicą, 125 km na południe od Belgradu. W 2011 roku liczyło 150 835 mieszkańców.

W Kragujevacu znajdują się duże zakłady przemysłu motoryzacyjnego i zbrojeniowego połączone w holding przemysłowy Zastava Automobili AD, gdzie produkowano m.in. samochody Yugo, samochody ciężarowe i dostawcze Iveco pod marką Zastava Kamioni oraz inne samochody osobowe pod marką Zastava. W roku 2008 Fiat Group Automobiles (FGA) nabył 67% udziałów tworząc Fiat Automobili Srbija (FAS). W roku 2009 rozpoczęła się produkcja Fiata Punto Classic, a w 2012 Fiata 500L.

Wikipedia

krągłojęzyczne

rodzina płazów bezogonowych; ropuszkowate

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: ropuszkowate) [tevex, 2018-04-19]

krągłolicy

mający okrągłą, pulchną twarz; pucułowaty, pucołowaty, pyzaty, okrągłolicy

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

krągłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co krągłe

Wiktionary

Powiązane:

przym. krągły, okrągły, okręgowy

rzecz. krąg mrz., krążek mrz.

czas. krążyć

Wiktionary

krągłości

potocznie: piersi i biodra (pośladki) kobiety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

krągłouste

wodne, pasożytnicze lub półpasożytnicze kręgowce obejmujące minogi i śluzice, o robakowatym ciele i charakterystycznym braku szczęk i kończyn parzystych, mające otwór gębowy w kształcie lejka otoczonego przyssawką; kręgouste, smoczkouste

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-22]

Kręgouste, krągłouste, smoczkouste (Cyclostomata) – grupa wodnych kręgowców o otworze gębowym w kształcie okrągłej przyssawki. Nazwa krągłouste obejmuje minogi i śluzice zaliczane do bezżuchwowców. Postać wydłużona, robakowata, bez łusek, ciało pokryte śluzem, pozbawione żeber, szkieletu pasa barkowego i miednicowego. Nie występują płetwy parzyste. Są to zwierzęta drapieżne, padlinożerne lub pasożytnicze (niektóre półpasożytnicze). Stosunkowo prymitywnie zbudowane – mają nieparzyste nozdrza, czy segmentowane umięśnienie. Szkielet osiowy stanowi struna grzbietowa, u minogów także znajdujące się nad nią łuki naczyniowe.

Wikipedia

krągłousty

o cechach charakterystycznych dla krągłoustych (gromady wodnych kręgowców obejmujących minogi i śluzice); kręgousty, smoczkousty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krągły

1. o kształcie koła, kuli, walca;
2. pulchny, gruby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraik

zdrobnienie od "kraj"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraina

1. część państwa stanowiąca etnograficzną, geograficzną i administracyjną całość;
2. obszar wyróżniający się położeniem geograficznym, typem roślinności, fauny itp.;
3. sfera czyichś doznań, uczuć, myśli;
4. miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.;
5. kraj, ojczyzna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) region historyczno-etnograficzny Słowenii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lublana, stolica Słowenii leży w Krainie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjĩna, AS: krai ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krainka ż.

przym. kraiński

Wiktionary

krainka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kraina

(1.2) pszcz. pot. pszczoła kraińska

Wiktionary

Wyspa Akademicka t. Krainka (niem. Piepenwerder) – niezamieszkana i niezagospodarowana wyspa szczecińskiego Międzyodrza. Znajduje się na Odrze Zachodniej na wysokości ujścia cieku Bukowa, w granicach miasta Szczecina, w dzielnicy Śródmieście.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta gmina to mała, przepiękna krainka z dużą ilością uroczych zakątków, stworzona do weekendowego wypoczynku.

(1.2) Krainki to jeden z najpopularniejszych podgatunków pszczół miodnych w naszym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjĩŋka, AS: krai ̯ĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraina ż.

Wiktionary

kraiński

związany z Krainą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Krainą, dotyczący Krainy

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Kraiński:

- Andrzej Kraiński (ur. 1964) – polski muzyk rockowy

- Edmund Kraiński herbu Jelita (1804–1887) – powstaniec z powstania listopadowego, działacz społeczno-polityczny

- Jerzy Kraiński herbu Jelita (1920–2012) – marynarz, wojskowy

- Krzysztof Kraiński (1556–1618) – kaznodzieja kalwiński, pisarz teologiczny

- Maria Kraińska, de domo Foltynowicz, herbu Jelita (1920–2002) – pielęgniarka, amazonka

- Maurycy Kraiński herbu Jelita (1804–1885) – ziemianin galicyjski

- Roman Cyriak Kraiński herbu Jelita (ok. 1770 – ok.1840) – ziemianin galicyjski, oficer

- Stanisław Kraiński (1905–1940) – kapitan Wojska Polskiego, zginął w Katyniu

- Wincenty Kraiński (1786–1885) – pisarz i pedagog

- Wincenty Kraiński (1884–1924) – ziemianin galicyjski

- Władysław Kraiński (1841–1926) – ziemianin galicyjski

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Kraina ż.

Wiktionary

kraj

1. określony obszar stanowiący całość państwową; państwo, ojczyzna,
2. jednostka podziału administracyjnego w państwach o ustroju federacyjnym,
3. okolice, kraina, strony,
4. przestarzale: kraniec, skraj, krawędź, brzeg; * forma dopełniacza l.poj. "kraja" możliwa tylko w przysłowiu "moja chata z kraja" - to mnie nie dotyczy, to nie mój problem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. kraina, obszar geograficzny;

(1.2) geogr. adm. polit. jednostka administracyjna w niektórych państwach (Czechy, Słowacja)

(1.3) państwo

(1.4) kraniec, koniec

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: krajać

Wiktionary

- kraj – obszar państwa

- kraj – ojczyzna

- kraj – jednostka podziału administracyjnego niektórych państw świata:

- kraj – w Czechach,

- Kraj i kraj – w Rosji,

- kraj – na Słowacji,

- kraj związkowy – w Niemczech, Austrii

- Kraj – wydawany w Krakowie XIX-wieczny dziennik o profilu liberalno-antyklerykalnym,

- Kraj – tygodnik wydawany na przełomie XIX i XX wieku w Petersburgu.

- Kraj (dwutygodnik) – a potem miesięcznik KRAJ – ISSN 1173-2555, wydawany od 1991 r. w Auckland w Nowej Zelandii, następnie od 1996 r. do 2001 r. W Brisbane, QLD Australia. (od 1994 r. również Oficyna Wydawnicza o tej nazwie). Wydawca Witold Frenkiel.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasach zaborów obszar Polski był nazywany Krajem Przywiślańskim.

(1.3) Przez jakie kraje przejeżdżaliście w drodze na urlop?

(1.4) Kraj tej sukni jest bardzo poszarpany.

(2.1) Kraj równo, nie rób takich zygzaków!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraj, AS: krai ̯

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. kraina ż., krajobraz m., krajan m.

(1.3) przym. krajowy, wewnątrzkrajowy; rzecz. krajowiec m.

(1.4) czas. krajać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kraina, region

(1.2) województwo, okręg, region

Wiktionary

krajać

1. kroić;
a) ciąć na sztuki, oddzielać kawałek od reszty;
b) ciąć na kawałki; rozcinać;
2. potocznie: przeprowadzać operację;
3. łowieckie: (o zwierzętach) przedzierać się przez gąszcz;
4. krajać się - być krajanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kroić

czasownik zwrotny niedokonany krajać się

(2.1) rozdzierać się (tylko w wyrażeniu serce się kraje)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcia zawsze krajała chleb bardzo cienko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrajäʨ̑, AS: krai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wykrawacz mos./mrz., kraj, skraj, krajacz, krajczy, krajalnica, krajanie

czas. kroić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kroić

Wiktionary

krajacz

1. przyrząd lub urządzenie do krajania lub nacinania czegoś, np. krajacz do warzyw, krajacz do śrub;
2. pracownik drukarni lub introligatorni zajmujący się przycinaniem papieru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd kuchenny służący do krajania warzyw lub serów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) druk. pracownik drukarni lub introligatorni zajmujący się przycinaniem papieru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrajaʧ̑, AS: krai ̯ač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajalnica ż., krajarka ż., krajanie n.

:: fż. krajaczka ż.

czas. krajać ndk.

Wiktionary

krajaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: krajacz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matylda jest krajaczką w drukarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjaʧ̑ka, AS: krai ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

zob. krajacz.

Wiktionary

krajak

nóż stolarski do nacinania drewna lub przecinania szkła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krajalnia

miejsce, gdzie kroi się materiał na ubrania, blachę itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

krajalnica

urządzenie do krojenia (np. krajalnica do warzyw, mięsa, pieczywa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie służące do krojenia, np. chleba, wędlin, sera;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrajalʲˈɲits̑a, AS: krai ̯alʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wykrawacz mos./mrz., krojenie n., krajacz, krajarka, krajanie

czas. krajać, kroić

Wiktionary

krajalniczy

związany z krojeniem materiałów włókienniczych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krajalny

dający się pokroić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-03-14]

krajan

osoba pochodząca z tego samego rejonu, miejscowości lub kraju; ziomek; swojak; rodak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek pochodzący z tej samej okolicy, miejscowości lub kraju

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrajãn, AS: krai ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraj m., krajowiec m., krajówka ż.

:: fż. krajanka ż.

przym. krajowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rodak, ziomek, swojak

Wiktionary

krajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|krajać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. krajać ndk.

rzecz. krajacz mos./mrz.

Wiktionary

krajanka

1. kobieta pochodząca z tej samej okolicy;
2. makaron w formie krótkich pasków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pochodząca z tego samego kraju, regionu

(1.2) techn. w przemyśle, pokrojony surowiec przeznaczony do dalszego przetwarzania

(1.3) spoż. artykuły żywnościowe fabrycznie pokrojone w krótkie paski lub kostkę

(1.4) pot. kulin. żywność pokrojona w krótkie paski lub kostkę krajanego w krótkie paski

(1.10) kulin. spoż. twaróg o zwartej strukturze, dobrze nadający się do krojenia, uformowany w kostkę

Wiktionary

- krajanka – rodzaj makaronu krajanego w krótkie paski (wstążki) lub nitki

- krajanka – rodzaj klusek (krutonów) przygotowanych z ugotowanej kaszy krakowskiej lub kaszy manny

- Krajanka – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Czastary

- Krajanka – strumień w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Posortowane, umyte i obrane ziemniaki kroi się mechanicznie w paski lub talarki (plasterastry) na krajalnicy z poziomo wirującymi nożami. Krajanka może być wstępnie blanszowana (w temp. 95÷100°C) lub kierowana do suszenia bezpośrednio po krojeniu.

(1.2) Ponad 900 kilogramów krajanki tytoniowej o szacunkowej wartości blisko 600 tysięcy złotych przechwycili funkcjonariusze z placówkaacówki Straży Granicznej w Augustowie.

(1.3, 1.6) Makaron można kupić w trzech kształtach: niteczki, krajaneczka i krajanka.

(1.10) (…) Na wety zastawiają półki, / Tam w pięknych piramidach krajanki, gomółki, / Tatarskie ziele w cukrze, imbier chiński w miodzie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjãnka, AS: krai ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. kraj m., krajowiec m., kraik m., krajówka ż.

:: fm. krajan m.

przym. krajowy

(1.6)

rzecz.

:: zdrobn. krajaneczka ż.

(1.2-10)

rzecz. krojenie n., krajalnica ż., krojenie n., pokrojenie n., krajanie n., krojczy m., krajarka ż., wykrój m., krój m., wykrajanie n., wykrawanie n., wykrojenie n.

czas. kroić ndk., krajać ndk., pokroić dk., wykrajać ndk., wykrawać ndk., wykroić dk.

Wiktionary

krajareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: krajarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajarka ż.

Wiktionary

krajarka

Wikipedia

krajcar

srebrna, potem miedziana moneta bita niegdyś w Austrii i południowych Niemczech; grajcar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, męski

(1.1) grajcar – moneta srebrna, bita od XIII wieku, początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotytego reńskiego, w latach 1857 – 1892 1/100 reńskiego);

Wiktionary

Krajcar, grajcar – moneta srebrna. Bita od XIII wieku początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotego reńskiego, w latach 1857–1892 1/100 reńskiego).

Polska nazwa monety była spolszczeniem niemieckiego określenia tego pieniądza – Kreuzer (dawniej Creutzer), które z kolei nawiązywało do wizerunku krzyża (niem. Kreuz), jaki pojawił się na pierwszych tego typu monetach.

Wikipedia

krajczostwo

urząd, funkcja krajczego (dawnego urzędnika dworskiego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krajczy

do XIII w. urzędnik dworski obowiązany do krajania potraw podawanych panującemu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

Wikipedia

krajenczanin

mieszkaniec Krajenki (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

krajenczanka

mieszkanka Krajenki (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

krajenecki

przymiotnik od: Krajenka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

krajenka

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈjɛ̃ŋka, AS: krai ̯ẽŋka

Wiktionary

krajeński

związany z Krajną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

krajer

1. jednomasztowy żaglowiec transportowy, używany w XIII–XVI wieku na Bałtyku;
2. trójmasztowy żaglowiec handlowy, używany w XIX wieku na Bałtyku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krajewice

Krajewice (niem. Krajewitz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Gostyń.

Wieś szlachecka Kraiewice położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej. Krajewice należały do okręgu gostyńskiego tego powiatu i stanowiły część majątku Grabonóg, którego właścicielem był wówczas (1846) Wilkoński. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 269 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 33 dymy (domostwa).

Wikipedia

krajewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

Osoby noszące nazwisko Krajewski

- Aleksander Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Andrzej Krajewski (ur. 1949) – polski dziennikarz i publicysta.

- Artur Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Henryk Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Juliusz Krajewski (1905-1992) – malarz, członek grupy "Czapka Frygijska"

- Konrad Krajewski (1899-1977) – polski wojskowy, generał brygady Ludowego Wojska Polskiego

- Konrad Krajewski (ur. 1963) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, kardynał

- Marek Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Michał Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Mirosław Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Rafał Krajewski (1834-1864) – dyrektor Wydziału Spraw Wewnętrznych w powstaniu styczniowym

- Ryszard Krajewski (ur. 1945) – producent telewizyjny

- Rudolf Krajewski (1899-?) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Sebastian Krajewski (ur. 1975) – polski kompozytor i pianista.

- Seweryn Krajewski (ur. 1947) – muzyk, kompozytor

- Stanisław Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Stefan Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Wiesław Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Wincenty Krajewski (1869-1923) – lekarz medycy, generał brygady Wojska Polskiego

- Władysław Krajewski – strona ujednoznaczniająca

- Włodzimierz Krajewski (ur. 1936) – polski polityk, menedżer, działacz spółdzielczy, poseł na Sejm IX i X kadencji.

- Wojciech Krajewski (ur. 1949) – polski koszykarz oraz trener koszykarski

Wikipedia

krajiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kromka

Wiktionary

krajina

region na Półwyspie Bałkańskim, przy granicy Bośni

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

Krajina – region na Półwyspie Bałkańskim, głównie na terytorium Chorwacji, przy granicy Bośni. Stanowi swoisty pomost między rolniczą północą a wybrzeżem Chorwacji – jest większą częścią tzw. Chorwacji Centralnej.

Kilkadziesiąt kilometrów na południe od Zagrzebia ukształtowanie terenu zmienia się wyraźnie – rozpoczynają się góry, ciągnące się stąd aż do samego Morza Adriatyckiego. Na południe od Karlovaca jest rzadko zaludniona. Nie jest to teren rolniczy ani typowo przemysłowy. Nie ma tutaj znaczących ośrodków miejskich.

Wikipedia

krajka

1. kolorowy pas lub wstążka tkane z grubych nici;
2. brzeg tkaniny w innym kolorze niż cała tkanina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Krajki – brzegowe fragmenty tkaniny w postaci pasków o szerokości od 8 do 20 mm, biegnących wzdłuż po obu jej stronach. Ich struktura i wygląd są zwykle inne od reszty tkaniny. Zabezpieczają tkaninę zarówno w procesie tkania, jak i wykończenia.

Wikipedia

krajkowo

3 miejscowości w Polsce:

- Krajkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin

- Krajkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż

- Krajkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

Wikipedia

krajna

1. polska kraina historyczna;
2. region w Słowenii;
3. region w Chorwacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krajnik

element architektoniczny wieńczący mur w formie poziomego (zwykle profilowanego) pasa, wysuniętego przed lico muru, stosowany m.in. do ochrony elewacji przed ściekającą wodą, w celach dekoracyjnych; korona, ucios

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krajobraz

1. fragment przestrzeni, który możemy zobaczyć
2. w sztuce: przedstawienie rzeczywistego lub fantastycznego widoku natury; pejzaż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

(1.2) książk. przen. fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je

(1.3) szt. przedstawienie malarskie widoku natury

Wiktionary

Krajobraz – wieloznaczny termin stosowany w różnych dziedzinach nauki (geografia, ekologia, biologia, architektura, geochemia). Najogólniej za krajobraz uważa się ogół cech przyrodniczych i antropogenicznych wyróżniających określony teren, zespół typowych cech danego terenu. Według Dawida L. Armanda krajobraz jest synonimem terytorialnego (środowisko lądowe) lub akwatorialnego (środowisko wodne) kompleksu terytorialnego. Poza kontekstem fachowym słowo „krajobraz” jest używane w celu określenia formy widoku (np. krajobraz miejski, zimowy, malowniczy, zeszpecony).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈjɔbras, AS: krai ̯obras

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajobrazista m.

:: zdrobn. krajobrazik m., krajobrazek m.

przym. krajobrazowy

przysł. krajobrazowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pejzaż, obraz

(1.3) pejzaż, landszaft

Wiktionary

krajobrazek

zdrobnienie od: krajobraz

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-26]

krajobrazik

zdrobnienie od: krajobraz

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-27]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od krajobraz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie krajobraz, lecz tylko mały krajobrazik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajobraz m.

Wiktionary

krajobrazista

malarz malujący krajobrazy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2007-10-04]

krajobrazowy

przymiotnik od: krajobraz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z krajobrazem, dotyczący krajobrazu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niedzielę pojechaliśmy do parku krajobrazowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajobraz mrz.

Wiktionary

krajograficzny

dawniej, żartobliwie: opisujący kraj, krajobraz

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

krajopis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. geograf

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjɔpʲis, AS: krai ̯opʹis

Wiktionary

krajowa

przymiotnik od: kraj

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, historyczna stolica regionu Oltenia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1939 r. w Krajowie przebywał internowany prezydent Polski Ignacy Mościcki.

Wiktionary

Powiązane:

przym. krajowski

Wiktionary

krajowianin

mieszkaniec Krajowy, miasta w Rumunii

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-11]

krajowianka

mieszkanka Krajowy, miasta w Rumunii

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-08-06]

krajowiec

rdzenny mieszkaniec danego kraju; autochton, aborygen, tubylec, tuziemiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba od zawsze mieszkający w danym kraju

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy Anglicy i Francuzi wyjechali, zostali już sami krajowcy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraj mrz., krajan mos., krajowość ż., krajówka ż.

przym. krajowy

Wiktionary

krajówka

potocznie:
1. droga krajowa;
2. lot krajowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mot. droga krajowa

Wiktionary

Powiązane:

przym. krajowy

rzecz. krajan mos., kraj m., krajowiec mos.

Wiktionary

krajowo-zagraniczny

dotyczący kraju i zagranicy, pochodzący z kraju i zagranicy, taki jak w kraju i zagranicy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 1998, 1999, 2001, 2004, 2005 - T. Marcinów (pod: joint-venture) [koalar, 2007-07-08]

krajowski

przymiotnik od: Krajowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Krajową, dotyczący Krajowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Krajowa ż.

Wiktionary

krajowy

przymiotnik od: kraj

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

przymiotnik

(1.1) związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈjɔvɨ, AS: krai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraj mrz., krajowiec mos., krajówka ż., krajowość ż., krajan mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ojczysty, ojczyźniany

Wiktionary

krajoznawca

specjalista w dziedzinie wiedzy o kraju ojczystym lub regionie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krajoznawczy

związany z wiedzą o kraju ojczystym lub regionie w zakresie różnych dziedzin: geografii, przyrody, architektury itp.

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-02-12]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z krajoznawstwem; przeznaczony do wykorzystania w krajoznawstwie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W konkursie krajoznawczym wzięła udział młodzież z pierwszych klas licealnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krajoznawca mos., krajoznawstwo n.

Wiktionary

krajoznawczyni

specjalistka w dziedzinie wiedzy o kraju ojczystym lub regionie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-03-14]

krajoznawstwo

wiedza o kraju ojczystym lub regionie w zakresie różnych dziedzin: geografii, przyrody, architektury itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krajski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

krajuszek

końcowy kawałek, sam brzeg czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

krajzega

regionalnie: stołowa pilarka tarczowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - PWN 2018 - praca zbiorowa [tevex, 2020-05-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. stołowa pilarka tarczowa

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła tarczowa z blatem

Wiktionary

Stołowa pilarka tarczowa (krajzega – nazwa używana głównie w centralnej Polsce, trajzega – głównie w woj. łódzkim oraz świętokrzyskim, cyrkularka, cyrkulatka, curkulatka, – głównie w Galicji, piła do drewna, piła budowlana) – maszyna służąca do cięcia drewna, rzadziej betonu, płytek ceramicznych, aluminium przy pomocy piły mającej kształt okrągłej tarczy zębatej.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) reg. trajzega

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|krajzyga.

Wiktionary

krajzyga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła tarczowa z blatem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|krajzega.

Wiktionary

krak

crack;
1. pochodna kokainy w formie wolnej zasady, przeznaczona do palenia;
2. program komputerowy do łamania zabezpieczeń w programach i grach komputerowych;
3. plik komputerowy pozbawiony zabezpieczeń przed kopiowaniem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię legendarnego założyciela Krakowa;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. Kraków

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krak miał córkę Wandę, która nie chciała Niemca.

(2.1) Jedziemy całą paczką do Kraka, a potem do Zakopca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krak, AS: krak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraków m., krakowian mrz., krakowianin m., krakowianka ż., krakowiak m., krakus m., krakuska ż., krakowiaczek m., Krakowskie n.

przym. krakowski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) Kraków, krk

Wiktionary

krak.

skrót od: krakowski

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz (pod: Wykaz skrótów) [tevex, 2010-08-13]

skrót

(1.1) = krakowski

Wiktionary

krakać

1. o ptakach (krukach, wronach): wydawać charakterystyczny skrzek;
2. mówić, że coś się źle skończy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

czasownik

(1.1) wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk

(1.2) przen. wygłaszać pesymistyczne sądy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wrona gdzieniegdzie kracze i puchają puchacze. (Adam Mickiewicz)

(1.2) Nie kracz, dlaczego miałoby się nie udać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrakaʨ̑, AS: krakać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krakanie n., zakrakanie n., wykrakanie n.

czas. zakrakać, wykrakać

Wiktionary

krakacz

żartobliwie: człowiek lub ptak, który kracze

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wrońsko)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-09-16]

krakanie

odgłos wydawany przez kruka, wronę i niektóre inne ptaki

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-11]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|krakać.

(1.2) dźwięk powstający podczas czynności krakania (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkãɲɛ, AS: krakãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. krakać ndk., wykrakać dk.

Wiktionary

krakatau

wulkan w Indonezji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krakauer

[czytaj: krakałer] lekceważąco o mieszkańcu Krakowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krakelura

spękania na obrazach, rzeźbach, wyrobach ceramicznych itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Krakelura (fr. craquelure) – charakterystyczna siatka spękań tworząca się na powierzchni obrazu olejnego. Może powstawać w warstwie werniksu, ale także w warstwach malarskich, a nawet w gruncie. Powstaje w wyniku upływu czasu, niewłaściwego przechowywania i działania czynników atmosferycznych bądź wskutek technicznych wad wykonania (nieprawidłowego przygotowania farb lub zaprawy).

Wikipedia

kraken

mityczny potwór morski olbrzymich rozmiarów, którego można ponoć spotkać u wybrzeży Norwegii

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Kraken – legendarny stwór morski. Prawdopodobnie źródłem legend są spotkania z kałamarnicą olbrzymią.

Pisał o nim Pliniusz Starszy – potwór miał blokować Cieśninę Gibraltarską, nie przepuszczając przepływających tamtędy okrętów. W epoce nowożytnej pierwszy opisał to monstrum Erik Pontoppidan w swoim dziele Natural history of Norway (1752).

Wikipedia

kraker

(informatyka) cracker;
1. osoba włamująca się do sieci komputerowych w celach niezgodnych z prawem;
2. osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń aplikacji komputerowych

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Cracker (z ang., dosłownie „łamacz”) – osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych (crackingiem).

Wyróżnia się dwie główne kategorie działań crackerów:

- łamanie zabezpieczeń zamkniętego oprogramowania (zobacz: crack, cracking, CrackMe, patch),

- łamanie zabezpieczeń serwerów (zobacz: exploit).

Wikipedia

krakers

kruche, słonawe ciastko; crakers

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krakersik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: krakers; mały krakers

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupujemy małą puszeczkę kawioru, nakładamy na krakersiki lub babeczki odrobinę, ozdabiamy małym trójkącikiem cytryny obranej ze skórki. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkɛrʲɕik, AS: krakerʹśik

Wiktionary

Powiązane:

zob. krakers.

Wiktionary

krakersy

kruche, słonawe ciastko; crakers

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kraking

proces technologiczny rozkładu ciężkich frakcji ropy naftowej, polegający na pękaniu długich łańcuchów węglowych w węglowodorach, sposób otrzymywania m.in. benzyny syntetycznej; cracking; krakowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kraking, krakowanie (ang. cracking – pękanie) – grupa procesów technologicznych stosowanych w celu przerobu ciężkich frakcji ropy naftowej na benzynę i oleje.

Kraking polega na inicjowaniu kontrolowanego rozkładu długich węglowodorów alifatycznych zawartych w ciężkich frakcjach, takich jak mazut i frakcje olejowe, otrzymywanych w procesie rafinacji ropy naftowej, na związki o krótszych łańcuchach węglowych, takich jakie występują w benzynie i oleju napędowym. Reakcje chemiczne zachodzące w czasie krakingu sprowadzają się w uproszczeniu do pękania pojedynczych wiązań chemicznych węgiel–węgiel z wytworzeniem wolnych rodników. W wyniku wtórnych reakcji wytworzonych wolnych rodników oprócz oczekiwanych węglowodorów alifatycznych o stosunkowo krótkich łańcuchach powstają też mniejsze ilości metanu, LPG, nienasyconych węglowodorów oraz koksu. Kraking może być inicjowany termicznie, katalitycznie lub radiacyjnie (z użyciem promieniowania jonizującego).

Wikipedia

krakingowy

związany z krakingiem (crackingiem, krakowaniem); crackingowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraków

crack;
1. pochodna kokainy w formie wolnej zasady, przeznaczona do palenia;
2. program komputerowy do łamania zabezpieczeń w programach i grach komputerowych;
3. plik komputerowy pozbawiony zabezpieczeń przed kopiowaniem

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w gminie Warta;

Wiktionary

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau, jid. ‏קראָקע Kroke‎) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce nad Wisłą, drugie co do liczby mieszkańców i powierzchni miasto kraju, formalna stolica Polski do 1795 r. i miasto koronacyjne oraz nekropolia królów Polski, od 1000 r. nieprzerwanie stolica diecezji krakowskiej (jednej z pięciu w ówczesnej Polsce), a od 1925 archidiecezji i metropolii. Lokowany przed 1228 rokiem, ponownie w 1257 r.. Od odzyskania niepodległości w 1918 r. miasto wojewódzkie (od 1998 r. siedziba władz województwa małopolskiego), jest także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej i Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Kraków uznawany jest za stolicę historycznej Małopolski. Leży na obszarze Bramy Krakowskiej, Niecki Nidziańskiej i Pogórza Zachodniobeskidzkiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ŋkuf, AS: krõŋkuf

Wiktionary

krakować

łamać zabezpieczenia oprogramowania komputerowego

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-12-01]

krakowanie

proces technologiczny rozkładu ciężkich frakcji ropy naftowej, polegający na pękaniu długich łańcuchów węglowych w węglowodorach, sposób otrzymywania m.in. benzyny syntetycznej; kraking; cracking

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|krakować.

Wiktionary

Kraking, krakowanie (ang. cracking – pękanie) – grupa procesów technologicznych stosowanych w celu przerobu ciężkich frakcji ropy naftowej na benzynę i oleje.

Kraking polega na inicjowaniu kontrolowanego rozkładu długich węglowodorów alifatycznych zawartych w ciężkich frakcjach, takich jak mazut i frakcje olejowe, otrzymywanych w procesie rafinacji ropy naftowej, na związki o krótszych łańcuchach węglowych, takich jakie występują w benzynie i oleju napędowym. Reakcje chemiczne zachodzące w czasie krakingu sprowadzają się w uproszczeniu do pękania pojedynczych wiązań chemicznych węgiel–węgiel z wytworzeniem wolnych rodników. W wyniku wtórnych reakcji wytworzonych wolnych rodników oprócz oczekiwanych węglowodorów alifatycznych o stosunkowo krótkich łańcuchach powstają też mniejsze ilości metanu, LPG, nienasyconych węglowodorów oraz koksu. Kraking może być inicjowany termicznie, katalitycznie lub radiacyjnie (z użyciem promieniowania jonizującego).

Wikipedia

Powiązane:

czas. krakować

Wiktionary

krakowczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

krakówek

z niechęcią o mieszkańcach Krakowa; Krakówek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) iron. wpływowa grupa osób związanych z Krakowem, elita towarzyska i opiniotwórcza Krakowa

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Kraków ż., krakowianin m., krakus m., krakowianka ż., krakowian mrz.

przym. krakowski

Wiktionary

krakowiaczek

zdrobnienie od: krakowiak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od krakowiak (osoba)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zdrobn. od krakowiak (taniec)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krakowiak m., Krak mzw./mos.

Wiktionary

krakowiak

potocznie o mieszkańcu Krakowa; krakowianin, krakus (potocznie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Krakowa

(1.2) etn. postać w krakowskim stroju ludowym

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) choreogr. jeden z polskich tańców ludowych;

(2.2) muz. muzyka do krakowiaka (2.1);

Wiktionary

- krakowiak – taniec ludowy

- krakowiak – mieszkaniec okolic Krakowa (mieszkaniec Krakowa to krakowianin)

- krakowiak – mężczyzna ubrany w krakowski strój ludowy

- Janusz Trela (pseudonim Krakowiak) – polski gangster, członek tzw. „grupy katowickiej”

- ORP „Krakowiak” – polski torpedowiec, niszczyciel eskortowy i okręt podwodny

- Pesa Krakowiak – krakowska wersja tramwaju Pesa Twist

- Krakowiacy – grupa etnograficzna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈkɔvʲjak, AS: krakovʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Krak m., Kraków m., krakowianka ż., krakowianin m., krakus m., krakuska ż.

:: zdrobn. krakowiaczek m.

przym. krakowski, podkrakowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krakowianin, krakus

Wiktionary

krakowian

prostokątna tablica liczbowa o m wierszach i n kolumnach, indeksowana odwrotnie niż w przypadku macierzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. tablica zastępująca w obliczeniach macierz;

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. zob. krakowianin.

Wiktionary

Krakowian – tablica zastępująca macierz w obliczeniach ręcznych zaproponowana przez Tadeusza Banachiewicza. Ma inaczej zdefiniowane mnożenie, w krakowianach mnoży się przez siebie kolumny, dzięki temu do wykrywania błędów obliczeń można stosować sumy kontrolne.Zastosowanie krakowianów upraszcza wiele wzorów i obliczeń numerycznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kraˈkɔvʲjãn, AS: krakovʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Krak m., Kraków m., krakowianin m., krakowianka ż., krakowiak m., krakowiaczek m., krakus m., krakuska ż., krakówek m.

przym. krakowski

Wiktionary

krakowianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: krakowianka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krakowianka ż.

Wiktionary

krakowianin

mieszkaniec Krakowa; potocznie: krakus, krakowiak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Krakowa

(1.2) osoba pochodząca z Krakowa, urodzona w Krakowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na chwałę przeszłym pokoleniom / Przytulił się do grosza grosz, / By, ku krakowian zachwyceniu, / Cudeńka rzeźbił pan Wit Stwosz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrakɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: krakovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraków mrz., Krak m., krakówek mrz., krakus mos., krakowiak mos., krakowian m.

:: fż. krakowianka ż.

przym. krakowski, krakowianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krakus, krakowiak

Wiktionary

krakowianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. regionalizm krakowski

Wiktionary

krakowianka

mieszkanka Krakowa; krakuska (potocznie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Krakowa

(1.2) kobieta pochodząca z Krakowa, urodzona w Krakowie

Wiktionary

Krakowianka – struga długości około 4,5 km, dopływ Mielnicy, mający źródła na Wzgórzach Trzebnickich w Krakowianach (gmina Długołęka). Od nazwy tej miejscowości bierze się nazwa strugi. Płynie przez tereny rolnicze. Uchodzi do Mielnicy pomiędzy Bierzycami a Michałowicami (gmina Długołęka).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obok wejścia do sukiennic stały dwie krakowianki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraków mrz., Krak m., krakówek mrz., Krakowianin m., Krakowianka ż., Krakowskie n., krakus mos., krakowiak mos., krakowian m.

:: fm. krakowianin m.

przym. krakowski, krakowianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krakuska

Wiktionary

krakowianowy

dotyczący krakowiana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krakowice

hipotetyczna metropolia, która mogłaby powstać przez połączenie Krakowa z Katowica

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

krakowski

przymiotnik od: Kraków, Krakowskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Krakowem, dotyczący Krakowa

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Około godziny dziesiątej na rynku krakowskim pojawił się Tadeusz Kościuszko, po czym odczytano akt powstania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkɔfsʲci, AS: krakofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krakowian mrz., Kraków m., Krakówek m., Krak m., krakowianin m., krakowianka ż., krakowiak m., krakus m., krakuska ż., krakowiaczek m., Krakowskie n., krakowskość ż., krakówek mrz.

Wiktionary

krakowskie

przymiotnik od: Kraków, Krakowskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Krakowskiem wystąpiły liczne podtopienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraków mrz., krakowiak mos./mrz., krakowianin mos., krakowianka ż., krakusek mos., krakuska ż.

przym. krakowski

Wiktionary

krakowskość

1. zespół cech charakterystycznych dla Krakowa lub mieszkańców Krakowa;
2. pochodzenie z Krakowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

kraksa

wypadek ze znacznymi uszkodzeniami pojazdów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

- Kraksa kolarska – zdarzenie losowe w sporcie kolarskim

- Kraksa (La Piu bella serata della mia vita) – film francusko-włoski z 1972 roku

- Kraksa – polski krótkometrażowy film dokumentalny z 1963 roku

- Kraksa (Avariya) – radziecki film kryminalny z 1965 roku

- Kraksa – opowiadanie szwajcarskiego pisarza Friedricha Dürrenmatta

- Kraksa (Avariya) – radziecki film z 1974 roku, adaptacja opowiadania F. Dürrenmatta

- Kraksa (Crash) – powieść J. G. Ballarda

Wikipedia

krakus

potocznie o mieszkańcu Krakowa; krakowianin, krakowiak (potocznie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Krakowa

(1.2) hist. wojsk. żołnierz lekkiej kawalerii polskiej z okresu Księstwa Warszawskiego i powstania listopadowego;

(1.3) hist. wojsk. w okresie międzywojennym: uczestnik wojskowego przysposobienia konnego

Wiktionary

- Krakus (Krak) – legendarny władca

- ZPiT AGH „Krakus” – zespół pieśni i tańca

- Krakus – wódka

- krakusi – rodzaj polskiej lekkiej kawalerii

- "Krakus" - pismo wydawane w latach 1891-1895

- Fort cytadelowy 33 „Krakus” – fort w Krakowie

- statki i okręty:

- "Krakus" - holownik polskiej Marynarki Wojennej z lat 1920-1939

- "Krakus" - polski holownik z lat 1926-1929, późniejszy "Lech"

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten zagorzały krakus zarzekał się, że nigdy nie pojedzie do Warszawy.

(1.2) Co za śmiałość, co za siła, / Zazdrość widzieć tych wiarusów; / Gdybym chłopcem się rodziła, / Tobym poszła do Krakusów, (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrakus, AS: krakus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kraków m., Krakowskie n., krakowiak m., krakowianin m., krakowianka ż.

:: zdrobn. krakusek m.

:: forma żeńska krakuska ż.

przym. krakowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krakowiak, krakowianin

Wiktionary

krakuska

potocznie o mieszkance Krakowa; krakowianka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. mieszkanka Krakowa lub Krakowskiego

(1.2) etn. męska czapka bez daszka wykonana z sukna, w kolorze czerwonym, obszyta barankiem, zazwyczaj z piórkiem; element stroju krakowskiego

(1.3) daw. każda rogatywka obszyta futrem

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To prawdziwa krakuska od pokoleń.

(1.2) Janek ubrał czerwoną krakuskę i pomaszerował dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraˈkuska, AS: krakuska

Wiktionary

Powiązane:

zob. krakus.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rogatywka, konfederatka

Wiktionary

krakwa

ptak łowny z rodziny kaczkowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anas strepera|ref=tak., gatunek kaczki pływającej;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrakfa, AS: krakfa

Wiktionary

krall

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

kralowe

Hradec Kralowe - miasto w Czechach; Hradec Králové

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-08-11]

kram

1. mały sklepik z drobym towarem; stragan;
2. potocznie:
a) stos rzeczy w nieładzie;
b) zamieszanie, zamęt, kłopot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;

(1.2) pot. stos nieuporządkowanych, nagromadzonych rzeczy

(1.3) przen. zamieszanie, kłopot

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Ale kramu mi narobiłeś podejmując tych kolegów w domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krãm, AS: krãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kramarz m., kramarka ż., kramarzenie n.

:: zdrobn. kramik m.

czas. kramarzyć

przym. kramarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stragan, stoisko; gw-pl|Górny Śląsk|rómel.

(1.2) bałagan, bajzel

(1.3) kłopot

Wiktionary

kramarczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

kramarka

Wikipedia

kramarski

dotyczący kramarza, kramu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kramarz

1. osoba prowadząca kram; straganiarz
2. przenośnie o poświęcającym coś dla zysku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kramarzyć

1. przestarzałe: prowadzić kram, sprzedawać na straganie;
2. kramarzyć się - spierać się, targować się o coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

kramatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kramatorskiem, dotyczący Kramatorska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W połowie maja byłem obecny podczas rozmowy J. Stalina z dowódcą Frontu i doskonale zapamiętałem, że Naczelny Dowódca wyraził poważną obawę co do kramatorskiego zgrupowania nieprzyjaciela.

(1.1) Ale i odwrotnie, kapitał finansowy Królestwa angażował się też za granicą, na terenie Ukrainy. Bank Handlowy w Warszawie przejął część akcji Kramatorskiego Towarzystwa Metalurgicznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kramatorsk mrz.

Wiktionary

krambambula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rodzaj słodkiej wódki ziołowej, kresowej nalewki przyrządzanej z różnych składników roślinnych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tu wódki, z których jedna przedniejsza, podobna nieco do przechrzczonej krambambuli..

Wiktionary

kramek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

kramer

Osoby o nazwisku Kramer:

- Alfred Kramer (1898–1946) – niemiecki zbrodniarz nazistowski

- Bogdan Kramer (ur. 1944) – polski żeglarz lodowy, olimpijczyk

- Clare Kramer (ur. 1974) – amerykańska aktorka

- Chris Kramer (ur. 1975) – kanadyjski aktor

- Eric Allan Kramer (ur. 1962) – amerykański aktor

- Hans Kramer (?–1577) – niemiecki architekt i fortyfikator

- Heinrich Kramer (ok. 1430–1505) – niemiecki duchowny katolicki

- Jack Kramer (1921–2009) – amerykański tenisista

- Joey Kramer (ur. 1950) – amerykański perkusista

- Josef Kramer (1906–1945) – niemiecki zbrodniarz nazistowski

- Ken Kramer (ur. 1942) – amerykański polityk

- Max Kramer (1920–?) – niemiecki zbrodniarz nazistowski

- Samuel Noah Kramer (1897–1990) – amerykański asyriolog

- Sven Kramer (ur. 1986) – holenderski łyżwiarz szybki

- Stanley Kramer (1913–2001) – amerykański reżyser i producent filmowy

- Szalom Kramer (1912–1978) – żydowski literat

- Teodor Kramer (1926-2014) – polski ekonomista

Wikipedia

kramik

zdrobnienie od: kram

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kram

(1.2) mały kram

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na kramiku odpustowym leżały zabawkowe pistolety – korkowce i na kapiszony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kram m., kramikarz

przym. kramikarski

Wiktionary

kramnik

nazwisko, np. Władimir Kramnik (ur. 1975), rosyjski szachista

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Kramnik – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Dubeninki, przy jeziorze Pobłędzie i na wschodniej granicy Puszczy Rominckiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

krampocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kilof

Wiktionary

krampus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabeł

Wiktionary

Wikipedia

kramski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kramska, związany z Kramskiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kramsk m., kramszczanin m., kramszczanka ż.

Wiktionary

kran

1. zawór kurkowy; kurek;
2. urządzenie do podnoszenia i przemieszczania ciężarów;
3. kran zdjęciowy: wózek (często na torach) wyposażony w długie ramię (lub wysięgnik) zakończony platformą, na której znajduje się ekipa operatorska wraz z kamerą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

(1.2) techn. rodzaj dźwigu służącego do przemieszczania kamery z operatorem lub samej kamery podczas kręcenia zdjęć

(1.3) techn. dźwig, żuraw

Wiktionary

Kran, bądź kurek – rodzaj zaworu (a raczej potoczna jego nazwa) z jednym wolnym króćcem pozwalającym na wolny odpływ cieczy (czasem gazu) z instalacji wodociągowej. Często stanowi część baterii kranów połączonych ze sobą, pozwalających na regulację przepływu z różnych instalacji. Szczególnie dobrze jest znana bateria dwóch kranów łącząca strumień z instalacji wody ciepłej i zimnej. Kran jest częścią armatury. Ma zazwyczaj konstrukcję zaworu regulacyjnego - tłokowego ("grzybkowego") lub kulowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uszczelnij w końcu ten kran, bo ten bezustanny dźwięk kapania doprowadza mnie do szału!

(1.2) Ujęcia wykonywane z kamery zamocowanej na kranie są bardzo interesujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krãn, AS: krãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kranówa ż., kranówka ż.

:: zdrobn. kranik m.

przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kurek, zawór, bateria, reg. śl. kokotek.

(1.3) zob. dźwig.

Wiktionary

kranc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Zielenogradsk;

Wiktionary

Powiązane:

przym. kranecki

Wiktionary

krancek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawałek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mosz sam krancek wusztu, bajsnij se.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|koncek., gw-pl|Śląsk Cieszyński|ożmytek.

Wiktionary

krańcówka

1. w gwarze łódzkiej: pętla tramwajowa lub autobusowa;
2. zakończenie trasy bez pętli do zawracania

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. ostatni przystanek tramwajowy lub autobusowy

(1.2) łódź. pętla linii tramwajowej lub autobusowej

(2.1) elektr. typ łącznika elektrycznego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wysiadam na krańcówce.

(1.2) Jak dojdziesz do krańcówki tramwajowej, musisz skręcić w lewo w ulicę Warszawską.

Wiktionary

Powiązane:

przym. krańcowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) łącznik krańcowy

Wiktionary

krańcowo

przysłówek

(1.1) skrajnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraniec m., krańcowość ż.

przym. krańcowy

Wiktionary

krańcowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest krańcowe; cecha tych, którzy są krańcowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. krańcowy

przysł. krańcowo

rzecz. kraniec mrz.

Wiktionary

krańcowy

przymiotnik

(1.1) maksymalnie odbiegający od głównego nurtu, normy

(1.2) znajdujący się na krańcu czego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraniec mrz., krańcowość ż., krańcówka ż.

przysł. krańcowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekstremalny, radykalny, skrajny

(1.2) graniczny, końcowy, ostatni, skrajny

Wiktionary

kranianka

potocznie: woda z kranu; kranówka, kranówa, kraniczanka

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2011-07-08]

kraniczanka

potocznie: woda z kranu; kranówka, kranówa, kranianka

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

kraniec

miejsce, gdzie coś się kończy; brzeg; skraj

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. koniec, granica czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrãɲɛts̑, AS: krãńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krańcowość ż.

przym. krańcowy

przysł. krańcowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) limit, bariera, skraj, brzeg, krawędź

Wiktionary

kranik

zdrobnienie od kran

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. kran

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Musiałem odkręcić kranik, żeby doprowadzić paliwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrãɲik, AS: krãńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kranówka ż., kran mrz., kranówa ż.

przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaworek, kurek

Wiktionary

kraniografia

obrazowanie lub opis budowy czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniolit

rodzaj muszli skamieniałej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniolog

specjalista w zakresie kraniologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniologia

1. nauka zajmująca się badaniem czaszki, dział antropologii i zoologii;
2. przestarzała, błędna teoria, według której poszczególne części mózgu odpowiadają za konkretne cechy psychiczne człowieka, a na podstawie budowy czaszki można je określić; frenologia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kraniometr

przyrząd służący do badania wymiarów czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniometria

technika pomiarów czaszek, dział kraniologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Kraniometria (gr. kranio „czaszka”, metreo „mierzyć”) – w antropologii fizycznej technika pomiaru czaszki, mająca zastosowanie w antropometrii, również w ortodoncji.

W badaniach kraniometrycznych wykonuje się pomiary określonych odcinków między zdefiniowanymi punktami, pomiary kątów i łuków czaszki w celu określenia przeciętnych charakterystycznych wymiarów (wyrażonych w wartościach bezwzględnych), służących np. do obliczania tzw. wskaźników antropologicznych.

Wikipedia

kraniometryczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący kraniometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kraniometria ż.

Wiktionary

kranioskopia

dział antroposkopii zajmujący się opisem cech jakościowych czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniostenoza

wada wrodzona, przedwczesne zarośnięcie szwów czaszkowych; kraniosynostoza, craniostenosis

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-22]

kraniosynostoza

wada wrodzona, przedwczesne zarośnięcie szwów czaszkowych; kraniostenoza, craniostenosis

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-22]

Wikipedia

kraniotabes

niedostateczne uwapnienie potyliczno-ciemieniowej części czaszki u niemowląt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

kraniotomia

w medycynie: operacyjne otwarcie czaszki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krankasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ubezpieczalnia, kasa chorych

Wiktionary

krankfoter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pielęgniarz

Wiktionary

krankszychta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzień wolny z powodu choroby, absencja chorobowa

Wiktionary

kranówa

potocznie: woda z kranu; kranówka, kranianka, kraniczanka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: kranówka

(1.2) pogard. o kranówce

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie pij kranówy, napij się kompotu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kran mrz., kranik mrz., kranówka ż.

przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kranówka

Wiktionary

kranówka

potocznie: woda z kranu; kranówa, kranianka, kraniczanka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. woda prosto z kranu, zwykle do picia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponoć nie powinno się teraz pić kranówki.

(1.1) Kranówką mieszkańcy Żor podlewają grządki i rabaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kran mrz., kranik mrz.

:: zgrub. kranówa ż.

przym. kranowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgrub. kranówa

Wiktionary

kranowy

przymiotnik od: kran

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

przymiotnik

(1.1) związany z kranem, dotyczący kranu, pochodzący z kranu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kran mrz., kranik mrz., kranówa ż., kranówka ż.

Wiktionary

krąp

ryba z rodziny karpiowatych, o ciele z silnie spłaszczonymi bokami, grzbietem koloru ciemnobrunatnego, o brzuchu srebrzystym, występująca głównie w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, a także w wodach przybrzeżnych zalewów i zatok morskich; krump, leszczyk, podleszczyk, picuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

krąpiel

bylina z rodziny Taccaceae, występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej; świńska rzepa, takka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-03]

Wikipedia

krąpielowate

rodzina roślin z rzędu pochrzynowców

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: takka) [tevex, 2017-06-17]

Wikipedia

krąpielowaty

o cechach krąpielowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: takka) [tevex, 2017-06-17]

krapkowice

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie opolskim;

Wiktionary

Krapkowice (niem. Krappitz, cz. Krapkovice, Chrapkovice) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krapkowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej, w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływają przez nie rzeki Odra i Osobłoga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiktorowi zależało na kupnie działki w Krapkowicach nad Odrą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrapkɔˈvʲits̑ɛ, AS: krapkovʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krapkowiczanin m., krapkowiczanka ż.

przym. krapkowicki

Wiktionary

krapkowicki

przymiotnik od: Krapkowice

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Krapkowic, związany z Krapkowicami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez miasto przepływa Odra, stąd są tu także osady rzeczne kenozoiku, a sama rzeka tworzy tzw. przełom krapkowicki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Krapkowice nmos., krapkowiczanin m., krapkowiczanka ż.

Wiktionary

krapkowiczanin

mieszkaniec Krapkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-11]

krapkowiczanka

mieszkanka Krapkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-08-06]

kraplak

czerwony barwnik stosowany w malarstwie artystycznym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krąplewice

Krąplewice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 943 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia

krapowy

czerwień krapowa - farba z grupy laków stosowana dawniej w malarstwie artystycznym, otrzymywana z korzenia marzanny farbiarskiej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-24]

krarupizacja

dawna metoda zwiększenia indukcyjności toru przewodowego przez otoczenie każdego przewodu warstwą materiału magnetycznego; krarupizację opracował w 1902 roku elektrotechnik duński - C.E. Krarup

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

kras

1. proces rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne;
2. charakterystyczna rzeźba terenu, formy morfologiczne powierzchniowe i podziemne związane z procesem krasowienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

- kras – zjawisko rozpuszczania skał krasowiejących przez wodę z dwutlenkiem węgla

- Kras – płaskowyż w Słowenii i Włoszech

- Kras – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w mieście Buzet

- Kras – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Dobrinj

Wikipedia

krasa

inaczej uroda

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

krasawica

piękna kobieta, dziewczyna; ślicznotka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poet. piękna kobieta, piękna dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Takiej ja krasawicy na oczy nie widział… – Henryk Sienkiewicz: Potop

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrasaˈvʲits̑a, AS: krasavʹica

Wiktionary

kraść

przywłaszczać bezprawnie cudzą własność

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [maf, 2017-06-01]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na osiedlu nieznana szajka kradnie rowery.

(1.1) Nie kradnij.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kraɕʨ̑, AS: kraść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kradzenie n., kradzież ż.

czas. okradać ndk., okraść dk., wkradać się ndk., wkraść się dk., zakradać się ndk., zakraść się dk., ukraść dk., skraść dk.

przyr. -kradztwo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przywłaszczać, zagarniać, pot. kosić, reg. pozn. iść na skibę.

Wiktionary

krasić

1. zaprawiać potrawę okrasą;
2. poetyckie: zdobić;
3. regionalne: farbować, zdobić, zwłaszcza jajka wielkanocne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

czasownik

(1.1) poet. zdobić, upiększać, polewać po wierzchu

(1.2) kulin. dodawać okrasę

(1.3) reg. farbować jajka wielkanocne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcia zawsze krasiła ziemniak skwarkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkraɕiʨ̑, AS: kraśić

Wiktionary

Powiązane:

przym. krasny

czas. okraszać ndk., okrasić dk.

rzecz. kraszenie n., kraszanka ż., okrasa

Wiktionary

krasice

2

Wikipedia

krasicki

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-01]

" exact="yes" />

krewkość

gwałtowny temperament; gwałtowność, porywczość, impulsywność, wybuchowość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowność, porywczość, wybuchowość

(1.2) daw. słabość, wątłość, ułomność moralna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A że się raz jeden krewkością uniósł, to i cóż? Młody jest.

Wiktionary

Powiązane:

przym. krewki

przysł. krewko

rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

Wiktionary

krewna

kobieta pozostająca z kimś w związkach pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, należąca do tej samej rodziny, co ktoś inny; krewniaczka, powinowata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jątrew jest powinowatą, natomiast prawnęka to krewna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvna, AS: krevna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak m., krewniaczka ż.

:: fm. krewny

czas. krwawić

przym. krewniaczy, pokrewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krewniaczka, kuzynka

Wiktionary

krewniacki

rzadko: związany z krewniakiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa; krewniaczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

krewniactwo

1. związek krwi pomiędzy ludźmi, pochodzenie od wspólnego przodka, przynależność do jednej rodziny; pokrewieństwo, spokrewnienie, powinowactwo;
2. ludzie spokrewnieni ze sobą; rodzina, familia, krewniacy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

krewniaczka

potocznie: kobieta pozostająca z kimś w związkach pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, należąca do tej samej rodziny, co ktoś inny; krewna, powinowata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca w relacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Załatwiła swojej krewniaczce robotę w ZUS-ie w Gliwicach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fm. krewniak mos.

przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krewna

Wiktionary

krewniaczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest krewniacze; cecha tych, którzy są krewniaczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. krewniaczy

przysł. krewniaczo

rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary

krewniaczy

rzadko: związany z krewniakiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa; krewniacki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

krewniak

potocznie: człowiek, którego łączą z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, który należy z kimś do jednej rodziny; krewny, powinowaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca w relacji pokrewieństwa

(1.2) daw. gw-pl|Kraków. kuzyn

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) biol. roślina lub zwierzę spokrewnione z inną rośliną lub zwierzęciem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babka mówiła, że Ligocki to nasz krewniak.

(2.1) Słonie i góralki są krewniakami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fż. krewniaczka ż.

przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krewny, powinowaty

(1.2) swojak

Wiktionary

krewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. pokrewieństwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɔɕʨ̑, AS: krevność

Wiktionary

krewny

1. człowiek, którego łączą z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, który należy z kimś do jednej rodziny; krewniak, powinowaty;
2. przenośnie: zwierzę, roślina podobne do innego zwierzęcia, innej rośliny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek mający z kimś wspólnego przodka

(1.2) gatunek posiadający wspólnego przodka ewolucyjnego z danym gatunkiem

przymiotnik

(2.1) daw. dotyczący krwi, pokrewieństwa

(2.2) daw. połączony pokrewieństwem, pokrewny, bliski

Wiktionary

Pokrewieństwo – relacja pomiędzy osobami lub osobnikami mającymi wspólnego przodka (prawn. wstępnego). Bliskość tej relacji określa stopień pokrewieństwa. Pokrewieństwo ma istotne znaczenie w prawie.

Zachowania seksualne pomiędzy osobami spokrewnionymi określa się mianem kazirodztwa. W przypadku hodowli zwierząt, kojarzenie osobników spokrewnionych to chów wsobny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bliscy krewni nie mogą zawrzeć ślubu.

(1.2) Niedawne badania molekularne wykazały, że najbliższymi krewnymi drozda chińskiego są drozd śpiewak i paszkot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɨ, AS: krevny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak mos., krewna ż., krewniactwo n., krewniaczka ż.

czas. krwawić ndk.

przym. krewniaczy, pokrewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krewniak, krewna, krewniaczka, kuzyn, bliski, członek rodziny, członek rodu

Wiktionary

krewo

potocznie: fiasko, niepowodzenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

Wikipedia

krewski

przymiotnik od: Krewo (miejscowość na Białorusi)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Krewa, związany z Krewem

Wiktionary

kreza

fałdowany kołnierz noszony w XVI i XVII wieku; kryza; fryza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

Kryza – okrągły, marszczony lub plisowany kołnierz, noszony w Europie Zachodniej, Środkowej i Północnej od połowy XVI wieku do połowy XVII wieku. Wykonywana z cienkiej tkaniny, zazwyczaj obszytej koronką. Pod koniec XVI wieku na popularności zyskiwały kryzy uszyte wyłącznie z koronki. Do usztywnienia używano krochmalu lub drucianego stelaża.

Wikipedia

kręzadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szatkownica do warzyw, głównie kapusty

Wiktionary

krężel

gwarowo: drewniany walec do nawijania przędziwa; krężołek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-12]

kłodzisko

1. zgrubienie od: kłoda;
2. część kowadła; szabota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

Kłodzisko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki, przy drodze wojewódzkiej nr 182.

Wieś szlachecka Kłodzieisko położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

kłodzki

przymiotnik od: Kłodzko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odwiedzili również Kotlinę Kłodzką, gdzie obejrzeli przepiękną Jaskinię Mroźną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔts̑ʲci, AS: ku̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kłodzko n., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., kłoda ż.

Wiktionary

kłodzko

przymiotnik od: Kłodzko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Kłodzko (tuż po wojnie Kładzko, łac. Glacium, Glacensis urbs, Glocium, niem. Glatz, dial. Glooz, cz. Kladsko) – miasto w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu kłodzkiego i gminy wiejskiej Kłodzko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɔts̑kɔ, AS: ku̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kłoda ż., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., Kłodzczyzna ż.

przym. kłodzki, podkłodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Kładzko

Wiktionary

kłokoczka

drzewo lub krzew z rodziny kłokoczkowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

Wikipedia

kłokoczkowate

rodzina krzewów

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-08-15]

Wikipedia

kłokoczkowaty

o cechach kłokoczkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-08-15]

kłokoczyn

2

Wikipedia

kłomia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomnia, kłomla, kłonia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłomla, kłomnia

Wiktionary

kłomla

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomnia, kłonia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłomia, kłomnia

Wiktionary

kłomnia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłonia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-10-05]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłomia, kłomla

Wiktionary

kłomnice

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

Kłomnice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice. Leży na północny wschód od Częstochowy, przy drodze krajowej nr 91 Częstochowa – Piotrków Trybunalski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

kłomnicki

przymiotnik od: Kłomnice

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

kłonia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłomnia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-10-05]

Wikipedia

kłonić

pochylać, nachylać, kierować w dół, w bok

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-03-17]

kłonica

drąg stalowy stanowiący część przyczepy lub platformy kolejowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element wozu konnego, jeden z czterech drążków przytrzymujących drabiny lub skrzynię wozu, a umocowanych na jego osiach

Wiktionary

Kłonica – część wozu konnego.

W wozie były cztery kłonice. Utrzymywały one we właściwym położeniu drabiny, półkoszki lub gnojówki. Miały one formę drążków o przekroju kwadratowym lub prostokątnym. Wykonane były z drewna dębowego, brzozowego lub grabowego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. kłonicowy

Wiktionary

kłonicowy

przymiotnik od: kłonica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

kłonówek

3 miejscowości w Polsce:

- Kłonówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów

- Kłonówek-Kolonia – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd

- Kłonówek-Wieś (do 2013 Kłonówek) – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd

Wikipedia

kłopeć

dawniej: kawał, bryła oderwana w kopalni, odłamek

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

kłopocik

zdrobnienie od: kłopot

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-02-25]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kłopot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie kłopot, lecz tylko mały kłopocik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kłopot m.

Wiktionary

kłopocisko

zgrubienie od: kłopot

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

kłopocki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

kłopoczyn

Wikipedia

kłopot

trudna, skomplikowana lub przykra sytuacja, budząca niepokój, wymagająca jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przykra sytuacja, wymagająca reakcji

Wiktionary

ludwikowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ludwika lub z nim związany

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

ludwikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ludwika lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

ludwin

wieś w Polsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-27]

Ludwin, Lutwin, Lidwin — imię męskie pochodzenia germańskiego nadawane w Polsce od średniowiecza i notowane w formie Lutwin (w XIII wieku). Pierwszy człon wiąże się z germ. leudi — "lud, ludzie", stwniem. liuti — "członkowie zgromadzenia ludowego"; liut — "lud", śrwniem. liute, stsas. liud(i) — "ludzie", zaś drugi, -win (stwniem., stsas. wini), oznacza "przyjaciel". Imię to można rozumieć jako "przyjaciel ludzi".

Wikipedia

ludwina

wieś w Polsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-27]

Wikipedia

ludwinczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ludwiny lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

ludwinia

zdrobnienie od: Ludwika (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-04]

ludwiniak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

ludwiniec

Wikipedia

ludwininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ludwiny lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

ludwinka

zdrobnienie od: Ludwina (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

ludwinów

miasto na Litwie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) donica

Wiktionary

makuła

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

makłowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

mal.

skrót od: malajski

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz (pod: Wykaz skrótów) [tevex, 2010-08-13]

malabar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na zachodnim wybrzeżu Indii

Wiktionary

- Malabar – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim

- Malabar – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Brevard

- Malabar – dzielnica Sydney

- Malabar – wulkan w Indonezji

- Malabar – wyspa w atolu Aldabra na Seszelach

- (754) Malabar – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na ścianie wisiało zdjęcie plantacjaantacji herbaty w Malabarze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabarczyk mos.

przym. malabarski

Wiktionary

malabarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabar m.

przym. malabarski

Wiktionary

malabarski

przymiotnik od: Malabar (część wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim; Wybrzeże Malabarskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Malabaru lub Malabarczyków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podziwiał malabarskie plantacjaantacje herbaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabar m., Malabarczyk mos.

Wiktionary

malabijczyk

mieszkaniec Malabo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijʧ̑ɨk, AS: malabʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabo n.

:: fż. malabijka ż.

przym. malabijski

Wiktionary

malabijka

mieszkanka Malabo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijka, AS: malabʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabo n.

:: fm. malabijczyk mos.

przym. malabijski

Wiktionary

malabijski

przymiotnik od: Malabo (stolica Gwinei Równikowej)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijsʲci, AS: malabʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malabo n., malabijczyk mos., malabijka ż.

Wiktionary

malabo

(do 1973 Santa Isabel) stolica Gwinei Równikowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gwinei Równikowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Gwinei Równikowej jest Malabo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlabɔ, AS: malabo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. malabijczyk mos., malabijka ż.

przym. malabijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. malabijczyk mos., malabijka ż.

przym. malabijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Malabo

* arabski: (1.1) مالابو

* baskijski: (1.1) Malabo

* czeski: (1.1) Malabo

* koreański: (1.1) 말라보

* niemiecki: (1.1) Malabo n.

* słowacki: (1.1) Malabo n.

* szwedzki: (1.1) Malabo n.

* ukraiński: (1.1) Малабо

* włoski: (1.1) Malabo ż.

źródła.

== Malabo (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Malabo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

malachiasz

imię męskie

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektórzy egzegeci identyfikują Malachiasza z Nehemiaszem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Malachiaszowy

Wiktionary

malachiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Malachiasza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeden z egzegetów twierdzi, że jest to tekst Malachiaszowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malachiasz mos.

Wiktionary

malachit

1. minerał, zasadowy węglan miedzi o szmaragdowozielonej barwie, dający się polerować, używany do wyrobu biżuterii, a także jako pigment;
2. kolor szmaragdowozielony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

(1.2) książk. kolor malachitu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlaxʲit, AS: malaχʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. malachitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szmaragdowozielony

Wiktionary

malachitowy

1. wykonany z malachitu (np. posążek malachitowy)
2. o kolorze malachitu; szmaragdowozielony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na starej komodzie stał malachitowy posążek Buddy.

(1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił podwójny sznur malachitowych korali.

(1.1) Marcin podarował swojej żonie srebrny pierścionek z malachitowym oczkiem.

(2.1) Zza mgły wyłania się malachitowy las.

(2.1) Brzozowe i świerkowe lasy na wzgórzach otaczały dwubarwną, jasną i ciemną zielenią maleńkie, ciche, malachitowe jeziorka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaxʲiˈtɔvɨ, AS: malaχʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. malachit mrz., malachicik mzw./mrz., malachitowość ż.

przysł. malachitowo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) szmaragdowozielony

Wiktionary

malacja

zmiana stanu tkanki martwiczej w płynny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

malaga

1. słodkie wino hiszpańskie, mocne i aromatyczne
2. gatunek dużych rodzynków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w Andaluzji, port nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. prowincja w południowej Hiszpanii, ze stolicą w Maladze (1.1);

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drogą na Malagę, będącą już ponoć pod obstrzałem grenadzkich wojsk białych, szły z Murcji posiłki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. malaga ż., malagijka ż., malagijczyk mos.

przym. malagijski

Wiktionary

malagenia

1. hiszpański taniec ludowy, odmiana fandanga
2. rodzaj hiszpańskiej piosenki ludowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

malagijski

przymiotnik od: Malaga (prowincja lub miasto w Hiszpanii)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malagą, dotyczący Malagi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dwadzieścia lat później Kulawy miał taki sam pogląd na świat jak wówczas, kiedy żył w rozwiązłej atmosferze malagijskich lupanarów.

(1.1) Całymi dniami Amalia i jej siwiejący już dobrze małżonek wystawali przed stajnią lub siadywali na skrzynkach w słońcu, jak to robili chyba w swojej malagijskiej wiosce, skąd pochodzili.

(1.1) Prowincja Malaga jest najbardziej górzystą częścią Andaluzji, dzięki czemu istnieją tam doskonałe warunki do hodowli kóz. Tradycyjnie region ten był związany raczej z produkcją wina, jednak po tym, jak winnice zostały wyniszczone przez jeden z gatunków stonki, zaczęto hodować tutaj kozy malagijskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malaga ż., malaga ż., malagijka ż., malagijczyk mos.

Wiktionary

malaistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Malezji oraz Indonezji

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: islamoznawstwo) [tevex, 2019-09-09]

Wikipedia

malaj

rdzenny mieszkaniec Półwyspu Malajskiego lub Archipelagu Malajskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

malajalam

język z grupy drawidyjskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

malajczyk

mieszkaniec Malajów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

malaje

potocznie o Półwyspie Malajskim lub Archipelagu Malajskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. dawne posiadłości brytyjskie na Półwyspie Malajskim;

Wiktionary

Malaje (ang. i malajski Malaya) – nazwa stosowana na określenie dawnych posiadłości brytyjskich na Półwyspie Malajskim (do 1946 r. kilku, następnie jednej powstałej w wyniku ich połączenia), od 1957 r. zaś do niepodległego państwa, które w 1963 roku przekształciło się w Malezję (malajski Malaysia). Dla okresu do 1957 roku stosowana jest także nazwa Malaje Brytyjskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlajɛ, AS: malai ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malaj mos., Malajczyk mos., Malajka ż., Malezja ż.

przym. malajski, malezyjski

Wiktionary

malajka

mieszkanka Malajów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

Wikipedia

malajski

przymiotnik od: Malaje (1. dawna posiadłość brytyjska na Półwyspie Malajskim;
2. potocznie:
a) Półwysep Malajski;
b) Archipelag Malajski)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Malajów (lub Malezji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Malezji i Malajów

Wiktionary

Język malajski (malajski bahasa Melayu, بهاس ملايو) – język austronezyjski używany w różnych zakątkach Azji Południowo-Wschodniej. Jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Funkcjonuje także jako język wehikularny w całym regionie Nusantary. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei oraz jednym z czterech języków urzędowych Singapuru. W Indonezji i Timorze Wschodnim jest znany jako język indonezyjski – w tym pierwszym kraju jest to język urzędowy, a w drugim pełni funkcję języka roboczego. Łącznie posługuje się nim szacunkowo 200–250 mln ludzi (2009).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlajsʲci, AS: malai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Malaje n., Malaj m., Malajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) malezyjski

Wiktionary

malajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malajskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlajskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ, AS: malai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

malak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

mechowce

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

Wikipedia

mechowiec

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

Mechowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Mechowiec jako wioska powstała w XVI wieku, przy szlaku prowadzącym z Cmolasu do Raniżowa. Przez pewien okres funkcjonowała jako samodzielna gmina. Z chwilą tworzenia się gmin zbiorowych tj. w 1935 roku Mechowiec, został włączony do gminy Dzikowiec. Nazwa wsi Mechowiec związana jest z roślinnością głównie mchem, gęsto porastającym obszary dawnej Puszczy Sandomierskiej obejmującej wioskę i okolice.

Wikipedia

mechowisko

miejsce w lesie porośnięte mchem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

mechowo

modlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modlić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Książkę do modlenia włożyłam do szuflady koło łóżka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. modły nmos., pomodlenie n., modlitewnik mrz., modlitwa ż.

czas. wymodlać, wymodlić, wymadlać, modlić ndk.

przym. rozmodlony

przysł. modlitewnie

Wiktionary

modlibogowice

Wikipedia

modliborzyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

Modliborzyce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, położone na Równinie Biłgorajskiej.

Miejscowość ta od 1631 do 1869 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Od 1 stycznia 2014 ponownie jest miastem.

Wikipedia

modliborzycki

przymiotnik od: Modliborzyce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

modliborzyczanin

mieszkaniec Modliborzyc (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

modliborzyczanka

mieszkanka Modliborzyc (miasta w Polsce)

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

modlić

modlić się - odmawiać modlitwę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-05]

modlica

2

Wikipedia

modligroszek

podzwrotnikowa roślina pnąca z rodziny motylkowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

Wikipedia

modlikowice

Wikipedia

modlimowo

2

Wikipedia

modlin

1. dzielnica Nowego Dworu Mazowieckiego;
2. osada w Polsce;
3. kolonia w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

Wikipedia

modlinek

Wiktionary

nadieżda

rosyjskie imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-21]

nadilmeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony nad Ilmenem

Wiktionary

nadinsp.

nadinspektor

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-04-28]

nadinspektor

1. stopień oficerski w policji wyższy od inspektora;
2. oficer mający stopień nadinspektora

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

nadinspektorka

kobieta w stopniu nadinspektora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadintendentura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) protestancki odpowiednik dekanatu w Kościele ewangelickim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadintendentura Kościoła ewangelickiego w Żaganiu istniała do 1947 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadʲĩntɛ̃ndɛ̃nˈtura, AS: nadʹĩntẽndẽntura

Wiktionary

nadinterpretacja

interpretacja idąca zbyt daleko, odkrywająca znaczenia, których sprawa bądź przedmiot interpretowany nie posiada; interpretacja niemająca dostatecznego uzasadnienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

nadinterpretacyjny

błędnie zrozumiany lub zinterpretowany w nieuzasadniony sposób

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-15]

nadinterpretować

interpretować (zinterpretować) bez dostatecznego uzasadnienia

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

nadinżynier

dawniej: inżynier na kierowniczym stanowisku; starszy inżynier

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

nadir

punkt przeciwległy zenitowi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnadʲir, AS: nadʹir

Wiktionary

nadizarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony nad Izarą, żyjący nad Izarą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na formowanie się osobowości Teodora wpływał również fakt, iż w końcu XIX w. w owych „Atenach Nadizarskich" — jak nazywano stołeczne miasto Bawarii — zgromadziła się znaczna liczba polskich artystów, zwłaszcza malarzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Izara ż.

przym. izarski

Wiktionary

nadjaźń

superego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadjechać

przyjechać dokądś w danej chwili, w odpowiednim momencie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadjeżdżać

przyjeżdżać dokądś w danej chwili, w odpowiednim momencie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadkaspijski

związany z terenami położonymi nad Morzem Kaspijskim, charakterystyczny dla terenów położonych nad Morzem Kaspijskim, leżący nad Morzem Kaspijskim itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony lub związany z obszarami wokół Morza Kaspijskiego

Wiktionary

nadkażenie

Nadkażenie, superinfekcja – powikłanie polegające na tym, że do istniejącego zakażenia dołącza się i rozwija kolejne, wywołane innym patogenem. Do takiej sytuacji dochodzi na przykład, gdy do toczącego się wirusowego zapalenia dróg oddechowych dochodzi infekcja bakteryjna, powodując zapalenie oskrzeli.

Wikipedia

nadkole

Nadkole – wieś w Polsce znajdująca się w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów.

Charakteryzuje się malowniczymi krajobrazami, położona między dwoma rzekami: Liwcem i Bugiem. Nadkolski las jest częścią Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, w obszarze dawnej Puszczy Kamienieckiej.

Wikipedia

nadkom.

skrót od: nadkomisarz

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-01-13]

nadkomisarz

stopień oficerski w policji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-14]

nadkomplet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więcej niż komplet; liczba rzeczy lub ludzi przekraczająca określony zespół stanowiący pewną całość

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadkompletny

rzecz. komplet mrz.

Wiktionary

nadkonduktor

konduktor sprawujący funkcje kierownicze; oberkonduktor, ober

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski (pod: nad-)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-13]

Wikipedia

nadkonsumpcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. zjawisko masowego wydawania pieniędzy ponad możliwości finansowe

(1.2) fizj. med. dostarczanie organizmowi pożywienia w ilości większej niż stanowi jego zapotrzebowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatkɔ̃w̃ˈsũmpts̑ʲja, AS: natkõũ̯sũmpcʹi ̯a

Wiktionary

nadkręcać

ruchem lub nienaturalnym ułożeniem części ciała lekko uszkodzić staw

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-19]

nadkręcić

1. ruchem lub nienaturalnym ułożeniem części ciała lekko uszkodzić staw;
2. dawniej: częściowo coś ukręcić, skręcić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadkrólestwo

kategoria systematyczna wyższa od królestwa, używana w klasyfikacji biologicznej; domena

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) (pod: eukarioty, protisty) [tevex, 2011-08-01]

Wikipedia

nadkruszać

odłamywać, odłupywać kawałek czegoś; odkruszać, ukruszać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Nowy słownik ortograficzno-gramatyczny - Europa 2005, 2007 - I. Kamińska-Szmaj [tevex, 2019-01-18]

nadkruszenie

odłamać, odłupać kawałek czegoś; ukruszyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadkruszyć

odłamać, odłupać kawałek czegoś; ukruszyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadkryć

dawniej: pokryć, nakryć

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: paśnik) [tevex, 2014-06-07]

nadkwaśność

nadmierne wydzielanie kwasu solnego przez gruczoły żołądka, występujące najczęściej w chorobach wrzodowych dwunastnicy (rzadziej żołądka); nadkwaśność soku żołądkowego; nadkwasota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

Wikipedia

nadkwasota

nadmierne wydzielanie kwasu solnego przez gruczoły żołądka, występujące najczęściej w chorobach wrzodowych dwunastnicy (rzadziej żołądka); nadkwaśność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

Wikipedia

nadkład

1. w geologii: część górotworu przykrywająca określoną jednostkę geologiczną
2. w górnictwie odkrywkowym: skały płonne przykrywające złoże kopaliny użytecznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nadlać

dolać czegoś więcej niż potrzeba

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadlatać

dawniej: nadlatywać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

nadlatywać

czasownik niedokonany (dk. nadlecieć)

(1.1) lecąc zbliżać się

(1.2) o dźwiękach: docierać skądś

(1.3) pot. zbliżać się, przybywać z dużą prędkością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samolot nie wraca, inne nie nadlatują, ciężka mgła kurzu powoli opada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlaˈtɨvaʨ̑, AS: nadlatyvać

Wiktionary

Powiązane:

czas. latać

rzecz. nadlatywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

rzad. nadlatać

Wiktionary

nadlatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadlatywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nadlatywać ndk.

Wiktionary

nadleński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ziemiami położonymi nad Leną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Lena ż.

Wiktionary

nadleśnictwo

jednostka lokalnego zarządu lasów; gospodarstwo leśne podporządkowane takiemu zarządowi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) leśn. jednostka administracyjna zajmująca się całokształtem spraw administracyjno-gospodarczych dużych kompleksów leśnych, składająca się z kilku leśnictw;

Wiktionary

Nadleśnictwo – podstawowa jednostka gospodarcza i organizacyjna w strukturze Lasów Państwowych.

Zadaniem nadleśnictwa jest prowadzenie gospodarstwa leśnego w zakresie hodowli, ochrony lasu, ochrony przeciwpożarowej, pozyskania drewna, a także melioracji gruntów leśnych i nieleśnych, budowy dróg leśnych i budowli związanych z gospodarstwem leśnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedaleko jest nadleśnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlɛɕˈɲits̑tfɔ, AS: nadleśńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadleśniczy m., leśnik m.

Wiktionary

nadleśniczy

pracownik administracji leśnej kierujący nadleśnictwem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

Wikipedia

nadlew

naddatek technologiczny metalu lub innego tworzywa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nadlewek

nadlewek: nadlew, nadmiar metalu pozostały po wlaniu do formy odlewniczej większej jego ilości niż zakłada norma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

nadlewka

Zalewka – metoda korygowania błędów pasowania powstających podczas druku. Jeśli dwa obiekty są drukowane na różnych zespołach maszyny drukarskiej i mają ściśle przylegać do siebie, wówczas istnieje niebezpieczeństwo, że na skutek błędów w pasowaniu pojawi się między nimi przestrzeń (np. będzie widoczny biały papier, na którym wykonywany jest druk). Aby temu zapobiec obiekty powiększa się o 0,3-1 punkt typograficzny. Powstaje wówczas wspólny obszar, co jest praktycznie niedostrzegalne dla oka.

Wikipedia

nadliczać

rzadko: liczyć więcej niż potrzeba

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: nadliczyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-01-18]

nadliczbówka

godzina przepracowana ponad obowiązujący czas pracy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. godzina nadliczbowa, czas spędzony w pracy ponad podstawowy wymiar

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marta późno wraca z pracy, bo ma sporo nadliczbówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlʲiʤ̑ˈbufka, AS: nadlʹiǯbufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadliczbowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadgodzina

Wiktionary

nadliczbowy

przymiotnik

(1.1) przekraczający oznaczoną liczbę, dodatkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlʲiʤ̑ˈbɔvɨ, AS: nadlʹiǯbovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. nadliczbowo

rzecz. nadliczbówka ż.

Wiktionary

nadliczyć

naliczyć więcej niż potrzeba

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

nadlina

lina o dużej średnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadloarski

przymiotnik

(1.1) położony nad Loarą; tam mieszkający, działający lub dziejący się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale układ ten nie dotyczył Normanów nadloarskich, którym niezależnie od tego trzeba było wypłacić duży okup.

(1.1) Po opisie generalnym bytu szczęśliwego mieszkańców nadloarskiej Arkadii następuje prezentacja głównych bohaterów, Celadona i Astrei.

(1.1) (…) Południowiec, który łączy w sobie przebiegłość północną z nadloarską odwagą, jest człowiekiem doskonałym i może zostać królem Szwecji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Loara ż.

przym. loarski

Wiktionary

nadludzki

przymiotnik

(1.1) taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

(1.2) przest. nieziemski, nadprzyrodzony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈluts̑ʲci, AS: nadlucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ponadludzki

przysł. nadludzko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ogromny, ponadludzki, nadzwyczajny

(1.2) cudowny

Wiktionary

nadmamrzański

związany z terenami położonymi nad Mamrami, charakterystyczny dla terenów położonych nad Mamrami, leżący nad Mamrami itp.

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski (pod: Mamry) [koalar, 2007-01-19]

nadmanganian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu nadmanganowego, przyjmująca postać fioletowych kryształów, rozpuszczalna w wodzie;

Wiktionary

Nadmanganiany (nazwa systematyczna: tetraoksydomanganiany(1−); w systemie Stocka: manganiany(VII)) – związki nieorganiczne, sole nietrwałego kwasu nadmanganowego (HMnO_4). Mają postać fioletowych kryształów, które rozpuszczają się w wodzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnadmãŋˈɡãɲãn, AS: nadmãŋgãńãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mangan m.

Wiktionary

nadmanganiany

Nadmanganiany (nazwa systematyczna: tetraoksydomanganiany(1−); w systemie Stocka: manganiany(VII)) – związki nieorganiczne, sole nietrwałego kwasu nadmanganowego (HMnO_4). Mają postać fioletowych kryształów, które rozpuszczają się w wodzie.

Wikipedia

nadmanganometria

dawniej: manganometria (jeden z działów oksydymetrii, polegający na miareczkowaniu badanej substancji mianowanym roztworem manganianu (najczęściej manganianu potasu) jako utleniacza)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: manganometria) [koalar, 2007-11-11]

nadmarznięty

[czytaj: nadmar-znięty] taki, który nadmarznął (zmarznął trochę); nadmarzły, nadmarźnięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nadmarzły

[czytaj: nadmar-zły] taki, który nadmarzł (zmarzł trochę); nadmarznięty, nadmarźnięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

nadmeński

przymiotnik

(1.1) położony nad Menem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Men mrz.

przym. meński

Wiktionary

nadmetraż

powierzchnia mieszkania przekraczająca przepisową normę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nadmiar

zbyt wiele czegoś, kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbyt duża ilość lub liczba czegoś

(1.2) reszta pozostała po czymś, z czegoś

Wiktionary

Nadmiar, nadmiar arytmetyczny (ang. overflow, arithmetic overflow) – sytuacja, w której wartość wyniku operacji arytmetycznej przekracza wielkość rejestru lub pamięci.

W większości komputerów rozróżniane są dwa warunki nadmiaru:

- przeniesienie występujące podczas dodawania lub odejmowania, biorąc pod uwagę operandy i wyniki jako liczby bez znaku, nie może zostać w ostatecznym rozwiązaniu,

- wynik ma znak inny niż możliwy do przewidzenia podczas operacji arytmetycznych, np. wynikiem dodawania dwóch liczb dodatnich jest liczba ujemna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnadmʲjar, AS: nadmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmierność ż., nadmiarowość ż.

przym. nadmierny, nadmiarowy

przysł. nadmiernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadwyżka, zbytek

Wiktionary

nadmiarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nadmiarowe

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. nadmiarowy, nadmierny

rzecz. nadmiar mrz., nadmierność ż.

Wiktionary

nadmiarowy

taki, którego jest za wiele; zbyteczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) nadmierny, którego jest zbyt wiele

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmiar m., nadmiarowość ż., nadmierność ż.

przym. nadmierny

przysł. nadmiarowo, nadmiernie

Wiktionary

nadmieniać

wtrącać uwagę, napomykać coś; wzmiankować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadmienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadmieniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: nadmʹi ̯ė̃ńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nadmieniać ndk., nadmienić dk.

rzecz. nadmienienie

Wiktionary

nadmienić

zrobić wzmiankę; napomknąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nadmieniać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Należy nadmienić, że cena systemu obejmuje zarówno oprogramowanie, jak i sprzęt komputerowy oraz szkolenie obsługi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑, AS: nadmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmienianie n., nadmienienie n.

Wiktionary

nadmienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadmienić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: nadmʹi ̯ė̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nadmienić dk., nadmieniać ndk.

rzecz. nadmienianie

Wiktionary

nadmiernie

przysłówek

(1.1) w sposób nadmierny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadmiernie rozpędzony samochód wpadł do przydrożnego rowu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛrʲɲɛ, AS: nadmʹi ̯erʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmiar m., nadmierność ż.

przym. nadmierny, nadmiarowy

Wiktionary

nadmierność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nadmierne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmiar mrz., nadmiarowość ż.

przym. nadmierny, nadmiarowy

przysł. nadmiernie

Wiktionary

nadmierny

zbyt duży, przekraczający potrzeby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciężarowiec zrobił się czerwony od nadmiernego wysiłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛrnɨ, AS: nadmʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadmiar m., nadmierność ż., nadmiarowość ż.

przym. nadmiarowy

przysł. nadmiernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przesadny, zbytni, nadmiarowy

Wiktionary

nadmierzać

dawać ponad miarę, naddawać przy mierzeniu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

nadmir

dawne imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

Wikipedia

nadmistrz

starszy mistrz, mistrz o wyższych kwalifikacjach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nadmorski

znajdujący się, leżący nad morzem, charakterystyczny dla terenów położonych nad morzem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w niewielkiej odległości od morza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Tylko niech pan doktor napisze do Kołobrzegu. — Mogę tylko dopisać, że pacjentka bardzo prosi o miejscowość nadmorską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmɔrsʲci, AS: nadmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. morze n.

przym. morski, podmorski, pomorski, zamorski

Wiktionary

nadmotławski

przymiotnik od: nad Motławą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nadmuchowy

przymiotnik od: nadmuch

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-29]

nadnapięcie

Nadnapięcie (\eta ) – pojęcie elektrochemiczne nazywane również nadpotencjałem, wprowadził w roku 1899 Casparijako miarę polaryzacji elektrody. Nadnapięcie definiowane jest jako różnica między potencjałem elektrody spolaryzowanej przepływem prądu elektrycznego E a jej potencjałem równowagowym E_{r} (nazywanym też potencjałem spoczynkowym):

\eta =E-E_{r}.

Wikipedia

nadnarwiański

przymiotnik od: nad Narwią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Narwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadnarˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: nadnarvʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Narew ż.

Wiktionary

nadnaturalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nadnaturalne; cecha tych, którzy są nadnaturalni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadnaturalny

przysł. nadnaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadprzyrodzoność, nadludzkość, nadziemskość, nieziemskość

Wiktionary

nadnaturalny

przymiotnik

(1.1) który wykracza ponad to, co jest naturalne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wierzę w byty nadnaturalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadnatuˈralnɨ, AS: nadnaturalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadnaturalność ż.

przysł. nadnaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadprzyrodzony

Wiktionary

nadnerczak

nowotwór złośliwy nerki rozwijający się z nabłonka kanalików nerkowych, szybko dający przerzuty; rak jasnokomórkowy (mający komórki o jasnej cytoplazmie) nerki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nadnercze

parzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego produkujący szereg hormonów, m.in.: adrenalinę, noradrenalinę, androgeny, mineralo- i glikokortykosteroidy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

Wiktionary

Nadnercze, gruczoł nadnerczowy (łac. glandula suprarenalis lub glandula adrenalis) – parzysty, niewielki (waga od 10 do 18 gramów) gruczoł wydzielania wewnętrznego położony zaotrzewnowo na górnym biegunie nerki.

Nadnercze składa się z części korowej i rdzeniowej, różnych pod względem budowy i czynności. Kora stanowi główną masę gruczołu (od 80% do 90% całego nadnercza). Składa się z trzech warstw o różnej budowie histologicznej: kłębkowatej (zona glomerulosa), pasmowatej (zona fasciculata) i siatkowatej (zona reticularis).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: nadˈnɛrʧ̑ɛ, AS: nadnerče

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadnerczowy

rzecz. nadnerczak mrz., nerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gruczoł nadnerczowy

Wiktionary

nadnerczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z nadnerczem, dotyczący nadnercza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadnercze n., nadnerczak mrz., nerka ż.

Wiktionary

nadnidziański

przymiotnik od: nad Nidą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nadniemeński

przymiotnik od: nad Niemnem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nadniszczyć

częściowo coś zniszczyć; podniszczyć, nadrujnować, podrujnować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

nadnotecki

przymiotnik od: nad Notecią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nadobfitość

rzadko: cecha czegoś występującego w zbyt dużej liczbie lub natężeniu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: kopanina) [tevex, 2019-11-28]

nadobne

przestarzałe: coś pięknego, pełnego powabu; dziś używane tylko w powiedzeniu: odpłacać pięknym za nadobne - odpłacać się tym samym, odwzajemniać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-31]

nadobnica

nadobnica alpejska: chrząszcz z rodziny kózkowatych, duża (25-30 mm), szaroniebieska z czarnymi przepaskami, larwa żeruje w drewnie buków; w Polsce rzadka, chroniona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadobniej

stopień wyższy od przysłówka: nadobnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-05-05]

nadobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nadobny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadobność

dawniej: piękno, wdzięk, powab, urok

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadobne; cecha tych, którzy są nadobni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadobny

przysł. nadobnie

Wiktionary

nadobny

1. dawniej: ładny, dorodny, urodziwy, przystojny;
2. czapla nadobna - gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych;
3. poinsecja nadobna - gatunek krzewu z rodziny wilczomleczowatych; wilczomlecz nadobny, gwiazda betlejemska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

przymiotnik

(1.1) przest. pełen powabu, piękny, urodziwy

(1.2) współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. urodziwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadobność ż.

Wiktionary

nadobski

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony nad Obem, związany z terenami nad Obem

Wiktionary

nadoczniak

część poroża jelenia lub daniela

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nadoczny

znajdujący się nad okiem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-29]

nadoczodołowy

znajdujący się nad oczodołami, np. łuk nadoczodołowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadodrzański

przymiotnik od: Nadodrze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Odry

(1.2) związany z Nadodrzem, dotyczący Nadodrza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed wieloma laty pisarz i publicysta Theodor Fontane, podczas swoich wędrówek nadodrzańskich, odwiedził także Dąbroszyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɔˈḍʒãj̃sʲci, AS: nadoḍžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Odra ż., Zaodrze n., Nadodrze n., odrzysko n., odrzanin m., odrzanka ż.

przym. odrzański, zaodrzański, pododrzański

Wiktionary

nadodrze

1. tereny nad Odrą;
2. osiedle Wrocławia;
3. czasopismo wydawane w Zielonej Górze w latach 1957-1989

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle samorządowe Wrocławia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 2017 w granicach Nadodrza mieszkało około 25 tysięcy osób.

Wiktionary

Powiązane:

przym. nadodrzański, odrzański

rzecz. odrzysko mrz., Odra ż.

Wiktionary

nadogonie

początek ogona; miejsce nad ogonem

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [meg, 2011-01-08]

nadogonowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się nad ogonem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokrywy nadogonowe kroplików mają barwę krwistoczerwoną.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ogonowy

Wiktionary

nadoić

1. dojąc, napełnić jakieś naczynie, udoić pewną ilosć;
2. nadoić się - a). napracować się, dojąc; zmęczyć się dojeniem; b). napić się wiele lub dostatecznie, do syta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-08]

nadojeść

wyrządzić komuś krzywdę, sprawić ból

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-10-18]

nadokazywać

spłatać wiele figli; nafiglować, naswawolić się

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: nafiglować się) [tevex, 2017-11-16]

nadokiennik

gzyms nad oknem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nadolbrzym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca;

Wiktionary

Nadolbrzym – gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca i promieniu dochodzącym nawet do ponad 1500 promieni Słońca. Ich czas życia jest krótki, od 10 do 50 milionów lat, mogą więc być obserwowane w młodych strukturach, takich jak gromady otwarte, ramiona galaktyk spiralnych czy galaktyki nieregularne. Nie obserwujemy ich w jądrach spiralnych galaktyk ani w galaktykach eliptycznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. olbrzym mzw./mos.

Wiktionary

nadole

wieś kaszubska

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-12-26]

najcyniczniej

stopień najwyższy od przysłówka: cynicznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najczarniej

stopień najwyższy od przysłówka: czarno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczarowniej

stopień najwyższy od przysłówka: czarownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najczarowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czarowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczcigodniej

stopień najwyższy od przysłówka: czcigodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najczcigodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czcigodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czelny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najczerstwiej

stopień najwyższy od przysłówka: czerstwo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najczerstwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czerstwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczerwieniej

stopień najwyższy od przysłówka: czerwono

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczerwieńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czerwony; najbardziej czerwony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczęściej

stopień najwyższy od przysłówka: często

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczęstotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: częstotliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najczęstotliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: częstotliwy; najbardziej częstotliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najczęstszy

stopień najwyższy od przymiotnika: częsty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczołobitniej

stopień najwyższy od przysłówka: czołobitnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najczołobitniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czołobitny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczujniej

stopień najwyższy od przysłówka: czujnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najczujniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czujny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczulej

stopień najwyższy od przysłówka: czule

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczulszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czuły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczupurniej

stopień najwyższy od przysłówka: czupurnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najczupurniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czupurny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczynniej

stopień najwyższy od przysłówka: czynnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-08]

najczynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czynny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: czysto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczyściejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czysty; najczystszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czysty; najczyściejszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najczytelniej

stopień najwyższy od przysłówka: czytelnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najczytelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: czytelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-14]

najda

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

najdalej

1. stopień najwyższy od przysłówka: daleko;
2. najpóźniej (np. "Najdalej w roku 2017 wszystkie znaczenia zostaną uzupełnione.")

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najdalekowzroczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dalekowzrocznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: daleki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

najdaremniej

stopień najwyższy od przysłówków: daremnie, daremno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdawniej

stopień najwyższy od przysłówka: dawno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dawny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

najdbalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dbały; najbardziej dbały

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdebilniej

stopień najwyższy od przysłówka: debilnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-01]

najdefensywniej

stopień najwyższy od przysłówka: defensywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-08-18]

najdefensywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: defensywny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-01]

najdek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Os

Wikipedia

najdekoracyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: dekoracyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najdekoracyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dekoracyjny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdekoratywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dekoratywny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-26]

najdelikatniej

stopień najwyższy od przysłówka: delikatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdelikatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: delikatny; najbardziej delikatny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-15]

najdemokratyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: demokratycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najdemokratyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: demokratyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdemoniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: demoniczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najdenniej

stopień najwyższy od przysłówka: dennie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-27]

najdespotyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: despotycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdespotyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: despotyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-02]

najdestrukcyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: destrukcyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-08-18]

najdestruktywniej

stopień najwyższy od przysłówka: destruktywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdetaliczniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: detalicznie (dokładnie, drobiazgowo)

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol [tevex, 2010-06-29]

najdiaboliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: diabolicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najdiaboliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: diaboliczny; najbardziej diaboliczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najdialektyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dialektycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdobitniej

stopień najwyższy od przysłówka: dobitnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najdobitniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dobitny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdobroduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: dobrodusznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdobroduszniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: dobroduszny; najbardziej dobroduszny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-13]

najdobrotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: dobrotliwie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdobrotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dobrotliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdociekliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: dociekliwie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdociekliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dociekliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdogodniej

stopień najwyższy od przysłówka: dogodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdogodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dogodny; najbardziej dogodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdogłębniej

stopień najwyższy od przysłówka: dogłębnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najdogłębniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dogłębny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-12]

najdojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dojny; najbardziej dojny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najdojrzalej

stopień najwyższy od przysłówka: dojrzale

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdojrzalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dojrzały; najbardziej dojrzały

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-07]

najdokuczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: dokuczliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdokuczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dokuczliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdokumentniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: dokumentnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najdokładniej

stopień najwyższy od przysłówka: dokładnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdokładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dokładny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdolegliwiej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: dolegliwie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najdolegliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dolegliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: domyślnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najdomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: domyślny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdonioślej

stopień najwyższy od przysłówka: doniośle

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najdonioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: doniosły; najbardziej doniosły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdonośniej

stopień najwyższy od przysłówka: donośnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdonośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: donośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdorodniej

stopień najwyższy od przysłówka: dorodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdorodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dorodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdoroślej

stopień najwyższy od przysłówka: dorośle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdoroślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dorosły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdorzeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dorzecznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdorzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dorzeczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdosadniej

stopień najwyższy od przysłówka: dosadnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdosadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dosadny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdoskonalej

stopień najwyższy od przysłówka: doskonale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najdoskonalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: doskonały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdostateczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dostatecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najdostateczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dostateczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdostatniej

stopień najwyższy od przysłówka: dostatnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najdostatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dostatni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najdostępniej

stopień najwyższy od przysłówka: dostępnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najdostępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dostępny; najbardziej dostępny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdostojniej

stopień najwyższy od przysłówka: dostojnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdostojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dostojny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdoświadczeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: doświadczony

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdoszczętniej

stopień najwyższy od przysłówka: doszczętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdosłowniej

stopień najwyższy od przysłówka: dosłownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdosłowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dosłowny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdotkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: dotkliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdotkliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dotkliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdować

czasownik

(1.1) starop. znajdować

Wiktionary

najdowcipniej

stopień najwyższy od przysłówka: dowcipnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdowcipniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dowcipny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdowodniej

stopień najwyższy od przysłówka: dowodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najdowolniej

stopień najwyższy od przysłówka: dowolnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najdowolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dowolny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

najdołężniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dołężny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-06-29]

najdramatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dramatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdramatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dramatyczny; najbardziej dramatyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdrapieżniej

stopień najwyższy od przysłówka: drapieżnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdrapieżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: drapieżny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdrastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: drastycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdrastyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: drastyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdrażliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: drażliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdrażliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: drażliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdrętwiej

stopień najwyższy od przysłówka: drętwo

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-29]

najdrętwiejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: drętwy; najbardziej drętwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdrobniej

stopień najwyższy od przysłówka: drobno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najdrobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: drobny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdrogocenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: drogocenny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdrożej

stopień najwyższy od przysłówka: drogo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdroższa

stopień najwyższy od przymiotnika: drogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdroższy

stopień najwyższy od przymiotnika: drogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najduch

1. gwarowo: dziecko nieślubne lub podrzucone; bękart, znajda;
2. dawniej:
a) spis, wykaz, rejestr, indeks;
b) księga handlowa lub sądowa; repertorium;
c) znalazca

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

najdufniej

stopień najwyższy od przysłówka: dufnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-28]

najdufniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dufny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdumniej

stopień najwyższy od przysłówka: dumnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najdumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dumny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdupniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dupny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdurniej

stopień najwyższy od przysłówków: durnie, durno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-29]

najdurniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: durny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-02-29]

najduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: duszno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najduszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: duszny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najdworniej

stopień najwyższy od przysłówka: dwornie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdworniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dworny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdwuznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dwuznacznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdymniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: dymno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdymowo

Najdymowo (niem. Neudims) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

najdynamiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dynamicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdynamiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dynamiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdyplomatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dyplomatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdyskretniej

stopień najwyższy od przysłówka: dyskretnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najdyskretniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dyskretny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdyspozycyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dyspozycyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najdystyngowańszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: dystyngowany; najbardziej dystyngowany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najdżdżyściej

stopień najwyższy od przysłówków: dżdżyście, dżdżysto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdziczej

stopień najwyższy od przysłówka: dziko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najdziecinniej

stopień najwyższy od przysłówka: dziecinnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdziecinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dziecinny; najbardziej dziecinny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

najdzielniej

stopień najwyższy od przysłówka: dzielnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdzielniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dzielny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdzietniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dzietny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-12]

najdzikszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dziki; najbardziej dziki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdziszów

Najdziszów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Mierzęcice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Dawne nazwy wsi: Najdzieszów, Nadziszów i Najdyszew.

Wikipedia

najdziwaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dziwacznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdziwaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dziwaczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdziwniej

stopień najwyższy od przysłówków: dziwno, dziwnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najdziwniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dziwny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdźwięczniej

stopień najwyższy od przysłówka: dźwięcznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najdźwięczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dźwięczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

najdługowieczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: długowieczny; najbardziej długowieczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najdłużej

stopień najwyższy od przysłówka: długo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najdłuższy

stopień najwyższy przymiotnika: długi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najebać

napierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. najebać (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. najebać się:
a) upić się;
b) napracować się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-13]

czasownik zwrotny dokonany najebać się (ndk. brak)

(1.1) wulg. upić się

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) wulg. dać czegoś bardzo dużo

(2.2) wulg. pobić kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O kurwa, ale się najebałem, chyba nie dojdę do domu.

(2.1) Kto mi najebał tyle pieprzu do zupy?!

(2.2) Słyszałeś? Wczoraj najebali Wieśkowi, bo podskakiwał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: najˈɛbaʨ̑, AS: nai ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najebka ż.

przym. najebany

zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napierdolić (się)

Wiktionary

najebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|najebać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyjebać, jebać, najebać dk.

Wiktionary

najebany

napierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. najebać (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. najebać się:
a) upić się;
b) napracować się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2017-06-13]

przymiotnik

(1.1) wulg. pijany, nietrzeźwy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: najebać

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Nie mów, że pozwolisz mu wsiąść za kierownicę. Przecież on jest totalnie najebany, nie może jechać samochodem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnajɛˈbãnɨ, AS: nai ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

czas. najebać dk.

Wiktionary

najechać

1. jadąc wpaść na kogoś lub na coś;
2. przybyć, zjawić się tłumnie;
3. dokonać najazdu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|najeżdżać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Germanie najechali Cesarstwo Rzymskie i zakończyli czasy starożytne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: najˈɛxaʨ̑, AS: nai ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

czas. jechać, najeżdżać

rzecz. najazd m., najechanie n., najeźdźca mos.

przym. jeździecki

Wiktionary

najechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|najechać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. najechać

rzecz. najeźdźca mos.

Wiktionary

najedzony

taki, który się najadł do syta; niegłodny, syty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

przymiotnik

(1.1) taki, który najadł się do syta i nie jest już głodny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najedzony niedźwiedź wytoczył się na polanę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnajɛˈdz̑ɔ̃nɨ, AS: nai ̯eʒõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. jadalnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) syty, nasycony, pot. nażarty, pot. pełny

Wiktionary

najefektowniej

stopień najwyższy od przysłówka: efektownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najefektowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: efektowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najefektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: efektywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najefektywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: efektywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najefemeryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: efemerycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najegoistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: egoistycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najegzoteryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: egzoterycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najegzoteryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: egzoteryczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-08]

najegzotyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: egzotycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najegzotyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: egzotyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najekologiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekologicznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najekonomiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekonomicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najekonomiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekonomiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najekscentryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekscentrycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najekscentryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekscentryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najekskluzywniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekskluzywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najekskluzywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekskluzywny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najekspansywniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekspansywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najekspansywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekspansywny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najekspresyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekspresyjnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-08]

najekspresyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekspresyjny; najbardziej ekspresyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najekspresywniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekspresywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najekspresywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekspresywny; najbardziej ekspresywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najekstatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekstatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najekstensywniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekstensywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najekwiwalentniej

stopień najwyższy od przysłówka: ekwiwalentnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-05-27]

najekwiwalentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ekwiwalentny; najbardziej ekwiwalentny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-05-27]

najelastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: elastycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najelastyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: elastyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najelegantszy

stopień najwyższy od przymiotnika: elegancki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najelementarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: elementarny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najelokwentniej

stopień najwyższy od przysłówka: elokwentnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najelokwentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: elokwentny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najem

czasowe odstąpienie komuś czegoś za wynagrodzeniem; wynajem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. najemca mos., najemczyni ż.

przym. najemniczy, najemny

czas. wynajmować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wynajęcie, wynajem

Wiktionary

najemca

ten, kto bierze coś w najem; wynajemca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wynajmująca coś od kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈjɛ̃mts̑a, AS: nai ̯ẽmca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najem m., najemność ż., najemnictwo n., najemnik m., najmita m., najmitka ż., najemnica ż.

:: fż. najemczyni ż.

czas. najmować ndk.

przym. najemny, najemniczy, najmowy

przysł. najemnie

Wiktionary

najemczyni

kobieta wynajmująca coś od kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najemfatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: emfatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najemfatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: emfatyczny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

najemnica

kobieta wynajmująca się do pracy; spełniająca określone posługi za pieniądze; wyrobnica; posługaczka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

najemnictwo

1. wynajmowanie się do pracy;
2. zatrudnianie osób do pracy na zasadzie najmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najemnik

1. żołnierz służący w obcym wojsku za opłatą;
2. dawniej: człowiek wynajmujący się do pracy;
3. pogardliwie: osoba wynajmowana za pieniądze do zrobienia czegoś niegodnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

(1.2) rzad. pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny

(1.3) pogard. człowiek, który za pieniądze dokonuje czynów niegodnych, haniebnych

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zanim zwerbowało go KGB, pracował jako najemnik w Afryce.

(1.2) Wujek Karol zatrudniał latem w swoim sadzie wielu najemników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈjɛ̃mʲɲik, AS: nai ̯ẽmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najemca m., najmowanie n., wynajmowanie n., wynajęcie n.

czas. najmować ndk., wynajmować ndk., wynająć dk.

przym. najemny, najemniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kondotier

(1.2) pracownik najemny

Wiktionary

najemny

1. wynajęty za pieniądze;
2. wykonywany dla kogoś za zapłatą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

przymiotnik

(1.1) wynajęty za określoną opłatą

(1.2) wykonywany dla kogoś za określoną opłatę

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Czy praca najemna dla innych ludzi to szczyt moich ambicji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈjɛ̃mnɨ, AS: nai ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najemnik m., najemca mos., najem mrz.

czas. nająć, najmować

Wiktionary

najencyklopedyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: encyklopedycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-08]

najenergiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: energicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najenergiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: energiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najenigmatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: enigmatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najentuzjastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: entuzjastycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najeść

najeść się -
1. zjeść czegoś dużo, do syta;
2. doznać wielu przykrych uczuć, przeżyć coś nieprzyjemnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najesencjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: esencjonalnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-27]

najesencjonalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: esencjonalny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najestetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: estetycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najestetyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: estetyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najeteryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: eterycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najeteryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: eteryczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najęty

osoba zatrudniona do wykonania jakiejś pracy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

najetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: etycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najetykietalniej

stopień najwyższy od przysłówka: etykietalnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najeuforyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: euforycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najewidentniej

stopień najwyższy od przysłówka: ewidentnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najewidentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ewidentny; najbardziej ewidentny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najezdczy

rzadko: najezdniczy, napastniczy, zaborczy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

najezdnik

dawniej: najeźdźca

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najeżdżać

czasownik

(1.1) dokonywać inwazji

(1.2) jadąc, wpadać na coś lub na kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie tylko dwory warowne najeżdżał, ale i Ławrę Peczerską złupił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈjɛʒʤ̑aʨ̑, AS: nai ̯ežǯać

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejeżdżać, jechać, najechać dk.

rzecz. najeźdźca m., najazd m., najeżdżanie n.

Wiktionary

najeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|najeżdżać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. najeżdżać

rzecz. najazd mrz., najeźdźca mos.

Wiktionary

najeźdźca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dokonuje najazdu na czyjś kraj, ziemię, nieruchomości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najezdnik m., najazd m., najeżdżanie n., najechanie n.

czas. najeżdżać ndk., najechać dk.

przym. najezdniczy, najezdny, najazdowy, jeździecki, najeźdźczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agresor; przest. najezdnik

Wiktionary

najeźdźczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący najeźdźcy, dotyczący dokonywania najazdu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najeźdźca m., najazd m.

Wiktionary

najeździć

najeździć się - potocznie:
1. spędzić dłuższy czas na jeżdżeniu;
2. zmęczyć się jeżdżeniem;
3. zmęczyć się podróżowaniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-21]

najeżka

tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; jeżówka; diodon; jeżoryb; rybojeż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najeżkokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; tetrodontokształtne, rozdymkokształtne

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2011-01-28]

Wikipedia

najeżony

przymiotnik

(1.1) pokryty czymś ostrym, sterczącym

(1.2) mający groźny, nieprzystępny wygląd

(1.3) przepełniony czymś trudnym do przezwyciężenia, rozwiązania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: najeżyć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwykle sterczące wąsiki ułożyły mu się poziomo; za to włosy miał bardziej najeżone.

(1.2) Wojciech, mędrzec ponury, łapie młodzież żywą, A najeżony miną poważnie żarliwą (…)

(1.3) W każdym razie noc przepadła, zaświtał dzień biały, tak bardzo najeżony niebezpieczeństwy, że się koniecznie dobrze ukryć trzeba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnajɛˈʒɔ̃nɨ, AS: nai ̯ežõny

Wiktionary

Powiązane:

czas. najeżyć dk., jeżyć ndk.

Wiktionary

najfajniej

stopień najwyższy od przysłówków: fajnie, fajno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fajny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

najfajowiej

stopień najwyższy od przysłówka: fajowo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-27]

najfaliściej

stopień najwyższy od przysłówków: falisto, faliście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfamiliarniej

stopień najwyższy od przysłówka: familiarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

najfanatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: fanatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

najfantastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: fantastycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfantastyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fantastyczny; najbardziej fantastyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-08]

najfantazyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: fantazyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

najfantazyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fantazyjny; najbardziej fantazyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najfartowniej

stopień najwyższy od przysłówka: fartownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najfartowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fartowny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-02-12]

najfatalniej

stopień najwyższy od przysłówka: fatalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfatalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fatalny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najfałdziściej

stopień najwyższy od przysłówków: fałdziście, fałdzisto

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najfałszywiej

stopień najwyższy od przysłówka: fałszywie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfałszywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fałszywy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-03-30]

najfenomenalniej

stopień najwyższy od przysłówka: fenomenalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najfertyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: fertycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-10-03]

najfertyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fertyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najfiglarniej

stopień najwyższy od przysłówka: figlarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najfiglarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: figlarny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najfikuśniej

stopień najwyższy od przysłówka: fikuśnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfikuśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fikuśny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najfiluterniej

stopień najwyższy od przysłówka: filuternie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najfinezyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: finezyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfioletowiej

stopień najwyższy od przysłówka: fioletowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najflegmatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: flegmatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najforemniej

stopień najwyższy od przysłówka: foremnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najforemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: foremny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najformalniej

stopień najwyższy od przysłówka: formalnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2010-08-11]

najformalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: formalny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najforsowniej

stopień najwyższy od przysłówka: forsownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najforsowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: forsowny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najfortunniej

stopień najwyższy od przysłówka: fortunnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-02-05]

najfortunniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fortunny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najfotogeniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: fotogeniczny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najfrasobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: frasobliwie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-20]

najfrasobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: frasobliwy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-20]

najfrenetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: frenetycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najfrymuśniej

stopień najwyższy od przysłówka: frymuśnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najfrymuśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: frymuśny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najfrywolniej

stopień najwyższy od przysłówka: frywolnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najfrywolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: frywolny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najfunkcjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: funkcjonalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najfunkcjonalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: funkcjonalny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-12-10]

najgadatliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gadatliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgadatliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gadatliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najgalanciej

stopień najwyższy od przysłówków: galancie, galanto

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najgarbaciej

stopień najwyższy od przysłówka: garbato

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najgburliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gburliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgburliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gburliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najgderliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gderliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najgderliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gderliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-10]

najgeneralniej

stopień najwyższy od przysłówka: generalnie

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najgenialniej

stopień najwyższy od przysłówka: genialnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najgenialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: genialny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najgęściej

stopień najwyższy od przysłówka: gęsto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgęściejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gęsty; najgęstszy, najbardziej gęsty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgęstszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gęsty; najgęściejszy, najbardziej gęsty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgiętcej

stopień najwyższy od przysłówka: giętko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najgiętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: giętki

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najgigantyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gigantyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najglobalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: globalny (całkowity, ogólny); najbardziej globalny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najgniewliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gniewliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgniewliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gniewliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-06-29]

najgniewniej

stopień najwyższy od przysłówka: gniewnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgniewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gniewny; najbardziej gniewny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgnuśniej

stopień najwyższy od przysłówka: gnuśnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgnuśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gnuśny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgodniej

stopień najwyższy od przysłówka: godnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: godny; najbardziej godny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgodziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: godziwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najgodziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: godziwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najgonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gonny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgoręcej

stopień najwyższy od przysłówka: gorąco

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgorętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gorący; najbardziej gorący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgorliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gorliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgorliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gorliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najgórniej

stopień najwyższy od przysłówka: górnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgórniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: górny (przenośnie: ambitny, wzniosły)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najgórnolotniej

stopień najwyższy od przysłówka: górnolotnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgorsze

największe zło, nieszczęście, katastrofa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najgorszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Najgorszy – powieść Waldemara Łysiaka wydana w 2006 roku nakładem wydawnictwa Nobilis.

Książka utrzymana jest w formie wywiadu, prowadzonego przez amerykańską dziennikarkę z umierającym pułkownikiem Heldbaumem (funkcjonariuszem KGB). Znajdują się w niej odniesienia do II wojny światowej, problematyki żydowskiej i współczesnej sytuacji politycznej.

Wikipedia

najgorzej

stopień najwyższy od przysłówka: źle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najgórzyściej

stopień najwyższy od przysłówka: górzysto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgórzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: górzysty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najgościnniej

stopień najwyższy od przysłówka: gościnnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgościnniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gościnny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgospodarniej

stopień najwyższy od przysłówka: gospodarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgospodarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gospodarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgremialniej

stopień najwyższy od przysłówka: gremialnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najgromadniej

stopień najwyższy od przysłówka: gromadnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najgroźniej

stopień najwyższy od przysłówków: groźnie, groźno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgroźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: groźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgrubiej

stopień najwyższy od przysłówka: grubo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najgrubszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gruby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najgruntowniej

stopień najwyższy od przysłówka: gruntownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgruntowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gruntowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgrymaśniej

stopień najwyższy od przysłówka: grymaśnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-08]

najgrymaśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: grymaśny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najgrzeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: grzecznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najgrzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: grzeczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgrzeszniej

stopień najwyższy od przysłówka: grzesznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najgrzeszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: grzeszny; najbardziej grzeszny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najgustowniej

stopień najwyższy od przysłówka: gustownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgustowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gustowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgwarliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: gwarliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najgwarliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gwarliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

najgwarniej

stopień najwyższy od przysłówków: gwarno, gwarni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgwarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gwarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgwałtowniej

stopień najwyższy od przysłówka: gwałtownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-22]

najgwałtowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gwałtowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgładszy

stopień najwyższy od przymiotnika: gładki; najbardziej gładki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgładziej

stopień najwyższy od przysłówka: gładko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłębiej

stopień najwyższy od przysłówka: głęboko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najgłębszy

stopień najwyższy od przymiotnika: głęboki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłodniej

stopień najwyższy od przysłówka: głodno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: głodny; najbardziej głodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłośniej

stopień najwyższy od przysłówka: głośno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: głośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłówniej

stopień najwyższy od przysłówka: głównie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

najgłówniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: główny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najgłuchszy

stopień najwyższy od przymiotnika: głuchy; najbardziej głuchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłupiej

stopień najwyższy od przysłówka: głupio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłupszy

stopień najwyższy od przymiotnika: głupi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najgłuszej

stopień najwyższy od przysłówka: głucho

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-08]

najhaniebniej

stopień najwyższy od przysłówka: haniebnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najhaniebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: haniebny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najhardszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: hardy; najbardziej hardy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najhardziej

stopień najwyższy od przysłówka: hardo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najhardziejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: hardy

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2012-04-17]

najharmonijniej

stopień najwyższy od przysłówka: harmonijnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najhartowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: hartowny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najhazardowniej

stopień najwyższy od przysłówka: hazardownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-13]

najhałaśliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: hałaśliwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najhałaśliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: hałaśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najhałaśniej

stopień najwyższy od przysłówka: hałaśnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-02-09]

najhecowniej

stopień najwyższy od przysłówka: hecownie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-13]

najhecowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: hecowny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-13]

najhermetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: hermetycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najheroiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: heroicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najhigieniczniej

stopień najwyższy od przysłówka: higienicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najhigieniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: higieniczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najhiperboliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: hiperbolicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [meg, 2006-01-10]

najhisteryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: histerycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-08-18]

najhojniej

stopień najwyższy od przysłówka: hojnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najhojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: hojny; najbardziej hojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najhuczniej

stopień najwyższy od przysłówka: hucznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najhuczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: huczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-07]

najhumanitarniej

stopień najwyższy od przysłówka: humanitarnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najhumanitarniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: humanitarny; najbardziej humanitarny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najidealniej

stopień najwyższy od przysłówka: idealnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najidealniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: idealny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najidiotyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: idiotycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najidiotyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: idiotyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najimpulsywniej

stopień najwyższy od przysłówka: impulsywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najimpulsywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: impulsywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najinfantylniej

stopień najwyższy od przysłówka: infantylnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najinfantylniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: infantylny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najinstruktywniej

stopień najwyższy od przysłówka: instruktywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najinstruktywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: instruktywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-06]

najinteligentniej

stopień najwyższy od przysłówka: inteligentnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najinteligentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: inteligentny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-06]

najintensywniej

stopień najwyższy od przysłówka: intensywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najintensywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: intensywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-06]

najinteresowniej

stopień najwyższy od przysłówka: interesownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najinteresowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: interesowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najintratniej

stopień najwyższy od przysłówka: intratnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najintratniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: intratny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najintymniej

stopień najwyższy od przysłówka: intymnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najintymniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: intymny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-06]

najironiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ironicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najistotniej

stopień najwyższy od przysłówka: istotnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najistotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: istotny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najjadowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: jadowicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najjadowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jadowity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najjąkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: jąkliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najjaskrawiej

stopień najwyższy od przysłówka: jaskrawo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najjaskrawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jaskrawy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najjaśniej

stopień najwyższy od przysłówka: jasno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najjaśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jasny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najjawniej

stopień najwyższy od przysłówka: jawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najjawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jawny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najjazgotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: jazgotliwie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2010-08-03]

najjazgotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jazgotliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najjednoliciej

stopień najwyższy od przysłówka: jednolicie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

najjednostajniej

stopień najwyższy od przysłówka: jednostajnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najjednostajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jednostajny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najjednostronniej

stopień najwyższy od przysłówka: jednostronnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najjednostronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jednostronny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najjednoznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: jednoznacznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2006-03-06]

najjednoznaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jednoznaczny; najbardziej jednoznaczny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najjędrniej

stopień najwyższy od przysłówka: jędrnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najjędrniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jędrny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

najjękliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: jękliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najjesienniej

stopień najwyższy od przysłówka: jesiennie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najjowialniej

stopień najwyższy od przysłówka: jowialnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najjowialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jowialny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

najjurniej

stopień najwyższy od przysłówka: jurnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najjurniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jurny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najkaligraficzniej

stopień najwyższy od przysłówka: kaligraficznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najkaloryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: kalorycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najkaloryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kaloryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-13]

najkameralniej

stopień najwyższy od przysłówka: kameralnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2010-12-27]

najkameralniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kameralny; najbardziej kameralny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkapitalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kapitalny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkapryśniej

stopień najwyższy od przysłówka: kapryśnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najkapryśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kapryśny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

najkardynalniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kardynalny; najbardziej kardynalny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkarkołomniej

stopień najwyższy od przysłówka: karkołomnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkarniej

stopień najwyższy od przysłówka: karnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najkarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: karny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

najkarygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: karygodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najkarygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: karygodny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najkarykaturalniej

stopień najwyższy od przysłówka: karykaturalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najkąśliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kąśliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkąśliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kąśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-16]

najkategoryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: kategorycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najkijowiej

stopień najwyższy od przysłówka: kijowo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najklarowniej

stopień najwyższy od przysłówka: klarownie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najklarowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: klarowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-17]

najklasyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: klasycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najklasyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: klasyczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkochańszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kochany; najbardziej kochany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkochliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kochliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkochliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kochliwy; najbardziej kochliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkolorowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kolorowy; najbardziej kolorowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkomiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: komicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najkomiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: komiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najkompetentniej

stopień najwyższy od przysłówka: kompetentnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2019-11-25]

najkompetentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kompetentny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2019-11-25]

najkompletniej

stopień najwyższy od przysłówka: kompletnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najkompletniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kompletny; najbardziej kompletny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

najkomunikatywniej

stopień najwyższy od przysłówka: komunikatywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najkomunikatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: komunikatywny; najbardziej komunikatywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najkonfidencjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: konfidencjonalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkonieczniej

stopień najwyższy od przysłówka: koniecznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkonieczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: konieczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkonkretniej

stopień najwyższy od przysłówka: konkretnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najkonkretniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: konkretny; najbardziej konkretny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkonsekwentniej

stopień najwyższy od przysłówka: konsekwentnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkonsekwentniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: konsekwentny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [greenpoint, 2005-10-21]

najkonserwatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: konserwatywny; najbardziej konserwatywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najkonstruktywniej

stopień najwyższy od przysłówka: konstruktywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkonstruktywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: konstruktywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkonsumistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: konsumistycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkordialniej

stopień najwyższy od przysłówka: kordialnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najkorniej

stopień najwyższy od przysłówka: kornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najkorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: korny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkorzenniej

stopień najwyższy od przysłówka: korzennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najkorzystniej

stopień najwyższy od przysłówka: korzystnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkorzystniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: korzystny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkoślawiej

stopień najwyższy od przysłówka: koślawo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najkostyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: kostycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-08]

najkoszmarniej

stopień najwyższy od przysłówka: koszmarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najkoszmarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: koszmarny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-09]

najkosztowniej

stopień najwyższy od przysłówka: kosztownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkosztowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kosztowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkrąglej

stopień najwyższy od przysłówka: krągło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkrąglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krągły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkraśniej

stopień najwyższy od przysłówków: kraśnie, krasno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkraśniejszy

stopień najwyższy od przymiotników: kraśny, krasny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkreatywniej

stopień najwyższy od przysłówka: kreatywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-09-12]

najkreatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kreatywny; najbardziej kreatywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-18]

najkrępszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: krępy; najbardziej krępy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkrnąbrniej

stopień najwyższy od przysłówka: krnąbrnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkrnąbrniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krnąbrny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkrócej

stopień najwyższy od przysłówka: krótko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najkrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: krotnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkrotochwilniej

stopień najwyższy od przysłówka: krotochwilnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-01]

najkrótszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krótki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najkruchszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kruchy; najbardziej kruchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkruszej

stopień najwyższy od przysłówka: krucho

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-03-14]

najkrwawiej

stopień najwyższy od przysłówka: krwawo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkrwawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krwawy

SJP.pl za Ilustrowany słownik podstawowy języka polskiego - Universitas 1999, 2005, 2011 - Z. Kurzowa, J. Winiarska [tevex, 2012-03-19]

najkrwiściej

stopień najwyższy od przysłówka: krwisto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkrytyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: krytycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkrytyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krytyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najkrzepcej

stopień najwyższy od przysłówka: krzepko; najkrzepciej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

najkrzepciej

stopień najwyższy od przysłówka: krzepko; najkrzepcej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

najkrzepszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: krzepki; najbardziej krzepki

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkrzykliwiej

stopień najwyższy od przysłówków: krzykliwie. krzykliwo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkrzykliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: krzykliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-22]

najkrzywiej

stopień najwyższy od przysłówka: krzywo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkształtniej

stopień najwyższy od przysłówka: kształtnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najkształtniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kształtny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkulturalniej

stopień najwyższy od przysłówka: kulturalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najkulturalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kulturalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najkunsztowniej

stopień najwyższy od przysłówka: kunsztownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najkunsztowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kunsztowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkurczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kurczliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najkurczliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kurczliwy; najbardziej kurczliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkwaśniej

stopień najwyższy od przysłówka: kwaśno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkwaśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kwaśny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkwieciściej

stopień najwyższy od przysłówków: kwieciście, kwiecisto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-19]

najkwiecistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kwiecisty

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najkłamliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kłamliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najkłamliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: kłamliwy; najbardziej kłamliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najkłopotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kłopotliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najkłopotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kłopotliwy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-27]

najkłótliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: kłótliwie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najkłótliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: kłótliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najlakoniczniej

stopień najwyższy od przysłówka: lakonicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najlakoniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lakoniczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-26]

najlapidarniej

stopień najwyższy od przysłówka: lapidarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najlapidarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lapidarny; najbardziej lapidarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-04]

najlegalniej

stopień najwyższy od przysłówka: legalnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najlegalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: legalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najlekkomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: lekkomyślnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najlekkomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lekkomyślny; najbardziej lekkomyślny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najlękliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: lękliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najlękliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: jękliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-18]

najleniwiej

stopień najwyższy od przysłówków: leniwie, leniwo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najleniwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: leniwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najlepiej

stopień najwyższy od przysłówka: dobrze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najlepszy

stopień najwyższy od przymiotnika: dobry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

Wikipedia

najlesistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lesisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-09-30]

najliberalniej

stopień najwyższy od przysłówka: liberalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najliberalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: liberalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najlichszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lichy; najbardziej lichy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najliczebniej

stopień najwyższy od przysłówka: liczebnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najliczebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: liczebny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-18]

najliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: licznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: liczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

najliliowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: liliowy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2006-11-10]

najlipniej

stopień najwyższy od przysłówka: lipnie

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2016-12-01]

najliryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: lirycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najliryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: liryczny; najbardziej liryczny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-05-16]

najlitościwiej

stopień najwyższy od przysłówka: litościwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najlitościwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: litościwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny - PWN 2004, 2005, 2006, 2007 - A. Kłosińska [koalar, 2006-11-09]

najlitośniej

stopień najwyższy od przysłówka: litośnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najlitośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: litosny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najlogiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: logicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najlogiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: logiczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najlojalniej

stopień najwyższy od przysłówka: lojalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najlojalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lojalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-13]

najlotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lotny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najlubieżniej

stopień najwyższy od przysłówka: lubieżnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najlubieżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lubieżny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najludniej

stopień najwyższy od przysłówków: ludno, ludnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najludniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ludny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najlukratywniej

stopień najwyższy od przysłówka: lukratywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najlukratywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lukratywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najluźniej

stopień najwyższy od przysłówków: luźnie, luźno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najluźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: luźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-04]

najlżej

stopień najwyższy od przysłówka: lekko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-04]

najlżejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: lekki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-04]

najmachinalniej

stopień najwyższy od przysłówka: machinalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-25]

najmączniej

stopień najwyższy od przysłówka: mącznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmądrzej

stopień najwyższy od przysłówka: mądrze

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-08]

najmądrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mądry; najmędrszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-04]

najmajestatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: majestatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmajestatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: majestatyczny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-07]

najmajętniej

stopień najwyższy od przysłówka: majętnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najmajętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: majętny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmakabryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: makabrycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najmakabryczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: makabryczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najman

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

najmanieryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: manierycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najmarkotniej

stopień najwyższy od przysłówków: markotnie, markotno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmarkotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: markotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmarniej

stopień najwyższy od przysłówka: marnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najmarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: marny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmarudniej

stopień najwyższy od przysłówka: marudnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmarudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: marudny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmasywniej

stopień najwyższy od przysłówka: masywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmasywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: masywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmałoduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: małodusznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmdlej

stopień najwyższy od przysłówka: mdło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najmdławiej

stopień najwyższy od przysłówka: mdławo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmędrszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mądry; najmądrzejszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-04]

najmelancholiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: melancholicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najmelancholijniej

stopień najwyższy od przysłówka: melancholijnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najmelodyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: melodyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najmelodyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: melodyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najmętniej

stopień najwyższy od przysłówka: mętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mętny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmetodyczniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: metodycznie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najmężniej

stopień najwyższy od przysłówka: mężnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmężniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mężny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmgliściej

stopień najwyższy od przysłówków: mglisto, mgliście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najmglistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mglisty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najmiarodajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: miarodajny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najmięcej

stopień najwyższy od przysłówka: miękko; najmiękcej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmiękcej

stopień najwyższy od przysłówka: miękko; najmięcej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmiększy

stopień najwyższy od przymiotnika: miękki; najbardziej miękki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmielszy

stopień najwyższy od przymiotnika: miałki; najbardziej miałki

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

najmierniej

stopień najwyższy od przysłówka: miernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mierny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmigotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: migotliwie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

najmilej

stopień najwyższy od przysłówków: miło, mile

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmilejszy

stopień najwyższy o zabarwieniu gwarowym lub żartobliwym od przymiotnika: miły (w znaczeniu: kochany, bliski); najmilszy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najmilsza

stopień najwyższy od przymiotnika: miły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmilszy

stopień najwyższy od przymiotnika: miły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmimorda

pogardliwie: adwokat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-09]

najmisterniej

stopień najwyższy od przysłówka: misternie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmisterniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: misterny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmita

1. przestarzale: człowiek wynajmujący się do prac rolnych, zwykle sezonowych
2. rzadziej: fabryczny robotnik najemny; wyrobnik, najemnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. sezonowy najemnik rolny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wąską ścieżyną, co wije się wstęgą / Między pólkami jęczmienia i żyta, / Szedł blady, nędzną odziany siermięgą, / Wolny najmita.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. najmit m., najmictwo n., najmowanie n.

:: fż. najmitka ż.

czas. najmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) najmit

Wiktionary

najmizerniej

stopień najwyższy od przysłówka: mizernie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmizerniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mizerny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmiłościwiej

stopień najwyższy od przysłówka: miłościwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmiłościwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: miłościwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najmiłosierniej

stopień najwyższy od przysłówka: miłosiernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmiłosierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: miłosierny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najmiłośniej

stopień najwyższy od przysłówka: miłośnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najmleczniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: mlecznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najmniej

1. stopień najwyższy od przysłówka: mało;
2. partykuła komunikująca, że ilość, liczba lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa; przynajmniej nie mniej niż, co najmniej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

partykuła

(1.1) starop. bynajmniej

forma przysłówka.

(2.1) stopień najwyższy od mało

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: nai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary

najmniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najmobilniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: mobilny; najbardziej mobilny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najmocarniej

stopień najwyższy od przysłówka: mocarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmocarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mocarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmocniej

stopień najwyższy od przysłówka: mocno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najmocniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mocny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najmodniej

stopień najwyższy od przysłówka: modnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: modny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmodrzej

stopień najwyższy od przysłówka: modro

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-25]

najmokrzej

stopień najwyższy od przysłówka: mokro; najbardziej mokro

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

najmokrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mokry; najbardziej mokry

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najmonotonniej

stopień najwyższy od przysłówka: monotonnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmonotonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: monotonny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmonumentalniej

stopień najwyższy od przysłówka: monumentalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmoralniej

stopień najwyższy od przysłówka: moralnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najmoralniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: moralny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najmorowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: morowy; najbardziej morowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najmować

1. wynajmować, pożyczać
2. najmować się - zatrudniać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najmowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

najmowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-05]

najmowo

Wikipedia

najmowy

rzadko: stosujący najem, oparty na najmie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-10-30]

najmożebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: możebny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-28]

najmożliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: możliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmożliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: możliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najmożniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: możnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najmożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: możny; najbardziej możny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmozolniej

stopień najwyższy od przysłówka: mozolnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmozolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mozolny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najmroczniej

stopień najwyższy od przysłówków: mroczno, mrocznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmroczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mroczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najmroźniej

stopień najwyższy od przysłówków: mroźno, mroźnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najmroźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mroźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najmrukliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: mrukliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmrukliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mrukliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmściwiej

stopień najwyższy od przysłówka: mściwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najmściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: mściwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najmuzykalniej

stopień najwyższy od przysłówka: muzykalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najmuzykalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: muzykalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najmylniej

stopień najwyższy od przysłówka: mylnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najmżyściej

stopień najwyższy od przysłówków: mżysto, mżyście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najmłodszy

stopień najwyższy od przymiotnika: młody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najmłodziej

stopień najwyższy od przysłówka: młodo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-02]

najnabożniej

stopień najwyższy od przysłówka: nabożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnabożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nabożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najnachalniej

stopień najwyższy od przysłówka: nachalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnachalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nachalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najnadobniej

stopień najwyższy od przysłówka: nadobnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnadobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nadobny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najnadrzędniej

stopień najwyższy od przysłówka: nadrzędnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najnadrzędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nadrzędny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-14]

najnaganniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: naganny; najbardziej naganny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najnaglej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: nagle

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najnagminniej

stopień najwyższy od przysłówka: nagminnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnaiwniej

stopień najwyższy od przysłówka: naiwnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnaiwniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: naiwny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnamacalniej

stopień najwyższy od przysłówka: namacalnie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-08-11]

najnamiętniej

stopień najwyższy od przysłówka: namiętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnamiętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: namiętny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnamolniej

stopień najwyższy od przysłówka: namolnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnamolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: namolny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-04-05]

najnapastliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: napastliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnapastliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: napastliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najnarowiściej

stopień najwyższy od przysłówka: narowiście

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-07-15]

najnatarczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: natarczywie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najnatarczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: natarczywy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najnatrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: natrętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najnatrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: natrętny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najnaturalniej

stopień najwyższy od przysłówka: naturalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najnaturalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: naturalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najnawalniej

stopień najwyższy od przysłówka: nawalnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najnędzniej

stopień najwyższy od przysłówka: nędznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnędzniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nędzny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-26]

najnegatywniej

stopień najwyższy od przysłówka: negatywnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najnegatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: negatywny; najbardziej negatywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najnerwowiej

stopień najwyższy od przysłówka: nerwowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najnieadekwatniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieadekwatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieatrakcyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieatrakcyjny; najbardziej nieatrakcyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnieautentyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieautentycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniebezpieczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niebezpiecznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniebezpieczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niebezpieczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniecelniej

stopień najwyższy od przysłówka: niecelnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniechlujniej

stopień najwyższy od przysłówka: niechlujnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najniechlujniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niechlujny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najniecierpliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: niecierpliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najniecierpliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niecierpliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniecniej

stopień najwyższy od przysłówka: niecnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-20]

najniecniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niecny; najbardziej niecny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniedelikatniej

stopień najwyższy od przysłówka: niedelikatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniedelikatniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niedelikatny; najbardziej niedelikatny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniedogodniej

stopień najwyższy od przysłówka: niedogodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniedojrzalej

stopień najwyższy od przysłówka: niedojrzale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniedokładniej

stopień najwyższy od przysłówka: niedokładnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najniedokładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niedokładny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniedorzeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niedorzecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najniedorzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niedorzeczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-29]

najniedoskonalej

stopień najwyższy od przysłówka: niedoskonale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniedostępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niedostępny; najbardziej niedostępny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-31]

najniedołężniej

stopień najwyższy od przysłówka: niedołężnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najniedołężniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niedołężny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najniegodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niegodny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najniegodziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: niegodziwie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

najniegodziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niegodziwy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-28]

najniegrzeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niegrzecznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniegrzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niegrzeczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniekorzystniej

stopień najwyższy od przysłówka: niekorzystnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najniekorzystniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niekorzystny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniemądrzej

stopień najwyższy od przysłówka: niemądrze

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-14]

najniemądrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niemądry; najniemędrszy

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-10]

najniemędrszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niemądry; najniemędrszy

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-10]

najniemilej

stopień najwyższy od przysłówka: niemiło

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-08]

najniemodniej

stopień najwyższy od przysłówka: niemodnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najniemodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niemodny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-10]

najniemożebniej

stopień najwyższy od przysłówka: niemożebnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniemożliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niemożliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniemrawiej

stopień najwyższy od przysłówków: niemrawie, niemrawo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnienawistniej

stopień najwyższy od przysłówka: nienawistnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieobyczajniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieobyczajnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieoczekiwaniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieoczekiwanie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: świat) [tevex, 2019-11-16]

najnieodstępniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieodstępnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najnieomylniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: nieomylny; najbardziej nieomylny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnieosobliwszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: nieosobliwy; najbardziej nieosobliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnieostrożniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieostrożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najniepewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niepewny; najbardziej niepewny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najniepokaźniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepokaźnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najniepokorniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepokornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najnieporadniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieporadnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najnieporęczniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieporęcznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najnieporządniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieporządnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najnieporządniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieporządny; najbardziej nieporządny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najnieposłuszniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieposłusznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieposłuszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: posłuszny; najbardziej nieposłuszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniepotrzebniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepotrzebnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniepotrzebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niepotrzebny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-26]

najniepoważniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepoważnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniepoważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niepoważny; najbardziej niepoważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniepóźniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepóźno

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-04]

najniepozorniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepozornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najnieprawdopodobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieprawdopodobny; najbardziej nieprawdopodobny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnieprzejrzyściej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprzejrzyście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieprzyjaźniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: nieprzyjazny; najbardziej nieprzyjazny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnieprzyjemniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprzyjemnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-19]

najnieprzyjemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieprzyjemny; najbardziej nieprzyjemny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-19]

najnieprzystępniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprzystępnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieprzystępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieprzystępny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

najnieprzystojniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprzystojnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2014-07-19]

najnieprzyzwoiciej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprzyzwoicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najniepunktualniej

stopień najwyższy od przysłówka: niepunktualnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najniepunktualniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niepunktualny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najnierealniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierealnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnierealniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nierealny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najnieregularniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieregularnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieregularniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieregularny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najnierentowniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierentownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnierentowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nierentowny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-21]

najnierówniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierówno

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2017-01-11]

najnierozsądniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierozsądnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnierozsądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nierozsądny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieroztropniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieroztropnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieroztropniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieroztropny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnierozumniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierozumnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnierozumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nierozumny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-21]

najnierozważniej

stopień najwyższy od przysłówka: nierozważnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnierozważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nierozważny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najniesamodzielniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesamodzielnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniesamowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesamowity

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniesforniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesfornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najniesforniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesforny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najnieskromniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieskromnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieskromniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieskromny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najnieskuteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieskutecznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najnieskuteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieskuteczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniesmaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesmacznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniesmaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesmaczny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2007-01-23]

najnieśmielej

stopień najwyższy od przysłówka: nieśmiało

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-14]

najnieśmielszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieśmiały

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-01-27]

najnieśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieśny

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: leghorny) [koalar, 2007-12-13]

najniesolidniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesolidnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najniespodzianiej

stopień najwyższy od przysłówka: niespodzianie; najniespodziewaniej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2019-11-16]

najniespodziewaniej

stopień najwyższy od przysłówka: niespodziewanie; najniespodzianiej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2019-11-16]

najniespójniej

stopień najwyższy od przysłówka: niespójnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniespójniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niespójny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najniespokojniej

stopień najwyższy od przysłówka: niespokojnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniespokojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niespokojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniesprawiedliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: niesprawiedliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

najniesprawiedliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesprawiedliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najniesprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesprawnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najniesprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesprawny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najniestaranniej

stopień najwyższy od przysłówka: niestarannie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniestaranniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niestaranny; najbardziej niestaranny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najniestosowniej

stopień najwyższy od przysłówka: niestosownie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniestosowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niestosowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniestrawniej

stopień najwyższy od przysłówka: niestrawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniesumienniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesumiennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najniesumienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesumienny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najniesympatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesympatycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniesympatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesympatyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieszczęśliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: nieszczęśliwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najnieszczęśliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieszczęśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najnieszkodliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: nieszkodliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najnieszkodliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieszkodliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniesławniej

stopień najwyższy od przysłówka: niesławnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniesłowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niesłowny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-10]

najnietaktowniej

stopień najwyższy od przysłówka: nietaktownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnietolerancyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: nietolerancyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnietolerancyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nietolerancyjny; najbardziej nietolerancyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najnieuczciwiej

stopień najwyższy od przysłówka: nieuczciwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnieuczciwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieuczciwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnieudolniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieudolnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najnieudolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieudolny; najbardziej nieudolny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najnieuprzejmiej

stopień najwyższy od przysłówka: nieuprzejmie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najnieuprzejmiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieuprzejmy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najnieużyteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieużytecznie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: spełznąć) [tevex, 2012-08-05]

najniewątpliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niewątpliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniewdzięczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niewdzięcznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniewdzięczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niewdzięczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniewinniej

stopień najwyższy od przysłówka: niewinnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najniewinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niewinny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniewprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieprawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniewygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: niewygodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniewygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niewygodny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najniewyraźniej

stopień najwyższy od przysłówka: niewyraźnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniewyraźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niewyraźny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniewłaściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niewłaściwy

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najniezawodniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niezawodny; najbardziej niezawodny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniezbędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niezbędny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniezdarniej

stopień najwyższy od przysłówka: niezdarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najniezdarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niezdarny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najniezdrowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niezdrowy; najbardziej niezdrowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniezgrabniej

stopień najwyższy od przysłówka: niezgrabnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najniezgrabniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niezgrabny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

najnieznaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieznaczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnieznośniej

stopień najwyższy od przysłówka: nieznośnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnieznośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nieznośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniezręczniej

stopień najwyższy od przysłówka: niezręcznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najniezręczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niezręczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najniezwyklej

stopień najwyższy od przysłówka: niezwykle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najniezwyklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: niezwykły

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najniezłomniej

stopień najwyższy od przysłówka: niezłomnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-07-15]

najniezłomniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: niezłomny; najbardziej niezłomny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najnikczemniej

stopień najwyższy od przysłówka: nikczemniej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najnikczemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nikczemny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniklej

stopień najwyższy od przysłówków: nikle, nikło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nikły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

najniżej

stopień najwyższy od przysłówka: nisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najniższy

stopień najwyższy od przymiotnika: niski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

Wikipedia

najnobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: nobliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nobliwy

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-05-16]

najnormalniej

stopień najwyższy od przysłówka: normalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najnormalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: normalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

najnośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

najnowocześniej

stopień najwyższy od przysłówka: nowocześnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najnowocześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nowoczesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najnowomodniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: nowomodnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najnowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-07]

najntisy

potocznie: lata 90. XX wieku

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

najnudniej

stopień najwyższy od przysłówków: nudno, nudnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-07]

najnudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: nudny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najobcesowiej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: obcesowo

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najobciślej

stopień najwyższy od przysłówka: obcisło, obciśle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najobciślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obcisły; najbardziej obcisły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najobelżywiej

stopień najwyższy od przysłówka: obelżywie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najobelżywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obelżywy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najobficiej

stopień najwyższy od przysłówka: obficie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najobfitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obfity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najobiektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: obiektywnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-08]

najobiektywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obiektywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

najobleśniej

stopień najwyższy od przysłówka: obleśnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najobleśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obleśny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-18]

najobmierźlej

stopień najwyższy od przysłówka: obmierźle

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najobmierźlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obmierzły

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-09]

najobmyślaniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: obmyślanie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najobojętniej

stopień najwyższy od przysłówka: obojętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najobojętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obojętny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najobraźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: obraźliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najobraźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obraźliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najobronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obronny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najobrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: obrotnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najobrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obrotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najobrzydlej

stopień najwyższy od przysłówka: obrzydle

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najobrzydliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: obrzydliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najobrzydliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obrzydliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najobskurniej

stopień najwyższy od przysłówka: obskurnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najobskurniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obskurny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najobszerniej

stopień najwyższy od przysłówka: obszernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najobszerniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obszerny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najobwiślej

stopień najwyższy od przysłówka: obwisło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najobyczajniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: obyczajnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-11-02]

najobłędniej

stopień najwyższy od przysłówka: obłędnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najobłędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obłędny (potocznie: cudowny)

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najobłudniej

stopień najwyższy od przysłówka: obłudnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najobłudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: obłudny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najochędożniej

stopień najwyższy od przysłówka: ochędożnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najochędożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ochędożny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najochotniej

stopień najwyższy od przysłówka: ochotnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najochotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ochotny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

najociężalej

stopień najwyższy od przysłówka: ociężale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najociężalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ociężały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najoczywiściej

stopień najwyższy od przysłówka: oczywiście (wyraźnie, widocznie)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najoczywistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oczywisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najodleglej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: odlegle

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2018-12-30]

najodleglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odległy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najodludniej

stopień najwyższy od przysłówka: odludnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najodludniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odludny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najodporniej

stopień najwyższy od przysłówka: odpornie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najodporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odporny; najbardziej odporny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najodpowiedniej

stopień najwyższy od przysłówka: odpowiednio

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najodpowiedniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odpowiedni; najbardziej odpowiedni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najodpowiedzialniej

stopień najwyższy od przysłówka: odpowiedzialnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najodpowiedzialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odpowiedzialny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najodświętniej

stopień najwyższy od przysłówka: odświętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najodważniej

stopień najwyższy od przysłówka: odważnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najodważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: odważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najodwieczniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: odwieczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najofensywniej

stopień najwyższy od przysłówka: ofensywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najofensywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ofensywny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-04-21]

najofiarniej

stopień najwyższy od przysłówka: ofiarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najofiarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ofiarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najoficjalniej

stopień najwyższy od przysłówka: oficjalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-12-18]

najoficjalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oficjalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najoględniej

stopień najwyższy od przysłówka: oględnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najoględniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oględny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najogniściej

stopień najwyższy od przysłówków: ognisto, ogniście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najognistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ognisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-09]

najogólniej

stopień najwyższy od przysłówka: ogólnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najogólniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ogólny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najogromniej

stopień najwyższy od przysłówka: ogromnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najogromniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ogromny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najohydniej

stopień najwyższy od przysłówka: ohydnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najohydniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ohydny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najokazalej

stopień najwyższy od przysłówka: okazale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najokazalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: okazały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najokrąglej

stopień najwyższy od przysłówka: okrągło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najokrąglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: okrągły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najokrężniej

stopień najwyższy od przysłówka: okrężnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najokropniej

stopień najwyższy od przysłówka: okropnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najokropniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: okropny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najokrutniej

stopień najwyższy od przysłówka: okrutnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najokrutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: okrutny; najbardziej okrutny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najolbrzymiej

stopień najwyższy od przysłówka: olbrzymio

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najomylniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: omylny; najbardziej omylny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najopaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: opacznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najoperatywniej

stopień najwyższy od przysłówka: operatywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najoperatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: operatywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najopieszalej

stopień najwyższy od przysłówka: opieszale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najopieszalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: opieszały

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najoporniej

stopień najwyższy od przysłówka: opornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najoporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oporny; najbardziej oporny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najoportunistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: oportunistycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najopryskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: opryskliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najopryskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: opryskliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najoptymalniej

stopień najwyższy od przysłówka: optymalnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najoptymalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: optymalny; najbardziej optymalny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najoptymistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: optymistycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najoptymistyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: optymistyczny; najbardziej optymistyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najopłacalniej

stopień najwyższy od przysłówka: opłacalnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najopłakańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: opłakany

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najordynarniej

stopień najwyższy od przysłówka: ordynarnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najordynarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ordynarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najordynaryjniej

stopień najwyższy od przysłówka: ordynarnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najoryginalniej

stopień najwyższy od przysłówka: oryginalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najoryginalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oryginalny; najbardziej oryginalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najoschlej

stopień najwyższy od przysłówka: oschle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najoschlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oschły

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

najosobistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: osobisty; najbardziej osobisty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najosobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: osobliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najosobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: osobliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najospalej

stopień najwyższy od przysłówka: ospale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najospalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ospały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najostatniejszy

przymiotnik

(1.1) daw. najbardziej ostatni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I nucąc polkę, od której spocił by się najostatniejszy taper, zaczyna biegać tam i z powrotem po pokoju.

(1.1) (...) posiadał wprawdzie skrzypki, lecz grał jak najostatniejszy rzempoła.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ostatni

przysł. ostatnio

rzecz. ostatni mos.

Wiktionary

najostentacyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: ostentacyjnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najostrożniej

stopień najwyższy od przysłówka: ostrożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najostrożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ostrożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najostrzej

stopień najwyższy od przysłówka: ostro

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najostrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ostry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

najoświeceńszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: oświecony; najbardziej oświecony

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

najoszczędniej

stopień najwyższy od przysłówka: oszczędnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najoszczędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oszczędny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najotwarciej

stopień najwyższy od przysłówka: otwarcie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najowocniej

stopień najwyższy od przysłówka: owocnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najowocniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: owocny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najozdobniej

stopień najwyższy od przysłówka: ozdobnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najozdobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ozdobny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najozięblej

stopień najwyższy od przysłówka: ozięble

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najozięblejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: oziębły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-09]

najpakowniej

stopień najwyższy od przysłówka: pakownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpakowniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: pakowny; najbardziej pakowny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpamiętliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: pamiętliwy; najbardziej pamiętliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpamiętniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: pamiętnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpamiętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pamiętny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najparadniej

stopień najwyższy od przysłówka: paradnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najparadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: paradny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najparadoksalniej

stopień najwyższy od przysłówka: paradoksalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najparlamentarniej

stopień najwyższy od przysłówka: parlamentarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najparniej

stopień najwyższy od przysłówka: parno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najparniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: parny; najbardziej parny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najparszywiej

stopień najwyższy od przysłówka: parszywie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najparszywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: parszywy; najbardziej parszywy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpaskudniej

stopień najwyższy od przysłówka: paskudnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpaskudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: paskudny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpasywniej

stopień najwyższy od przysłówka: pasywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpasywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pasywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpatetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: patetycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpatetyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: patetyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpatriotyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: patriotycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpatriotyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: patriotyczny; bardziej patriotyczny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2017-01-11]

najpazerniej

stopień najwyższy od przysłówka: pazernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpazerniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pazerny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

najpedantyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pedantycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpedantyczniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: pedantyczny; najbardziej pedantyczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najperfekcyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: perfekcyjnie

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najperfekcyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: perfekcyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najperfidniej

stopień najwyższy od przysłówka: perfidnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najperfidniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: perfidny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najperliściej

stopień najwyższy od przysłówka: perliście, perlisto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najperwersyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: perwersyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najpesymistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pesymistycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpewniej

stopień najwyższy od przysłówka: pewnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najpewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pewny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpełniej

stopień najwyższy od przysłówka: pełno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpełniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pełny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpieczołowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: pieczołowicie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najpieczołowitszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: pieczołowity; najbardziej pieczołowity

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpiekielniej

stopień najwyższy od przysłówka: piekielnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpiękniej

stopień najwyższy od przysłówka: pięknie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najpiękniejszy

stopień najwyższy przymiotnika: piękny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najpieniściej

stopień najwyższy od przysłówka: pieniście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-06-22]

najpieprzniej

stopień najwyższy od przysłówków: pieprzno, pieprznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najpieprzniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pieprzny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najpierw

przysłówek

(1.1) przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najpierw się zastanów, czy warto to zrobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnajpʲjɛrf, AS: nai ̯pʹi ̯erf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszeństwo n., najpierwszy mos.

przym. pierwszy

przysł. wpierw

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przede wszystkim, w pierwszej kolejności; książk. pierwej, wpierw; przest. najpierwej, najsampierw, pierw, wprzód, przódy, wprzódy; gw-pl|Górny Śląsk|pierwyj.

Wiktionary

najpierwej

dawniej: najpierw, przede wszystkim; najprzód

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najpierwotniej

stopień najwyższy od przysłówka: pierwotnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpierwotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pierwotny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najpierwszy

znakomity, dobry (gwara warszawska)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najpierzchliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pierzchliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpieściwiej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: pieściwie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najpieściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pieściwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpieszczotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pieszczotliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

najpieszczotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pieszczotliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

najpikantniej

stopień najwyższy od przysłówka: pikantnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpikantniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pikantny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpilniej

stopień najwyższy od przysłówków: pilno, pilnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pilny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najpiskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: piskliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpiskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: piskliwy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

najplastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: plastycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najplastyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: plastyczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najplenniej

stopień najwyższy od przysłówka: plennie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-16]

najplenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: plenny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najplugawiej

stopień najwyższy od przysłówków: plugawo, plugawie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najplugawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: plugawy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpobieżniej

stopień najwyższy od przysłówka: pobieżnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpobieżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pobieżny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpobożniej

stopień najwyższy od przysłówka: pobożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpobożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pobożny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpobudliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pobudliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpobudliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pobudliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpobłażliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pobłażliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpobłażliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pobłażliwy; najbardziej pobłażliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najpochlebniej

stopień najwyższy od przysłówka: pochlebnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpochlebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pochlebny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-14]

najpochmurniej

stopień najwyższy od przysłówków: pochmurno, pochmurnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpochmurniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pochmurny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpochopniej

stopień najwyższy od przysłówka: pochopnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpochopniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pochopny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpochylej

stopień najwyższy od przysłówka: pochyło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-28]

najpocieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: pociesznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpocieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pocieszny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpoczciwiej

stopień najwyższy od przysłówka: poczciwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpoczciwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poczciwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpocześniej

stopień najwyższy od przysłówka: pocześnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najpocześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poczesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpoczwarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poczwarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpoczytniej

stopień najwyższy od przysłówka: poczytnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpoczytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poczytny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpodatniej

stopień najwyższy od przysłówka: podatnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpodatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podatny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpodchwytliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: podchwytliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpodchwytliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podchwytliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpodejrzliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: podejrzliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-25]

najpodejrzliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podejrzliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpodlej

stopień najwyższy od przysłówka: podle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpodlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podły; najbardziej podły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-18]

najpodnioślej

stopień najwyższy od przysłówka: podniośle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpodnioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podniosły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpodobniej

stopień najwyższy od przysłówka: podobnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpodobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podobny; najbardziej podobny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najpodrzędniej

stopień najwyższy od przysłówka: podrzędnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpodrzędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podrzędny; najbardziej podrzędny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpodstępniej

stopień najwyższy od przysłówka: podstępnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpodstępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podstępny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najpodzielniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: podzielny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najpoetyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: poetycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpoetyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poetyczny; najbardziej poetyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najpogardliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pogardliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpogodniej

stopień najwyższy od przysłówka: pogodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpogodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pogodny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpojemniej

stopień najwyższy od przysłówka: pojemnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpojemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pojemny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpojętniej

stopień najwyższy od przysłówka: pojętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpojętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pojętny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najpokaźniej

stopień najwyższy od przysłówka: pokaźnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpokaźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pokaźny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpokorniej

stopień najwyższy od przysłówka: pokornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpokorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pokorny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpokraczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pokracznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpokraczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pokraczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpokrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: pokrętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpokupniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pokupny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najpolemiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: polemicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpolityczniej

stopień najwyższy od przysłówka: politycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpolityczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: polityczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpolotniej

stopień najwyższy od przysłówka: polotnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najpolotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: polotny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najpomalej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: pomału; najwolniej

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

najpomocniej

stopień najwyższy od przysłówka: pomocnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpomocniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pomocny; najbardziej pomocny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najpompatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pompatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpompatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pompatyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: pomyślnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pomyślny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

najpomysłowiej

stopień najwyższy od przysłówka: pomysłowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpomysłowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pomysłowy; najbardziej pomysłowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najponętniej

stopień najwyższy od przysłówka: ponętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najponętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ponętny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

najpopędliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: popędliwie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-30]

najpopędliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: popędliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpoprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: poprawnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpoprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poprawny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-26]

najpopularniej

stopień najwyższy od przysłówka: popularnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najpopularniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: popularny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpopłatniej

stopień najwyższy od przysłówka: popłatnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpopłatniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: popłatny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najporęczniej

stopień najwyższy od przysłówka: poręcznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najporęczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poręczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najporywiściej

stopień najwyższy od przysłówków: porywiście, porywisto

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-08-10]

najporywistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: porywisty; najbardziej porywisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najporządniej

stopień najwyższy od przysłówka: porządnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najporządniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: porządny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najposażniej

stopień najwyższy od przysłówka: posażnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najposażniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: posażny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-26]

najposępniej

stopień najwyższy od przysłówka: posępnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najposępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: posępny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najposilniej

stopień najwyższy od przysłówka: posilnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najposilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: posilny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpośledniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pośledni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpospieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: pospiesznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpośpieszniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: pośpieszny; najbardziej pośpieszny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpospoliciej

stopień najwyższy od przysłówka: pospolicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpospolitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pospolity; najbardziej pospolity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najpostawniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: postawnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpostawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: postawny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpostępowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: postępowy; najbardziej postępowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najposuwiściej

stopień najwyższy od przysłówków: posuwisto, posuwiście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najposłuszniej

stopień najwyższy od przysłówka: posłusznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najposłuszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: posłuszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

najpotajemniej

stopień najwyższy od przysłówka: potajemnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpotężniej

stopień najwyższy od przysłówka: potężnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpotężniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: potężny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpotoczniej

stopień najwyższy od przysłówka: potocznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpotoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: potoczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpotoczyściej

stopień najwyższy od przysłówków: potoczysto, potoczyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpotrzebniej

stopień najwyższy od przysłówka: potrzebnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpotrzebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: potrzebny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpotulniej

stopień najwyższy od przysłówka: potulnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpotulniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: potulny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpotworniej

stopień najwyższy od przysłówka: potwornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpotworniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: potworny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpoufalej

stopień najwyższy od przysłówka: poufale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpoufalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poufały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpoufniej

stopień najwyższy od przysłówka: poufnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najpoufniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poufny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpowabniej

stopień najwyższy od przysłówka: powabnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpowabniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powabny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpoważniej

stopień najwyższy od przysłówka: poważnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpoważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: poważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

najpowierzchowniej

stopień najwyższy od przysłówka: powierzchownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpowierzchowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powierzchowny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpowiewniej

stopień najwyższy od przysłówka: powiewnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpowiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powiewny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpowolniej

stopień najwyższy od przysłówka: powolnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpowolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powolny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najpowściągliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: powściągliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpowściągliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powściągliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpowszechniej

stopień najwyższy od przysłówka: powszechnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpowszechniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: powszechny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpożądańszy

przestarzały stopień najwyższy od przymiotnika: pożądany; najbardziej pożądany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpożądliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: pożądliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpóźniej

stopień najwyższy od przysłówka: późno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najpóźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: późny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najpozorniej

stopień najwyższy od przysłówka: pozornie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpożyteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pożytecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpożyteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pożyteczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpozytywniej

stopień najwyższy od przysłówka: pozytywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpozytywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pozytywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpożywniej

stopień najwyższy od przysłówka: pożywnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-05-19]

najpożywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pożywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpołyskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: połyskliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpołyskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: połyskliwy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-27]

najpracowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: pracowicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najpracowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pracowity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpragmatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: pragmatycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpraktyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: praktycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpraktyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: praktyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprawdomówniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawdomówny; najbardziej prawdomówny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najprawdopodobniej

stopień najwyższy od przysłówka: prawdopodobnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

przysłówek

(1.1) bardziej niż prawdopodobnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jutro najprawdopodobniej też będzie ładna pogoda.

(1.1) Ten cytat najprawdopodobniej pochodzi z konstytucji.

(1.1) Antonina najprawdopodobniej nic o tym nie wiedziała.

Wiktionary

Powiązane:

przym. prawdopodobny

przysł. prawdopodobnie

Wiktionary

najprawdopodobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawdopodobny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprawdziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: prawdziwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

najprawdziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawdziwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najprawidłowiej

stopień najwyższy od przysłówka: prawidłowo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najprawidłowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawidłowy; najbardziej prawidłowy

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najprawomocniej

stopień najwyższy od przysłówka: prawomocnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najprawomocniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawomocny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najprawomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: prawomyślnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najprawomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawomyślny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najprawowierniej

stopień najwyższy od przysłówka: prawowiernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprawowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prawowity

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najprawszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: prawy; najbardziej prawy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprecyzyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: precyzyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprecyzyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: precyzyjny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprędszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prędki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

najprędzej

stopień najwyższy od przysłówka: prędko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najpretensjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: pretensjonalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpretensjonalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pretensjonalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprężniej

stopień najwyższy od przysłówka: prężnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprężniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prężny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najproblematyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: problematycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najproblematyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: problematyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najproduktywniej

stopień najwyższy od przysłówka: produktywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najproduktywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: produktywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprofesjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: profesjonalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprogresywniej

stopień najwyższy od przysłówka: progresywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpromieniściej

stopień najwyższy od przysłówków: promieniście, promienisto

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpromienniej

stopień najwyższy od przysłówka: promiennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpromienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: promienny

SJP.pl za Podręczny słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - W. Wichrowska [tevex, 2010-05-23]

najproporcjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: proporcjonalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najproporcjonalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: proporcjonalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprościej

stopień najwyższy od przysłówka: prosto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najprościejszy

dawniej: najprostszy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

najprościuchniej

stopień najwyższy od przysłówka: prościuchno

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najprostoduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: prostodusznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprostoduszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prostoduszny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprostszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prosty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najprotekcjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: protekcjonalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprotekcyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: protekcyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprotekcyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: protekcyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprowincjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: prowincjonalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprowizoryczniej

stopień najwyższy od przysłówka: prowizorycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprowokacyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: prowokacyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprowokacyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prowokacyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprozaiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: prozaicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprozaiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prozaiczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-09-06]

najpróżniej

stopień najwyższy od przysłówka: próżno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpróżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: próżny; najbardziej próżny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najpruderyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: pruderyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpruderyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pruderyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprymitywniej

stopień najwyższy od przysłówka: prymitywnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najprymitywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: prymitywny; najbardziej prymitywny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-18]

najpryncypalniej

stopień najwyższy od przysłówka: pryncypialnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najpryncypalniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: pryncypalny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpryncypialniej

stopień najwyższy od przysłówka: pryncypialnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpryncypialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pryncypialny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najprywatniej

stopień najwyższy od przysłówka: prywatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprywatniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: prywatny (skromny)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzaśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przaśny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najprzebieglej

stopień najwyższy od przysłówka: przebiegle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najprzebieglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przebiegły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

najprzeciąglej

stopień najwyższy od przysłówka: przeciągle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

najprzeciąglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przeciągły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najprzeciętniej

stopień najwyższy od przysłówka: przeciętnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najprzeciętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przeciętny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najprzeciwniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: przeciwny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzecudniej

stopień najwyższy od przysłówka: przecudnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzedajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przedajny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-03-03]

najprzedniej

stopień najwyższy od przysłówka: przednio

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najprzedniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przedni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

najprzedziwniej

stopień najwyższy od przysłówka: przedziwnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzedziwniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przedziwny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-18]

najprzejezdniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przejezdny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najprzejrzyściej

stopień najwyższy od przysłówków: przejrzysto, przejrzyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzejrzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przejrzysty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najprzekorniej

stopień najwyższy od przysłówka: przekornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najprzekorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przekorny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

najprzekupniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przekupny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-07]

najprzelotniej

stopień najwyższy od przysłówka: przelotnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzelotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przelotny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzemożniej

stopień najwyższy od przysłówka: przemożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzemożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przemożny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzemyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: przemyślnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzemyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przemyślny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzenikliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: przenikliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najprzenikliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przenikliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzepaścistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przepaścisty; najbardziej przepaścisty

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najprzepastniej

stopień najwyższy od przysłówka: przepastnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzepastniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przepastny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2006-11-10]

najprzepiękniej

stopień najwyższy od przysłówka: przepięknie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzepyszniej

stopień najwyższy od przysłówka: przepysznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzepyszniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: przepyszny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzeraźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: przeraźliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzeraźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przeraźliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzeróżniej

najwyższy stopień od przysłówka: przeróżnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najprzeróżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przeróżny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzesadniej

stopień najwyższy od przysłówka: przesadnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzesądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przesądny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprześliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: prześlicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzestronniej

stopień najwyższy od przysłówków: przestronno, przestronnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzestronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przestronny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzestrzenniej

stopień najwyższy od przysłówka: przestrzennie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najprzewielebniej

stopień najwyższy od przysłówka: przewielebnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najprzewielebniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przewielebny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-08-09]

najprzewiewniej

stopień najwyższy od przysłówka: przewiewnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzewiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przewiewny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najprzewrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: przewrotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzewrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przewrotny; najbardziej przewrotny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najprzezorniej

stopień najwyższy od przysłówka: przezornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najprzezorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przezorny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najprzezroczyściej

stopień najwyższy od przysłówków: przezroczysto, przezroczyście

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-08]

najprzezroczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przezroczysty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzód

dawniej: najpierw, przede wszystkim; najpierwej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

przysłówek czasu

(1.1) daw. najpierw, w pierwszej kolejności, przede wszystkim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I tak ustanowił Bóg w Kościele najprzód apostołów, po wtóre proroków, po trzecie nauczycieli, a następnie tych, co mają dar czynienia cudów (…).

Wiktionary

najprzychylniej

stopień najwyższy od przysłówka: przychylnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzychylniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przychylny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzyczepniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: przyczepny; najbardziej przyczepny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzydatniej

stopień najwyższy od przysłówka: przydatnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najprzydatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przydatny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzydłużej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: przydługo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najprzyjaźniej

stopień najwyższy od przysłówka: przyjaźnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzyjaźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przyjazny; najbardziej przyjazny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najprzyjemniej

stopień najwyższy od przysłówka: przyjemnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najprzyjemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przyjemny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najprzykrzej

stopień najwyższy od przysłówka: przykro

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najprzykrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przykry; najbardziej przykry

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najprzykładniej

stopień najwyższy od przysłówka: przykładnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzykładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przykładny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzymilniej

stopień najwyższy od przysłówka: przymilnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzymilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przymilny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzymniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: przymały

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzymroźniej

stopień najwyższy od przysłówka: przymroźnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-05-07]

najprzypochlebniej

stopień najwyższy od przysłówka: przypochlebnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzysadzistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przysadzisty; najbardziej przysadzisty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najprzystępniej

stopień najwyższy od przysłówka: przystępnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzystępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przystępny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzystojniej

stopień najwyższy od przysłówka: przystojnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzystojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przystojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najprzytomniej

stopień najwyższy od przysłówka: przytomnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najprzytomniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przytomny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najprzytulniej

stopień najwyższy od przysłówka: przytulnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najprzytulniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przytulny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najprzywiązańszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: przywiązany; najbardziej przywiązany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzyziemniej

stopień najwyższy od przysłówka: przyziemnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-22]

najprzyziemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przyziemny; najbardziej przyziemny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najprzyzimniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: przyzimno

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najprzyzwoiciej

stopień najwyższy od przysłówka: przyzwoicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najprzyzwoitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: przyzwoity; najbardziej przyzwoity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najpsotniej

stopień najwyższy od przysłówka: psotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpsotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: psotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpstrokaciej

stopień najwyższy od przysłówka: pstrokato

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpsychologiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: psychologicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpulchniej

stopień najwyższy od przysłówka: pulchnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-30]

najpulchniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pulchny; najbardziej pulchny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najpunktualniej

stopień najwyższy od przysłówka: punktualnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpunktualniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: punktualny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpurpurowiej

stopień najwyższy od przysłówka: purpurowo

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najpuściej

stopień najwyższy od przysłówka: pusto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

najpuściejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pusty; najpustszy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najpustszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pusty; najpuściejszy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpustynniej

stopień najwyższy od przysłówka: pustynnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najpuszyściej

stopień najwyższy od przysłówków: puszysto, puszyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najpuszystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: puszysty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najpyliściej

stopień najwyższy od przysłówka: pyliście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najpyszniej

stopień najwyższy od przysłówka: pysznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najpyszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: pyszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-29]

najpłaczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: płaczliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłaczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płaczliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najpłaksiwiej

stopień najwyższy od przysłówka: płaksiwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpłochliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: płochliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłochliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płochliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłodniej

stopień najwyższy od przysłówka: płodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najpłodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płodny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłomieniściej

stopień najwyższy od przysłówka: płomieniście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłomienniej

stopień najwyższy od przysłówka: płomiennie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłomienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płomienny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpłoniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: płono

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

najpłońszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: płony; najbardziej płony

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najpłycej

stopień najwyższy od przysłówka: płytko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najpłynniej

stopień najwyższy od przysłówka: płynnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najpłynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płynny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

najpłytszy

stopień najwyższy od przymiotnika: płytki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najrachityczniej

stopień najwyższy od przysłówka: rachitycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-31]

najracjonalniej

stopień najwyższy od przysłówka: racjonalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najracjonalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: racjonalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najrączej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: rączo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najradośniej

stopień najwyższy od przysłówka: radośnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najradośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: radosny; najbardziej radosny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

najradykalniej

stopień najwyższy od przysłówka: radykalnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najradykalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: radykalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najradziej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: rado

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-16]

najraniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: rano

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najranniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: ranny (wczesny)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najraptowniej

stopień najwyższy od przysłówka: raptownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najraptowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: raptowny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najrasowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: rasowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najraźniej

stopień najwyższy od przysłówków: raźnie, raźno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najraźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: raźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrdzenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rdzenny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [greenpoint, 2006-11-13]

najreakcyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: reakcyjny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najrealistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: realistycznie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2014-06-21]

najrealistyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: realistyczny; najbardziej realistyczny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najrealniej

stopień najwyższy od przysłówka: realnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrealniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: realny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrechotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rechotliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-25]

najregularniej

stopień najwyższy od przysłówka: regularnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najregularniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: regularny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najreligijniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: religijny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrentowniej

stopień najwyższy od przysłówka: rentownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najrentowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rentowny; najbardziej rentowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najreprezentatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: reprezentatywny; najbardziej reprezentatywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najrezolutniej

stopień najwyższy od przysłówka: rezolutnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najrezolutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rezolutny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrobotniej

stopień najwyższy od przysłówka: robotnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najrobotniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: robotny (pracowity)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najrojniej

stopień najwyższy od przysłówków: rojno, rojnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najromantyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: romantycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najromantyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: romantyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najroślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rosły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrośniej

stopień najwyższy od przysłówka: rośnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najrówniej

stopień najwyższy od przysłówków: równo, równie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najrówniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: równy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrównomierniej

stopień najwyższy od przysłówka: równomiernie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najrównomierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: równomierny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najrozciąglej

stopień najwyższy od przysłówka: rozciągle

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-05-29]

najrozciąglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozciągły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najrozciągliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rozciągliwie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-29]

najrozciągliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: rozciągliwy; najbardziej rozciągliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najrozgłośniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozgłośnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najrozgłośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozgłośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozkoszniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozkosznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najrozkoszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozkoszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozleglej

stopień najwyższy od przysłówka: rozlegle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozleglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozległy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozlewniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozlewnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

najrozlewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozlewny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najrozliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozliczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najrozmaiciej

stopień najwyższy od przysłówka: rozmaicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najrozmaitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozmaity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najrozmowniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozmownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najrozmowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozmowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najróżniej

stopień najwyższy od przysłówka: różnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najróżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: różny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najróżnorodniej

stopień najwyższy od przysłówka: różnorodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najróżnorodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: różnorodny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

najróżowiej

stopień najwyższy od przysłówka: różowo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najróżowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: różowy; najbardziej różowy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najrozpaczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rozpaczliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

najrozpaczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozpaczliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozpustniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozpustnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozpustniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozpustny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najrozrzutniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozrzutnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozrzutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozrzutny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozsądniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozsądnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najrozsądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozsądny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najroztropniej

stopień najwyższy od przysłówka: roztropnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najroztropniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: roztropny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozumniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozumnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozumny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozważniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozważnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrozwiąźlej

stopień najwyższy od przysłówka: rozwiąźle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najrozwiąźlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozwiązły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrozwleklej

stopień najwyższy od przysłówka: rozwlekle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najrozwleklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozwlekły

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najrozłożyściej

stopień najwyższy od przysłówków: rozłożysto, rozłożyście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrozłożystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozłożysty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrubaszniej

stopień najwyższy od przysłówka: rubasznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najrubaszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rubaszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najruchawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ruchawy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [meg, 2011-01-10]

najruchliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: ruchliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najruchliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ruchliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najrudziej

stopień najwyższy od przysłówka: rudo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-30]

najrumianiej

stopień najwyższy od przysłówka: rumiano

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najrumieńszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: rumiany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najrychlej

stopień najwyższy od przysłówka: rychło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najrychlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rychły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najrychliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rychliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najrygorystyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: rygorystycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najrytmiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: rytmicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najrytmiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rytmiczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najryzykowniej

stopień najwyższy od przysłówka: ryzykowniej

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-13]

najryzykowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ryzykowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najrządniej

stopień najwyższy od przysłówka: rządnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najrządniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rządny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najrzadszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzadki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najrzadziej

stopień najwyższy od przysłówka: rzadko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najrzeczowiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzeczowo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-08]

najrzeczywistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzeczywisty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najrzęsiściej

stopień najwyższy od przysłówków: rzęsiście, rzęsisto

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najrzęsistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzęsisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-26]

najrzetelniej

stopień najwyższy od przysłówka: rzetelnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najrzetelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzetelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrzewliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzewliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najrzewliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzewliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najrzewniej

stopień najwyższy od przysłówka: rzewnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-29]

najrzewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzewny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrzeźwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzeźwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najrzeźwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzeźwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

najs

potocznie:
1. ładny, fajny;
2. ładnie, fajnie

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

najsadystyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sadystycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsamodzielniej

stopień najwyższy od przysłówka: samodzielnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najsamodzielniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samodzielny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

najsamoistniej

stopień najwyższy od przysłówka: samoistnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsamoistniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samoistny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najsamolubniej

stopień najwyższy od przysłówka: samolubnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najsamotniej

stopień najwyższy od przysłówka: samotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsamotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samotny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najsamowolniej

stopień najwyższy od przysłówka: samowolnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-25]

najsampierw

tyle co: najpierw, na początku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

przysłówek

(1.1) przest. najpierw, najprzód

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najsampierw umyj sobie ręce, a potem zasiadaj do jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: najˈsãmpʲjɛrf, AS: nai ̯sãmpʹi ̯erf

Wiktionary

Powiązane:

przysł. wpierw

Wiktionary

najsarkastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sarkastycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najsążnistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sążnisty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najść

przyjść do kogoś nagle, bez zapowiedzi, zjawić się u kogoś gwałtownie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nachodzić)

(1.1) dokonany od|nachodzić.

czasownik zwrotny dokonany najść się (ndk. nachodzić się)

(2.1) dokonany od|nachodzić się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nachodźca m., najście n., nachodzenie n.

czas. nachodzić ndk.

Wiktionary

najsceptyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sceptycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [scaevus, 2005-09-21]

najschematyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: schematycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najschematyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: schematyczny; najbardziej schematyczny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-05-16]

najschludniej

stopień najwyższy od przysłówków: schludnie, schludno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najschludniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: schludny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najście

przyjść do kogoś nagle, bez zapowiedzi, zjawić się u kogoś gwałtownie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

Wikipedia

najściślej

stopień najwyższy od przysłówków: ścisło, ściśle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najściślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ścisły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najsędziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: sędziwie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-07-15]

najsędziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sędziwy

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najsekretniej

stopień najwyższy od przysłówka: sekretnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsekretniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sekretny; najbardziej sekretny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-05-16]

najseksowniej

stopień najwyższy od przysłówka: seksownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najseksowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: seksowny; najbardziej seksowny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najselektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: selektywnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2014-06-21]

najselektywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: selektywny; najbardziej selektywny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najsenniej

stopień najwyższy od przysłówka: sennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: senny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najsensowniej

stopień najwyższy od przysłówka: sensownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsensowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sensowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-12]

najsentymentalniej

stopień najwyższy od przysłówka: sentymentalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najsentymentalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sentymentalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najserdeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: serdecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najserdeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: serdeczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najseremniej

stopień najwyższy od przysłówka: seremno (smutno)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

najsetniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: setnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsforniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: sfornie (posłusznie)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-16]

najsiarczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: siarczyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsiarczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: siarczysty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-10]

najsierdziściej

stopień najwyższy od przysłówka: sierdziście

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-03]

najsiermiężniej

stopień najwyższy od przysłówka: siermiężnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-12-19]

najsilniej

stopień najwyższy od przysłówka: silnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najsilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: silny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

najsiniej

stopień najwyższy od przysłówka: sino

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-30]

najsiwiej

stopień najwyższy od przysłówka: siwo

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2006-11-08]

najskandaliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: skandalicznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najskąpiej

stopień najwyższy od przysłówka: skąpo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najskąpszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skąpy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskoczniej

stopień najwyższy od przysłówków: skocznie, skoczno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najskoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skoczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskorszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skory

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2006-11-10]

najskorzej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: skoro (prędko, rychło)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-07-30]

najskośniej

stopień najwyższy od przysłówków: skośnie, skośno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-14]

najskrajniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrajnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najskrajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrajny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrętny; najbardziej skrętny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-27]

najskromniej

stopień najwyższy od przysłówka: skromnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najskromniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skromny; najbardziej skromny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najskrupulatniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrupulatnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najskrupulatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrupulatny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskryciej

stopień najwyższy od przysłówka: skrycie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najskrytszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skryty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskrzętniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrzętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskrzętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrzętny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskuteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: skutecznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskuteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skuteczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskwapliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: skwapliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najskwapliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skwapliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najskwarniej

stopień najwyższy od przysłówków: skwarno, skwarnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najskwarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skwarny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskładniej

stopień najwyższy od przysłówka: składnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najskładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: składny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najskłonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skłonny; najbardziej skłonny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najślamazarniej

stopień najwyższy od przysłówka: ślamazarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najślamazarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ślamazarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najśliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ślicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najśliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śliczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najsmaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: smacznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsmaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smaczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsmaglej

stopień najwyższy od przysłówka: smagle

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsmaglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smagły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsmakowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: smakowicie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsmakowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smakowity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsmarniej

stopień najwyższy od przysłówka: smarnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-27]

najsmerfniej

stopień najwyższy od przysłówka: smerfnie

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-08]

najsmerfniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smerfny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-10]

najsmętniej

stopień najwyższy od przysłówka: smętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsmętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smętny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-19]

najśmielej

stopień najwyższy od przysłówka: śmiało

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najśmielszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmiały; najbardziej śmiały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najśmiertelniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: śmiertelnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najśmiertelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmiertelny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najśmieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: śmiesznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najśmieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmieszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najśmiglej

stopień najwyższy od przysłówków: śmigło, śmigle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najśmiglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmigły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najsmrodliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: smrodliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsmrodliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smrodliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-22]

najsmuklej

stopień najwyższy od przysłówka: smukło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najsmuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smukły; najbardziej smukły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najsmutniej

stopień najwyższy od przysłówków: smutno, smutnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najsmutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smutny; najbardziej smutny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsnadniej

stopień najwyższy od przysłówka: snadnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najsnadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: snadny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najśnieżniej

stopień najwyższy od przysłówka: śnieżnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najśnieżyściej

stopień najwyższy od przysłówka: śnieżyście

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

najsnobistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: snobistycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najsoczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: soczyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsoczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: soczysty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsolenniej

stopień najwyższy od przysłówka: solennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsolenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solenny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsolidarniej

stopień najwyższy od przysłówka: solidarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsolidarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solidarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najsolidniej

stopień najwyższy od przysłówka: solidnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsolidniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solidny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: sowicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najsowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sowity

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najspazmatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: spazmatycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najspecjalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: specjalny; najbardziej specjalny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

najspecyficzniej

stopień najwyższy od przysłówka: specyficznie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najspecyficzniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: specyficzny; najbardziej specyficzny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najspieszniej

stopień najwyższy od przysłówków: spieszno, spiesznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najspieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spieszny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najśpiewniej

stopień najwyższy od przysłówków: śpiewnie, śpiewno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najśpiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śpiewny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najspójniej

stopień najwyższy od przysłówka: spójnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najspójniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spójny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najspokojniej

stopień najwyższy od przysłówka: spokojnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najspokojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spokojny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najspolegliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: spolegliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najspolegliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spolegliwy

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najspontaniczniej

stopień najwyższy od przysłówka: spontanicznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najspontaniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spontaniczny; najbardziej spontaniczny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najsporadyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sporadycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sporny; najbardziej sporny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

najsporzej

stopień najwyższy od dawnego przysłówka: sporo (ochoczo, szybko, bez ociągania)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najsposobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sposobny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-08]

najsprawiedliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: sprawiedliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najsprawiedliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprawiedliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

najsprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprawny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsprężyściej

stopień najwyższy od przysłówka: sprężyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsprężystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprężysty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsprośniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprośnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsprośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprośny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsprytniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprytnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsprytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprytny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsprzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprzeczny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [koalar, 2006-11-17]

najsrebrzyściej

stopień najwyższy od przysłówków: srebrzysto, srebrzyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsrebrzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: srebrzysty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsromotniej

stopień najwyższy od przysłówka: sromotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsromotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sromotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsrożej

stopień najwyższy od przysłówka: srogo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najsroższy

stopień najwyższy od przymiotnika: srogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najstabilniej

stopień najwyższy od przysłówka: stabilnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najstabilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stabilny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najstalej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: stale (trwale)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-16]

najstalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-08]

najstaranniej

stopień najwyższy od przysłówka: starannie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najstaranniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: staranny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najstarodawniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: starodawny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-04-04]

najstaromodniej

stopień najwyższy od przysłówka: staromodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najstaromodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: staromodny; najbardziej staromodny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najstarożytniejszy

przestarzały stopień najwyższy od przymiotnika: starożytny (odwieczny)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najstarszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stary

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

Najstarszy (ang. Eldest) – druga część cyklu Dziedzictwo autorstwa Christophera Paoliniego, kontynuacja Eragona. Książka została wydana w 2005 roku kiedy Eragon znalazła się na liście bestsellerów New York Timesa.

Wikipedia

najstarzej

stopień najwyższy od przysłówka: staro

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najstateczniej

stopień najwyższy od przysłówka: statecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najstateczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stateczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najstatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: statycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najstęchlej

stopień najwyższy od przysłówka: stęchle

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsterowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sterowny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najstosowniej

stopień najwyższy od przysłówka: stosownie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najstosowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stosowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najstrachliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: strachliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najstrachliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strachliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najstraszliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: straszliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najstraszliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: straszliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najstraszniej

stopień najwyższy od przysłówków: strasznie, straszno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najstraszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: straszny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najstrawniej

stopień najwyższy od przysłówka: strawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (pod: nie strawniej, lecz...) [tevex, 2011-08-29]

najstrawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strawny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-26]

najstrojniej

stopień najwyższy od przysłówka: strojnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najstrojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strojny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najstromiej

stopień najwyższy od przysłówka: stromo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najstrzeliściej

stopień najwyższy od przysłówków: strzelisto, strzeliście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najsubiektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: subiektywnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsubiektywniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: subiektywny; najbardziej subiektywny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najsubtelniej

stopień najwyższy od przysłówka: subtelnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsubtelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: subtelny; najbardziej subtelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

najsuchszy

stopień najwyższy od przymiotnika: suchy; najbardziej suchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsuciej

stopień najwyższy od przysłówka: suto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsugestywniej

stopień najwyższy od przysłówka: sugestywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsugestywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sugestywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsukcesywniej

stopień najwyższy od przysłówka: sukcesywnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsumienniej

stopień najwyższy od przysłówka: sumiennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsumienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sumienny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsurowiej

stopień najwyższy od przysłówka: surowo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsurowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: surowy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najsuszej

stopień najwyższy od przysłówka: sucho

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsutszy

stopień najwyższy od przymiotnika: suty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najswarliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: swarliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najswarliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swarliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najswawolniej

stopień najwyższy od przysłówka: swawolnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najswawolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swawolny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najświadomiej

stopień najwyższy od przysłówka: świadomie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najświąteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: świątecznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najświatlej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: światło (jasno, zrozumiale)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najświatlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: światły; najbardziej światły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najświątobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: świątobliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najświątobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świątobliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najświęciej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: święcie (świątobliwie)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najświetliściej

stopień najwyższy od przysłówków: świetliście, świetlisto

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najświetlistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świetlisty

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-08-15]

najświetniej

stopień najwyższy od przysłówka: świetnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najświetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świetny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-12]

najświętobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: świętobliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-30]

najświętobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świętobliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-30]

najświętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: święty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najświeższy

stopień najwyższy od przymiotnika: świeży

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-12]

najswobodniej

stopień najwyższy od przysłówka: swobodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najswobodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swobodny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najswoiściej

stopień najwyższy od przysłówka: swoiście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsyciej

stopień najwyższy od przysłówka: syto

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najsyfiaściej

stopień najwyższy od przysłówka: syfiaście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najsympatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sympatycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najsympatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sympatyczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najsystematyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: systematycznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsystematyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: systematyczny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najsytszy

stopień najwyższy od przymiotnika: syty; najbardziej syty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najszacowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szacowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszaleniej

stopień najwyższy od przysłówka: szalenie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najszaleńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szalony

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2006-11-10]

najszanowniej

stopień najwyższy od przysłówka: szanownie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najszanowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szanowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszarzej

stopień najwyższy od przysłówka: szaro

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-07]

najszczebiotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczebiotliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najszczególniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczególnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszczególniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczególny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najszczegółowiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczegółowo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najszczegółowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczegółowy; najbardziej szczegółowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: przydawka, rodzaj gramatyczny) [tevex, 2017-06-06]

najszczelniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczelnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszczelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najszczerszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczery; najbardziej szczery

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najszczerzej

stopień najwyższy od przysłówka: szczerze

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszczęśliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczęśliwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najszczęśliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczęśliwy; najbardziej szczęśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najszczęśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczęsny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-02-27]

najszczodrobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczodrobliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najszczodrobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczodrobliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszczodrzej

stopień najwyższy od przysłówka: szczodrze

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najszczodrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczodry

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszczuplej

stopień najwyższy od przysłówka: szczupło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najszczuplejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczupły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najszczytniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczytnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszczytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczytny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszerszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szeroki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najszerzej

stopień najwyższy od przysłówka: szeroko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najszkaradniej

stopień najwyższy od przysłówka: szkaradnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najszkaradniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szkaradny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najszkodliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szkodliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszkodliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szkodliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-26]

najszlachetniej

stopień najwyższy od przysłówka: szlachetnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszlachetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szlachetny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najszmatławszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: szmatławy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najszpetniej

stopień najwyższy od przysłówka: szpetnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najszpetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szpetny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najsztub

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

najsztuczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sztucznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najsztuczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sztuczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najsztywniej

stopień najwyższy od przysłówków: sztywno, sztywnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsztywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sztywny; najbardziej sztywny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najszumniej

stopień najwyższy od przysłówków: szumno, szumnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najszumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szumny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najszybciej

stopień najwyższy od przysłówka: szybko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najszybszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szybki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najszykowniej

stopień najwyższy od przysłówka: szykownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najszykowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szykowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najsłabiej

stopień najwyższy od przysłówka: słabo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najsłabowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: słabowicie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsłabowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słabowity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-19]

najsłabszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słaby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najsławetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sławetny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

najsławniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: sławnie (świetnie)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najsławniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sławny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najsłodszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słodki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najsłodziej

stopień najwyższy od przysłówka: słodko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najsłoneczniej

stopień najwyższy od przysłówka: słonecznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsłoneczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słoneczny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najsłoniej

stopień najwyższy od przysłówka: słono

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsłońszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: słony; najbardziej słony

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najsłotniej

stopień najwyższy od przysłówków: słotnie, słotno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-12]

najsłotniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: słotny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najsłowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najsłuszniej

stopień najwyższy od przysłówka: słusznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsłuszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słuszny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

najsłużbiściej

stopień najwyższy od przysłówka: służbiście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najsłynniej

stopień najwyższy od przysłówka: słynnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najsłynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słynny; najbardziej słynny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

najtajemniej

stopień najwyższy od przysłówka: tajemnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

najtajemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tajemny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najtajniej

stopień najwyższy od przysłówka: tajnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-05]

najtajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tajny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najtaktowniej

stopień najwyższy od przysłówka: taktownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najtaktowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: taktowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najtaktyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: taktycznie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najtandetniej

stopień najwyższy od przysłówka: tandetnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najtandetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tandetny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najtaniej

stopień najwyższy od przysłówka: tanio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najtańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tani

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najtchórzliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: tchórzliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najtchórzliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tchórzliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najtendencyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: tendencyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtendencyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tendencyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najtępiej

stopień najwyższy od przysłówka: tępo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtępszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tępy; najbardziej tępy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najtęskniej

stopień najwyższy od przysłówków: tęskno, tęsknie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtęskniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tęskny; najbardziej tęskny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najtężej

stopień najwyższy od przysłówka: tęgo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najtęższy

stopień najwyższy od przymiotnika: tęgi; najbardziej tęgi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najtkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: tkliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtkliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tkliwy; najbardziej tkliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najtoksyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: toksycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najtolerancyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: tolerancyjnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtolerancyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tolerancyjny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtoporniej

stopień najwyższy od przysłówka: topornie

SJP.pl za Słownik ortograficzny - PWN 2004, 2005, 2006, 2007 - A. Kłosińska [tevex, 2010-09-04]

najtoporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: toporny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najtradycyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tradycyjny; najbardziej tradycyjny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

najtrafniej

stopień najwyższy od przysłówka: trafnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najtrafniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trafny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najtragiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: tragicznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najtragiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tragiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najtragikomiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tragikomiczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtrefniej

stopień najwyższy od przysłówka: trefnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najtreściwiej

stopień najwyższy od przysłówka: treściwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najtreściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: treściwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

najtriumfalniej

stopień najwyższy od przysłówka: triumfalnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

najtriumfalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: triumfalny; najbardziej triumfalny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2006-05-16]

najtroskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: troskliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtroskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: troskliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najtrudniej

stopień najwyższy od przysłówka: trudno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najtrudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trudny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najtrwalej

stopień najwyższy od przysłówka: trwale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najtrwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najtrwożliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: trwożliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najtrwożliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwożliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

najtrwożniej

stopień najwyższy od przysłówka: trwożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtrwożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwożny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-08]

najtryumfalniej

stopień najwyższy od przysłówka: tryumfalnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

najtryumfalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tryumfalny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [koalar, 2006-11-10]

najtrywialniej

stopień najwyższy od przysłówka: trywialnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtrywialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trywialny; najbardziej trywialny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtrzeźwiej

stopień najwyższy od przysłówka: trzeźwo

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtrzeźwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trzeźwy; najbardziej trzeźwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najtubalniej

stopień najwyższy od przysłówka: tubalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najtubalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tubalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najtwardszy

stopień najwyższy od przymiotnika: twardy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najtwardziej

stopień najwyższy od przysłówka: twardo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najtyczanka

czterokołowy pojazd konny z wyplatanym podwoziem; nejtyczanka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czterokołowy pojazd konny z wyplatanym nadwoziem, używany w XIX wieku, rodzaj lekkiej bryczki szczególnie popularny na Kresach Wschodnich;

Wiktionary

Wikipedia

najtypowiej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: typowo

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najtypowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: typowy; najbardziej typowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska (pod: EU-) [tevex, 2017-06-06]

najtłoczniej

stopień najwyższy od przysłówków: tłocznie, tłoczno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najtłoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłoczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najtłumniej

stopień najwyższy od przysłówka: tłumnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najtłumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłumny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najtłuściej

stopień najwyższy od przysłówka: tłusto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najtłuściejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłusty; najtłustszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najtłustszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłusty; najtłuściejszy, najbardziej tłusty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

najubożej

stopień najwyższy od przysłówka: ubogo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najuboższy

stopień najwyższy od przymiotnika: ubogi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najubożuchniej

stopień najwyższy od przysłówka: ubożuchno

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najuchwytniej

stopień najwyższy od przysłówka: uchwytnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najuciążliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uciążliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuciążliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uciążliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najucieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: uciesznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najucieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ucieszny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najuczciwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uczciwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuczciwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczciwy; najbardziej uczciwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

najuczeniej

stopień najwyższy od przysłówka: uczenie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-11]

najuczeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczony; najbardziej uczony

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-08]

najuczynniej

stopień najwyższy od przysłówka: uczynnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuczynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczynny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najudatniej

stopień najwyższy od przysłówka: udatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-12]

najudatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: udatny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-12]

najudolniej

stopień najwyższy od przysłówka: udolnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najufniej

stopień najwyższy od przysłówka: ufnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najufniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ufny; najbardziej ufny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

najugodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ugodny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-01-10]

najukochańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ukochany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najukojniej

stopień najwyższy od przysłówka: ukojnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najukośniej

stopień najwyższy od przysłówka: ukośnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-11]

najukładniej

stopień najwyższy od przysłówka: układnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najukładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: układny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najuleglej

stopień najwyższy od przysłówka: ulegle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najuleglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uległy; najbardziej uległy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

najulewniej

stopień najwyższy od przysłówka: ulewnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najulewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulewny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najulotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulotny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najulubieńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulubiony; najbardziej ulubiony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najumiarkowańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: umiarkowany; najbardziej umiarkowany

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najumiejętniej

stopień najwyższy od przysłówka: umiejętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najumiejętniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: umiejętny; najbardziej umiejętny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najumyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: umyślnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najumyślniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: umyślny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najuniwersalniej

stopień najwyższy od przysłówka: uniwersalnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-09]

najuniwersalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uniwersalny; najbardziej uniwersalny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-07]

najuniżeniej

stopień najwyższy od przysłówka: uniżenie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najuniżeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uniżony; najbardziej uniżony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

najupalniej

stopień najwyższy od przysłówka: upalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najupalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najuparciej

stopień najwyższy od przysłówka: uparcie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2010-09-06]

najupartszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uparty; najbardziej uparty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najupierdliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: upierdliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najupierdliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: upierdliwy; najbardziej upierdliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najupiorniej

stopień najwyższy od przysłówka: upiornie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najupiorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upiorny

SJP.pl za Ortograficzny słownik języka polskiego - Wilga 2000, 2001, 2002, 2005, 2007 - A. Markowski [scaevus, 2007-02-03]

najupojniej

stopień najwyższy od przysłówka: upojnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najupojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upojny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najuporczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: uporczywie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najuporczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uporczywy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najuprzejmiej

stopień najwyższy od przysłówka: uprzejmie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuprzejmiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uprzejmy; najbardziej uprzejmy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

najuprzykrzeńszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: uprzykrzony; najbardziej uprzykrzony

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najurągliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urągliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najurągliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: urągliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najuroczniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: urocznie (uroczo)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najuroczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: uroczyście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najuroczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uroczysty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najurodniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: urodnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najurodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najurodzajniej

stopień najwyższy od przysłówka: urodzajnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najurodzajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodzajny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najurodziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urodziwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najurodziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodziwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najurokliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urokliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najurokliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urokliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najusilniej

stopień najwyższy od przysłówka: usilnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najusilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: usilny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najustawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustawny; najbardziej ustawny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

najustępliwiej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: ustępliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najustępliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustępliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-12-11]

najustronniej

stopień najwyższy od przysłówka: ustronnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najustronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustronny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-14]

najuszczypliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uszczypliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuszczypliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uszczypliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najusłużniej

stopień najwyższy od przysłówka: usłużnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najusłużniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: usłużny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najuważniej

stopień najwyższy od przysłówka: uważnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

najuważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uważny; bardziej uważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

najużyteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: użytecznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najużyteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: użyteczny; najbardziej użyteczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

najułomniej

stopień najwyższy od przysłówka: ułomnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najułomniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ułomny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najułudniej

stopień najwyższy od przysłówka: ułudnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najułudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ułudny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najwadliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wadliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwaleczniej

stopień najwyższy od przysłówka: walecznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwaleczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: waleczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwalniej

stopień najwyższy od przysłówka: walnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: walny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwarkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: warkliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwarkotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: warkotliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najwarowniejszy

przestarzały stopień najwyższy od przymiotnika: warowny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwartościowiej

stopień najwyższy od przysłówka: wartościowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwartościowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wartościowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwątlej

stopień najwyższy od przysłówków: wątło, wątle

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwątlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwątluchniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątluchny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najwątpliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wątpliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najwątpliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątpliwy; najbardziej wątpliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najważniej

stopień najwyższy od przysłówka: ważnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ważny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwcześniej

stopień najwyższy od przysłówka: wcześnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

najwcześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wczesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwdzięczniej

stopień najwyższy od przysłówka: wdzięcznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwdzięczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wdzięczny; najbardziej wdzięczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najweselej

stopień najwyższy od przysłówka: wesoło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najweselniej

stopień najwyższy od przysłówka: weselnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najweselszy

stopień najwyższy od przymiotników: wesoły, wesół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwewnętrzniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wewnętrzny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwęziej

stopień najwyższy od przysłówka: wąsko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najwęższy

stopień najwyższy od przymiotnika: wąski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwgłębniej

stopień najwyższy od przysłówka: wgłębnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najwiarogodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiarogodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwiarogodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiarogodny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwiarygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiarygodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwiarygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiarygodny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwidniej

stopień najwyższy od przysłówka: widno

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwidniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: widny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

najwidoczniej

1. stopień najwyższy od przysłówka: widocznie;
2. partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia; zapewne, prawdopodobnie, pewnie, widocznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwidoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: widoczny; najbardziej widoczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najwidomiej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: widomie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwięcej

stopień najwyższy od przysłówka: dużo (wiele)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwieczorniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: wieczornie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

największy

1. stopień najwyższy od przymiotnika: duży;
2. stopień najwyższy od przymiotnika: wielki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwielebniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wielebny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwielkoduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielkodusznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwielkoduszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wielkoduszny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najwielmożniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielmożnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najwielobarwniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielobarwnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najwieloznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: wieloznacznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwierniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wierny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-19]

najwierutniej

stopień najwyższy od przysłówka: wierutnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-22]

najwierutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wierutny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwietrzniej

stopień najwyższy od przysłówków: wietrzno, wietrznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwilgotniej

stopień najwyższy od przysłówka: wilgotno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najwilgotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wilgotny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: winny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwiosenniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiosennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwiotcej

stopień najwyższy od przysłówka: wiotko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwiotszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiotki; bardziej wiotki

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

najwitalniej

stopień najwyższy od przysłówka: witalnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najwnikliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wnikliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwnikliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wnikliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwodniściej

stopień najwyższy od przysłówka: wodniście

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwolniej

stopień najwyższy od przysłówka: wolno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wolny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwolnomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wolnomyślnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwolnomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wolnomyślny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwonniej

stopień najwyższy od przysłówka: wonnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wonny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wprawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wprawny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najwpływowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wpływowy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najwrażliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wrażliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwrażliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wrażliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwredniej

stopień najwyższy od przysłówka: wrednie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwredniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wredny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwrzaskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wrzaskliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwrzaskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wrzaskliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwścieklej

stopień najwyższy od przysłówka: wściekle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwścieklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wściekły; najbardziej wściekły

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najwsiąkliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wsiąkliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najwspanialej

stopień najwyższy od przysłówka: wspaniale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwspanialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wspaniały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

najwspaniałomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wspaniałomyślnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najwspaniałomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wspaniałomyślny; najbardziej wspaniałomyślny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwspółcześniej

stopień najwyższy od przysłówka: współcześnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwspółcześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: współczesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

najwstrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: wstrętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwstrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstrętny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najwstrzemięźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wstrzemięźliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwstrzemięźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstrzemięźliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwstydliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wstydliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwstydliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstydliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwszechmocniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechmocnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najwszechstronniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechstronnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwszechstronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wszechstronny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwszechwładniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechwładnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najwszeteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wszeteczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwulgarniej

stopień najwyższy od przysłówka: wulgarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwulgarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wulgarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najwybitniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybitnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwybitniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wybitny; najbardziej wybitny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

najwyborniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwyborniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyborny; najbardziej wyborny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najwybredniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybrednie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwybredniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wybredny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwydajniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydajnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwydajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydajny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwydatniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydatnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

najwydatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydatny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najwydolniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydolnie

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

najwydolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydolny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-18]

najwygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wygodnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wygodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwykrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: wykrętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwykrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wykrętny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najwykwintniej

stopień najwyższy od przysłówka: wykwintnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwykwintniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wykwintny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwylewniej

stopień najwyższy od przysłówka: wylewnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwylewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wylewny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwymowniej

stopień najwyższy od przysłówka: wymownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwymowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wymowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwymyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wymyślnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwymyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wymyślny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwynioślej

stopień najwyższy od przysłówka: wyniośle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwynioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyniosły; najbardziej wyniosły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najwypuklej

stopień najwyższy od przysłówków: wypukle, wypukło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-02]

najwypuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wypukły; najbardziej wypukły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz (pod: uwypuklić) [tevex, 2011-07-30]

najwypłacalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wypłacalny; najbardziej wypłacalny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-22]

najwyrafinowańszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wyrafinowany; najbardziej wyrafinowany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwyraziściej

stopień najwyższy od przysłówka: wyraziście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

najwyrazistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrazisty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwyraźniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyraźnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwyraźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyraźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwyrodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyrodnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwyrodniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wyrodny; najbardziej wyrodny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najwyrozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: wyrozumiale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

najwyrozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrozumiały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwyrywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrywny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwyśmieniciej

stopień najwyższy od przysłówka: wyśmienicie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwyśmienitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyśmienity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwysmuklej

stopień najwyższy od przysłówka: wysmukło

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwysmuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wysmukły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najwystawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wystawnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najwystawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wystawny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najwystępniej

stopień najwyższy od przysłówka: występnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najwystępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: występny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najwyszukaniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyszukanie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-06]

najwyszukańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyszukany

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najwytrawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwytrawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrawny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwytrwalej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrwale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwytrwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrwały

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najwytrzymalej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrzymale

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwytrzymalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrzymały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najwytworniej

stopień najwyższy od przysłówka: wytwornie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najwytworniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytworny; najbardziej wytworny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najwywrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wywrotny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najwyżej

stopień najwyższy od przysłówka: wysoko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najwyższy

stopień najwyższy od przymiotnika: wysoki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. jedno z imion Boga w judaizmie

Wiktionary

najwyłączniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: wyłącznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najwzgardliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wzgardliwie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najwzgardliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wzgardliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najwzględniej

stopień najwyższy od przysłówka: względnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najwzględniejszy

stopień najwyższy od dawnego przymiotnika: względny (życzliwy, wyrozumiały)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najwznioślej

stopień najwyższy od przysłówka: wzniośle

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-04]

najwznioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wzniosły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najwłaściwiej

stopień najwyższy od przysłówka: właściwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najwłaściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: właściwy; najbardziej właściwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzabawniej

stopień najwyższy od przysłówka: zabawnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najzabawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zabawny; najbardziej zabawny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-07]

najzachłanniej

stopień najwyższy od przysłówka: zachłannie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzachłanniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zachłanny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-01]

najzacięciej

stopień najwyższy od przysłówka: zacięcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

najzacieklej

stopień najwyższy od przysłówka: zaciekle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzacieklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaciekły; najbardziej zaciekły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzaciętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zacięty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najzaciszniej

stopień najwyższy od przysłówka: zacisznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzaciszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaciszny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-01]

najzacniej

stopień najwyższy od przysłówka: zacnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzacniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zacny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzaczepniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaczepnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najżądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żądny; najbardziej żądny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najzadzierzyściej

stopień najwyższy od przysłówka: zadzierzyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzadzierzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zadzierzysty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najzadziorniej

stopień najwyższy od przysłówka: zadziornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzadziorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zadziorny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-01]

najzagorzalej

stopień najwyższy od przysłówka: zagorzale

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najzagorzalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zagorzały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najzajadlej

stopień najwyższy od przysłówka: zajadle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzajadlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zajadły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzajebiściej

stopień najwyższy od przysłówka: zajebiście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-08-11]

najzalotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zalotnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzalotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zalotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzamaszyściej

stopień najwyższy od przysłówka: zamaszyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzamaszystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zamaszysty

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

najzamożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zamożnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzamożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zamożny; najbardziej zamożny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

najzapalczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: zapalczywie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzapalczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapalczywy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzapalniej

stopień najwyższy od przysłówka: zapalnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-09-25]

najzapalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapalny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najzapamiętalej

stopień najwyższy od przysłówka: zapamiętale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzapamiętalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapamiętały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzapaśniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: zapaśny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

najzapobiegliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zapobiegliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-09-06]

najzapobiegliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapobiegliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-25]

najzaradniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaradnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzaradniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaradny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [greenpoint, 2005-07-26]

najzaraźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zaraźliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najzaraźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaraźliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najżarliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żarliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

najżarliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żarliwy; najbardziej żarliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-12]

najzarozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: zarozumiale

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzarozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zarozumiały; najbardziej zarozumiały

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najżartobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żartobliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

najżarłoczniej

stopień najwyższy od przysłówka: żarłocznie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najżarłoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żarłoczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzasadniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasadnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najzasadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasadny; najbardziej zasadny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najzasiedzialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasiedziały; najbardziej zasiedziały

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najzasobniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasobnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzasobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasobny; najbardziej zasobny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-12]

najzaszczytniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaszczytnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzaszczytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaszczytny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najzasłużeniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasłużenie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najzasłużeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasłużony

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najzatwardzialej

stopień najwyższy od przysłówka: zatwardziale

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-26]

najzatwardzialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zatwardziały

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-16]

najzaufańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaufany

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najzawiesistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawiesisty; najbardziej zawiesisty

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

najzawilej

stopień najwyższy od przysłówka: zawile

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzawilszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawiły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzawistniej

stopień najwyższy od przysłówka: zawistnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzawistniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawistny; najbardziej zawistny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-26]

najzawodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika zawodny; bardziej zawodny

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

najzawołańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawołany (doskonały, wytrawny, namiętny)

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

najzawrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zawrotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzawrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawrotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzawzięciej

stopień najwyższy od przysłówka: zawzięcie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najzawziętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawzięty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzażarciej

stopień najwyższy od przysłówka: zażarcie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najzażartszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażarty

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

najzazdrośniej

stopień najwyższy od przysłówka: zazdrośnie

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najzazdrośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zazdrosny; najbardziej zazdrosny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-08]

najzażylej

stopień najwyższy od przysłówka: zażyle

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-08-29]

najzażylszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażyły

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najzażywniej

stopień najwyższy od przysłówka: zażywnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzażywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najżałobniej

stopień najwyższy od przysłówka: żałobnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najżałościwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żałościwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-06]

najżałościwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałościwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

najżałośliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żałośliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najżałośliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałośliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najżałośniej

stopień najwyższy od przysłówka: żałośnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najżałośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałosny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najzbawienniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbawiennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najzbawienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbawienny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2006-11-10]

najzbędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbędny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najzborniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najzbożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbożnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzbożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbożny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-03-15]

najzbytkowniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbytkownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzbytkowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbytkowny; najbardziej zbytkowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-24]

najzdarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdarny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [meg, 2011-01-10]

najzdatniej

stopień najwyższy od przysłówka: zdatnie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-11]

najzdatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdatny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzdecydowaniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: zdecydowanie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najzdobniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: zdobnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najzdobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdobny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najzdolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdolny; najbardziej zdolny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-13]

najzdradliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zdradliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzdradliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdradliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

najzdrowiej

stopień najwyższy od przysłówka: zdrowo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najzdrowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdrowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzdrożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zdrożnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najzdrożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdrożny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najżeglowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żeglowny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-12]

najzelżywiej

stopień najwyższy od przysłówka: zelżywie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najzelżywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zelżywy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-22]

najzgiełkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgiełkliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najzgodniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgodnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzgodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgodny; najbardziej zgodny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzgrabniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrabnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzgrabniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgrabny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-14]

najzgryźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgryźliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najzgryźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgryźliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najzgrzebniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrzebnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

najzgrzebniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: zgrzebny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najzgrzytliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrzytliwie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-12]

najzgubniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgubnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najzgubniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgubny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzieleniej

stopień najwyższy od przysłówka: zielono

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najzieleńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zielony; najbardziej zielony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

najzimniej

stopień najwyższy od przysłówka: zimno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

najzimniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zimny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzjadliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zjadliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzjadliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zjadliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najżmudniej

stopień najwyższy od przysłówków: żmudnie, żmudno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najżmudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żmudny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

najzmyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: zmyślnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzmyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zmyślny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: znacznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-08]

najznaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znaczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najznakomiciej

stopień najwyższy od przysłówka: znakomicie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najznakomitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znakomity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najznamieniciej

stopień najwyższy od przysłówka: znamienicie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-08]

najznamienitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znamienity

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najznamienniej

stopień najwyższy od przysłówka: znamiennie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najznamienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znamienny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najznośniej

stopień najwyższy od przysłówka: znośnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najznośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-10]

najżółciej

stopień najwyższy od przysłówka: żółto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najżółciejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żółty; najżółtszy, najbardziej żółty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-06]

najżółtszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żółty; najżółciejszy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

najzręczniej

stopień najwyższy od przysłówka: zręcznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzręczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zręczny; najbardziej zręczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

najzrozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: zrozumiale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najzrozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrozumiały

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najzrywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrywny; najbardziej zrywny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najzrzędliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zrzędliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-03-03]

najzrzędliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrzędliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

najzrzędniej

stopień najwyższy od przysłówka: zrzędnie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najzrzędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrzędny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

najzuchwalej

stopień najwyższy od przysłówka: zuchwale

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzuchwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zuchwały

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzupełniej

stopień najwyższy od przysłówka: zupełnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najzupełniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zupełny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

najzwarciej

stopień najwyższy od przysłówków: zwarto, zwarcie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

najżwawiej

stopień najwyższy od przysłówka: żwawo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najżwawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żwawy; najbardziej żwawy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najzwiewniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwiewnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-08]

najzwiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwiewny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzwięźlej

stopień najwyższy od przysłówka: zwięźle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzwięźlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwięzły; najbardziej zwięzły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

najzwinniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwinnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzwinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwinny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

najzwrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwrotnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzwrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwrotny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najzwyczajniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwyczajnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najzwyczajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwyczajny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najzwyklej

słowo używane dla podkreślenia zwyczajności jakiegoś stanu, czynności, często w wyrażeniu "najzwyklej w świecie" (np. Najzwyklej w świecie przyszedł do klubu i nawet próbował z nią pogadać. Tak trudno przyjść i najzwyklej poprosić?); zwyczajnie, po prostu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

najzwyklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwykły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

najżyczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: życzliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najżyczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: życzliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-21]

najzyskowniej

stopień najwyższy od przysłówka: zyskownie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzyskowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zyskowny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najżywiej

stopień najwyższy od przysłówka: żywo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najżywiołowiej

stopień najwyższy od przysłówka: żywiołowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

najżywiołowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: żywiołowy; najbardziej żywiołowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najżywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [greenpoint, 2006-01-25]

najżywotniej

stopień najwyższy od przysłówka: żywotnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najżywotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywotny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

najżywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najżyźniej

stopień najwyższy od przysłówka: żyźnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-30]

najżyźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żyzny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najzłociej

stopień najwyższy od przysłówka: złoto

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-08]

najzłociściej

stopień najwyższy od przysłówków: złocisto, złociście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najzłocistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złocisty; najbardziej złocisty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

najzłomniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złomny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [meg, 2011-01-10]

najzłośliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: złośliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

najzłośliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złośliwy; najbardziej złośliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

najzłudniej

stopień najwyższy od przysłówka: złudnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najzłudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złudny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-10-31]

najłachotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łachotliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [misiu_w_kapeluszu, 2005-01-13]

najłacniej

stopień najwyższy od przysłówka: łacno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najłacniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łacny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-12-29]

najłączniej

stopień najwyższy od przysłówka: łącznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-04]

najładniej

stopień najwyższy od przysłówka: ładnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ładny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-09]

najładowniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: ładownie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

najłagodniej

stopień najwyższy od przysłówka: łagodnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najłagodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łagodny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najłakomiej

stopień najwyższy od przysłówka: łakomiej

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-12-22]

najłakomszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łakomy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

najłamliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łamliwy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-22]

najłapczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: łapczywie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

najłaskawiej

stopień najwyższy od przysłówka: łaskawie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-12]

najłaskawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łaskawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najłaskotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łaskotliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-09]

najłatwiej

stopień najwyższy od przysłówka: łatwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-08]

najłatwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łatwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najłatwowierniej

stopień najwyższy od przysłówka: łatwowiernie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

najłechtliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łechtliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

najłysiej

stopień najwyższy od przysłówka: łyso

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

najłzawiej

stopień najwyższy od przysłówka: łzawo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

najłzawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łzawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

nakablować

potocznie: donieść na kogoś; podkablować, nakapować, zakablować, zakapować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: powkopywać, przekablować)
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: zakapować) [tevex, 2018-04-05]

nakamura

nazwisko

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-04-18]

Nakamura – japońskie nazwisko

- Aiko Nakamura (ur. 1983) – tenisistka

- Akimasa Nakamura (ur. 1961) – astronom

- Aleksy Nakamura (1561–1619) – męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego

- Asumiko Nakamura (ur. 1979) – mangaka

- Ayumi Nakamura (ur. 1990) – siatkarka

- Chie Nakamura (ur. 1978) – seiyū

- Daiki Nakamura (ur. 1962) – seiyū

- Daisuke Nakamura (ur. 1980) – zawodnik MMA

- Hikaru Nakamura (ur. 1984) – mangaka

- Hikaru Nakamura (ur. 1987) – szachista

- Hiroko Nakamura (1944–2016) – pianistka, laureatka VII Konkursu Chopinowskiego

- Kazuhiro Nakamura (ur. 1979) – judoka i zawodnik MMA

- Kazuhiro Nakamura (ur. 1980) – skoczek narciarski

- Kazuyoshi Nakamura (ur. 1955) – piłkarz

- Keita Nakamura (ur. 1984) – zawodnik MMA

- Kengo Nakamura (ur. 1980) – piłkarz

- Kuniwo Nakamura (ur. 1943) – prezydent Palau (1993–2001)

- Marina Nakamura (ur. 1987) – piosenkarka

- Misato Nakamura (ur. 1989) – judoczka

- Mizuki Nakamura (ur. 1996) – lekkoatletka

- Naoki Nakamura (ur. 1996) – skoczek narciarski

- Naoshi Nakamura (ur. 1979) – piłkarz

- Reiko Nakamura (ur. 1982) – pływaczka

- Nakamura Shidō II (ur. 1972) – aktor

- Shinsuke Nakamura (ur. 1980) – wrestler i były zawodnik MMA

- Shūji Nakamura (ur. 1954) – fizyk, laureat Nagrody Nobla w 2014

- Shungiku Nakamura (ur. 1980) – mangaka

- Shunsuke Nakamura (ur. 1978) – piłkarz

- Tadashi Nakamura (ur. 1942) – karateka, twórca stylu seidō-juku

- Tadashi Nakamura (ur. 1971) – piłkarz

- Taizaburō Nakamura (1911–2003) – mistrz kenjutsu

- Tempei Nakamura (ur. 1980) – pianista i kompozytor

- Yūichi Nakamura (ur. 1980) – seiyū

Wikipedia

nakapać

1. nalać kropla po kropli;
2. o cieczy: spłynąć skądś kropla po kropli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakapować

potocznie: donieść na kogoś; nakablować, podkablować, zakablować, zakapować

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-05]

nakapywać

1. nalewać kropla po kropli;
2. o cieczy: spływać skądś kropla po kropli

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

nakarbować

1. zrobić karby, nacięcia; pokarbować, ukarbować, wykarbować;
2. dawniej:
a) dobrze coś zapamiętać; zakarbować;
b) pobić, zadać wiele ciosów

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2018-04-27]

nakarczek

1. część hełmu chroniąca kark, wykonana z folg lub płatu blachy stalowej;
2. gwarowo: część uprzęży konia

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: szturmak) [koalar, 2007-11-08]

Wikipedia

nakarcznik

część uprzęży końskiej, stanowiący pas skórzany opierający się na karku konia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nakarmiać

rzadko: dawać komuś jeść do syta

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: karmić (gołębie))
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-21]

nakarmić

1. zaspokoić czyjś głód;
2. nakarmić się:
a) zaspokoić swój głód;
b) zmęczyć się karmieniem kogoś, czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|karmić.

(1.2) dokonany od|nakarmiać.

czasownik zwrotny nakarmić się

(2.1) dokonany od|karmić się.

(2.2) dokonany od|nakarmiać się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakarmianie n., nakarmienie n., karmienie n., pokarm mrz., karmidło n.

czas. nakarmiać, karmić

Wiktionary

nakastlik

gwarowo: stolik nocny, szafka nocna; nachtkastlik

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań., kraków., gw-pl|Górny Śląsk. stolik nocny, małe biureczko stojące przy łóżku

Wiktionary

Szafka nocna (stolik nocny) lub gwarowo nakastlik (z niem. nacht – nocny + kasten – skrzynia, pudło) – niewielki mebel do przechowywania przedmiotów w konstrukcji skrzyniowej lub szkieletowej z pojemnikiem.

Zwykle jako mebel uzupełniający do wyposażenia sypialni lub pokoju hotelowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) - Nie mogę znaleźć okularów… - A sprawdzałeś na nakastliku?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nakaslik m.

Wiktionary

nakaszliwać

nakaszliwać się - kaszleć przez dłuższy czas, po wiele razy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

nakasływać

głośno i gwałtownie wyrzucać gdzieś powietrze z płuc

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

nakaz

norma działania oparta na zwyczaju i moralności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) norma działania

(1.2) polecenie, któremu powinno się podporządkować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnakas, AS: nakas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakazywanie n., nakazanie n.

czas. nakazywać ndk., nakazać dk.

przym. nakazowy

przysł. nakazowo

Wiktionary

nakazać

polecić komuś coś zrobić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nakazywać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyszły autor czterotomowej historii I Międzynarodówki nakazał spalenie wszystkich przechowywanych przez siebie dokumentów Bakunina.

(1.1) Nie wiadomo, jakie względy nakazały administracji papieskiej zlecić przykre zadanie eksterminacji kotów zakonnicom z Collegium Teutonicum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈkazaʨ̑, AS: nakazać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakaz m., nakazanie n., nakazywanie n.

przym. nakazowy

czas. nakazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|niechać.

Wiktionary

nakazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakazać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakazać, nakazywać

rzecz. nakaz m.

Wiktionary

nakazowość

cecha systemu zarządzania, który polega na odgórnym wydawaniu rozporządzeń

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

nakazowy

1. urzędowo: związany z nakazem, dotyczący nakazu (zarządzeniem, rozporządzeniem), np. tryb nakazowy;
2. w ekonomii: gospodarka nakazowa - gospodarka narodowa zarządzana przez administrację państwową; gospodarka centralnie sterowana, gospodarka nakazowo-rozdzielcza;
3. w prawie: postępowanie nakazowe:
a) orzeczenie obowiązku zapłaty należności na wniosek powoda, z możliwością zgłoszenia zarzutów przez pozwanego;
b) postępowanie w sprawie o wykroczenie, w której z uwagi na małą szkodliwość czynu nie ma potrzeby wymierzenia kary innej niż grzywna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakazać)

(1.1) wydawać nakaz, polecenie, rozkaz

(1.2) stawiać wymagania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakaz mrz., nakazanie n., nakazowość ż., nakazywanie n.

czas. nakazać dk.

przym. nakazowy

przysł. nakazujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kazać, polecać, rozkazywać, rozporządzać, zarządzać, zlecać

(1.2) wymagać, żądać

Wiktionary

nakfa

waluta Erytrei (1 nakfa = 100 centów)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Erytrei;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) nakfa

* ukraiński: (1.1) накфа

źródła.

== nakfa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. nakfa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnakfa, AS: nakfa

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) nakfa

* ukraiński: (1.1) накфа

źródła.

== nakfa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. nakfa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

nakielanin

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); naklanin, nakielczyk

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

nakielanka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); naklanka, nakielka

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

nakielczyk

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); naklanin, nakielanin

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

nakielka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); naklanka, nakielanka

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-07-31]

nakielnica

Nakielnica – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki.

Nakielnica uzyskała lokację miejską w 1555 roku, zdegradowana przed 1600 rokiem. Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Do 1924 roku istniała gmina Nakielnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

nakielski

przymiotnik od: Nakło nad Notecią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nakła, związany z Nakłem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedstawiciele powiatu nakielskiego niestety nie wzięli udziału w dyskusji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. naklanin mos., naklanka ż., Nakło mrz.

Wiktionary

nakierować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nakierowywać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skrzyknęli uczeni na pomoc zbrojnych i mając ich u swego boku, kiedy iskromioty nakierowano, wstąpili w duszną i nieruchomą ciemność statku, oświetlając ją błękitnymi i białymi kryształami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnacɛˈrɔvaʨ̑, AS: naḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kierowanie n., kierowca mos., nakierowanie n.

czas. kierować

przym. kierowniczy

Wiktionary

nakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakierować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakierować

Wiktionary

nakiełczarka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; centrówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakiełek

stożkowe wgłębienie na końcu obrabianego przedmiotu, w które wchodzi kieł obrabiarki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Nakiełek – baza obróbkowa w postaci otworu nieprzelotowego z podcięciem stożkowym lub łukowym. Stosuje się je do mocowania obracającego się przedmiotu na kle.

Wyróżnia się:

- nakiełki zwykłe (odmiana A według PN-EN ISO 6411) – stosowane w przedmiotach, od których nie wymaga się dużej dokładności, oraz tam, gdzie zostaną one usunięte podczas obróbki

- nakiełki chronione (odmiana B według PN-EN ISO 6411) – powszechnie stosowane do przedmiotów klasy wał; sfazowanie pod kątem 120° chroni powierzchnię czołową przed nierównościami, spowodowanymi wybiciem materiału przez kieł, oraz przed uszkodzeniami powierzchni stożkowej 60° nakiełka

- nakiełki łukowe (odmiana R według PN-EN ISO 6411) – stosowane (rzadko) w przypadku materiałów trudnoobrabialnych.

Wikipedia

nakipieć

kipiąc, oblać; wykipieć na coś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

nakisić

ukisić wiele czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

nakitować

1. powylepiać kitem;
2. potocznie: nazmyślać, nakłamać, nablagować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

nakląć

potocznie: wypowiedzieć wiele przekleństw, nawymyślać komuś obelżywie; zwymyślać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

naklanin

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); nakielanin, nakielczyk

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nakła nad Notecią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłum naklan, zgromadzony na nakielskim rynku, wznosił gromkie okrzyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nakło n.

:: fż. naklanka ż.

przym. nakielski

Wiktionary

naklanka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); nakielanka, nakielka

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-07-31]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nakła nad Notecią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj naklankom udało się wygrać z kcyniankami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nakło n.

:: fm. naklanin mos.

przym. nakielski

Wiktionary

nakleić

1. przymocować za pomocą kleju; przykleić;
2. sklejając wytworzyć pewną liczbę czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|naklejać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. naklejanie n., naklejenie n., naklejka ż., klej mrz., naklejeczka ż., naklejanka ż.

czas. kleić, naklejać ndk.

Wiktionary

naklejanka

1. obrazek powstały przez naklejenie na kartonie kolorowych fragmentów papieru lub tkaniny; wyklejanka, wylepianka;
2. wycinanka ludowa z papieru naklejana na ścianę; nalepianka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. pisanka powstająca przez naklejenie na powłokę jajka różnych materiałów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Danka zrobiła zdjęcie pięknej naklejance w muzeum etnograficznym.

Wiktionary

Powiązane:

czas. naklejać ndk., nakleić dk.

rzecz. naklejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oklejanka

Wiktionary

naklejeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: naklejka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. naklejka ż., naklejanie n., klejenie n., klej m.

czas. naklejać ndk., nakleić dk., kleić ndk.

przym. klejowy, klejący, kleisty

Wiktionary

naklejka

przedmiot przeznaczony do naklejania na coś, zwykle z jednej strony pokryty warstwą kleju, z drugiej mający jakiś nadruk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zadrukowany papier lub folia plastikowyastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

Wiktionary

Naklejka – kawałek folii lub papieru, najczęściej posiadający samoprzylepne właściwości, co umożliwia jej przyczepienie na powierzchnię płaską.

W zależności od rodzaju użytego kleju naklejka ma różne właściwości; kleje stałe na trwale utrzymują naklejkę na powierzchni, kleje o budowie mikrosferycznej umożliwiają przenoszenie oraz bezśladowe usuwanie naklejek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: naˈklɛjka, AS: naklei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. naklejanka ż., naklejeczka ż., klej mrz., naklejanie n. ndk., naklejenie n. dk.

czas. nakleić dk., naklejać ndk.

przym. naklejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nalepka

Wiktionary

naklektać

dawniej: nagadać, napleść, napaplać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [meg, 2020-12-29]

naklepać

1. uderzeniami spłaszczyć, wyrównać jakąś powierzchnię;
2. potocznie: bezmyślnie naopowiadać czegoś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-01-18]

naklepywać

1. uderzeniami spłaszczać, wyrównywać jakąś powierzchnię;
2. potocznie: bezmyślnie opowiadać coś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

naklicki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

nako

skóra na galanterię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakolannik

ochraniacz na kolano używany np. przez sportowców lub podczas pracy wykonywanej w pozycji klęczącej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ochraniacz na kolano

Wiktionary

Nakolannik – rodzaj ochraniacza na kolana, używanego w niektórych dyscyplinach sportu lub podczas pracy wykonywanej w pozycji klęczącej. Wykorzystywany jest również wszędzie tam, gdzie występuje bezpośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia bądź kontuzji kolan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnakɔˈlãɲːik, AS: nakolã•ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kolano n., kolanko n., kolanówka ż., podkolanówka ż.

przym. kolanowy, kolankowy

Wiktionary

nakolędować

potocznie: nakolędować się - naczekać się, próbując coś załatwić lub gdzieś się dostać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

nakomplementować

nakomplementować się - zmęczyć się prawieniem komplementów, chwaleniem kogoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: znieść) [tevex, 2019-10-17]

nakonieczny

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

nakonowo

Wikipedia

nakopcić

nadymić dymem z papierosów, fajki, pieca, ogniska itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakopytnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. uczn. but do ćwiczeń, tenisówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wpadłem do chaty, spakowałem nakopytniki i poszedłem do szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakɔˈpɨtʲɲik, AS: nakopytʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kopyto n.

Wiktionary

nakosić

ściąć kosą pewną ilość zboża, trawy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakostniak

twarde zgrubienie kości u młodych koni, powstałe wskutek zapalenia okostnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nakostnik

osłona chroniąca kostkę nogi podczas gry w piłkę nożną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nakołysać

nakołysać się - spędzić dłuższy czas na huśtaniu się lub huśtaniu kogoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

nakrapiać

spryskiwać coś kroplami cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakrapiany

spryskiwać coś kroplami cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kropki, plamkaamki odmiennego koloru

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: nakrapiać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakraˈpʲjãnɨ, AS: nakrapʹi ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kropka ż., kropidło n., nakrapianie n., nakrapianość ż.

czas. nakrapiać ndk.

Wiktionary

nakrąż

pestka dyni

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-02]

nakręcacz

1. potocznie: osoba, której działania powodują wzrost intensywności jakiegoś zjawiska społecznego;
2. potocznie: coś zwiększającego intensywność odczuć lub procesów zachodzących w organizmie;
3. urządzenie do przechowywania zegarka z automatycznym mechanizmem kontrolującym pracę sprężyny napędowej zegarka; rotomat, nakręcarka

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-29]

nakręcający

potocznie: budzący silne emocje i skłaniający do jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakręcalny

1. dający się nakręcić;
2. o filmie: możliwy do zrealizowania przez zrobienie zdjęć filmowych

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

nakręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈts̑ãɲɛ, AS: nakrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakręcać ndk., nakręcić dk.

rzecz. nakrętka ż., nakręcenie n.

Wiktionary

nakręcany

1. wyposażony w mechanizm do nakręcania, np. nakręcany zegar;
2. przeznaczony do przymocowania na wierzchu czegoś poprzez kręcenie, np. nakręcany filtr

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakręcarka

urządzenie do przechowywania zegarka z automatycznym mechanizmem kontrolującym pracę sprężyny napędowej zegarka; rotomat, nakręcacz

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-08]

nakręcenie

potocznie: stan odczuwania silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakręcić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po sukcesie pierwszej części filmu, realizatorzy zapowiedzieli nakręcenie sequelu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: nakrẽncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakręcić dk., nakręcać ndk.

rzecz. nakrętka ż., nakręcanie

Wiktionary

nakręcić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nakręcać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pamiętaj, żeby nakręcić zegar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑, AS: nakrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakręcanie n., nakręcenie n., nakrętka ż.

czas. nakręcać ndk.

Wiktionary

nakręcony

potocznie: będący pod wpływem silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakres

droga statku nakreślona na papierze na podstawie obrazów pojawiających się na ekranie radaru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nakreślacz

przyrząd nawigacyjny do szybkiego oznaczenia pozycji statku na mapie; protraktor

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

nakreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɛɕˈlãɲɛ, AS: nakreślãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakreślać ndk., nakreślić dk.

rzecz. nakreślenie n.

Wiktionary

nakreślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɛɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: nakreślẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakreślić dk., nakreślać ndk.

rzecz. nakreślanie n.

Wiktionary

nakreślić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nakreślać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z talentem i z widoczną sympatią nakreślił Gorki postaci przywódców rewolucyjnych – Sincowa, Własowa, Nachodki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈkrɛɕlʲiʨ̑, AS: nakreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakreślanie n., nakreślenie n.

czas. nakreślać ndk.

Wiktionary

nakręteczka

zdrobnienie od: nakrętka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nakrętka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈtɛʧ̑ka, AS: nakrẽntečka

Wiktionary

nakrętka

1. pierścień o gwintowanym otworze, nakręcany na śrubę; mutra;
2. okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; zakrętka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

(1.2) pot. nakręcane zamknięcie butelki

Wiktionary

Nakrętka – łącznik w połączeniu śrubowym. Jest pierścieniem z naciętym na całej długości otworu gwintem. Nakręcana jest na wolny koniec trzonu śruby zgodnie z wymaganiami montażowymi.

Ze względu na kształt, wyróżnia się:

- nakrętki sześciokątne

- "zwykłe" (DIN 934)

- długie (PN/M-82157)

- do zgrzewania (PN/M-82169)

- niskie (PN/M-82153)

- o zmniejszonym wymiarze pod klucz (PN/M-82165)

- powiększone do połączeń sprężanych (PN/M-82171)

- samozabezpieczające z gwintem odkształconym (PN/M-82176)

- samozabezpieczające z wkładką poliamidowa (PN/M-82175)

- wysokie (PN/M-82155)

- z kołnierzem stożkowym (PN-EN 1661)

- nakrętki koronowe

- nakrętki czworokątne

- nakrętki okrągłe otworowe

- nakrętki okrągłe rowkowe

- nakrętki skrzydełkowe

- nakrętki radełkowe

- nakrętki ślepe (PN/M-82182)

- nakrętki teowe (PN/M-61275)

- nakrętki wieńcowe trójkątne (PN/M-82451)

- nakrętki z wkrętem zabezpieczającym

Wikipedia

Wymowa:

IPA: naˈkrɛ̃ntka, AS: nakrẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakręcenie n., nakręcanie n.

czas. nakręcać, nakręcić, kręcić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|muterka.

(1.2) zakrętka

Wiktionary

nakrochmalić

usztywnić tkaninę krochmalem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakroić

ukroić dużą ilość czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakrokwiowy

izolacja nakrokwiowa - sposób ocieplenia poddasza

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

nakropić

spryskać coś kroplami cieczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakryć

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakrywać)

(1.1) osłonić poprzez położenie czegoś na czymś

(1.2) pot. znaleźć kogoś w sytuacji popełniania czegoś zabronionego, złego

czasownik zwrotny dokonany nakryć się (ndk. nakrywać się)

(2.1) osłonić siebie poprzez umieszczenie czegoś na sobie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakrycie n., nakrywanie n.

czas. nakrywać

Wiktionary

nakrycia

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakrycie

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakryć.

(1.2) coś, co okrywa, zasłania, osłania

(1.3) naczynia i sztućce na stole

Wiktionary

Nakrycie (nakrycie rzutowe) – funkcja ciągła p z przestrzeni topologicznej Y do przestrzeni topologicznej X, taka że każdy punkt w X ma otoczenie otwarte U równomiernie pokryte na skutek działania funkcji p (precyzyjna definicja jest podana niżej).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: naˈkrɨʨ̑ɛ, AS: nakryće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakrywanie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. nakryć dk., nakrywać ndk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) zastawa

Wiktionary

nakrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakryć)

(1.1) kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to

(1.2) układać na stole, przed posiłkiem, zastawę, sztućce, serwetki itp.

(1.3) przyłapywać, zastać kogoś na czymś występnym lub wstydliwym

czasownik zwrotny niedokonany nakrywać się (dk. nakryć się)

(2.1) kłaść coś na samym sobie

(2.2) kryć, skrywać samego siebie zbyt długo lub zbyt często

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈkrɨvaʨ̑, AS: nakryvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakrywanie n., nakrycie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. nakryć dk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przykrywać, nakładać

(1.3) przyłapywać

(2.1) przykrywać się

Wiktionary

nakrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɨˈvãɲɛ, AS: nakryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakrycie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. nakryć dk., nakrywać ndk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

nakryweczka

zdrobnienie od: nakrywka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nakrywka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakrɨˈvɛʧ̑ka, AS: nakryvečka

Wiktionary

nakrzub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. drugi rzut do pieca w piekarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnakʃup, AS: nakšup

Wiktionary

nakrzywiać

dawniej: nachylać, naginać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

nakrzywić

skrzywić wiele czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

naksos

1. wyspa na Morzu Egejskim;
2. greckie miasto na wyspie Naksos

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Naksos (gr. Νάξος, też: Náxia lub Áxia) – wyspa na Morzu Egejskim, największa wyspa archipelagu Cyklady, o powierzchni 448 km². W 2001 roku miała 12089 mieszkańców, choć ich liczba zmienia się silnie w zależności od pory roku. Wschodnie wybrzeże Náxos jest strome, zachodnie płaskie. W kierunku pn. – pd. przebiega przez nią granitowy łańcuch górski (z najwyższym szczytem Oxia 1001 m). Klimat i roślinność śródziemnomorskie. Słynna ze złóż marmuru, eksploatowanych już w III tysiącleciu p.n.e. (kamienne figurki bóstw - idole). Osadnictwo protocykladzkie i mykeńskie. Wyspa była zamieszkana przez neandertalczyków i wcześniejsze hominidy co najmniej 200 000 lat temu.

Wikipedia

naksyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Naksos, dotyczący Naksos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Naksos

Wiktionary

naktuz

podstawa kompasu okrętowego w postaci wąskiej szafki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kapitan schował dziennik pokładowy do naktuzu.

Wiktionary

nakuć

wykuć wiele czegoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2018-06-04]

nakupić

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupować, nakupywać, pokupić, pokupować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakupować

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupić, nakupywać, pokupić, pokupować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. kupić czegoś dużo, kupić wiele różnych rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anka łapnęła jakiegoś bogatego sponsora. Po pierwszej randce nakupował jej ciuchów, perfum i innych gadżetów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakupowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nakupić

Wiktionary

nakupywać

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupić, nakupować, pokupić, pokupować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2019-09-11]

nakurwiać

wulgarnie:
1. bić kogoś dotkliwie;
2. sprawiać komuś ból, boleć;
3. szybko biec;
4. robić coś z zapałem, żarliwie;
5. nakurwiać się - upijać się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

nakurwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakurwiać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwica ż., wkurwianie n., podkurwianie n., podkurwienie n., kurwienie n., skurwienie n., kurwowanie n., kurwik m.

czas. nakurwiać ndk., wkurwiać ndk., podkurwiać ndk., kurwować ndk., kurwić ndk.

przym. kurewski, kurwi

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

nakurwić

wulgarnie:
1. pobić kogoś dotkliwie;
2. nakurwić się - upić się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

nakuwać

wykuwać wiele czegoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2018-06-04]

nakwasin

Wikipedia

nakwaszać

zakwaszać większą liczbę czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

nakwietny

nieżłop nakwietny - gatunek owada z rodziny bzygowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: nieżłop) [tevex, 2016-03-26]

nakład

1. suma pieniędzy, ilość pracy, sił, energii itp. włożona w wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia
2. liczba egzemplarzy wydawnictwa (książki, czasopisma)
3. ogłoszenie drukiem jakiegoś dzieła; wydanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suma pieniędzy włożona w jakąś inwestycję

(1.2) liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzieło wydane nakładem autora.

(1.2) Książka ukazała się w nakładzie 50 tysięcy egzemplarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnakwat, AS: naku̯at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakładka ż.

czas. nakładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) suma

(1.2) koszt, fundusz

Wiktionary

nakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nałożyć)

(1.1) umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

(1.2) praw. ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę

(1.3) białystok. zakładać ubranie

czasownik zwrotny niedokonany nakładać się (dk. nałożyć się)

(2.1) przen. mylić lub łączyć ze sobą wrażenia, zjawiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na swoją delikatną cerę nakłada tylko niewielką ilość pudru.

(1.2) W średniowieczu nakładano na mieszczan wysokie podatki.

(1.3) Nie wychodź nigdzie tak lekko ubrany, nakładaj drugi sweter.

(2.1) To było dawno temu, moje wspomnienia się nakładają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈkwadaʨ̑, AS: naku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

aspekt dokonany nałożyć

rzecz. łoże n., nakład, nakładanie, nakładca

przym. nakładczy

czas. kłaść, zakładać, wkładać, rozkładać, odkładać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokrywać, okładać

(1.3) ubierać, oblekać

Wiktionary

nakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakwaˈdãɲɛ, AS: naku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. rozkładać, nakładać ndk., nałożyć dk.

Wiktionary

nakładany

potocznie o kieszeniach, mankietach: przyszywany na wierzchu ubrania; naszywany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakładca

osoba lub instytucja dająca środki na wyprodukowanie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która daje środki finansowe na wyprodukowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) instytucja, która daje środki finansowe na wyprodukowanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. nakładczyni ż.

czas. nakładać

Wiktionary

nakładczy

praca nakładcza - wytwarzanie różnych wyrobów na zlecenie i rachunek nakładcy, z jego surowców, we własnym pomieszczeniu i za pomocą własnych narzędzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakładem

1. suma pieniędzy, ilość pracy, sił, energii itp. włożona w wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia
2. liczba egzemplarzy wydawnictwa (książki, czasopisma)
3. ogłoszenie drukiem jakiegoś dzieła; wydanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nakładka

materiał, tworzywo nakładane w jakiejś formie na inne materiały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

Nakładka

- w znaczeniu ogólnym

- przedmiot nakładany na inny przedmiot

- w technice

- element konstrukcyjny złącza

- część złącza ciesielskiego

- część broni strzeleckiej osłaniająca lufę

- nakładka ochronna imadła – zobacz imadło

Wikipedia

nakładochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością pieniędzy i innych środków produkcji zużytych podczas produkcji do wysokości produkcji

(1.2) ekon. potrzeba zużycia dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji na wytworzenie danej rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W okresie tym wzrost wartości nakładów był w przybliżeniu równy wzrostowi produkcji rolniczej i w rezultacie nakładochłonność produkcji rolniczej nie uległa zauważalnej zmianie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakwadɔxˈwɔ̃nːɔɕʨ̑, AS: naku̯adoχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

przym. nakładochłonny

Wiktionary

nakładochłonny

przymiotnik

(1.1) wymagający zużycia relatywnie dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji do osiągnięcia określonej wysokości produkcji

(1.2) wymagający zużycia dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji do bycia wytworzonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakwadɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: naku̯adoχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakładochłonność

Wiktionary

nakładowy

oparty na nakładzie, stanowiący nakład

SJP.pl za Mały słownik języka polskiego - PWN 1991, 1993 - S. Skorupka, Z. Łempicka, H. Auderska
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nakłamać

potocznie: powiedzieć wiele kłamliwych rzeczy; nałgać, nazmyślać, nafantazjować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

nakłamywać

mówić wiele kłamstw

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

nakłaniać

1. zachęcać kogoś do czegoś; namawiać; przekonywać;
2. nakłaniać się - okazywać skłonność do czegoś; przekonywać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-15]

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakłonić)

(1.1) wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

czasownik zwrotny niedokonany nakłaniać się (dk. nakłonić się)

(2.1) nakłaniać siebie nawzajem

(2.2) nakłaniać siebie samego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nakłanianie n., nakłonienie n.

czas. nakłonić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) namawiać, perswadować, przekonywać, skłaniać, zachęcać

(2.1) namawiać się, przekonywać się, skłaniać się, zachęcać się

(2.2) namawiać się, przekonywać się, skłaniać się, zachęcać się

Wiktionary

nakłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnakwãˈɲä̃ɲɛ, AS: naku̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nakłaniać ndk., nakłonić dk.

rzecz. nakłonienie

Wiktionary

nakło

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce

Wiktionary

negligente

określenie wykonawcze: niedbale, obojętnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-18]

negliż

niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna

(1.2) rodzaj ubioru nocnego

(1.3) pot. nagość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. półnegliż

przym. roznegliżowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) nagość

Wiktionary

negliżować

przestarzale: zaniedbywać, lekceważyć, ignorować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

negliżyk

zdrobnienie od: negliż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

negocjacja

dawniej: negocjacje

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-30]

Negocjacje – dwustronny proces komunikowania się, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy przynajmniej jedna strona nie zgadza się z daną opinią lub z danym rozwiązaniem sytuacji. Negocjacje to sposób porozumienia się w celu rozwiązania konfliktu oraz dojścia do porozumienia obydwu stron, proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony.

Wikipedia

negocjacje

dawniej: negocjacje

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-30]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.

Wiktionary

Negocjacje – dwustronny proces komunikowania się, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy przynajmniej jedna strona nie zgadza się z daną opinią lub z danym rozwiązaniem sytuacji. Negocjacje to sposób porozumienia się w celu rozwiązania konfliktu oraz dojścia do porozumienia obydwu stron, proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjator m., negocjatorka ż.

czas. negocjować ndk.

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pertraktacje

Wiktionary

negocjacyjny

związany z negocjacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) dotyczący negocjacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjator m., negocjatorka ż., negocjacje lm.

czas. negocjować ndk.

przym. negocjowalny

Wiktionary

negocjator

osoba prowadząca układy, negocjacje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

negocjatorka

kobieta prowadząca układy, negocjacje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

negocjować

1. wspólnie coś wyjaśniać, przedstawiać poglądy; pertraktować;
2. prowadzić negocjacje - rokowania, pertraktacje; pertraktować;
3. targować się w celu uzyskania niższej ceny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

czasownik

(1.1) proces komunikacji między ludźmi w celu ustanowienia kompromisu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Będąc na wycieczce w Kolumbii klient negocjował cenę towaru z ekspedientką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɡɔˈts̑ʲjɔvaʨ̑, AS: negocʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjacje, negocjator, negocjatorka

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

negocjowalny

dający się negocjować, możliwy do negocjacji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-02]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który może podlegać negocjacjom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negocjacje lm., negocjowanie n., wynegocjowanie n., negocjator mos., negocjatorka ż., negocjowalność ż., negocjacyjność ż.

czas. negocjować ndk., wynegocjować dk.

przym. negocjacyjny

przysł. negocjacyjnie

Wiktionary

negocjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|negocjować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. negocjować ndk.

rzecz. negocjacje nmos.

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

negować

przeczyć, zaprzeczać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

czasownik przechodni

(1.1) zaprzeczać

(1.2) odrzucać, podważać słuszność czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie neguję potrzeby wprowadzenia zmian.

(1.2) Ateiści negują istnienie Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈɡɔvaʨ̑, AS: negovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negowanie n., negacja, negatyw

przym. negatywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeczyć, zaprzeczać, odmawiać

(1.2) kwestionować, podważać, odrzucać

Wiktionary

negowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|negować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɡɔˈvãɲɛ, AS: negovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. negować

rzecz. negatyw mzw./mrz., negacja ż.

Wiktionary

negowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

negr

przestarzałe: pogardliwie o Murzynie; Negr

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. czarnoskóry

Wiktionary

negri

- Ada Negri (1891–1945) – włoska pisarka

- Adelchi Negri (1876–1912) – włoski lekarz, mikrobiolog i patolog

- Alexandre Negri (ur. 1981) – brazylijski piłkarz

- Antonio Negri (ur. 1933) – włoski etyk i marksistowski filozof polityczny i pisarz

- Luigi Negri (ur. 1941) – włoski duchowny katolicki

- Marco Negri (ur. 1955) – włoski siatkarz

- Marco Negri (ur. 1970) – włoski piłkarz

- Osvaldo Negri – piłkarz argentyński

- Pola Negri (1897-1987) – polska, międzynarodowa gwiazda kina niemego

Wikipedia

negro

[czytaj: rijo negro] Rio Negro;
1. rzeka w Brazylii;
2. rzeka w Urugwaju;
3. rzeka w Argentynie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

negroid

człowiek o brunatnej skórze, czarnych, skręconych włosach, płaskim nosie i grubych, wywiniętych wargach, zamieszkujący Afrykę, Australię i Melanezję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

negroidalny

przymiotnik od: negroid

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik jakościowy

(1.1) antrop. mający cechy negroidów, charakterystyczny dla negroidów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rasa negroidalna o ciemnym odcieniu skóry wykształciła się w toku ewolucji w celu ochrony przed rakiem skóry na terenach o wysokim stopniu nasłonecznienia…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negroid m.

Wiktionary

negroponte

Wikipedia

negryci

członek grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-02-28]

Wikipedia

negrycki

dotyczący Negrytów, właściwy Negrytom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

negrytka

członkini grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

negryto

członek grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-02-28]

negus

tytuł cesarza Etiopii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Nygus, negus (w języku amharskim „król”) – historyczny i polityczny tytuł władców krain Etiopii w okresie monarchii. Jeden z najstarszych feudalnych tytułów etiopskich, bowiem był w użyciu już w V-I wieku p.n.e. od czasów państwa Aksum, został następnie przejęty przez chrześcijańskich władców Etiopii i był używany do czasów współczesnych.

Wikipedia

nehemiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rada wydziału nie pozostawiła Nehemiaszowi wyboru, musiał skapitulować.

(1.1) W niedzielę odwiedziliśmy z Nehemiaszem jego brata w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Nehemiaszowy

Wiktionary

nehemiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Nehemiasza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ktoś ukradł Nehemiaszowy tornister.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nehemiasz mos.

Wiktionary

nehring

- Beata Nehring (1930–2009) – polska architekt wnętrz, malarka, grafik

- Edward Nehring (1892–1951) – polski ogrodnik, autor podręczników szkolnych, zawodnik, działacz i trener sportowy

- Piotr Nehring (1963- 2018) – polski dziennikarz związany z Gazetą Wyborczą

- Przemysław Nehring (ur. 1967) – polski filolog klasyczny

- Stanisław Nehring (1888–1934) – polski działacz państwowy i socjalistyczny, samorządowiec, poseł na Sejm II kadencji (1928–1930)

- Szymon Nehring (ur. 1995) – polski pianista

- Władysław Nehring (1830–1909) – polski językoznawca i historyk, badacz języka starosłowiańskiego

- Zofia Nehring (1910–1972) – polska łyżwiarka szybka, rekordzistka świata, mistrzyni i reprezentantka Polski

Wikipedia

nehru

Jawaharlal Nehru (hindi: जवाहरलाल नेहरू, Javāharlāl Nehrū), (uproszczona wymowa pol. [dżewa’herlal nehru]), zwany także Pandit (Nauczyciel) Nehru (ur. 14 listopada 1889 w Allahabadzie, zm. 27 maja 1964 w Nowym Delhi) – indyjski polityk, przywódca socjalistycznego skrzydła Indyjskiego Kongresu Narodowego w okresie walki o niepodległość przeciwko dominacji brytyjskiej. 15 sierpnia 1947 został pierwszym premierem Indii, piastując tę funkcję aż do śmierci. Ojciec Indiry Gandhi (trzeciej premier Indii) i dziadek Rajiva Gandhiego (szóstego premiera Indii).

Wikipedia

neil

[czytaj: nil] obce imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: Armstrong) [tevex, 2018-09-12]

nejman

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Os

Wikipedia

nejtyczanka

czterokołowy pojazd konny z wyplatanym podwoziem; najtyczanka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

nejwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę;

Wiktionary

Nejwa (ros. Нейва) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę. Przepływa przez obwód swierdłowski. Źródła na wschodnich zboczach Środkowego Uralu w jeziorze Tawatuj.

Długość rzeki – 294 km. Powierzchnia zlewni – 5600 km². Zasilanie mieszane, w przeważającej części śniegowe.Skuta lodem od listopada do kwietnia.

Wikipedia

nek

wzniesienie o stromych i urwistych stokach, zbudowane z law zakrzepłych w kominie wulkanicznym; szyja wulkaniczna, rdzeń wulkaniczny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2017-07-15]

Wikipedia

nękać

inaczej prześladować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

czasownik

(1.1) dręczyć, trapić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokręcił głową i nękany wyrzutami sumienia, z pompką na ramieniu, ruszył naprzód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃ŋkaʨ̑, AS: nẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nękanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dręczyć, trapić, męczyć, zamęczać

Wiktionary

nękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nękać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛ̃ŋˈkãɲɛ, AS: nẽŋkãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nękać

Wiktionary

nekenzaur

rodzaj dinozaura z rodziny tytanozaurów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

nekielski

przymiotnik od: Nekla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Neklą, dotyczący Nekli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nekla ż.

Wiktionary

nekla

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Nekla – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, położone przy drodze krajowej nr 92 z Poznania do Wrześni. Prawa miejskie ponownie od 2000. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nekla. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do woj. poznańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnɛkla, AS: nekla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nekielka

przym. nekielski

Wiktionary

neklanin

mieszkaniec Nekli (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

neklanka

mieszkanka Nekli (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-21]

nekrobioza

proces powolnego zamierania komórek lub tkanek, będący etapem normalnego cyklu życiowego organizmu lub mający związek z infekcjami bądź innego rodzaju zaburzeniami chorobowymi; obumieranie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Wikipedia

nekrobiznes

działalność gospodarcza związana z przechowywaniem i transportem zwłok, organizacją pochówków itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. biznes związany z przechowywaniem, transportem zwłok, organizacją pochówków itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedsiębiorcy zajmujący się nekrobiznesem żądają wprowadzenia certyfikatów potwierdzających odpowiednią jakość trumien.

(1.1) Do tej pory policja w związku z nekrobiznesem zatrzymała siedem osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔˈbʲiznɛs, AS: nekrobʹiznes

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biznes funeralny

Wiktionary

nekrocenoza

nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; cmentarzysko, tanatocenoza

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [tevex, 2012-04-14]

Nekrocenoza (łac. necrosis – martwica i gr. koinos – wspólny) – zespół szczątków organizmów obumarłych w różnym czasie lub różnych miejscach i nagromadzonych w jednym miejscu.

Wikipedia

nekroceramika

ceramika znajdowana w grobach z niektórych okresów kultur pogańskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nekrofag

zwierzę żywiące się martwymi ciałami innych zwierząt, np. sęp, hiena, szakal; trupojad; padlinożerca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm heterotroficzny

Wiktionary

Nekrofagi (necrophaga), trupojady, padlinożercy (gr. nekrós „trup”, phágo „jem, pożeram”) – organizmy (np. owady) odżywiające się martwymi zwierzętami, np. sępy, hieny, niektóre owady, np. larwy chrząszczy z rodziny Silphidae (zoonecrophaga) lub roślinami, np. larwy Anobiidae (phytonecrophaga).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kondory i sępy należą do nekrofagów.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) padlinożerca, trupojad, trupożerca

Wiktionary

nekrofagia

pożeranie zwłok innych osobników swojego lub innego gatunku; padlinożerność

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

nekrofil

med. człowiek cierpiący na nekrofilię

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-18]

Nekrofilia (ang. necrophilia z gr. νεκρός, nekrós – „martwy”, φιλία, filía – „miłość”; inne nazwy: tanatofilia, nekrolagnia) – zaburzenie preferencji seksualnych; stan, w którym bodźcem stymulującym seksualnie mogą być jedynie ludzkie zwłoki. Skłonność ta może być jednak wygeneralizowana do wszystkich obiektów, które danej jednostce kojarzą się ze śmiercią bądź zwłokami (np. śpiące osoby).

Wikipedia

nekrofilia

dewiacja seksualna polegająca na odczuwaniu potrzeby kontaktów seksualnych ze zwłokami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Nekrofilia (ang. necrophilia z gr. νεκρός, nekrós – „martwy”, φιλία, filía – „miłość”; inne nazwy: tanatofilia, nekrolagnia) – zaburzenie preferencji seksualnych; stan, w którym bodźcem stymulującym seksualnie mogą być jedynie ludzkie zwłoki. Skłonność ta może być jednak wygeneralizowana do wszystkich obiektów, które danej jednostce kojarzą się ze śmiercią bądź zwłokami (np. śpiące osoby).

Wikipedia

nekrofobia

chorobliwy lęk przed śmiercią i zmarłymi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy strach przed zwłokami, śmiercią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔˈfɔbʲja, AS: nekrofobʹi ̯a

Wiktionary

nekrograf

twórca rekonstrukcji dziejów zwłok danej osoby

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

nekrografia

rekonstrukcja dziejów zwłok danej osoby

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

nekrolans

potocznie: wykorzystywanie śmierci w celu przyciągnięcia do siebie uwagi i stania się popularnym

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

nekrolatria

oddawanie czci religijnej zmarłym; kult zmarłych wiążący się zwykle z kultem przodków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

nekrolog

zawiadomienie o śmierci podane do ogólnej wiadomości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

(1.2) afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Modest napisał przyjacielowi serdeczny po śmierci nekrolog i rychło za nim podążył.

(1.2) Wykaligrafował czarnym tuszem na brystolu kilka nekrologów i późnym wieczorem rozwiesił je po wsi: na przystanku autobusów, na bibliotece, na przydrożnych drzewach, na dzwonnicy koło kościoła, no i oczywiście na bramie cmentarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈkrɔlɔk, AS: nekrolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nekrologia ż.

przym. nekrologowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) klepsydra

Wiktionary

nekrologia

1. dawniej część czasopisma poświęcona nekrologom;
2. spis osób zmarłych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

nekrologowy

przymiotnik

(1.1) związany z nekrologiem, dotyczący nekrologu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niektórych tomach zamieszczane są również krótkie noty nekrologowe informujące o śmierci słynnych współczesnych etymologów (zwłaszcza współpracujących z "SEC'").

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔlɔˈɡɔvɨ, AS: nekrologovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nekrolog m.

Wiktionary

nekromancja

wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych i pytaniu ich o przyszłość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

(1.2) fant. ożywianie trupów

Wiktionary

Nekromancja (gr. νεκρομαντεία nekromanteía) – forma praktyk magicznych, w której czarujący (nekromanta) przyzywa duchy zmarłych w celu poznania prawdopodobnych wersji przyszłości lub w celach własnych (np. usług). Słowo nekromancja pochodzi od greckiego νεκρός nekrós – „martwy” oraz μαντεία – „wróżyć”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nekromancja, czyli sztuka wywoływania duchów zmarłych i pragnienie konsultowania się z nimi, praktykowana była już w starożytności.

(1.1) Hekate była grecką boginią czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży.

(1.1) Chrześcijanie nie powinni zajmować się nekromancją.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nekromanta m., nekromant m., nekromantka ż., nekromantyczność ż.

przym. nekromantyczny

Wiktionary

nekromania

fascynacja śmiercią i zmarłymi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. fascynacja śmiercią i zmarłymi

Wiktionary

nekromanta

człowiek zajmujący się nekromancją, wywołujący duchy zmarłych w celu pytania ich o przyszłość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

Nekromancja (gr. νεκρομαντεία nekromanteía) – forma praktyk magicznych, w której czarujący (nekromanta) przyzywa duchy zmarłych w celu poznania prawdopodobnych wersji przyszłości lub w celach własnych (np. usług). Słowo nekromancja pochodzi od greckiego νεκρός nekrós – „martwy” oraz μαντεία – „wróżyć”.

Wikipedia

nekromantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fant. osoba płci żeńskiej posiadająca moc animacji, ożywiania trupów

Wiktionary

Patrz:
nekromanta
Powiązane:

rzecz. nekromancja ż.

:: fm. nekromanta m.

Wiktionary

nekropol

nekropolia, nekropola;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański [tevex, 2010-09-10]

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

nekropola

nekropolia, nekropol;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

nekropolia

nekropola, nekropol;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

(1.2) hist. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz

Wiktionary

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Naukowcy biorą udział w projekcie badawczym mającym na celu powierzchniowe przebadanie terenu całej nekropoli w Sakkarze.

Wiktionary

nekrosadyzm

skrajna forma sadyzmu, dewiacja seksualna objawiająca się doprowadzaniem do śmierci osoby, z którą odbywa się stosunek seksualny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

nekroskopia

sądowo-lekarskie oględziny zwłok osoby zmarłej śmiercią gwałtowną w celu stwierdzenia obrażeń ciała i przyczyny zgonu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Sekcja zwłok (łac. sectio: cięcie, rozcięcie), autopsja (stgr. αὐτοψία autopsia: zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym.

Wikipedia

nekrospermia

obecność w moczu martwych plemników

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

nekrosztuka

1. sztuka nagrobna;
2. wystawianie na pokaz spreparowanych zwłok

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

nekroza

martwica;
1. miejscowe obumarcie tkanek lub narządu żywego organizmu, będące wynikiem np. niedokrwienia, oparzenia, odmrożenia, działania toksyn bakteryjnych;
2. częściowe lub całkowite zamieranie komórek i tkanek roślinnych, głównie z powodu starzenia się roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Wikipedia

nekrydium

komórka charakterystyczna dla nitkowatych sinic, która zapada się i powoduje przerwanie nici; komórka wklęsła

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-26]

nektar

1. napój będący gęstym przecierem owocowym;
2. sok wydzielany przez słupek kwiatowy;
3. coś bardzo smacznego;
4. mityczny napój bogów dający nieśmiertelność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pszcz. słodki sok wydzielany przez kwiaty

(1.2) spoż. gęsty napój z przecieru owocowego

(1.3) mitgr. napój bogów dający im nieśmiertelność

Wiktionary

- nektar – wydzielina miodników zwanych nektariami, przynęta dla owadów

- nektar – napój z przecieru owocowego

- nektar – w mitologii greckiej napój bogów

- Nektar – zespół muzyczny

- Nektar – Piwo marki Tyskie wyprodukowane dla Banialuka

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) nektar bananowy

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr.

uwagi.

(1.3) por|ambrozja.

tłumaczenia.

* duński: (1.1) nektar w.; (1.2) nektar w.; (1.3) nektar w., gudedrik w.

* esperanto: (1.1) nektaro; (1.2) nektaro; (1.3) nektaro

* niemiecki: (1.1) Nektar m.; (1.2) Fruchtnektar m., Nektar m.; (1.3) Nektar m.

* słowacki: (1.1) nektár m., medovina m.; (1.2) nektár m.; (1.3) nektár m.

* ukraiński: (1.1) нектар m.; (1.2) нектар m.; (1.3) нектар m.

źródła.

== nektar (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgr. nektar

(1.2) bot. nektar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛktar, AS: nektar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr.

uwagi.

(1.3) por|ambrozja.

tłumaczenia.

* duński: (1.1) nektar w.; (1.2) nektar w.; (1.3) nektar w., gudedrik w.

* esperanto: (1.1) nektaro; (1.2) nektaro; (1.3) nektaro

* niemiecki: (1.1) Nektar m.; (1.2) Fruchtnektar m., Nektar m.; (1.3) Nektar m.

* słowacki: (1.1) nektár m., medovina m.; (1.2) nektár m.; (1.3) nektár m.

* ukraiński: (1.1) нектар m.; (1.2) нектар m.; (1.3) нектар m.

źródła.

== nektar (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgr. nektar

(1.2) bot. nektar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

nektarium

gruczołowy organ roślin miododajnych, wydzielający nektar; miodnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nektarnik

ptak o długim dziobie, żywiący się nektarem kwiatowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Nectariniidae|ref=tak.;

Wiktionary

nektarniki

ptak o długim dziobie, żywiący się nektarem kwiatowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nektarodajny

zawierający nektar, dostarczający nektaru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nektarowy

przymiotnik od: nektar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nektaryna

nektarynka;
1. odmiana brzoskwini zwyczajnej;
2. owoc tej odmiany z gładką (niewłochatą) skórką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus persica|var=nucipersica|ref=tak. / nazwa systematyczna|Prunus persica|var=nectarina|ref=tak., odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

(1.2) owoc nektaryny (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛktaˈrɨ̃na, AS: nektarỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nektar m.

:: zdrobn. nektarynka ż.

przym. nektarynkowy

Wiktionary

nektarynka

nektaryna;
1. odmiana brzoskwini zwyczajnej;
2. owoc tej odmiany z gładką (niewłochatą) skórką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. bot. nazwa systematyczna|Prunus persica var. nucipersica|ref=tak., nazwa systematyczna|Prunus persica var. nectarina|ref=tak. odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

(1.2) spoż. kulin. cuk. owoc nektarynki (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛktaˈrɨ̃nka, AS: nektarỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nektaryna

przym. nektarynkowy

Wiktionary

nektarynkowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nektarynka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛktarɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: nektarỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nektaryna, nektarynka

Wiktionary

nekton

organizmy zwierzęce swobodnie poruszające się w toni wodnej, mające zdolność przeciwstawiania się nurtowi, np. owady, gady i ryby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Nekton (gr. nēktón – pływające) – wszystkie zwierzęta zdolne do poruszania się wbrew prądom wodnym (w przeciwieństwie do swobodnie unoszącego się planktonu), występujące w przybrzeżnych i w otwartych wodach jezior, mórz i oceanów.

Zalicza się tu:

- strunowce: ryby, gady, ssaki, ptaki,

- mięczaki: głowonogi.

Wikipedia

nektria

nektria tatrzańska - gatunek grzyba z rodziny Bionectriaceae (rzędu rozetkowców)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-11]

nel

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

nela

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

neliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Neli lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nell

Wikipedia

nelly

[czytaj Neli] obce imię żeńskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Sachs)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-30]

Wikipedia

nelma

ryba z rodziny łososiowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Wikipedia

nelson

chwyt w zapasach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

- Nelson – imię męskie pochodzenia celtyckiego

- nelson – chwyt w zapasach

- HMS "Nelson" oraz HMS "Lord Nelson" – brytyjskie okręty wojenne

Osoby o nazwisku Nelson

- Barry Nelson – amerykański aktor

- Horatio Nelson – brytyjski admirał

- Leonard Nelson – niemiecki filozof

- Joseph S. Nelson – kanadyjski zoolog

Wikipedia

nelsonka

naczynie, w którym podaje się zrazy nelsońskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-18]

nelsoński

dotyczący Nelsona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nelumbo

wodna bylina z rodziny grzybieniowatych, o dużych silnie pachnących kwiatach koloru białego, różowego lub żółtego; lotos, nurzykłąb, nurzybób

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-18]

Lotos (Nelumbo Adans.) – rodzaj roślin z rodziny lotosowatych. Należą do niego dwa gatunki – lotos orzechodajny N. nucifera występujący w południowej Rosji, Azji południowej, wschodniej i południowo-wschodniej oraz północno-wschodniej Australii oraz lotos żółty N. lutea rosnący od Kolumbii w Ameryce Południowej, poprzez Antyle i Amerykę Środkową po wschodnią część Ameryki Północnej.

Wikipedia

nem

jednostka wartości odżywczej pokarmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Sajgonki, krokiety wiosenne, naleśniki wiosenne (chiń. 春卷; pinyin chūn juǎn; wiet.: chả giò wersja smażona (na północy Wietnamu: nem), wersja niesmażona: gỏi cuốn) – popularne danie kuchni chińskiej oraz kuchni krajów Azji Południowo-Wschodniej.

Wikipedia

nemalit

minerał, włóknista odmiana brucytu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

nematologia

dział zoologii zajmujący się nicieniami pasożytami roślin i owadów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Nematologia – dział biologii, którego obiektem badawczym są Nematodes, czyli nicienie. Opisano już 25 tys. gatunków nicieni, z których więcej niż połowa jest pasożytnicza. Całkowitą liczbę gatunków nicieni szacuje się na około 1 milion.

Wikipedia

nematyk

ciekły kryształ, w którym wszystkie molekuły uporządkowane są w jednym kierunku, stosowany do budowy wyświetlaczy ciekłokrystalicznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nemea

miasto w starożytnej Grecji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Nemea (gr. Νεμέα) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Koryntia. Siedziba gminy Nemea. W 2011 roku liczyła 3853 mieszkańców.

Starogrecki ośrodek kultowy, położony w dolinie o tej samej nazwie (Dolina Nemejska) w starożytnej Argolidzie, obecnie stanowisko i muzeum archeologiczne.

Wikipedia

nemeczek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-06]

nemegtozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

nemejski

przymiotnik od: Nemea (miejscowość lub dolina w Argolidzie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nemeth

[czytaj: NEmet] nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-09-30]

nemezis

przenośnie: nieubłagana, karząca sprawiedliwość; nemezys

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Nemezys.

Wiktionary

Nemezis (także Nemezys; stgr. Νέμεσις Némesis, łac. Nemesis, Rivalitas ‘postanowienie’, ‘rozdająca to, co należne’) – w mitologii greckiej bogini zemsty, sprawiedliwości i przeznaczenia. Nazywana kobietą bez winy i wstydu. Znana była także jako Adrasteja (gr. Ἀδράστεια Adrásteia, łac. Adrastea – 'nieunikniona'). Zsyłała na ludzi szczęście lub niepowodzenie, ścigała przestępców i decydowała o losie w zależności od zasług. Córka Nocy (Nyks), uważana za uosobienie gniewu bogów. Ośrodkiem jej kultu było Ramnus w Attyce, stąd była nazywana Ramnuzją (gr. Ῥαμνουσία Rhamnusía, łac. Rhamnusia virgo). Stała na straży równowagi świata wraz z Eryniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nyks uchodziła za córkę Chaosu i matkę Hemery, Nemezis, Lyssy, Apate, Filotes, Gerasa, Momosa, Morosa, Hypnosa i Tanatosa.

Wiktionary

Powiązane:

zob. Nemezys.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Nemezys

Wiktionary

nemezja

roślina jednoroczna z rodziny trędnikowatych, o drobnych, silnie krzewiących się kwiatach, zebranych w luźne grona

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-13]

Nemezja – imię żeńskie pochodzenia greckiego, żeński odpowiednik imion: Nemezjusz i Nemezy. Wywodzi się od słowa némesis, oznaczającego „przydzielenie tego, co się komu należy”, które stało się w mitologii nazwą uosobienia sprawiedliwości (Nemezis). Patronką tego imienia jest bł. Nemezja Valle.

Wikipedia

nemezjusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-12]

Nemezjusz, Nemezy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa némesis, oznaczającego "przydzielenie tego, co się komu należy", które stało się w mitologii nazwą uosobienia sprawiedliwości (Nemezis). Istnieje kilku świętych patronów tego imienia.

Wikipedia

nemezys

przenośnie: nieubłagana, karząca sprawiedliwość; nemezis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;

Wiktionary

Nemezis (także Nemezys; stgr. Νέμεσις Némesis, łac. Nemesis, Rivalitas ‘postanowienie’, ‘rozdająca to, co należne’) – w mitologii greckiej bogini zemsty, sprawiedliwości i przeznaczenia. Nazywana kobietą bez winy i wstydu. Znana była także jako Adrasteja (gr. Ἀδράστεια Adrásteia, łac. Adrastea – 'nieunikniona'). Zsyłała na ludzi szczęście lub niepowodzenie, ścigała przestępców i decydowała o losie w zależności od zasług. Córka Nocy (Nyks), uważana za uosobienie gniewu bogów. Ośrodkiem jej kultu było Ramnus w Attyce, stąd była nazywana Ramnuzją (gr. Ῥαμνουσία Rhamnusía, łac. Rhamnusia virgo). Stała na straży równowagi świata wraz z Eryniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hemera uchodziła za córkę Ereba i Nyks oraz siostrę Etera, Charona i Nemezys.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛ̃ˈmɛzɨs, AS: nẽmezys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nemezys ż., nemezis ż., Nemezis ż., Nemezja ż., Nemezy mos., Nemezjan mos., Nemezjusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Nemezis

Wiktionary

nemiroff

wódka marki Nemiroff

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2008-05-11]

Nemiroff – marka handlowa największej ukraińskiej firmy gorzelniczej, mającej siedzibę w Niemirowie w obwodzie winnickim.

Firma powstała w 1992, osiągając status światowego koncernu, który eksportuje swoje produkty do ponad 50 krajów. W 2006 w produkcji wódki zajęła drugie miejsce na świecie za marką Smirnoff.

Wikipedia

nemo

1. wulkan w archipelagu Wysp Kurylskich;
2. kapitan Nemo - bohater powieści Juliusza Verne'a;
3. model samochodu marki Citroen

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek (pod: Nautilus) [koalar, 2008-05-01]

nemo – języku łacińskim „nikt”.

- Kapitan Nemo – bohater powieści Juliusza Verne’a

- Kapitan Nemo – polski piosenkarz

- Nemo – wulkan w archipelagu Wysp Kurylskich

- Nemo – singel fińskiej grupy Nightwish

- Gdzie jest Nemo? – film animowany o amphiprionie Nemo

- NEMO – centrum nauki w Amsterdamie

- NEMO – fiński moździerz samobieżny kal. 120 mm

Wikipedia

nemrod

przenośnie: zapalony, zagorzały myśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. żart. zapalony myśliwy, wyśmienity łowca

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nemrodowie śląscy z lubością używali cieszynek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nemrod m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) myśliwy, łowca

Wiktionary

nencki

Os

Wikipedia

neneman

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

neni

czasownik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nie ma

Wiktionary

nenia

1. starorzymska pieśń śpiewana na pogrzebach;
2. w XVI-XVIII wieku: żałobny utwór literacki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w starożytnym Rzymie: pieśń żałobna, tren, lamentacja, elegia

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃ɲja, AS: nẽńi ̯a

Wiktionary

nenufar

roślina wodna z rodziny grzybieniowatych mająca pływające, duże, skórzaste liście; grążel

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. bot. nazwa systematyczna|Nymphaea alba|L.|ref=tak., grzybień biały, roślina wodna

(1.2) pot. kwiat nenufara (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Część łożyska w tym miejscu była zarośnięta i okryta kwitnącymi nenufarami, które bardzo się podobały pannie Barbarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛ̃ˈnufar, AS: nẽnufar

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grzybień, lilia wodna, grążel

Wiktionary

nenycz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

neo

- NEO (Near-Earth Objects) – obiekty bliskie Ziemi – planetoidy, komety i duże meteoroidy, których orbity znajdują się blisko (odległość peryhelium < 1,3 j.a.) orbity Ziemi i które mogą w związku z tym stanowić niebezpieczeństwo dla Ziemi

- Neo – postać fikcyjna z serii filmów Matrix

- Neo 1973 – model smartfona

- NEO – węgierska grupa muzyczna

- NEO – polska, młodzieżowa grupa muzyczna

- N.E.O. – album studyjny grupy muzycznej Pięć Dwa

- NEO – nick polskiego gracza w grach z serii Counter-Strike

Wikipedia

neo-

przedrostek

(1.1) nowy, niedawny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) neofilologia, neofita, neokolonializm, neolit, neologizm, neonazizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛɔ, AS: neo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nowo-

Wiktionary

neo-grunge

[czytaj: neograndż] styl w modzie nawiązujący do stylu muzycznego grunge, charakteryzujący się oryginalnymi kombinacjami i wielowarstwowością, w kolorystyce opiera się na kolorach natury, z materiałów preferuje dzianinę, flanelę i tweed

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

neoanarchizm

współczesna wersja anarchizmu, ideologii głoszącej zbędność państwa i jego instytucji oraz powszechną wolność i równość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoarchaik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. jeden z okresów geologicznych;

Wiktionary

Neoarchaik (ang. Neoarchean)

- w sensie geochronologicznym: czwarta, najmłodsza era archaiku, trwająca 300 milionów lat (od 2800 do 2500 milionów lat temu). Neoarchaik jest młodszy od mezoarchaiku a starszy od paleoproterozoiku.

- w sensie chronostratygraficznym: czwarty eratem eonotemu archaicznego, wyższy od mezoarchaiku a niższy od paleoproterozoiku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔarˈxajik, AS: neoarχai ̯ik

Wiktionary

neoawangarda

Neoawangarda (fr.“avant-avant-garde”, druga awangarda) – kierunek w kulturze i sztuce. Fala nowatorskich dążeń, która pojawiła się w Europie na przełomie lat 50. i 60. Wiele w niej nawiązań do kulturowego buntu z początków wieku; w krytyce nawiązująca do haseł z tamtych lat, uzupełniona przedrostkiem “neo-” szczególnie mocno zarysowana świadomość kryzysu kultury. Pierwsza awangarda wierzyła w możliwość zmiany porządku świata przez sztukę; neoawangarda lat 60. wierzyła ponadto w możliwość zbudowania “jednej wielkiej rodziny człowieczej”; transawangarda lat 80. szukała nowej ekspresji; natomiast awangarda końca wieku (lat 90.) odrzuca eksperymenty formalne, nie wierzy w utopie, jest kulturową ucieczką w poszukiwanie form syntetycznych wszystkiego, co istniało – poszukuje bilansu. Artyści oraz nauka zauważają uporządkowany świat chaosu, poszukują języka przystosowanego do nieliniowego i niejednopłaszczyznowego obrazu rzeczywistości.Stefan Morawski, główny promotor tego pojęcia w Polsce, wyróżnia w neoawangardzie cztery nurty:

- technologiczny, mieszający instalacje, sztukę komputerową, muzykę elektroniczną, sterowaną elektronicznie rzeźbę kinetyczną, holografię

- posterowsko-hiperrealistyczny (pop-art i hiperrealizm), obejmujący dzieła bazujące na ikonosferze kultury masowej, przetwarzające papkę informacyjną, którą karmi się zbiorowa świadomość społeczeństw zachodnich

- ludyczno-aleatoryczny, reprezentowany m.in. przez akcje, happeningi, performances, teatry uliczne, poezję bitników, niektóre filmy z kręgu New American Cinema (film eksperymentalny) i powieści - kolaże Julia Cortázara

- tworzony przez manifestacje artystyczne z obszaru meta-sztuki, takie jak konceptualizm i art and language, muzykę graficzną, poezję konkretną czy sztukę ziemi

Wikipedia

neobarok

Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

W stylu neobaroku wznoszono przede wszystkim budynki użyteczności publicznej (Pałac Ziemstwa Pomorskiego w Szczecinie, gmach Towarzystwa Zachęty w Warszawie), zwłaszcza teatry, gdyż włoskie i francuskie korzenie baroku kojarzyły się z rozwojem opery i dramatu. Jednocześnie powstawały neobarokowe budynki mieszkalne, jednocześnie z neorenesansowymi. Neobarok niekiedy występował też w architekturze sakralnej (np. Kościół Trójcy Świętej w Korfantowie). W końcowej fazie neobarok współistniał z secesją, style wzajemnie na siebie wpływały. Sporadycznie był spotykany jeszcze do lat 20. XX wieku.

Wikipedia

neobehawiorysta

zwolennik neobehawioryzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neobehawioryzm

[czytaj: neobehawioryzm albo neobihewioryzm] odmiana behawioryzmu koncentrująca się na badaniu złożonych czynności i zachowań

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

neobolszewizm

1. współczesna wersja doktryny politycznej Lenina i jego filozofii sprawowania władzy;
2. pejoratywne określenie różnych przejawów domniemanej lub rzeczywistej lewicowości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neobuddaizm

współczesna wersja buddyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

neocenzura

cenzura wprowadzona ponownie po okresie, w którym nie obowiązywała

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [greenpoint, 2006-05-04]

neoceratozaur

przedstawiciel grupy dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (forma upojedynczona) [tevex, 2014-07-21]

neoceratozaury

grupa dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Ne

Wikipedia

neochrystianizm

współczesna wersja chrześcijaństwa poszerzona o dodatkową ideologię lub elementy innych wierzeń; neochrześcijaństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

neochrześcijanin

osoba wyznająca neochrześcijaństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

neochrześcijanka

kobieta wyznająca neochrześcijaństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neochrześcijaństwo

współczesna wersja chrześcijaństwa poszerzona o dodatkową ideologię lub elementy innych wierzeń; neochrystianizm

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-08-27]

Wikipedia

neodarwinistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z neodarwinizmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neodarwinizm m., neodarwinista m.

Wiktionary

neodarwinizm

jeden z kierunków w ewolucjonizmie, przyjmujący za jedyny czynnik ewolucji organizmów dobór naturalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Neodarwinizm – kierunek ewolucjonizmu powstały pod koniec XIX wieku, który zakłada, że jedynym mechanizmem ewolucji organizmów jest dobór naturalny, zaś cechy nabyte w trakcie ontogenezy, czyli rozwoju osobniczego, nie są dziedziczone.

Głównym reprezentantem tego kierunku był niemiecki biolog i genetyk August Weismann.

Wikipedia

neodym

pierwiastek chemiczny o symbolu Nd, z szeregu lantanowców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

Wiktionary

Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz z prazeodymem przez Carla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw. dydymu na dwa osobne pierwiastki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma neodym?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈɔdɨ̃m, AS: neodỹm

Wiktionary

Powiązane:

przym. neodymowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Nd

Wiktionary

neodymowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący neodymu

Wiktionary

Patrz:
neodym
Powiązane:

rzecz. neodym m.

Wiktionary

neoekspresjonizm

tendencja w sztuce, nawiązująca do ekspresjonizmu figuratywnego, lecz bardziej agresywna w formach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Neoekspresjonizm, również nowoekspresjonizm, Nowa Ekspresja – trend w sztuce współczesnej, którego początki można odnaleźć w późnych latach 60., przeżywający swój rozkwit w latach 80. XX wieku.

Powstał w kontraście do modnego wówczas minimalizmu, konceptualizmu i abstrakcji geometrycznej. Cechą charakterystyczną Neoekspresjonistów jest wyrażanie uczuć, posługiwanie się emocjami, ekspresją i intuicją. Obrazy są często formą collage'ów, malowane ekspresywnymi, silnymi, a czasem pozornie niedbałymi pociągnięciami pędzla. Przedstawiają żywe, agresywne i osobiste widzenie świata wyrażając raczej spontaniczne odczucia niż konkretne idee.

Wikipedia

neoendemit

gatunek powstały na ograniczonym w naturalny sposób obszarze, niemogący się dalej rozprzestrzeniać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neoewolucjonista

zwolennik neoewolucjonizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neoewolucjonizm

Neoewolucjonizm − współczesny nurt w naukach społecznych nawiązujący do klasycznego ewolucjonizmu. Rezygnuje m.in. z tezy o jednokierunkowym rozwoju całej ludzkości od form prymitywnych do społeczeństwa cywilizowanego. Największy rozwój tego nurtu zauważa się po II wojnie światowej. Neoewolucjonizm posiada znaczących przedstawicieli także i dziś.

Wikipedia

neofaszysta

zwolennik neofaszyzmu, ruchu politycznego powstałego po II wojnie światowej, nawiązującego do ideologii faszystowskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neofaszyzmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔfaˈʃɨsta, AS: neofašysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neofaszyzm m.

:: fż. neofaszystka ż.

przym. neofaszystowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eufem. zamawiacz pięciu piw

Wiktionary

neofaszystowski

przymiotnik

(1.1) polit. związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cezary Miżejewski (PPS) jest inicjatorem interpelacji do ministra sprawiedliwości w sprawie delegalizacji organizacji neofaszystowskich i skrajnej prawicy w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci, AS: neofašystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż.

Wiktionary

neofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥, AS: neofašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., neofaszysta m., neofaszystka ż., neofaszystowskość ż.

przym. neofaszystowski

przysł. neofaszystowsko

Wiktionary

neoficki

przymiotnik od: neofita

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

neofictwo

neofityzm;
1. żarliwe, często fanatyczne wyznawanie jakiejś religii, ideologii, którą przyjęło się niedawno;
2. stan bycia neofitą, nowym wyznawcą jakiejś religii

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-02]

neofilolog

specjalista w zakresie neofilologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neofilologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział filologii zajmujący się językami nowożytnymi;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. neofilologiczny

Wiktionary

neofilologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neofilologią, dotyczący neofilologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neofilologia ż., neofilolog mos. / ż.

Wiktionary

neofita

1. człowiek przyjmujący nowe wyznanie; prozelita;
2. w przenośni: osoba, która niedawno radykalnie zmieniła swoje przekonania w jakiejś kwestii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zmienił wyznanie na inne

(1.2) nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii

Wiktionary

Neofita (łac. neophytus - nowo nawrócony, z gr. νεόφυτος, neóphytos - na nowo zasadzony) – osoba, która niedawno przyjęła jakąś wiarę. Określenie stosowane najczęściej w odniesieniu do chrześcijaństwa. Do XV wieku neofita nie mógł przyjmować godności kościelnych, później jednak, początkowo w Hiszpanii, a następnie na gruncie całego Kościoła, zniesiono to ograniczenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) I tak jeszcze w dalszym ciągu księga ta wyjawiała tyle, ile wolno było wiedzieć neoficie (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neofityzm m., neofictwo n.

:: fż. neofitka ż.

przym. neoficki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) prozelita

Wiktionary

neofityzm

neofictwo;
1. żarliwe, często fanatyczne wyznawanie jakiejś religii, ideologii, którą przyjęło się niedawno;
2. stan bycia neofitą, nowym wyznawcą jakiejś religii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neofobia

chorobliwy lęk przed wszystkim co jest nowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. fobia przed nowościami, nowinkami

Wiktionary

Neofobia żywieniowa – zaburzenie karmienia określane jako „jedzenie wybiórcze”.

Objawia się niechęcią do spożywania nowych pokarmów, czasem również ze współwystępującym lękiem. Utrzymuje się jako stała, negatywna postawa wobec nieznanego pokarmu. W tym aspekcie różni się od grymaszenia – również charakterystycznego dla okresu dziecięcego, przejawiającego się w odmawianiu wcześniej preferowanych produktów lub niechęci do spożywania niektórych nowych pokarmów, ze względu na jakąś ich cechę, np. barwę czy konsystencję .

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neo-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) رهاب الجديد

* włoski: (1.1) neofobia ż.

źródła.

== neofobia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. neofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈfɔbʲja, AS: neofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neo-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) رهاب الجديد

* włoski: (1.1) neofobia ż.

źródła.

== neofobia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. neofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

neofowista

zwolennik neofowizmu (kierunku w malarstwie nawiązującego do fowizmu)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

neofowizm

kierunek w światowym malarstwie drugiej połowy XX wieku, nawiązujący do fowizmu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

Neofowizm lub neoabstrakcjonizm – kierunek w światowym malarstwie z końca lat 70., nawiązujący do doświadczeń fowizmu i abstrakcjonizmu.

Grupa niemieckich malarzy (Rainer Fetting, Salome, Bernd Zimmer oraz Helmut Middendorf) złączyła się około 1978 r. pod wspólnym sztandarem niechęci do pop-artu, tworząc tzw. Neue Wilde (czyli „Nowi dzicy”). W swoim malarstwie nawiązywali do najlepszych lat niemieckiego ekspresjonizmu, a więc lat 1907–1915 – tworząc niezwykle żywo i brutalnie, ze szczyptą fowistycznego szaleństwa barwnego.W Hiszpanii na początku lat 80. nurt ten podjął Manuel Brotto, a w Polsce pod hasłem Nowa Ekspresja tworzyli m.in.: Jerzy Świątkowski, Cezary Staniszewski, Andrzej Cisowski, Maciej Dowgiałło, Janusz Mulak, Michał Kowalski, Grzegorz Śmigielski, Krzysztof Skarbek, grupa Gruppa, Zdzisław Nitka.

Wikipedia

neofunkcjonalizm

teoria, głosząca, że proces integracji może posuwać się do przodu poprzez określanie kolejnych obszarów wspólnej polityki, które z kolei obejmą inne sektory; kontrastuje z dążeniem do integracji prowadzącej do federalizmu

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Alexander Jeffrey C.) [tevex, 2012-05-12]

Wikipedia

neogea

obszar zoogeograficzny obejmujący krainę neotropikalną

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-09]

Kraina neotropikalna – kraina zoogeograficzna obejmująca obszar Antyli i Ameryki Południowej aż do granicy z krainą nearktyczną (północny Meksyk) oraz wyspy Galapagos. W systemie państw zwierzęcych zalicza się do państwa Neogea.

Większość powierzchni tej krainy leży w strefie klimatu tropikalnego, jedynie na południowych krańcach występuje umiarkowany. Dominującą formacją roślinną są coraz bardziej niszczone lasy równikowe, zaś dalej na południe – obszary sawannowe i stepowe (pampa).

Wikipedia

neogen

młodszy podokres trzeciorzędu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi okres ery kenozoicznej;

Wiktionary

Neogen (gr. νέος trb. neos trl. néóś, „nowy” + γίγνομαι trb. jignome trl. gígnomai, „rodzić”) – młodszy okres ery kenozoicznej trwający od 23,03 do 2,58 mln lat temu. Dzieli się na:

- pliocen od 5,333 mln do 2,58 mln lat temu,

- miocen od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: nɛˈɔɡɛ̃n, AS: neogẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. neogeński, neogeniczny

Wiktionary

neogeński

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący neogenu, występujący, powstały w neogenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈɡɛ̃j̃sʲci, AS: neogẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neogen m.

Wiktionary

neognatyczne

takson obejmujący większość dzisiejszych ptaków, wyróżniony na podstawie budowy podniebienia

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2018-04-18]

Wikipedia

neognatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) syst. ornit. zob. ptaki neognatyczne.

Wiktionary

neogotycki

związany z neogotykiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jadąc tramwajem przez Załęże, mijamy piękny neogotycki kościół pod wezwaniem św. Józefa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neogotyk m., neogotyckość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nowogotycki

Wiktionary

neogotyk

1. styl w sztuce, zwłaszcza w architekturze, wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku;
2. budowla w tym stylu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. archit. nawiązywanie do gotyku w architekturze i sztuce

(1.2) archit. budowla neogotycka

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. neogotycki

rzecz. gotyk mrz.

Wiktionary

neografia

nauka o odręcznym piśmie nowożytnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

neogramatyczka

przedstawicielka grupy językoznawców niemieckich z końca XIX wieku, z tzw. szkoły lipskiej; młodogramatyczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-02]

neogramatyk

przedstawiciel grupy językoznawców niemieckich z końca XIX wieku, z tzw. szkoły lipskiej; młodogramatyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoheglista

zwolennik neoheglizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neoheglizm

kierunek filozoficzny, nawiązujący do niektórych elementów doktryny Hegla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Neoheglizm – różne nurty recepcji filozofii G.W.F. Hegla od połowy wieku XIX do początków wieku XX. O ile w przypadku filozofii niemieckiej, neoheglizm był drugą falą zainteresowań Heglem, co uprawniało używanie przedrostka "neo", o tyle w innych krajach miała miejsce pierwsza recepcja jego filozofii. Neoheglizm rozpada się na następujące odmiany:

- Angloheglizm, nastawiony na metafizykę - F.H. Bradley, J. McTaggart.

- Neoheglizm niemiecki, nakierowany na zagadnienia kultury i wartości - K. Fischer, W. Dilthey, H. Glockner, R. Kroner.

- Neoheglizm włoski, zainteresowany zagadnieniami kultury - B. Croce, G. Gentile

- Neoheglizm francuski, ukierunkowany antropologicznie - J. Hyppolite, A. Kojève.

Wikipedia

neohellenista

zwolennik neohellenizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neohellenizm

kierunek rozwijający się w XVIII wieku, nawiązujący do literatury i sztuki starogreckiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

neohitlerowiec

zwolennik hitleryzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

neohitlerowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neohitleryzmem, dotyczący neohitleryzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neohitlerowiec mos., neohitleryzm mrz.

przym. hitlerowski

Wiktionary

neohumanista

zwolennik neohumanizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neohumanizm

kierunek w pedagogice opierający program wychowania na filologii i kulturze klasycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoidealista

zwolennik neoidealizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neoidealizm

Wikipedia

neoimpresjonista

malarz malujący w nurcie neoimpresjonizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neoimpresjonistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z neoimpresjonizmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoimpresjonizm m., neoimpresjonista m.

Wiktionary

neoimpresjonizm

Wikipedia

neokantowski

przymiotnik

(1.1) filoz. dotyczący neokantyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neokantyzm m., neokantysta m., neokantystka ż.

Wiktionary

neokantysta

zwolennik kierunku filozoficznego powstałego w drugiej połowie XIX w., nawiązującego do doktryny Kanta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

Neokantyzm − nurt filozoficzny zapoczątkowany w drugiej połowie XIX wieku, który wyrażał sprzeciw wobec heglizmu oraz materializmu przyrodoznawczego. Nazwa "neokantyzm" pochodzi stąd, że neokantyści szukali inspiracji w filozofii Kanta a jego naczelnym hasłem był "powrót do Kanta". Neokantyzm zrodził się w opozycji wobec wyczerpującej się w połowie dziewiętnastego wieku idealistycznej tradycji postkantowskiej filozoficznych kontynuatorów J. Fichtego, F.W. Schellinga i G.W.F. Hegla. Zasadniczo neokantyzm realizował filozoficzny program teoriopoznawczego krytycyzmu. Neokantyzm w okresie od około 1870 roku aż do pierwszej wojny światowej dominował w filozofii w Niemczech i na świecie. Wśród reprezentantów tego ruchu wymienić należy takich filozofów jak Kuno Fischer, Hermann von Helmholtz, Friedrich Albert Lange, Otto Liebmann i Eduard Zeller. W latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku w ruchu neokantowskim dominowały dwie szkoły:

- szkoła marburska na uniwersytecie w Marburgu (Hermann Cohen, Paul Natorp, Ernst Cassirer);

- szkoła badeńska na uniwersytetach w Strasburgu, Heidelbergu oraz Freiburgu Bryzgowijskim (Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert i Emil Lask).

Wikipedia

neokantystka

zwolenniczka kierunku filozoficznego powstałego w drugiej połowie XIX w., nawiązującego do doktryny Kanta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-02]

neokantyzm

Neokantyzm − nurt filozoficzny zapoczątkowany w drugiej połowie XIX wieku, który wyrażał sprzeciw wobec heglizmu oraz materializmu przyrodoznawczego. Nazwa "neokantyzm" pochodzi stąd, że neokantyści szukali inspiracji w filozofii Kanta a jego naczelnym hasłem był "powrót do Kanta". Neokantyzm zrodził się w opozycji wobec wyczerpującej się w połowie dziewiętnastego wieku idealistycznej tradycji postkantowskiej filozoficznych kontynuatorów J. Fichtego, F.W. Schellinga i G.W.F. Hegla. Zasadniczo neokantyzm realizował filozoficzny program teoriopoznawczego krytycyzmu. Neokantyzm w okresie od około 1870 roku aż do pierwszej wojny światowej dominował w filozofii w Niemczech i na świecie. Wśród reprezentantów tego ruchu wymienić należy takich filozofów jak Kuno Fischer, Hermann von Helmholtz, Friedrich Albert Lange, Otto Liebmann i Eduard Zeller. W latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku w ruchu neokantowskim dominowały dwie szkoły:

- szkoła marburska na uniwersytecie w Marburgu (Hermann Cohen, Paul Natorp, Ernst Cassirer);

- szkoła badeńska na uniwersytetach w Strasburgu, Heidelbergu oraz Freiburgu Bryzgowijskim (Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert i Emil Lask).

Wikipedia

neokapitalista

zwolennik neokapitalizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neokapitalizm

współczesna postać kapitalizmu, w której jego klasowy charakter jest zamaskowany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neokartka

kartka pocztowa przygotowywana i wysyłana przez internet

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

neokatechumen

członek ruchu odnowy religijnej w Kościele katolickim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neokatechumenat

katolicki ruch odnowy religijnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neokatechumenka

członkini ruchu odnowy religijnej w Kościele katolickim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-02]

neokeynesizm

doktryna ekonomiczna (od nazwiska J.M.Keynesa - angielskiego matematyka i ekonomisty)

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

neokicz

powstały niedawno wytwór o małej wartości artystycznej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

neoklasycyzm

tendencje w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze XIX i XX w. nawiązujące do klasycyzmu, renesansu lub baroku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neoklasyczny

związany z neoklasycyzmem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neoklasyk

artysta tworzący w stylu neoklasycystycznym, nawiązujący w twórczości do klasycyzmu, renesansu lub baroku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neokolonialista

zwolennik neokolonializmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neokolonializm

uzależnienie polityczne i ekonomiczne dawnych krajów kolonialnych, formalnie niepodległych, od państw wysoko rozwiniętych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neokolonialny

odnoszący się do neokolonializmu, neokolonialisty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neokom

starsza epoka kredy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Neokom – nieformalna jednostka stratygraficzna dolnej kredy.

Najczęściej do neokomu zalicza się cztery najniższe piętra kredy: berrias, walanżyn, hoteryw, barrem. W takim sensie traktował neokom Alcide d’Orbigny wprowadzając w 1842 tę jednostkę do stratygrafii, jako dolną część dolnej kredy. Nieliczni autorzy synonimizowali neokom z całą dolną kredą. Były też inne definicje stratygraficzne. Głównie z powodu stosowania tego terminu przez różnych badaczy do skał o różnym zasięgu wiekowym, obecnie dość rzadko stosuje się nazwę neokom, operując raczej formalnymi nazwami pięter.

Wikipedia

neokomski

przymiotnik od: neokom

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

neokomuna

1. z niechęcią o neokomunizmie, współczesnej wersji ideologii marksistowskiej, ale odrzucających komunistyczny totalitaryzm;
2. pejoratywne określenie różnych przejawów domniemanej lub rzeczywistej lewicowości; neobolszewizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

neokomunizm

nieformalna nazwa współczesnych ruchów komunistycznych, wywodzących się z ideologii marksistowskiej, ale odrzucających komunistyczny totalitaryzm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

Wikipedia

neokonfucjanista

zwolennik neokonfucjanizmu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

neokonfucjanizm

kierunek w filozofii chińskiej powstały podczas panowania dynastii Song (960–1279) jako odnowienie konfucjanizmu o orientacji tradycyjnej, podbudowany dualistyczną kosmologią i antropologią filozoficzną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Neokonfucjanizm – termin używany w odniesieniu do rodzaju konfucjanizmu, który dominował w Chinach od czasów dynastii Song (960 - 1279) niemal do końca dynastii Qing (1644 - 1911), którego dokładny zakres jest jednak współcześnie przedmiotem kontrowersji.

Wikipedia

neokonserwatysta

zwolennik doktryny społecznej i politycznej nawiązującej do założeń konserwatyzmu XIX w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neokonserwatystka

zwolenniczka doktryny społecznej i politycznej nawiązującej do założeń konserwatyzmu XIX w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-02]

neokonserwatyzm

Wikipedia

neokrytycyzm

Krytyczny realizm (neokrytycyzm) – jeden z głównych, obok szkoły marburskiej i szkoły badeńskiej, ruchów filozoficznych wchodzących w skład neokantyzmu.

Do przedstawicieli tego ruchu można zaliczyć:

- Aloisa Riehla (1844–1924)

- Friedricha Paulsena (1846–1908)

- Oswalda Külpe (1862–1915)

- Heinricha Maiera (1867–1933)

Wikipedia

neolamarkista

zwolennik neolamarkizmu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

neolamarkizm

Neolamarkizm – jeden z kierunków ewolucjonizmu, przeciwstawiający się darwinizmowi, negując bądź ograniczając znaczenie doboru naturalnego w procesie ewolucji organizmów. Od klasycznego lamarkizmu przejął tezę o dziedziczeniu cech nabytych, a poznanie czynników i mechanizmów ewolucji ograniczył do wyjaśnienia przyczyn dziedzicznej zmienności.

Wikipedia

neoliberalista

zwolennik neoliberalizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neoliberalizm

1. kierunek we współczesnej ekonomii głoszący zasady liberalizmu gospodarczego, dopuszczający jednak ingerencję państwa w gospodarkę tam, gdzie nie sprawdzają się zasady wolnorynkowe;
2. kierunek we współczesnej polityce przyjmujący za podstawę przestrzeganie praw jednostki i osobistą odpowiedzialność ludzi za swój los

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

Wiktionary

Neoliberalizm (ang. neoliberalism) – wieloznaczne określenie mające opisywać nurty w historii myśli ekonomicznej, które łączy popieranie różnorako rozumianego wolnorynkowego liberalizmu

Współcześnie pojęcie to – w oderwaniu od jego pierwotnego historycznego kontekstu – funkcjonuje głównie jako ogólne, pejoratywne określenie polityki postrzeganej jako nadmiernie leseferystyczna, mająca zaniedbywać dobro społeczeństwa z powodu bezwzględnej nieufności wobec zawodności państwa, i przez dążenie do masowej prywatyzacji, deregulacji, zaciskania pasa wydatków publicznych, redukcji podatków, oraz minimalizacji ingerencji politycznych w gospodarkę. Oryginalnie, idea neoliberalizmu została sformułowana głównie w okresie 1920–1960 w odpowiedzi na identyczne obawy o ówczesną kondycję „nadmiernie leseferystycznego” liberalizmu i narastanie znaczenia totalitaryzmów oraz gospodarek planowych, jako nowa, pragmatyczna i pluralistyczna wizja liberalizmu troszczącego się o sprawiedliwość społeczną oraz równość szans przy obronie ogólnie kapitalistycznej organizacji gospodarki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Neoliberalizm w swoich założeniach głosi, iż kapitał nie ma już charakteru narodowego, ale to tylko Polska wprowadziła pełną liberalizację usług bankowych, na czym niewątpliwie zbijają dziś fortuny zagraniczne instytucje finansowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoliberał m., neoliberalność ż.

przym. neoliberalny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neoliberał m., neoliberalność ż.

przym. neoliberalny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|neo-|liberalizm.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neoliberalism

* asturyjski: (1.1) neolliberalismu m.

* azerski: (1.1) neoliberalizm

* baskijski: (1.1) neoliberalismo

* francuski: (1.1) néolibéralisme m.

* hiszpański: (1.1) neoliberalismo m.

* kataloński: (1.1) neoliberalisme m.

* niemiecki: (1.1) Neoliberalismus m.

* portugalski: (1.1) neoliberalismo m.

* rosyjski: (1.1) неолиберализм m.

* słowacki: (1.1) neoliberalizmus m.

* turecki: (1.1) neoliberalizm

* ukraiński: (1.1) неолібералізм m.

* włoski: (1.1) neoliberismo m.

źródła.

== neoliberalizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) neoliberalizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

neoliberalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest neoliberalne; cecha tych, którzy są neoliberalni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoliberalizm m., neoliberał m.

przym. neoliberalny

Wiktionary

neoliberalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neoliberalizmem, dotyczący neoliberalizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powrót do koncepcji neoliberalnych (neokonserwatywnych) nastąpił w dość ostrej formie w latach siedemdziesiątych XX w.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoliberalizm m., neoliberalność ż., neoliberał mos.

Wiktionary

neoliberał

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neoliberalizmu

Wiktionary

Patrz:
neoliberalizm
Przykłady

(1.1) Koalicja dwóch neoliberalnych partii byłaby czytelnym sygnałem, że neoliberałowie, widząc w sondażach utratę zaufania wyborców, w desperackich sojuszach szukają dla siebie ratunku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoliberalizm mrz., neoliberalność ż.

:: fż. neoliberałka ż.

przym. neoliberalny

Wiktionary

neolist

list tradycyjny przygotowywany i wysyłany przez internet

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

neolit

epoka kamienia gładzonego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. końcowy okres epoki kamienia

Wiktionary

Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na terenach Polski neolit trwał w latach 5200-1900 p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈɔlʲit, AS: neolʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. neolityczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego

Wiktionary

neolityczny

dotyczący neolitu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik

(1.1) żyjący/mający miejsce w neolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pozostałości takich neolitycznych (i późniejszych) konstrukcji odkryto zarówno w Europie, jak i na innych kontynentach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ, AS: neolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neolit

Wiktionary

neologiczny

rzadko: mający cechy neologizmu - wyrazu, zwrotu lub znaczenia wyrazu nowo utworzonego w jakimś języku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-18]

neologista

dawniej: człowiek tworzący neologizmy - wyrazy, zwroty lub znaczenia wyrazu nowo utworzone w jakimś języku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2007-10-04]

neologizm

wyraz, zwrot lub znaczenie wyrazu nowo utworzone w jakimś języku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

Wiktionary

Neologizm (z gr. νεος + λογός „nowe słowo”), innowacja językowa – nowy element wykształcony na gruncie danego języka, pewnej jego formy lub – dla celów artystycznych – w ramach tekstu literackiego. Innowacje wprowadza się do języka celowo – w celu wypełnienia pewnych luk leksykalnych – lub nieświadomie, np. poprzez dopasowanie wyjątkowych form wyrazowych do reguły większościowej, przy czym różny bywa stopień ich akceptacji oraz ugruntowania w języku. Innowacje utrwalone i przyjęte w praktyce językowej przybierają charakter zmian językowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy komputery pojawiły się w Polsce, pochodzący z angielskiego neologizm „kliknięcie” długo nie był akceptowany przez wielu ludzi, którzy woleli istniejące już w języku polskim określenie „mlask” lub „mlaskanie”.

(1.1) Prawdopodobnie z każdym ważniejszym wynalazkiem ludzkości wiąże się nazwa, która początkowo była neologizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈlɔɟism̥, AS: neoloǵism̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. neologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) archaizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. neologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|νέος|λόγος. (néos)+(logos) → nowe + słowo

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neologism

* arabski: (1.1) تعبير جديد, لفظة جديدة, لفظ محدث

* azerski: (1.1) neologizm

* baskijski: (1.1) neologismo

* białoruski: (1.1) неалагізм m.

* duński: (1.1) neologisme w.

* esperanto: (1.1) neologismo

* fiński: (1.1) uudissana

* francuski: (1.1) néologisme m.

* galicyjski: (1.1) neoloxismo

* guarani: (1.1) ñe'ẽpyahu

* hiszpański: (1.1) neologismo m.

* interlingua: (1.1) neologismo

* islandzki: (1.1) nýyrði n.

* japoński: (1.1) furi|新語|しんご.

* jidysz: (1.1) נעאָלאָגיזם m. (neologizm)

* kataloński: (1.1) neologisme m.

* niemiecki: (1.1) Neologismus m.

* nowogrecki: (1.1) νεολογισμός m.

* rosyjski: (1.1) неологизм m.

* rumuński: (1.1) neologism n.

* słowacki: (1.1) neologizmus m.

* szwedzki: (1.1) nyord n.

* ukraiński: (1.1) неологізм m.

* włoski: (1.1) neologismo m.

źródła.

== neologizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. neologizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

neomachista

zwolennik neomachizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

neomachizm

teoria filozoficzna austriackiego fizyka i filozofa Ernsta Macha, rozwijana i uzupełniana przez jego następców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

neomaltuzjanista

zwolennik neomaltuzjanizmu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

neomaltuzjanizm

współczesna teoria, wg. której ograniczenie przyrostu ludności może rozwiązać trudności ekonomiczne i społeczne państwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

neomariawityzm

współczesna wersja mariawityzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

neomarksizm

kierunek filozoficzny odrzucający leninowską interpretację marksizmu, popularny w drugiej połowie XX wieku w krajach zachodnich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

Wikipedia

neomerkantylista

zwolennik neomerkantylizmu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

neomerkantylistyczny

związany z neomerkantylizmem, dotyczący neomerkantylizmu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-02]

neomerkantylizm

protekcjonizm gospodarczy stosowany w handlu zagranicznym po II wojnie światowej przez kraje wysoko rozwinięte w celu ochrony ich bilansu płatniczego i zwiększenia dochodów z cła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neomycyna

antybiotyk o działaniu bakteriobójczym, stosowany głównie przy zabiegach chirurgicznych jamy brzusznej, w zakażeniach dróg moczowych i jelitowych oraz przy chorobach skóry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Neomycyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, naturalny antybiotyk zaliczany do grupy antybiotyków aminoglikozydowych produkowany przez Streptomyces fradiae. Głównie stosowany zewnętrznie, rzadko w postaci doustnej. Z przewodu pokarmowego wchłania się w ok. 3%, a nie jest stosowany parenteralnie ze względu na toksyczność.

Wikipedia

neon

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10, gaz szlachetny występujący w atmosferze;
2.
a) potocznie: jarzeniowa lampa elektryczna w postaci szklanej rury, stosowana m.in. jako ozdoba; rura jarzeniowa;
b) napis z takich lamp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

(1.2) szyld, reklama zbudowana z przezroczystych rurek wypełnionych neonem (1.1), który pod wpływem prądu elektrycznego świeci;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa niektórych gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych; ; ;

Wiktionary

- Neon z Nikomedii – święty katolicki, męczennik

- neon (pierwiastek) – pierwiastek chemiczny

- potoczna nazwa lampy neonowej – rodzaju lampy wyładowczej

- neon (reklama) – świecąca reklama wykonana z lampy neonowej

- gatunki ryb z rodziny kąsaczowatych:

- neon czarny (Hyphessobrycon herbertaxelrodi)

- neon czerwony (Paracheirodon axelrodi)

- neon Innesa (Paracheirodon innesi)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma neon?

(1.2) Kolorowe neony są symbolem nocnego życia każdego dużego miasta.

(2.1) Czym należy karmić neony?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛɔ̃n, AS: neõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonówka ż., neonizacja ż.

:: zdrobn. neonik m., neonek m.

przym. neonowy, neonówkowy

przysł. neonowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ne

Wiktionary

neonacjonalista

zwolennik naonacjonalizmu (współczesnej wersji nacjonalizmu)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

neonacysta

osoba wyznająca ideologię nazistowską w okresie po II wojnie światowej; neonazista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-14]

neonatolog

specjalista w zakresie neonatologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz, specjalista neonatologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka, specjalistka neonatologii

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy szpital z położnictwem musi zatrudniać neonatologów.

(2.1) Pani neonatolog zbadała moje dziecko zaraz po porodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk, AS: neõnatolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonatologia ż.

:: fż. neonatolożka ż.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

Wiktionary

neonatologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

(1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się neonatologią (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Baśka leży na neonatologii ginekologicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja, AS: neõnatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonatolog mos.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pediatria

(1.2) oddział

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neonatolog mos.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neonatology

* baskijski: (1.1) neonatologia

* bułgarski: (1.1) неонатология ż.

* czeski: (1.1) neonatologie ż.

* estoński: (1.1) neonatoloogia

* francuski: (1.1) néonatalogie

* hiszpański: (1.1) neonatología ż.

* holenderski: (1.1) neonatologie

* irlandzki: (1.1) nua-naíocht

* koreański: (1.1) 신생아학

* niemiecki: (1.1) Neonatologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) neonatologi

* norweski (nynorsk): (1.1) neonatologi

* perski: (1.1) نئوناتولوژی

* portugalski: (1.1) neonatologia ż.

* rosyjski: (1.1) неонатология ż.

* rumuński: (1.1) neonatologie

* ukraiński: (1.1) неонатологія ż.

* węgierski: (1.1) neonatológia

* włoski: (1.1) neonatologia ż.

źródła.

== neonatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neonatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

neonatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z neonatologią, dotyczący neonatologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maleństwo jest teraz na oddziale neonatologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonatolog mos., neonatologia ż.

Wiktionary

neonatus

noworodek

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

neonazista

osoba wyznająca ideologię nazistowską w okresie po II wojnie światowej; neonacysta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neonazizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Blisko 10 tysięcy osób udaremniło przemarsz neonazistów ulicami Berlina, blokując spontanicznie trasę demonstracji skrajnej prawicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃naˈʑista, AS: neõnaźista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonazizm m., neonacysta m.

:: fż. neonazistka

przym. neonazistowski, neonacystowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neonacysta, eufem. zamawiacz pięciu piw

Wiktionary

neonazistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neonazizmem, dotyczący neonazizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Była uroczysta msza święta, marsz z flagami i koncert neonazistowskiej grupy, który odbył się w klubie należącym do Politechniki Białostockiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonazizm m., neonazista m., neonazistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. neonacystowski

Wiktionary

neonazizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia odwołująca się do nazizmu;

Wiktionary

Neonazizm – skrajnie prawicowa ideologia, doktryna, kult, fascynacja mająca na celu przywrócenie lub ustanowienie ustroju opartego na niemieckiej wersji faszyzmu, czyli narodowym socjalizmie.

Głosi konieczność supremacji własnego narodu (uznając go za najwyższe dobro) i jego pochodzenia etnicznego (w tym elementy kulturowe takie jak etniczne wierzenia), oraz charakteryzuje się postawami rasizmu, antysemityzmu, kultem siły i darwinizmem społecznym. W niektórych odłamach przechodzi w skrajny nacjonalitaryzm, w innych zaś w „biały” internacjonalizm. Neonaziści używają charakterystycznej dla siebie symboliki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃ˈnaʑism̥, AS: neõnaźism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonazista m., neonazistka m., neonazistowskość ż.

przym. neonazistowski

przysł. neonazistowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neonacyzm

Wiktionary

neonek

1. ryba akwariowa z podrzędu kąsaczy, z charakterystycznym świecącym niebiesko pasem; neon;
2. mały neon (lampa); neonik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zool. nazwa systematyczna|Paracheirodon innesi|ref=tak., neon Innesa, mała, pochodząca z Peru, słodkowodna ryba z czerwonym tyłem i niebieskim, świecącym pasem wzdłuż ciała, popularna jako ryba akwariowa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈɔ̃nɛk, AS: neõnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neon m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neon Innesa, bystrzyk neonowy

Wiktionary

neoniarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzemieślnik produkujący neony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonizacja ż.

Wiktionary

neonik

mały neon (lampa); neonek

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od neon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neon m., neonizacja ż.

Wiktionary

neonila

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-20]

Wikipedia

neonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyposażenie, przyozdobienie w neony; planowyanowe instalowanie neonów w przestrzeni publicznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Neonizacja przybiera na sile. Kiedyś wzruszał mały neonik w Alejach Jerozolimskich: CEBULA. Teraz raczej reklamuje się przedmioty trwalsze i bardziej luksusowe, cebula nie jest w modzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neon m., neonik m., neonówka ż., neoniarz m., neoniarstwo n.

przym. neonowy, neonówkowy, neoniarski

przysł. neonowo

Wiktionary

neonomenklatura

nowa nomenklatura osoby z mianowania politycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-11]

neonówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lampka neonowa

(1.2) pot. wkrętak neonowy

(1.3) pot. zool. nazwa systematyczna|Paracheirodon innesi|ref=tak., neon Innesa, mała, pochodząca z Peru, słodkowodna ryba z czerwonym tyłem i niebieskim, świecącym pasem wzdłuż ciała, popularna jako ryba akwariowa;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃ˈnufka, AS: neõnufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neon m., neonizacja ż.

przym. neonowy, neonówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) neon Innesa, bystrzyk neonowy; pot. neonek

Wiktionary

neonowy

przymiotnik od: neon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik

(1.1) dotyczący neonu (pierwiastka chemicznego)

(1.2) dotyczący neonu (elementu świetlnego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neonizacja ż., neon m., neonówka ż.

Wiktionary

neoński

potocznie: związany z Neokatechumenatem, katolickim ruchem religijnym; neokatechumenalny

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

neontolog

specjalista w dziedzinie neontologii

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

neontologia

dziedzina nauki zajmująca się żywymi organizmami żyjącymi współcześnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

neopilina

mięczak z gromady jednotarczowców, jedyny współcześnie żyjący jej przedstawiciel, o niewielkiej głowie, długim tułowiu pokrytym niewielką stożkową muszlą, z sercem o dwóch parach przedsionków i parze komór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neopitagoreizm

Neopitagoreizm – ogólna nazwa starożytnych, średniowiecznych i renesansowych nurtów filozoficznych czerpiących z nauk Pitagorasa i uznających się za kontynuatorów pitagoreizmu.

W III i II w.p.n.e. szkoła pitagorejska podupadła, a jej nauki uległy w znacznej mierze zapomnieniu. Odrodzenie pitagoreizmu w I w.p.n.e. związane było z powrotem filozofii do tematyki religijnej i spirytualistycznej. Starożytni neopitagorejczycy podkreślali ciągłość swej myśli z naukami Pitagorasa i jego uczniów, jednocześnie jednak starali się wykazać, że pitagoreizm nie zaniknął na dwa wieki, lecz był integralną częścią filozofii Platona i Arystotelesa. Ich autorstwem są liczne falsyfikaty, pochodzące rzekomo od dawnych pitagorejczyków, a zawierające treści arystotelejskie i platońskiej. Miało to świadczyć o tym, że Platon i Arystoteles w istocie czerpali z nauk Pitagorasa i to jemu należy przypisywać wszelkie oryginalne myśli. W konsekwencji jednak neopitagoreizm bliski jest medioplatonizmowi.

Wikipedia

neoplan

autobus, autokar marki Neoplan

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

Wikipedia

neoplastycyzm

styl w sztuce zapoczątkowany w latach 20. XX wieku, charakteryzujący się ograniczeniem używanych barw do 3 podstawowych, geometrycznością kształtów i prostopadłością linii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

De Stijl (nider. styl) – ugrupowanie artystyczne założone w 1917 roku w Lejdzie przez Theo van Doesburga (1883–1931) i Pieta Mondriana (1872–1944), skupiające artystów abstrakcyjnych reprezentujących neoplastycyzm – nowy kierunek w sztuce, stworzony w latach 20. XX w. przez Mondriana, charakteryzujący się użyciem linii pionowych i poziomych, które nachodząc na siebie, dzieliły płaszczyzny na kwadraty i prostokąty, oraz stosowaniem trzech barw podstawowych (żółtej, niebieskiej i czerwonej) i trzech tzw. nie-kolorów (czerni, bieli i szarości).

Wikipedia

neoplatończyk

zwolennik, przedstawiciel jednego z ostatnich wielkich systemów filozoficznych starożytności, nawiązującego do filozofii Platona; neoplatonik, nowoplatończyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoplatonik

zwolennik, przedstawiciel jednego z ostatnich wielkich systemów filozoficznych starożytności, nawiązującego do filozofii Platona; neoplatończyk, nowoplatończyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

neoplatonizm

Wikipedia

neoplatoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci, AS: neoplatõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoplatonizm m., neoplatonik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nowoplatoński

Wiktionary

neoplazja

niekontrolowane namnażanie się komórek organizmu przekształconych w komórki nowotworowe, symptom stanu przedrakowego

SJP.pl za Słownik terminów biologicznych - UAM 2006 - J. Strzałko (ndpl) [tevex, 2011-01-07]

neopoganin

wyznawca religii neopogańskiej, przedchrześcijańskich wierzeń religijnych jakiegoś kraju

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2011-02-05]

Neopogaństwo, nowoczesne pogaństwo, rzad. nowopogaństwo – to zbiorcze określenie współczesnych systemów wierzeń, poglądów, zjawisk i ruchów religijnych lub parareligijnych, dążących do wytworzenia duchowości opozycyjnej wobec religii monoteistycznych. W węższym znaczeniu neopogaństwo to tworzenie religii nowych poprzez eklektyczne łączenie elementów zaczerpniętych z różnych wierzeń czy wręcz konstruowanie wyznania od podstaw, w szerszym – także usiłowanie wskrzeszenia dawnych religii (rekonstrukcjonizm). W formie przymiotnika terminem tym określa się też powszechnie niektóre oficjalnie zarejestrowane i działające związki wyznaniowe (w tym część tzw. nowych ruchów religijnych).

Wikipedia

neopogański

przymiotnik

(1.1) związany z neopoganizmem, dotyczący neopoganizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔpɔˈɡãj̃sʲci, AS: neopogãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neopoganizm m.

Wiktionary

neopogaństwo

ogólne określenie różnych religii nawiązujących do wierzeń przedchrześcijańskich na danym obszarze lub w kraju

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: neo-) [tevex, 2010-08-08]

Neopogaństwo, nowoczesne pogaństwo, rzad. nowopogaństwo – to zbiorcze określenie współczesnych systemów wierzeń, poglądów, zjawisk i ruchów religijnych lub parareligijnych, dążących do wytworzenia duchowości opozycyjnej wobec religii monoteistycznych. W węższym znaczeniu neopogaństwo to tworzenie religii nowych poprzez eklektyczne łączenie elementów zaczerpniętych z różnych wierzeń czy wręcz konstruowanie wyznania od podstaw, w szerszym – także usiłowanie wskrzeszenia dawnych religii (rekonstrukcjonizm). W formie przymiotnika terminem tym określa się też powszechnie niektóre oficjalnie zarejestrowane i działające związki wyznaniowe (w tym część tzw. nowych ruchów religijnych).

Wikipedia

neopopiwek

potocznie: rodzaj podatku od wynagrodzeń, który zastąpił w 1993 roku wcześniejszy podatek od ponadnormatywnych wynagrodzeń, zwany popiwkiem

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

neopozytywista

zwolennik neopozytywizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neopozytywistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z neopozytywizmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neopozytywizm m., neopozytywista m., neopozytywistka ż.

Wiktionary

neopozytywizm

kierunek w filozofii XX w. uważający, że prawdziwą wiedzą jest jedynie wiedza oparta na doświadczeniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neopren

niepalny kauczuk syntetyczny, odporny na oleje i rozpuszczalniki; polichloropren

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. kauczuk syntetyczny chloroprenowy

Wiktionary

Neopren – nazwa handlowa kauczuku syntetycznego otrzymywanego w wyniku polimeryzacji emulsyjnej chloroprenu (2-chlorobuta-1,3-dien) - polichloroprenu. W porównaniu z kauczukiem naturalnym i tradycyjnymi kauczukami syntetycznymi, opartymi na butadienie ma większą odporność na oleje i inne rozpuszczalniki organiczne, wolniej również ulega starzeniu. Ma własności samogasnące. Neopren jest zadomowioną w Polsce nazwą potoczną, oficjalnie jest to nazwa handlowa należąca od 1931 r. do amerykańskiego koncernu chemicznego DuPont.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: nɛˈɔprɛ̃n, AS: neoprẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. neoprenowy

Wiktionary

neoprezbiter

duchowny, który niedawno przyjął święcenia kapłańskie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. prezbiter w pierwszym roku po przyjęciu święceń

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biskup poprosił neoprezbiterów, by stanęli wokół ołtarza.

(1.1) Panie z sodalicji mariańskiej złożyły księdzu neoprezbiterowi życzenia.

(1.1) W niedzielę ojciec neoprezbiter będzie udzielał błogosławieństwa prymicyjnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezbiter m., prezbiterium n., prezbiterat m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.

przym. prezbiterialny, prezbiteriański

Wiktionary

neoprofes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik, który składa lub właśnie złożył śluby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród neoprofesów było niewielu młodych zakonników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈprɔfɛs, AS: neoprofes

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. profesja ż., profes m., profeska ż.

:: fż. neoprofeska ż.

Wiktionary

neoprofeska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica, która dopiero co złożyła śluby zakonne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jutro rano neoprofeski nawiedzą grób założyciela swojego zgromadzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. profes, profesja, neoprofes, profeska

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) osoba konsekrowana, zakonnica, profeska

Wiktionary

neoproterozoiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od neoproterozoik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔprɔtɛrɔzɔˈjiʧ̑nɨ, AS: neoproterozoi ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoproterozoik

Wiktionary

neoproterozoik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. ostatnia, najmłodsza era (lub eratem) proterozoiku, trwająca 1000 – 542 milionów lat temu;

Wiktionary

Neoproterozoik (ang. Neoproterozoic)

- w sensie geochronologicznym: ostatnia era proterozoiku, trwająca 458 milionów lat (od 1000 do 542,0 mln lat temu). Neoproterozoik jest młodszy od mezoproterozoiku a starszy od paleozoiku. Dzieli się na trzy okresy: ton, kriogen i ediakar.

- w sensie chronostratygraficznym: najwyższy eratem proterozoiku, dzielący się na trzy systemy: ton, kriogen i ediakar.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔprɔtɛrɔˈzɔjik, AS: neoproterozoi ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

przym. neoproterozoiczny

Wiktionary

neopsychoanaliza

nurt w psychoanalizie zaprzeczający, że głównym czynnikiem warunkującym osobowość jest popęd seksualny i przypisujący tę rolę czynnikom kulturowym i społecznym

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

Wikipedia

neorealista

zwolennik neorealizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neorealistka

zwolenniczka neorealizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neorealizm

ruch artystyczny w literaturze, plastyce i filmie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neoregelia

Neoregelia (Neoregelia L.B. Sm.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje 97–125 gatunków. Wszystkie występują w Ameryce Południowej, we wschodniej i południowej części Brazylii oraz w Amazonii. Centrum zróżnicowania jest Mata Atlântica we wschodniej Brazylii, gdzie rosną 102 gatunki.Są to rośliny epifityczne rosnące w lasach, ale także naskalne, naziemne i heliofity.

Wikipedia

neorenesans

Neorenesans – nurt w architekturze XIX-wiecznego historyzmu, nawiązujący formalnie do architektury renesansowej. W krajach Europy Środkowej nawiązywano przede wszystkim do tzw. renesansu północnego.

Teoretyczny grunt dla rozwoju neorenesansu został przygotowany już na początku XIX w. przez publikacje Jeana-Nicholasa-Louisa Duranda (Précis des leçons d’architecture données à l’École royale polytechnique, lata 1802–1805) oraz Auguste-Henri-Victora Grandjean de Montigny’ego (Architecture toscane: palais, maisons, églises et autres édifices publics et privés principalement des 15e, 16e et 17e siècles). Do najwcześniejszych budowli wzorowanych na renesansie rzymskim należy zabudowa Rue de Rivoli w Paryżu, projektu Charlesa Perciera i Pierre’a Fontaine’a.

Wikipedia

neoromanizm

Neoromanizm – nurt w architekturze i sztuce XIX- wiecznego historyzmu, nawiązujący do architektury romańskiej.

Neoromanizm rozwinął się w architekturze później niż neogotyk, odwrotnie niż historyczne epoki na których się wzorowały. Największy rozkwit neoromanizmu nastąpił w Niemczech po ich zjednoczeniu, gdzie stanowił on przywołanie nacjonalistycznej romantycznej legendy I Rzeszy Niemieckiej. Faworyzowanie neoromanizmu miało też związek z rosnącą świadomością, że gotyk ma pochodzenie francuskie. Po I wojnie światowej dużo przykładów tej architektury zanikło w Polsce.

Wikipedia

neoromantyczka

zwolenniczka lub przedstawicielka neoromantyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-02]

neoromantyk

badacz lub pasjonat neoromantyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoromantyka

badacz lub pasjonat neoromantyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neoromantyzm

Modernizm, sztuka nowoczesna (ang. modern art) – umowny okres w dziejach sztuki, którego ramy czasowe wyznacza się od lat 60. XIX wieku (w związku z impresjonizmem) do lat 70. XX wieku (konceptualizm). Sztuka nowoczesna silnie związana jest z pojęciem modernizmu w filozofii i zjawiskiem awangardy. Terminu modern art, w miarę skrystalizowanej formie, użył jako pierwszy Joris-Karl Huysmans w 1883.

Wikipedia

neoscholastyk

przedstawiciel, zwolennik neoscholastyki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoscholastyka

przedstawiciel, zwolennik neoscholastyki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Neoscholastyka - nurt filozoficzny odnawiający filozofię scholastyczna. Współczesna neoscholastyka zapoczątkowana została encykliką Leona XIII - Aeterni Patris. Leon XIII wezwał do zaangażowania się katolików w pracę filozoficzną i przyjęcie w niej jednego wzorca - scholastyki, w szczególności w formie nadanej przez Tomasza z Akwinu.

Wikipedia

neosem.

skrót od: neosemantyzm, neosemantyczny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - ParkEdukacja 2008, 2009, 2010, 2011 - D. Podlawska, M. Świątek-Brzezińska (pod: OBJAŚNIENIE SKRÓTÓW) [tevex, 2017-01-11]

neosemantyzacja

Wikipedia

neosemantyzm

wyraz już istniejący, któremu nadano nowe znaczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, który już istnieje w danym języku, jednak przypisano mu nowe znaczenie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem neosemantyzmu jest użycie słowa „wieża” na określenie sprzętu do odtwarzania muzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnɛɔsɛ̃ˈmãntɨsm̥, AS: neosẽmãntysm̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. neosemantyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neologizm znaczeniowy / semantyczny, nowoznacznik

Wiktionary

neoslawizm

Neoslawizm (gr. νέος néos „nowy” + łac. Slavi „Słowianie”) – ruch polityczny powstały pod koniec XIX wieku wyrastający z i jednocześnie krytyczny wobec panslawizmu. Powstał wskutek działalności narodowych działaczy czeskich.

Wikipedia

neospasmina

środek uspokajający, zawierający krople walerianowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neospazmina

środek uspokajający, neospasmina

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-02]

neostrada

nazwa usługi dostępu do szerokopasmowego Internetu prowadzonej przez Telekomunikację Polską

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-08-28]

Wikipedia

neotelewizja

model telewizji, w którym kładzie się największy nacisk na rozrywkę

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

Wikipedia

neotenia

1. zachowanie umiejętności dziecięcych u dorosłych osobników
2. zdolność płciowego rozmnażania się larw niektórych zwierząt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Neotenia (neo- + gr. teínein – napinać, rozciągać) – zdolność płciowego rozmnażania się larw niektórych zwierząt, występująca w następstwie przyspieszonego w stosunku do reszty ciała rozwoju narządów rozrodczych (neotenia pełna albo zupełna), a także zatrzymanie u osobników dorosłych pewnych cech infantylnych (neotenia niepełna albo niezupełna). Neotenia jest szczególnym przypadkiem pedogenezy.

Wikipedia

neoteniczny

przymiotnik od: neotenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neoterycy

Neoterycy (od gr. hoi neoteroi poietai, dosłownie „poeci młodsi”, łac. poetae novi) – termin oznaczający grupę młodych poetów rzymskich działających w połowie I wieku p.n.e.

Neoterycy zerwali z rzymską tradycją wielkich eposów historycznych. Wzorując się na poezji hellenistycznej, zwłaszcza aleksandryjskiej, preferowali utwory niewielkich rozmiarów (epigramy, fraszki, krótkie scenki, pieśni weselne i żałobne, epyllia – małe poematy epickie), lecz wycyzelowane do perfekcji (np. jeden z nich, Helwiusz Cynna, pracował przez dziewięć lat nad epylionem zatytułowanym „Smyrna”). Znamienne było przyjęcie zasady konstruowania poezji na wzór Kallimacha. Pisali najczęściej o przeżyciach osobistych, szczególnie miłości. Charakteryzowali się uczonością – mitologiczną, geograficzną, literacką. W epyllionach mitologicznych przedstawiali mało znane mity. Poematy nie przekraczały 500 wersów.

Wikipedia

neotomista

zwolennik neotomizmu, współczesnej wersji religijno-filozoficznego nurtu ideowego, zapoczątkowanego przez św. Tomasza z Akwinu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neotomistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z neotomizmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neotomizm m., neotomista m.

Wiktionary

neotomizm

współczesna wersja tomizmu, teistycznego nurtu filozofii Tomasza z Akwinu, rozwijana głównie w na łonie Kościoła katolickiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neotrockista

zwolennik neotrockizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

neotrockizm

nurt ideologiczny po II wojnie światowej, będący próbą przystosowania koncepcji L. Trockiego do współczesnych warunków politycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neotropikalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. biol. związany z krainą neotropikalną, dotyczący krainy neotropikalnej

Wiktionary

neotyp

w taksonomii: zastępczy przedstawiciel wzorcowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neowitalista

zwolennik neowitalizmu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2007-10-04]

neowitalizm

XIX-wieczny nurt filozoficzny głoszący pogląd, że życia organicznego nie można całkowicie wyprowadzić z procesów fizyczno-chemicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neoznaczek

znaczek pocztowy kupowany w internecie, przeznaczony do samodzielnego wydrukowania

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

neozoik

era w dziejach Ziemi, która rozpoczęła się po okresie kredy i trwa do dziś; era kenozoiczna, kenozoik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

neozwiązek

(zwykle w liczbie mnogiej) środowiskowo: pogardliwie o OPZZ jako kontynuacji podporządkowanych partii związków zawodowych w PRL-u

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: neo-) [tevex, 2010-08-08]

nep

(od rosyjskiego: nowaja ekonomiczeskaja politika - nowa polityka ekonomiczna) polityka gospodarcza wczesnego Związku Radzieckiego, wprowadzona czasowo dla odbudowania kraju po zapaści z czasów komunizmu wojennego; NEP

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

nepal

kraj federalny w Azji Południowej, w Himalajach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Nepalu jest Katmandu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛpal, AS: nepal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nepalczyk m., Nepalka ż.

przym. nepalski

Wiktionary

nepalczyk

obywatel Nepalu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Nepalu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast yeti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈpalʧ̑ɨk, AS: nepalčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nepal m.

:: fż. Nepalka

przym. nepalski

Wiktionary

nepali

język nepalski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Język nepalski, nepali (dawne nazwy: gorkhali, khas kura) – język z grupy indoaryjskiej, z rodziny języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 17 mln ludzi – w tym ok. 11 mln (spis z 2001 r.) to mieszkańcy Nepalu (reszta to m.in. mieszkańcy północnych Indii – przede wszystkim okolic Dardżylingu) i Sikkimu.

Wikipedia

nepalka

obywatelka Nepalu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Nepalu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: nɛˈpalka, AS: nepalka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nepal m.

:: fm. Nepalczyk

przym. nepalski

Wiktionary

nepalski

związany z Nepalem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Nepal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Nepalu;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(2.1) nepali

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Nepal m., Nepalczyk m., Nepalka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nepalese, Nepali

* arabski: (1.1) نيبالية (2.1) نيبالي

* baskijski: (1.1) nepaldar; (2.1) nepalera

* białoruski: (1.1) непальскі; (2.1) непальская ż.

* czeski: (1.1) nepálský; (2.1) nepálština ż.

* francuski: (1.1) népalais, przest. népâlais; (2.1) népalais m., przest. népâlais m.

* hiszpański: (1.1) nepalés; (2.1) nepalés

* kataloński: (1.1) nepalès

* łotewski: (1.1) nepāliešu; (2.1) nepāliešu valoda ż.

* rosyjski: (1.1) непальский

* słowacki: (1.1) nepálsky; (2.1) nepálčina ż.

* słoweński: (1.1) nepalski

* szwedzki: (1.1) nepalesisk; (2.1) nepali w.

* ukraiński: (1.1) непальський

źródła.

== nepalski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) nepalski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈpalsʲci, AS: nepalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nepal m., Nepalczyk m., Nepalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) nepali

Wiktionary

nepalskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem nepalskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem nepalskim

(1.3) spisany, stworzony w języku nepalskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈpalskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ, AS: nepalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

neper

jednostka używana zwłaszcza w telekomunikacji do wyrażania wzmocnienia lub tłumienia mocy elektrycznej, natężenia prądu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Neper – bezwymiarowa logarytmiczna jednostka miary wielkości ilorazowych, oznaczana symbolem Np, stosowana w elektrotechnice i akustyce, nazwana na cześć Johna Napiera (1550-1617), którego zlatynizowane nazwisko brzmiało „Neper”.

Stosunek dwu wielkości polowych x_{1} i x_{2} w neperach jest definiowany przez jego logarytm naturalny (\ln ){:}

L\,[{\text{Np}}]=\ln \left({\frac {x_{1}}{x_{2}}}\right).

Wikipedia

nepomucen

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Nepomucen - imię męskie pochodzenia łacińskiego. Żeński odpowiednik to Nepomucena.

Nepomucen imieniny obchodzi: 17 października.

Znane osoby o imieniu Nepomucen:

- Św. Jan Nepomucen

- Jan Nepomucen Kamiński

- Jan Nepomucen Miller

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnɛpɔ̃ˈmuts̑ɛ̃n, AS: nepõmucẽn

Wiktionary

nepomucenostwo

Nepomucen z małżonką; Nepomucenowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nepomucenowie

Nepomucen z małżonką; Nepomucenostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nepot

krewny, ulubieniec osoby wpływowej, popierany przez nią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nepotysta

człowiek wpływowy, popierający krewnych, przyjaciół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

nepotyzm

1. dawanie pierwszeństwa krewnym i znajomym przy obsadzaniu stanowisk; kumoterstwo, faworytyzm;
2. dawniej: udzielanie przez papieży przywilejów swoim krewnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

(1.2) daw. preferowanie przez papieży swoich krewnych przy udzielaniu przywilejów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W mojej firmie szerzy się nepotyzm.

(1.1) Postkomunizm w tym rozumieniu jest hybrydą, w której są równi i równiejsi, skomplikowane, często sprzeczne, szybko zmieniające się przepisy służą poszczególnym grupom interesów, a klientelizm, nepotyzm, konformizm i korupcja są na porządku dziennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈpɔtɨsm̥, AS: nepotysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nepot m., nepotysta m., nepotyczność ż.

przym. nepotyczny

Wiktionary

neptek

w gwarze miejskiej: niedorajda, oferma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. osoba niezaradna lub niezdarna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten neptek ci to spartaczy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miernota, oferma, pomiotło, pętak, partacz

Wiktionary

neptun

pierwiastek chemiczny o symbolu Np

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planeta jowiszowaanet jowiszowych, planeta górnaanet górnych i planeta zewnętrznaanet zewnętrznych;

Wiktionary

Neptun – gazowy olbrzym, ósma, najdalsza od Słońca planeta w Układzie Słonecznym, czwarta pod względem średnicy i trzecia pod względem masy. Neptun jest ponad 17 razy masywniejszy od Ziemi i trochę masywniejszy od swojego bliźniaka, Urana, który ma masę prawie 15 razy większą od masy Ziemi. Krąży wokół Słońca w odległości około 30 razy większej niż dystans Ziemia-Słońce. Nazwa pochodzi od rzymskiego boga mórz Neptuna. Jego symbol astronomiczny to , stylizowany trójząb Neptuna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Neptun uchodził początkowo za italskie bóstwo wody, wilgoci, chmur i deszczu.

(1.1) Atrybutem Neptuna był trójząb, którym wzburzał morze i wstrząsał ziemią.

(1.1) Salacja była czczona wraz z Neptunem.

(2.1) Neptun ma 4 wąskie pierścienie i 13 księżyców.

(2.1) Gęsta atmosfera Neptuna składa się głównie z wodoru i helu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛptũn, AS: neptũn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neptun mrz./mzw., Neptunalia nmos., neptunizm mrz.

przym. neptuniczny

:: gwara. przest. Neptunowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Posejdon

(2.1) symbol. ♆

Wiktionary

neptuniczny

związany z żywiołem wodnym, oceanem, np. formacje neptuniczne - skały osadowe powstałe wskutek działania wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

neptunit

minerał, krzemotytanian sodu, potasu, żelaza i manganu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

neptunizm

Neptunizm – jeden z dawnych kierunków w geologii, funkcjonujący na przełomie XVIII i XIX wieku, będący w opozycji do plutonizmu. Nazwa wywodzi się od rzymskiego boga mórz – Neptuna. Neptunizm zakładał, że wszystkie skały powstały poprzez krystalizację lub osadzanie ze środowiska wodnego. Koncepcja ta okazała się słuszna w ograniczonym stopniu, jedynie w odniesieniu do niektórych skał osadowych.

Wikipedia

neptunowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący neptunu (pierwiastka)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neptun m.

Wiktionary

ner

zgrubienie od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. rzeka środkowopolska, prawy dopływ Warty;

Wiktionary

Ner – rzeka w środkowej Polsce, płynie przez województwo łódzkie i wielkopolskie, na Wysoczyźnie Łaskiej i w Kotlinie Kolskiej, prawy dopływ środkowej Warty, o długości 134 km. W dolnym odcinku pradolinnym dawniej zabagnione dno doliny jest obecnie uregulowane i użytkowane pod łąki. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 3,5 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tego miejsca wypływają wspomniane wcześniej rzeki (a właściwie rzeczułki) i tu właśnie miały miejsce pierwotne źródła Neru.

Wiktionary

nera

zgrubienie od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. slang. od: nerka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedyś w Nysie to mogłeś dostać gumową pałą po nerach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerka ż., nereczka ż.

Wiktionary

nercza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Nerczyńsk m.

przym. nerczyński

Wiktionary

nerczyca

przewlekłe schorzenie nerek, będące następstwem wielu chorób zakaźnych albo zatrucia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

Wikipedia

nerczyńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w Kraju Zabajkalskim, nad Nerczą;

Wiktionary

Nerczyńsk (ros. Нерчинск, Nierczinsk) – miasto w Federacji Rosyjskiej (w Kraju Zabajkalskim), nad Nerczą (dopływ Szyłki).

Założone w 1654 jako ośrodek handlu futrami i warownia, w której w 1689 Rosja zawarła z Chinami pierwszy traktat regulujący granicę między obu państwami; od 1696 miasto i siedziba okręgu górniczego (srebro, ołów), należącego do dóbr rządowych (od 1704); na obecnym miejscu od 1812. Od 1826 do 1917 kolonia katorżnicza (w jej skład wchodziły m.in. więzienia algaczyńskie, akatujskie, zarentujskie, malcewskie i nad Karą – wydobycie złota), gdzie więziono m.in. dekabrystów, powstańców polskich z 1831 i 1863 oraz narodników. Znajdował się tu kościół z polskimi tablicami memoratywnymi.

Wikipedia

Powiązane:

przym. nerczyński

rzecz. Nercza ż.

Wiktionary

nerczyński

przymiotnik

(1.1) związany z Nerczą (rzeką w Rosji)

(1.2) związany z Nerczyńskiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nercza ż., Nerczyńsk mrz.

Wiktionary

nerczyłusk

paproć z rodziny paprotkowatych, pochodząca z terenów równikowych; szeroko uprawiana jako roślina doniczkowa i szklarniowa; nefrolepis

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Nefrolepis, nerczyłusk (Nephrolepis) – rodzaj paproci zaliczany do monotypowej rodziny Nephrolepidaceae. Obejmuje 19 gatunków (baza Plants of the World online wymienia 28, w tym 5 pochodzenia mieszańcowego). Zasięg tych roślin obejmuje całą strefę międzyzwrotnikową, najdalej na północ sięgając po Półwysep Koreański i Wyspy Japońskie, a na południu po Wyspę Północną na Nowej Zelandii. W Polsce nie rosną dziko przedstawiciele tego rodzaju, niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne rośliny pokojowe.

Wikipedia

nerd

osoba zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tylko nerd potrafi siedzieć na IRC-u większą część doby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrt, AS: nert

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) geek

Wiktionary

nerdka

kobieta zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-08]

nerdy

osoba zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

nerdzić

potocznie: poświęcać większość czasu na gry komputerowe i przeglądanie internetu

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

nereczka

zdrobnienie od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nerka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈrɛʧ̑ka, AS: nerečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerka ż., nera ż.

przym. nerkowy

Wiktionary

nereczki

zdrobnienie od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nerecznica

Nerecznica (Dryopteris) – rodzaj paproci należących do rodziny nerecznicowatych (Dryopteridaceae). Obejmuje ok. 400 gatunków (348 jest zweryfikowanych według Plants of the World online). Są to średniej wielkości paprocie naziemne. Rodzaj jest kosmopolityczny. W Polsce udokumentowano występowanie 11 gatunków.

Wikipedia

nereida

według mitologii greckiej: nimfa morska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. nimfa morska

(1.2) zool. pierścienica z rodziny nereid (Nereididae)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) nereida, nereovna, nereidka

źródła.

== nereida (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mit. nereida

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) nereida, nereovna, nereidka

źródła.

== nereida (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mit. nereida

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

neretwa

rzeka w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku;

Wiktionary

Neretwa (Neretva) – rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku. Największa i najdłuższa rzeka po wschodniej stronie basenu Adriatyku. Długość: 225 km, w tym 203 km w Bośni i Hercegowinie, 22 km w Chorwacji. Średni przepływ w mieście Metković (około 20 km od ujścia): 378 m³/s. Powierzchnia dorzecza: 9106 km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do Adriatyku uchodzą rzeki Pad i Neretwa.

Wiktionary

Powiązane:

przym. neretwiański

Wiktionary

neretwiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Neretwą, dotyczący Neretwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dopiero w r. 997, doża Piotr II Orseolo, złamał potęgę neretwiańskich korsarzy i zapewnił panowanie Wenecji na dalmatyńskich wybrzeżach uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Neretwa ż.

Wiktionary

nereus

Wikipedia

nerka

1. organ w ciele zwierząt i ludzi, służący m.in. do filtrowania krwi;
2. naczynie w kształcie tego organu, używane m.in. przy opatrunkach;
3. niewielka saszetka na pasku;
4. niewielki mebel z blatem w kształcie nerki lub ziarna fasoli;
5. gatunek łososia pacyficznego; łosoś czerwony;
6. sztuczna nerka - aparat medyczny zastępujący pracę nerek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

(1.2) środ. naczynie w kształcie nerki (1.1) używane w szpitalu

(1.3) icht. nazwa systematyczna|Oncorhynchus nerka|ref=tak., gatunek łososia;

(1.4) pot. saszetka noszona na pasku

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnɛrka, AS: nerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerczyca ż., nadnercze n., nerkowiec m., nerki, nerkówka

:: zdrobn. nereczka ż.

:: zgrub. nera ż.

przym. nerkowy, wewnątrznerkowy, nerkowaty, nadnerczowy

przysł. nerkowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cynadra

Wiktionary

nerki

potrawa z nerek zwierzęcych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

nerkoserce

urządzenie medyczne przeznaczone dla noworodków i niemowląt z ciężką niewydolnością nerek lub serca

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

Hemodializa, dializa pozaustrojowa - zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanej przewlekłej i ostrej niewydolności nerek, a także niektórych zatruć. Jego celem jest usunięcie toksycznych substancji znajdujących się we krwi.

Hemodializa polega na usuwaniu produktów przemiany materii i wody lub leków oraz toksyn z krwi pacjenta poprzez sztuczną błonę półprzepuszczalną, zabieg umożliwia także korektę kwasicy metabolicznej oraz zaburzeń elektrolitowych. Podczas zabiegu krew jest wielokrotnie przepompowywana na zewnątrz ciała do dializatora, który działa jak sztuczna nerka. Hemodializa może być przeprowadzana w domu lub w ośrodku dializ. W Polsce zabieg wykonywany jest wyłącznie w warunkach szpitalnych.

Wikipedia

nerkowaty

przypominający kształtem nerkę, podobny do nerki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nerkowiec

potocznie: człowiek chorujący na nerki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

nerkówka

cześć mięsa cielęcego wraz z nerką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nerkowokomórkowy

rak nerkowokomórkowy - najczęstszy nowotwór złośliwy nerek, stanowiący 90% zmian złośliwych tego narządu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

nerkowy

przymiotnik od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący nerek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadmierne wydzielanie aldosteronu przez nadnercza zmniejsza nerkowe wydalanie Na+, zwiększa natomiast wydalanie z moczem K+, Mg_2+ i NH_4+.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrˈkɔvɨ, AS: nerkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerka ż., nereczka ż.

Wiktionary

nerkozastępczy

zastępujący lub wspomagający funkcje nerek

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-04]

nero

zgrubienie od: nerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

- Grupa programów komputerowych Nero służących głównie do wypalania płyt produkowanych przez firmę Nero AG

- program Nero BackItUp – tworzenie kopii zapasowych

- program Nero Burning ROM – nagrywanie płyt

- program Nero BurnRights – ustalanie praw zapisu

- program Nero CoverDesigner – projektowanie okładek płyt

- program Nero DiscCopy Gadget – kopiowanie płyty jednym kliknięciem

- program Nero DiscSpeed – testowanie napędów

- program Nero Express (uproszczona wersja Nero Burning ROM) – nagrywanie płyt

- program Nero Home – zarządzanie plikami multimedialnymi

- program Nero InfoTool – informacje o systemie

- program Nero MediaHub – organizator mediów

- program Nero PhotoSnap – edycja fotografii

- program Nero Recode – przekodowywanie filmów DVD

- program Nero RescueAgent – odzyskiwanie plików

- program Nero ShowTime – odtwarzanie multimediów

- program Nero SoundTrax – miksowanie muzyki

- program Nero StartSmart – centralna aplikacja

- program Nero Vision – edycja i nagrywanie filmów

- program Nero WaveEditor – edycja muzyki

Wikipedia

nerobolil

lek o silnym działaniu anabolicznym, stosowany w przypadkach niedoboru białek, zaburzeń wchłaniania, wychudzenia itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nerol

płynny alkohol otrzymywany z olejku z kwiatów pomarańczy; stosowany w przemyśle kosmetycznym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

neroli

olejek roślinny otrzymywany z płatków kwiatów drzewa pomarańczy gorzkiej

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-18]

Wikipedia

neron

1. Nero Claudius Drusus Germanicus Caesar; (37-68) cesarz rzymski (od 54);
2. Nero Claudius Drusus; Neron Klaudiusz Druzus (38-9 r. p.n.e.), wódz rzymski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poprzedniego dnia był na uczcie u Nerona, która przeciągnęła się do późna w noc.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Neronowy

Wiktionary

neronowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) hist. należący do Nerona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biegłem do przyległego domu Sabiny: płonął już kryptoportykus, i tu już ciżba niewolników Neronowych nadbiegała niszczyć, łamać, rozwalać i łupić, z dziką chciwością rabunku...

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Neron mrz.

Wiktionary

nerpa

gatunek foki; foka obrączkowana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Pusa hispida|ref=tak., mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnɛrpa, AS: nerpa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) foka obrączkowana

Wiktionary

neruda

1. Pablo Neruda (właściwie Neftalí Ricardo Reyes Basualto) (1904-73), poeta chilijski;
2. Jan Neruda (1834-91), pisarz czeski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-25]

nervosol

środek uspokajający i nasenny stosowany w leczeniu nerwic

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-13]

nerw

1. splot włókien przewodzących bodźce czuciowe i ruchowe
2. żyłka w liściu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;

(1.2) bot. włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

(1.3) książk. wrodzone zdolności do czegoś, predyspozycja, talent

Wiktionary

Nerw (łac. nervus - "ścięgno, struna") – pęczek różnej długości i grubości włókien nerwowych (wypustek neuronów - aksonów) okrytych wspólną otoczką, wchodzących w skład obwodowego układu nerwowego.

Zrąb nerwu stanowi tkanka łączna właściwa, która dzieli się na:

- śródnerwie (osłonka Keya-Retziusa, endoneurium) - otaczające pojedyncze włókna nerwowe.

- onerwie (perineurium) - otaczające pojedyncze pęczki włókien. Tworzy barierę krew-nerw nieprzepuszczalną dla większości cząstek.

- nanerwie (epineurium) - otaczające cały nerw.

- przynerwie (paraneurium) - wypełnia okolice nerwu stabilizując jego położenie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) żyłka

(1.3) żyłka, smykałka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nerwy nmos., nerwowość ż., nerwica ż., nerwus m., nerwuska ż., nerwacja ż., nerwiak m., nerwicowiec m., nerwizm m., nerwowiec m., nerwówa ż., nerwówka ż., nerwicowanie n., onerwie n., nerwik mrz.

czas. nerwicować ndk., denerwować ndk., zdenerwować dk., wnerwiać ndk., wnerwić dk.

przym. nerwowy, nerwicowy

przysł. nerwowo

frazeologia.

etymologia.

(1) etym|niem|Nerv. etym|ang|nerve. etym|franc|nerf. etym|łac|nervus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nerve; (1.2) nerve

* arabski: (1.1) عصب

* baskijski: (1.1) nerbio; (1.2) nerbio

* białoruski: (1.1) нерв m.

* duński: (1.1) nerve w.; (1.2) nerve w.; (1.3) nerve w.

* esperanto: (1.1) nervo; (1.2) ripo, nervuro

* francuski: (1.1) nerf m.

* hiszpański: (1.1) nervio m.; (1.2) nervio m.

* jidysz: (1.2) אָדער m./ż. (oder)

* niemiecki: (1.1) Nerv m.

* nowogrecki: (1.1) νεύρο n.; (1.2) νεύρο n.

* rosyjski: (1.1) нерв m.; (1.2) жилка ż.

* szwedzki: (1.1) nerv w.; (1.2) nerv w.

* ukraiński: (1.1) нерв m.

* wenedyk: (1.1) nierzw m.

* wilamowski: (1.1) nerw m.; (1.2) nerw m.

* włoski: (1.1) nervo m.

źródła.

== nerw (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anat. nerw

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrf, AS: nerf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerwy nmos., nerwowość ż., nerwica ż., nerwus m., nerwuska ż., nerwacja ż., nerwiak m., nerwicowiec m., nerwizm m., nerwowiec m., nerwówa ż., nerwówka ż., nerwicowanie n., onerwie n., nerwik mrz.

czas. nerwicować ndk., denerwować ndk., zdenerwować dk., wnerwiać ndk., wnerwić dk.

przym. nerwowy, nerwicowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) żyłka

(1.3) żyłka, smykałka

Wiktionary

nerwacja

sieć wiązek przewodzących wychodzących z ogonka liściowego i rozgałęziających się w blaszce liściowej; unerwienie liścia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

nerwiak

zwykle łagodny i niezłośliwy nowotwór obwodowego układu nerwowego, składający się z komórek nerwowych i włókien nerwowych; neuroma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Nerwiak – rzadki, zwykle niezłośliwy nowotwór obwodowego układu nerwowego, utworzony z wypustek nerwowych lub osłonki łącznotkankowej, umiejscowiony często w kanale kręgowym.

Ma postać drobnych, pojedynczych lub mnogich czerwonobrunatnych guzków. Podobnie przedstawia się utkanie nerwiaka pourazowego, który może być przyczyną bólów fantomowych lub piekących.

Wikipedia

nerwiakowłókniak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego;

Wiktionary

Nerwiakowłókniak (łac. neurofibroma, ang. neurofibroma) – guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego, wywodzący się z komórek Schwanna. Zwykle mnogi, powstaje z osłonek nerwów skóry całego ciała, a także unerwiających narządy wewnętrzne i z nerwów czaszkowych. Nerwiakowłókniaki mogą ulegać transformacji złośliwej. Guzy te stanowią część obrazu klinicznego fakomatoz: choroby Recklinghausena, czyli nerwiakowłókniakowatości typu 1, i nerwiakowłókniakowatości typu 2.

Wikipedia

nerwiakowłókniakowatość

choroba genetyczna podzielona na dwa typy:
a) NF-1: charakterystyczne zmiany skóry i układu nerwowego; choroba von Recklinghausena;
b) NF-2: charakterystyczne zmiany układu nerwowego i niekoniecznie skóry

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

Wikipedia

nerwica

długotrwałe zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się nadmierną pobudliwością, drażliwością, stanami lękowymi, obsesjami, często bólami psychogennymi, depresją; neuroza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

Wiktionary

Zaburzenia lękowe zwane również neurozami – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. nerw mrz., nerwy nmos., nerwus mos., denerwowanie n., nadenerwowanie n., poddenerwowanie n., podenerwowanie n., wydenerwowanie n., zdenerwowanie n.

czas. denerwować ndk., nadenerwować dk., poddenerwować dk., podenerwować dk., wydenerwować dk., zdenerwować dk.

przym. nerwicowy, nerwowy, podenerwowany, zdenerwowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neuroza

Wiktionary

nerwicotwórczy

mający wpływ na powstawanie nerwic

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nerwicowiec

osoba cierpiąca na nerwicę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

nerwik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od nerw

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To nie nerw, lecz tylko mały nerwik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerw m.

Wiktionary

nerwiki

Wikipedia

nerwizm

teoria uznająca nadrzędną rolę układu nerwowego w zjawiskach zachodzących w organizmie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

nerwoból

napady bólu wzdłuż nerwów wskutek zakażenia, zatrucia, ochłodzenia; neuralgia; newralgia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-09]

Wikipedia

nerwówa

potocznie: nerwowa, gorączkowa atmosfera; nerwówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nerwowiec

osoba nieodporna nerwowo; nerwus

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

nerwowiej

stopień wyższy od przysłówka: nerwowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

nerwówka

potocznie: nerwowa, gorączkowa atmosfera; nerwówa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nerwowo

przysłówek

(1.1) w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matka zadawała ojcu niedorzeczne pytania, nerwowo machając wachlarzem i wyrzucając z siebie egzaltowane "och!" i "ach!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɔ, AS: nervovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. nerwowy

rzecz. nerwowość ż., nerw mrz., nerwy nmos., nerwus mos.

Wiktionary

nerwowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaburzenie systemu nerwowego; przewrażliwienie, nadmierna pobudliwość, skłonność do zdenerwowania, rozdrażnienie

(1.2) wzburzona, niespokojna atmosfera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɔɕʨ̑, AS: nervovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwus mos.

przym. nerwowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agresywność, drażliwość, impulsywność, krewkość, nadpobudliwość, pobudliwość, wybuchowość; rozdrażnienie, zdenerwowanie

(1.2) ferment, gorączka, gorączkowość, podekscytowanie, podniecenie, poruszenie, wrzenie

Wiktionary

nerwowy

1. dotyczący nerwów; stanowiący nerw, będący nerwem;
2. dotyczący systemu nerwowego;
3. świadczący o zdenerwowaniu; niespokojny, gwałtowny;
4. łatwo ulegający rozdrażnieniu, zdenerwowaniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z nerwami, dotyczący nerwów

przymiotnik jakościowy

(2.1) o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy

(2.2) świadczący o zdenerwowaniu, napięciu, niepokoju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɨ, AS: nervovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwowość ż., nerwówka ż., nerwiak m., nerwica ż., nerwus m., nerwuska ż., denerwowanie n., zdenerwowanie n.

czas. denerwować ndk., zdenerwować dk.

przym. nerwicowy

przysł. nerwowo, newicowo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) agresywny, drażliwy, pobudliwy, przewrażliwiony, niecierpliwy, impulsywny, gwałtowny, niespokojny, przeczulony

Wiktionary

nerwus

osoba łatwo tracąca panowanie nad sobą, reagująca nerwowo, histerycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek nerwowy, łatwo wpadający w gniew

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Coś taki nerwus, uspokój się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛrvus, AS: nervus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwowość ż., nerwacja ż., nerwówka ż., nerwówa ż., nerwica ż., nerwicowiec m., nerwowiec m.

przym. nerwowy, nerwicowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cholernik, choleryk, furiat, impetyk, kłębek nerwów, narwaniec, nerwicowiec, nerwowiec

Wiktionary

nerwy

1. system nerwowy jako czynnik regulujący stany psychiczne; odporność, wytrzymałość psychiczna;
2. zdenerwowanie, irytacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-09]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rozdrażnienie, zdenerwowanie, niepokój

(1.2) psychiczna odporność

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lp. od: nerw

Wiktionary

Nerw (łac. nervus - "ścięgno, struna") – pęczek różnej długości i grubości włókien nerwowych (wypustek neuronów - aksonów) okrytych wspólną otoczką, wchodzących w skład obwodowego układu nerwowego.

Zrąb nerwu stanowi tkanka łączna właściwa, która dzieli się na:

- śródnerwie (osłonka Keya-Retziusa, endoneurium) - otaczające pojedyncze włókna nerwowe.

- onerwie (perineurium) - otaczające pojedyncze pęczki włókien. Tworzy barierę krew-nerw nieprzepuszczalną dla większości cząstek.

- nanerwie (epineurium) - otaczające cały nerw.

- przynerwie (paraneurium) - wypełnia okolice nerwu stabilizując jego położenie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnɛrvɨ, AS: nervy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nerw, nerwowość, nerwica, nerwus, nerwuska, nerwacja, nerwiak, nerwicowiec, nerwizm, nerwowiec, nerwówa, nerwówka, nerwicowanie

przym. nerwowy, nerwicowy

czas. nerwicować

przysł. nerwowo

Wiktionary

neryngowo

Wikipedia

nerytyczny

strefa nerytyczna - strefa wód przybrzeżnych ponad dnem litoralu lub szelfu kontynentalnego mórz i oceanów (rzadziej jezior), dobrze prześwietlona, charakteryzująca się różnorodnością form życia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geogr. odnoszący się do strefy płytkich wód przybrzeżnych

Wiktionary

nesca

[czytaj: neska] potocznie: kawa rozpuszczalna; neska

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2014-06-19]

nescafé

marka kawy rozpuszczalnej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Nescafé – marka kaw rozpuszczalnych pochodząca ze Szwajcarii i należąca do Nestlé od roku 1938. Nazwa jest połączeniem dwóch wyrazów: „Nestlé” i „café”. Dostępny na rynku w formie produktów takich jak:

- Nescafé Classic

- Nescafé Excella (tylko japonia)

- Nescafé 3w1

- Nescafé 2w1

- Nescafé Cappucino

- Nescafé Xpress

- Nescafé Espiro

- Nescafé Gold (japońska wersja to Nescafé Gold Blend)

- Nescafé Collection

- Nescafé Decaf

- Nestlé Brite (tylko japonia)

Wikipedia

nesebyr

miasto w Bułgarii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, położone na niewielkim półwyspie na wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. nesebyrski

Wiktionary

nesebyrski

przymiotnik od: Nesebyr, miasto w Bułgarii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nesebyrem, dotyczący Nesebyru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W XIII i XIV wieku wykształcił się tutaj nesebyrski styl architektoniczny zwany „malarskim”, który sprawia, że do dziś cerkwie tutaj zachowane robią ogromne wrażenie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nesebyr mrz.

Wiktionary

neseser

walizeczka lub torebka na podręczne drobiazgi

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielka walizka lub torba na podręczne przybory, rzeczy osobiste, używana w podróży

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Portier raportował, że neseser przywieziono z dworca przed godziną…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛˈsɛsɛr, AS: neseser

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. neseserek m.

Wiktionary

neska

potocznie: kawa rozpuszczalna; nesca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-03]

nesquik

popularny napój kakaowy w postaci pyłu do rozpuszczania w mleku lub wodzie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Nesquik – popularny napój kakaowy, sprzedawany w postaci proszku przeznaczonego do rozpuszczania w zimnym lub ciepłym mleku lub wodzie, produkowany od 1948 roku przez firmę Nestlé. W USA produkt ten był sprzedawany do 1999 roku pod nazwą Nestle Quik, kiedy to również i w tym kraju przyjęto nazwę Nesquik.

Wikipedia

nesselrode

[czytaj: neselrod] babka z bitą śmietaną i owocami, posypana wiórkami czekoladowymi

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2012-03-30]

Ludzie:

- Fryderyk Karol Nesselrode (1786-1868) (ros. Fiodor Nesselrode) – Niemiec w służbie rosyjskiej, od 1813 adiutant wielkiego księcia Konstantego, ojciec Marii Kalergis

- Karl Robert Nesselrode (1780-1862) (ros. Карл Васильевич Нессельроде) – brat Fryderyka Karola Nesselrode, w latach 1814-1856 minister spraw zagranicznych Rosji

- Wilhelm Karl Nesselrode – ojciec Fryderyka i Karla Nesselrode

Wikipedia

nessos

Nessos (gr. Νέσσος Néssos, łac. Nessus) – w mitologii greckiej jeden z centaurów. Był synem Iksjona i Nefele.

Uczestniczył w walce przeciw Folosowi i Heraklesowi. Gdy został wygnany przez herosa, zamieszkał nad brzegiem rzeki Euenos, gdzie trudnił się jako przewoźnik. Tam napotkał kolejny raz Herkulesa, który przeprawił się razem z Dejanirą przez rzekę. Herkules przepłynął wpław na drugi koniec rzeki, a swoją żonę powierzył przewoźnikowi. Centaur wykorzystał chwilę nieuwagi herosa i próbował porwać Dejanirę, a gdy ta wzywała na pomoc, jej mąż ustrzelił centaura z łuku, do którego strzały były maczane w żółci Hydry lernejskiej. Centaurowi udało się dotrzeć na drugi brzeg rzeki, gdzie umarł. Spragniony zemsty, na chwilę przed śmiercią, zaczął szeptać do Dejaniry, co uszło uwadze Herkulesa. Podarował Dejanirze flakon z własną krwią, zapewniając, że jeśli namoczy ona koszulę męża w płynie, zmusi go do wierności. Według innych podań centaur poradził Dejanirze wziąć próbkę jego krwi. Ta szybko ukryła pod suknią flakonik z krwią centaura i powróciła do męża.

Wikipedia

nesterenko

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2017-02-28]

Niestierienko (ukr., ros. Нестеренко) – nazwisko ukraińskie. Pochodzi od imienia Nestor i sufiksu -enko. Na początku XXI wieku Ukrainę zamieszkiwało ponad 37 tysięcy osób, noszących to nazwisko.

- Jurij Niestierienko – rosyjski pisarz, zwolennik antyseksualizmu

- Julija Nieściarenka – białoruska lekkoatletka i sprinterka

- Viktors Ņesterenko – łotewski piłkarz pochodzenia ukraińskiego

- Mykyta Nesterenko – ukraiński lekkoatleta

Wikipedia

nesterowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

nesteruk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

nestlé

koncern spożywczy, znany głównie z wyrobów cukierniczych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

Wikipedia

nestor

mądry, doświadczony starzec, będący najstarszym przedstawicielem jakiejś grupy ludzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Nestor – imię męskie

- Nestor – kronikarz ruski, mnich pieczerskiego monasteru w Kijowie

- Nestor – w mitologii greckiej król Pylos, jeden z najstarszych uczestników wojny trojańskiej, mądry i doświadczony starzec, syn Neleusa; bohater Iliady i Odysei Homera

- nestor – rodzaj ptaków z rodziny nestorów

- Nestor – planetoida o numerze katalogowym 659

- HMAS Nestor – australijski niszczyciel z okresu II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m|święty=tak.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) imię

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nestor mzw./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Нестар m.

* francuski: (1.1) Nestor

* rosyjski: (1.1) Нестор m.

źródła.

== Nestor (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) mitgr. Nestor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnɛstɔr, AS: nestor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nestor mzw./mos.

Wiktionary

nestorianin

zwolennik, wyznawca nestorianizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nestorianizm mrz.

:: fż. nestorianka ż.

przym. nestoriański

Wiktionary

nestorianizm

chrześcijańska herezja z V w., głosząca odrębność boskiej i ludzkiej natury Chrystusa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. nestorianin m., nestorianka ż.

przym. nestoriański

Wiktionary

nestorianka

zwolenniczka nestorianizmu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni, zwolenniczka doktryny nestorianizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nestorianizm m., nestorianin m.

przym. nestoriański

Wiktionary

nestoriański

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący nestorianizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nestorianizm m., nestorianin m., nestorianka ż.

Wiktionary

nestorka

mądra, doświadczona kobieta, będąca najstarszą przedstawicielką jakiejś grupy ludzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nestorowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nestorowy

przymiotnik od: nestor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

nesycki

dotyczący Nesy, starożytnego miasta na terenie dzisiejszej Turcji

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: hetycki) [koalar, 2007-11-07]

neszka

zdrobnienie od: Agnieszka; Aga

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-23]

net

1. w tenisie: otarcie się piłki o siatkę, szczególnie jako błąd przy serwowaniu; w siatkówce: otarcie się piłki o siatkę po serwisie;
2. potocznie: Internet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. młodz. Internet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Michał ciągle siedzi na necie, pewnie już nie wie, jak wygląda podwórko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nɛt, AS: net

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. necik mrz.

Wiktionary

neta

rodzaj sieci rybackiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-19]

niespodzianie

przysłówek

(1.1) książk. zob. niespodziewanie.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Panu Zagłobie odwaga uderzyła niespodzianie do głowy jak wino. (H. Sienkiewicz: Ogniem i mieczem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔˈʥ̑ä̃ɲɛ, AS: ńespoʒ́ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespodzianka ż., niespodziewaność ż.

przym. niespodziewany, niespodziany

przysł. niespodziewanie

czas. spodziewać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niespodziewanie, ścichapęk

Wiktionary

niespodzianiej

stopień wyższy od przysłówka: niespodzianie; niespodziewaniej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

niespodzianka

pewne zdarzenie, rzecz itp., które zaskoczyło kogoś, nie było spodziewane

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, czego się ktoś nie spodziewa

(1.2) prezent będący dla obdarowanego zaskoczeniem

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezes zapowiedział także niespodziankę, o której nie wspominało zaproszenie, mianowicie gratyfikację pieniężną

(1.2) Michał nie wiedział, jak wyrazić to, co czuł. Wydawało mu się, że ten, kto kocha, bezustannie daje. Obdarowywał ją więc niespodziankami, wyszukiwał dla niej w rzece błyszczące kamienie [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka, AS: ńespoʒ́ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespodziewaność

przym. niespodziewany, niespodziany

przysł. niespodziewanie, niespodzianie

czas. spodziewać się

Wiktionary

niespodziany

zaskakujący, niespodziewany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niespodziewanie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãɲɛ, AS: ńespoʒ́evãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespodzianka ż., niespodziewaność ż.

przym. niespodziewany, niespodziany

przysł. niespodzianie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) znienacka, nieoczekiwanie, niespodzianie, ni stąd, ni zowąd, ni z tego, ni z owego

Wiktionary

niespodziewaniej

stopień wyższy od przysłówka: niespodziewanie; niespodzianiej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-14]

niespodziewany

taki, którego ktoś się spodziewa, oczekiwany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

przymiotnik

(1.1) zdarzenie, którego się nie spodziewano; rzecz zaskakująca, nieoczekiwana, nagła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja pasja pisania rozwija się i przynosi niespodziewane owoce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãnɨ, AS: ńespoʒ́evãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespodzianka ż., niespodziewaność ż.

czas. spodziewać się

przym. niespodziany

przysł. niespodziewanie, niespodzianie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niespodziany, nieoczekiwany, ścichapęk

Wiktionary

niespoglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spoglądać.

Wiktionary

niespójnie

przysłówek

(1.1) w sposób niespójny, w sposób pozbawiony spójności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dochodzenie w sprawie Ergenekonu prowadzone przez 15 miesięcy zaczęło jednak z czasem wyglądać coraz niespójniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈspujɲɛ, AS: ńespui ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespójność ż.

przym. niespójny

Wiktionary

niespójniej

stopień wyższy od przysłówka: niespójnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niespójniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niespójny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niespójność

niezgodność, niedopasowanie, brak konsekwencji, brak ciągłości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niespójne; cecha tych, którzy są niespójni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niespójny

przysł. niespójnie

Wiktionary

niespójny

przymiotnik

(1.1) niebędący zwartą całością

(1.2) nieukładający się w logiczną całość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespójność ż.

przysł. niespójnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) luźny, niespoisty

(1.2) chaotyczny

Wiktionary

niespojrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spojrzeć.

Wiktionary

niespokojnie

przysłówek

(1.1) w sposób niespokojny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespokojność ż.

przym. niespokojny

Wiktionary

niespokojniej

stopień wyższy od przysłówka: niespokojnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

niespokojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niespokojny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niespokojność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niespokojne; cecha tych, którzy są niespokojni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niespokojny

przysł. niespokojnie

Wiktionary

niespokojny

przymiotnik

(1.1) będący ciągle w ruchu

(1.2) pełen niepokoju, lęku, zaniepokojony

(1.3) nerwowy

(1.4) o czasach, okolicznościach: trudny, zmienny

(1.5) o morzu: wzburzone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ, AS: ńespokoi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. niespokojnie

rzecz. niespokojność ż., niepokój

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zaniepokojony

Wiktionary

niespolszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spolszczyć.

Wiktionary

niesponiewieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sponiewierać.

Wiktionary

niesponsorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sponsorować.

Wiktionary

niesponsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sponsowieć.

Wiktionary

niespopularyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spopularyzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńespopularyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niepopularyzowanie ndk.

Wiktionary

niesporczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Tardigrada|ref=tak., typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych;

(1.2) zool. zwierzę tego typu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Niesporczaki uznawane są za najbardziej odporne na warunki zewnętrzne ze znanych organizmów.

Wiktionary

niesporek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

niesporowice

Niesporowice (niem. Hasselbusch) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 158 mieszkańców.

Wikipedia

niesportretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sportretować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: ńesportretovãńe

Wiktionary

niesporządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sporządzać.

Wiktionary

niesporządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sporządzić.

Wiktionary

niesposobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sposobić.

Wiktionary

niespostrzeżenie

1. patrząc, uświadomić sobie coś;
2. zdać sobie z czegoś sprawę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niespotkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spotkać.

Wiktionary

niespotwarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spotwarzyć.

Wiktionary

niespotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spotykać.

Wiktionary

niespowalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spowalniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: ńespovalʹńä̃ńe

Wiktionary

niespowolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spowolnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńespovolʹńė̃ńe

Wiktionary

niespozieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spozierać.

Wiktionary

niespożycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spożyć.

Wiktionary

niespożytość

cecha czegoś niedającego się wyczerpać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-08-09]

niespożyty

taki, który ma wielki zasób sił, energii; niewyczerpany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niespożywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spożywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɔʒɨˈvãɲɛ, AS: ńespožyvãńe

Wiktionary

niespółkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spółkować.

Wiktionary

niesprawdzalny

przymiotnik

(1.1) taki, którego nie da się sprawdzić, niemożliwy do weryfikacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I tenże profesor Fernand mocno zaatakował młodych socjologów i ekonomistów z Yale zarzucających historykom, że pracujemy na obszarach niesprawdzalnych, bo na obszarach śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesprawdzalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieweryfikowalny

Wiktionary

niesprawdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprawdzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspravˈdz̑ãɲɛ, AS: ńespravʒãńe

Wiktionary

niesprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprawiać.

Wiktionary

niesprawiedliwie

przysłówek

(1.1) w sposób niesprawiedliwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Było nam ogromnie przykro i uważaliśmy, że potraktowano nas bardzo niesprawiedliwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ, AS: ńespravʹi ̯edlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesprawiedliwy

rzecz. niesprawiedliwość ż.

Wiktionary

niesprawiedliwiej

stopień wyższy od przysłówka: niesprawiedliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

niesprawiedliwość

1. brak sprawiedliwości
2. niesprawiedliwy czyn, wyrok, niesprawiedliwa decyzja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak sprawiedliwości

(1.2) niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑, AS: ńespravʹi ̯edlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesprawiedliwy

przysł. niesprawiedliwie

Wiktionary

niesprawiedliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: niesprawiedliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

niesprawiedliwy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ, AS: ńespravʹi ̯edlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesprawiedliwość ż.

przysł. niesprawiedliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuczciwy

Wiktionary

niesprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprawić.

Wiktionary

niesprawniej

stopień wyższy od przysłówka: niesprawnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

niesprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niesprawny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niesprawny

przymiotnik

(1.1) o urządzeniu taki, który nie działa w ogóle lub działa nieprawidłowo (niezgodnie z przeznaczeniem)

(1.2) o człowieku lub części ciała o ograniczonej zdolności ruchowej

(1.3) o instytucji źle zorganizowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Technik naprawił niesprawną wentylację.

(1.1) W domu okazało się, że telewizor jest niesprawny i musiałem drugi raz jechać do sklepu, żeby go zwrócić.

(1.1) Wiele szkół nauki jazdy uczy jeździć na niesprawnych autach.

(1.1) Poprosiłem znajomego o wycenę niesprawnego dysku twardego.

(1.2) Ireneusz miał wypadek samochodowy i po operacji był niesprawny ponad miesiąc.

(1.2) Pies pracujący to pies asystujący osobom niesprawnym ruchowo, niewidomym, głuchoniemym (…).

(1.3) Hiszpania cierpi, gnębiona przez kurczącą się gospodarkę i niesprawny rynek pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈspravnɨ, AS: ńespravny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesprawność ż.

przysł. niesprawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uszkodzony, wadliwy, pot. zepsuty / popsuty

Wiktionary

niesprawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprawować.

Wiktionary

niesprejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprejować.

Wiktionary

niesprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprężać.

Wiktionary

niespróbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spróbować.

Wiktionary

niesproszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sproszkować.

Wiktionary

niesproszkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sproszkowywać.

Wiktionary

niesprowokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprowokować.

Wiktionary

niesprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprzątać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspʃɔ̃nˈtãɲɛ, AS: ńespšõntãńe

Wiktionary

niesprzeczność

Niesprzeczność – brak sprzeczności teorii logicznej. Można go zdefiniować semantycznie albo syntaktycznie. Definicja semantyczna postuluje, że teoria jest niesprzeczna, jeśli posiada model. Odpowiada to pojęciu niesprzeczności w tradycyjnej logice Arystotelesa, aczkolwiek w dzisiejszej logice matematycznej używa się w zamian określenia spełnialności. Definicja syntaktyczna mówi, że teoria jest niesprzeczna, jeśli nie ma takiej formuły P, że zarówno P, jak i jej zaprzeczenie można wyprowadzić z aksjomatów danej teorii za pomocą powiązanego z nią systemu dedukcji.

Wikipedia

niesprzedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprzedać.

Wiktionary

niesprzedawalny

dający się sprzedać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik polsko-angielski - PWN 2019 (ndpl) [tevex, 2020-07-14]

niesprzęganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprzęgać.

Wiktionary

niesprzeniewierzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprzeniewierzyć.

Wiktionary

niesprzyjanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sprzyjać.

Wiktionary

niespsienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spsieć.

Wiktionary

niespulchnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spulchniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspulxʲˈɲä̃ɲɛ, AS: ńespulχʹńä̃ńe

Wiktionary

niespuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spuszczać.

Wiktionary

niespuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spuścić.

Wiktionary

niespylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spylać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛspɨˈlãɲɛ, AS: ńespylãńe

Wiktionary

niespylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spylić.

Wiktionary

niespytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spytać.

Wiktionary

niespłacalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niespłacalne; cecha tych, którzy są niespłacalni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niespłacalny

przysł. niespłacalnie

Wiktionary

niespłacalny

niedający się spłacić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niespłatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spłatać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spłatanie n.

Wiktionary

niespłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|spłynąć.

Wiktionary

niesranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|srać.

Wiktionary

nieśrupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|śrupać.

Wiktionary

niessanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ssać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈsːãɲɛ, AS: ńe•sãńe

Wiktionary

niestabilność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chwiejne, niezachowujące równowagi

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest niestabilne, zmienne, ulegające częstym wahaniom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezpośrednią przyczyną wypadku pracownika była niestabilność rusztowania.

(1.2) Kolejne rozdziały poświęcone są falom i niestabilnościom hydrodynamicznym ogólnej cyrkulacji atmosfery oraz elementom technik numerycznych (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestabilny

przysł. niestabilnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwiejność, chybotliwość

Wiktionary

niestabilny

przymiotnik

(1.1) łatwo przechylający się na boki

(1.2) chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Auto z takimi "gumami" na gładkiej nawierzchni sprawia wrażenie nieco niestabilnego, gwizd opon na asfalcie przypomina zaś… hałas nurkującego bombowca.

(1.2) Jeżeli jednak byłoby możliwe przechodzenie kwarków w leptony z niezachowaniem liczby barionowej, to proton powinien być cząstką niestabilną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstaˈbʲilnɨ, AS: ńestabʹilny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestabilność ż.

przysł. niestabilnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) labilny, rozchwiany, zmienny

Wiktionary

niestablicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stablicować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstablʲits̑ɔˈvãɲɛ, AS: ńestablʹicovãńe

Wiktionary

niestandardowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niestandardowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. standard n., standaryzacja ż., standardowość ż.

przym. niestandardowy, standardowy

przysł. standardowo, niestandardowo

Wiktionary

niestanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stać.

Wiktionary

niestanięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stanąć.

Wiktionary

niestanne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starop. grzywna za niestawienie się w sądzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈstãnːɛ, AS: ńestã•ne

Wiktionary

niestanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stanowić.

Wiktionary

niestąpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stąpać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstɔ̃mˈpãɲɛ, AS: ńestõmpãńe

Wiktionary

niestarannie

przysłówek

(1.1) w sposób niestaranny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sklepach pojawia się za dużo odbiorników radiowych i telewizyjnych o niskiej trwałości i bardzo niestarannie wykonanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstaˈrãɲːɛ, AS: ńestarã•ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestaranność

przym. niestaranny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedbale, byle jak

Wiktionary

niestaranniej

stopień wyższy od przysłówka: niestarannie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niestaranniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niestaranny; bardziej niestaranny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

niestaranny

przymiotnik

(1.1) niedokładający starań, aby wykonać coś dobrze

(1.2) wynikający z braku staranności; świadczący o pośpiechu i niedokładności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestaranność ż.

przysł. niestarannie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedbały, niedokładny

(1.2) niedbały, niedokładny

Wiktionary

niestartowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|startować.

Wiktionary

niestarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|starzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńestažẽńe

Wiktionary

niestawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ńestavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

niestawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńestavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

niestawiennictwo

niestawienie się w danym terminie na określonym miejscu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niestałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmienność, brak stałości, trwałości (np. w przekonaniach)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈstawɔɕʨ̑, AS: ńestau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmienność, kapryśność, wahliwość, chwiejność

Wiktionary

niestały

przymiotnik

(1.1) taki, który często zmienia upodobania, poglądy, świadczący o braku stałości

(1.2) taki, który podlega zmianom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestałość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmienny, chwiejny

Wiktionary

niestelmachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stelmachować.

Wiktionary

niestemplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stemplować.

Wiktionary

niestępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stępić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstɛ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńestẽmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietępienie dk.

Wiktionary

niestępowo

Niestępowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Niestãpòwò) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo na trasie linii kolejowej Pruszcz Gdański-Żukowo (obecnie zawieszonej). Jest siedzibą sołectwa Niestępowo, w którego skład wchodzą również miejscowości Stara Piła i Mankocin. Miejscowość jest placówką Ochotniczej Straży Pożarnej. Znajduje się na turystycznym szlaku Kartuskim.

Wikipedia

niesterczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sterczeć.

Wiktionary

niestereotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niestereotypowe; cecha tych, którzy są niestereotypowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestereotypowy

przysł. niestereotypowie

Wiktionary

niesteroidowy

przymiotnik

(1.1) biochem. farm. niebędący steroidem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne są dostępne bez recepty.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesterydowy

Wiktionary

niesterowalny

przymiotnik

(1.1) taki, którym nie da się sterować

(1.2) przen. o człowieku taki, który nie poddaje się sterowaniu przez innych ludzi; nie ulegający wpływom

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Brat uchodził za polityka, którym nie można manipulować, miał opinię, że jest niesterowalny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesterowalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bezkompromisowy, konsekwentny, nieprzejednany, nieugięty, nieustępliwy, niewzruszony, niezachwiany, niezłomny, pryncypialny, stały; pejor. uparty, zatwardziały

Wiktionary

niesterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sterować.

Wiktionary

niestety

słowo, którego używa się, by wyrazić swoje niezadowolenie i zasugerować, że spodziewany był korzystniejszy rozwój wypadków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

partykuła

(1.1) …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, tego telewizora nie da się naprawić. Musi pan kupić nowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈstɛtɨ, AS: ńestety

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pechowo

Wiktionary

niestierow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Wiktionary

Niestierow, Stołupiany (ros. Нестеров, niem. Stallupönen, lit. Stalupėnai) – miasto (4889 mieszkańców w 2006) w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, siedziba powiatu (район).

Miejscowość położona we wschodniej części obwodu kaliningradzkiego około 25 kilometrów na wschód od Gusiewa i 10 kilometrów od granicy z Litwą, na linii kolejowej Kaliningrad-Moskwa i trasie E28.

Wikipedia

Powiązane:

przym. niestierowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Stołupiany

Wiktionary

niestierowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Niestierowem, dotyczący Niestierowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Niestierow mrz.

Wiktionary

niestosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieużywanie czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstɔsɔˈvãɲɛ, AS: ńestosovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestosowność ż.

przym. niestosowny

przysł. niestosownie

Wiktionary

niestosownie

przysłówek

(1.1) w sposób niestosowny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstɔˈsɔvʲɲɛ, AS: ńestosovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestosowny

rzecz. niestosowność ż., niestosowanie n.

Wiktionary

niestosowniej

stopień wyższy od przysłówka: niestosownie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

niestosowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niestosowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

niestosowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak stosowności; cecha tego, co jest niestosowne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstɔˈsɔvnɔɕʨ̑, AS: ńestosovność

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestosowny

przysł. niestosownie

rzecz. niestosowanie n.

Wiktionary

niestosowny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest dostosowany do okoliczności

Wiktionary

Powiązane:

przysł. niestosownie

rzecz. niestosowność ż., niestosowanie n.

Wiktionary

niestosunek

przestarzałe: brak współzależności, proporcji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

niestracenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stracić.

Wiktionary

niestrajkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strajkować.

Wiktionary

niestraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|straszyć.

Wiktionary

niestraszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niestraszne; cecha tych, którzy są niestraszni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestraszny

przysł. niestrasznie

Wiktionary

niestrawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strawić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestrawność ż.

Wiktionary

niestrawiony

przymiotnik

(1.1) nie uległy trawieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestrawione resztki pokarmu trafiają do jelita grubego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstraˈvʲjɔ̃nɨ, AS: ńestravʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestrawność ż., trawienie n., nietrawienie n.

czas. strawić dk., trawić ndk.

ims. strawiony

Wiktionary

niestrawniej

stopień wyższy od przysłówka: niestrawnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niestrawność

problemy w funkcjonowaniu układu trawiennego objawiające się w słabszy (np. pojedyncze beknięcia, pierdnięcia, zgaga) lub mocniejszy sposób (np. bólami brzucha, biegunką, wzdęciami)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostre zaburzenie w trawieniu, dyspepsja

Wiktionary

Dyspepsja (gr. przedr. δυσ- dys- „źle, z trudem”, πέπτειν peptein „trawić”; łac. dyspepsia), pot. niestrawność – występowanie w nadbrzuszu przewlekłego lub nawracającego bólu, który trwa przynajmniej przez 4 tygodnie. Ta definicja została przyjęta w 1999 roku w Rzymie i nosi nazwę kryteriów rzymskich II. Poprzednia definicja, według tak zwanych kryteriów rzymskich I, mówiła o występowaniu bólu w nadbrzuszu w linii pośrodkowej ciała, którym towarzyszy uczucie pełności w nadbrzuszu, wczesne wrażenie sytości, wzdęcia i/lub nudności, nie brała ona jednak pod uwagę długości trwania objawów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W organizmie niemowlęcia kazeina mleka krowiego tworzy ser, z trudem trawiony przez niego; pojawia się niestrawność, kwaśne, biegunkowe stolce, kwaśne wymioty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietrawienie n., niestrawienie n.

przym. niestrawny, niestrawiony

Wiktionary

niestrawny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie daje się trawić lub jest trudny do strawienia

(1.2) przen. trudny do zrozumienia lub do zaakceptowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszelaki ser niestrawny jest, abo jako medycy mówią, «crassi succi», a stary tym niestrawniejszy, abo «mali succi»: świeży jednak nie tak jest niezdrowy jako stary, bo tuczy.

(1.2) Hammett jednakże wypowiada ponadto różne poglądy na naukę i badania naukowe, będące nieraz wątpliwą filozofią, która jeszcze w złym tłumaczeniu staje się miejscami zupełnie niestrawna (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestrawność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciężkostrawny

Wiktionary

niestreszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|streszczać.

Wiktionary

niestreszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|streścić.

Wiktionary

niestrętek

gatunek byliny z rodziny jaskrowatych; zawilec gajowy, wietrznica gajowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

niestrofowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strofować.

Wiktionary

niestroj

Niestrój, Niestroj:

- Jolanta Niestrój-Malisz (ur. 1957) – polska aktorka teatralna i filmowa

- Roman Niestrój (ur. 1944) – profesor doktor habilitowany nauk ekonomicznych

- Robert Niestroj (ur. 1976, Opole) – niemiecki piłkarz polskiego pochodzenia

Wikipedia

niestrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stroić.

Wiktionary

niestrudzenie

przysłówek

(1.1) w sposób niestrudzony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstruˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńestruʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestrudzoność ż.

przym. niestrudzony

Wiktionary

niestrudzony

przymiotnik

(1.1) nieustający mimo wysiłku, odporny na trud, przeciwności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestrudzony M. Zaruski szkolił drużynę ratowniczą, która dysponowała wnet podstawowym sprzętem do ratownictwa górskiego, wykonanym na miejscu, a częściowo sprowadzonym z Wiednia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstruˈdz̑ɔ̃nɨ, AS: ńestruʒõny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. niestrudzenie

rzecz. niestrudzoność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wytrzymały, wytrwały, dzielny, silny

Wiktionary

niestruganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strugać.

Wiktionary

niestrzelanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strzelać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛsṭʃɛˈlãɲɛ, AS: ńesṭšelãńe

Wiktionary

niestrzęp

niestrzęp głogowiec - duży motyl dzienny z rodziny bielinków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

niestrzeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|strzec.

Wiktionary

niestudiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|studiować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstudʲjɔˈvãɲɛ, AS: ńestudʹi ̯ovãńe

Wiktionary

niestukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛstuˈkãɲɛ, AS: ńestukãńe

Wiktionary

niestuszewo

Wikipedia

niestwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stwarzać.

Wiktionary

niestymulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stymulować.

Wiktionary

niestypulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stypulować.

Wiktionary

niestłaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stłaczać.

Wiktionary

niestłoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stłoczyć.

Wiktionary

niestłuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|stłuc.

Wiktionary

niesubordynacja

brak podporządkowania się, niewypełnianie poleceń, rozkazów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak podporządkowania się, niewypełnianie poleceń, rozkazów

(1.2) akt rozmyślnego nieposłuszeństwa wobec ustalonego porządku dokonywany przez podwładnego;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) nieposłuszeństwo

Wiktionary

niesubskrybowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|subskrybować.

Wiktionary

niesugerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sugerować.

Wiktionary

niesulice

Niesulice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś letniskowa nad Jeziorem Niesłysz (Jezioro Niesulickie), ok. 6 km na północny zachód od Skąpego. Nad jeziorem znajduje się kilka ośrodków wypoczynkowych, baza obozowa ZHP, plaże, wypożyczalnie sprzętu wodnego i rowerów.

Wikipedia

niesumienniej

stopień wyższy od przysłówka: niesumiennie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

niesumienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niesumienny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niesumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sumować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛsũmɔˈvãɲɛ, AS: ńesũmovãńe

Wiktionary

niesunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sunąć.

Wiktionary

niesuponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|suponować.

Wiktionary

niesuprymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|suprymować.

Wiktionary

niesuszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|suszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛsuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ńesušẽńe

Wiktionary

niesuwerenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niesuwerenne; cecha tych, którzy są niesuwerenni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesuwerenny

przysł. niesuwerennie

rzecz. suwerenność ż.

Wiktionary

nieswędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|swędzić.

Wiktionary

nieświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|świadczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńėśfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary

nieświadkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|świadkować.

Wiktionary

nieświadomie

przysłówek

(1.1) w sposób nieświadomy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieświadomie uniosłem rękę, by dotknąć świeżego rysunku, na którym zasychała warstewka limfy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ, AS: ńėśfʹi ̯adõmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieświadomość ż.

przym. nieświadomy, nieświadom

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwiednie

Wiktionary

nieświadomość

1. nieznajomość faktów, brak wiedzy, nieuświadamianie sobie czegoś
2. stan utraty przytomności, świadomości działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak uświadamiania sobie lub wiedzy o czym

(1.2) psych. med. stan braku świadomości czy przytomności

(1.3) daw. błąd wynikający z nieznajomości tematu

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. nieświadomy

przysł. nieświadomie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ignorancja, niewiedza, nieznajomość

(1.2) nieprzytomność

Wiktionary

nieświadomy

przymiotnik

(1.1) nie uświadamiający sobie czegoś, nie wiedzący o czym

(1.2) powstający lub istniejący bez czyjejś świadomości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieświadomość ż.

przysł. nieświadomie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuświadomiony, nie zdający sobie sprawy

(1.2) bezwiedny, mimowolny, nieuświadomiony, podświadomy

Wiktionary

nieświastowice

Wikipedia

nieświecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|świecić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɕfʲjɛˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńėśfʹi ̯ecẽńe

Wiktionary

nieświeski

przymiotnik od: Nieśwież (miasto na Białorusi)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nieświeżem, dotyczący Nieświeża

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nieśwież mrz.

Wiktionary

nieświętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|świętować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɕfʲjɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: ńėśfʹi ̯ẽntovãńe

Wiktionary

nieśwież

miasto na Białorusi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

Wikipedia

nieświeży

przymiotnik jakościowy

(1.1) kulin. taki, który utracił świeżość

(1.2) o zauważalnych cechach zbyt długiego używania

(1.3) źle wyglądający

(1.4) odbierany przez zmysł powonienia jako pozbawiony świeżości

(1.5) taki, który nie wnosi nic nowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieświeżość ż.

przysł. nieświeżo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerstwy, stary, twardy

(1.2) brudny, pognieciony, znoszony

(1.3) zmęczony, zniszczony

(1.4) brzydki, cuchnący, nieprzyjemny, śmierdzący

(1.5) nieaktualny, nienowy, nieoryginalny, oklepany

Wiktionary

nieświganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|świgać.

Wiktionary

nieświń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dojeżdżamy do Nieświnia, możesz zadzwonić do Stasia.

(1.1) Przenocujemy u ciotki w Nieświniu, a rano wyruszymy w dalsza drogę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieświnianin mos., nieświnianka ż.

przym. nieświński

Wiktionary

nieświszczuk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. inaczej: piesek preriowy;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈɕfʲiʃʧ̑uk, AS: ńėśfʹiščuk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piesek preriowy

Wiktionary

nieswój

zachowujący się w niepodobny do siebie sposób, zwykle z powodu złego samopoczucia lub skrępowania

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-21]

niesygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sygnować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛsɨɡnɔˈvãɲɛ, AS: ńesygnovãńe

Wiktionary

niesymbolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|symbolizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛsɨ̃mbɔlʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńesỹmbolʹizovãńe

Wiktionary

niesymetryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niesymetryczne; cecha tych, którzy są niesymetryczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesymetryczny

przysł. niesymetrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asymetryczność

Wiktionary

niesymetryczny

przymiotnik

(1.1) niebędący symetryczny, niemający symetrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli klocki są niesymetryczne lub mają „schodki”, wyrównaj je pilnikiem i papierem ściernym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesymetryczność ż.

przysł. niesymetrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asymetryczny

Wiktionary

niesympatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: niesympatycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

niesympatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niesympatyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-05-03]

niesympatyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest sympatyczny; niemiły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesympatyczność ż.

przysł. niesympatycznie

Wiktionary

niesympatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sympatyzować.

Wiktionary

niesymulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|symulować.

Wiktionary

niesypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sypać.

Wiktionary

niesypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sypiać.

Wiktionary

niesypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sypnąć.

Wiktionary

niesystematycznie

przysłówek

(1.1) w sposób niesystematyczny, nieregularnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szacuje się, że ok. 30% katolików praktykuje systematycznie, 30% niesystematycznie, 30% sezonowo, tj. od wielkich świąt i uroczystości i 10% całkowicie nie praktykuje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesystematyczność ż.

przym. niesystematyczny

Wiktionary

nieszabasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szabasować.

Wiktionary

nieszablonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieszablonowe; cecha tych, którzy są nieszablonowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszablonowy

przysł. nieszablonowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieschematyczność

Wiktionary

nieszachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szachować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃaxɔˈvãɲɛ, AS: ńešaχovãńe

Wiktionary

nieszacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szacować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃats̑ɔˈvãɲɛ, AS: ńešacovãńe

Wiktionary

nieszadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szadzić.

Wiktionary

nieszafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szafować.

Wiktionary

nieszalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szaleć.

Wiktionary

nieszalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szalować.

Wiktionary

nieszamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szamać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃãˈmãɲɛ, AS: ńešãmãńe

Wiktionary

nieszamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szamerować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃãmɛrɔˈvãɲɛ, AS: ńešãmerovãńe

Wiktionary

nieszanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szanować.

Wiktionary

nieszantażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szantażować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃãntaʒɔˈvãɲɛ, AS: ńešãntažovãńe

Wiktionary

nieszaperonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szaperonować.

Wiktionary

nieszarpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szarpać.

Wiktionary

nieszarpnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szarpnąć.

Wiktionary

nieszastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szastać.

Wiktionary

nieszatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szatkować.

Wiktionary

nieszawa

miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

Wiktionary

Nieszawa (niem. Nessau) – miasto w Polsce, położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, na lewym brzegu Wisły w jej pradolinie, na krańcach Kujaw, w połowie drogi między Włocławkiem i Toruniem.

Nowa Nieszawa uzyskała lokację miejską w 1460 roku.W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Nieszawa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. Wcześniej była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatecznie w 1424, po pokoju melneńskim, Nieszawa na rozkaz króla została zrównana z ziemią.

(1.2) Malarz przyszedł na świat w Nieszawie w 1900 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈʃava, AS: ńešava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszawianin mos., nieszawianka ż.

przym. nieszawski

Wiktionary

nieszawianin

mieszkaniec Nieszawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nieszawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed świątynią zgromadził się tłum nieszawian.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nieszawa ż.

:: fż. nieszawianka ż.

przym. nieszawski

Wiktionary

nieszawianka

mieszkanka Nieszawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nieszawy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nieszawa ż.

:: fm. nieszawianin mos.

przym. nieszawski

Wiktionary

nieszawski

przymiotnik od: Nieszawa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nieszawy, związany z Nieszawą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nieszawa ż., nieszawianin mos., nieszawianka ż.

Wiktionary

nieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczać.

Wiktionary

nieszczędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczędzić.

Wiktionary

nieszczególność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieszczególne; cecha tych, którzy są nieszczególni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszczególny

przysł. nieszczególnie

Wiktionary

nieszczekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczekać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃʧ̑ɛˈkãɲɛ, AS: ńeščekãńe

Wiktionary

nieszczeknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczeknąć.

Wiktionary

nieszczelność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieszczelne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszczelny

Wiktionary

nieszczelny

przymiotnik

(1.1) mający szczeliny, przepuszczający coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stare i nieszczelne rurociągi powodują, że większość wody wycieka zanim dotrze do odbiorców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczelność ż.

przysł. nieszczelnie

Wiktionary

nieszczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczepić.

Wiktionary

nieszczerość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieszczere; cecha tego, kto jest nieszczery

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieszczerość jako pewna postawa wobec siebie i wobec innych wchodzi w skład codzienności każdego z nas.

(1.1) Nieszczerość jest na wskroś pragmatyczną postawą, ciągłą próbą zmylenia drugiej strony, aby łatwiej osiągnąć swój cel. Nieszczerym się nie bywa, nieszczerym się jest.

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszczery

przysł. nieszczerze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obłuda, udawanie, sztuczność, nienaturalność, nieautentyczność, gra, zmyślanie, fałszywość, podstęp, nieprawdziwość

Wiktionary

nieszczery

przymiotnik

(1.1) pozbawiony szczerości, fałszywy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. nieszczerze

rzecz. nieszczerość ż.

Wiktionary

nieszczerze

przysłówek

(1.1) w sposób nieszczery, nieuczciwy, fałszywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈʃʧ̑ɛʒɛ, AS: ńeščeže

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszczery

rzecz. nieszczerość

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuczciwie, fałszywie, źle, nieprzyzowicie

Wiktionary

nieszczerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczerzyć.

Wiktionary

nieszczęście

zdarzenie przynoszące stratę, ból, problemy, cierpienie itp.; niedola, tragedia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

(1.2) pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W Chinach przez całe stulecia urodzenie dziewczynki było uważane za nieszczęście, czasem zabijano je zaraz po urodzeniu (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ, AS: ńeščẽũ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęśliwiec m., nieszczęśnik mos., nieszczęśnica ż., nieszczęsność ż., nieszczęśliwość ż., unieszczęśliwienie n., unieszczęśliwianie n.

czas. unieszczęśliwiać ndk., unieszczęśliwić dk.

przym. nieszczęśliwy, nieszczęsny

przysł. nieszczęśliwie, nieszczęśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tragedia, cios, krzywda, klęska, niedola, katastrofa

(1.2) pech, niełaska, bieda, niepowodzenie, wypadek

Wiktionary

nieszczęśliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wzbudzający litość

(1.2) w sposób sprowadzający nieszczęście

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęśnik mos., nieszczęśliwość ż., nieszczęście n., nieszczęśliwiec mos., nieszczęsność ż.

przym. nieszczęśliwy, nieszczęsny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ponuro, smutno

(1.2) fatalnie, niefortunnie, niepomyślnie, pechowo

Wiktionary

nieszczęśliwiej

stopień wyższy od przysłówka: nieszczęśliwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-08]

nieszczęśliwość

dawniej: nieszczęście, nieszczęśliwe życie, wydarzenie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2016-09-01]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieszczęśliwe; cecha tych, którzy są nieszczęśliwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęście n., nieszczęsność ż., nieszczęśnik mos., unieszczęśliwienie n.

przym. nieszczęśliwy

przysł. nieszczęśliwie

czas. unieszczęśliwiać

Wiktionary

nieszczęśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieszczęśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nieszczęśliwy

przymiotnik

(1.1) nieodczuwający szczęścia, przygnębiony

(1.2) prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele dzieci w Afryce jest nieszczęśliwych, ponieważ głodują.

(1.1) Nie mam siły być dłużej nieszczęśliwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ, AS: ńeščẽũ̯ślʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęście n., nieszczęśnik m., nieszczęśnica ż., nieszczęśliwiec m., nieszczęśliwość ż., nieszczęsność ż., unieszczęśliwienie n.

przym. nieszczęsny

przysł. nieszczęśliwie, nieszczęśnie

czas. unieszczęśliwiać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przygnębiony

(1.2) niefortunny

Wiktionary

nieszczęśnik

człowiek dotknięty przez los; biedak, pechowiec, nieborak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęście n., nieszczęśliwiec m., nieszczęśliwość ż., nieszczęsność ż.

:: fż. nieszczęśnica ż.

przym. nieszczęsny, nieszczęśliwy

przysł. nieszczęsnie, nieszczęśliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieszczęśliwiec, biedak, biedaczek, biedaczysko, biedaczyna, nieborak; przest. niebożę

Wiktionary

nieszczęsność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieszczęsne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęście n., nieszczęśliwiec m., nieszczęśnik mos., nieszczęśnica ż., nieszczęśliwość ż., unieszczęśliwienie n.

przym. nieszczęśliwy, nieszczęsny

przysł. nieszczęśliwie, nieszczęśnie

czas. unieszczęśliwiać

Wiktionary

nieszczęsny

przymiotnik

(1.1) taki, którego napotkało nieszczęście, pokrzywdzony przez los

(1.2) przynoszący same straty albo przykrości

(1.3) wzbudzający i współczucie, i lekceważenie jednocześnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszczęśnik mos., nieszczęsność ż., nieszczęście n., unieszczęśliwienie n.

przym. nieszczęśliwy

przysł. nieszczęśliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieszczęśliwy

(1.2) fatalny, feralny, niefortunny, pechowy, zgubny

(1.3) godny politowania, żałosny

Wiktionary

nieszczeta

nieszczeta żółtonoga - gatunek widelnicy z rodziny nieszczetowatych

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-23]

nieszczetowate

rodzina owadów z rzędu widelnic

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-23]

nieszczotkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczotkować.

Wiktionary

nieszczucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szczuć.

Wiktionary

nieszczyce

Wikipedia

nieszefowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szefować.

Wiktionary

nieszermowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szermować.

Wiktionary

nieszerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szerzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńešežẽńe

Wiktionary

nieszki

Nieszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Bakałarzewo.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

nieszkodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: nieszkodliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

nieszkodliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest nieszkodliwe; co nikomu lub niczemu nie szkodzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑, AS: ńeškodlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszkodliwy

przysł. nieszkodliwie

Wiktionary

nieszkodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieszkodliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

nieszkodliwy

przymiotnik

(1.1) niestanowiący zagrożenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieszkodliwość ż., nieszkodzenie n.

przysł. nieszkodliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpieczny, bezpyłowy, nietrujący, niewinny, ślepy, obojętny, przyswajalny

Wiktionary

nieszkodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szkodzić.

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszkodliwy

Wiktionary

nieszkolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szkolić.

Wiktionary

nieszków

Wikipedia

nieszkowice

Mi

Wikipedia

nieszlachcic

człowiek spoza stanu szlacheckiego; plebejusz, roturier

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: roturier) [tevex, 2013-04-28]

nieszlachetnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieszlachetny

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszlachetny

rzecz. nieszlachetność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuczciwie, podle, niegodziwie

Wiktionary

nieszlachetność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieszlachetne; cecha tych, którzy są nieszlachetni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszlachetny

przysł. nieszlachetnie

Wiktionary

nieszlachtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szlachtować.

Wiktionary

nieszlifowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szlifować.

Wiktionary

nieszmacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szmacić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃmaˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńešmacẽńe

Wiktionary

niesznurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sznurować.

Wiktionary

nieszokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szokować.

Wiktionary

nieszorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szorować.

Wiktionary

nieszpachlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szpachlować.

Wiktionary

nieszpaczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szpaczkować.

Wiktionary

nieszpekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szpekać.

Wiktionary

nieszperanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szperać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃpɛˈrãɲɛ, AS: ńešperãńe

Wiktionary

nieszpór

dawniej: nieszpory

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

nieszporek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

nieszporny

przymiotnik od: nieszpory

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-21]

nieszporowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szporować.

Wiktionary

nieszpory

w religii rzymskokatolickiej: wieczorne nabożeństwo (składające się zwykle z hymnu, trzech psalmów poprzedzonych i zakończonych antyfonami, czytania, responsorium oraz kantyku Najświętszej Maryi Panny)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po niedzielnych nieszporach nie było już żadnych zajęć.

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieszporny, nieszporowy

Wiktionary

nieszprechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szprechać.

Wiktionary

nieszpułka

roślina z rodziny różowatych, często sadzona jako krzew ozdobny w parkach i ogrodach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mespilus|ref=tak., krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna

(1.2) owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu

(1.3) bot. pot. nazwa systematyczna|Eriobotrya|ref=tak., nieśplik japoński, miszpelnik japoński

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɲɛˈʃpuwka, AS: ńešpuu̯ka

Wiktionary

niesztaplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieukładanie towaru w sztaple

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃtaplɔˈvãɲɛ, AS: ńeštaplovãńe

Wiktionary

niesztowica

Niesztowica, ektyma, zakaźne krostowe zapalenie skóry (łac. Ecthyma contagiosum) – zaraźliwa wirusowa choroba owiec i kóz. Cechą charakterystyczną jest pojawianie się grudek, pęcherzy i strupów na skórze warg, nozdrzy, powiek, wymion i nóg.

Wikipedia

niesztrykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sztrykować.

Wiktionary

niesztukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|sztukować.

Wiktionary

nieszufladkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szufladkować.

Wiktionary

nieszuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szuflować.

Wiktionary

nieszukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃuˈkãɲɛ, AS: ńešukãńe

Wiktionary

nieszurnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szurnąć.

Wiktionary

nieszybko

przysłówek

(1.1) powoli, bez pośpiechu

Wiktionary

nieszybowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szybować.

Wiktionary

nieszycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈʃɨʨ̑ɛ, AS: ńešyće

Wiktionary

nieszydełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szydełkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃɨdɛwkɔˈvãɲɛ, AS: ńešydeu̯kovãńe

Wiktionary

nieszydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szydzić.

Wiktionary

nieszyfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szyfrować.

Wiktionary

nieszykanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|szykanować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛʃɨkãnɔˈvãɲɛ, AS: ńešykãnovãńe

Wiktionary

niesłabin

Niesłabin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem.

Wieś duchowna Niesłabino, własność kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

niesłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|słać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈswãɲɛ, AS: ńesu̯ãńe

Wiktionary

niesława

zła, niepochlebna opinia o kimś krążąca wśród ludzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak dobrej opinii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Śpiewak umarł w niesławie, nigdy nie spłacając swoich długów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesławny

przysł. niesławnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hańba, infamia, wstyd; książk. dyshonor; przest. bezcześć, sromota, zelżywość

Wiktionary

niesławnie

przysłówek

(1.1) w sposób niesławny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesława ż., zniesławianie n., zniesławienie n.

czas. zniesławiać ndk., zniesławić dk.

przym. niesławny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) haniebnie, sromotnie, niechlubnie

Wiktionary

niesławniej

stopień wyższy od przysłówka: niesławnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-05-22]

niesławny

przymiotnik

(1.1) okryty niesławą, okryty hańbą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesława ż., zniesławianie n., zniesławienie n.

czas. zniesławiać ndk., zniesławić dk.

przysł. niesławnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) haniebny, sromotny, niechlubny

Wiktionary

niesłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|słodzić.

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesłodzony

Wiktionary

niesłodzony

przymiotnik

(1.1) kulin. bez dodatku cukru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mamy dobrą wiadomość dla osób na diecie - niesłodzona kawa nie ma wcale kalorii!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesłodzenie n.

przym. niesłodki

przysł. niesłodko

Wiktionary

niesłonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|słonić.

Wiktionary

niesłowiański

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest słowiański albo nie dotyczy Słowian

Wiktionary

niesłowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niesłowny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-04-10]

niesłownikowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niesłownikowe, niewłaściwe słownikowi, nienotowane w słownikach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy wyraz „niesłownikowość” jest słownikowy?

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesłownikowy

Wiktionary

niesłownikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie spełnia kryteriów słownikowości; niewłaściwy słownikowi; nienotowany w słownikach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesłownikowość ż.

Wiktionary

niesłowność

niedotrzymywanie obietnic, przyrzeczeń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niesłowne; cecha tych, którzy są niesłowni

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesłowny

przysł. niesłownie

Wiktionary

niesłowny

przymiotnik

(1.1) nie dotrzymujący słowa, obietnic, terminów, nie wywiązujący się z zobowiązań

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miejscowi rzemieślnicy długo pracowali na reputację leniwych i niesłownych - to znaczy, tacy byli, jeżeli płacono im gorzej niż świetnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈswɔvnɨ, AS: ńesu̯ovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesłowność ż.

Wiktionary

niesłuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|słuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛswuˈxãɲɛ, AS: ńesu̯uχãńe

Wiktionary

niesłuchowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

niesłusznie

przysłówek

(1.1) w sposób niesłuszny, nie mając racji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesłuszność ż.

przym. niesłuszny

Wiktionary

niesłuszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niesłuszne

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesłuszny

przysł. niesłusznie

Wiktionary

niesłuszny

przymiotnik

(1.1) niemający uzasadnienia

(1.2) niewłaściwy, nieprawdziwy lub nieudany w danej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niesłuszność ż.

przysł. niesłusznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpodstawny, bezprzyczynowy, bezzasadny, nieusprawiedliwiony, nieuzasadniony, niezasadny, niezrozumiały

(1.2) chybiony, niecelny, nietrafiony, nietrafny

Wiktionary

niesłużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|służyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛswuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńesu̯užẽńe

Wiktionary

niesłychanie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób niesłychany, bardzo, niesamowicie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛswɨˈxãɲɛ, AS: ńesu̯yχãńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. niesłychany

Wiktionary

niesłychany

niebywały, niezwykły, zdumiewający (np. niesłychane brednie, niesłychany wyczyn)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbrodnia to niesłychana - pani zabija pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛswɨˈxãnɨ, AS: ńesu̯yχãny

Wiktionary

Powiązane:

czas. słychać

przysł. niesłychanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezwykły, niespotykany, nadzwyczajny

Wiktionary

niesłyszący

taki, który nie jest głuchy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

niesłyszalny

przymiotnik

(1.1) taki, którego nie da się usłyszeć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Infradźwięki są dla człowieka niesłyszalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛswɨˈʃalnɨ, AS: ńesu̯yšalny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. niesłyszalnie

Wiktionary

niesłyszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|słyszeć.

Wiktionary

nietablicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tablicować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtablʲits̑ɔˈvãɲɛ, AS: ńetablʹicovãńe

Wiktionary

nietakt

postępek, słowa, uchybienie itp. świadczące o braku taktu; niezręczność, nieoględność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podn. niewłaściwy postępek wynikający z braku dobrych manier; brak taktu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietaktowność ż.

przym. nietaktowny

przysł. nietaktownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) faux pas, gafa, niewłaściwość, niezręczność, uchybienie, zgrzyt

Wiktionary

nietaktownie

przysłówek

(1.1) w sposób nietaktowny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietakt mrz., nietaktowność ż.

przym. nietaktowny

Wiktionary

nietaktowniej

stopień wyższy od przysłówka: nietaktownie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

nietaktowny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

(1.2) świadczący o braku taktu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Sekretna dyplomacja (…) w XVIII w. była niezręczna i nietaktowna, sprowadzała się do intryg, zrywania sejmów i „dyplomacji pieniądza”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtakˈtɔvnɨ, AS: ńetaktovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietakt m., nietaktowność ż.

przysł. nietaktownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedyplomatyczny

(1.2) niedyplomatyczny, nie na miejscu

Wiktionary

nietamtejszy

przymiotnik

(1.1) nieznajdujący się we wcześniej wspomnianym miejscu (w którym rozmówcy się nie znajdują)

(1.2) niedotyczący wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się nie znajdują)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtãmˈtɛjʃɨ, AS: ńetãmtei ̯šy

Wiktionary

nietańczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tańczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtãj̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńetãĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

nietankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tankować.

Wiktionary

nietarasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tarasować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tarasowanie n.

Wiktionary

nietarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trzeć.

Wiktionary

nietarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tarzać.

Wiktionary

nietasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tasować.

Wiktionary

nietaśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|taśtać.

Wiktionary

nietaszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|taszczyć.

Wiktionary

nietatuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tatuować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtatuwɔˈvãɲɛ, AS: ńetatuu̯ovãńe

Wiktionary

nietążkowo

Nietążkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel, ok. 2 km na południe od Śmigla. Przez Nietążkowo przebiega droga krajowa nr 5. Wcześniej używano nazwy Nietkąszkowo i Nietaskowo.

Wikipedia

nietchórzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tchórzyć.

Wiktionary

nieteistyczny

przymiotnik

(1.1) zob. nonteistyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɛjiˈstɨʧ̑nɨ, AS: ńetei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieteizm m.

Wiktionary

nietekstylny

1. związany z materiałami włókienniczymi;
2. stożek tekstylny - gatunek ślimaka z rodziny stożków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

nietelefonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|telefonować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɛlɛfɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ńetelefõnovãńe

Wiktionary

nietentegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tentegować.

Wiktionary

nietepa

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg. osoba, która nie umie nic zrobić, ma dwie lewe ręce, lelak

Wiktionary

nietępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tępić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɛ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńetẽmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niestępienie dk.

Wiktionary

nieterminowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieterminowe; cecha tych, którzy są nieterminowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieterminowy

przysł. nieterminowo

Wiktionary

nietęsknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tęsknić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɛ̃w̃ˈsʲcɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńetẽũ̯sʹḱńė̃ńe

Wiktionary

nietestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|testować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɛstɔˈvãɲɛ, AS: ńetestovãńe

Wiktionary

nietetranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tetrać.

Wiktionary

nietezauryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tezauryzować.

Wiktionary

nietężenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tężeć.

Wiktionary

nietkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tkać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈtkãɲɛ, AS: ńetkãńe

Wiktionary

nietkankowiec

przedstawiciel podkrólestwa zwierząt, który nie wykształcił właściwych tkanek i organów; beztkankowiec, przedtkankowiec, nibytkankowiec

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: tkankowiec) [tevex, 2017-12-12]

nietknięty

przymiotnik

(1.1) książk. zachowany w stanie pierwotnym

(1.2) cały, nieraniony, zdrowy, bez szwanku

(1.3) taki, który jeszcze nie był badany, którym jeszcze nikt nie zajmowal się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈtʲcɲɛ̃ntɨ, AS: ńetʹḱńẽnty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwotny, nienaruszony, dziki

(1.2) zdrów, cały, nieraniony

(1.3) dziewiczy, nowy

Wiktionary

nietków

Wikipedia

nietoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|toczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńetočẽńe

Wiktionary

nietoksyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nietoksyczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietoksyczny

przysł. nietoksycznie

Wiktionary

nietolerancja

1. brak szacunku, wyrozumiałości dla cudzych poglądów, upodobań, dla cudzego postępowania; intolerancja, nietolerancyjność, niewyrozumiałość;
2. w medycynie: ujemna reakcja organizmu na wprowadzoną krew, szczepionkę itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś

(1.2) negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

Wiktionary

Nietolerancja – pojęcie przeciwstawne wobec tolerancji.

Termin „nietolerancja” może również odnosić się do:

Medycyna

- nietolerancja pokarmowa

- nietolerancja laktozy

- nietolerancja fruktozy

- nietolerancja glutenu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Właśnie młodzi Romowie najczęściej odczuwają, wynikające z ich odmienności i nietolerancji większości, odrzucenie. Odmienny stosunek do dzieci romskich można zauważyć na wielu poziomach życia społecznego, szczególnie w szkole, środowisku lokalnym i w kontaktach z polskimi rówieśnikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɔlɛˈrãnts̑ʲja, AS: ńetolerãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietolerowanie n., nietolerancyjność ż.

przym. nietolerancyjny

przysł. nietolerancyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uprzedzenie, niechęć

Wiktionary

nietolerancyjniej

stopień wyższy od przysłówka: nietolerancyjnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

nietolerancyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nietolerancyjny; bardziej nietolerancyjny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

nietolerancyjność

brak szacunku, wyrozumiałości dla cudzych poglądów, upodobań, dla cudzego postępowania; intolerancja, nietolerancja, niewyrozumiałość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nietolerancyjne; cecha tych, którzy są nietolerancyjni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietolerancja ż., nietolerant m., nietolerowanie n.

przym. nietolerancyjny

przysł. nietolerancyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepobłażliwość

Wiktionary

nietolerancyjny

przymiotnik

(1.1) wykazujący się brakiem tolerancji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietolerancja ż., nietolerancyjność ż., nietolerant m., nietolerowanie n.

przysł. nietolerancyjnie

Wiktionary

nietolerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tolerować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietolerancja ż., nietolerancyjność ż.

przym. nietolerancyjny

przysł. nietolerancyjnie

Wiktionary

nietonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tonąć.

Wiktionary

nietonkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tonkać.

Wiktionary

nietoperz

latający ssak, u którego powierzchnie lotne tworzą elastyczne błony skórne rozpięte między bokami ciała a kończynami, prowadzący nocny tryb życia, mający bardzo rozwinięty zmysł słuchu, posługujący się echolokacją dla orientacji przestrzennej

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. ręczna latarnia naftowa

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nietoperze przeważnie prowadzą nocny tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈtɔpɛʃ, AS: ńetopeš

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietoperzowy, nietoperzy

rzecz. nietoperze nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. gacek; reg. ślepy lelek; gw-pl|Śląsk Cieszyński|latopiyrz.; daw. i gwara. mętoperz, mętopyrz

Wiktionary

nietoperze

rząd ssaków łożyskowych, obejmujący około 1100 gatunków; rękoskrzydłe

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2012-04-08]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chiroptera|Blumenbach|ref=tak., rząd łożyskowców;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: nietoperz

Wiktionary

Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych z podgromady ssaków żyworodnych (Theria), obejmujący ok. 1360 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin.

Są to jedyne zdolne do aktywnego lotu ssaki, w przeważającej większości prowadzące nocny tryb życia. Specyficzną postawę w spoczynku – zwisanie głową w dół – nietoperze zawdzięczają specjalnej budowie tylnych kończyn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziedziną nauki zajmującą się zasadniczo rzędem nietoperzy jest chiropterologia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietoperz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rękoskrzydłe

Wiktionary

nietoperzowy

związany z nietoperzem (np. nietoperzowe skrzydła), nietoperzami (np. nietoperzowa jaskinia, nietoperzowy obóz)

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [scaevus, 2006-11-22]

nietoperzyk

mały, młody nietoperz

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

nietopnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|topnieć.

Wiktionary

nietorpedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|torpedować.

Wiktionary

nietorturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|torturować.

Wiktionary

nietota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. bot. widłak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barwne kwiaty, niby malwy • przybrane w mchy i nietoty, • to mody kapryśnej salwy, • nie szukaj we mnie prostoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈtɔta, AS: ńetota

Wiktionary

nietowarzyski

przymiotnik

(1.1) niechętnie przebywający w towarzystwie, wśród ludzi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietowarzyskość ż.

przysł. nietowarzysko

Wiktionary

nietowarzyszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|towarzyszyć.

Wiktionary

nietrąbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trąbić.

Wiktionary

nietrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trącać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtrɔ̃nˈts̑ãɲɛ, AS: ńetrõncãńe

Wiktionary

nietracenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trącić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtrɔ̃nˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńetrõncẽńe

Wiktionary

nietrafienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trafić.

Wiktionary

nietrafność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nietrafne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietrafny

przysł. nietrafnie

Wiktionary

nietragizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tragizować.

Wiktionary

nietraktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|traktować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtraktɔˈvãɲɛ, AS: ńetraktovãńe

Wiktionary

nietrasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trasować.

Wiktionary

nietratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tratować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtratɔˈvãɲɛ, AS: ńetratovãńe

Wiktionary

nietrawersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trawersować.

Wiktionary

nietrawestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trawestować.

Wiktionary

nietrawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trawić.

Wiktionary

Powiązane:

przym. niestrawiony

czas. trawić

rzecz. niestrawność ż.

Wiktionary

nietrefienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trefić.

Wiktionary

nietremowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tremować.

Wiktionary

nietrenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trenować.

Wiktionary

nietropienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tropić.

Wiktionary

nietrwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈtr̥fãɲɛ, AS: ńetr̦fãńe

Wiktionary

nietrwały

przymiotnik

(1.1) nie trwający długo

(1.2) krótko nadający się do użytku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efemeryczny, krótki, przemijający, przemijalny

(1.2) niesolidny, niestabilny

Wiktionary

nietrymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trymować.

Wiktionary

nietryskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tryskać.

Wiktionary

nietrywializowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trywializować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtrɨvʲjalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńetryvʹi ̯alʹizovãńe

Wiktionary

nietrzanowo

Wikipedia

nietrzebienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trzebić.

Wiktionary

nietrzeźwa

1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

nietrzeźwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan upojenia alkoholowego

Wiktionary

Nietrzeźwość – według polskiego Kodeksu karnego z 1997 roku stan nietrzeźwości zachodzi, gdy:

- zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub

- zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɲɛˈṭʃɛʑvɔɕʨ̑, AS: ńeṭšeźvość

Wiktionary

Powiązane:

czas. zanietrzeźwiać się ndk., zanietrzeźwić się dk.

przym. nietrzeźwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upojenie

Wiktionary

nietrzeźwy

1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) pijany, będący w stanie upojenia alkoholowego

(1.2) świadczący o nietrzeźwości, upojeniu alkoholowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś nietrzeźwy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nietrzeźwy kierowca usiłował wyjaśnić policjantowi, że piwo to nie alkohol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈṭʃɛʑvɨ, AS: ńeṭšeźvy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietrzeźwość ż.

czas. zanietrzeźwić się dk., zanietrzeźwiać się ndk.

:: fż. nietrzeźwa ż.

przysł. nietrzeźwo

Wiktionary

nietrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|trzymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: ńeṭšỹmãńe

Wiktionary

nietuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tuczyć.

Wiktionary

nietupski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

nieturlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|turlać.

Wiktionary

nietuszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tuszyć.

Wiktionary

nietuszkowo

Nietuszkowo – 600-letnia wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Chodzież nad rzeką Noteć. W miejscowości znajduje się kościół filialny pw. Wniebowzięcia NMP, należący do parafii w Ujściu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

nietutejszy

przymiotnik

(1.1) niepochodzący z wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się znajdują)

(1.2) niedotyczący wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się znajdują)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtuˈtɛjʃɨ, AS: ńetutei ̯šy

Wiktionary

nietuzinkowość

wyróżnianie się spośród ogółu; szczególność, nieprzeciętność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nietuzinkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietuzinkowy

przysł. nietuzinkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebanalność, nadzwyczajność, niecodzienność, niepospolitość, niepowszedniość, nieprzeciętność, nieszablonowość, niezwykłość, oryginalność, osobliwość, ponadprzeciętność, wybitność, wyjątkowość, znakomitość

Wiktionary

nietuzinkowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyróżniający się z ogółu, rzadki, osobliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietuzinkowość ż.

przysł. nietuzinkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebanalny, niecodzienny, niekonwencjonalny, niepospolity, niepowszedni, nieprzeciętny, nieschematyczny, niestereotypowy, nieszablonowy, niesztampowy, nadzwyczajny, niezwykły, oryginalny, osobliwy, ponadprzeciętny, wybitny, wyjątkowy, znakomity

Wiktionary

nietwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|twierdzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtfʲjɛrˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńetfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

nietworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tworzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńetfožẽńe

Wiktionary

nietycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tyć.

Wiktionary

nietykalność

formalna lub nieformalna ochrona przed napadem, uszkodzeniem, ruszeniem; bycie nietykalnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nietykalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietykalny

Wiktionary

nietykalny

taki, który podlega formalnej (prawnej) lub nieformalnej ochronie przed naruszeniem, uszkodzeniem, zniszczeniem itp.; nienaruszalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nietykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɨˈkãɲɛ, AS: ńetykãńe

Wiktionary

nietynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tynkować.

Wiktionary

nietypowo

przysłówek

(1.1) w sposób nietypowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietypowość ż.

przym. nietypowy

Wiktionary

nietypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nietypowe; cecha tych, którzy są nietypowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. nietypowy

przysł. nietypowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atypowość

Wiktionary

nietypowy

przymiotnik

(1.1) inny niż powszechnie spotykany, nie należący do żadnego typu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɨˈpɔvɨ, AS: ńetypovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nietypowość ż.

przysł. nietypowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. atypowy

Wiktionary

nietyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tyrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɨˈrãɲɛ, AS: ńetyrãńe

Wiktionary

nietytułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tytułować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛtɨtuwɔˈvãɲɛ, AS: ńetytuu̯ovãńe

Wiktionary

nietzsche

Friedrich Wilhelm Nietzsche (1844-1900), filozof niemiecki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-01]

Nietzsche:

- Friedrich August Ludwig Nietzsche (1756–1826), niemiecki teolog, dziadek Friedricha Nietzschego

- Carl Ludwig Nietzsche (1813–1849), ojciec Friedricha Nietzschego

- Friedrich Nietzsche (1844–1900), niemiecki filozof

- Elisabeth Förster-Nietzsche (1846–1935), siostra Friedricha Nietzschego

Wikipedia

nietzscheanista

zwolennik, wyznawca lub badacz spuścizny Fryderyka Nietzsche - niemieckiego filozofa i filologa z XIX wieku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

nietzscheanizm

[czytaj: niczeanizm] filozofia Nietzschego, ujmująca istotę życia z biologicznego punktu widzenia i zawierająca koncepcję nadczłowieka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

nietzscheański

taki, jak u Nietzschego, wywodzący się z filozoficznych koncepcji Nietzschego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-14]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) filoz. należący do Nietzschego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nietzscheański nadczłowiek jest obdarzony niezwykłą wolą mocy i nie ograniczają go normy moralne ustanowione przez społeczeństwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nietzsche mos./ż.

Wiktionary

nietłukący

1. rozbijać na kawałki;
2. mocno uderzać, walić, łomotać;
3. potocznie: bić kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nietłumaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tłumaczyć.

Wiktionary

nietłumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|tłumić.

Wiktionary

nieubaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubaczyć.

Wiktionary

nieubezpieczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubezpieczać.

Wiktionary

nieubieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwubʲjɛˈrãɲɛ, AS: ńeu̯ubʹi ̯erãńe

Wiktionary

nieubóstwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubóstwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwubuˈstfʲjä̃ɲɛ, AS: ńeu̯ubustfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

nieubranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈbrãɲɛ, AS: ńeu̯ubrãńe

Wiktionary

nieubłagany

przymiotnik

(1.1) niedający się ubłagać

(1.2) niedający się powstrzymać albo zmienić; taki, przeciw któremu nic nie można poradzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieubłagalny, nieprzebłagany, nieprzejednany

(1.2) nieubłagalny, nieuchronny, nieunikniony, nieodwołalny

Wiktionary

nieubłocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ubłocić.

Wiktionary

nieuchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uchodzić.

Wiktionary

nieuchronnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieuchronny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuchronność ż.

przym. nieuchronny

Wiktionary

nieuchronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieuchronne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuchronny

przysł. nieuchronnie

Wiktionary

nieuchronny

przestarzałe:
1. dający schronienie, będący schronieniem;
2. taki, którego można uniknąć, ustrzec się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) taki, przed którym nie da się uciec, uchronić; któremu nie da się zapobiec, powstrzymać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To przecież Armia Czerwona - mówiłem sobie - ratuje świat przed hitlerowskim barbarzyństwem, a mnie osobiście przed nieuchronną zagładą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuxˈrɔ̃nːɨ, AS: ńeu̯uχrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. nieuchronnie

rzecz. nieuchronność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieunikniony, konieczny, nieodwołalny, bezwzględny

Wiktionary

nieuciążliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieuciążliwe; cecha tych, którzy są nieuciążliwi

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuciążliwy

Wiktionary

nieuciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uciekać.

Wiktionary

nieuciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uciskać.

Wiktionary

nieuciszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uciszyć.

Wiktionary

nieuctwo

brak podstawowej wiedzy, a przy tym niechęć do jej zdobywania; ignorancja, ciemnota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

nieuczciwie

przysłówek

(1.1) w sposób nieuczciwy, nieszczery

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ, AS: ńeu̯učʹćivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuczciwy

rzecz. nieuczciwość

Wiktionary

nieuczciwiej

stopień wyższy od przysłówka: nieuczciwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-14]

nieuczciwość

brak uczciwości; skłonność do oszustw; nieprawość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest nieuczciwy

(1.2) nieuczciwy czyn

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuczciwy

przysł. nieuczciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprawość

Wiktionary

nieuczciwszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieuczciwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-14]

nieuczciwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak było, gdy Maurycy zapragnął zbić majątek, obojętnie jak, choćby i nielegalnie, tak było, gdy poszukiwał Augusta, i tak było, gdy nieuczciwy klient począł go szantażować donosem na policję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ, AS: ńeu̯učʹćivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuczciwość ż.

przysł. nieuczciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podły, zakłamany, niecny, zły, niegodziwy, fałszywy, obłudny, nieszczery, załgany, niedozwolony, nieprawy, nielojalny, dwulicowy, oszukańczy, brudny, szemrany, podejrzany, nieczysty, niesprawiedliwy

Wiktionary

nieuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯učẽńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuczony

rzecz. nieuk mos.

Wiktionary

nieuczestniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczestniczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʧ̑ɛstʲɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯učestʹńičẽńe

Wiktionary

nieuczęszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczęszczać.

Wiktionary

nieuczony

przekazywać komuś wiedzę; uczyć się - samemu nabywać wiedzę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-26]

nieucztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ucztować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʧ̑tɔˈvãɲɛ, AS: ńeu̯učtovãńe

Wiktionary

nieuczucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczuć.

Wiktionary

nieuczulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczulać.

Wiktionary

nieuczynienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uczynić.

Wiktionary

nieudacznik

osoba, której nic się nie udaje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której nic się nie udaje, której nie wiedzie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zabraliśmy ze sobą tego nieudacznika i wpakował nas w niezłe tarapaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈdaʧ̑ʲɲik, AS: ńeu̯udačʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudacznictwo n.

:: fż. nieudacznica ż.

przym. nieudany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. ciapa, fajtłapa, oferma; grub. popapraniec; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|ciumrok., gw-pl|Śląsk Cieszyński|leluja.

Wiktionary

nieudaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieudaczne; cecha tych, którzy są nieudaczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudacznik m., nieudacznica ż.

przym. nieudaczny

przysł. nieudacznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pechowość, brak szczęścia, brak powodzenia

Wiktionary

nieudaczny

nieumiejący sobie poradzić, doznający samych niepowodzeń; nieudolny, niezaradny, nieporadny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-07]

nieudanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udać.

Wiktionary

nieudany

przymiotnik

(1.1) taki, który nie udał się, nie spełnił oczekiwań

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po nieudanym odbiciu przegrał punkt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛuˈdanɨ, AS: ńeudany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudacznik m.

Wiktionary

nieudawanie

stwarzać pozór czegoś, postępować, zachowywać się nieszczerze, inaczej niż się myśli, czuje

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2006-11-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudaˈvãɲɛ, AS: ńeu̯udavãńe

Wiktionary

nieudeptywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udeptywać.

Wiktionary

nieuderzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uderzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudɛˈʒãɲɛ, AS: ńeu̯udežãńe

Wiktionary

nieuderzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uderzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯udežẽńe

Wiktionary

nieudolnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieudolny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polacy często narażają się na śmieszność, gdy nieudolnie próbują naśladować amerykańskie wzorce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudolność ż.

przym. nieudolny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezdarnie, nieporadnie, nieumiejętnie

Wiktionary

nieudolniej

stopień wyższy od przysłówka: nieudolnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

nieudolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieudolny; bardziej nieudolny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

nieudolność

1. nieumiejętność radzenia sobie z określonymi zadaniami; nieporadność, niezdarność, nieudacznictwo;
2. właściwość tego, co jest nieudane, zostało źle wykonane; niepoprawność, wadliwość, fuszerstwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-11-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieudolne; cecha tych, którzy są nieudolni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieudolny

przysł. nieudolnie

Wiktionary

nieudolny

dawniej: zdolny, zdatny; udany, udatny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2005-06-04]

przymiotnik

(1.1) nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

(1.2) świadczący o braku radzenia sobie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudolność ż.

przysł. nieudolnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsilny, niekompetentny, nieporadny, nieskuteczny, niewydajny, niezaradny, niezdarny, niezręczny, ofermowaty

(1.2) beznadziejny, bezskuteczny, kiczowaty, koślawy, nieporęczny, nieskuteczny, nietaktowny, nieudany, słaby, zły

Wiktionary

nieudoskonalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udoskonalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudɔskɔ̃naˈlãɲɛ, AS: ńeu̯udoskõnalãńe

Wiktionary

nieudoskonalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udoskonalić.

Wiktionary

nieudostępnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udostępnić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudostępnianie n.

Wiktionary

nieudowodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udowodnić.

Wiktionary

nieudręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. odczasownikowy od|nie|udręczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudrɛ̃n͇ˈʧ̑ãɲɛ, AS: ńeu̯udrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudręczenie n. dk.

Wiktionary

nieudręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. odczasownikowy od|nie|udręczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwudrɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯udrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudręczanie n. ndk.

Wiktionary

nieudupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udupić.

Wiktionary

nieudzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udzielać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʥ̑ɛˈlãɲɛ, AS: ńeu̯uʒ́elãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudzielenie dk.

Wiktionary

nieudzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|udzielić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯uʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieudzielanie dk.

Wiktionary

nieudźwigniony

dawniej: niemożliwy do udźwignięcia

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

nieuefektywnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uefektywniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuwɛfɛktɨvʲˈɲä̃ɲɛ, AS: ńeu̯uu̯efektyvʹńä̃ńe

Wiktionary

nieuefektywnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uefektywnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuwɛfɛktɨvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńeu̯uu̯efektyvʹńė̃ńe

Wiktionary

nieufajdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ufajdać.

Wiktionary

nieufanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ufać.

Wiktionary

nieufnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieufny, bez zaufania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieufność ż.

przym. nieufny

Wiktionary

nieufność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak zaufania

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieufny

przysł. nieufnie

Wiktionary

nieufny

przymiotnik

(1.1) niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie

(1.2) wyrażający niedowierzanie, świadczący o niedowierzaniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem z natury nieufny, nie ufam nikomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɲɛˈwufnɨ, AS: ńeu̯ufny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieufność ż.

przysł. nieufnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podejrzliwy, sceptyczny

(1.2) sceptyczny

Wiktionary

nieuformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uformować.

Wiktionary

nieufortyfikowany

przymiotnik

(1.1) nieposiadający zabezpieczenia w postaci murów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na granicy powiatu stał nieufortyfikowany klasztor.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fortyfikowanie n., ufortyfikowanie n.

czas. fortyfikować ndk., ufortyfikować dk.

przym. ufortyfikowany

ims. ufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieumocniony, niewarowny

Wiktionary

nieugiętość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest nieugięty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈɟɛ̃ntɔɕʨ̑, AS: ńeu̯uǵẽntość

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieugięty

przysł. nieugięcie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezłomność, niewzruszoność, stałość, uporczywość, wytrwałość

Wiktionary

nieugięty

1. twardo trzymający się swego zdania, raz podjętej decyzji; nieprzejednany
2. niedający się zmienić; świadczący o tym, że kogoś nie da się zwyciężyć; niezłomny (np. nieugięty charakter)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) o osobie niedający się przekonać, pokonać lub zmienić

(1.2) o rzeczy, sytuacji… niedający się zmienić czy podważyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieugiętość ż.

przysł. nieugięcie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewzruszony, niezłomny

(1.2) niewzruszony, niezachwiany, niezłomny

Wiktionary

nieuglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uglądać.

Wiktionary

nieugotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ugotować.

Wiktionary

nieugranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ugrać.

Wiktionary

nieugryzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ugryźć.

Wiktionary

nieuintymnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uintymnić.

Wiktionary

nieuiszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uiścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwujiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯ui ̯iščẽńe

Wiktionary

nieujawnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ujawniać.

Wiktionary

nieujawnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ujawnić.

Wiktionary

nieujechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ujechać.

Wiktionary

nieujęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ująć.

Wiktionary

nieujeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ujeżdżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwujɛʒˈʤ̑ãɲɛ, AS: ńeu̯ui ̯ežǯãńe

Wiktionary

nieuk

osoba niewykazująca zainteresowania w poszerzaniu swoich horyzontów intelektualnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto nie ma zamiłowania do nauki, także niedouczony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak będziesz takim nieukiem, to nie zdobędziesz odpowiedniego wykształcenia i dobrej pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɲɛwuk, AS: ńeu̯uk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuctwo n., nieuczenie n.

:: ż. nieuczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abderyta, głupiec, półgłówek

Wiktionary

nieukamienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukamienować.

Wiktionary

nieukaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukarać.

Wiktionary

nieukazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukazać.

Wiktionary

nieukazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukazywać.

Wiktionary

nieukierunkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukierunkować.

Wiktionary

nieukierunkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukierunkowywać.

Wiktionary

nieuklęknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uklęknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuklɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ, AS: ńeu̯uklẽŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieklęknięcie

Wiktionary

nieukochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukochać.

Wiktionary

nieukończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukończyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwukɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯ukõĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

nieukontentowanie

1. dawniej: zadowolić kogoś;
2. ukontentować się - dawniej: odczuć zadowolenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-26]

nieukrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukroić.

Wiktionary

nieukrychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukrychać.

Wiktionary

nieukrycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukryć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈkrɨʨ̑ɛ, AS: ńeu̯ukryće

Wiktionary

nieukrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwukrɨˈvãɲɛ, AS: ńeu̯ukryvãńe

Wiktionary

nieukrzyżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukrzyżować.

Wiktionary

nieukształtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukształtować.

Wiktionary

nieukwiecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ukwiecić.

Wiktionary

nieukładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|układać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwukwaˈdãɲɛ, AS: ńeu̯uku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. układ mrz.

Wiktionary

nieuleczalnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieuleczalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuleczalność ż.

przym. nieuleczalny

Wiktionary

nieuleczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieuleczalne; cecha tych, którzy są nieuleczalni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuleczalny

przysł. nieuleczalnie

Wiktionary

nieuleczalny

przymiotnik

(1.1) med. taki, który jest niemożliwy do wyleczenia

(1.2) przen. książk. taki, którego nie można zmienić lub przezwyciężyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwulɛˈʧ̑alnɨ, AS: ńeu̯ulečalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuleczalność ż.

przysł. nieuleczalnie

Wiktionary

nieuleganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ulegać.

Wiktionary

nieulegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ulec.

Wiktionary

nieulękły

1. nieodczuwający strachu; nieustraszony, odważny;
2. wyrażający czyjąś odwagę, np. nieulękłe serce

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-27]

nieulepszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ulepszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwulɛˈpʃãɲɛ, AS: ńeu̯ulepšãńe

Wiktionary

nieulistniony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma liści, listowia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drobne kwiaty tworzą grono na górnej, nieulistnionej części łodygi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwulʲiˈstʲɲɔ̃nɨ, AS: ńeu̯ulʹistʹńõny

Wiktionary

nieululanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ululać.

Wiktionary

nieumalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umalować.

Wiktionary

nieumalowany

przymiotnik

(1.1) pot. kosmet. bez makijażu, określenie najczęściej używane w odniesieniu do kobiet

Wiktionary

nieumawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũmaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ńeu̯ũmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

nieumiarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak umiarkowania

Wiktionary

nieumiejętność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak umiejętności

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieumiejętny

przysł. nieumiejętnie

Wiktionary

nieumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umieć.

Wiktionary

nieumieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũmʲjɛˈrãɲɛ, AS: ńeu̯ũmʹi ̯erãńe

Wiktionary

nieumieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umieszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũmʲjɛʃˈʧ̑ãɲɛ, AS: ńeu̯ũmʹi ̯eščãńe

Wiktionary

nieumieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umieścić.

Wiktionary

nieumilenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umilić.

Wiktionary

nieumiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umiłować.

Wiktionary

nieumknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umknąć.

Wiktionary

nieumorusanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umorusać.

Wiktionary

nieumówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umówić.

Wiktionary

nieumożliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umożliwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũmɔʒlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ńeu̯ũmožlʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

nieumożliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umożliwić.

Wiktionary

nieumurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umurzyć.

Wiktionary

nieumycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|umyć.

Wiktionary

nieumyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieumyślne

Wiktionary

Nieumyślność – znamię strony podmiotowej czynu zabronionego.

Normatywna teoria winy przyjmuje, że nieumyślność jest znamieniem podmiotowym charakteryzującym nastawienie psychiczne sprawcy wobec realizacji znamion typu czynu zabronionego. Wskazuje na nastawienie psychiczne sprawcy wobec znamion przedmiotowych opisujących typ czynu zabronionego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. nieumyślny

Wiktionary

nieumyślny

przymiotnik

(1.1) wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieumyślność ż.

przysł. nieumyślnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mimowolny, niecelowy, niezamierzony, przypadkowy

Wiktionary

nieunicestwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unicestwiać.

Wiktionary

nieunicestwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unicestwić.

Wiktionary

nieuniemożliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uniemożliwiać.

Wiktionary

nieuniemożliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uniemożliwić.

Wiktionary

nieunieszczęśliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unieszczęśliwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ńeu̯ũńeščẽũ̯ślʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

nieunieszczęśliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unieszczęśliwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńeu̯ũńeščẽũ̯ślʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

nieuniewinnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uniewinniać.

Wiktionary

nieunikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũɲiˈkãɲɛ, AS: ńeu̯ũńikãńe

Wiktionary

nieunikniony

taki, którego nie da się uniknąć, który się z pewnością wydarzy; nieuchronny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

przymiotnik

(1.1) taki, który musi się stać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũɲiˈcɲɔ̃nɨ, AS: ńeu̯ũńiḱńõny

Wiktionary

Powiązane:

czas. unikać, uniknąć

rzecz. unik, nieuniknioność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuchronny, konieczny

Wiktionary

nieunoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unosić.

Wiktionary

nieunowocześnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|unowocześniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwũnɔvɔʧ̑ɛɕˈɲä̃ɲɛ, AS: ńeu̯ũnovočeśńä̃ńe

Wiktionary

nieupadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upadać.

Wiktionary

nieupartyjnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nienadanie czemuś partyjnego charakteru

Wiktionary

nieupatrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upatrzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupaˈṭʃɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯upaṭšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieupatrywanie ndk.

Wiktionary

nieupicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upić.

Wiktionary

nieupiększanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upiększać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupʲjɛ̃ŋˈkʃãɲɛ, AS: ńeu̯upʹi ̯ẽŋkšãńe

Wiktionary

nieupiększenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upiększyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ, AS: ńeu̯upʹi ̯ẽŋkšẽńe

Wiktionary

nieupierzony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma pierza, piór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupʲjɛˈʒɔ̃nɨ, AS: ńeu̯upʹi ̯ežõny

Wiktionary

nieupijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upijać.

Wiktionary

nieupinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upinać.

Wiktionary

nieupodobnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upodobnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupɔdɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńeu̯upodobʹńė̃ńe

Wiktionary

nieupokarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upokarzać.

Wiktionary

nieupolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upolować.

Wiktionary

nieupośledzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|upośledzać.

Wiktionary

nieupoważniony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie posiada oficjalnego pozwolenia na zrobienie czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieupoważnionym wstęp wzbroniony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupɔvaʒʲˈɲɔ̃nɨ, AS: ńeu̯upovažʹńõny

Wiktionary

nieuprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprawniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwupraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ńeu̯upravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

nieuprawny

przymiotnik

(1.1) o terenie, ziemi, polu: nie nadający się do uprawy lub nie objęty uprawą; taki, który leży odłogiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈpravnɨ, AS: ńeu̯upravny

Wiktionary

nieuproszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprościć.

Wiktionary

nieuprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprowadzić.

Wiktionary

nieuprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprzątać.

Wiktionary

nieuprzedmiotawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprzedmiotawiać.

Wiktionary

nieuprzejmie

przysłówek

(1.1) w sposób nieuprzejmy, niegrzecznie

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieuprzejmy

Wiktionary

nieuprzejmiej

stopień wyższy od przysłówka: nieuprzejmie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

nieuprzejmiejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieuprzejmy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-13]

nieuprzejmy

przymiotnik

(1.1) niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieuprzejmość ż.

przysł. nieuprzejmie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nietaktowny, opryskliwy, grubiański; gw-pl|Śląsk Cieszyński|otyrhły.

Wiktionary

nieuprzyjemnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uprzyjemnić.

Wiktionary

nieuraczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uraczyć.

Wiktionary

nieuratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uratować.

Wiktionary

nieurodzaj

brak urodzaju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zmniejszenie się zbiorów w rolnictwie w stosunku do innych lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbiory zbóż były niskie z powodu nieurodzaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈrɔdz̑aj, AS: ńeu̯uroʒai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieurodzajność ż.

przym. nieurodzajny

Wiktionary

nieurodzajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieurodzajne

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieurodzajny

rzecz. nieurodzaj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jałowość

Wiktionary

nieurodzajny

przymiotnik

(1.1) wydający niski plon

(1.2) cechujący się brakiem urodzaju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieurodzaj mrz., nieurodzajność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpłodny, jałowy, niepłodny, płonny, wyjałowiały

(1.2) chudy, nieproduktywny, płonny

Wiktionary

nieurodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|urodzić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawo do tego, by nie zostać poczętym, miałoby charakter negatywny, ponieważ skorelowany z nim obowiązek ze strony rodziców polegałby na powstrzymaniu się od prokreacji (…). Alternatywą dla mojego urodzenia się jest moje nieurodzenie się albo urodzenie się innych osób.

(1.1) (…) w jego interesie leżało bardziej nieurodzenie się w ogóle niż urodzenie się z defektami genetycznymi, których możliwość zaistnienia nie została (w wyniku błędu) wykryta w odpowiednim czasie przez lekarzy.

Wiktionary

nieuruchamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uruchamiać.

Wiktionary

nieuruchomienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uruchomić.

Wiktionary

nieurządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|urządzać.

Wiktionary

nieurzeczywistnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|urzeczywistniać.

Wiktionary

nieurzeczywistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|urzeczywistnić.

Wiktionary

nieurzekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|urzekać.

Wiktionary

nieusankcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|usankcjonować.

Wiktionary

nieusiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|usiłować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuɕiwɔˈvãɲɛ, AS: ńeu̯uśiu̯ovãńe

Wiktionary

nieuskrómnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uskrómnić.

Wiktionary

nieuśmiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uśmiercić.

Wiktionary

nieuspokajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uspokajać.

Wiktionary

nieuspokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|uspokoić.

Wiktionary

nieusprawiedliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|usprawiedliwiać.

Wiktionary

nieustający

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ustaje

Wiktionary

Powiązane:

przysł. nieustannie

przym. nieustanny

Wiktionary

nieustalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ustalać.

Wiktionary

nieustalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ustalić.

Wiktionary

nieustanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ustanawiać.

Wiktionary

nieustannie

przysłówek

(1.1) bez przerwy, non-stop, bez ustanku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy musisz nieustannie narzekać na swoich sąsiadów?

(1.1) W istocie bowiem proces emisji, sprzedaży i wykupu weksli skarbowych trwa nieustannie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwuˈstãɲːɛ, AS: ńeu̯ustã•ńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieustanny, nieustający

przysł. nieustająco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezustannie, wciąż

Wiktionary

nieustanność

cecha tego, co trwa ciągle, bez przerw; stałość, ciągłość, ustawiczność

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

nieustanny

niemający przerw, trwający cały czas; stały, ustawiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ustaje, trwający ciągle

Wiktionary

Powiązane:

czas. nieustawanie n.

przym. nieustający

przysł. nieustannie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trwały, ciągły, bezustanny, notoryczny

Wiktionary

nieustawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ustawiać.

Wiktionary

nieustępliwość

brak skłonności do ustępstw, kompromisów; bezkompromisowość, nieugiętość, nieprzejednanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś lub czegoś nieustępującego, opornego, upartego, bezkompromisowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɲɛwustɛ̃mˈplʲivɔɕʨ̑, AS: ńeu̯ustẽmplʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieustępliwy

przysł. nieustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkompromisowość, nieugiętość, niewzruszoność, niezłomność, pryncypialność, stanowczość, upór, uporczywość, wytrwałość

Wiktionary

nieustępliwy

przymiotnik

(1.1) taki, który łatwo lub wcale nie ustępuje

(1.2) świadczący o tym, że ktoś łatwo albo w niczym nie ustępuje

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustąpić dk., ustępować ndk.

rzecz. nieustępliwość ż.

przysł. nieustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieelastyczny, nieprzejednany, nieubłagany, nieugięty, odporny, sztywny, twardy, uparty, wytrwały, zacięty, zawzięty, mało elastyczny

(1.2) niezachwiany, twardy, uporczywy, zacięty

Wiktionary

nieustraszoność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieustraszone; cecha tych, którzy są nieustraszoni

Wiktionary

Powiązane:

przym. nieustraszony

przysł. nieustraszenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieulękłość

Wiktionary

nieustraszony

dawniej: wystraszyć, przerazić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-06]

przymiotnik

(1.1) dzielny, nie ulegający strachowi

Wiktionary

obserwować

czasownik przechodni

(1.1) uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

(1.2) spostrzegać

(1.3) fiz. w mechanice kwantowej: dokonywać pomiaru

(1.4) inform. otrzymywać informacje o określonych zdarzeniach

czasownik zwrotny obserwować się

(2.1) przyglądać się sobie samemu

(2.2) obserwować (1.1) wzajemnie jeden drugiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obserwował ich zza drzewa, gotów do natychmiastowej ucieczki.

(1.2) Obserwuję niepokojące zjawisko malejącej frekwencji na wykładach.

(1.3) Nie da się obserwować układu kwantowego, nie wpływając na jego stan.

(1.4) Keylogger obserwuje zdarzenia klawiatury, rejestruje je i przesyła do hackera.

(2.1) Obserwuję się czasem krytycznie. To pomaga zachować dystans do samego siebie.

(2.2) Obserwowali się jak dwa koty, niepewni intencji tego drugiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑, AS: opservovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. zaobserwować

rzecz. obserwowanie n., obserwacja, obserwator, obserwatorka, obserwatorium

przym. obserwacyjny, obserwowalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gapić się

(1.2) zwracać uwagę, spostrzegać, zauważać

(1.3) mierzyć, dokonywać pomiaru

(1.4) nasłuchiwać

Wiktionary

obserwowalność

Obserwowalność – własność układu sterowania mówiąca, czy na podstawie odczytu sygnału sterującego oraz odczytu sygnału wyjściowego możliwe jest określenie wewnętrznego stanu obiektu. Znajomość tego stanu jest ważna na przykład w przypadku stosowania algorytmu estymacji minimalnokwadratowej.

Wikipedia

obserwowalny

dający się dostrzec, możliwy do zaobserwowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielki wybuch dał początek istnieniu obserwowalnego wszechświata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obserwowalność ż., obserwator m., obserwatorka ż., obserwatorium n., obserwowanie n., zaobserwowanie n., obserwacja ż.

czas. obserwować ndk., zaobserwować dk.

przym. obserwacyjny, obserwatorski

przysł. obserwacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) postrzegalny

Wiktionary

obserwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obserwować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaobserwowanie n., obserwacja ż., obserwowalność ż., obserwator m., obserwatorka ż., obserwatorium n.

czas. obserwować ndk., zaobserwować dk.

przym. obserwacyjny, obserwatorski, obserwowalny

przysł. obserwacyjnie

Wiktionary

obsesja

1. nieustannie powracająca, uporczywa myśl, prześladująca kogoś;
2. w medycynie: natręctwo w postaci bezsensownego skojarzenia, urojonego zagrożenia, będące objawem nerwicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

(1.2) psych. objaw choroby (nerwicy lub psychonerwicy), polegający na uporczywych myślach i czynnościach i niemożności uwolnienia się od nich;

Wiktionary

Obsesje (inaczej: myśli natrętne, łac. obsessio) – objaw psychopatologiczny oznaczający występowanie uporczywie powracających myśli, wyobrażeń lub impulsów o specyficznych cechach. Obsesje są objawami, które pojawiają się wbrew woli chorego (są ego-dystoniczne). Najczęściej pacjentom towarzyszy przekonanie o niedorzeczności i irracjonalności przeżywanych obsesji. Niemniej jednak, nie ustępują one pomimo starań pacjentów zmierzających do uwolnienia się od nich. Często powodują one narastanie napięcia emocjonalnego (np. niepokoju, obaw, poczucia winy), zaś próby zredukowania go oraz uwolnienia się od obsesji, prowadzą do wykonywania tzw. czynności natrętnych (kompulsji) – objawów, które często współwystępują z obsesjami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ty masz jakąś obsesję, wszędzie ją widzisz, zapomnij o niej.

(1.2) Chory ma obsesję na punkcie żywienia, liczenia kalorii, ćwiczeń fizycznych i wyglądu. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈsɛsʲja, AS: opsesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsesyjność ż., obsesjonista m., obsesjonat m., obsesjonistka ż., obsesjonatka ż.

przym. obsesyjny, obsesjonalny

przysł. obsesyjnie, obsesjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mania

(1.2) natręctwo

Wiktionary

obsesjonat

osoba ogarnięta uporczywymi myślami, obrazami, od których nie może się uwolnić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obsesyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób obsesyjny, natarczywie, uparcie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Postać krążyła, znikała, zawracała, obsesyjnie, niemal jak wilkołak.

(1.1) Wysnuty ze wstępu motyw przewodni powracający obsesyjnie, natrętnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpsɛˈsɨjɲɛ, AS: opsesyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. obsesyjny

rzecz. obsesja ż., obsesyjność ż.

Wiktionary

obsesyjno-kompulsywny

wykazujący zarówno cechy obsesyjne, jak i kompulsywne

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (pod: Zespół obsesyjno-kompulsywny) [tevex, 2016-08-04]

obsesyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest obsesyjne; cecha tych, którzy są obsesyjni

Wiktionary

Patrz:
obsesyjny
Powiązane:

rzecz. obsesja ż.

przym. obsesyjny, obsesjonalny

przysł. obsesyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obsesjonalność

Wiktionary

obsesyjny

przymusowy, natrętny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obsesyjna dbałość o mięśnie nazywana jest bigoreksją. Osoby takie całe swoje życie podporządkowują ćwiczeniom, mierzeniu objętości klatki piersiowej czy bicepsów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsesja ż., obsesyjność ż., obsesjonista m., obsesjonat m., obsesjonistka ż., obsesjonatka ż.

przym. obsesjonalny

przysł. obsesyjnie, obsesjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maniacki, obsesjonalny

Wiktionary

obsiać

zasiać na całym polu lub grządce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsiadać

siadać wraz z innymi osobami dookoła kogoś lub czegoś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-14]

czasownik

(1.1) siadać wraz z kilkoma osobami dookoła kogoś lub czegoś

(1.2) zbierać się w dużej ilości w jakimś miejscu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W nocy miałam bicie serca i gardło mnie bolało i nos mi zatykało i myśli czarne obsiadały, tak że bardzo źle i niewiele spałam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpʲˈɕadaʨ̑, AS: opʹśadać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. siadanie n., obsiadanie n., siedzenie n., siad mrz.

czas. obsiąść, siąść, siadać

wykrz. siad

Wiktionary

obsiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsiadać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. siadać, obsiadać ndk.

rzecz. siad mrz.

wykrz. siad

Wiktionary

obsiadły

siąść wraz z innymi osobami dookoła kogoś lub czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-06-29]

obsiąść

siąść wraz z innymi osobami dookoła kogoś lub czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-06]

obsiec

obciąć coś za pomocą siekania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsiekiwać

siekając, obcinać coś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obsiepywać

gwarowo: obszarpywać, strzępić (np. brzeg tkaniny)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obsiew

1. obsianie jakiegoś terenu;
2. to, co zostało posiane dookoła czegoś lub na jakimś terenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. umieszczenie nasion w ziemi

(1.2) roln. teren, na którym wysiano nasiona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozpoczął się czas wiosennych obsiewów parkowych trawników.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsiać dk., obsiewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posiew, siew, wysiew, zasiew

Wiktionary

obsiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsiewać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieobsiewanie n., siewca mos.

czas. obsiewać ndk.

Wiktionary

obsikać

potocznie:
1. oddać mocz; obszczać;
2. o jakimś płynie:
a) wylecieć wąskim strumieniem;
b) wypuścić z czegoś, np. z węża, wąskim strumieniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni dokonany (ndk. obsikiwać)

(1.1) dokonany od|obsikiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpʲˈɕikaʨ̑, AS: opʹśikać

Wiktionary

Powiązane:

czas. sikać

rzecz. siusiu n., sikalnia ż., obsikanie n.

Wiktionary

obsikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲɕiˈkãɲɛ, AS: opʹśikãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsikać

Wiktionary

obsikiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. obsikać)

(1.1) sikać na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W drodze do parku obsikuje co piąty słupek ogrodzenia, podejrzewam, że umie liczyć, na kupę wybiera miejsce na samym środku parkowej alejki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲɕiˈcivaʨ̑, AS: opʹśiḱivać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sikanie n., sikacz m., sikawka ż., sikalnia ż., obsikiwanie n.

czas. sikać ndk., wysikać dk., zsikać się dk.

Wiktionary

obsikiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsikiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲɕiciˈvãɲɛ, AS: opʹśiḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsikiwać

Wiktionary

obski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Obem, dotyczący Obu (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Patrz:
Ob
Powiązane:

rzecz. Ob m.

Wiktionary

obskok

1. nagłe otoczenie ze wszystkich stron;
2. zmiana kierunku jazdy na nartach podskokiem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

obskurancki

wsteczny, zacofany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-03-03]

przymiotnik

(1.1) książk. charakterystyczny dla obskuranta i obskurantyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obskurantyzm m., obskurantysta m., obskurant m., obskurantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zacofany, niepostępowy, średniowieczny, wsteczny; pogard. kołtuński

Wiktionary

obskurant

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurantysta, wsteczniak, wstecznik, zacofaniec, konserwatysta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba o wstecznych poglądach, przeciwnik postępu i wszelkich nowinek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W istocie, wzbudzał w nim politowanie i jakąś drażniącą niechęć ten szlachcic siedzący naprzeciw - zwykły krajowy rykała folwarczny, brat-szlachcic, obskurant tępy i ograniczony w pojęciach, ale zarozumiały jak sto diabłów!

(1.1) Kochają się, ale ich małżeństwu sprzeciwia się ojciec Teresy, obskurant i zawzięty przeciwnik reform, które zamierza przeprowadzić sejm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obskurantyzm m., obskurantysta m.

:: fż. obskurantka ż.

przym. obskurancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obskurantysta, wstecznik, reakcjonista; pogard. kołtun; pot. zacofaniec, pot. pejor. ciemniak

Wiktionary

obskurantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta o wstecznych poglądach, przeciwniczka postępu i wszelkich nowinek

Wiktionary

Patrz:
obskurant
Powiązane:

rzecz. obskurantyzm m., obskurantysta m.

:: fm. obskurant m.

przym. obskurancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pogard. kołtunka, pot. pejor. ciemniaczka

Wiktionary

obskurantysta

przeciwnik postępu, człowiek zacofany; obskurant; wstecznik

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2010-05-12]

obskurantyzm

ciemnota umysłowa, wrogie nastawienie do postępu, zacofanie, wstecznictwo, kołtuństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Obskurantyzm (od łac. obscurare, obscurans „zaciemniać, zaciemniający”) – ciemnota umysłowa, wstecznictwo, kołtuństwo, wrogie nastawienie do postępu i oświaty oraz praktyka celowego zapobiegania poznaniu faktów lub szczegółów jakiejś sprawy. Termin powstały w okresie oświecenia określający doktrynę katolicką i nastawienie Kościoła wobec kultury. W satyrycznej wizji Stanisława Kostki Potockiego stolicą obskurantyzmu jest Ciemnogród, a szerzący ciemnotę mieli być odznaczani Orderem Niedźwiadka.

Wikipedia

obskurnie

przysłówek

(1.1) w sposób obskurny

Wiktionary

Powiązane:

przym. obskurny

rzecz. obskurność ż.

Wiktionary

obskurniej

stopień wyższy od przysłówka: obskurnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

obskurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: obskurny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-09]

obskurność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest obskurne; cecha tych, którzy są obskurni

Wiktionary

Powiązane:

przym. obskurny

przysł. obskurnie

Wiktionary

obskurny

brzydki, zaniedbany, nieestetyczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obślimaczać

rzadko: pokrywać śluzem

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obślimaczyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obśliniać

ślinić, ośliniać;
1. brudzić lub zwilżać śliną;
2. obśliniać się -
a) brudzić się własną śliną;
b) brudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazywać ochotę na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obślinić

oślinić;
1. pobrudzić lub zwilżyć śliną;
2. obślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obśliniony

oślinić;
1. pobrudzić lub zwilżyć śliną;
2. obślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obślizgiwać

1. przesuwać czymś śliskim po jakiejś powierzchni;
2. ślizgając się, omijać coś;
3. obślizgiwać się - zsuwać się po czymś śliskim; oślizgiwać się

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-14]

obślizgnięty

obślizgły, obślizły, oślizgły, oślizły, obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko); rzadko:
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-03-28]

obślizgłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co obślizgłe

Wiktionary

Powiązane:

przym. obślizgły

Wiktionary

obślizgły

obślizły, oślizgły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko);
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

przymiotnik

(1.1) taki, którego powierzchnia jest gładka, śliska, lepka i wilgotna

(1.2) budzący obrzydzenie, wstręt

(1.3) nieświeży i lepki (o mięsie lub wędlinach)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żeby strukturę biofilmu sobie wyobrazić, trzeba przypomnieć sobie osad gromadzący się w wazonie z kwiatami - obślizgłą, lepką, cuchnącą warstewkę widoczną gołym okiem z czasem odpadającą w płatach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpʲˈɕlʲizɡwɨ, AS: opʹślʹizgu̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obślizgłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oślizgły, oślizły

Wiktionary

obśliźnięty

obślizgły, obślizły, oślizgły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko); rzadko:
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-06]

obślizły

obślizgły, oślizgły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko);
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-08]

obsmarować

osmarować;
1. zabrudzić coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczernić kogoś, popsuć komuś reputację; oplotkować;
3. obsmarować się:
a) zabrudzić się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucić na siebie oskarżenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsmarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsmarować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpsmarɔˈvãɲɛ, AS: opsmarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsmarować dk., obsmarowywać ndk., posmarować dk., wysmarowywać ndk., wysmarować dk.

rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary

obsmarowywać

osmarowywać;
1. zabrudzać coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczerniać kogoś, psuć komuś reputację; oplotkowywać, obmawiać;
3. obsmarowywać się:
a) zabrudzać się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucać na siebie oskarżenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsmażać

smażyć krótko z różnych stron

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsmażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsmażyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsmażyć, smażyć

rzecz. smażenie n., obsmażanie n.

Wiktionary

obsmażyć

usmażyć krótko z różnych stron

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik dokonany

(1.1) kulin. opiec na patelni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Schab należy natrzeć przyprawami i czosnkiem, owinąć wokół kiełbasy śląskiej, obsmażyć a następnie dusić w piekarniku, polewając piwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈsmaʒɨʨ̑, AS: opsmažyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. smażenie n., obsmażenie n., obsmażanie n.

czas. obsmażać ndk. smażyć ndk.

Wiktionary

obśmiać

ośmiać, wyśmiać;
1. wydrwić, ośmieszyć kogoś lub coś;
2. obśmiać się - śmiejąc się, ubawić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obśmieszyć

dawniej: ośmieszyć

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obsmyczyć

obciąć bardzo krótko włosy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsobaczyć

obrzucić kogoś wyzwiskami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni dokonany (ndk. obsobaczać)

(1.1) posp. obrzucić kogoś wyzwiskami, przekleństwami, obelgami

czasownik zwrotny dokonany obsobaczyć się (ndk. obsobaczać się)

(2.1) posp. obrzucić się wzajemnie wyzwiskami, przekleństwami, obelgami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nasobaczenie n., obsobaczanie n., posobaczenie n., sobaczenie n., sobaka ż.

czas. nasobaczyć dk., obsobaczać ndk., posobaczyć dk., sobaczyć ndk.

przym. sobaczy

Wiktionary

obśpiewać

ośpiewać;
1. zaśpiewać piosenkę wychwalającą kogoś;
2. zaśpiewać dookoła kogoś lub czegoś;
3. obśpiewać się - nasycić się śpiewaniem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: obtańczyć) [tevex, 2019-09-21]

obsprawiać

potocznie: zaopatrywać kogoś w najniezbędniejsze rzeczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsprawić

potocznie: zaopatrzyć kogoś w najniezbędniejsze rzeczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsrać

(wulgarne) obesrać; osrać;
1. oddając kał, zabrudzić coś;
2. obgadać kogoś;
3. zignorować coś lub kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-04-11]

czasownik dokonany (ndk. obsrywać)

(1.1) wulg. oddając kał ubrudzić coś lub kogoś

(1.2) wulg. przen. obmówić kogoś

czasownik zwrotny dokonany obsrać się (ndk. obsrywać się)

(2.1) wulg. oddając kał ubrudzić samego siebie

(2.2) wulg. przen. obmówić siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. osranie n., obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

czas. srać, osrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

przysł. srak

przym. sraki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. obesrać, osrać; pot. zafajdać

(1.2) wulg. obesrać

Wiktionary

obsranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. zanieczyszczenie czegoś własnym kałem

(1.2) wulg. przen. obmówienie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. osranie n., obesranie n., obsrywanie n.

czas. srać, osrać dk., obsrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

przysł. srak

przym. sraki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. obesranie; pot. zafajdanie

Wiktionary

obsrywać

obesrywać, osrywać; wulgarnie:
1. oddając kał, brudzić coś;
2. przenośnie: obgadywać kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik niedokonany (dk. obsrać)

(1.1) wulg. zabrudzić coś lub kogoś kałem

(1.2) wulg. przen. obmówić kogoś

czasownik zwrotny niedokonany obsrywać się (dk. obsrać się)

(2.1) wulg. oddając kał ubrudzić samego siebie

(2.2) wulg. przen. obmówić siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. osranie n., obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

czas. srać, osrać dk., obsrać dk., obesrać dk.

przysł. srak

przym. sraki

Wiktionary

obsrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. zanieczyszczanie czegoś własnym kałem

(1.2) wulg. obmawianie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsranie n., obesranie n., osranie n.

czas. srać, osrać, obsrywać ndk., obesrać dk., obsrać dk.

przysł. srak

przym. sraki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) obmawianie

Wiktionary

obstać

zostać, zastąpić kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik dokonany

(1.1) przest. wystarczyć

(1.2) przest. utrzymać się

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przetrwać, wytrzymać

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić

Wiktionary

obstalonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. zamówienie

Wiktionary

obstalować

zlecić zrobienie czegoś komuś, zamówić coś u kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obstalowywać

zlecać zrobienie czegoś komuś, zamawiać coś u kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obstalunek

zamówienie pod wymiar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obstawa

grupa osób zaangażowanych do czyjejś ochrony w miejscach publicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) nie zmieniać własnego zdania

(1.2) rzad. brać czyjąś stronę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obstawanie n.

czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upierać się

(1.2) trzymać sztamę, wspierać

Wiktionary

obstoć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przetrwać, przeżyć

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wytrzymać

Wiktionary

obstrukcja

1. hamowanie rozwoju jakiejś sprawy, utrudnianie;
2. zatwardzenie;
3. obstrukcja parlamentarna - utrudnianie przebiegu obrad lub podjęcia uchwały przy zastosowaniu legalnych środków procedury parlamentarnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

(1.2) pot. med. trudność z wydaleniem stolca

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. obstrukcjonista mos., obstrukcjonizm mrz.

przym. obstrukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeszkoda, utrudnianie, zawada

(1.2) zaparcie, zatwardzenie

Wiktionary

obstrukcjonista

osoba powstrzymująca bieg jakichś wydarzeń, hamująca przebieg jakieś sprawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

obstrukcjonizm

utrudnianie lub hamowanie jakiejś sprawy, np. przeciwdziałanie uchwaleniu ustawy w parlamencie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obstrukcyjny

1. związany z zaparciem stolca;
2. utrudniający lub hamujący przebieg jakiejś sprawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obstrużek

to, co się zestruguje; wiór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obstrzał

intensywne ostrzeliwanie; ostrzał

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obstrzępiać

sprawiać, że krawędzie czegoś stają się nierówne

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

obstrzyknąć

wstrzyknąć lekarstwo dookoła rany

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obsunąć

obsunąć się:
1. oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
2. zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, osunąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-18]

obsunięty

obsunąć się:
1. oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
2. zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, osunąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

obsuw

1. ziemia i materiał skalny nagromadzone na stoku i u jego podnóża na skutek zsuwania się mas skalnych; osuwisko, zsuw, usuwisko;
2. potocznie: niepowodzenie, wpadka, kompromitacja; obsuwa, obsuwka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

obsuwa

pot. niepowodzenie, wpadka; obsuwka

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

obsuwać

obsuwać się:
1. oderwawszy się od czegoś, odpadać, zsuwać się; przesuwać się w dół, ślizgając się; osypać się;
2. zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opadać, osuwać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsuwisko

ziemia, odłamy skalne i wszystko to, co uległo obsunięciu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsuwka

potocznie: niepowodzenie, wpadka; obsuwa

SJP.pl za Nowy słownik języka polskiego - PWN 2002, 2003 - E. Sobol [tevex, 2010-05-30]

obświecać

dawniej:
1. oświetlać;
2. badać światłem atmosferę wyrobiska w celu wykrycia gazu wybuchowego

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obświecić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obsydian

skała efuzywna, odmiana szkliwa wulkanicznego bogatego w krzemionkę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kwaśna skała wylewna

Wiktionary

Obsydian (izofir) łac. lapis obsidianus – kwaśna skała wylewna, złożona niemal wyłącznie ze szkliwa wulkanicznego, zawiera do 1% wody. Naturalne szkło powstaje w wyniku natychmiastowego stygnięcia magmy (lawy). Skład chemiczny (głównie dwutlenek krzemu) związany jest z typem lawy i obejmuje bardzo wiele form, od obsydianu ryolitowego po fonolitowy. Ulega rekrystalizacji, przyjmując wygląd zwyczajnej, drobnoziarnistej skały.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obsydian dający bardzo ostre i twarde krawędzie odłupków był chętnie używany w różnych kulturach epoki kamienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈsɨdʲjãn, AS: opsydʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

przym. obsydianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) izofir

Wiktionary

obsydianowy

zrobiony z obsydianu; odnoszący się do obsydianu

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) związany z obsydianem, dotyczący obsydianu; wykonany z obsydianu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpsɨdʲjãˈnɔvɨ, AS: opsydʹi ̯ãnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsydian mrz.

Wiktionary

obsyfiać

osyfiać; potocznie:
1. mocno coś zabrudzać, zanieczyszczać; zasyfiać, zaświniać, zapaprywać;
2. powodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfiać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-27]

obsyfiały

zasyfiony, zasyfiały, osyfiały, osyfiony, obsyfiony; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: osyfiały) [tevex, 2019-11-26]

obsyfić

osyfić; potocznie:
1. mocno coś zabrudzić, zanieczyścić; oświnić, zasyfić, uświnić;
2. spowodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsypać

czasownik dokonany (ndk. obsypywać)

(1.1) pokryć coś czymś sypkim, sypiąc

(1.2) występując w dużej liczbie, pokryć coś

(1.3) obdarzyć czymś hojnie

(1.4) powiedzieć komuś bardzo wiele czegoś

(1.5) pokryć coś

czasownik zwrotny dokonany obsypać się (ndk. obsypywać się)

(2.1) obsypać (1.1-4) samego siebie

(2.2) obsypać (1.1-4) siebie wzajemnie

(2.3) zostać obsypanym (1.1)

(2.4) sypiąc (1.1) się, odpaść od czegoś

(2.5) o pszczołach: wymrzeć i opaść na dno ula

(2.6) pokryć sie czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Antek obsypał mnie prezentami.

(1.5) Dla zabezpieczenia go u podstawy od wszelkiego uszkadzania, obsypać go kamieniem[...].

(2.6) Drzewo obsypało się owocami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈsɨpaʨ̑, AS: opsypać

Wiktionary

Powiązane:

czas. zasypywać

rzecz. obsypanie n.

Wiktionary

obsypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsypać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsypać dk.

Wiktionary

obsypany

pokryty czymś występującym w dużej ilości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsypisko

rumowisko powstałe poprzez osypanie się wietrzejących skał i ziemi; osypisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

obsypnik

narzędzie do obsypywania ziemniaków oraz zakrywania sadzeniaków; obredlacz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obsypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsypywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsypywać ndk.

Wiktionary

obsyłać

1. posyłać kogoś do różnych miejsc lub osób;
2. dawniej: obsyłać się - wysyłać kogoś lub coś nawzajem do siebie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsza

wieś w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

Wikipedia

obszamerowywać

obszywać czymś; oblamowywać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obszar

1. ograniczona część przestrzeni; powierzchnia czegoś;
2. miejsce występowania czegoś; zasięg;
3. zbiór otwarty i spójny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

(1.2) powierzchnia wyznaczona przez występowanie czegoś

(1.3) zakres jakiejś działalności

(1.4) mat. zbiór otwarty i spójny

Wiktionary

Obszar – zbiór otwarty i spójny w przestrzeni euklidesowej lub ogólniej w przestrzeni topologicznej.Obszar domknięty to domknięcie {\overline {\mathfrak {O}}} obszaru (otwartego) {\mathfrak {O}}.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cały obszar Wysp Kanaryjskich to strefa wolnocłowa, nie ma więc sensu odkładać zakupów perfum czy alkoholi na ostatnią chwilę przed odlotem.

(1.2) …Europa jest od dawna znana na świecie jako obszar wojen i nienawiści…

(1.3) Sztuka interesuje mnie jako obszar dość niezdefiniowany, w którym sporo wolno i w którym w miarę gładko mogę funkcjonować.

(1.4) Tak po polsku: obszar jednospójny to obszar ograniczony jedną krzywą zamkniętą. Jeśli dorysujesz wewnątrz następną krzywą zamkniętą, np. okrąg w okręgu, to pomiędzy nimi masz już obszar dwuspójny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʃar, AS: opšar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obszarnictwo n., obszarnik m., obszarniczka ż.

przym. obszarowy, obszarniczy

przysł. obszarowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obręb, strefa, terytorium, zona

(1.3) dziedzina, domena, dyscyplina, dział, działka, gałąź, krąg, niwa, obręb

Wiktionary

obszarnictwo

1. gospodarka obszarnicza;
2. ogół obszarników; obszarnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszarniczka

właścicielka dużego majątku ziemskiego; dziedziczka

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-23]

obszarniczy

dotyczący obszarnika lub obszarnictwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszarnik

właściciel dużego majątku ziemskiego; dziedzic, ziemianin, agrariusz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) posiadacz wielkiego majątku ziemskiego

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. obszar mrz.

przym. obszarniczy

Wiktionary

obszarowy

przymiotnik od: obszar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszarpać

1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; oszarpać, otargać, obtargać;
2. obszarpać się - zostać oddzielonym od czegoś wskutek szarpania; otargać się, obtargać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszarpaniec

potocznie: osoba w podartym, brudnym, lichym ubraniu; obdartus

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba w podartym, obszarpanym ubraniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stanął na końcu kolejki obszarpańców, którym, jak jemu, burczało w brzuchach.

Wiktionary

Powiązane:

czas. szarpać ndk., obszarpać dk., obszarpywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łachmyta, łachudra, łapserdak, obdartus, obdrapaniec, oberwaniec, obrzępała, potarganiec, szmaciarz

Wiktionary

obszarpaństwo

oberwaństwo;
1. chodzenie w zniszczonym, niechlujnym ubraniu;
2. ogół osób chodzących w zniszczonym, niechlujnym ubraniu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

obszarpany

1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; oszarpać, otargać, obtargać;
2. obszarpać się - zostać oddzielonym od czegoś wskutek szarpania; otargać się, obtargać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszarpywać

szarpiąc, obrywać coś dookoła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszczać

potocznie: oddać mocz na kogoś lub na coś; obsikać, obeszczać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|obszczywać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obszczywanie n., szczaw mrz.

czas. obszczywać ndk.

Wiktionary

obszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obszczać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szczaw mrz.

czas. obszczywać

Wiktionary

obszczina

chłopska wspólnota gminna w carskiej Rosji

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-20]

Wikipedia

obszczymur

pospolicie, żartobliwie o pijaku; obszczymurek

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. pot. osoba załatwiająca potrzeby fizjologiczne w miejscach publicznych

(1.2) obraź. pot. pijak spod sklepu monopolowego

(1.3) obraź. pot. przen. o osobie godnej pogardy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Uważam, że jestem zerem, mam świadomość tego, że byle zdrowy psychicznie obszczymur spod sklepu z alkoholem jest więcej wart niż ja.

(1.3) Co się gapisz jak szpak w dupę, jestem nosicielką hifa, ejdsa. Zaraził mnie w Niemczech taki obszczymur, w którym się zakochałam.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. obszczymurek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) obszczymurek

(1.3) łajza, stpol. zlejbruk

Wiktionary

obszczymurek

pospolicie, żartobliwie o pijaku; obszczymur

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

obszczypać

oszczypać;
1. szczypnąć wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, oberwać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywołać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszczypywać

oszczypywać;
1. szczypać wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, obrywać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywoływać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszczywać

potocznie: oddawać mocz na kogoś lub na coś; obsikiwać, obeszczywać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-20]

czasownik niedokonany

(1.1) posp. obsikiwać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szczanie n., obszczanie n., obszczywanie n., szczochy nmos.

czas. obszczać dk., szczać ndk., wyszczać się ndk.

Wiktionary

obszelmować

oszelmować; dawniej:
1. zwymyślać kogoś; zbesztać;
2. obciąć komuś ucho w ramach kary; oszelmić;
3. obedrzeć, postrzępić, obszarpać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-09]

obszernić

dawniej: uczynić obszerniejszym; powiększyć, rozszerzyć

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obszerniać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obszerniej

stopień wyższy od przysłówka: obszernie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

obszerniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: obszerny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

obszerny

przymiotnik

(1.1) dużych rozmiarów

(1.2) zawierający mnóstwo szczegółów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W swoim majątku zawiera obszerne połacie terenów leśnych i torfowisk.

(1.2) Stworzył obszerną monografię na temat kultury jaćwieskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈʃɛrnɨ, AS: opšerny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obszerność ż.

przysł. obszernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) duży, wielki, przestronny, przestrzenny, rozległy, pojemny, szeroki, znaczny, gigantyczny, (o ubraniu) luźny

(1.2) rozbudowany, długi, szczegółowy, drobiazgowy, wszechstronny, wyczerpujący, ekstensywny

Wiktionary

obszewka

obszycie brzegu ubrania; lamówka, obszywka, oszewka

SJP.pl za Słownik ojczyzny polszczyzny - IBIS 2010 - J. Miodek (ndpl) (pod: szewc) [tevex, 2011-08-30]

obszleg

dawniej:
1. wyłóg u munduru;
2. nawóz otaczający inspekty - skrzynie do uprawy roślin w okresie wiosny i późnej jesieni

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

obsztorcowywać

karcić kogoś ostro, używając obelżywych słów

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obszturkiwać

dawniej: obszturchiwać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obszturkać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-04-07]

obszukać

przejrzeć, przeszukać dokładnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszukiwać

przeglądać, przeszukiwać dokładnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszyć

1. przyszyć lamówkę; oblamować;
2. okolić coś nitką np. dziurkę od guzika;
3. zaszyć w coś;
4. uszyć lub naprawić ubranie dla wielu osób;
5. pokryć pokład i burty statku listwami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-26]

obszycie

1. przyszyć lamówkę; oblamować;
2. okolić coś nitką np. dziurkę od guzika;
3. zaszyć w coś;
4. uszyć lub naprawić ubranie dla wielu osób;
5. pokryć pokład i burty statku listwami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obszydełkować

1. wykończyć brzeg ubrania przy pomocy szydełka;
2. pokryć coś dzianiną wytworzoną przy pomocy szydełka; zaszydełkować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-05-28]

obszydełkowywać

1. wykańczać brzeg ubrania przy pomocy szydełka;
2. pokrywać coś dzianiną wytworzoną przy pomocy szydełka; zaszydełkowywać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-05-28]

obszyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

obszywka

wąski kawałek materiału do obszywania brzegów tkaniny, ubrań; lamowanie, lamówka, oblamowanie, oblamówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsłonka

mała osłona

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obsługa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynność obchodzenia się z czymś lub kimś

(1.2) zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔpˈswuɡa, AS: opsu̯uga

Wiktionary

Powiązane:

przym. obsługowy

czas. obsłużyć dk., obsługiwać ndk.

rzecz. służka ż./mos., obsłużenie n., obsługiwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obsługiwanie

(1.2) personel

Wiktionary

obsługiwać

czasownik niedokonany (dk. obsłużyć)

(1.1) wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

(1.2) sterować pracą jakiegoś urządzenia, wykonywać czynności potrzebne do jego działania

(1.3) o urządzeniach bądź oprogramowaniu: współpracować, umożliwiać działanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łódzka firma ma szansę obsługiwać targi w Japonii.

(1.3) Na tym portalu sprawdziłem czy mój laptop utrzyma tą grę i okazało się że tak ale wyskakuje mi komunikat "twoja karta graficzna nie jest obsługiwana". Czy to znaczy że moja kata graficzna jest zbyt nowa proszę o pomoc, i jeżeli istnieje rozwiązanie tego problemu proszę do mnie napisać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpswuˈɟivaʨ̑, AS: opsu̯uǵivać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsługa ż., obsługiwanie n., służka ż., obsłużenie n.

Wiktionary

obsługiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obsługiwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obsłużyć, obsługiwać ndk.

rzecz. obsługa ż., obsłużenie n.

Wiktionary

obsłużyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|obsługiwać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obsługiwanie n., obsłużenie n., obsługa ż., sługa mos.

Wiktionary

obtakać

dawniej: opłukiwać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2018-03-30]

obtalkować

posypać coś naokoło białym pudrem (talkiem); otalkować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

obtańcować

potocznie:
1. nawymyślać komuś, nakrzyczeć na kogoś; objechać;
2. zatańczyć po kolei z jedną lub kilkoma osobami; obtańczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obtańcować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obtańcować dk.

Wiktionary

obtańcowywać

potocznie:
1. wymyślać komuś, krzyczeć na kogoś; objeżdżać;
2. tańcząc, okrążać kogoś lub coś; obtańczać, otańczać;
3. zatańczyć po kolei z jedną lub kilkoma osobami; obtańczać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtańczać

1. tańcząc, okrążyć kogoś lub coś; otańczać, obtańcowywać;
2. tańczyć po kolei z jedną lub kilkoma osobami; obtańcowywać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

obtańczyć

1. tańcząc, okrążyć kogoś lub coś; otańczyć;
2. zatańczyć po kolei z jedną lub kilkoma osobami; obtańcować;
3. obtańczyć się - natańczyć się wystarczająco

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtarcie

lekkie zaczerwienienie na skórze spowodowane przypadkowym otarciem się o jakiś kant, bok itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

obtargać

1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; oszarpać, otargać, obszarpać;
2. obtargać się - zostać oddzielonym od czegoś wskutek szarpania; otargać się, obszarpać się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

obtarty

taki, który obtarł się z czegoś brudnego lub wilgotnego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

obtoczki

w technice: wiórki tokarskie

SJP.pl za Mały słownik języka polskiego - PWN 1991, 1993 - S. Skorupka, Z. Łempicka, H. Auderska [tevex, 2016-09-01]

obtoczyć

1. obsypać coś, oblepić czymś sypkim;
2. obrobić coś na tokarce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtoknąć

dawniej: opłukać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2018-03-30]

obtopniały

taki, który otopniał; otopniały

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

obtopnieć

stopić się z wielu stron; otopnieć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-09-13]

obtrąbiać

otrąbiać;
1. trąbiąc na kogoś klaksonem, wyrażać niezadowolenie; strąbiać;
2. ogłaszać coś uroczyście; odtrąbiać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

obtrąbić

ogłosić coś uroczyście; otrąbić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

obtracać

dawniej: tracić dużo czegoś, trwonić coś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obtracić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obtropić

w łowiectwie: tropiąc, określić miejsce przebywania zwierzyny; wytropić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

obtulać

otulać;
1. okrywać czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulać;
2. obtulać się - okrywać się czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtulić

otulić;
1. okryć czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulić;
2. obtulić się - okryć się czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obturacja

zwężenie dróg oddechowych powodujące zaburzenia przepływu powietrza podczas oddychania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

obturacyjny

przymiotnik od: obturacja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-01-20]

obturator

Wikipedia

obtułowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

obtłuc

uderzeniem spowodować odpadnięcie, odpryśnięcie, ból lub uszkodzenie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obtłuczenie

uderzeniem spowodować odpadnięcie, odpryśnięcie, ból lub uszkodzenie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obuć

1. włożyć, nałożyć obuwie; ozuć, wzuć;
2. przestarzale: zapewnić komuś buty;
3. obuć się - włożyć sobie buty, ubrać się w buty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

czasownik przechodni dokonany (ndk. obuwać)

(1.1) założyć buty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔbuʨ̑, AS: obuć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obuwie n., obuwniczy mrz., obuwnik m., obucie n., obuwanie n.

czas. obuwać ndk.

przym. obuty, obuwniczy

Wiktionary

obuch

1. przeciwległa do ostrza, tępo zakończona część siekiery;
2. rodzaj dawnej broni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tępo zakończona część robocza narzędzia

Wiktionary

Obuch, obuszek lub obuszysko – rodzaj broni białej, bardzo podobny do nadziaka, różniący się jednak od niego zawiniętym w dół dziobem, po jego przeciwległej stronie miał młotek. Stosowany od XVI do XVIII wieku przez szlachtę polską, często posiadał drzewce długości 80–100 cm i był noszony w formie laski. Była to broń często wykorzystywana w pojedynkach i burdach. Miał być bezpieczniejszy od nadziaka, z którego powstał, ale różnica nie była wielka, stąd obowiązywał zakaz wnoszenia tego typu broni na sejmiki, a także do niektórych kościołów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. obuchowy

Wiktionary

obuchowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

obuchowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

obuchowy

przymiotnik od: obuch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) związany z obuchem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obuch m., obuszek m.

Wiktionary

obuczać

zaznajamiać z czymś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-25]

obuczyć

zaznajomić z czymś, pouczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obud.

obudowa

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-02-24]

obudno

Wikipedia

obudowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obudowywanie czegoś

(1.2) część zewnętrzna urządzenia

(1.3) wmurowane w ścianę meble lub urządzenia

(1.4) zespół budowli otaczających jakąś przestrzeń albo stojący wzdłuż jakiejś drogi

(1.5) konstrukcja wzmacniająca stropy i ociosy wyrobiska

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Obudowa wykonana ze stopu magnezu zabezpiecza Toughbook przed upadkiem z wysokości.

Wiktionary

obudowarka

maszyna do stawiania odrzwi obudowy chodników stosowana w górnictwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obudzać

dawniej:
1. przebudzać - przerywać komuś sen; zbudzać;
2. wzbudzać - wzniecać, ożywiać, wywoływać jakieś odczucia, stany itp.

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

obudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obudzić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mogę cię prosić o obudzenie mnie o siódmej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: obuʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budzenie n., zbudzenie n., budzik m., pobudka ż.

czas. obudzić dk., budzić ndk., zbudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

Wiktionary

obudzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. budzić)

(1.1) sprawić, by ktoś przestał spać, wyrwać kogoś ze snu

(1.2) wywołać jakieś wrażenia, odczucia, emocje itp.

czasownik zwrotny dokonany obudzić się (ndk. budzić się)

(2.1) przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

(2.2) książk. o stanach emocjonalnych, uczuciowych, itp.: pojawić się, zostać wywołanym przez coś lub kogoś

(2.3) pot. zbyt późno lub z opóźnieniem zareagować na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Radca nacisnął klakson, obcy, mechaniczny dźwięk obudził szoferów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbuʥ̑iʨ̑, AS: obuʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budzik mrz., obudzenie n., budzenie n.

czas. budzić

Wiktionary

obukomorowy

odnoszący się do prawej i lewej komory serca

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-09-23]

obumarły

1. o organizmach, tkankach, organach: zatracić funkcje życiowe, przestać funkcjonować; zamrzeć;
2. w przenośni: zakończyć aktywność, skończyć działalność; zaniknąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-07]

przymiotnik

(1.1) który stał się martwy, który przestał spełniać funkcje życiowe

(1.2) który wygasł, który się skończył

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas masażu usuwane są obumarłe komórki naskórka w postaci łusek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbũˈmarwɨ, AS: obũmaru̯y

Wiktionary

Powiązane:

czas. obumrzeć dk., obumierać ndk., umrzeć dk., umierać ndk.

rzecz. obumieranie n., umieranie n.

Wiktionary

obumieranie

proces powolnego zamierania komórek lub tkanek, będący etapem normalnego cyklu życiowego organizmu lub mający związek z infekcjami bądź innego rodzaju zaburzeniami chorobowymi; nekrobioza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: nekrobioza) [koalar, 2007-04-19]

Wikipedia

obumrzeć

1. o organizmach, tkankach, organach: zatracić funkcje życiowe, przestać funkcjonować; zamrzeć;
2. w przenośni: zakończyć aktywność, skończyć działalność; zaniknąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

obunerwce

przedstawiciel podtypu mięczaków o prymitywnej budowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-03-25]

Obunerwce (Amphineura) – podtyp mięczaków (Mollusca) o prymitywnej budowie, wyróżniany przez część systematyków na podstawie braku czułków, oczu, statocyst i szczęki, oraz obecności słabo wykształconego worka trzewiowego. Nazwa Amphineura była synonimizowana z Aculifera lub Polyplacophora.

Wikipedia

obunerwiec

przedstawiciel podtypu mięczaków o prymitywnej budowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-03-25]

obunóg

przedstawiciel rzędu skorupiaków z gromady pancerzowców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2012-03-21]

obunogi

rząd skorupiaków z gromady pancerzowców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

Wikipedia

obunóż

obiema nogami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przysłówek

(1.1) obiema nogami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zeskoczyła na ziemię z huśtawki obunóż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbũnuʃ, AS: obũnuš

Wiktionary

obuoczny

dotyczący obojga oczu, widzący obojgiem oczu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-14]

obupłciowość

obojnaczość, obojnactwo, dwupłciowość, hermafrodytyzm, diseksualizm;
1. u zwierząt: jednoczesne występowanie gruczołów rozrodczych męskich i żeńskich w organizmie lub gruczołu obojnaczego;
2. u człowieka: wrodzona wada rozwojowa polegająca na istnieniu u tej samej osoby gonad męskich i żeńskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

Wikipedia

obupłciowy

właściwy obojnakowi; obojnacki, hermafrodytyczny; obojnaczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. mający cechy obu płci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele roślin o kwiatach obupłciowych chroni się przed samozapyleniem przez przedprątność, przedsłupność lub samoniezgodność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obupłciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) androginiczny, androgyniczny, dwupłciowy, hermafrodytyczny, obojnacki, obojnaczy

Wiktionary

oburącz

obiema rękami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przysłówek

(1.1) obiema rękami, używając obu rąk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chwyciła krzesło oburącz i cisnęła nim w napastnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈburɔ̃n͇ʧ̑, AS: oburõṇč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburęczność

przym. oburęczny

Wiktionary

oburęczność

umiejętność swobodnego posługiwania się obiema rękami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność posługiwania się z równą sprawnością obiema rękami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trenuję już od pół roku, by osiągnąć oburęczność, ale nadal pisanie drugą, lewą ręką sprawia mi sporo problemów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑, AS: oburẽṇčność

Wiktionary

Powiązane:

przym. oburęczny

przysł. oburącz

Wiktionary

oburęczny

dwuręczny;
1. umiejący posługiwać się z jednakową wprawą prawą i lewą ręką ;
2. taki, którego należy trzymać oburącz;
3. wykonywany jednocześnie prawą i lewą ręką

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oburęczni jako nastolatki dwukrotnie częściej niż praworęczni wykazują objawy ADHD, czyli zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Naukowcy zjawisko to tłumaczą w ten sposób, że u osób oburęcznych dominacja półkul mózgowych jest zaburzona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: oburẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburęczność

przysł. oburącz

Wiktionary

oburknąć

odezwać się niegrzecznie, opryskliwie; burknąć na kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

oburzać

1. wywoływać odruch gniewu, protestu, sprzeciwu; bulwersować;
2. oburzać się - reagować na coś sprzeciwem, wybuchać gniewem; obruszać się, bulwersować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik niedokonany

(1.1) wywoływać oburzenie – wzbudzać sprzeciw połączony z gniewem

czasownik zwrotny oburzać się

(2.1) odczuwać oburzenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburzenie n., oburzanie n.

czas. oburzyć dk.

przym. oburzający

przysł. oburzająco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bulwersować

(2.1) bulwersować się

Wiktionary

oburzający

taki, który budzi sprzeciw, gniew; bulwersujący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

oburzenie

1. wywołać odruch gniewu, protestu, sprzeciwu; obruszyć;
2. oburzyć się - zareagować na coś sprzeciwem, wybuchnąć gniewem; obruszyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wylej na nich swoje oburzenie, / niech ich ogarnie żar Twojego gniewu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: obužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburzanie n.

czas. oburzać ndk., oburzyć dk.

ims. oburzony

Wiktionary

oburzony

1. wywołać odruch gniewu, protestu, sprzeciwu; obruszyć;
2. oburzyć się - zareagować na coś sprzeciwem, wybuchnąć gniewem; obruszyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oburzyć

przymiotnik

(2.1) odczuwający oburzenie

(2.2) wyrażający oburzenie

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Oburzona klientka opuściła lokal trzaskając drzwiami.

(2.2) Słysząc sprośny żart chciał zrobić oburzoną minę, ale nie wytrzymał i parsknął śmiechem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuˈʒɔ̃nɨ, AS: obužõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburzenie n.

czas. oburzyć

Wiktionary

Synonimy:

(2) pełen oburzenia, zaszokowany

Wiktionary

oburzyć

1. wywołać odruch gniewu, protestu, sprzeciwu; obruszyć;
2. oburzyć się - zareagować na coś sprzeciwem, wybuchnąć gniewem; obruszyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|oburzać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oburzanie n., oburzenie n.

czas. oburzać ndk.

przym. oburzony

Wiktionary

obusieczny

obosieczny;
1. mający ostrze z obu stron;
2. przenośnie: mogący stanowić zagrożenie dla obu stron, mogący się zwrócić przeciw każdemu z uczestników sporu, np. obusieczne dowody, argumenty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obustronny

przymiotnik

(1.1) występujący po obydwu stronach

(1.2) zachodzący pomiędzy dwiema stronami relacji

Wiktionary

Powiązane:

przysł. obustronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bilateralny, dwustronny

(1.2) bilateralny, obopólny, wzajemny

Wiktionary

obuszcząk

indywidualizm: obiema szczękami

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

obuszek

rodzaj broni popularny w Polsce od XV do XVII wieku, rodzaj czekanu z zakrzywionym dziobem z jednej strony i młotkiem z drugiej; nadziak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obuty

mający na nogach buty

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-07-24]

przymiotnik

(1.1) noszący buty

(1.2) noszący dany rodzaj obuwia

(1.3) wyposażony w buty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W średniowieczu nie każdy był obuty.

(1.2) Obuty w sandały

(1.3) Każdy żołnierz był obuty i odziany przez armię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbutɨ, AS: obuty

Wiktionary

Powiązane:

czas. obuć

rzecz. obucie

Wiktionary

obuwać

potocznie:
1. wkładać komuś buty, ubierać kogoś w buty;
2. wkładać, nakładać obuwie; ozuwać, wzuwać;
3. obuwać się - wkładać sobie buty, ubierać się w buty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obuwie

część ubioru człowieka, zakładana na stopy, mająca bezpośredni kontakt z podłożem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik zbiorowy, rodzaj nijaki

(1.1) wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

Wiktionary

Obuwie – część ubioru, okrycie stopy oraz często dalszej części nogi. Składa się z podeszwy i cholewki. Najczęstszym materiałem była skóra, chociaż spotyka się również obuwie tekstylne, gumowe czy drewniane. Zmiany w formie zależą od kształtu przedniej części przyszwy i noska oraz od wysokości i kształtu obcasa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tam jest sklep z obuwiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbuvʲjɛ, AS: obuvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

przym. obuwniczy m.

przym. obuwniczy, obuwiowy

czas. obuć

Wiktionary

obuwik

roślina z rodziny storczykowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

obuwnictwo

dział przemysłu zajmujący się wyrobem obuwia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obuwniczy

dotyczący obuwnictwa lub obuwia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) dotyczący obuwia, związany z butami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. sklep z obuwiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłem te buty w nowym sklepie obuwniczym.

(2.1) Byłam wczoraj w obuwniczym i kupiłam nowe szpilki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbuvʲˈɲiʧ̑ɨ, AS: obuvʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obuwie n., obuwnictwo n., obuwnik m.

czas. obuwać ndk., obuć dok.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) sklep obuwniczy

Wiktionary

obuwnik

specjalista w dziedzinie obuwnictwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

obuzdać

założyć uzdę na głowę konia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2008-11-12]

obułkować

potocznie: obtoczyć w panierce produkt przeznaczony do smażenia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-05-28]

obwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, prawy dopływ Kamy

Wiktionary

obwąchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obwąchać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zwąchać, wąchać, obwąchiwać, obwąchać dk.

Wiktionary

obwąchiwać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wąchać coś badawczo

(1.2) wąchać coś dookoła, ze wszystkich stron

czasownik zwrotny niedokonany obwąchiwać się

(2.1) wąchać badawczo samego siebie

(2.2) wąchać badawczo siebie wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zanim zdecydowałem się zjeść coś z lodówki brata, zawsze obwąchiwałem to dokładnie.

(1.2) Ciapek zawsze obwąchiwał dokładnie trawę wokół ogniska w poszukiwaniu resztek kiełbasy.

(2.1) Czasem, gdy coś mi zaśmierdziało, na wszelki wypadek obwąchiwałem się ukradkiem.

(2.2) Psy mają zwyczaj obwąchiwać się przy spotkaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvɔ̃w̃ˈxʲivaʨ̑, AS: obvõũ̯χʹivać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwąchanie n., obwąchiwanie n.

czas. obwąchać, wąchać, zwąchać

Wiktionary

obwąchiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obwąchiwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zwąchać, wąchać, obwąchiwać ndk.

Wiktionary

obwalać

1. obsypywać wielką ilością, wielką masą czegoś; obrzucać;
2. powodować obsunięcie się, oberwanie się czegoś; zwalać, obrywać, zawalać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2018-12-30]

obwalić

1. obsypać wielką ilością, wielką masą czegoś; obrzucić;
2. spowodować obsunięcie się, oberwanie się czegoś; zwalić, oberwać, zawalić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwar

choroba drzew powodująca usychanie części pnia i korony, wywołana przez grzyb pasożytniczy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-04-16]

Rdza kory sosny (znana także pod nazwami: obwar, obar, osmół, rdza pęcherzykowata, suchoczób) – grzybowa choroba roślin z grupy rdzy wywołana przez Cronartium pini (dawniej opisywany jako Cronartium flaccidum). Występuje głównie na sośnie zwyczajnej, ale także innych sosnach dwuigielnych: sośnie czarnej, nadmorskiej, alepskiej, kosodrzewinie. Drugim domownikiem mogą być przedstawiciele dziesięciu rodzin okrytonasiennych. Atakuje gałęzie i strzałę. Występuje na całym niżu europejskim, ponadto w Wielkiej Brytanii i Skandynawii.

Wikipedia

obwarować

1. otoczyć murem lub wałem obronnym;
2. zagwarantować coś, stawiając warunki;
3. obwarować się -
a) umocnić się na jakichś pozycjach obronnych, otoczyć się murem, wałem obronnym; ufortyfikować się;
b) zagwarantować sobie coś, stawiając warunki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|obwarowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvaˈrɔvaʨ̑, AS: obvarovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwarowanie n.

Wiktionary

obwarowanie

1. otoczyć murem lub wałem obronnym;
2. zagwarantować coś, stawiając warunki;
3. obwarować się -
a) umocnić się na jakichś pozycjach obronnych, otoczyć się murem, wałem obronnym; ufortyfikować się;
b) zagwarantować sobie coś, stawiając warunki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obwarować.

Wiktionary

Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie, od fors dpn. fortis siła i ficatio od facere robić, czynić, działać) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.

Wikipedia

Powiązane:

czas. obwarować

Wiktionary

obwarowywać

1. otaczać murem lub wałem obronnym; fortyfikować;
2. gwarantować coś, stawiając warunki;
3. obwarowywać się -
a) umacniać się na jakichś pozycjach obronnych, otaczać się murem, wałem obronnym; fortyfikować się;
b) gwarantować sobie coś, stawiając warunki

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2014-06-25]

obwarzać

przyparzać jakąś potrawę, lekko podgotowywać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwarzaneczek

obwarzanek niewielkich rozmiarów; obarzaneczek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obwarzanek

okrągły wyrób z ciasta, który przed pieczeniem poddawany jest obwarzaniu; obarzanek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;

(1.2) pot. coś, co przypomina kształtem obwarzanek (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będąc w Krakowie, zawsze kupuję obwarzanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvaˈʒãnɛk, AS: obvažãnek

Wiktionary

Powiązane:

czas. obwarzać ndk., obwarzyć dk.

rzecz. obwarzanie n., obwarzenie n., obarzanek m.

:: zdrobn. obwarzaneczek, obarzaneczek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obarzanek

Wiktionary

obwarzanki

okrągły wyrób z ciasta, który przed pieczeniem poddawany jest obwarzaniu; obarzanek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obwarzyć

przyparzyć jakąś potrawę, lekko podgotować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obważanek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [tevex, 2018-10-15]

obwał

obsunięcie się warstw skorupy ziemskiej w kopalni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obwałować

otoczyć wałem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwałowanie

otoczyć wałem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwe

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = polit. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

Wiktionary

obwędrowywać

rzadko: wędrując, obchodzić wkoło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

obwersja

w logice: przekształcenie zdania twierdzącego na równoważne przeczące

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Obwersja (łac. - obversio) — wnioskowanie polegające na dodaniu negacji do orzecznika zdania z jednoczesną zmianą jego jakości, innymi słowy zgodnie z następującymi prawami logiki tradycyjnej:

- SaP → SeP'

- SeP → SaP'

- SiP → SoP'

- SoP → SiP'

Wikipedia

obwiać

ogarnąć coś powiewem; owiać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwić

oplątać; omotać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

obwiednia

w matematyce: krzywa styczna w każdym swoim punkcie do jakiejś krzywej z danej rodziny krzywych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

Wikipedia

obwieś

1. człowiek z marginesu społecznego; menel; luj;
2. przestarzale: hultaj, nicpoń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. osoba płci męskiej, z którą wstyd jest pokazać się publicznie, nietaktowna lub nieodpowiednio ubrana

(1.2) daw. pogard. osoba postępująca źle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aga wyszła za takiego obwiesia z Sosnowca.

(1.2) Powiedz tym obwiesiom, żeby się rozeszli.

Wiktionary

Powiązane:

czas. obwieszać ndk., obwiesić dk., poobwieszać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gałgan, hultaj, łachmyta, łajdak, nicpoń, nikczemnik

Wiktionary

obwieść

otoczyć czymś dookoła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-14]

czasownik dokonany (ndk. obwodzić)

(1.1) otoczyć czymś dookoła

(1.2) prowadząc kogoś, obejść wiele miejsc

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. od: obwieścić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔbvʲjɛ̇ɕʨ̑, AS: obvʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwód m., obwódka ż., obwodzenie n., obwiedzenie n.

czas. obwodzić ndk.

przym. obwodowy, wewnątrzobwodowy

Wiktionary

obwieścić

podać coś do publicznej wiadomości, oznajmić oficjalnie lub uroczyście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-25]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|obwieszczać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwieszczanie n., obwieszczenie n.

czas. obwieszczać ndk.

Wiktionary

obwieściciel

dawniej: głosiciel, osoba ogłaszająca coś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-23]

obwiesić

1. powiesić na kimś lub na czymś dużo czegoś;
2. przestarzale: powiesić kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwieszać

wieszać na kimś lub na czymś dużo czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwieszczać

podawać coś do publicznej wiadomości, oznajmiać oficjalnie lub uroczyście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-25]

czasownik

(1.1) oficjalnie albo uroczyście ogłaszać coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwieszczanie n., obwieszczenie n.

czas. obwieścić

Wiktionary

obwieszczenie

oficjalna wiadomość podana do publicznej informacji, zwykle w formie pisemnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oficjalna informacja podana do publicznej wiadomości na ogół w formie pisemnej

(1.2) podanie do publicznej wiadomości

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) komunikat, zawiadomienie

Wiktionary

obwieszony

1. powiesić na kimś lub na czymś dużo czegoś;
2. przestarzale: powiesić kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwiewać

o strumieniu powietrza: otaczać coś lub kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-25]

obwieźć

zawieźć do wielu miejsc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwijać

okręcać coś czymś dookoła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwinąć

owinąć;
1. okręcić coś czymś dookoła, np. w celu ochrony przed czymś; zawinąć;
2. obwinąć się:
a) obtoczyć coś dookoła;
b) otulić z każdej strony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwiniać

czasownik

(1.1) przypisywać, zarzucać komuś winę; oskarżać kogoś o zrobienie czegoś złego

czasownik zwrotny niedokonany obwiniać się (dk. obwinić się)

(2.1) przypisywać winę samemu sobie

(2.2) przypisywać winę sobie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oczywiście, wszyscy zgodnie za swe niepowodzenia obwiniali Gorana, lidera i autora tekstów.

(2.2) Po kilku miesiącach aresztu panowie zaczęli się wzajemnie obwiniać i odsuwać od siebie odpowiedzialność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔbˈvʲĩɲäʨ̑, AS: obvʹĩńäć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwinianie n., obwinienie n., przewinienie n., winowajca mos.

czas. winić, obwinić dk.

przym. winny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inkryminować, oskarżać, winić, podejrzewać, imputować, obciążać

Wiktionary

obwinianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obwiniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvʲĩˈɲä̃ɲɛ, AS: obvʹĩńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. obwiniać ndk., obwinić dk., winić ndk.

rzecz. wina, obwinienie

przym. winny

Wiktionary

obwinić

uznać kogoś winnym czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|obwiniać.

czasownik zwrotny dokonany obwinić się

(2.1) dokonany od|obwiniać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔbˈvʲĩɲiʨ̑, AS: obvʹĩńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwinianie n., obwinienie n., przewinienie n., winowajca mos.

czas. obwiniać

przym. winny

Wiktionary

obwinienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obwinić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvʲĩˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: obvʹĩńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. obwinić dk., obwiniać ndk., winić ndk.

rzecz. wina, obwinianie

przym. winny

Wiktionary

obwiniona

uznać kogoś winnym czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwiniony

uznać kogoś winnym czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

Obwiniony – zgodnie z kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie. Sprawy przeciwko obwinionym rozpatrywane były dawniej w pierwszej instancji przez kolegia do spraw wykroczeń oraz wydziały grodzkie sądów rejonowych. Od 2010 roku rozpatrywane są przez wydziały karne sądów rejonowych.

Wikipedia

obwisać

zwieszać się lub pochylać pod ciężarem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwiślej

stopień wyższy od przysłówka: obwisło

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

obwisnąć

zwiesić się lub pochylić pod ciężarem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

obwisły

opadający ku dołowi; oklapnięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-27]

obwlekać

dawniej: owijać, pokrywać, powlekać; owlekać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obwlec)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obwód

1. linia zamknięta, okalająca płaszczyznę lub bryłę;
2. długość tej linii;
3. umownie wydzielony obszar, stanowiący pewną całość; region, rejon, okręg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie

(1.2) geom. długość brzegu figury geometrycznej;

(1.3) elektr. układ, w którym może stale płynąć prąd;

(1.4) adm. jednostka podziału terytorialnego w niektórych krajach;

(1.5) jednostka niektórych organizacji, np. Armii Krajowej, harcerstwa

(1.6) mat. długość najkrótszego cyklu zawartego w grafie;

(1.7) fiz. powierzchnia, przez którą przenika strumień indukcji magnetycznej

Wiktionary

- obwód figury geometrycznej

- obwód grafu

- obwód elektryczny, w szczególności:

- obwód rezonansowy

- obwód drukowany

- obwód RLC

- jednostka podziału terytorialnego

- Albanii

- Białorusi

- Bułgarii

- Kirgistanu

- Federacji Rosyjskiej

- Ukrainy

- obwód głosowania

- obwód łowiecki

- obwód rybacki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) UFO miało kształt dysku ze światełkami na obwodzie.

(1.2) Stosunek obwodu koła do jego średnicy wynosi π = 3,141592.

(1.3) Obwód RLC składa się z rezystorów, cewek i kondensatorów.

(1.4) Obwód kaliningradzki to najbardziej wysunięta na zachód część Federacji Rosyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔbvut, AS: obvut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwódka ż., obwodzenie n., obwiedzenie n.

czas. obwodzić ndk., obwieść dk.

przym. obwodowy, wewnątrzobwodowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) otok, okole

Wiktionary

obwódka

linia obwodząca coś wokoło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) linia obwodząca coś wokoło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔbˈvutka, AS: obvutka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwód m., obwiedzenie n., obwodzenie n.

czas. obwieść, obwodzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obramowanie, otoczka, otok

Wiktionary

obwódkowy

przymiotnik od: obwódka, np. roślina obwódkowa

SJP.pl za Mały słownik języka polskiego - PWN 1991, 1993 - S. Skorupka, Z. Łempicka, H. Auderska (pod: smagliczka) [tevex, 2011-11-10]

obwodnica

droga biegnąca dookoła miasta lub śródmieścia, której zadaniem jest odciążenie ruchu w mieście i ułatwienie przejazdu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

Wiktionary

Obwodnica – droga prowadząca wokół miasta, dzielnicy, centrum lub śródmieścia umożliwiająca pojazdom ominięcie pewnego obszaru miejskiego i odciążenie jego ulic z tranzytowego ruchu międzymiastowego, międzydzielnicowego lub międzyosiedlowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Planowana jest budowa obwodnicy wokół Augustowa.

(1.1) Średnicówki budowane są najczęściej dla obsługi wewnątrz aglomeracyjnego ruchu pasażerskiego, w przeciwieństwie do obwodnic, obsługujących ruch towarowy i tranzytowy względem centrum ruch pasażerski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvɔdʲˈɲits̑a, AS: obvodʹńica

Wiktionary

obwodowy

przymiotnik od: obwód

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-25]

przymiotnik

(1.1) znajdujący się dookoła na obwodzie

(1.2) med. związany z zewnętrznymi częściami ciała

(1.3) adm. będący stolicą obwodu albo będący przedstawicielstwem na obwód

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwiedzenie n., obwodzenie n., obwód mrz.

czas. obwieść, obwodzić

Wiktionary

obwodzić

czasownik niedokonany (dk. obwieść)

(1.1) niedokonany od|obwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔbˈvɔʥ̑iʨ̑, AS: obvoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obwód m., obwódka ż., obwodzenie n., obwiedzenie n.

czas. obwieść dk.

przym. obwodowy, wewnątrzobwodowy

Wiktionary

obwój

1. rzadziej: jedno obwinięcie czymś; część opaski wystarczająca na jedno obwinięcie
2. warstwa ochronna, izolacyjna lub ekranująca wykonana przez owinięcie przewodu elektrycznego przędzą, taśmą itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

obwoluta

okładka, najczęściej z papieru, nakładana na właściwą okładkę książki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. bibliot. papierowa lub plastikowyastikowa ochronna okładka zakładana na właściwą okładkę książki;

Wiktionary

Obwoluta (od łac. obvolvo – zakryć, zasłonić, okryć) – papierowa lub wykonana z tworzywa sztucznego okładka ochronna zakładana na właściwą okładkę książki, mająca zagięte brzegi (skrzydełka), zachodzące na wewnętrzne strony okładzin okładki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bez obwolut książki prezentują się jeszcze lepiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbvɔˈluta, AS: obvoluta

Wiktionary

obwozić

zawozić do wielu miejsc; wioząc, objeżdżać (okolicę, kraj)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obwoźny

polegający na rozwożeniu towarów do miejsc zamieszkania lub pracy klientów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

oby

partykuła nadająca zwrotowi charakter życzenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

partykuła

(1.1) wyrażenie nadziei, że coś się stanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obym tylko zdał jutrzejszy egzamin!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔbɨ, AS: oby

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) by, aby

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niech, bodaj

Wiktionary

obyć

obyć się -
1. dać sobie radę, poradzić sobie bez czegoś; obejść się;
2. zadowolić się czymś, poprzestać na czymś (np. obył się drobną opłatą);
3. przyzwyczaić się do czegoś, oswoić się z czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obycie

obyć się -
1. dać sobie radę, poradzić sobie bez czegoś; obejść się;
2. zadowolić się czymś, poprzestać na czymś (np. obył się drobną opłatą);
3. przyzwyczaić się do czegoś, oswoić się z czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obyczaj

1. powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach;
2. sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia;
3. zazwyczaj w liczbie mnogiej: zasady etyczne i moralne, którymi ktoś się kieruje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-12-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach

(1.2) nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia

Wiktionary

Obyczaj – forma zachowania powszechnie przyjęta w danej zbiorowości społecznej i poparta uznawaną w niej tradycją.

Obyczaj jest elementem kontroli społecznej, stąd jego naruszenie powoduje zazwyczaj negatywną reakcję ze strony grupy. Obyczaje są przekazywane z pokolenia na pokolenie i ulegają zmianom bardzo powoli. Ogół obyczajów w danej zbiorowości tworzy jej obyczajowość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O, czasy! o, obyczaje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbɨʧ̑aj, AS: obyčai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obyczajówka ż., obyczajowość ż., obyczajność ż.

przym. obyczajowy, obyczajny

przysł. obyczajowo, obyczajnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceremoniał, obrządek, ryt, rytuał, tradycja, zwyczaj, konwenans, konwencja, usus, uzus

(1.2) zwyczaj, przyzwyczajenie

(1.3) postępowanie, sposób bycia, sposób życia, styl życia, zachowanie

Wiktionary

obyczajniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: obyczajnie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-11-02]

obyczajność

1. przestarzałe: dobre obyczaje, właściwe zachowanie; przyzwoitość, grzeczność;
2. postępowanie zgodne z powszechnymi normami moralnymi; moralność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obyczajny

zgodny z normami moralnymi lub postępujący zgodnie z nimi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obyczajówka

potocznie: jednostka policji zajmująca się przestępstwami na tle obyczajowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. policja zwalczająca przestępstwa obyczajowe, zwłaszcza prostytucję

(1.2) pot. film, książka bądź sztuka opisujące codzienne problemy życiowe zwykłych ludzi

Wiktionary

Policja obyczajowa (potocznie obyczajówka, ang. Vice unit albo vice squad) – jednostka, wydział wielu sił policyjnych, zajmujący się walką z przestępczością związaną z narkotykami, alkoholem (włączając sprzedaż nieletnim), prostytucją i hazardem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. obyczaj m.

przym. obyczajny, obyczajowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. policja obyczajowa

Wiktionary

obyczajowość

1. ogół przyjętych w jakimś środowisku tradycyjnych obyczajów i zachowań;
2. sposób zachowywania się zgodny z normami towarzyskimi i moralnymi; maniery, obyczajność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obyczajowy

przymiotnik od: obyczaj, np. powieść obyczajowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy zasada etycznych i moralnych danej społeczności

(1.2) liter. film. taki, który opisuje obyczaje i życie codzienne danego środowiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To obyczajowa „zaczystka”: pasdarzy sprawdzają, czy jadące pary są małżeństwem albo czy chusty nie zanadto odsłaniają włosy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obyczaj m., obyczajowość ż., obyczajność ż., obyczajówka ż.

przym. obyczajny

przysł. obyczajowo

Wiktionary

obydwa

liczebnik odpowiadający liczbie 2, stosowany w stosunku do dwóch osób jednakowej płci, a także dwóch zwierząt lub przedmiotów tego samego typu; oba; jeden i drugi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

liczebnik

(1.1) zob. oba.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Strukturę demograficzną obydwu porównywanych zbiorowości różnicuje płeć osób podejmujących próby samobójstw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbɨdva, AS: obydva

Wiktionary

Powiązane:

licz. obaj

Wiktionary

obydwaj

liczebnik zbiorowy

(1.1) zob. obaj.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) w krajach nieznanych, oglądam takie dziwy i cuda, o jakich wy obydwaj nie macie pojęcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbɨdvaj, AS: obydvai ̯

Wiktionary

Powiązane:

licz. obaj

Wiktionary

obydwie

liczebnik zbiorowy

(1.1) zob. obie.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Siedział na spiżowym rumaku, dumnie wznosząc czoło i dumnie krzyżując obydwie dłonie na piersi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈbɨdvʲjɛ, AS: obydvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

licz. obaj

Wiktionary

obydwoje

liczebnik zbiorowy używany wyłącznie w odniesieniu do osób różnej płci i do dzieci, odpowiadający liczebnikowi obaj; oboje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

liczebnik zbiorowy

(1.1) zob. oboje.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tegoż dnia nad wieczorem udali się obydwoje do wiadomego hoteliku. (S. Żeromski: Dzieje grzechu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbɨdˈvɔjɛ, AS: obydvoi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

licz. obaj

Wiktionary

obyty

1. umiejący się zachować; towarzysko wyrobiony; mający dobre maniery;
2. obeznany, oswojony z czymś; przyzwyczajony do czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obywać

obywać się -
1. radzić sobie bez czegoś lub kogoś;
2. dziać się bez ofiar, strat itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|obywać.

Wiktionary

obywatel

1. członek społeczeństwa w danym państwie, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;
2. stały mieszkaniec jakiegoś regionu lub miasta;
3. urzędowa forma zwracania się do kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

(1.2) przest. oficjalna forma zwracania się do kogoś

Wiktionary

- obywatel – członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; patrz obywatelstwo

- Obywatel – film z 2014 r. w reżyserii Jerzego Stuhra

- Obywatel – czasopismo o tematyce ekonomiczno-społecznej wydawane w latach 2000-2010

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obywatel powinien dbać o swoją Ojczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbɨˈvatɛl, AS: obyvatel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obywatelstwo n., obywatelskość ż.

:: fż. obywatelka ż.

przym. obywatelski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót ob.

(1.2) pan

Wiktionary

obywatelka

1. członkini społeczeństwa w danym państwie, mająca określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;
2. stała mieszkanka jakiegoś regionu lub miasta;
3. urzędowa forma zwracania się do kobiety

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obywatelka powinna dbać o swoją Ojczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbɨvaˈtɛlka, AS: obyvatelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obywatelstwo n.

:: fm. obywatel

przym. obywatelski

Wiktionary

obywatelski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z obywatelem, właściwy obywatelowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówi się często, że obcy nie ma praw obywatelskich – ale jest człowiekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci, AS: obyvatelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obywatel mos., obywatelka ż., obywatelstwo n., obywatelskość ż.

Wiktionary

obywatelskość

Obywatelskość (niem. Bürgerschaft, ang citizenship, łac. civilis) - zbiór postaw poznawczych i normatywnych wraz z odpowiadającymi im wzorcami działania, systemów wartości oraz celów stanowiących podstawę intelektualnego i emocjonalnego zaangażowania członków danej wspólnoty politycznej lub państwowej w dotyczące jej sprawy publiczne.

Wikipedia

Patrz:
obywatelski

obywatelstwo

1. formalnie potwierdzona przynależność do jakiegoś państwa;
2. honorowe obywatelstwo - tytuł honorowy, nadany przez władze państwa lub miasta osobie pochodzącej skądinąd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. urz. związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

Wiktionary

Obywatelstwo (ang. citizenship, fr. citoyenneté, niem. Staatsbürgerschaft, ros. гражданство) – przynależność osoby do określonego państwa, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezydent RP może nadać obywatelstwo polskie cudzoziemcom zasłużonym dla Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ, AS: obyvatelstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obywatel m., obywatelka ż., obywatelskość ż.

przym. obywatelski

Wiktionary

obyż

wzmocnione oby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obżąć

1. zżąć coś dookoła;
2. obżąć kogoś - zżąć komuś zboże;
3. obżąć się - zakończyć żniwa; zżąć swoje zboże

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

obżarciuch

osoba myśląca jedynie o jedzeniu, obżerająca się oraz z natury leniwa, nieskłonna do pracy; pasibrzuch, żarłok, obżartuch

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

obżarstwo

jedzenie zbyt częste lub w zbyt dużej ilości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadmierne spożywanie pokarmów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Smakować życie bez obżarstwa.

(1.1) W Święta obżarstwo jest uzasadnione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔbˈʒarstfɔ, AS: obžarstfo

Wiktionary

Powiązane:

czas. obżerać się ndk.

rzecz. obżartuch m., obżeranie n.

Wiktionary

obżartuch

osoba myśląca jedynie o jedzeniu, obżerająca się oraz z natury leniwa, nieskłonna do pracy; pasibrzuch, żarłok, obżarciuch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba, która się obżera

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale z ciebie obżartuch, jak mogłeś wszystko zjeść i nic nikomu nie zostawić?!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obżarstwo n., obżarciuch m., obżartus m., obżerca m., obżer m., obżeranie n.

czas. obżerać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obżarciuch, obżartus, obżerca, obżer, głodomór, głodomorek, łasuch, żarłok

Wiktionary

obżartus

łakomczuch, głodomór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

obżarty

pospolicie: najedzony, syty; nażarty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obżegnać

pożegnać kolejno wiele osób

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

obżerać

1. o zwierzętach: objadać, ogryzać, zjadać z każdej strony;
2. pospolicie: objadać kogoś;
3. obżerać się - pospolicie: objadać się, spożywać posiłek w obfitych ilościach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

obznajamiać

zapoznawać z czymś, zaznajamiać; obeznajmiać, obznajmiać

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-28]

obznajmiać

zapoznawać z czymś, zaznajamiać; obeznajmiać, obznajamiać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-08-14]

obznajmić

zapoznać z czymś, zaznajomić; obeznajmić, obznajomić

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2011-08-14]

obznajomić

zapoznać z czymś, zaznajomić; obznajmić, obeznajmić

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-03-25]

obzuwać

dawniej:
1. oblekać, ubierać;
2. nakładać komuś buty; obuwać;
3. ograniczać, otaczać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: obzuć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

obłączasty

1. wygięty w kształt półkola; łukowaty; półkolisty;
2. kolczak obłączasty - rodzaj grzyba z rodziny podstawczaków, występujący w różnych typach lasów w Polsce

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2010-08-13]

obłączek

przedmiot w kształcie półkola

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Białe zabarwienie obłączka wynika ze słabszego przylegania płytki paznokcia do macierzy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lunula, rąbek

Wiktionary

obłaczkowo

Wikipedia

obłąd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) starop. błąkanie się

(1.2) starop. błąd, pomyłka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obłęd

Wiktionary

obłąk

obłęk;
1. półkole, łuk;
2. łukowato wygięty przedmiot, np. obłąk wiadra;
3. element architektoniczny w kształcie półkola często zamykający otwory okienne, drzwiowe itp.;
4. stalowy pręt służący do przymocowywania poprzecznej belki z izolatorami do słupa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

omierzać

mierzyć ze wszystkich stron; obmierzać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

omierznąć

[czytaj: omier-znąć] stać się odpychająco brzydkim, omierzłym; obmierznąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

omierznięty

[czytaj: omier-znięty] taki, który omierzł (stał się odpychająco brzydki), taki, który budzi wstręt; obmierzły, omierzły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-08-29]

omierzyć

zmierzyć ze wszystkich stron; obmierzyć

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2017-09-22]

omierzły

[czytaj: omier-zły] taki, który omierzł (stał się odpychająco brzydki), taki, który budzi wstręt; obmierzły, omierznięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

omieść

1. zamiatając usunąć jakieś zanieczyszczenia;
2. oświetlić coś przez krótką chwilę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-01]

omięsna

w anatomii: cienka błona pokrywająca mięśnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-21]

Wikipedia

omieszkać

1. nie omieszkać - zadbać o zrobienie czegoś, skorzystać z okazji;
2. w prawie: nie stawić się gdzieś;
3. dawniej:
a) zaniedbać, zaniechać, opuścić coś;
b) zamieszkać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-19]

czasownik dokonany

(1.1) współcz. tylko w stałym połączeniu → nie omieszkać

(1.2) daw. zaprzepaścić okazję, opuścić coś, zaniedbać, nie dopilnować

(1.3) daw. spóźnić się, zamarudzić, nie zdążyć

(1.4) daw. praw. nie stawić się na rozprawę

(1.5) daw. zamieszkać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie omieszkam powiedzieć mamie, że stłukłeś szybę.

(1.2) Omieszkałeś lata, nie masz chleba; omieszkałeś targu, niczego nie dostaniesz.

(1.3) Płakać będą na ostatnim sądzie, iż już do zbawienia omieszkali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲjɛʃkaʨ̑, AS: õmʹi ̯eškać

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-4)

rzecz. omieszka ż., omieszkanie n., omieszkałość ż.

czas. omieszkiwać ndk.

(1.5)

rzecz. mieszkanie n.

czas. omieszkiwać ndk., mieszkać dk., pomieszkiwać ndk., zamieszkać dk., zamieszkiwać ndk.

przym. omieszkały

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zaniedbać, zaniechać

Wiktionary

omieszkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|omieszkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. omieszkać dk.

Wiktionary

omieszkiwać

rzadko:
1. nie omieszkiwać - nie zaniedbywać sposobności zrobienia czegoś;
2. w prawie: nie stawiać się gdzieś, np. omieszkiwać stawiennictwa;
3. dawniej:
a) zaniedbywać, zaniechiwać, opuszczać coś;
b) zamieszkiwać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

omijać

1. przechodzić lub przejeżdżać obok kogoś lub czegoś;
2. unikać kogoś lub czegoś;
3. omijać się - unikać się wzajemnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

czasownik

(1.1) okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

(1.2) nie być czyimś udziałem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szedłem przed siebie omijając kałuże.

(1.2) Wyszedłem z tego pokoju o jedenastej i, jak się później okazało, ominęła mnie poważna awantura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲijäʨ̑, AS: õmʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

czas. pomijać, minąć, wymijać, przemijać

rzecz. omijanie n., pomijanie n., ominięcie n.

Wiktionary

omijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|omijać.

Wiktionary

Omijanie – według prawa o ruchu drogowym przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody.

Ustawa nakazuje by, przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość; omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony. W przypadku omijania pojazdu, przewożącego zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży oraz pojazd przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych, jest obowiązany w czasie wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby zatrzymać się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲiˈjä̃ɲɛ, AS: õmʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. omijać

rzecz. ominięcie n.

Wiktionary

omikron

litera greckiego alfabetu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ὂ μικρόν.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) omicron

* arabski: (1.1) أوميكرون

* baskijski: (1.1) omikron

* białoruski: (1.1) амікрон m.

* francuski: (1.1) omicron

* hiszpański: (1.1) ómicron ż.

* nowogrecki: (1.1) όμικρον n.

* portugalski: (1.1) ómicron

* rosyjski: (1.1) амикрон m.

* słowacki: (1.1) omikron m.

* ukraiński: (1.1) омікрон m.

źródła.

== omikron (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) omikron

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n, AS: õmʹikrõn

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ὂ μικρόν.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) omicron

* arabski: (1.1) أوميكرون

* baskijski: (1.1) omikron

* białoruski: (1.1) амікрон m.

* francuski: (1.1) omicron

* hiszpański: (1.1) ómicron ż.

* nowogrecki: (1.1) όμικρον n.

* portugalski: (1.1) ómicron

* rosyjski: (1.1) амикрон m.

* słowacki: (1.1) omikron m.

* ukraiński: (1.1) омікрон m.

źródła.

== omikron (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) omikron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ominąć

1. minąć coś, wyminąć, poruszać się bez zatrzymywania przy czymś, przy kimś;
2. nie stać się czyimś udziałem;
3. pominąć, nie uwzględnić kogoś lub czegoś;
4. pozwolić czemuś upłynąć, nie skorzystać z czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|omijać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) "Jestem bramą" - powiedział Pan Jezus. Przez bramy się przechodzi. Przez Jezusa trzeba przejść, nie można Go ominąć, nie zauważyć, nie zatrzymać się i iść dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲĩnɔ̃ɲʨ̑, AS: õmʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. minięcie n., ominięcie n.

czas. pominąć

Wiktionary

ominowywać

pokrywać minami; zaminowywać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

omiotek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

omka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. oma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. omeczka ż., oma ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|omeczka.

Wiktionary

omkły

ąkły, onkły; młodzieżowo:
1. trudny w opisie, bezkształtny;
2. mało bystry, niepojętny, ciężko myślący;
3. nudny, nudnawy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-07]

omlecik

zdrobnienie od: omlet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od omlet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie omlet, lecz tylko mały omlecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. omlet m.

Wiktionary

omlet

smażony placek zrobiony z jajek oraz mąki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

Wiktionary

Omlet – potrawa w formie placka, przyrządzana ze smażonych jaj.

Omlety były już znane w starożytnym Rzymie, ale dopiero Francuzi udoskonalili i urozmaicili ich smak. Do polskiej kuchni trafiły za sprawą Marysieńki Sobieskiej, która rozpowszechniła je w czasie swoich licznych podróży po kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój chłopak robi na śniadanie świetne omlety z pomidorami i serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mlɛt, AS: õmlet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. omlecik m.

przym. omletowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jajecznik

Wiktionary

ommatofor

jeden z dwóch czułków u ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (forma upojedynczona) [tevex, 2016-09-01]

omnibus

duży, kryty pojazd konny, używany dawniej jako środek transportu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. dawny wieloosobowy pojazd;

(1.2) daw. łazienka ogólna dla wielu osób

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek wszystkowiedzący, specjalista z każdej dziedziny wiedzy (również ironicznie)

Wiktionary

- omnibus – środek transportu

- omnibus – gra karciana

- Omnibus – kompleks skoczni narciarskich we francuskiej miejscowości Les Rousses

- omnibus – człowiek wszystkowiedzący, specjalista z każdej dziedziny wiedzy (również ironicznie)

- Omnibus – polskie wydawnictwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃mʲˈɲibus, AS: õmʹńibus

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) chodząca encyklopedia, człowiek renesansu, encyklopedysta, erudyta, polihistor, polimat; żart. uczony w piśmie

Wiktionary

omnichannel

[czytaj: omniczanel] sprzedaż z wykorzystaniem wielu kanałów dystrybucji; sprzedaż wielokanałowa

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

omniczytelnik

środowiskowo: osoba, która w ciągu roku poprzedzającego badanie czytelnictwa przeczytała jedną książkę, czytała czasopismo lub gazetę i przeglądała wiadomości w internecie, a w ciągu miesiąca przeczytała tekst o objętości powyżej trzech stron maszynopisu

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

omnipotencja

wszechmoc, wszechwładza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszechmoc, wszechwładza

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Omnipotencja urzędników naraża firmę na dodatkowe koszty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃nts̑ʲja, AS: õmʹńipotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. omnipotentny

przysł. omnipotentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszechmoc, wszechwładza

Wiktionary

omnipotencyjny

związany z omnipotencją

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-01-20]

omnipotentnie

przysłówek

(1.1) z wszechmocą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃ntʲɲɛ, AS: õmʹńipotẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. omnipotencja

przym. omnipotentny, omnipotencyjny

Wiktionary

omnipotentny

wszechpotężny, wszechmocny, wszechwładny

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 2009 - A. Jędrzejko (pod: omnipotencja) [tevex, 2016-09-01]

przymiotnik

(1.1) wszechmocny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃ntnɨ, AS: õmʹńipotẽntny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. omnipotencja ż.

przym. omnipotencyjny

przysł. omnipotentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszechmocny, wszechpotężny, wszechwładny

Wiktionary

omniszać

dawniej: czynić mnichem, przyjmować do zakonu

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: omniszyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

omnium

wielobój w kolarstwie torowym, składający się z sześciu konkurencji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

omniworyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. preferowanie zróżnicowania – smaków, gustów i zwyczajów kulinarnych, a także szeroka wiedza o jedzeniu, rozpatrywane jako zjawisko w pewnej grupie społecznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲivɔˈrɨʧ̑nɔɕʨ̑, AS: õmʹńivoryčność

Wiktionary

Powiązane:

przym. omniworyczny

przysł. omniworycznie

Wiktionary

omniworyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. upodobanie różnorodności w zakresie preferowanych rodzajów i stylów jedzenia, ich znajomość i korzystanie z nich

Wiktionary

omnopon

lek zawierający zespół alkaloidów opium; środek narkotyczny o działaniu przeciwbólowym, przeciwskurczowym i uspokajającym; pantopon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

omnoponiusz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. narkomanów omnopon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mnɔˈpɔ̃ɲuʃ, AS: õmnopõńuš

Wiktionary

omo

proszek do prania marki Omo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

Wikipedia

omocznia

silnie unaczyniona błona płodowa gadów, ptaków i ssaków, powstająca między owodnią a kosmówką i pełniąca rolę oddechową; allantois

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. jedna z błon płodowych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zadaniem omoczni jest gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii zarodka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa, AS: õmočʹńa

Wiktionary

Powiązane:

przym. omoczniowy

Wiktionary

omok

kamień tworzący się na dnie panwi w czasie warzenia soli; używa się go jako soli bydlęcej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

omometr

jednostka oporu elektrycznego właściwego (rezystywności)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

omomierz

przyrząd do pomiaru oporu elektrycznego; omometr

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-08-02]

Omomierz – przyrząd służący do pomiaru rezystancji. Do pomiaru rezystancji wykorzystuje się zależności występujące w prawie Ohma, czyli przez pomiar lub ustawienie natężenia prądu płynącego przez badany element i napięcia na badanym elemencie.

Wikipedia

omomiłek

pospolity chrząszcz drapieżny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

omomiłki

pospolity chrząszcz drapieżny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

omotać

owinąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omotka

w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; marlinka, juzing

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-07-26]

Wikipedia

omowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. pomówienie, oszczerstwo, potwarz

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od omowy

Wiktionary

omówić

1. wymienić się poglądami na dany temat; przedyskutować;
2. opisać, scharakteryzować jakieś zagadnienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|omawiać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcielibyśmy jeszcze dziś omówić termin dostawy okrętów i wracać z dobrą nowiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmuvʲiʨ̑, AS: õmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. mówić, mółwić

rzecz. omówienie n.

Wiktionary

omówienie

1. wymienić się poglądami na dany temat; przedyskutować;
2. opisać, scharakteryzować jakieś zagadnienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szczegółowy opis jakiegoś zagadnienia; szczegółowe wypowiadanie się na jakiś temat

Wiktionary

Peryfraza (z gr. peri „wokół” i phrásis „mowa; wyrażenie, zwrot”; inaczej: omówienie, wyrażenie omowne) – figura stylistyczna, która polega na zastąpieniu określenia powszechnego wielowyrazowym opisem, charakteryzującym typowe cechy danego przedmiotu, czynności, osoby itp. Może być stosowana w celu urozmaicenia stylistycznego, wyeliminowania powtórzeń tego samego określenia lub osłabieniu jego wymowy. Może też służyć celowemu ukryciu bezpośredniego znaczenia za określeniem aluzyjnym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. omawianie n., mówienie n.

czas. mółwić, omówić dk., omawiać ndk.

Wiktionary

omowny

wyrażony nie wprost; opisowy, aluzyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od omowa

Wiktionary

Patrz:
om
Przykłady

(1.1) W naszym instytucie opracowuje się kontakty omowe dla różnych półprzewodników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔvɨ, AS: õmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. om

Wiktionary

omozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów; dacentrur

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

omołoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;

Wiktionary

Omołoj – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 593 km; powierzchnia dorzecza 38 900 km².

Powstaje w Górach Wierchojańskich (w paśmie Sijetindienskij chriebiet), płynie w kierunku północnym w szerokiej dolinie pomiędzy pasmem Sijetindienskij chriebiet, a pasmem Kułar, następnie krętym biegiem przez Nizinę Jańsko-Indygirską; uchodzi estuarium do zatoki Buor-Chaja Morza Łaptiewów. W dolnym biegu liczne niewielkie jeziora, w tym słynne jezioro Chajyr.

Wikipedia

omołon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;

Wiktionary

Omołon (ros. Омолон) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy. Długość 1114 km, powierzchnia dorzecza 113 600 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 700 m³/s.

Wikipedia

omrzel

chrząszcz, szkodnik kiełków roślin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Omrzel (Opatrum) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych.

Chrząszcze o krótkim i szerokim, owalnym w zarysie ciele, u gatunków środkowoeuropejskim osiągającym od 7 do 10 mm długości. Ubarwienie mają brunatnoczarne do czarnego, często z szarobrunatnym nalotem. Wyglądem przywodzą na myśl przedstawicieli modzelatkowatych. Głowa jest szeroka, poprzeczna, o trójkątnie wciętym nadustku i głęboko wciętych, lecz niepodzielonych oczach. Krótkie, w części wierzchołkowej stopniowo się rozszerzające czułki nie przekraczają połowy długości przedplecza. Poprzeczne, znacznie szersze od głowy przedplecze ma wykrojoną krawędź przednią i dwufalistą, nieprzylegającą ściśle do pokryw krawędź tylną. Mniej więcej tak szerokie jak przedplecze pokrywy mają nieregularne rzędu uformowane przez podłużne żebra i okrągłe wzgórki. Tylne skrzydła są tylko nieco skrócone i pozwalają na lot. Odnóża przednie są grzebne, o goleniach ząbkowanych i u szczytu rozszerzonych.

Wikipedia

omsk

miasto w Rosji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Om m., omszczanin mos., omszczanka ż.

przym. omski

Wiktionary

omski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Omska albo pochodzący z Omska, związany z Omskiem

Wiktionary

Patrz:
Omsk
Przykłady

(1.1) Omską katorgę opisał jeden z bohaterów powieści Dostojewskiego, „T-wski", czyli wspomniany Szymon Tokarzewski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Omsk m., Om m.

Wiktionary

omsknąć

omsknąć się - ześlizgnąć się; obsunąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omszały

pokryty mchem, puchem, pleśnią; omszony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-07]

omszczanin

mieszkaniec Omska

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-11]

omszczanka

mieszkanka Omska

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-07-31]

omszeć

pokryć się, obrosnąć mchem, pleśnią, puchem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

omszony

pokryty meszkiem, pleśnią; omszały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

przymiotnik

(1.1) pokryty mchem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Owoce brzoskwini są duże, miewają do siedmiu centymetrów średnicy, mięsiste i soczyste o skórce żółtej lub różowej omszonej, z dużą pestką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʃɔ̃nɨ, AS: õmšõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mech mrz., mszak mrz., meszek mrz., mchy nmos.

czas. mechacić ndk., zmechacić dk.

przym. mszysty, mchowy, meszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mszysty

Wiktionary

omszyć

pokryć mchem, puchem, pleśnią

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

omtur

OM TUR; Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

omtur-owiec

członek OMTUR-u (OM TUR-u, Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego); OM TUR-owiec, omturowiec

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

omturowiec

członek OM TUR-u (OMTUR-u, Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego); omturowiec, OMTUR-owiec

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

omturowski

dotyczący OM TUR-u; OM TUR-owski

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

omul

ryba z rodziny łososiowatych (Salmonidae), występująca w morzach arktycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

Wikipedia

omulew

1. osada w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. rzeka w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

Omulew – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 127,2 km.

Rzeka płynie przez Równinę Mazurską i Równinę Kurpiowską, w województwie warmińsko-mazurskim i mazowieckim. Wypływa ze źródeł poniżej Jeziora Koniuszyńskiego (w Lasach Napiwodzkich) jako struga Koniuszanka, płynie przez jezioro Omulew, Puszczę Kurpiowską, kompleks bagien Szeroka Biel. Przepływa przez miejscowości: Kot, Wielbark, Brodowe Łąki, Czarnotrzew, Przystań, Ostrołęka, gdzie w południowej części miasta uchodzi do Narwi.

Wikipedia

omulik

omulik zmienny - małż z rodziny racicznicowatych; racicznica

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: racicznica) [tevex, 2017-04-16]

omulno

Omulno – część wsi Lubno w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz.

W latach 1975–1998 Omulno administracyjnie należało do województwa pilskiego.

Według danych z 2006 r. Omulno miało 100 mieszkańców.

Wikipedia

omurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|omurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. omurzyć

Wiktionary

omurzyć

czasownik

(1.1) poznań. pobrudzić czymś sypkim np. piaskiem, kurzem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. omurzenie n.

Wiktionary

omułek

jadalny małż morski; mul

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmuwɛk, AS: õmuu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. muł m.

Wiktionary

omyć

inaczej: obmyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omyk

ogon zająca; kosmyk; osmyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. ogon zająca

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmyk

Wiktionary

omylić

1. być powodem czyjegoś błędnego zdania;
2. omylić się:
a) popełnić pomyłkę; pomylić się;
b) źle kogoś, coś ocenić; pomylić się, zawieść się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omylniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: omylny; bardziej omylny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

omylność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest omylne; cecha tych, którzy są omylni

Wiktionary

Powiązane:

przym. omylny

przysł. omylnie

Wiktionary

omylny

1. popełniający błędy;
2. wprowadzający w błąd; błędny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-20]

omywać

1. myć z wierzchu;
2. otaczać wodą ze wszystkich stron; opływać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omyłka

pomyłka, błąd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprawa niezamierzona a niewłaściwa

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. omyłkowy

przysł. omyłkowo

rzecz. myłka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błąd, pomyłka

Wiktionary

omyłkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest omyłkowe; cecha tych, którzy są omyłkowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. omyłkowy

przysł. omyłkowie

Wiktionary

omżyn

ozdobna roślina zielna; budleja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

omłacać

oddzielać nasiona od kłosów lub strąków; wymłacać, wymłócać

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

omłócić

oddzielić nasiona od kłosów lub strąków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

omłot

oddzielanie nasion od słomy, młócenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

on

zaimek osobowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-03-08]

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. on

Wiktionary

On, on lub ON może odnosić się do:

- ON – Obrona Narodowa

- ON – olej napędowy

- ON – kod IATA linii Nauru Airlines

- ON – kod pocztowy Ontario

- On – starożytna hebr. nazwa Heliopolis

- On – film w reżyserii Luisa Buñuela

- On – singel zespołu BTS

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ón ni ma do taki roboty. → On się do takiej pracy nie nadaje.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|on.

źródła.

== ón (język boloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) jeden, 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|on.

źródła.

== ón (język boloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) jeden, 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

on-line

[czytaj: onLAJN] online, on line;
1. podłączony do internetu, za pośrednictwem internetu;
2. tryb pracy, w którym występuje połączenie z internetem lub głównym urządzeniem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

ona

zaimek osobowy

(1.1) trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

zaimek wskazujący

(2.1) przest. ta, owa

Wiktionary

Geografia

- Ona – rzeka w Rosji

- Ona − jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hardee

Muzyka

- Ona − singel zespołu Ira z albumu 1993 rok

Filmy

- Ona − amerykański film przygodowy z 1935 roku, w reżyserii Lansinga C. Holdena i Irvinga Pichela

- Ona − brytyjski film przygodowy z 1965 roku, w reżyserii Roberta Daya

- Ona − amerykański melodramat z 2013 roku, w reżyserii Spike’a Jonza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona jest chora. Chodźmy ją odwiedzić. Kupimy jej czekoladę.

(1.1) Spójrz na tę dziewczynę, jaka ona jest piękna!

(1.1) Widziałem tam ją, a nie ciebie.

(1.1) Czy ty się z nią spotykasz? — Tak!

(1.1) Byłem dzisiaj u niej.

(2.1) Król zaś po ukończonym nabożeństwie […] jechał do grodu i tam onę niebieską konfederację wraz z tyszowiecką roborował.

(2.1) Owóż, widocznie to mówił, aby oną pannę skaptować […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃na, AS: õna

Wiktionary

Powiązane:

zaim. ony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) góry|uóna.

Wiktionary

ónaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. robić (o jakiejkolwiek czynności)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pieter cosikej tam ónaczy w piwnicy.

Wiktionary

onager

1. średniowieczna machina wojenna do miotania pocisków
2. podgatunek kułana z rodziny koniowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Equus onager|ref=tak., zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnaɡɛr, AS: õnager

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) osioł azjatycki, kułan

Wiktionary

onak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

ónaki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stosunkowo dobry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyn obrozek, coś namalowoł, je ónaki.

Wiktionary

onam

zaimek

(1.1) starop. tam

Wiktionary

Wikipedia

onan

postać biblijna, od imienia której pochodzi słowo onanizm

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-29]

Onan (hebr. אוֹנָן) – postać biblijna, drugi syn Judy i córki Kananejczyka noszącego imię Szua. Miał on starszego brata Era, oraz młodszych Szelę, Peresa i Zeracha. Występuje w 38. rozdziale Księgi Rodzaju jako ten, który po morderstwie swego brata Era nie chciał mimo polecenia ojca dopełnić prawa lewiratu. Wiedział bowiem, że potomstwo przez niego spłodzone nie będzie uznane za jego własne, lecz za potomstwo zmarłego brata. Dlatego też unikał zapłodnienia ilekroć współżył z żoną brata, Tamar. Oryginalny hebrajski tekst biblijny, a za nim Wulgata podają, że Onan: (...) tracił z siebie nasienie na ziemię, aby nie wzbudził potomstwa bratu swemu. Biblia Tysiąclecia szczegół o wydalaniu przez Onana nasienia na ziemię zamieszcza w przypisach, a w tekście głównym podaje tylko, że unikał zapłodnienia. Ten sposób postępowania Onana nie podobał się Bogu, więc zgładził Onana.

Wikipedia

onania

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; onanizm, masturbacja, samogwałt, ipsacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Onania albo Haniebny czyn autopolucji i jego wszystkie przerażające konsekwencje dla obu płci, z duchowymi i medycznymi poradami dla tych, którzy już się skrzywdzili tym wstrętnym zwyczajem (ang. Onania, or The heinous sin of self-pollution, and all its frightful consequences in both sexes considered, with spiritual and physical advice to those who have already injured themesleves by this abominable practice) – anonimowy pamflet opublikowany w Londynie w 1710 r., opisujący szczegółowo masturbację u obu płci.

Wikipedia

onanista

osoba zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbant, masturbator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) seks. mężczyzna lub chłopak, który onanizuje się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nãˈɲista, AS: õnãńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Onan m., onanizm m., onanizowanie n., onanizator m.

:: fż. onanistka ż.

czas. onanizować ndk.

przym. onanistyczny

przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekcew. prawiczek; wulg. koniobijca

Wiktionary

onanistka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbantka, masturbatorka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

onanistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z onanizmem, dotyczący onanizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onanizm mrz., onanista m., onanistka ż., onania ż., onanizowanie n., Onan m.

czas. onanizować się, onanizować ndk.

przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) masturbacyjny

Wiktionary

onanizm

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbacja, samogwałt, ipsacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

Wiktionary

Masturbacja – pobudzanie własnych narządów płciowych w celu wywołania u siebie pobudzenia seksualnego. Może, lecz nie musi, prowadzić do osiągnięcia orgazmu. Termin obejmuje stymulację za pomocą dłoni, przedmiotów codziennego użytku, a także za pomocą akcesoriów, takich jak wibratory czy sztuczne pochwy. Masturbacja odbywa się bez udziału partnera lub przy jego wyłącznie biernym udziale. Istnieje pojęcie wzajemnej masturbacji, które dotyczy sytuacji z aktywnym udziałem partnera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Onanizm jest potępiany w kulturze judaistycznej.

(1.1) Jeszcze w XVIII stuleciu filozof francuski Denis Diderot pisał, że onanizm jest pożyteczny dla młodych mężczyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnãɲism̥, AS: õnãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onanista m., onanistka ż., onania ż., onanizowanie n., Onan m.

czas. onanizować ndk.

przym. onanistyczny

przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) onania, masturbacja, ipsacja, autoerotyzm, cheiromania; wulg. (tylko o mężczyznach) walenie konia; przest. samogwałt, samieństwo

Wiktionary

onanizować

1. podrażniać narządy płciowe partnera; masturbować;
2. onanizować się - podrażniać własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbować się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-15]

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) seks. zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

czasownik zwrotny niedokonany onanizować się (dk. brak)

(2.1) seks. zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie własnych narządów płciowych

(2.2) seks. zaspokajać popęd płciowy przez wzajemne pobudzanie narządów płciowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obudził się w nocy: duchowny leżał na nim i onanizował go.

(2.2) Kilku odeszło w gąszcz żywopłotu – tam gdzie grzebie się na odludziu samobójców i wisielców – onanizowali się wzajemnie. Wytrysk następował momentalnie – młoda sperma wysokim łukiem opadała na zapadłe, trawami zarosłe, zapomniane groby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑, AS: õnãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onanizowanie n., onanizm m., onania ż., onanista m., onanistka ż., Onan m.

przym. onanistyczny

przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) masturbować się; o mężczyźnie: pot. trzepać się, zaspokajać się; eufem. środ. bawić się małym, bawić się ptaszkiem, obierać ogóra, jechać na ręcznym, męczyć węża, polerować berło, strugać pachoła, szarpać się, trzepać kapucyna, marszczyć freda; wulg. walić konia, brandzlować się, walić gruchę

Wiktionary

onanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|onanizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. onanizować ndk.

rzecz. onanizm mrz., onanista mos.

przym. onanistyczny

Wiktionary

oncilla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus tigrinus|Schreber|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej;

(1.2) zool. kot z gatunku (1.1)

Wiktionary

Zoologia

- Ocelot tygrysi, kot tygrysi, oncilla (Leopardus tigrinus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych.

Technika

- Dozor B – ukraiński lekki transporter opancerzony, produkowany również w Polsce pod nazwą Oncilla.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W suchych rejonach Brazylii oncilla odżywia się jaszczurkami.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kot tygrysi, ocelot, ocelot tygrysi

(1.2) kot tygrysi, ocelot, ocelot tygrysi

Wiktionary

ondrasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam na imię Ondrasz i jestem lekarzem weterynarii.

(1.1) (…) na św. Jana, gdy utopce swej mocy nie mają, musicie pójść za zjawą Ondrasza.

(1.1) Opowieść o Ondraszu znam z dzieciństwa.

(1.1) Andrzejowie, Jędrzejowie i Ondraszowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 30 listopada.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ondraszowa ż., Ondraszówna ż., Ondraszostwo lm m.

:: zdrobn. Ondraszek mos.

przym. Ondraszowy, Ondraszkowy

zob. Andrzej, Jędrzej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Andrzej, Jędrzej; zdrobn. Ondraszek

Wiktionary

ondraszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Ondrasz

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabójca Ondraszka trafił na cieszyński zamek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ondrasz m.

przym. Ondraszkowy, Ondraszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ondrasz

Wiktionary

ondraszkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ondraszka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hela nazbierała grzybów w Ondraszkowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ondraszek m., Ondrasz m.

przym. Ondraszowy

Wiktionary

ondraszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ondrasza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Honorata nazbierała maślaków w Ondraszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ondraszek mos., Ondrasz mos.

przym. Ondraszkowy

Wiktionary

ondula

1. jedwabna przędza wątkowa;
2. rodzaj wełnianej tkaniny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

ondulacja

1. zabieg kosmetyczny polegający na układaniu włosów w loki lub fale;
2. fryzura powstała po takim zabiegu;
3. przestarzale: łagodne wzniesienie i obniżenie osi fałdów skorupy ziemskiej; undulacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

ondulacyjny

związany z ondulacją

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

ondulować

układać włosy w loki lub fale; robić ondulację

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

ondyna

boginka wodna występująca w mitologii litewskiej, rusałka; undyna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lud. rusałka zwabiająca młodych mężczyzn w głębiny zbiorników wodnych;

Wiktionary

- Ondyny – mitologiczne boginki zamieszkujące jeziora i rzeki

- Ondyna (Undine) – opera E.T.A. Hoffmanna

- Ondyna (Ondine, ou La naïade) – balet z 1843 Jules’a Perrota (choreografia) i Cesarego Pugniego (muzyka)

- Ondyna – balet z 1958 Hansa Wernera Henze (choreografia) i Fredericka Ashtona (muzyka)

- Ondyna – sztuka teatralna Jeana Giraudoux

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) undina, undyna

Wiktionary

one

zaimek osobowy

(1.1) 3 os. lm. rodzaju niemęskoosobowego

zaimek wskazujący

(2.1) przest. te, owe

Wiktionary

- One – cypryjski zespół muzyczny

- One – singel U2

- One – singel Metalliki

- One – singel Bee Gees

- One – singel Creed

- One – singel Simple Plan

- One – singel Faith Hill

- One – sztuka teatralna autorstwa Pam Gems

- One! – amerykański film grozy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spójrz na te drzewa, jakie one są stare!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃nɛ, AS: õne

Wiktionary

one-liner

[czytaj: łan lajner] jednozdaniowa wypowiedź trafnie podsumowująca jakąś sytuację

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

one-step

[czytaj: łanstep] step;
1. amerykański taniec towarzyski w stylu ragtime'u, w takcie parzystym 2/4 lub 4/8, z charakterystycznym rytmem ósemkowym, powstały około 1900 roku;
2. muzyka grana do tego tańca

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-19]

onega

jezioro w Rosji; Oniega

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;

(1.2) geogr. jezioro w północno-zachodniej Rosji;

(1.3) geogr. rzeka na północy europejskiej części Rosji;

Wiktionary

Geografia Rosji:

- Onega – jezioro w Rosji

- Onega – miasto w Rosji

- Onega – rzeka w Rosji

- Onega – czasami spotykana nazwa dla Zatoki Oneskiej w Rosji

- Onega – czasami spotykana nazwa dla Półwyspu Oneskiego w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

przym. oneski

Wiktionary

onegdaj

dawniej:
1. przedwczoraj; zawczoraj;
2. kiedyś, dawniej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

przysłówek

(1.1) przest. dawniej, kiedyś, wcześniej niż wczoraj

(1.2) przest. przedwczoraj

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnɛɡdaj, AS: õnegdai ̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. onegdajszy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dawniej, kiedyś, niegdyś, drzewiej, ongi, ongiś

(1.2) przedwczoraj; kresy|pozawczoraj.

Wiktionary

onegdajszy

przestarzałe: przedwczorajszy, pozawczorajszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

onejromancja

wróżenie na podstawie interpretacji marzeń sennych; oniromancja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

Onejromancja – sztuka przewidywania przyszłości na podstawie interpretacji snów, w tym także wywoływanych przez rytuały i praktyki magiczne specjalnie w celu jasnowidzenia.

Onejromancja jest praktykowana od najdawniejszych czasów, wzmianki o niej odnaleźć można w zabytkach piśmiennictwa starożytnego. Także Biblia wspomina o snach proroczych (np. Rdz 41. 16-36).

Wikipedia

onejromanta

osoba wróżąca na podstawie interpretacji marzeń sennych; oniromanta

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-16]

onerwie

pochewka pęczków włókien nerwowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

oneski

tyczący się Onegi, jeziora, rzeki i miasta w Rosji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Onegą, dotyczący Onegi (jeziora, miasta albo rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Onega ż.

Wiktionary

onet

portal internetowy Onet.pl

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-08-28]

- Onet.pl – jedno z największych polskich mediów internetowych

- Onet.tv – telewizja internetowa działająca w ramach serwisu Onet.pl o profilu informacyjno-edukacyjno-rozrywkowym

- Onet-le-Château – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Aveyron.

Wikipedia

onętek

roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; kosmea, ponętka, warszawianka, kosmos

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

Wikipedia

onezjusz

imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-12]

ongi

książkowe: dawniej, kiedyś; ongiś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

przysłówek

(1.1) przest. kiedyś, dawniej, niegdyś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋʲɟi, AS: õŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

przysł. ongiś

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) onegdaj, drzewiej, ongiś

Wiktionary

ongiś

książkowe: dawniej, kiedyś; ongi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

przysłówek

(1.1) przest. kiedyś, dawniej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ongiś stał tu piękny dworek.

(1.1) Przy cieśninie, przy której rzeka Odora wypływa na morze Balticum, było ongiś sławne miasto Vinneta, które dawało wspaniały port ludom okolicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋʲɟiɕ, AS: õŋʹǵiś

Wiktionary

Powiązane:

przysł. ongi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dawniej, kiedyś, niegdyś, onegdaj, ongi

Wiktionary

ongisiejszy

dawniej: niegdysiejszy, dawniejszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

ongon

drewniane wyobrażenie bóstw opiekuńczych wyznawców szamanizmu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

oni

zaimek osobowy

(1.1) trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

zaimek wskazujący

(2.1) przest. ci, owi

Wiktionary

Oni (jap. 鬼) – złe duchy, demony, diabły występujące w religii shintō i japońskim folklorze, utożsamiane z chorobami, klęskami i nieszczęściem. Stanowią jeden z rodzajów yōkai – nadprzyrodzonych istot.

Są z pozoru podobne do ludzi, lecz mają troje oczu, szerokie usta, rogi oraz szpony na dłoniach i stopach. Potrafią fruwać i spadają z nieba, aby porwać duszę złego człowieka, który właśnie umiera. Mogą mieć różny charakter: bywają łagodne, złośliwe lub gwałtowne. Zwykle przedstawiane jako półnagie postacie o dzikim wyglądzie, odziane w skóry.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jackowscy znów się spóźnili, jacy oni są niepunktualni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ɲi, AS: õńi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. ony

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

zaim. ony

frazeologia.

etymologia.

uwagi. zoblistę|ja|ty|on|ona|ono|my|wy|oni|one.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) ata

* angielski: (1.1) they

* arabski: (1.1) هم

* baskijski: (1.1) haiek

* białoruski: (1.1) яны

* chorwacki: (1.1) oni

* czeski: (1.1) oni

* czuwaski: (1.1) вӗсем

* dolnołużycki: (1.1) du. wónej lm. wóni

* duński: (1.1) de / De

* esperanto: (1.1) ili

* estoński: (1.1) nemad, nad

* fiński: (1.1) oni

* francuski: (1.1) ils

* gocki: (1.1) 𐌴𐌹𐍃 m., 𐌾𐌰 n.

* górnołużycki: (1.1) du. wonaj lm. woni

* gruziński: (1.1) ისინი (isini)

* hiszpański: (1.1) ellos

* holenderski: (1.1) zij

* islandzki: (1.1) þeir m., þau n.

* japoński: (1.1) furi|彼|かれ|ら., あのfuri|人|ひと|たち.

* jidysz: (1.1) זיי (zej)

* kaszubski: (1.1) òni / ni

* kazachski: (1.1) олар

* łaciński: (1.1) ii

* niemiecki: (1.1) sie

* norweski (bokmål): (1.1) de

* nowogrecki: (1.1) αυτοί

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|oni. ,. PJM|oni 2., oni dwaj: PJM|oni dwaj, wy dwaj. ,. PJM|oni dwaj.}}

* rosyjski: (1.1) они

* slovio: (1.1) oni (они)

* słowacki: (1.1) oni

* szwedzki: (1.1) de

* tahitański: (1.1) rāua

* tatarski: (1.1) alar

* ukraiński: (1.1) вони

* węgierski: (1.1) ők

* włoski: (1.1) loro

źródła.

== oni (język chorwacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) oni

odmiana.

(1.1) oni, njih / ih, njima / im, njih / ih, njima, njima

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

onichimowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

oniega

jezioro w Rosji; Onega

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

oniegin

Wikipedia

oniemiały

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; zaniemówić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-08-25]

oniemieć

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; zaniemówić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-08-25]

onieśmielać

czynić kogoś nieśmiałym, zażenowanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

onieśmielający

powodujący nieśmiałość, zawstydzający

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2019-12-19]

onieśmielony

taki, który odczuł wstyd; zażenowany, zakłopotany, zawstydzony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-04]

onigiri

japońska kanapka ryżowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: lunch)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-11-28]

Wikipedia

onim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna

Wiktionary

oniomania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zob. zakupoholizm.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kupnoholizm, szopoholizm, shopoholizm, szopoholizm

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ὤνιος|μανία. (ṓnios + manía) → na sprzedaż + szaleństwo

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|zakupoholizm.

źródła.

== oniomania (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-oniomania.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. zakupoholizm, oniomania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ɲɔ̃ˈmãɲja, AS: õńõmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kupnoholizm, szopoholizm, shopoholizm, szopoholizm

Wiktionary

oniromancja

wróżenie na podstawie interpretacji marzeń sennych; onejromancja

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-13]

oniromanta

osoba wróżąca na podstawie interpretacji marzeń sennych; onejromanta

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

onirycznie

przysłówek

(1.1) książk. w sposób oniryczny, sennie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gwar bawiących się dzieci brzmiał z perspektywy czwartego piętra dość onirycznie i spokojnie, nie przeszkadzając w niczym.

(1.1) Owe akordy przesuwają się w miarowym, zwolnionym onirycznie ruchu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oniryczność ż., oniryzm mrz.

przym. oniryczny

Wiktionary

oniryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest oniryczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oniryzm m.

przym. oniryczny

przysł. onirycznie

Wiktionary

oniryczny

związany ze snem, odnoszący się do niego; powstały na kształt marzenia sennego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

oniryzm

przedstawianie rzeczywistości w formie wzorowanej na marzeniu sennym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. liter. przedstawianie rzeczywistości na wzór snu

Wiktionary

Oniryzm (grec. oneiros „marzenie senne”) – konwencja literacka, polegająca na ukazaniu rzeczywistości na kształt snu, marzenia sennego, czasem koszmaru. Zwykle dzieło ma wtedy charakter irracjonalny, absurdalny, sprzeczny z zasadami prawdopodobieństwa. Zacierają się związki przyczynowo-skutkowe i logiczne następstwa wydarzeń.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oniryzm w sztuce XX w. jest związany m.in. z psychologią Freuda, w której silnie podkreślana jest rola podświadomości, ujawniającej się w marzeniach sennych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oniryczność ż.

przym. oniryczny

przysł. onirycznie

Wiktionary

oniszczuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

onko-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nowotworem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋkɔ, AS: õŋko

Wiktionary

onkocelebryta

celebryta cierpiący na raka

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znana osoba chorująca na nowotwór i wykorzystująca media do pokazywania życia z tą chorobą

Wiktionary

onkoczepek

środowiskowo: urządzenie przeciwdziałające utracie włosów, zakładane na głowę chorym na raka pacjentom

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

onkogen

gen mogący mieć wpływ na powstawanie nowotworu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Onkogeny – dosłownie: geny nowotworów. Powstają z protoonkogenów, normalnie biorących udział w regulacji podziałów komórkowych (np. w transdukcji sygnałów, jako czynniki transkrypcyjne). Mutacja zachodząca w protoonkogenie przekształca go w onkogen. Produkt onkogenu pozostaje stale w aktywnej formie, prowadząc do niekontrolowanej proliferacji. Proces przekształcenia protoonkogenu w onkogen nazywamy onkogenezą. Komórka, w której dochodzi do niekontrolowanego wzrostu ulega transformacji nowotworowej.

Wikipedia

onkogeneza

w medycynie:
1. proces powstawania komórek nowotworowych;
2. badanie przyczyn i mechanizmów powstawania tych komórek

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-01-20]

Onkogeneza – proces prowadzący do powstania nowotworu, zwykle zachodzący w DNA jako mutacja molekularna.

Zmiany występują na wielu poziomach:

- mutacji pojedynczych genów

- mutacji chromosomalnych (amplifikacje, delecje i translokacje)

- zmiany ekspresji genów, na przykład w wyniku metylacji

- w wyniku włączenia do genomu genów wirusa onkogennego.

Wikipedia

onkogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, karcinogenność, karcynogenność, rakotwórczość

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-09-11]

Wikipedia

onkogenny

wywołujący zmiany nowotworowe; rakotwórczy, kancerogenny, karcinogenny, karcynogenny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

onkolog

specjalista w zakresie onkologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka onkologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli wyczułaś jakiś guz na piersi, koniecznie musisz iść z wizytą do onkologa.

(2.1) Szwagierka jest onkologiem dziecięcym w Centrum Zdrowia Dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ŋˈkɔlɔk, AS: õŋkolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onkologia ż.

przym. onkologiczny

przysł. onkologicznie

Wiktionary

onkologia

dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami nowotworowymi i ich leczeniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się nowotworami

Wiktionary

Onkologia (z gr. όγκος = gruda, masa, nadęcie + λόγος = nauka) – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami nowotworowymi, ich rozpoznawaniem oraz leczeniem.

Problematyka tej interdyscyplinarnej dziedziny medycyny dotyczy promocji zdrowia, poprawy jakości życia pacjentów onkologicznych oraz wsparcia duchowego i emocjonalnego w chorobie nowotworowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. onkolog m.

przym. onkologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) oncology

* baskijski: (1.1) onkologia

* białoruski: (1.1) анкалогія ż.

* bośniacki: (1.1) onkologija ż.

* czeski: (1.1) onkologie

* duński: (1.1) onkologi w.

* francuski: (1.1) oncologie ż.

* hindi: (1.1) अर्बुदविज्ञान m. (arbudavijñāna)

* hiszpański: (1.1) oncología ż.

* litewski: (1.1) onkologija ż.

* łotewski: (1.1) onkoloģija ż.

* niemiecki: (1.1) Onkologie ż.

* nowogrecki: (1.1) ογκολογία ż.

* rosyjski: (1.1) онкология ż.

* rumuński: (1.1) oncologie ż.

* słoweński: (1.1) onkologija ż.

* ukraiński: (1.1) онкологія ż.

* węgierski: (1.1) onkológia

* wietnamski: (1.1) ung thư học

źródła.

== onkologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. onkologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja, AS: õŋkoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onkolog m.

przym. onkologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. onkolog m.

przym. onkologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) oncology

* baskijski: (1.1) onkologia

* białoruski: (1.1) анкалогія ż.

* bośniacki: (1.1) onkologija ż.

* czeski: (1.1) onkologie

* duński: (1.1) onkologi w.

* francuski: (1.1) oncologie ż.

* hindi: (1.1) अर्बुदविज्ञान m. (arbudavijñāna)

* hiszpański: (1.1) oncología ż.

* litewski: (1.1) onkologija ż.

* łotewski: (1.1) onkoloģija ż.

* niemiecki: (1.1) Onkologie ż.

* nowogrecki: (1.1) ογκολογία ż.

* rosyjski: (1.1) онкология ż.

* rumuński: (1.1) oncologie ż.

* słoweński: (1.1) onkologija ż.

* ukraiński: (1.1) онкологія ż.

* węgierski: (1.1) onkológia

* wietnamski: (1.1) ung thư học

źródła.

== onkologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. onkologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

onkologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z onkologią, dotyczący onkologii

Wiktionary

Patrz:
onkologia
Przykłady

(1.1) Miał ziarnicę złośliwą – chorobę z pogranicza nowotworów, ale leczoną za pomocą chemioterapii na oddziałach onkologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ, AS: õŋkoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. onkologia ż., onkolog m.

przysł. onkologicznie

Wiktionary

onkologopeda

specjalista w zakresie rehabilitacji mowy u pacjentów, którzy zmagają się z chorobami nowotworowymi w obrębie głowy, szyi oraz mózgu

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-30]

onkologopedia

dział logopedii zajmujący się rehabilitacją mowy u pacjentów, którzy zmagają się z chorobami nowotworowymi w obrębie głowy, szyi oraz mózgu

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) (pod: onkologopeda) [tevex, 2019-01-08]

onkomama

potocznie: matka dziecka zmagającego się z nowotworem

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

onkopolisa

ubezpieczenie na wypadek choroby nowotworowej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

onkos

wysoka peruka aktorów w starożytnej Grecji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

onkosfera

pierwsza, rozwijająca się w jaju postać tasiemców właściwych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-11]

Onkosfera – pierwsze stadium larwalne tasiemców. Jest wyposażona w trzy pary haczyków, które ułatwiają inwazję pasożyta. Forma z orzęsionym embrioforem to koracidium.

Z onkosfery powstają różne postaci larwy:

- wągier (Cysticerkus)

- strobilicerkus

- cysticerkoid

- tetratyridium

- cenur

- bąblowiec (echinokok)

Wikipedia

onkostatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. powstrzymujący rozwój nowotworu

Wiktionary

onkotyczny

ciśnienie onkotyczne - osmotyczne ciśnienie prowadzące do przenikania wody z przestrzeni międzykomórkowej do krwi, wywoływane przez białka osocza krwi

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: albuminy) [koalar, 2007-11-07]

onkły

omkły, ąkły; młodzieżowo:
1. trudny w opisie, bezkształtny;
2. mało bystry, niepojętny, ciężko myślący;
3. nudny, nudnawy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-07]

onlajn

potocznie: tryb pracy, w którym występuje połączenie z internetem lub głównym urządzeniem; online, on line, on-line

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. inform. tryb pracy przy użyciu sieci internetowej

Wiktionary

online

[czytaj: onLAJN] on-line, on line;
1. podłączony do internetu, za pośrednictwem internetu;
2. tryb pracy, w którym występuje połączenie z internetem lub głównym urządzeniem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. inform. tryb pracy przy użyciu sieci internetowej

przymiotnik relacyjny

(2.1) inform. związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

przysłówek

(3.1) inform. za pomocą Internetu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas pandemii życie przeniosło się do online’u i to naprawdę w wielu jego aspektach.

(2.1) Z uroczystości przeprowadzono transmisję online.

(3.1) Fragmenty powieści udostępnione online pochodzą z wydania przedwojennego.

Wiktionary

Powiązane:

przym. onlinowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) onlinowy

Wiktionary

onlinowy

[czytaj: onlajnowy] potocznie: podłączony do internetu, za pośrednictwem internetu; online, on-line, on line

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. online mrz.

przym. online

przysł. online

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) online, on line, on-line

Wiktionary

onnagata

w japońskim teatrze kabuki: role żeńskie wykonywane przez mężczyzn

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

Onnagata (jap. 女形 onna-gata, oyama) – rola kobieca grana przez mężczyznę w teatrze kabuki. Początki onnagata sięgają 1629 roku, gdy w Japonii został wprowadzony zakaz występowania kobiet w teatrze. Obowiązywał on do 1977 roku. W tym okresie role kobiece w teatrze odgrywali mężczyźni.

Wikipedia

ono

zaimek osobowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-03-08]

zaimek osobowy

(1.1) trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

zaimek wskazujący

(2.1) starop. oto

(2.2) przest. to, owo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) wojsk. rodzaj japońskiej siekiery bojowej

Wiktionary

pamiętliwość

umiejętność szybkiego zapamiętywania, kojarzenia pewnych faktów, łatwość w przywoływaniu w pamięci tego, co już było; pamięciowość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pamiętliwe; cecha tych, którzy są pamiętliwi

Wiktionary

Powiązane:

przym. pamiętliwy

przysł. pamiętliwie

rzecz. pamiątka ż., pamiętniczek mrz., pamięć ż.

Wiktionary

pamiętliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: pamiętliwy; bardziej pamiętliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

pamiętliwy

1. pamiętający długo doznane krzywdy, przykrości itp.;
2. dawniej:
a) dbający o kogoś, o coś; troskliwy, dbały, pieczołowity;
b) mający dobrą pamięć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-25]

przymiotnik

(1.1) pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) Ale dodaje też, że prezydent jest politykiem pamiętliwym, potrafi czekać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pamiętliwość ż., pamiątka ż., pamięć ż.

przym. pamięciowy

czas. pamiętać

Wiktionary

pamiętniczek

zdrobnienie od: pamiętnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pamiętnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpãmʲjɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɛk, AS: pãmʹi ̯ẽntʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pamiętnik m., pamięć ż., pamiętliwość ż.

czas. pamiętać

przym. pamiętnikowy, pamięciowy

Wiktionary

pamiętniczkowy

przymiotnik od: pamiętniczek; mający postać niewielkiego pamiętnika, powiązany z pamiętniczkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-26]

pamiętnie

przysłówek

(1.1) od pamiętny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pamięć ż., pamięciówka ż., pamiętność ż.

Wiktionary

pamiętniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: pamiętnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pamiętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pamiętny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

pamiętnik

1. mały album, zeszyt do wpisywania komuś na pamiątkę rymowanek, wierszy;
2. notatki regularnie prowadzone przez kogoś, zawierające informacje o bieżących wydarzeniach;
3. utwór literacki, w którym autor przedstawia wydarzenia, w których sam brał udział, zazwyczaj interpretując je i opisując towarzyszące im uczucia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

(1.2) eduk. albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym

(1.3) liter. utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pamiętnikarstwo n., pamiętnikarz m., pamiętnikarka ż., pamiątka ż., pamiętniczek m., pamięć ż.

czas. pamiętać ndk., zapamiętać dk.

przym. pamiętnikarski, pamiątkowy, pamięciowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. memuar, książk. raptularz

(1.2) daw. sztambuch

Wiktionary

pamiętnikarka

kobieta pisząca pamiętniki lub zajmująca się pamiętnikarstwem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pamiętnikarski

przymiotnik od: pamiętnikarstwo; odnoszący się do pamiętnikarstwa, związany z pamiętnikarstwem, charakterystyczny dla pamiętnikarstwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pamiętnikarstwo

1. dział piśmiennictwa obejmujący pamiętniki, dzienniki i diariusze;
2. pisanie pamiętników

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pamiętnikarz

osoba pisząca pamiętniki lub zajmująca się pamiętnikarstwem

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-25]

pamiętnikować

pisać pamiętnik

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

pamiętnikowy

przymiotnik od: pamiętnik; mający charakter pamiętnika, odnoszący się do pamiętnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pamiętność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pamiętne; cecha tych, którzy są pamiętni

Wiktionary

Powiązane:

przym. pamiętny

przysł. pamiętnie

Wiktionary

pamiętny

1. ważny, godny pamięci, taki, który się długo pamięta;
2. pamiętający o kimś lub o czymś, troszczący się o coś lub o kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik

(1.1) taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

(1.2) daw. taki, który przechowuje w pamięci

(1.3) daw. taki, który troszczy się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pamięć ż., pamiętność ż., pamięciówka ż., pamiątka ż.

czas. pamiętać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezapomniany

(1.2) pomny

(1.3) pieczołowity, troskliwy

Wiktionary

pamir

łańcuch górski w Azji Centralnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;

(1.2) geogr. rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpãmʲir, AS: pãmʹir

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pamiry nmos., Pamirczyk m., Pamirka ż., pamirski mrz.

przym. pamirski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. Pamiry

Wiktionary

pamirski

przymiotnik od: Pamir (góry w Azji)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pamirem, dotyczący Pamiru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język pamirski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pamir mrz.

Wiktionary

pamiyntać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. pamiętać

Wiktionary

pamm

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca głośny dźwięk instrumentu lub wystrzał

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pam, paam

Wiktionary

pampa

rozległa, trawiasta równina stepowa w Ameryce Południowej; pampas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. południowoamerykański step

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. pampasowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) panpa

* czeski: (1.1) pampa

* hiszpański: (1.1) pampa ż.

* słowacki: (1.1) pampa ż.

źródła.

== pampa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. pampa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. pampasowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. pampasowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) panpa

* czeski: (1.1) pampa

* hiszpański: (1.1) pampa ż.

* słowacki: (1.1) pampa ż.

źródła.

== pampa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. pampa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

pampas

rozległa, trawiasta równina stepowa w Ameryce Południowej; pampa

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-25]

pampasowy

trawa pampasowa: roślina z rodziny traw, dziko rosnąca na terenach Brazylii i północnej Argentyny, często hodowana w ogrodach jako roślina ozdobna; gynerium, kortaderia, okolcz srebrzysty

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: kortaderia) [koalar, 2007-11-07]

przymiotnik jakościowy

(1.1) charakterystyczny dla pampasów, mający cechy lub właściwości przypisywane pampasom

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do pampasów, mający związek z pampasami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naszym oczom ukazał się krajobraz pampasowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pampasowiec mzw., pampasy nmos., pampa ż.

Wiktionary

pampasy

stepy Ameryki Południowej; pampa; rzadziej: pampas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. równinne stepy o klimacie umiarkowanym w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Pampa (z języka keczua) – formacja roślinna o charakterze stepowym tj. z dominacją traw, ale też udziałem zarośli. Stanowiła największy kompleks roślinności trawiastej na półkuli południowej zajmując około 700 tys. km² w Ameryce Południowej – we wschodniej Argentynie, w Urugwaju i południowo-wschodniej Brazylii. W środkowej części rozcina ją rozległe estuarium La Platy. Niemal w całości formacja ta została zamieniona w obszary rolnicze i zurbanizowane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do fauny pampasów należą m.in. kapibary i lisoszakale.

Wiktionary

Powiązane:

przym. pampasowy

Wiktionary

pampeluna

miasto w północnej Hiszpanii, stolica regionu Navarra; Pamplona

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Hiszpanii, stolica prowincji Nawarra;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wylądujemy na lotnisku w Pampelunie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pampeluńczyk mos., pampelunka ż.

przym. pampeluński

Wiktionary

pampeluńczyk

mieszkaniec Pampeluny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pampeluny; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 2003 r., po dwóch miesiącach w śpiączce, zmarł Fermín Etxeberria, pampeluńczyk, który upadł podczas biegu i uderzył głową w bruk.

(1.1) – Miasto, które znasz, zniknie. Cicha, spokojna Pampeluna odejdzie w niebyt. Nastanie istny szał – ostrzegają mnie pampeluńczycy dwa dni przed najsłynniejszą fiestą świata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pampeluna ż.

:: fż. pampelunka ż.

przym. pampeluński

Wiktionary

pampelunka

mieszkanka Pampeluny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-08-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pampeluny; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pampeluna ż.

:: fm. pampeluńczyk mos.

przym. pampeluński

Wiktionary

pampeluński

przymiotnik od: Pampeluna

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-08-14]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pampeluną, dotyczący Pampeluny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Śmierć Sancho III i podział ziem państwa pomiędzy jego synów oznaczały de facto koniec istnienia rozległego władztwa pampeluńskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pampeluna ż., pampeluńczyk mos., pampelunka ż.

Wiktionary

pamper

regionalnie: pajac

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

pamperek

zdrobniale o pamperze (niegdyś, dziś tylko gwarowo lub żartobliwie o osobie zachowującej się niepoważnie, śmiesznie)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Poznań. rysunek lub zabawka przedstawiająca małego ludzika

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dzieciństwie często bawiłem się pamperkami.

(1.1) Narysuj mi jakiegoś ładnego pamperka.

Wiktionary

pampero

chłodny i porywisty wiatr wiejący z południa w kierunku północnej części Argentyny i Urugwaju

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2017-05-20]

Wikipedia

pampers

pot. ktoś młody, o niewielkim doświadczeniu zawodowym, ale pełen ambicji i przekonany o swej nieomylności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pampersik

zdrobnienie od: pampers

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec (pod: WSTĘP) [tevex, 2017-01-11]

pampersować

potocznie: zakładać pieluchę jednorazową

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-02-25]

pampersowy

1. odnoszący się do pampersów, związany z pampersami, ich produkcją (np. materiał pampersowy, wata pampersowa);
2. żartobliwie: związany z niemowlakiem (np. urodziny pampersowe)

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

pampersy

pot. ktoś młody, o niewielkim doświadczeniu zawodowym, ale pełen ambicji i przekonany o swej nieomylności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pamplona

miasto w północnej Hiszpanii, stolica regionu Navarra; Pampeluna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

Wikipedia

pampóń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rolnik, chłop

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bamber, bauer.

Wiktionary

pampuch

rodzaj pączka z mąki pszennej smażonego na tłuszczu; racuch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

Pampuchy (pyzy [drożdżowe], pączki/bułki/kluski na parze, kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty) – w kuchni polskiej, rodzaj pączków (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. Ugotowana kluska ma kształt kulisty, płaski od spodu, a konsystencję sprężystą, pulchną i miękką. Pyzy z ciasta drożdżowego podaje się na ciepło: na słodko (np. nadziewane marmoladą i polane roztopionym masłem z dodatkiem cukru) albo na słono (np. jako dodatek do mięs duszonych z sosami).

Wikipedia

pampuszek

1. rodzaj niewielkiego pączka z mąki pszennej smażonego na tłuszczu; racuszek;
2. pieszczotliwie o tęgawym dziecku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

pamuk

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2018-10-15]

pamuła

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

pan

1. mężczyzna;
2. władca czegoś;
3. nauczyciel szkolny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub żeńskiego, nazwa własna

(1.1) = Polska Akademia Nauk;

Wiktionary

pielografia

badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie miedniczki nerkowej poprzez wprowadzenie do niej środka kontrastującego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

pielucha

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluxa, AS: pʹi ̯eluχa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. pieluszka ż.

przym. pieluchowy, pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. pampers

Wiktionary

pieluchomajtki

rodzaj jednorazowej bielizny, najczęściej dla dorosłych z problemami nietrzymania moczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieluchować

potocznie: zakładać pieluchę

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-02-25]

pieluchowy

przeznaczony na pieluchy, pieluszki (np. tkanina pieluchowa) lub w jakiś inny sposób związany z pieluchami (np. okres pieluchowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pielusia

pieszczotliwie: pielucha

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: pogaworzyć) [tevex, 2019-09-21]

pieluszczany

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący pieluszki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluʃˈʧ̑ãnɨ, AS: pʹi ̯eluščãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

przym. pieluszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieluszkowy

Wiktionary

pieluszeczka

zdrobnienie od: pielucha

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pielucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃɛʧ̑ka, AS: pʹi ̯elušečka

Wiktionary

pieluszka

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania niemowląt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek płótna do przewijania niemowląt

(1.2) pot. jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluʃka, AS: pʹi ̯eluška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pielucha ż.

przym. pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pielucha; gw-pl|Śląsk Cieszyński|plenka.

(1.2) pampers

Wiktionary

pieluszkowy

przeznaczony na pieluszki, pieluchy (np. tkanina pieluszkowa) lub w jakiś inny sposób związany z pieluszkami (np. okres pieluszkowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z pieluszką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najpiękniej wyszła Halinie czerwona sukienka z pieluszkowej bawełny własnoręcznie zafarbowanej na jaskrawą czerwień…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃkɔvɨ, AS: pʹi ̯eluškovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

przym. pieluchowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. pieluszczany

Wiktionary

piemoncki

przymiotnik od: Piemont

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) związany z Piemontem, dotyczący Piemontu, wywodzący się z Piemontu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język piemoncki;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dialekt piemoncki wyraźnie różni się od języka włoskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nts̑ʲci, AS: pʹi ̯ẽmõncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Piemont m., Piemontczyk m., Piemontka ż., piemontyt mrz.

przym. piemontytowy

Wiktionary

piemonckojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem piemonckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem piemonckim

(1.3) spisany, stworzony w języku piemonckim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nts̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ, AS: pʹi ̯ẽmõnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

piemont

kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, przy granicy z Francją i Szwajcarią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od XI do XV wieku Piemont był podzielony na pięć jednostek terytorialnych: Turyn, Ivreę, Monferrato, Saluzzo i Sabaudię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt, AS: pʹi ̯ẽmõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Piemontczyk m., Piemontka ż., piemontyt m., piemoncki m.

przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary

piemontczyk

mieszkaniec Piemontu (krainy historycznej)

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-12]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Piemontu lub osoba płci męskiej pochodząca z Piemontu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autobiografie Piemontczyka Vittoria Dan Segrego, triesteńczyka Giorgia Voghery i autobiograficzna saga rodzinna rzymianki Clary Sereni stanowią różne przykłady sposobów, w jakie Żydzi włoscy poświadczali własne wybory polityczne (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nṭʧ̑ɨk, AS: pʹi ̯ẽmõnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piemontyt mrz., Piemont m.

:: fż. Piemontka ż.

przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary

piemontka

mieszkanka Piemontu (krainy historycznej)

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Piemontu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Piemont m.

:: fm. Piemontczyk mos.

przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary

piemontyt

rzadki minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo, mangan oraz glin odmiana epidotu, najczęściej spotykana w Piemoncie i w Valle d'Aosta we Włoszech

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Piemont m., Piemontczyk m., Piemontka ż., piemoncki m.

przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary

piemontytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z piemontytem, dotyczący piemontytu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łupek piemontytowy jest łupkiem kwarcytowym z obfitą zawartością ozdobnych, a często ponad 1 cm sięgających kryształów epidotu manganowego (piemontytu), który nadaje skale zabarwienie czerwonawo-fioletowe;''

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piemontyt mrz., Piemont m., Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemoncki m.

przym. piemoncki

Wiktionary

pień

1. łodyga drzewa;
2. część drzewa pozostająca w ziemi po ścince;
3. ul w pniu drzewa; barć;
4. w geologii: batolit małych rozmiarów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

(1.2) pszcz. (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) D. lm. od: zob. pienie.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(3.1) D. lm. od: pienia

Wiktionary

Pień drzewa – gruba, zdrewniała łodyga drzew. Powstaje wskutek corocznego przyrastania na wysokość i na grubość. U drzewiastych form nagozalążkowych i dwuliściennych pień zakończony jest koroną. U nielicznych, drzewiastych jednoliściennych pień kończy się pąkiem wierzchołkowym. Na skutek skrócenia międzywęźli na szczycie pnia powstaje gęsty pióropusz liści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pniak m., pniaczek m.

:: zdrobn. pieniek m.

przym. pienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rodzina pszczela

Wiktionary

pieńczykówek

Pieńczykówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadał tu Teofil Karwowski (111 mórg), J. Pieńczykowski (120), Kazimierz Pieńczykowski (118), Leopold Zawadzki (118).

Wikipedia

pieńczykowo

Pieńczykowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadała tu Helena Majewski (55 mórg), Jakub Niedźwiecki (84), Józef Niedźwecki (56), Julia Niedźwiecka (124).

Wikipedia

pienia

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieniać

pieniać się: pieniaczyć się, procesować się, prawować się

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-04-23]

pieniąch

zgrubienie od: pieniądz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pieniacki

taki, jak u pieniacza (np. pieniackie zachowanie, usposobienie), odnoszący się do pieniacza, pieniactwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pieniactwo

zamiłowanie do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy, w medycynie określane jako kwerulencja i uważane za chorobliwą skłonność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieniacz

osoba z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pieniaczka

kobieta z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-01]

pieniaczyć

pieniaczyć się: procesować się, najczęściej o sprawy błahe, nieistotne, prawić się; pieniać się (rzadziej)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-02-04]

pieniądz

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

Wiktionary

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten samochód kosztuje dużo pieniędzy (= jest drogi).

(1.1) Ludzie ulegają dominującej roli pieniądza.

(1.1) Skradziono mi kopertę z pieniędzmi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nts̑, AS: pʹi ̯ė̃ńõnc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieniądze lm nm., pieniążki lm nm., pieniężnik mos.

:: zdrobn. pieniążek mrz.

:: zgrub. pieniąch mrz.

czas. spieniężyć dk.

przym. pieniężny

przysł. pieniężnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. forsa, flota, grosz, hajs, kabona, kapusta, kasa, kaszanka, kwit, mamona, sałata, siano, sos, szmal; gw-pl|Śląsk Cieszyński|pinióndz.

Wiktionary

pieniądze

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) plural|pieniądz.

Wiktionary

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mam pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃ndz̑ɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńõnʒe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieniężnik mos., pieniądz mrz.

:: zdrobn. pieniążki lm.

czas. spieniężyć dk., spieniężać ndk.

przym. pieniężny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. forsa, pot. sałata, pot. mamona, pot. kasa, pot. hajs

Wiktionary

pieniądzory

potocznie, żartobliwie o pieniądzach

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

pieniak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

- Czesław Pieniak (1918-1965), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej, cichociemny

- Franciszek Pieniak (zm. 1939/1941), nauczyciel, ofiara zbrodni w Palmirach

- Franciszek Pieniak (1903-1968), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej

- Stanisław Pieniak (1945-), reżyser, scenarzysta i montażysta filmów dokumentalnych

Wikipedia

pieniawa

źródło, z którego wypływa mieszanina wodno-gazowa; źródło gazujące

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieniążek

1. gatunek grzyba (pieniążek palący);
2. potocznie o drobnej monecie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pieniądz

(1.2) mała moneta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) biol. syst. nazwa systematyczna|Collybia|Fr.|ref=tak., rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych;

(2.2) biol. grzyb z rodzaju (2.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dziewczynka trzymała na rączce pieniążka i prosiła o wsparcie.

(2.1) Zarodniki pieniążków są kulistawe lub elipsoidalne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieniądz mrz., Pieniążek mos./ż./mrz., pieniążki lm nm., Pieniążki lm nm., Pieniążkiewicz mos./ż., Pieniążkowice lm nm., Pieniążkowo n.

czas. spieniężać ndk., spieniężyć dk.

przym. pieniężny

Wiktionary

pieniążkowice

Wikipedia

pieniążkowiec

drobny szkarłupień zaliczany do gromady jeżowców, zamieszkujący muliste dna subtropikalnych i tropikalnych mórz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2017-01-14]

pieniążkowo

Pieniążkowo (niem. Pienonskowo) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy drodze krajowej nr 91.

Wikipedia

pienić

1. pokrywać coś pianą;
2. pienić się:
a) wytwarzać pianę, pokrywać się pianą; burzyć się;
b) przenośnie o człowieku: denerwować się, złościć się;
c) o czymś bezładnym: kłębić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik

(1.1) wytwarzać pianę na czymś

czasownik zwrotny pienić się

(2.1) wytwarzać pianę na sobie

(2.2) przen. pot. objawiać gniew, złość

Wiktionary

Przykłady

(2.2) Wpadł zatem do nas któregoś dnia i pieniąc się z gniewu zaczął krzyczeć do Majstra: Co to jest!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲiʨ̑, AS: pʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piana ż., pianka ż., pienienie n., pieniacz m., pieniactwo n.

czas. spienić, spieniać

przym. pianowy, piankowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.2) wściekać się, dostać białej gorączki

Wiktionary

pienie

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podniosły śpiew, wzniosła pieśń

(1.2) przen. przest. wiersz, poezja

(1.3) daw. śpiewanie, śpiew

(1.4) daw. pianie koguta

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Pienia Aniołów brzmią pod niebiosy, / Śpiewajmy z nimi wspólnymi głosy.

Wiktionary

Powiązane:

czas. piać ndk.

Wiktionary

pieniek

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pień

(1.2) mały pień

(1.3) leśn. widoczna część pnia (bez korzeni), która pozostaje w ziemi po ścięciu drzewa

(1.4) odcięta górna część karcza lub nasada pnia, na której rąbie się drewno albo mięso

(1.5) gwara. ul

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Dawniej drewno na opał rąbano na pieńku.

(1.5) Moja kobieta dostała po ojcu dziesięć pieńków; nie chciałbym ich zmarnować; boć widzę, że pszczoły są bardzo pożyteczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pniaczek m., pień nmos./n./mrz.

przym. pieńkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pniaczek

(1.4) pniak, reg. śl. gnot., reg. śl. gnotek.

Wiktionary

pienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pienić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pienić

rzecz. piana ż., pianka ż.

Wiktionary

pieniężeński

przymiotnik od: Pieniężno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieniężnem, dotyczący Pieniężna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pieniężno n., pieniężnianin m., pieniężnianka ż.

Wiktionary

pieniężnianin

mieszkaniec Pieniężna

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pieniężna

(1.2) osoba pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pieniężno n.

:: fż. pieniężnianka ż.

przym. pieniężeński

Wiktionary

pieniężnianka

mieszkanka Pieniężna

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pieniężna

(1.2) kobieta pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Braniewianki najlepsze w województwie. Pieniężnianki trzecie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pieniężno n.

:: fm. pieniężnianin m.

przym. pieniężeński

Wiktionary

pieniężnica

Pieniężnica (kaszb. Pieniãżnica, niem.: Penkuhl) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Rzeczenica. Wieś jest siedzibą sołectwa Pieniężnica, w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja.

Wikipedia

pieniężnik

gatunek niewielkiej rośliny polnej o jaskrawych pomarańczowych kwiatach i grubych liściach w kształcie kół

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek trudniący się wymianą pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒʲɲik, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieniądz, pieniądze

:: zdrobn. pieniążek, pieniążki

:: zgrub. pieniąch

czas. spieniężyć

przym. pieniężny

przysł. pieniężnie

Wiktionary

pieniężno

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

Pieniężno (dawniej Melzak, niem. Mehlsack) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieniężno.

Według danych z 1 stycznia 2018 Pieniężno liczyło 2802 mieszkańców.

Wikipedia

pieniężno-kredytowy

dotyczący kredytu pieniężnego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Greg 2005-2013 - A. Popławska, E. Paprocka, M. Burzyński (pod: bank) [tevex, 2011-07-29]

pieniężny

wypłacany lub płacony w pieniądzach (np. kara pieniężna, darowizna pieniężna), wyrażony w pieniądzach (np. odszkodowanie pieniężne) lub w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi (np. sprawy pieniężne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wypłacany lub płacony w pieniądzach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieniężnik mos., pieniądze nmos., pieniądz, pieniąch, pieniążek

przysł. pieniężnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płatniczy

Wiktionary

pienik

owad, którego larwa otoczona grudką piany, wysysa soki z różnych krzewów i ziół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

pienikowate

rodzina pluskwiaków obejmująca ponad 900 gatunków

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

Wikipedia

pienikowaty

o cechach pienikowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

pieniński

związany z Pieninami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieninami, dotyczący Pienin, pochodzący z Pienin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przywitał nas dyrektor Pienińskiego Parku Narodowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pieniny nmos.

Wiktionary

pieniny

pas skałkowy ciągnący się na północnym obrzeżu Centralnych Karpat Zachodnich, w Polsce i na Słowacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Geneza Pienin to najtrudniejszy problem w całej geologii Karpat.

(1.1) Poświęcił Pieninom jeden ze swoich liryków.

(1.1) Kiedyś w Pieninach widywano żbika.

Wiktionary

Powiązane:

przym. pieniński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Karpaty

meronimy.

pokrewne.

przym. pieniński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Pieniny

* białoruski: (1.1) Пеніны

* czeski: (1.1) Pieniny lm.

* litewski: (1.1) Pieninai m. lm.

* rosyjski: (1.1) Пенины lm.

* słowacki: (1.1) Pieniny lm.

źródła.

== Pieniny (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. Pieniny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

pieniściej

stopień wyższy od przysłówka: pieniście

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

pienistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pieniste

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piana ż., pianka ż.

przym. pienisty

Wiktionary

pienisty

pokryty warstwą piany, pełen piany lub łatwo pieniący się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-06-23]

pieńka

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

pieńkowisko

teren, na którym znajdują się pieńki ściętych drzew

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

pieńkowski

nazwisko

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

Pieńkowski, Pieńkowska:

- Alina Pienkowska, działaczka opozycyjna w latach PRL

- Hanna Pieńkowska, polski historyk sztuki i konserwator zabytków

- Jolanta Pieńkowska, polska dziennikarka

- Karolina Pieńkowska, polska judoczka

- Małgorzata Pieńkowska, polska aktorka

- Grzegorz Pieńkowski, polski, geolog, profesor, konsul generalny RP w Sydney (1991–1996)

- Ignacy Pieńkowski (1877, w Dołubowie (Dołubniowie) na Podlasiu - 1948 w Krakowie), polski malarz

- Jan Pieńkowski, polsko-brytyjski ilustrator i autor książek i komiksów dla dzieci

- Oleg Pieńkowski (ros.: Олег Пеньковский; 1919–1963), wysoki oficer radzieckiego wywiadu wojskowego GRU

- Piotr Pieńkowski, redaktor czasopisma Świata Gier Komputerowych

- Romuald Pieńkowski (1906–1955), architekt i urbanista

- Stanisław Pieńkowski

- Stanisław Pieńkowski (1872, w Siedlcach - 1944, w Częstochowie), krytyk literacki i teatralny, publicysta

- Stanisław Maria Pieńkowski (1900, w Warszawie - 1989), żołnierz

- Stefan Pieńkowski (1883–1953), polski fizyk, rektor Uniwersytetu Warszawskiego

- Stefan Pieńkowski (1885–1940), polski neurologi i psychiatra, major Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej

- Wacław Pieńkowski, powstaniec warszawski

- Waldemar Pieńkowski (ur. 1958), polski inżynier, przewodniczący Rady Miasta Ełk (2006-2010), dwukrotny zwycięzca Wielkiego Finału Jednego z dziesięciu (2013, 2018)

- Wincenty a Paulo Pieńkowski (1786–1863), biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny lubelski

- Władysław Pieńkowski (1846, Piotrkowie Trybunalskim – 1919, w Łodzi)

Wikipedia

pienny

mający pień, wyrastający z pnia (np. róża pienna, krzewy pienne), odnoszący się w jakiś sposób do zdrewniałego pnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieńsk

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

Pieńsk (tuż po wojnie Pęczek, do 1945 niem. Penzig, gł. Peńsk) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w woj. dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, położone nad Nysą Łużycką, przy granicy z Niemcami. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieńsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego.

Wikipedia

pieński

przymiotnik od: Pieńsk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieńskiem, dotyczący Pieńska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pieńsk mrz.

Wiktionary

pieńszczanin

mieszkaniec Pieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

pieńszczanka

mieszkanka Pieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

pieprz

niski krzew z rodziny pieprzowatych uprawiany w krajach tropikalnych i subtropikalnych oraz owoc takiego krzewu, najczęściej suszony, stosowany jako przyprawa stołowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

(1.2) kulin. spoż. przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pieprzyć

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pieprz to roślina z rodziny pieprzowatych.

(1.2) Na końcu wbić surowe jajko, dodać pieprz i sól.

(2.1) Piotrze, nie pieprz tyle tej zupy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛpʃ, AS: pʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieprzniczka ż., pieprzówka ż., pieprznik m., pieprzowiec mrz., pieprzenie n., pieprznięcie n., spieprzenie n.

:: zdrobn. pieprzyk m.

czas. opieprzać, pieprzyć ndk., spieprzyć dk., pieprznąć dk.

przym. pieprzowy, pieprzny, pierny, pieprznięty, pieprzony

przysł. pieprznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) reg. śl. fefer.

Wiktionary

pieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieprzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯epšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. pieprzyć, opieprzać

ims. pieprzony

przym. pieprzony, pieprzny, pieprznięty

rzecz. pieprzniczka ż., pieprz mrz.

Wiktionary

pieprznąć

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik

(1.1) pot. uderzyć, walnąć

(1.2) wulg. pot. rzucić

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pieprznął w kąt moją ulubioną książkę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɔ̃ɲʨ̑, AS: pʹi ̯epšnõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. pieprzyć

rzecz. pieprz mrz., pieprznięcie

ims. pieprznięty, popieprzony

przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierdolnąć

Wiktionary

pieprznica

dawniej: pieprzówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

pieprzniczka

1. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprznik;
2. krótka broń palna wyposażona w zespół czterech do sześciu luf, używana w latach 20. i 30. XX wieku; rewolwer wiązkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

(1.2) wojsk. zob. rewolwer wiązkowy.

(1.3) mikol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Cantharellula|ref=tak., z rodziny gąskowatych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do obiadu zawsze kładę na stół solniczkę i pieprzniczkę.

(1.1) Są to takie przedmioty jak solniczki, pieprzniczki, komplety do oliwy, octu, imbiru, majeranku, starannie wyczyszczone i rozmieszczone w kilku punktach stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka, AS: pʹi ̯epšʹńička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprznik m., pieprzówka ż., pieprzyca ż., pieprzowiec m., pieprzowate nmos., pieprzność ż., pieprzenie n., popieprzenie n.

czas. pieprzyć ndk., popieprzyć dk., przepieprzyć dk., przepieprzać ndk., dopieprzyć dk., dopieprzać ndk.

przym. pieprzowy, pieprzny, pieprznięty, popieprzony, przepieprzony

przysł. pieprznie, pieprzno

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rewolwer wiązkowy

Wiktionary

pieprznięcie

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieprznąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pieprznąć, pieprzyć

rzecz. pieprz mrz.

przym. pieprznięty

Wiktionary

pieprzniej

stopień wyższy od przysłówków: pieprzno, pieprznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieprzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieprzny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pieprznięty

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) pot. posp. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To pieprznięty facet!

(1.1) Pieprznięty jesteś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯epšʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

czas. dopieprzać/dopieprzyć, napieprzać/napieprzyć, odpieprzać/odpieprzyć, opieprzać/opieprzyć, pieprznąć/pieprzyć, podpieprzać/podpieprzyć, popieprzyć, przypieprzać się/przypieprzyć się, rozpieprzać/rozpieprzyć, spieprzać/spieprzyć, upieprzyć się, wpieprzać/wpieprzyć, wypieprzać/wypieprzyć, zapieprzać/zapieprzyć

rzecz. pieprz m., pieprzenie n., pieprznięcie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. stuknięty, walnięty; posp. popieprzony; wulg. pierdolnięty, popierdolony

Wiktionary

pieprznik

1. rodzaj grzybów z klasy podstawczaków;
2. potocznie:
a) bałagan, nieład, nieporządek, rozgardiasz; syf, bajzel;
b) chaos, zamieszanie;
3. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprzniczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

pieprzność

cecha czegoś mocno zaprawionego pieprzem, mającego w sobie dużo pieprzu lub pikantnego, nieprzyzwoitego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pieprzne

Wiktionary

Powiązane:

przym. pieprzny, pieprzowy

rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary

pieprzny

1. mocno zaprawiony pieprzem, posypany dużą ilością pieprzu (np. pieprzna zupa);
2. pikantny, nieprzyzwoity (np. pieprzne żarty, pieprzne zachowanie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik

(1.1) kulin. mocno przyprawiony pieprzem, mający w sobie dużo pieprzu; ostry, pikantny

(1.2) nieprzyzwoity, rubaszny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marek lubi pieprzne potrawy, zawsze doprawia pieprzem.

(1.2) Tomek, gdy popije, opowiada różne pieprzne historie z czasów studiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɨ, AS: pʹi ̯epšny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. pieprznie

rzecz. pieprzność ż., pieprz m., pieprzenie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. pierny, przest. pierzny

(1.2) gruby, słony, tłusty, nieprzyzwoity, niewybredny

Wiktionary

pieprzojad

ptak z rodziny tukanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

pieprzony

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) pot. wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj puszczamy z dymem całą naszą pieprzoną przeszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯epšõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieprz m., pieprzenie n.

czas. pieprzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. zakichany, cholerny, przeklęty; wulg. pierdolony, jebany

Wiktionary

pieprzowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

Pieprzowate (Piperaceae C. Agardh) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców. Należy do niej tylko 5 rodzajów, ale obejmujących około 3615 gatunków, z czego ok. 2000 należy do rodzaju pieprz Piper, a 1600 do rodzaju peperomia Peperomia. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, rzadziej w strefie umiarkowanej (najdalej od równika rośliny te spotykane są w Japonii, Himalajach, na południowych krańcach Afryki i na Nowej Zelandii). W Europie brak przedstawicieli tej rodziny. Rośliny te zasiedlają najczęściej wilgotne lasy równikowe rosnąc w nich często zarówno na dnie lasu, jak i jako epifity na pniach i w koronach drzew. Część przedstawicieli występuje także na siedliskach suchych, w których mają pokrój gruboszowaty.

Wikipedia

pieprzowaty

o cechach pieprzowatych (rodziny roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

pieprzowcowy

produkowany na bazie owoców pieprzowca (np. nalewka pieprzowcowa), powiązany w jakiś sposób z tymi owocami lub samą rośliną (np. oleożywica pieprzowcowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieprzowiec

roczna roślina z rodziny psiankowatych o czerwonych owocach i lancetowatych lub jajowatych liściach, najczęściej hodowana jako doniczkowa roślina ozdobna; pieprz turecki, pieprz hiszpański

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

pieprzówka

1. roślina zielna lub krzewinka z rodziny pieprzowatych, o niewielkich, najczęściej lekko zaokrąglonych liściach i kremowych, niepachnących kwiatach, naturalnie rosnąca w krajach tropikalnych i subtropikalnych, często hodowana w domach jako ozdobna roślina doniczkowa; peperomia;
2. pobudzająca apetyt czysta wódka z dodatkiem zmielonego czarnego pieprzu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Peperomia||ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych, charakteryzujący się mięsistymi liśćmi;

(1.2) bot. roślina z rodzaju (1.1)

(1.3) spoż. nalewka pieprzowa

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Podlej też pieprzówkę w Marcinowym pokoju.

(1.3) Napiłem się trochę pieprzówki i mi przeszło.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieprz mrz., pieprzniczka ż.

przym. pieprzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peperomia

(1.2) peperomia

Wiktionary

pieprzowy

związany w jakiś sposób z pieprzem (np. krzew pieprzowy, plantacje pieprzowe), odnoszący się do tej rośliny lub jej owoców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) dotyczący pieprzu

(1.2) przyrządzony z dodatkiem pieprzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieprzniczka ż., pieprz mrz., pieprzność ż., pieprzówka ż.

Wiktionary

pieprzyć

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dodawać pieprzu do jedzenia

(1.2) pot. mówić bzdury, kłamać

(1.3) pot. pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś

(1.4) wulg. pot. uprawiać seks

czasownik zwrotny niedokonany pieprzyć się (dk. brak)

(2.1) posp. przestawać pracować w sposób prawidłowy

(2.2) posp. robić coś przesadnie długo, mozolnie, drobiazgowo

(2.3) posp. o myślach, wspomnieniach itp.: mylić się

(2.4) wulg. uprawiać seks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie pieprz już tej zupy, jest za ostra.

(1.2) Co ty mi tu pieprzysz, przecież widać, że to nieprawda!

(1.3) Pieprzę tę robotę i jadę do Anglii, traktują mnie tu jak szmatę i do tego płacą gówniane grosze.

(1.3) Pieprz się, nic ci nie zapłacę za ten szajs.

(1.4) Wiesz, że Tomek pieprzył żonę szefa?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃɨʨ̑, AS: pʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

czas. dopieprzać ndk., dopieprzyć dk., napieprzać ndk.,napieprzyć dk., odpieprzać ndk., odpieprzyćdk., opieprzać ndk., opieprzyć dk., pieprznąć dk., podpieprzać ndk., podpieprzyć dk., popieprzyć dk., przypieprzać ndk., przypieprzyć dk., rozpieprzać ndk., rozpieprzyć dk., spieprzać ndk., spieprzyć dk., upieprzać ndk., upieprzyć dk., wpieprzać ndk., wpieprzyć dk., wypieprzać ndk., wypieprzyć dk., zapieprzać ndk., zapieprzyć dk.

rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprzniczka ż., pieprzenie n., pieprznięcie n.

przym. pieprznięty, pieprzony

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pierniczyć

(1.2-4) wulg. pierdolić

Wiktionary

pieprzyca

zakaźna choroba pasożytnicza jedwabników morwowych i dębowych; plamica; pebryna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa rodzaju roślin z rodziny kapustowatych (Lepidium);

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary

pieprzyk

1. zdrobnienie od: pieprz;
2. niewielka, brązowa plamka powstała na skórze wskutek nadmiaru lub niedoboru jednego ze składników tkankowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała, brązowa plama na skórze

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pieprz m., pieprzniczka ż.

czas. pieprzyć ndk.

Wiktionary

pieprzykowaty

podobny do pieprzyka, charakterystyczny dla pieprzyka lub pokryty licznymi pieprzykami (np. pieprzykowata dziewczyna)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

pierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierczyk mos.

czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. pierczyk

Wiktionary

pierce

- Franklin Pierce – 14. prezydent USA

- Hawkeye Pierce – lekarz wojskowy służący w Korei, bohater filmu MASH i serialu pod tym samym tytułem

- Paul Pierce – koszykarz amerykański

Miejscowości w USA:

- Pierce – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld

- Pierce – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clearwater

- Pierce – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Pierce

- Pierce – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

Wikipedia

piercer

[czytaj: pirser] osoba zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-02-01]

piercerka

[czytaj: pirserka] kobieta zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

pierchała

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

piercing

[czytaj: pirs-ing] umieszczanie kolczyków i tatuaży na różnych częściach ciała

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdabianie ciała kolczykami;

Wiktionary

Wikipedia

pierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierca mos.

czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. pierca

Wiktionary

pierd

potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; bąk

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2018-03-31]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierdel m.

czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

przysł. upierdliwie

wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bździna, bąk, pierdoła

Wiktionary

pierdasić

potocznie: mówić głupstwa albo nieprawdę; pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

czasownik przechodni niedokonany (dk. popierdasić)

(1.1) pot. wulg. mówić od rzeczy

(1.2) pot. wulg. kłamać

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie będziesz mi tu pierdasiła takich głupot!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdaszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

(1.2) pot. ściemniać; pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

Wiktionary

pierdaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. mówienie od rzeczy

(1.2) pot. wulg. mówienie kłamstw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tego jej pierdaszenia już się nie da słuchać!

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdasić ndk., popierdasić dk.

Wiktionary

pierdel

wulgarnie: więzienie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-01]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. więzienie

(1.2) przest. grub. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(1.3) uczn. grub. ubikacja

(1.4) uczn. grub. szkoła

(1.5) uczn. grub. posterunek MO

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Siedzę w pierdlu już ostatni rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdɛl, AS: pʹi ̯erdel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierd m.

czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

przysł. upierdliwie

wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciupa, mamer, paka, kić, pudło; neutr. więzienie

(1.2) pierd, bździna, bąk; neutr. wiatry

Wiktionary

pierdnąć

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik

(1.1) dokonany od|pierdzieć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeden przebrał w jadle miarkę • I ma w dupie oliwiarkę. • Gdy chciał pierdnąć na odmianę, • Obsrał okna, drzwi i ścianę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdnɔ̃ɲʨ̑, AS: pʹi ̯erdnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdnięcie n., pierdzenie n., pierdoła m./ż.

czas. pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary

pierdnięcie

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy usłyszał pierdnięcie, zachichotał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ, AS: pʹi ̯erdʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdzenie n., piard m., pierdoła m./ż.

czas. pierdnąć dk., pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary

pierdolec

wulgarne: mania, obsesja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. zafascynowanie, bzik, obsesja

(1.2) wulg. zdenerwowanie, gniew, szał

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) wulg. pogardliwie o mężczyźnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam pierdolca na punkcie poprawnej polszczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlɛts̑, AS: pʹi ̯erdolec

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fiksum, fioł, hyś, jobel, szajba, zajob

(1.2) biała gorączka, kurwica

(2.1) pierdoła, popapraniec

Wiktionary

pierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. bzdury

(1.2) wulg. zmyślanie, mówienie bzdur

(1.3) wulg. uprawianie seksu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co to za pierdolenie?

(1.2) Znowu słyszę to pierdolenie o płaskiej Ziemi!

(1.2) Skończ już to pierdolenie.

(1.3) Nieostrożne pierdolenie może skończyć się ciążą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła ż./mos.

czas. pierdolić ndk., pierdolnąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1) pieprzenie

(1.1) pierdoły

Wiktionary

pierdolić

wulgarnie:
1. uprawiać seks
2. mówić nie do rzeczy
3. psuć; robić coś źle, niedołężnie
4. lekceważyć kogoś lub coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. lekceważyć

(1.2) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(1.3) wulg. czasownik ekspresyjny, wyrażający np. niedowierzanie, zaskoczenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wulg. mylić

(2.2) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

(2.3) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(2.4) wulg. lekceważyć

(2.5) wulg. psuć

czasownik zwrotny niedokonany pierdolić się (dk. brak)

(3.1) wulg. mylić się (w zn. być mylonym)

(3.2) wulg. mylić się

(3.3) wulg. psuć się

(3.4) wulg. uprawiać seks ze sobą nawzajem

(3.5) wulg. zajmować się mozolnie, robić coś powoli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierdolę jego zdanie! I tak zrobię tak jak uważam.

(1.2) Naprawdę?! Pierdolisz, nie wierzę ci.

(1.2) Weź nie pierdol.

(1.3) O ja pierdolę! Wygrałem nagrodę w jakimś konkursie!

(2.1) Ciągle pierdolę godziny zajęć i mam nieobecności.

(2.2) Warszawiacy rzadko pierdolą swoje żony.

(2.3) Pierdolisz bzdury, już nie mogę słuchać tych głupot.

(2.4) Pierdolę to wszystko! Już mnie to nie obchodzi.

(2.5) Pierdolę każdą robotę za jaką się nie wezmę.

(3.1) Znaki drogowe mi się pierdolą.

(3.2) Zawsze pierdolę się w obliczeniach.

(3.3) Pierdoli mi się komputer.

(3.4) Pierdolimy się każdego wieczoru.

(3.4) Sąsiad z góra pierdoli się z sąsiadką tak, że aż tynk sypie się nam z sufitu.

(3.5) Już nie mam siły; pierdolę się z tym od rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑, AS: pʹi ̯er.do.lʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdel mrz., opierdol mrz., pierdolec mrz., pierdoleniec mos., pierdoła ż., pierdółka ż., pierdółeczka ż., pierdolnik mrz., pierduśnik mrz., popierdoleniec mos., pierdolenie n., pierdolnięcie n., dopierdalanie n., napierdalanie n., odpierdolenie n., odpierdalanie n., opierdolenie n., opierdalanie n., podpierdolenie n., podpierdalanie n., popierdolenie n., popierdalanie n., przepierdolenie n., przepierdalanie n., przypierdolenie n., przypierdalanie n., rozpierdolenie n., rozpierdalanie n., spierdolenie n., spierdalanie n., upierdolenie n., upierdalanie n., wpierdolenie n., wpierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdalanie n., upierdolenie n., upierdalanie n., zapierdolenie n., zapierdalanie n., wpierdol mrz., pierdu-pierdu n., pierd mrz.

czas. pierdolnąć dk., dopierdalać ndk., napierdalać ndk., odpierdolić dk., odpierdalać ndk., opierdolić dk., opierdalać ndk., podpierdolić dk., podpierdalać ndk., popierdolić dk., popierdalać ndk., porozpierdalać dk., przepierdolić dk., przepierdalać ndk., przypierdolić dk., przypierdalać ndk., rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk., spierdolić dk., spierdalać ndk., upierdolić dk., upierdalać ndk., wpierdolić dk., wpierdalać ndk., wypierdolić dk., wypierdalać ndk., upierdolić dk., upierdalać ndk., zapierdolić dk., zapierdalać ndk.

przym. pierdolony, dopierdolony, napierdolony, opierdolony, opierdalany, pierdolnięty, podpierdolony, popierdolony, przepierdolony, przypierdolony, rozpierdolony, spierdolony, upierdolony, wypierdolony, zapierdolony

wykrz. pierdut, pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. lekceważyć, ignorować; pot. chrzanić, pierniczyć; posp. olewać; wulg. pierdzielić, pieprzyć

(1.2) neutr. zmyślać; pot. chrzanić, pierniczyć; wulg. pieprzyć

(2.1) neutr. mylić, plątać; wulg. pieprzyć

(2.2) wulg. bzykać, chrobotać, ciumkać, ciupciać, dupczyć, dymać, jebać, młócić, posuwać, ruchać, rypać, rżnąć, walić, zapinać; przest. chędożyć

(2.3) neutr. zmyślać; posp. chrzanić; wulg. pieprzyć

(2.4) neutr. lekceważyć; wulg. pieprzyć, mieć w dupie, srać (na coś); posp. pierdzielić

(2.5) neutr. psuć, niszczyć; wulg. jebać

(3.1) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

(3.2) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

(3.3) neutr. psuć się; wulg. pieprzyć

(3.4) neutr. uprawiać seks, kopulować; wulg. bzykać się, pieprzyć się, ruchać się; przest. chędożyć się

(3.5) zajmować się mozolnie; wulg. pieprzyć się

Wiktionary

pierdolnąć

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś głupiego

(1.2) wulg. uderzyć

(1.3) wulg. umieścić

(1.4) wulg. zrobić, wykonać

(1.5) wulg. zjeść, wypić

(1.6) wulg. rzucić

(1.7) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.8) wulg. wybuchnąć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. porazić prądem

czasownik zwrotny dokonany pierdolnąć się

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

(2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierdolnąłem głupotę.

(1.2) Pierdolnąłem Zenka w głowę.

(1.3) Pierdolnę ten obrazek na ścianę.

(1.4) Pierdolnij mi masaż!

(1.5) Pierdolnąłem sobie kebaba. Pierdolniemy po setce?

(1.6) Pierdolnę tym twoim obrazkiem o ścianę!

(1.7) Była taka wichura, że maszt pierdolnął na ziemię.

(1.8) Bomba pierdolnęła!

(1.9) Pierdolnął mi akumulator w aucie.

(1.10) Kiedy wreszcie to wszystko pierdolnie?!

(1.11) Jak mnie od tego kabla pierdolnęło…

(2.1) Pierdolnąłem się o drzwi.

(2.2) Pierdolnąłem się w obliczeniach.

(2.3) Ale jestem zmęczony! Chcę jak najszybciej pierdolnąć się do wyrka i zasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlnɔ̃ɲʨ̑, AS: pʹi ̯erdolnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdolnięcie n., pierdolenie n., pierdolnik mrz., pierd mrz., pierdel mrz.

czas. zapierdalać, pierdolić ndk.

przym. pierdolnięty, upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

pieprznąć, pizdnąć, kurwnąć, jebutnąć, zapierdolnąć, wyjebać, pierdyknąć

Wiktionary

pierdolnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdolnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdolnąć, pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

pierdolnięty

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pierdolnąć

przymiotnik

(2.1) wulg. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔlʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯erdolʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdolenie n., pierd mrz., pierdel mrz.

czas. zapierdalać, pierdolnąć dk., pierdolić ndk., pierdolić się

przym. popierdolony

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) kopnięty, niedorobiony, niespełna rozumu, stuknięty, szurnięty, walnięty; wulg. jebnięty, wulg. pieprznięty, wulg. popieprzony, wulg. popierdolony

Wiktionary

pierdolnik

1. przedmiot do czegoś (mała część)
2. bałagan
3. przedmiot służący do uderzenia kogoś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wulg. brak porządku

(1.2) pot. wulg. mały przedmiot, dynks

(1.3) pot. wulg. internat

Wiktionary

Pierdolnik – skała we wsi Podzamcze w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Jest to pojedyncza skała znajdująca się na szczycie Góry Janowskiego, po północno-wschodniej stronie hotelu, w lesie naprzeciwko Małej Cimy.Zbudowana jest z wapieni i opada połogimi i pionowymi ścianami o wysokości 12–13 m. Wspinacze skalni zaliczają ją do grupy Cim na Podzamczu i wspinają się na jej południowo-wschodniej, połogiej i pionowej ścianie. Poprowadzili na niej 3 drogi wspinaczkowe o trudności VI.1+ do VI.3+ w skali Kurtyki. Na wszystkich są zamontowane stałe punkty asekuracyjne: ringi (r) i stanowiska zjazdowe (st).

- Podarunek dla Paszczura; 3r + st, VI.3, 13 m

- Ogór; 4r + st, VI.2+, 13 m

- J-23; 4r + st, VI.1+, 12 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posprzątaj wreszcie ten pierdolnik!

(1.2) O, a tutaj na ścianie zrobimy taki pierdolnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔl.ʲɲik, AS: pʹi ̯er.dol.ʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła ż./mos., pierdolenie n.

czas. pierdolić ndk., pierdolnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pieprznik, syf, bajzel, burdel; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

(1.2) dynks, dynksik

Wiktionary

pierdolony

przymiotnik

(1.1) wulg. zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzie jest ten pierdolony Andrzej?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdolić, opierdalać

przym. upierdolony

rzecz. pierdoła ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieprzony, cholerny, przeklęty, jebany, w dupę kopany

Wiktionary

pierdoła

ktoś nieporadny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) wulg. człowiek mówiący bzdury, niedorzeczności

(1.2) pogard. człowiek niedołężny, niezdarny, ślamazarny, zwykle stary

(1.3) przest. posp. ktoś, kto często pierdzi

(1.4) przest. wulg. lichy robotnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(2.2) wulg. plotka; zob. pierdoły.

(2.3) wulg. rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; zob. pierdoły.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jasio to straszny pierdoła. Rozmowy z nim zawsze mnie nudzą.

(1.2) Ten stary pierdoła bardzo głośno słucha radia. Przez niego nie mogę się skoncentrować na nauce!

(2.2) Podniecała się jakąś pierdołą zasłyszaną przed sklepem.

(2.3) Płaczesz z powodu potrzaskanej szklanki? Nie przejmuj się taką pierdołą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwa, AS: pʹi ̯erdou̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoły nmos., pierdu-pierdu n., pierd m., pierdzenie n., pierdolenie n., opierdalanie n., opierdolenie n., pierdolnik m., wypierdek m., wypierdzenie n.

:: zdrobn. pierdołkaż., pierdółka n.

czas. zapierdalać, pierdnąć, pierdolić ndk., opierdalać ndk., pierdzieć ndk., opierdolić dk., wypierdzieć ndk.

przym. pierdolony, pierdółkowaty

wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zgred, pierdziel, pierdolec, niedołęga, fajtłapa

(1.3) pierdziel, pierdzioch

(1.4) partacz

(2.1) bździna, pierd, bąk

Wiktionary

pierdółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pierdółka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdółka ż.

czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

pierdołek

wulgarne określenie na głupstwo, bzdurę, pomyłkę, najczęściej błahą, nieznaczącą; pierdołka, pierdółek, pierdółka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-13]

pierdołka

wulgarne określenie na głupstwo, bzdurę, pomyłkę, najczęściej błahą, nieznaczącą; pierdołek, pierdółek, pierdółka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. przest. w lm. gadanina, banialuki, głupstwa

(1.2) przest. kujawy. ulęgałka, polna gruszka

(1.3) przest. zob. pierdolenie., pierdolenie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwka, AS: pʹi ̯erdou̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła, pierdoły, pierdółka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pierdziołka

Wiktionary

pierdółkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierdółkowate; cecha tych, którzy są pierdółkowaci

Wiktionary

Powiązane:

przym. pierdółkowaty

przysł. pierdółkowato

Wiktionary

pierdołowaty

potocznie: niezaradny, niedołężny; gapowaty

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

pierdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. posp. rzeczy mało ważne, głupstwa, dyrdymałki, bzdury; zob. pierdoła.

(1.2) pot. posp. plotkaotki, wieści; zob. pierdoła.

(1.3) pot. posp. pogaduchy, plotkowanie

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: pierdoła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślałam, że to będzie ciekawy program, a to same pierdoły.

(1.2) Znasz najnowsze pierdoły o naszym wójcie?

(1.2) Nie przejmuj się tymi pierdołami, pogadają i zapomną.

(1.3) Mamy nie ma w domu, poszła do sąsiadki na pierdoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwɨ, AS: pʹi ̯erdou̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdziel mos., pierdołka ż., pierdoła, pierdu-pierdu; zdrobn. pierdołki; zdrobn. pierdółki

wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) banialuki, koszałki-opałki

(1.2) reg. pozn. pierdy., reg. sieradz. pirdoły

Wiktionary

pierdu-merdu

wykrzyknik

(1.1) wulg. onomatopeja wartościująca negatywnie rozmowę

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierdu-pierdu

Wiktionary

pierdu-pierdu

pierdu, pierdu; potocznie:
1. bezwartościowa wypowiedź; trele-morele;
2. coś mało ważnego

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-03-31]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bezsensowna wypowiedź

(1.2) pot. coś mało istotnego

(1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wykrzyknik

(2.1) pot. wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To, co mówili na szkoleniu to same pierdu-pierdu.

(1.2) Ty się na tym znasz, pójdź tam odwalić jakieś komputerowe pierdu-pierdu.

(2.1) — Pożycz jeszcze dychę; zobaczysz, po pierwszym oddam ci co do grosza. — Pierdu-pierdu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu, AS: pʹi ̯erdu‿pʹi ̯erdu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdel mrz., pierdoła ż., pierdoły nmos., pierd mrz.

czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trele-morele

(2.1) akurat; pot. baju, baju, będziesz w raju, tere-fere kuku, strzela baba z łuku, tere-bzdere kuku, strzela baba z łuku, tere-fere kuku, tere-fere, trele-morele, gadaj zdrów; wulg. dupa jasiu, sranie w banię

Wiktionary

pierduśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. plotkarka; osoba, która dużo mówi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdy nmos.

:: fm. pierduśnik m.

Wiktionary

pierdut

wykrzyknik

(1.1) wulg. onomatopeja dosadnie imitująca uderzenie, upadek lub wybuch

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdolić, zapierdalać, pierdzieć ndk.

Wiktionary

pierdy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. pot. plotkaotki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opowiadała różne pierdy o nowym szefie i jego żonie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierduśnik m., pierduśnica ż.

czas. pierdzielić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierdoły

Wiktionary

pierdykać

wulgarnie:
1. mocno uderzać w coś;
2. lekceważyć; chromolić;
3. mówić głupoty; chromolić, pieprzyć, chrzanić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

pierdyknąć

wulgarnie:
1. uderzyć; walnąć, strzelić;
2. cisnąć, rzucić;
3. wybuchnąć;
4. powiedzieć coś głupiego; palnąć;
5. stanąć przed odpowiedzialnością, odpowiedzieć za coś;
6. wykonać jakąś czynność, np. pierdyknąć browara;
7. pierdyknąć w kalendarz - umrzeć; fiknąć, wykitować, wykorkować;
8. pierdyknąć się:
a) uderzyć się; rąbnąć się, walnąć się;
b) pomylić się; kopnąć się, machnąć się, majdnąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś niemądrego

(1.2) wulg. ponieść konsekwencje swojego postępowania

(1.3) wulg. uderzyć

(1.4) wulg. wybuchnąć

(1.5) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.6) wulg. porazić prądem elektrycznym

(1.7) wulg. ukraść

(1.8) wulg. umrzeć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. zrobić, wykonać

(1.12) wulg. kupić, nabyć

czasownik zwrotny dokonany pierdyknąć się

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

(2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aleś pierdyknął, bo ja akurat zarabiam i płacę w euro, po cenach jak w Niemczech.

(1.4) Usłyszeliśmy wybuch, wielki huk, potworna eksplozja. – Ja w jednej sztuce odzieży jestem, bo byłem w wannie, jak to pierdyknęło.

(1.6) Dotknąłem tylko samego grzejnika i pierdyknął mnie, aż mi łapę wygięło.

(1.9) Co się stanie jak zasilacz pierdyknie albo wiatrak od zasilacza się zatrzyma?

(1.11) Przed wyborami "pierdyknie" się ze dwa kilometry asfaltu, otworzy jakieś boisko i następna kadencja wygrana.

(2.1) Leży teraz w szpitalu, bo pierdyknął się w łeb.

(2.2) Gdyby przed wojną państwowy urzędnik pierdyknął się w tak ważnym dokumencie tak haniebnie, to chyba pozostałoby mu tylko wyciągnięcie z szuflady rewolweru i palnięcie sobie w łeb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɨknɔ̃ɲʨ̑, AS: pʹi ̯erdyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdyknięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; pot. wyskoczyć jak filip z konopi

(1.3) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. uderzyć, zdzielić

(1.4) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. wybuchnąć, eksplodować

(1.5) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

(1.6) pot. kopnąć; posp. pieprznąć

(1.7) wulg. zapierdolić; posp. zapieprzyć; pot. podwędzić

(1.8) zob. umrzeć.

(1.9) wulg. zjebać się, spierdolić się; posp. spieprzyć się; neutr. zepsuć się

(1.10) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

(1.12) pot. fundnąć (sobie), szarpnąć się

(2.1-3) wulg. jebnąć się, pierdolnąć się

Wiktionary

pierdyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdyknąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdyknąć

Wiktionary

pierdyliard

potocznie: ogromna liczba czegoś lub kogoś; pierdylion, zylion, miliard, milion

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. bardzo dużo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektóre objawy są tak oczywiste, że dobry lekarz wcale nie potrzebuje pierdyliarda wizyt, żeby postawić diagnozę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierdylion, w chuj

Wiktionary

pierdylion

potocznie: ogromna liczba czegoś lub kogoś; pierdyliard, zylion, miliard, milion

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) (pod: pierdyliard) [tevex, 2019-01-08]

pierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzieć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam jąkała w kącie stoi, • Dupę ściska bo się boi, • Chciałby sobie puścić bąka, • Lecz w pierdzeniu też się jąka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdoła ż./m., pierdnięcie n.

czas. pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary

pierdzieć

wulgarnie: wydalać gazy trawienne; prukać, prykać, bździć, smrodzić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-07-03]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pierdnąć)

(1.1) wulg. wypuszczać gazy trawienne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierdzą panny, dobrodzieje, • Księża, szlachta i złodzieje, • Nawet papież chociaż miernie, • Też kadzidłem sobie pierdnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑, AS: pʹi ̯erʹʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdzenie m., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos.

czas. pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bździć, puszczać gazy, prykać, prukać, gw-pl|Górny Śląsk|dżistać, drzistać.

Wiktionary

pierdziel

wulgarne, lekceważące określenie na mężczyznę, najczęściej starego lub niezgrabnego, nieudolnego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pogard. stary mężczyzna

(1.2) wulg. ktoś, kto często pierdzi

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pierdzielić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie słuchaj swojego lidera! To stary pierdziel, który utknął w latach 90-tych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdzenie n., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos., pierdoły nmos., pierdzielenie n., wypierdek m.

czas. pierdzielić ndk., pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pierdoła; pot. pogard. dziadyga, stary grzyb, pryk, ramol, staruch, zgred

(1.2) wulg. pierdoła

Wiktionary

pierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzielić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʹʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierdzielić

rzecz. pierdziel mos.

Wiktionary

pierdzielić

1. wulgarnie: mówić głupstwa albo nieprawdę;
2. pierdzielić się - mylić się, plątać

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

czasownik przechodni

(1.1) pot. wulg. mówić bzdury, kłamać

(1.2) pot. wulg. nie liczyć się z czymś lub kimś, nie przejmować się

czasownik zwrotny pierdzielić się

(2.1) pot. wulg. mieszać się, mylić się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestań mi tu pierdzielić – powiedział zdenerwowany i wyszedł.

(1.2) Pierdzielę to, nie będę się zarzynał dla dodatkowych paru groszy.

(2.1) Wszystko mi się już pierdzieli ze zmęczenia, nie mogę dalej się uczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈʥ̑ɛlʲiʨ̑, AS: pʹi ̯erʹʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierdziel m., pierdzielenie n., pierdy

czas. dk. pierdzielnąć/pierdzielnąć się, dk. popierdzielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2, 2.1) wulg. pierdolić; posp. pieprzyć

(1.2) wulg. pierdolić; posp. olewać; eufem. mieć gdzieś

Wiktionary

pierdzielnąć

pieprznąć; potocznie:
1. rzucić coś z wielką siłą;
2. uderzyć czymś w coś;
3. przewrócić się

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2016-12-01]

piere-wtere

związek frazeologiczny

(1.1) gwara. rzad. natychmiast, zaraz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak jej tak powiecie, to wam karczmarka piere-wtere jedzenie poda.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) raz-dwa

Wiktionary

pieredwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieriedwiżnik

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-09-01]

pieredyszka

pieriedyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 2009 - A. Jędrzejko [tevex, 2016-09-01]

pierekaczewnik

regionalnie: potrawa w postaci zapiekanego ciasta z nadzieniem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

Pierekaczewnik (biał. перакачаўнік, pierakaczaunik, od ros. pieriekatywat’ – przewałkowywać) – potrawa w formie zapiekanego ciasta z nadzieniem, znana w kuchni tatarskiej, białoruskiej, tureckiej i litewskiej, m.in. wśród mniejszości tatarskiej zamieszkującej Podlasie.

Wikipedia

pierepałka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: trudne przejścia, kłopoty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2017-01-14]

pierestrojka

gruntowna przebudowa życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiąca wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej; pieriestrojka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zob. pieriestrojka.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erestroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieriestrojka

przym. pierestrojkowy, pieriestrojkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieriestrojka

Wiktionary

pierestrojkowy

odnoszący się do pierestrojki (gruntownej przebudowy życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiącej wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej), związany z nią; pieriestrojkowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-20]

pieriedwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieredwiżnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pieriedyszka

pieredyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieriestrojka

przebudowa życia politycznego i gospodarczego w Związku Radzieckim, zainicjowana przez Michaiła Gorbaczowa; pierestrojka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. publ. hist. nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektórzy uważają, że pieriestrojka była początkiem upadku ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erʹi ̯estroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierestrojka ż.

Wiktionary

pieriestrojkowy

odnoszący się do pieriestrojki (gruntownej przebudowy życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiącej wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej), związany z nią; pierestrojkowy

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: pierestrojka) [koalar, 2007-02-01]

pierkunowo

Wikipedia

pierluigi

[czytaj: pierluidżi] włoskie imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Palestrina) [tevex, 2010-05-30]

pierm

miasto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural; Perm

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2012-04-17]

piernacik

niewielki piernat (rodzaj niepikowanego materaca wypełnionego pierzem lub pościel, narzuta)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piernat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie piernat, lecz tylko mały piernacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernat m.

Wiktionary

piernacz

rodzaj buzdyganu lub buławy; oznaka władzy starszyzny kozackiej w XVII w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

piernat

rodzaj materaca wypełnionego pierzem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niepikowany materac wypełniony pierzem;

Wiktionary

Piernat – w przeszłości rodzaj cienkiego, niepikowanego materaca wypełnionego pierzem, umieszczanego na twardszym, ale sprężystym materacu właściwym wypchanym trawą morską lub końskim włosiem i kładzionym bezpośrednio na drewniane łóżko.

Oznaka zamożności: "W 1834 roku w rękach Louise pozostała zapewne już tylko część z tych rzeczy, mianowicie: siedem piernatów, tj. materaców wypchanych pierzem i nieprzeszywanych, osiem poduszek dużych, siedem poduszek małych, dziewięć podgłówków i sześć pierzyn, co w sumie stanowiło niekompletne wyposażenie siedmiu łóżek. Do tego inwentarz wymienia pościel dla służby obejmującą: piernat, dwie poduszki, jeden podgłówek i pierzynę".

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. piernacik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|spodek.

Wiktionary

piernia

1. piernia jednokwiatowa - niskie, wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane w klimacie równikowym, głównie w Brazylii i Indonezji; goździkowiec jednokwiatowy, eugenia jednokwiatowa, pitanga;
2. piernia brazylijska - gatunek rośliny z rodziny mirtowatych; goździkowiec brazylijski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-10-05]

piernicki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

pierniczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: pierniczarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈʧ̑arka, AS: pʹi ̯erʹńičarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierniczarz, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

pierniczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. amator pierników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲiʧ̑aʃ, AS: pʹi ̯erʹńičaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernikarnia ż., piernik m., pierniczek ż., pierniczysko n., piernikalia ż., pierniczenie n., podpierniczenie n., podpierniczanie n., zapierniczenie n., zapierniczanie n., opierniczanie n., opierniczenie n., opiernicz m.

:: fż. pierniczarka ż.

czas. pioerniczyć ndk., podpierniczać ndk., podpierniczyć dk., zapierniczać ndk., zapierniczyć dk., opierniczać ndk., opierniczyć dk.

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

przysł. piernikowo

Wiktionary

pierniczeć

potocznie: tetryczeć, dziadzieć, starzeć się, zwłaszcza umysłowo, także o rzeczach: psuć się, niszczeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

pierniczek

mały piernik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piernik

(1.2) kulin. ciastko z ciasta piernikowego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Kupiłam przepyszne pierniczki w czekoladzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲiʧ̑ɛk, AS: pʹi ̯erʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernik m., pierniczysko n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

pierniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierniczyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pierniczyć

rzecz. pierniczarz mos.

Wiktionary

pierniczyć

1. wulgarnie: gadać brednie, bzdury, mówić coś od rzeczy;
2. pierniczyć się: wulgarnie: obchodzić się z kimś lub z czymś bardzo delikatnie, robić coś bardzo dokładnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik przechodni

(1.1) eufem. pejor. mówić, opowiadać bzdury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲiʧ̑ɨʨ̑, AS: pʹi ̯erʹńičyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernik mos./mrz., pierniczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pieprzyć, wulg. pieprzyć głupoty, kłamać, opowiadać bajki, pleść androny, pleść od rzeczy

Wiktionary

pierniczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od piernik (ciasto)

(1.2) zgrub. od piernik (stary pierdoła)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wiem, co mi wyjdzie w tym roku, bo pierniczysko nieposłuszne wyrosło strasznie nierówno. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈʧ̑ɨskɔ, AS: pʹi ̯erʹńičysko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernik, pierniczek, piernikarz, piernikarka, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

piernik

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) kulin. twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

(1.2) bot. zob. pieprzowiec.

(1.3) przen. teatr. przest. niewiele warta rola, bez efektu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. pogard. o starym mężczyźnie

Wiktionary

Piernik – ciasto o słodko-pikantnym smaku, o długiej trwałości, zrobione z mąki pszennej lub żytniej, miodu, karmelizowanego cukru, tłuszczu, jajek, wody (lub mleka), środka spulchniającego, mocno przyprawione przyprawami korzennymi. Nazwa piernik wywodzi się od staropolskiego słowa „pierny”, czyli pieprzny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym roku bożonarodzeniowe pierniki były wyśmienite!

(2.1) Ten piernik stoi nad grobem, a wciąż się ogląda za małolatami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɲik, AS: pʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarzówna ż., piernikarzowa ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarka ż., piernikarczyk mos., pierniczarz mos., piernikalia nmos., pierniczarka ż.

:: zdrobn. pierniczek mrz.

:: zgrub. pierniczysko n.

czas. pierniczyć ndk., popierniczyć dk., odpierniczyć dk., odpierniczać ndk., wypierniczyć dk., wypierniczać dk., spierniczyć dk., upierniczyć dk.

przym. piernikowy, pierniczkowy, piernikarski, piernikarzowy, pierny

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) ramol

Wiktionary

piernikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. jubileusz starszej osoby obchodzony uroczyście

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byłam ostatnio na piernikaliach mojego wuja, gdzie wszyscy bawili się jak na osiemnastce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkalʲja, AS: pʹi ̯erʹńikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierniczysko n., pierniczek m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernik m., piernikarczyk m., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż.

przym. piernikarski

Wiktionary

piernikarczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. czeladnik piernikarza

(1.2) przest. syn piernikarza

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jagna wyszła za mąż za młodego piernikarczyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarʧ̑ɨk, AS: pʹi ̯erʹńikarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarzówna ż., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

piernikarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: piernikarz

(1.2) przest. żona piernikarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy ul. Królowej Jadwigi, gdzie w XVIII w. znajdowała się największa toruńska wytwórnia pierników, możliwe byłoby umieszczenie rzeźby piernikarki, sprzedającej swoje wyroby. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarka, AS: pʹi ̯erʹńikarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarz m., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) piernikarzowa

Wiktionary

piernikarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fabryka pierników

(1.2) przest. reg. żart. tyłek, pośladek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯erʹńikarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarstwo, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

piernikarski

powiązany w jakiś sposób z piernikarstwem lub piernikarzem (np. piec piernikarski, masa piernikarska), związany z piernikarstwem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) przest. od piernikarz lub piernikarstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znał różne, stare piernikarskie tajemnice.

(1.1) Zgłębimy tajniki wiedzy piernikarskiej i samodzielnie upieczemy piernik tak, jak to robili przed 500 laty toruńscy mistrzowie. (z Internetu)

(1.1) Gospodarzem pokazu jest słynny mistrz piernikarski Bartłomiej, pomagają mu wiedźma korzenna i czeladnicy. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarsʲci, AS: pʹi ̯erʹńikarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarstwo, piernikarz, piernikarka, piernikarnia, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

piernikarstwo

specjalizacja piekarnicza obejmująca wyrób pierników oraz ich późniejszą dystrybucję, sprzedaż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. wyrób pierników, zajęcie piernikarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piernikarstwo, jak wiele innych rzemiosł, przechodziło z pokolenia na pokolenie. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarstfɔ, AS: pʹi ̯erʹńikarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarz, piernikarka, piernikarnia, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

piernikarz

specjalista z zakresu piernikarstwa, zajmujący się wyrobem pierników oraz ich późniejszą dystrybucją, sprzedażą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba zajmująca się wyrobem pierników

(1.2) przest. stary pierdoła, niezdara, safanduła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszy cech piernikarzy w Polsce powstał w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲikaʃ, AS: pʹi ̯erʹńikaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

:: fż. piernikarka ż.

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miodownik, starop. kichlarz

(1.2) piernik, safanduła

Wiktionary

piernikarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona piernikarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒɔva, AS: pʹi ̯erʹńikažova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarka, piernikarz, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piernikarka

Wiktionary

piernikarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. córka piernikarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒuvna, AS: pʹi ̯erʹńikažuvna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernikarka, piernikarz, piernikarzowa, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

pierniki

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

piernikowy

charakterystyczny dla piernika (np. smak piernikowy), będący częścią piernika, składający się na piernik (np. ciasto piernikowe) lub w jakiś inny sposób związany z piernikiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący piernika, związany z piernikiem, zrobiony z piernika, zawierający piernik

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor piernika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ, AS: pʹi ̯erʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piernik mzw./mrz., pierniczek mrz., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., pierniczarz mos., pierniczarka ż., pierniczysko n., piernikarskość ż., piernikowość ż.

czas. pierniczeć ndk.

przym. piernikarski

przysł. piernikarsko

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) żółtobrązowy

Wiktionary

pierny

dawniej: pieprzny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2017-07-08]

przymiotnik

(1.1) przest. ostry, mocno przyprawiony pieprzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrnɨ, AS: pʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. pierno

rzecz. piernik

zob. pieprz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieprzny, pikantny, przest. pierzny

Wiktionary

pierocice

Wikipedia

pierog

ciasto z farszem z mięsa, kapusty lub grzybów, upieczone lub usmażone, podawane na ciepło z różnymi dodatkami; pieróg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

(1.2) kulin. pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placekacka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);

(1.3) hist. duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na dzisiejszy obiad mama lepi pierogi z serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛruk, AS: pʹi ̯eruk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

:: zdrobn. pierożek m.

przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kulebiak

(1.3) bikorn, dwuróg

Wiktionary

pierogarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

przym. pierogowy

Wiktionary

pierogarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierogi; pierożkarnia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2018-04-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia pierogów

(1.2) hand. sklep lub restauracja serwująca przede wszystkim pierogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po zwolnieniu z pierogarni Michalina znalazła zatrudnienie u bambra.

(1.2) Z której pierogarni bierzecie pierogi na obiad w domu spokojnej starości?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogownica ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

przym. pierogowy

Wiktionary

pierogować

żartobliwie: przygotowywać lub jeść pierogi

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: gołąbkować) [tevex, 2020-08-06]

pierogownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy używam pierogownicy do lepienia pierogów, wychodzą mi one wszystkie prawie jednakowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲits̑a, AS: pʹi ̯erogovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogarka ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierogarka, pierożarka, maszynka / maszyna do pierogów

Wiktionary

pierogowy

charakterystyczny dla pieroga, będący częścią pieroga, składający się na pieroga (np. ciasto pierogowe) lub w jakiś inny sposób związany z pierogiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierogami, dotyczący pierogów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciasto pierogowe idealnie sprawdza się do zrobienia domowych kluseczek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

Wiktionary

pieron

pierun; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. meteorol. piorun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

wykrzyknik

(3.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. posp. jako przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierón strzelił do jedle.

(2.1) To je pierón, sam dźwignył sto kilo!

(3.1) Pieróna kandy, to je robota!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierónobici n., pieróńszczok m.

czas. pierónować ndk.

przym. pieróński

przysł. pierónym, pierónowacie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|pieróńszczok.

Wiktionary

pierończyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

pieronek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-26]

pieronem

regionalnie: szybko, natychmiast; pierunem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierónobici

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. burza z piorunami

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. przen. awantura

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Tam je dycki wieczór taki pierónobici.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón m., pieróńszczok m.

czas. pierónować ndk.

przym. pieróński

przysł. pierónym, pierónowacie

wykrz. pierón

Wiktionary

pierónować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kląć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestóń tela pierónować, ni ma cie gańba?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

przym. pieróński

przysł. pierónym, pierónowacie

wykrz. pierón

Wiktionary

pierónowacie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. bardzo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierónowacie sie nóm to podobało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón m., pierónobici n., pieróńszczok m.

czas. pierónować ndk.

przym. pieróński

przysł. pierónym

wykrz. pierón

Wiktionary

pieroński

przymiotnik od: pierun; pieruński

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. nieznośny, okropny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

czas. pierónować ndk.

przysł. pierónym, pierónowacie

wykrz. pierón

Wiktionary

pieróńszczok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. drań

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pieróńszczok zasmolóny, znów nie podojone!

(1.2) Ś niego to je pieróńszczok, wysoki i silny jak byk!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón m., pierónobici n.

czas. pierónować ndk.

przym. pieróński

przysł. pierónym, pierónowacie

wykrz. pierón

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|pierón.

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|pierón.

Wiktionary

pierónym

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bardzo szybko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierón mos./mrz., pierónobici n., pieróńszczok mos.

czas. pierónować ndk.

przym. pieróński

przysł. pierónowacie

wykrz. pierón

Wiktionary

pierożarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

przym. pierogowy

Wiktionary

pierożek

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pieróg

(1.2) pot. czapka bez daszka wykonana z miękkiego materiału, składana podłużnie

Wiktionary

Furażerka (pierożek) – rodzaj miękkiej, sukiennej czapki bez daszka, o podłużnym kształcie, stosowanej najczęściej w wojsku. Niekiedy – w wersji zimowej – ocieplana, lub futrzana. W wojsku stosowano ją, gdy nie obowiązywało wkładanie kapelusza, czako, czapki lub hełmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na obiad były pieczone pierożki z pieczarkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈrɔʒɛk, AS: pʹi ̯erožek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieróg mrz., pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) furażerka

Wiktionary

pierożkarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierożki; pierogarnia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-01-18]

pierożki

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

pierre

[czytaj: pjer] francuskie imię męskie

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-12]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. Piotr

Wiktionary

Pierre (wymowa: /ˈpɪər/) – miasto w zachodnich Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Dakota Południowa (od 1889).

Położone jest nad jeszcze tu szeroką i żeglowną rzeką Missouri.

Jest to środek handlowy rozległego regionu rolniczego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|Pierre.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Pierre

* francuski: (1.1) Pierre m.

źródła.

== Pierre (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Piotr

(1.2) geogr. stolica Południowej Dakoty

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

pierrot

postać komiczna dawnej pantomimy francuskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. smutna i romantyczna postać z commedia dell’arte, w białym stroju i pobieloną twarzą;

(1.2) ktoś przebrany za pierrota (1.1) na kostiumowej zabawie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrːɔt, AS: pʹi ̯e•rot

Wiktionary

pierś

1. część ciała kobiety przeznaczona głównie do karmienia niemowlęcia;
2. pot. klatka piersiowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

(1.2) anat. przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

(1.3) kulin. spoż. mięso z przedniej części tułowia drobiu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piersi u ssaków służą do karmienia młodych mlekiem.

(1.2) Generał przypiął swoje ordery do piersi.

(1.3) Dzisiaj na obiad gotuję piersi z kurczaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕ, AS: pʹi ̯erʹś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piersiówka ż., piersióweczka ż., pierśnica ż., piersiątko n., napierśnik m., popiersie n.

przym. piersiowy, piersiasty

przysł. piersiowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biust; wulg. cyc, cycek, balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary

piersa

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

pierściec

Wikipedia

pierścień

1. obrączka, najczęściej ze szlachetnego metalu, często przyozdabiana szlachetnymi kamieniami, pełniąca funkcję ozdoby lub oznaki godności;
2. coś w kształcie okręgu, głównie część jakiejś maszyny, słój na pniach drzew lub zespół oddzielnych przedmiotów tworzących krąg;
3. zamknięty układ atomowy węgla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

(1.2) krąg naokoło czegoś

(1.3) zool. u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała;

(1.4) astr. pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planetaanety w obszarze o kształcie dysku;

(1.5) inform. jedna z topologii sieci lokalnych;

(1.6) mat. rodzaj struktury algebraicznej;

(1.7) bot. słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym

(1.8) techn. część urządzenia o kształcie koła z otworem

Wiktionary

- pierścień – rodzaj biżuterii,

- pierścień – termin w mechanice,

- pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog,

- pierścień ciała – metamer;

matematyka

- pierścień – struktura algebraiczna o dwóch działaniach dwuargumentowych,

- pierścień zbiorów – struktura badana w teorii mnogości i stosowana w teorii miary,

- pierścień kołowy – zbiór punktów płaszczyzny;

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)

(1.2) Żmudzini wnet wsiedli im na karki, atoli Niemcy, zarzuciwszy na plecy tarcze i tnąc od przodu i na boki, rozerwali otaczający ich pierścień, rozpuścili konie i poczęli gnać na kształt huraganu ku wschodowi.

(1.6) Ciało to pierścień przemienny, w którym każdy niezerowy element jest odwracalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podpierścień mrz., pierścienica ż.

:: zdrobn. pierścionek mrz., pierścioneczek mrz.

przym. pierścieniowaty, pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sygnet

(1.2) krąg, kordon, koło

(1.3) metamer, segment

(1.7) słój

Wiktionary

pierścienica

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Pierścienica – szczyt w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Posłowickim, o wysokości 367 m n.p.m. Rozpościera się stąd szeroka panorama na miasto Kielce.

Przez górę przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa. Dolna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym żółtego szlaku spacerowego wokół Kielc. Górna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym czarnego szlaku turystycznego prowadzącego na ulicę Szczepaniaka w Kielcach.

Wikipedia

pierścienice

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Pierścienice (Annelida) – typ zwierząt bezkręgowych o wydłużonym ciele złożonym z szeregu pierścieni. Są jednym z głównych typów zwierząt pierwoustych. Zaliczane do lofotrochorowców (Lophotrochozoa). Żyją w wodach morskich i śródlądowych oraz w glebie i ściółce – na całym świecie. Występują wśród nich formy wolno żyjące, pasożytnicze i komensalne. Jedne są saprofagami, inne filtratorami, a jeszcze inne drapieżnikami. Odgrywają ważną rolę w użyźnianiu gleb i osadów dennych, a gatunki lądowe w procesach mineralizacji substancji organicznych.

Wikipedia

pierścieniopłat

samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; koleopter; coleopter

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-08]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot pionowego startu i lądowania, w którym skrzydła zastępuje pierścień nośny znajdujący się wokół kadłuba

Wiktionary

Pierścieniopłat – statek powietrzny, który zamiast klasycznych skrzydeł, ma płat nośny ukształtowany w formie pierścienia otaczającego kadłub.

Pierścieniopłat może mieć napęd śmigłowy, pochodzący z dwóch przeciwbieżnych śmigieł napędzanych silnikiem turbośmigłowym, lub napęd odrzutowy pochodzący z silnika turboodrzutowego oraz strumieniowego (pierścieniowy płat nośny pierścieniopłata pełni wtedy także funkcję obudowy silnika strumieniowego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ˈɲɔpwat, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ńopu̯at

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koleopter

Wiktionary

pierścieniowaty

1. o kształcie zbliżonym do pierścienia (np. chrząstka pierścieniowata), przypominający pierścień;
2. zwykle o gąsienicach, dżdżownicach: mający ciało zbudowane z segmentów charakterystycznych dla pierścienic

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający pierścień

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierścień mrz.

przym. pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary

pierścieniówka

barczatka pierścieniówka: owad z rzędu motyli o beżowych lub szarawych skrzydłach, którego gąsienice wylęgają się z jaj zebranych w złoża w kształcie okręgów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierścieniowy

w kształcie pierścienia, tworzący obwód zamknięty (np. otwór pierścieniowy, uszczelka pierścieniowa) lub zaopatrzony w pierścienie (np. wał pierścieniowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-10-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierścień mrz.

przym. pierścienny, pierścieniowaty

Wiktionary

pierścienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierścień mrz.

przym. pierścieniowaty, pierścieniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierścieniowy

Wiktionary

pierściński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

pierścioneczek

niewielki pierścionek, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, przyozdabianej drogimi kamieniami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

pierścionek

1. niewielki pierścień, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, często przyozdabianej drogimi kamieniami;
2. pojedynczy lok, pukiel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

Wiktionary

Pierścień – rodzaj biżuterii w kształcie małej obręczy nakładanej na palec ręki. Pierścień wykonany jest najczęściej z metalu szlachetnego i zwykle posiada tzw. „oczko”, czyli oszlifowany kamień szlachetny.

Ze względu na kształt niemający punktu początkowego ani końca, pierścień od dawna uważany był za symbol wieczności. Łączono z nim wyobrażenia o cechach magicznych, przypisując mu zdolność przeciwdziałania złym mocom i czarom, lub odwrotnie – oddziaływanie podczas wykonywania zaklęć czy rzucania tzw. klątw. Noszono go więc jako amulet, a utratę lub pęknięcie pierścienia uważano przesądnie za oznakę nieszczęścia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na palcu serdecznym nosiła pierścionek zaręczynowy z brylantem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk, AS: pʹi ̯erʹśćõnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierścień m.

:: zdrobn. pierścioneczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrączka, pierścień

Wiktionary

pierścionkowy

związany pierścionkami, głównie w odniesieniu do ozdób ze szlachetnego metalu (np. biżuteria pierścionkowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

piersi

1. część ciała kobiety przeznaczona głównie do karmienia niemowlęcia;
2. pot. klatka piersiowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

piersiasty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersiasty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersiasta kobieta); piersisty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) pot. o kobiecie mająca duże, obfite piersi

(1.2) pot. o mężczyźnie mający szeroką klatkę piersiową

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biuściasty, cycaty

Wiktionary

piersiątko

niewielka pierś, najczęściej w odniesieniu do piersi niemowlęcia, dziecka lub młodego zwierzęcia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-01-14]

piersiczka

zdrobniale o piersi, często także o mięsie z przedniej części tułowia drobiu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

piersiopławka

1. jedyny przedstawiciel rodziny diugoni, morski ssak zaliczany do syren, żyjący w wodach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego; diugoń;
2. dawniej: syrena, rusałka, połączenie dziewczęcia z rybą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

piersiopłetwe

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-26]

piersiopłetwy

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-26]

piersióweczka

zdrobnienie od: piersiówka

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-02-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piersiówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕuˈvɛʧ̑ka, AS: pʹi ̯erʹśuvečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

przym. piersiowy

Wiktionary

piersiówka

potocznie o niewielkiej, płaskiej, zwykle metalowej lub szklanej buteleczce z alkoholem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

(1.2) pot. płaska butelka alkoholu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie pił dużo, ale zawsze miał przy sobie piersiówkę czegoś mocniejszego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɕufka, AS: pʹi ̯erʹśufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierś ż., napierśnik m., pierśnica ż., piersiątko n., popiersie n.

:: zdrobn. piersióweczka ż.

przym. piersiowy, piersiasty

przysł. piersiowo

Wiktionary

piersiowy

położony na wysokości piersi (np. klatka piersiowa, kręgi piersiowe) lub w jakiś inny sposób związany z piersiami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-09]

przymiotnik

(1.1) dotyczący piersi, związany z piersią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierś ż., napierśnik mrz., piersióweczka ż., piersiówka ż., popiersie n., pierśnica ż.

przym. piersiasty

Wiktionary

piersisty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersisty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersista kobieta); piersiasty

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-01]

pierśnica

średnica drzewa mierzona na wysokości 1,3 metra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. leśn. średnica pnia drzewa mierzona na wysokości piersi, czyli 1,30 m;

(1.2) ekol. obwód pnia drzewa mierzony na wysokości piersi, czyli 1,30 m

Wiktionary

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa). W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W ochronie przyrody w pierśnicy mierzy się zwykle obwód pnia (tzw. obwód pierśnicowy), który należy do podstawowych kryteriów kwalifikujących drzewa do ochrony w formie pomników przyrody.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pierś m., piersiówka ż., napierśnik m.

przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) obwód pierśnicowy

Wiktionary

piersno

2

Wikipedia

pierszczewo

Pierszczewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Pierszczewò) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, powiecie kartuskim, gminie Stężyca, na Kaszubach, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, nad Jeziorem Patulskim.

Pierszczewo 31 grudnia 2014 r. miało 137 stałych mieszkańców, z których 91 osób mieszkało w głównej części wsi.

Wikipedia

pierszyce

Wikipedia

pierun

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierunem

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pieruński

przymiotnik od: pierun; pieroński

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

pieruszyce

Wikipedia

pierw

przestarzałe: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierwej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przysłówek

(1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszy mos.

przym. pierwszy

przysł. pierwej, wpierw

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwej

Wiktionary

pierwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. pierwszy rój w roku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszeństwo n.

Wiktionary

pierwej

przestarzale: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przysłówek

(1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie pierwej znienawidził.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrvɛj, AS: pʹi ̯ervei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszy mos.

przym. pierwszy

przysł. wpierw, pierw

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierw

Wiktionary

pierwiastek

1. liczba, która podniesiona do potęgi liczby stopnia pierwiastka, da liczbę podpierwiastkową
2. substancja chemiczna, której nie można rozłożyć na prostsze substancje
3. element, składnik czegoś
4. językoznawstwo: rdzeń; morfem główny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;

(1.2) mat. liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;

(1.3) mat. miejsce zerowe funkcji;

(1.4) istotny składnik jakiejś całości; czynnik, cząstka

(1.5) mat. liczba, która spełnia dane równanie

(1.6) jęz. rdzeń

Wiktionary

W matematyce:

- pierwiastek – operacja matematyczna,

- pierwiastek – element a, dla którego dwumian x-a dzieli (bez reszty) dany wielomian zmiennej x (zob. też pierwiastek z jedynki),

- pierwiastek, miejsce zerowe a. zero – argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość zerową,

- pierwiastek a. rozwiązanie – wartość bądź ciąg wartości, które spełniają dane równanie, tzn. podstawione w miejsce niewiadomych dają zdanie logicznie prawdziwe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mangan jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mn i liczbie atomowej 25.

(1.2) Pierwiastek arytmetyczny stopnia drugiego nazywany jest pierwiastkiem kwadratowym.

(1.3) Proszę obliczyć wszystkie pierwiastki tego wielomianu.

(1.4) A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjastɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯astek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwiastka ż., pierwiastkowanie n.

czas. pierwiastkować ndk.

przym. pierwiastkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) symbol. √, por. uwagi

(1.4) element

(1.5) rozwiązanie

Wiktionary

pierwiastka

kobieta lub samica pierwszy raz rodząca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

(1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze do niedawna kobiety w wieku powyżej 24 lat, rodzące pierwszy raz, były nazywane "starymi pierwiastkami".

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwiastek mrz., pierwszy mos.

przym. pierwszy

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pierworódka

Wiktionary

pierwiastkować

obliczać pierwiastek danej liczby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwiastkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wyznaczanie pierwiastka jakiejś liczby;

Wiktionary

Pierwiastkowanie – operacja odwrotna względem potęgowania. Ponieważ może istnieć wiele liczb, które podniesione do pewnej potęgi dają daną liczbę (są to tzw. pierwiastki algebraiczne), to pierwiastkowanie nie może być w ogólności traktowane jako działanie. Jeśli jednak odpowiednio ograniczyć dziedzinę działania potęgowania, to potęgowanie staje się funkcją odwracalną (i ta funkcja odwrotna wyznacza tzw. "pierwiastki arytmetyczne").

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pierwiastek mrz.

czas. pierwiastkować ndk.

Wiktionary

pierwiastkowość

1. zespół cech charakterystycznych dla pierwiastka (substancji chemicznej, której nie można rozłożyć na prostsze substancje);
2. dodatniość liczby

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-19]

pierwiastkowy

związany w jakiś sposób z pierwiastkiem (np. równanie pierwiastkowe, nierówność pierwiastkowa), odnoszący się do pierwiastka lub działań na nim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwiosnek

1. roślina z rodziny pierwiosnkowatych; pierwiosnka, prymula, prymulka;
2. owadożerny ptak z rodziny pokrzewek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Primula|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju (1.1)

(1.3) pot. kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. pierwiosnek zwyczajny.

Wiktionary

- pierwiosnek zwyczajny (Phylloscopus collybita) – ptak z rodziny Phylloscopidae (wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych)

- pierwiosnek (Primula) – rodzaj rośliny z rodziny pierwiosnkowatych

- "Pierwiosnek" – XIX-wieczne czasopismo kobiece

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯osnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwiosnka ż., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) prymula, pierwiosnka, gw-pl|Dukiel|kurze stopy.

(1.3) prymula, pierwiosnka

Wiktionary

pierwiośnie

dawniej o przedwiośniu (porze roku stanowiącej okres przejściowy między zimą a wiosną, przypadającej na kwiecień i początki maja)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwiosnka

roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, prymula, prymulka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-01]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. pierwiosnek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kwiaciarka zaproponowała nam kupno żółtych pierwiosnek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwiosnek mrz./mzw., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwiosnek, prymula, prymulka

Wiktionary

pierwiosnkowate

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Pierwiosnkowate (Primulaceae Vent.) – rodzina roślin zielnych należąca do rzędu wrzosowców i w takim ujęciu (system APG III z 2009, APG IV, APweb) szeroko ujmowana systematycznie (58 rodzajów z ponad 2,5 tysiącem gatunków). Dawniej zwykle była wąsko ujmowana i wówczas zaliczano do niej tylko 20 rodzajów z ok. 800 gatunkami (system Takhtajana z 1997, system Cronquista z 1981). Opis wąsko wydzielanej rodziny dotyczy w obecnym ujęciu głównie podrodziny pierwiosnkowych Primuloideae. Należą tu rośliny występujące w tropikach i na szerokościach podzwrotnikowych reprezentowane tam głównie przez drzewa i krzewy oraz w strefie umiarkowanej i arktycznej, gdzie rosną przede wszystkim przedstawiciele będący roślinami zielnymi. Charakterystyczną cechą przedstawicieli jest jednokomorowa zalążnia utworzona z kilku zrośniętych owocolistków ze środkowym lub dolnym łożyskiem. Podobne są zwykle też kwiaty pięciokrotne o zrosłopłatkowej koronie.

Wikipedia

pierwiosnkowaty

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwiosnkowiec

roślina zielna, drzewo lub krzew, przedstawiciel rzędu pierwiosnkowców z gromady okrytonasiennych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

pierwiosnkowy

charakterystyczny, typowy dla pierwiosnków (np. zapach pierwiosnkowy), związany z jakiś sposób z pierwiosnkami (np. miód pierwiosnkowy, łąka pierwiosnkowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (rośliną)

(1.2) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (ptakiem)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwiosnek m., pierwiosnka ż.

Wiktionary

pierwo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo, początek, pierwotność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pierwodruk • pierwowzór • pierworodny • pierwokup

Wiktionary

pierwobyt

pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwocina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierwocina

1. pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwobyt;
2. debiutancki utwór jakiegoś artysty, najczęściej pisarza lub muzyka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-01-14]

pierwodruk

1. pierwszy wydruk jakiegoś tekstu, utworu literackiego, zwykle w odniesieniu do wydań klasyków;
2. odbitka składu zecerskiego, używana w drukarniach jako alternatywa dla maszynopisu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierwogębe

klad zwierząt bezkręgowych, u których pragęba powstająca w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy; pierwouste, pragębowce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-28]

Wikipedia

pierwogonek

niewielki stawonóg pozbawiony czułków i oczu, zamieszkujący górne warstwy gleb na obszarach klimatów wilgotnych i umiarkowanych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

pierwokształt

rzadko: kształt pierwotny, pierwotna postać czegoś

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

pierwokup

określone ustawą lub rzadziej umową pierwszeństwo w nabyciu określonej rzeczy w razie chęci zbycia jej przez osobę zobowiązaną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. przysługujące komuś prawo pierwszeństwa kupna

Wiktionary

Wikipedia

pierwopis

pierwsza wersja jakiegoś utworu literackiego, najczęściej w postaci rękopisu, rzadziej wydruku, stanowiąca wzór kopii dla tego utworu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierwoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, uważane za najstarszego przedstawiciela ptaków, łączące w sobie cechy charakterystyczne dla ptaków i gadów; praptak, archeopteryks

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierworódka

kobieta lub samica u zwierząt, która urodziła po raz pierwszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

(1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeszcze do niedawna kobiety w wieku powyżej 24 lat, rodzące pierwszy raz, były nazywane „starymi pierworódkami”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierworództwo n., pierworodny mrz.

przym. pierworodny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwiastka

(1.2) pierwiastka

Wiktionary

pierworodna

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

pierworodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierworodne; cecha tych, którzy są pierworodni

Wiktionary

Powiązane:

przym. pierworodny

przysł. pierworodnie

rzecz. pierworództwo n.

Wiktionary

pierworodny

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

przymiotnik

(1.1) urodzony jako pierwszy z potomstwa

(1.2) daw. przyrodzony, wrodzony

(1.3) daw. pierwotny, pierwszy, początkowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) syn pierworodny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) [...] Gród ten postanowił Kazimierz oddać na powrót synowi pierworodnemu siostry swojej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ, AS: pʹi ̯ervorodny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierworództwo n., pierworódka ż.

:: fż. pierworodna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. jednorodzony

Wiktionary

pierworodztwo

bycie pierworodnym lub pierworodną (najstarszym dzieckiem rodziców), przywileje związane z bycia takim dzieckiem; pierworództwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie pierworodnym synem

(1.2) hist. praw. zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Za gotowaną soczewicę biblijny patriarcha Ezaw oddał pierworództwo swemu bliźniakowi Jakubowi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierworodny m., pierworódka ż., pierworodność ż.

przym. pierworodny

przysł. pierworodnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwszeństwo

(1.2) primogenitura

Wiktionary

pierworys

szablon, pierwotny, oryginalny szkic, zarys czegoś, najczęściej projektu lub planu technicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwszy szkic projektu, planu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔrɨs, AS: pʹi ̯ervorys

Wiktionary

pierwoszów

Wikipedia

pierwotek

prosty glon z typu zielenic, często spotykany w miejscach wilgotnych jako ciemnozielony nalot, głównie na kamieniach, płotach lub ścianach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) bot. należący do gromady zielenic jednokomórkowy glon tworzący zielony nalot na skałach, murach oraz korze drzew;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtɛk, AS: pʹi ̯ervotek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m.

przym. pierwotny

przysł. pierwotnie

Wiktionary

pierwotniaczy

charakterystyczny, typowy dla pierwotniaków, związany w jakiś sposób z pierwotniakami (np. pasożyt pierwotniaczy, zakażenie pierwotniacze)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwotniak

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wymieńcie dowolne trzy gatunki pierwotniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲak, AS: pʹi ̯ervotʹńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwotność ż., pierwotek m.

przym. pierwotniakowy, pierwotny

przysł. pierwotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednokomórkowiec, protista zwierzęcy

Wiktionary

pierwotniaki

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

pierwotniakobójczy

niszczący pierwotniaki

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [greenpoint, 2006-10-23]

pierwotnie

przysłówek

(1.1) zgodnie z początkiem, odwołując się do najwcześniejszych chwil od powstania

(1.2) w sposób nietknięty cywilizacją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tej piwnicy pierwotnie leżakowały wina, zaś teraz tylko jakieś graty.

(1.2) Pierwotnie te tereny porośnięte były puszczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯ervotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m., pierwotek m.

przym. pierwotny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) początkowo, z początku, w pierwszej chwili, oryginalnie, wstępnie, dziewiczo, zrazu

(1.2) prymitywnie

Wiktionary

pierwotniej

stopień wyższy od przysłówka: pierwotnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pierwotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pierwotny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-03]

pierwotność

bycie pierwszym w jakimś ujęciu, cecha czegoś, co zapoczątkowało coś, stało się podstawą istnienia czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierwotne; cecha tych, którzy są pierwotni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwotniak m., pierwotek mzw./mrz.

przym. pierwotny

przysł. pierwotnie

licz. pierwszy

Wiktionary

pierwotny

prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu (np. kultura pierwotna, człowiek pierwotny) lub taki, który pozostał w niezmienionej postaci (np. las pierwotny)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu

(1.2) taki, który pozostał w niezmienionej postaci

(1.3) ten, który funkcjonuje jako pierwszy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Rzeczywiście spragnieni kontaktu z przyrodą wybiorą przygodę w miejscach przyrodniczo cennych, dzikich i pierwotnych.

(1.3) Mimo niebywałego w stosunku do pierwotnych (bardzo pesymistycznych na Zachodzie) przewidywań sukcesu gospodarczego Polski, wciąż Polnische Wirtschaft jest w Niemczech symbolem partactwa i bałaganu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtnɨ, AS: pʹi ̯ervotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwotniak m., pierwotek m., pierwotność ż., pierwocina ż.

przysł. pierwotnie

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

pierwouste

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

pierwousty

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwowij

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2017-01-14]

pierwowije

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pierwowzór

pierwotny wzór, model czegoś, będący planem według którego tworzy się kopie; prototyp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) początkowy stan czegoś

(1.2) prototyp

(1.3) plan, model, na wzór którego tworzy się kopie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten model jest beznadziejny! Wróćmy do pierwowzoru i zacznijmy od nowa.

(1.2) Liga Narodów była pierwowzorem obecnej Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1.3) Postać Merlina jest pierwowzorem dla obecnego wizerunku czarodzieja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔvzur, AS: pʹi ̯ervovzur

Wiktionary

pierwsza

godzina pierwsza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 1 po południu lub w nocy

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: pierwszy

Wiktionary

Powiązane:

licz. pierwszy

przym. pierwszy

rzecz. pierwszy mos./ż.

Wiktionary

pierwszaczek

zdrobnienie od: pierwszak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od pierwszak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszak m.

Wiktionary

pierwszaczka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasistka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszak

uczeń pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-05-03]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. eduk. uczeń pierwszej klasy podstawówki

(1.2) pot. student pierwszego roku lub semestru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś odbyło się uroczyste pasowanie pierwszaków na uczniów naszej szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃak, AS: pʹi ̯erfšak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszeństwo n.

:: zdrobn. pierwszaczek m.

przym. pierwszy

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwszoklasista

Wiktionary

pierwsze

pierwsze danie posiłku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

Wikipedia

pierwszeństwo

prawo bycia pierwszym, robienie czegoś przed innymi; przewaga

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu było najczęstszą przyczyną wypadków drogowych na terenie pow. mławskiego w roku 2019.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ, AS: pʹi ̯erfšẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszy mos., pierwak mrz., pierwszak mos.

przym. pierwszy

przysł. najpierw

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) priorytet

Wiktionary

pierwszo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych określający pierwszeństwo w znaczeniu, wartości lub kolejności tego, do czego się odnosi człon drugi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwszy mos.

przym. pierwotny, pierwszy

przysł. najpierw, pierwej, pierw

Wiktionary

pierwszoklasista

uczeń pierwszej klasy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń klasy pierwszej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na boisku zaroiło się od pierwszoklasistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista, AS: pʹi ̯erfšoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. pierwszoklasistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwszak

Wiktionary

pierwszoklasistka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszaczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-27]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczennica klasy pierwszej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kubuś zakochał się w jakiejś pierwszoklasistce i codziennie bierze do szkoły dwa jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕistka, AS: pʹi ̯erfšoklaśistka

Wiktionary

Powiązane:

zob. pierwszoklasista.

Wiktionary

pierwszokomunijny

dotyczący pierwszej komunii świętej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

pierwszokomunista

potocznie: chłopak przystępujący do pierwszej komunii

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

pierwszoligowiec

1. zawodnik grający w pierwszej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje wysoką pozycję, stanowisko, cieszy się prestiżem, "gra w pierwszej lidze"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-31]

pierwszoligowy

należący do pierwszej ligi, rozgrywany przez tę ligę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) sport. należący do pierwszej ligi, grający, występujący w pierwszej lidze

Wiktionary

pierwszomajowy

odnoszący się do dnia pierwszego maja, mający miejsce tego dnia (np. pochód pierwszomajowy, obchody pierwszomajowe)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dniem 1 maja, dotyczący dnia 1 maja

(1.2) związany ze świętem Pierwszego Maja, dotyczący święta Pierwszego Maja

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Z podobnych przyczyn socjaliści organizowali obchody pierwszomajowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔ̃maˈjɔvɨ, AS: pʹi ̯erfšõmai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pierwszy Maja m.

Wiktionary

pierwszoobiegowy

związany z pierwszym obiegiem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

pierwszoosobowy

mówiący w pierwszej osobie, najczęściej w liczbie pojedynczej, opowiadający przebieg wydarzeń jako ich świadek lub uczestnik (np. narrator pierwszoosobowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pierwszopiątkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący pierwszego piątku miesiąca, dziejący się w pierwszy piątek miesiąca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na nabożeństwo pierwszopiątkowe pójdziemy do oblatów na Wełnowiecką.

Wiktionary

pierwszoplanowość

największe znaczenie czegoś lub kogoś, bycie najważniejszym, najbardziej istotnym lub rzadziej pierwszoplanowym w ujęciu obrazu, rysunku albo fotografii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszoplanowy

znajdujący się na pierwszym planie obrazu, rysunku, fotografii (np. pierwszoplanowe położenie przedmiotu) lub najistotniejszy, najważniejszy, mający największe znaczenie dla kogoś lub czegoś (np. postać pierwszoplanowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszorazowy

przeprowadzany po raz pierwszy, najczęściej nieodwracalnie, ostatecznie (np. zakup pierwszorazowy, wpis pierwszorazowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszoroczna

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszoroczniaczka

studentka pierwszego roku bądź uczennica pierwszej klasy

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-05]

pierwszoroczniak

student pierwszego roku bądź uczeń pierwszej klasy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierwszoroczny

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwszorzęd

najstarszy okres w dziejach Ziemi, wydzielany w dawniejszych klasyfikacjach

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-16]

pierwszorzędnie

przysłówek

(1.1) w sposób pierwszorzędny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndʲɲɛ, AS: pʹi ̯erfšožẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. pierwszorzędny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyśmienicie, świetnie, wspaniale, doskonale, znakomicie

Wiktionary

pierwszorzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pierwszorzędne

Wiktionary

Patrz:
pierwszorzędny
Powiązane:

przym. pierwszorzędny

Wiktionary

pierwszorzędny

1. bardzo dobry, najwyższej jakości; wspaniały, wyśmienity, doskonały;
2. najważniejszy pod jakimś względem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) najlepszej jakości

(1.2) najważniejszy, najbardziej znaczący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) w dalszej drodze opowiedział mi śliczną historię, jak po przyjeździe do Polski udał się do pierwszorzędnej restauracji hotelowej, aby zjeść obiad.

(1.1) Ten materiał jest pierwszorzędny.

(1.2) Poznanie tajemnic rosyjskich okrętów atomowych oraz rejonów ich patroli stało się pierwszorzędnym zadaniem amerykańskich podwodniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ, AS: pʹi ̯erfšožẽndny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. pierwszorzędnie

rzecz. pierwszorzędność ż.

Wiktionary

pierwszorzędowy

1. najważniejszy w kolejności lub hierarchii;
2. dotyczący pierwszego rzędu;
3. dotyczący pierwszorzędu - najstarszego okresu w dziejach Ziemi, wydzielanego w dawniejszych klasyfikacjach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-17]

pierwszorzutowy

należący do pierwszego rzutu, odnoszący się do pierwszego rzutu, np. oddziały pierwszorzutowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2012-04-17]

pierwszowojenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierwszą wojną światową, dotyczący pierwszej wojny światowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszowojenny czarny rynek (wtedy nazywany — przynajmniej na ziemiach polskich — paskarstwem) łagodnie przeszedł w stan pokoju, nie zmieniając jednak specjalnie ani rozmiarów, ani przedmiotów.

Wiktionary

pierwszy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1;
2. stojący na początku;
3. taki, przed którym nie było innych podobnych;
4. odgrywający w czymś najważniejszą rolę;
5. przewyższający innych pod jakimś względem, najlepszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od liczby 1

przymiotnik

(2.1) najważniejszy

(2.2) mat. niemający nietrywialnych dzielników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. żegl. pierwszy oficer

rzeczownik, rodzaj żeński

(4.1) pierwsza: godzina pierwsza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz zawodnik przybiegł do mety jako pierwszy i zdobył złoty medal.

(1.1) Zastanawialiśmy się kiedyś z Eweliną, jakiż to tajemniczy inwestor kupił działkę na narożniku, pod numerem pierwszym.

(3.1) Kapitan polecił, aby pierwszy przejął dowodzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃɨ, AS: pʹi ̯erfšy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierwsza ż., pierwsze n., pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwotność ż.

przym. pierwotny

przysł. najpierw, pierwej, pierw

temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 1.

Wiktionary

pierwszykroć

przysłówek liczebnikowy

(1.1) daw. po raz pierwszy, pierwszy raz

Wiktionary

pierwszyzna

dawniej:
1. coś, co się zdarza po raz pierwszy;
2. rzecz nowa;
3. pierwszeństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierwyj

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. najpierw

Wiktionary

pierz

1. czyścić tkaniny za pomocą wody i/lub środków chemicznych;
2. potocznie: bić kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Mi

Wikipedia

pierzak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

pierzarka

pracowniczka przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzarski

odnoszący się do pierzarstwa (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii) lub pierzarzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pierzarstwo

dział przemysłu obejmujący pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzarz

pracownik przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

pierzasto-kłębiasty

rzadko: chmura pierzasto-kłębiasta - chmura złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów; chmura kłębiasto-pierzasta, cirrocumulus

SJP.pl za Słownik ortograficzny w wyrażeniach - Europa 2005 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

pierzastodzielny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest takie samo, jak u dębu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzastosieczny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest głębokie, a spód jasnozielony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzasty

1. opierzony, porośnięty piórami lub zrobiony z ptasich piór (np. pierzaste boa);
2. z wyglądu podobny do pióra, puchu (np. pierzaste chmury, obłoki), a o liściach: składający się z kilku blaszek liściowych osadzonych na osi tak, jak promienie ptasiego pióra

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2012-04-08]

przymiotnik

(1.1) porośnięty pierzem

(1.2) zrobiony z piór

(1.3) przypominający ptasie pióra

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Bo najbardziej mi żal: / Kolorowych jarmarków, blaszanych zegarków / Pierzastych kogucików, baloników na druciku…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierze n., pierzyna ż., pierzynka ż., pióro n., opierzenie n., upierzenie n.

czas. opierzyć

przysł. pierzasto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opierzony

(1.3) piórkowaty

Wiktionary

pierzchać

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. uciekać w popłochu, pośpiesznie

(1.2) przen. znikać, rozwiewać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieprzyjaciel pierzcha w kierunku wschodnim, pozostawiając wielu jeńców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierzchanie n., pierzchnięcie n., Pierzchała mrz.

czas. pierzchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umykać

(1.2) niknąć

Wiktionary

pierzchalski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

pierzchała

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. pierzchać ndk.

Wiktionary

pierzchliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pierzchliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

pierzchliwość

płochliwość, podatność na lęk, lękliwość, trwożliwość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzchliwy

płochliwy, skory do paniki, ucieczki w popłochu, podatny na lęk, lękliwy, trwożliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzchnąć

uciec, zniknąć

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-12-13]

pierzchnianka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-22]

Pierzchnianka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica.

Część wsi Pierzchnianka nosi nazwę: Dwór.

W okresie Królestwa Kongresowego Pierśniczka i Pierzchnianka, wieś i folwark, powiat kielecki, gmina Szczecno, parafia Pierzchnica, posiada pokłady kamienia litograficznego, ciemnożółtego. W 1827 r. było 20 domów i 160 mieszkańców. Według dokumentów powiatu wiślickiego z 1579 r. wieś Pierśniczka w parafii Pierśnica, własność Melchiora Piersniczkiego, miała 9 osad, 3½ łana, 2 zagrody z rolą, 1 biedny.

Wikipedia

pierzchnica

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

Wikipedia

pierzchniczanin

mieszkaniec Pierzchnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-31]

pierzchniczanka

mieszkanka Pierzchnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-31]

pierzchno

4 miejscowości w Polsce

- Pierzchno – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka

- Pierzchno – osada leśna w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka

- Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Wikipedia

pierzchowice

Wikipedia

pierzchły

o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-06-30]

pierze

pióra i pokrywający je w dolnej części puch, szczególnie ptaków domowych, wykorzystywane po odpowiednim przygotowaniu do wypychania poduszek, pierzyn i produkcji ozdób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pióra i puch pokrywające ptaka

(1.2) pióra ptaków domowych, zwykle gęsi, służące do napychania poduszek, pierzyn itp.

(1.3) żart. włosy słabe, rzadkie

(1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: prać

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Moja poduszka wypchana jest gęsim pierzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʒɛ, AS: pʹi ̯eže

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. upierzenie n., opierzenie n., pierzyna ż., pióro n., pierzynka ż.

przym. pierzasty

przysł. pierzasto

czas. opierzyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) selery

Wiktionary

pierzeja

frontowa ściana zabudowy ulicy lub placu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-31]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. połać ulicy, strona ulicy

(1.2) daw. zwykle w l. mnogiej skrzydło drzwi

Wiktionary

Pierzeja – ciąg frontowych elewacji budynków ustawionych w szeregu po jednej stronie ulicy lub placu.

Wikipedia

Powiązane:

czas. przepierzać ndk., przepierzyć dk.

rzecz. przepierzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pierzej, formy oboczne pierzaj, pierzaja

Wiktionary

pierzga

grudka pyłku kwiatowego zlepiona miodem, stanowiąca pokarm dla młodych pszczół i starszych larw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. sfermentowany i zakonserwowany w komórkach plasterastra pyłek;

Wiktionary

Wikipedia

pierzowisko

teren o warunkach sprzyjających lęgowi danego gatunku ptaka, szczególnie kaczek i innych ptaków wodnych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

pierzwin

Wikipedia

pierzyć

pierzyć się: o ptakach: zmieniać upierzenie, tracić stare pióra i pokrywać się nowymi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pierzyna

przykrycie składające się z wsypy wypełnionej pierzem, powleczonej poszwą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element pościeli składający się z tkaniny (wsypy) grubo wypełnionej pierzem, służący do okrywania ciała podczas snu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃na, AS: pʹi ̯ežỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pióro n., piórko n., pierze n.

:: zdrobn. pierzynka ż.

przym. pierzasty, piórkowy

Wiktionary

pierzyneczka

zdrobnienie od: pierzynka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pierzyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʒɨ̃ˈnɛʧ̑ka, AS: pʹi ̯ežỹnečka

Wiktionary

pierzynka

zdrobnienie od: pierzyna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pierzyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃nka, AS: pʹi ̯ežỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pierzyna ż., pierze n., pióro n.

przym. pierzasty

Wiktionary

pierzyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

pierzysko

część strzały, w której znajdują się lotki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

pierzyszowate

rodzina owadów z rzędu chruścików

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Zwierzęta chronione) [tevex, 2010-05-31]

pies

1. zwierzę domowe występujące w wielu rasach, tresowane dla różnych celów;
2. wyzwisko;
3. samiec lisa i borsuka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis familiaris|ref=tak., zwierzę domowe;

(1.2) samiec gatunku (1.1)

(1.3) środ. łow. samiec lisa lub borsuka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(2.1) slang. obraź. policjant, żandarm lub milicjant

(2.2) daw. gwara. więz. ajent policyjny

(2.3) pejor. ktoś podły, oszukańczy (epitet wobec mężczyzny)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.

(1.1) Cyrk Arena nie ukrywa: będą wielbłądy, konie, lamy, alpaki, słoń, osioł, psy.

(1.2) Czy to jest pies czy suka?

(2.1) Psy stoją na patrolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛs, AS: pʹi ̯es

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. psowate nmos., psiarnia ż., psiarczyk mos., psiarz mos., psica ż., psina ż., psiara ż., psiak mzw., arcypies m., psioczenie n., napsioczenie n.

:: zdrobn. piesek mzw., psiaczek mzw., psiątko n., psinka ż., pieseczek mzw., piesunio mzw., pieseł m.

:: zgrub. psisko n.

czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk.

przym. psi, psowaty, pieski, arcypsi

przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) warszawa|skowyr.; reg. pozn. kejter.; reg. pozn. luńt.; białystok|sobaka.; fraz. czworonożny przyjaciel, stróż domu / domowego ogniska

(2.1) pała; neutr. policjant; pot. glina, gliniarz, kulson; żart. smerf

(2.2) hind, skieł

(2.3) szubrawiec, łgarz

Wiktionary

piesak

niewielki ssak drapieżny z rodziny psów, zamieszkujący tereny północnej tundry, hodowany dla futra i mięsa; piesiec, lis polarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Lis polarny, piesiec, piesak (Vulpes lagopus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, występujący na obszarach na północ od kręgu polarnego.

Lisy te można spotkać zarówno nad morzem, w dolinach, jak i wysoko na grzbietach górskich. Są to zwierzęta terytorialne. Najczęściej występuje w ubarwieniu letnim brązowo-szarym, a zimą śnieżnobiałym lub stalowoniebieskim, choć spotyka się też lisy czarne przez cały rok. Żywi się ptakami (szczególnie ich pisklętami), małymi ssakami (np. lemingami), jajami, rybami i padliną. Przez zimę do wiosny często podążają za niedźwiedziami polarnymi, podobnie jak szakale za lwami, licząc na pozostałości z ich zdobyczy. Nory lęgowe kopie w ziemi, na zboczach, pomiędzy kamieniami. Ciąża trwa 49-57 dni. W maju lub czerwcu samica rodzi 2-8, maksymalnie 12 szczeniąt, ważących 40-80 g. Śmiertelność młodych jest duża i dochodzi do 50%, praktycznie lisica odchowuje 3-4 szczenięta. Szczenięta zaczynają widzieć po 14 dniach, matka natomiast żywi je mlekiem przez 8-10 tygodni.

Wikipedia

pięść

zaciśnięta dłoń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-04-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaciśnięta dłoń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mocno zacisnął pięść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑, AS: pʹi ̯ẽũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pięściak mrz., piącha, piąstka, piąstkowanie, pięściarstwo, pięściarz

przym. pięściarski, pięściowy

czas. piąstkować

Wiktionary

pięściaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pięściak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pięściak m.

Wiktionary

pięściak

proste kamienne narzędzie wykorzystywane do rozbijania i kruszenia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

Wiktionary

Pięściak, tłuk pięściowy – narzędzie wykonane techniką rdzeniowania z naturalnych fragmentów krzemieni i innych skał twardych (rzadziej z grubych odłupków) przy zastosowaniu obustronnej obróbki na większej części lub na całym obwodzie. W ten sposób powstawały narzędzia o migdałowatym, sercowatym czy owalnym kształcie, o dopasowanej do dłoni podstawie. Pierwsze pięściaki abwilskie charakteryzowały się przypadkową formą i brakiem wyraźnej krawędzi tnącej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze pięściaki abwilskie charakteryzowały się przypadkową formą i brakiem wyraźnej krawędzi tnącej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ak, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pięść ż., piąstka ż., pięściarz mos., pięściarstwo n., piącha ż., piąstkowanie n.

:: zdrobn. pięściaczek mrz.

czas. piąstkować ndk.

przym. pięściowy, pięściarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tłuk pięściowy

Wiktionary

pięściarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta, która uprawia pięściarstwo

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈʨ̑arka, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piąstka ż.

przym. pięściowy

Wiktionary

pięściarski

dotyczący pięściarza, pięściarstwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z pięściarstwem lub pięściarzami, dotyczący pięściarstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pięść ż., pięściak mrz., pięściarstwo n., pięściarz mos., piąstka ż.

przym. pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bokserski

Wiktionary

pięściarstwo

sportowa walka na pięści; boks

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. boks

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈʨ̑arstfɔ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarz m., pięść ż.

czas. piąstkować ndk.

przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

pięściarz

sportowiec uprawiający pięściarstwo; bokser

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-04-23]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik, który uprawia pięściarstwo (boks), zwłaszcza w kontekście historycznym

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Circus Maximus, w dolinie pomiędzy Palatynem i Awentynem urządzane były wyścigi konne i walki pięściarzy sprowadzanych z Etrurii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarstwo m., pięść ż.

czas. piąstkować ndk.

przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bokser

Wiktionary

pieścić

1. pieścić (się): głaskać, tulić, całować kogoś, najczęściej dla okazania czułości;
2. pieścić się: dbać o siebie lub o coś, o kogoś przesadnie, oszczędzać coś lub kogoś, cackać się z czymś lub z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik niedokonany

(1.1) tulić, głaskać okazując czułość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój chłopak często pieści moje włosy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieszczota ż., pieszczenie n., pieszczoch m., pieścidełko n.

czas. rozpieścić

Wiktionary

pieścidełko

rzecz, rzadziej zwierzę lub człowiek piękny, wypieszczony, bardzo zadbany, doprowadzony do idealnego stanu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cudeńko, rzecz wymuskana, wypieszczona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najwybitniejsi twórcy tamtej epoki stawiali tu sobie wille i domki w różnych stylach, wszystkie jednak harmonizujące z krajobrazem. Te „pieścidełka" architektoniczne były rzeczywiście wypieszczone do najdrobniejszego szczegółu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieszczota ż., pieszczotka ż., wypieszczenie n.

czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., wypieścić dk.

przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudo, cudeńko

Wiktionary

pięściopiryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. iron. cios z pięści jako metoda „wychowawcza” lub „lecznicza”

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A na wypocenie pięćdziesiąt pompek, a na bóle wszelakie – pięściopiryna!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piąchopiryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piąchopiryna

Wiktionary

pięściowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pięścią, dotyczący pięści

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pięść ż., piąstka ż., pięściarstwo n., pięściarz mos., pięściarka ż., pięściak mrz.

przym. pięściarski

Wiktionary

pieściwiej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: pieściwie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

pieściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieściwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

pieściwy

dawniej: miły, skłonny do rozczulania się (np. pieściwa gospodyni), a także pełen wrażliwości lub lubiący być pieszczonym (np. pieściwy zwierzak)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-06]

pieseczek

zdrobnienie od: piesek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pieseczku, chodź tutaj!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcypies mzw., pies m., psina ż., psiak m., piesek m., psiaczek m., psinka ż., psiarz m., psioczenie n., psiarnia ż.

przym. psi, psowaty, pieski

przysł. psio

czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) psina, psinka

Wiktionary

piesek

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: pies

(1.2) mały pies

(1.3) zabawka wyobrażająca psa

(1.4) pot. pogard. o kimś, kto donosi na innych, jest na czyichś usługach

(1.5) zool. zob. piesek preriowy.

(1.6) daw. przen. łyżka do butów

(1.7) prosty styl pływacki, przypominający sposób pływania psów i innych zwierząt;

Wiktionary

Piesek – prosty styl pływacki. Charakteryzuje się on tym, że pływak leży na klatce piersiowej i porusza rękoma i nogami w górę i w dół, tak jak pływają psy i inne zwierzęta. Jest to w zasadzie kłus w wodzie.

Jest pierwszym stylem używanym przez starożytnych ludzi. Uważa się, że powstał w wyniku obserwacji pływających zwierząt. Prehistoryczne malowidła jaskiniowe w Egipcie przedstawiają postaci, które wydają się płynąć pieskiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Taki piesek robi tyle hałasu?

(1.2) Kupiliśmy pieska rasy labrador, teraz waży 10 kg, ale jak dorośnie, to będzie miał ponad 30.

(1.3) Jacuś dostał dwie maskotki, misia i pieska.

(1.4) Lepiej nie mów za dużo przy Wiktorze, to piesek szefowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsɛk, AS: pʹi ̯esek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. psiur mzw., psioczenie n., piesio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw.

czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

przym. psi, psowaty, pieski

przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieseczek, psinka, psina

Wiktionary

pieseniek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, psiuniek

SJP.pl za Czułe słowka: słownik afektonimów - PWN 2011 - M. Bańko, A. Zygmunt (ndpl) [tevex, 2020-08-26]

pieseł

potocznie:
1. pies rasy shiba inu z internetowych memów;
2. pies

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. slang. pies

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój pieseł nie pozwala mi grać w gierki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pies mzw./mos.

Wiktionary

piesiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

piesiec

ssak z rodziny psów występujący w Arktyce, hodowany jako zwierzę futerkowe; lis polarny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes lagopus|ref=tak., gatunek lisa występujący w tundrze;

Wiktionary

Lis polarny, piesiec, piesak (Vulpes lagopus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, występujący na obszarach na północ od kręgu polarnego.

Lisy te można spotkać zarówno nad morzem, w dolinach, jak i wysoko na grzbietach górskich. Są to zwierzęta terytorialne. Najczęściej występuje w ubarwieniu letnim brązowo-szarym, a zimą śnieżnobiałym lub stalowoniebieskim, choć spotyka się też lisy czarne przez cały rok. Żywi się ptakami (szczególnie ich pisklętami), małymi ssakami (np. lemingami), jajami, rybami i padliną. Przez zimę do wiosny często podążają za niedźwiedziami polarnymi, podobnie jak szakale za lwami, licząc na pozostałości z ich zdobyczy. Nory lęgowe kopie w ziemi, na zboczach, pomiędzy kamieniami. Ciąża trwa 49-57 dni. W maju lub czerwcu samica rodzi 2-8, maksymalnie 12 szczeniąt, ważących 40-80 g. Śmiertelność młodych jest duża i dochodzi do 50%, praktycznie lisica odchowuje 3-4 szczenięta. Szczenięta zaczynają widzieć po 14 dniach, matka natomiast żywi je mlekiem przez 8-10 tygodni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zimie sierść pieśca jest śnieżnobiała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɛts̑, AS: pʹi ̯ėśec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Piesiewicz ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lis polarny, piesak

Wiktionary

piesienica

Piesienica – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo nad Piesienicą w pobliżu trasy linii kolejowej Tczew-Chojnice-Piła (stacja kolejowa Piesienice).

Piesienica należy do rzymskokatolickiej parafii św. Elżbiety w Pinczynie.

Wikipedia

piesiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

piesik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

piesio

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, psiuniek, pieseniek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. pies

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pogłaskał małego piesia, który wybiegł za nim na drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɔ, AS: pʹi ̯ėśo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pies mzw.

:: zdrobn. piesek mzw., psina ż., psinka ż., psiak mzw., psiaczek mzw., psiunio mzw.

:: zgrub. psisko

przym. psi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) psiaczek, psiunio, piesek

Wiktionary

pieski

potocznie: marny, nędzny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-01]

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. psi

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. godny pożałowania

forma rzeczownika.

(3.1) plural|piesek.

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Pieski – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz

- Pieski – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice

Rosja

- Pieski – miejscowość w Rosji, w obwodzie moskiewskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsʲci, AS: pʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pies m., piesek m., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psisko n., psiaczek m., pieseczek mzw., Piesiewicz ż./mos.

przym. psi, psowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) psi, sobaczy

(2.1) nędzny, kiepski, marny

Wiktionary

piesko

przysłówek

(1.1) na sposób pieski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pies mzw., piesek mzw., arcypies mzw.

przym. pieski

Wiktionary

pieskować

czasownik

(1.1) przen. zabiegać o względy kobiety niczym piesek o uwagę właściciela

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autor stworzył poradnik jak przykładowo pieskować kobietom.

Wiktionary

pieskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieskować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ostatnio byłem koleżance z pracy kupić lekarstwa w aptece, czy to pieskowanie?

Wiktionary

pieśń

1. krótki utwór wokalny, często do tekstu poetyckiego, wykonywany zespołowo lub solowo, zwykle za akompaniamentem;
2. rozpowszechniony w starożytnej Grecji wiersz liryczny przeznaczony do recytacji lub śpiewu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

(1.2) liter. gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polskie pieśni ludowe są głównie jednogłosowe.

(1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

(1.2) U Horacego pieśń stała się samodzielną formą literacką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ɕɲ̊, AS: pʹi ̯ėśń̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieśniarz mos.

:: zdrobn. piosenka ż.

przym. pieśniowy

czas. piać

Wiktionary

pieśniarka

1. wykonawczyni pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytorka pieśni i śpiewanych utworów lirycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wokalistka wykonująca pieśni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla przedwojennych pieśniarek pisał teksty m.in. Julian Tuwim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieśń ż.

:: fm. pieśniarz mos.

przym. pieśniowy

Wiktionary

pieśniarski

odnoszący się do pieśniarstwa lub pieśniarza, pieśniarski (np. koncert pieśniarski, recital pieśniarski)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pieśniarstwo

zbiór pieśni charakteryzujących dany region, ogół wykonań muzycznych typowych dla tego regionu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieśniarz

1. wykonawca pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytor pieśni i śpiewanych utworów lirycznych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. wykonawca pieśni, a także piosenek

(1.2) książk. kompozytor pieśni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

czas. piać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. piosenkarz, śpiewak

Wiktionary

pieśniowy

mający cechy typowe dla pieśni (np. pieśniowy charakter poezji) lub odnoszący się do pieśni, związany z nią (np. recital pieśniowy, repertuar pieśniowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieśnią, dotyczący pieśni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

Wiktionary

piesno

Wikipedia

pięstnik

w technice: jednoręczny młot do podbijania narzędzi kamieniarskich; młot babkowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-22]

piestrak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Choiromyces|Vittad.|ref=nie., rodzaj grzybów należący do rodziny truflowatych;

(1.2) mikol. grzyb z rodzaju (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Swoim zapachem piestraki zwabiają owady.

Wiktionary

piestruszka

rodzaj niewielkiego gryzonia z rodziny chomikowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

Wikipedia

piestrzec

Wikipedia

piestrzenica

grzyb z rodziny piestrzycowatych, o dużym, charakterystycznie pofałdowanym, brązowym kapeluszu i białawym trzonie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

piestrzeniewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Sławomir Piestrzeniewicz (ur. 21 marca 1955 w Łodzi), znany jako Arsène Lupin (pseudonim artystyczny) - jeden z czołowych polskich iluzjonistów.

Absolwent XXI Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa w Łodzi oraz Akademii Medycznej w Łodzi.

Wikipedia

piestrzyca

rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-10-03]

Wikipedia

piestrzycowate

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

piestrzycowaty

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

piestrzyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

piesza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która porusza się na własnych nogach

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: pieszy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. pieszy m.

przym. pieszy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piechurka

Wiktionary

pieszak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

pieszczany

miasto w zachodniej Słowacji; Piszczany

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [greenpoint, 2006-10-06]

Pieszczany (słow. Piešťany, węg. Pöstyén, niem. Pistyan/Pistian, na przełomie XIX i XX w. również [Bad] Püschtin) – uzdrowisko na Słowacji, ok. 86 km na północ od Bratysławy i 40 km na południe od Trenczyna, przy autostradzie D1, u podnóża pasma górskiego Považský Inovec nad Wagiem. Ośrodek administracyjny powiatu Pieszczany.

Wikipedia

pieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieścić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. pieścić ndk., wypieścić dk.

rzecz. pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczoch mos., pieścidełko n.

przym. pieszczotliwy

przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

pieszczoch

ktoś lubiący pieszczoty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś lubiący pieszczoty lub rozpieszczony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃʧ̑ɔx, AS: pʹi ̯eščoχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieszczota ż., pieszczotka ż., pieszczoszka ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n.

fż. pieszczocha

:: zdrobn. pieszczoszek m.

przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

przysł. pieszczotliwie

czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., dopieszczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przylepka

Wiktionary

pieszczocha

pieszczotliwie o samicy jakiegoś zwierzęcia lub dziewczynie bardzo kochanej, przymilnej, lubiącej pieszczoty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszczoszek

zdrobniale, czule o pieszczochu (osobie lub zwierzęciu lubiącym pieszczoty)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

pieszczoszka

zdrobniale, czule o pieszczosze (dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, lubiącej pieszczoty)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszczot.

skrót od: pieszczotliwy, pieszczotliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz (pod: Wykaz skrótów) [tevex, 2010-08-13]

pieszczota

pieszczenie kogoś, czułe gładzenie, głaskanie, całkowanie i tulenia, a w przenośni także coś pięknego, subtelnego, miłego dla oka lub ucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej córka to dziecko bardzo wrażliwe, stale spragnione maminych pieszczot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛʃˈʧ̑ɔta, AS: pʹi ̯eščota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieścidełko n.

:: zdrobn. pieszczotka

czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk.

przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

pieszczotka

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszczotki

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszczotliwie

przysłówek

(1.1) w sposób pieszczotliwy, z czułością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃʧ̑ɔˈtlʲivʲjɛ, AS: pʹi ̯eščotlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

przym. pieszczotliwy

rzecz. pieszczoch mos., pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

Wiktionary

pieszczotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pieszczotliwie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

pieszczotliwość

przymilność, czułość, serdeczność, także miłość lub potrzeba pieszczot, szczególnie w odniesieniu do zwierząt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszczotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieszczotliwy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-13]

pieszczotliwy

przymilny, pełen czułości, serdeczności, także miłości, oddania lub lubiący być pieszczonym, rozpieszczanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

przymiotnik

(1.1) książk. pełen czułości, serdeczności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃʧ̑ɔˈtlʲivɨ, AS: pʹi ̯eščotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pieszczota ż., pieszczoch mos., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czuły

Wiktionary

pieszczoty

pieszczenie kogoś, czułe gładzenie, głaskanie, całkowanie i tulenia, a w przenośni także coś pięknego, subtelnego, miłego dla oka lub ucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pieszko

Wikipedia

pieszków

podszyć

1. przyszyć od spodu;
2. wykończyć jakieś ubranie podszywając od spodu zagięty brzeg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-26]

podszycie

warstwa roślinności w lesie, która nigdy nie wyrasta ponad wysokość 4 metrów, spełnia rolę osłony gleby przed wysychaniem; podszycie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Podszyt, podszycie lasu – warstwa roślinności (piętro) w ekosystemie leśnym zbudowana z krzewów i niskich drzew o wysokości do 4 m. Gatunki wyrastające w wysokopienne drzewa mogą wchodzić w skład podszytu, jeśli rozwijają się w niekorzystnych warunkach (np. z powodu ocienienia lub nieodpowiedniego siedliska) i, w efekcie, ich rozwój oraz wzrost jest zahamowany. O ile krzewy rosnące w podszycie rozwijają się zakwitając i obradzając nasionami, o tyle gatunki drzewiaste rosnące w podszycie zazwyczaj giną bezpotomnie, bądź rozmnażają się tylko wegetatywnie. W szczególnych przypadkach podszyt może zmienić się w podrost i następnie w drzewostan, jeśli dla tworzących go gatunków drzewiastych poprawie ulegną warunki świetlne.

Wikipedia

podszyt

warstwa roślinności w lesie, która nigdy nie wyrasta ponad wysokość 4 metrów, spełnia rolę osłony gleby przed wysychaniem; podszycie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Podszyt, podszycie lasu – warstwa roślinności (piętro) w ekosystemie leśnym zbudowana z krzewów i niskich drzew o wysokości do 4 m. Gatunki wyrastające w wysokopienne drzewa mogą wchodzić w skład podszytu, jeśli rozwijają się w niekorzystnych warunkach (np. z powodu ocienienia lub nieodpowiedniego siedliska) i, w efekcie, ich rozwój oraz wzrost jest zahamowany. O ile krzewy rosnące w podszycie rozwijają się zakwitając i obradzając nasionami, o tyle gatunki drzewiaste rosnące w podszycie zazwyczaj giną bezpotomnie, bądź rozmnażają się tylko wegetatywnie. W szczególnych przypadkach podszyt może zmienić się w podrost i następnie w drzewostan, jeśli dla tworzących go gatunków drzewiastych poprawie ulegną warunki świetlne.

Wikipedia

podszywacz

osoba podszywająca się pod kogoś innego

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

podszywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podszywać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podszywanie się pod sprzymierzeńca nikomu jeszcze nie wyszło na dobre.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szycie n., podszycie n.

czas. podszywać ndk., podszyć dk., szyć ndk.

Wiktionary

podsłać

rzadko: podesłać (podścielić)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

podsłuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przechwytywanie i monitorowanie komunikacji elektronicznej, radiowej lub telefonicznej

(1.2) każda forma odbierania lub utrwalania rozlegającego się dźwięku przez osoby inne niż obecne w podsłuchiwanym miejscu lub te, do których dźwięk jest adresowany

(1.3) treść pozyskana dzięki podsłuchowi (1.1) lub (1.2)

(1.4) urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

Wiktionary

Pluskwa – określenie miniaturowego nadajnika radiowego połączonego z mikrofonem, zwykle instalowanego w pomieszczeniach mieszkalnych bez wiedzy i zgody ich użytkowników; niekiedy termin ten używany jest też w odniesieniu do urządzeń rejestrujących inny rodzaj sygnału (np. z kamery wideo lub z klawiatury komputera) albo transmitujących dane w inny sposób (nadajniki podczerwieni, sieci IP).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nadajnik podsłuchowy idealnie nadający się do podsłuchu pomieszczeń.

(1.3) Dzięki opublikowanym podsłuchom opinia publiczna od podszewki poznała prawdziwą twarz politycznych elit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtswux, AS: potsu̯uχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie m.

czas. podsłuchiwać ndk., podsłuchać dk.

przym. podsłuchowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) pluskwa

Wiktionary

podsłuchać

usłyszeć czyjąś rozmowę bez wiedzy tej osoby; podsłyszeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|podsłuchiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswuxaʨ̑, AS: potsu̯uχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie n.

czas. podsłuchiwać ndk.

przym. podsłuchowy

Wiktionary

podsłuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podsłuchać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n.

czas. podsłuchać dk., podsłuchiwać ndk.

przym. podsłuchowy

Wiktionary

podsłuchiwać

słuchać czyjejś rozmowy bez wiedzy tej osoby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni niedokonany (dk. podsłuchać)

(1.1) słuchać czyjejś rozmowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój brat podsłuchiwał bardzo ważną rozmowę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuchanie n., podsłuch mrz., podsłuchiwanie n., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż.

czas. podsłuchać, nadsłuchiwać

przym. podsłuchiwany, podsłuchowy

Wiktionary

podsłuchiwacz

osoba słuchająca czyjejś rozmowy bez wiedzy tej osoby

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba podsłuchująca, mająca zwyczaj podsłuchiwania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój kolega jest świetnym podsłuchiwaczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuchiwanie n.

:: fż. podsłuchiwaczka ż.

czas. podsłuchać, nadsłuchiwać, podsłuchiwać

przym. podsłuchowy

Wiktionary

podsłuchiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedozwolone słuchanie czyjejś rozmowy, zakładanie podsłuchu

Wiktionary

Powiązane:

czas. podsłuchać, podsłuchiwać

rzecz. podsłuchiwacz mos., podsłuchanie n., podsłuch mrz., nadsłuchiwanie

przym. podsłuchowy

Wiktionary

podsłuchiwany

przymiotnik

(1.1) osoba znajdująca się w podsłuchu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karol jest podsłuchiwany przez Andrzeja

Wiktionary

Powiązane:

czas. podsłuchiwać

Wiktionary

podsłuchomania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadmierne wykorzystanie podsłuchu jako środka w walce z przestępczością, często stosowane w celach politycznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Należy odizolować z życia publicznego promotorów podsłuchomanii.

(1.1) Mimo rozkręcającej się podsłuchomanii mało kto jednak dba o fachowe zacieranie śladów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswuxɔˈmãɲja, AS: potsu̯uχomãńi ̯a

Wiktionary

podsłuchowisko

żartobliwie:
1. podsłuch;
2. nagranie zarejestrowane w wyniku przeprowadzenia podsłuchu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

podsłuchowy

przymiotnik od: podsłuch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) związany z podsłuchem, służący do podsłuchu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urządzenia podsłuchowe odkryto niedawno w konsulacie USA w Bratysławie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie n.

czas. podsłuchiwać ndk., podsłuchać dk.

Wiktionary

podsłupski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Słupskiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswupsʲci, AS: potsu̯upsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Słupsk mrz.

Wiktionary

podsłyszeć

usłyszeć czyjąś rozmowę bez wiedzy tej osoby; podsłuchać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-09-26]

podtalkować

lekko posypać coś białym pudrem (talkiem); przytalkować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

podtańcować

rzadko: potańczyć od czasu do czasu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

podtańcowywać

potocznie: tańczyć od czasu do czasu, bez zaangażowania

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-28]

podtapiać

czasownik

(1.1) zalewać coś częściowo

(1.2) zalewać coś od dołu

(1.3) usiłować utopić kogoś

(1.4) podgrzewając nieco rozpuszczać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈːapʲjäʨ̑, AS: po•tapʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

czas. zatapiać, podtopić

rzecz. podtapianie n., podtopienie n.

Wiktionary

podtapianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podtapiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podtopić, podtapiać ndk.

Wiktionary

podtarasowy

będący pod tarasem - odkrytą, płaską częścią budynku

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-12-16]

podtarnowski

związany z terenami położonymi pod Tarnowem, Tarnowem Opolskim lub Tarnowem Podgórnym, charakterystyczny dla terenów położonych pod Tarnowem, Tarnowem Opolskim lub Tarnowem Podgórnym, leżący pod Tarnowem, Tarnowem Opolskim lub Tarnowem Podgórnym itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Tarnowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W podtarnowskich Zgłobicach wyłowiono z Dunajca ciało 57-letniej kobiety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːarˈnɔfsʲci, AS: po•tarnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Tarnów mrz.

Wiktionary

podtatrzański

przymiotnik od: Podtatrze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się, odbywający się pod Tatrami, na Podtatrzu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wypoczywał często w podtatrzańskich kurortach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Podtatrze n.

przym. tatrzański

Wiktionary

podtatrze

kraina przylegająca bezpośrednio do Tatr, obejmująca Podhale, Orawę, Liptów i Spisz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Podtatrze – kraina geograficzno-etnograficzna przylegająca bezpośrednio do Tatr. W skład Podtatrza wchodzą: Podhale, Orawa, Liptów i Spisz. W Polsce leży całość Podhala oraz części Spiszu i Orawy, pozostała część Podtatrza należy do Słowacji. Takie określenie Podtatrza jest jednak zbyt szerokie, obejmowałoby bowiem również niektóre sąsiednie pasma górskie, np. Magurę Orawską czy Góry Choczańskie, oraz część stoków Gorców, Niżnych Tatr, Wielkiej Fatry i Małej Fatry. Dokładnie granice Podtatrza opisuje Witold Henryk Paryski w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. podtatrzański

Wiktionary

podtatusiały

potocznie o mężczyźnie w średnim wieku: wyglądający na więcej lat, niż ma; tatusiowaty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-09]

podtatusieć

potocznie: nieco się zestarzeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

podtlenek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek różnych pierwiastków z tlenem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈːlɛ̃nɛk, AS: po•tlẽnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tlen m.

Wiktionary

podtlenki

Podtlenki – tlenki pierwiastków chemicznych, w których stopień utlenienia pierwiastka, wyliczony na podstawie wzoru sumarycznego, jest niższy niż jego najniższy możliwy stopień utlenienia wyższy od 0. Tak niski stopień utlenienia wynika z występowania w jednym związku atomów jednego pierwiastka na różnych stopniach utlenienia.Np. w teoretycznym podtleneku pierwiastka X (zakładamy, że może on występować jedynie na 0 i II stopniu utlenienia) o wzorze sumarycznym X_2O pierwiastek X przyjmuje dwa stopnie utlenienia 0 i II. Jednak ze wzoru sumarycznego będzie wynikało, że pierwiastek przyjął stopień utlenienia I.

Wikipedia

podtokijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Tokio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːɔˈcijsʲci, AS: po•toḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. tokijski

Wiktionary

podtopić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|podtapiać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podtapianie n., podtopienie n.

czas. zatapiać ndk., podtapiać ndk.

Wiktionary

podtopienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hydrol. częściowe zalanie obszaru lub zabudowań

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gospodarstwa w dolinie uległy podtopieniom.

(1.1) Przeprowadzono także badania otoczenia małych zbiorników wodnych, obszarów podmokłych wskutek podtopień cieków i jezior pod kątem występowania schistosomatozy.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podtapiać ndk., podtopić dk.

Wiktionary

podtorowy

znajdujący się pod torem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-17]

podtoruński

związany z terenami położonymi pod Toruniem, charakterystyczny dla terenów położonych pod Toruniem, leżący pod Toruniem itp.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: skończyć się) [tevex, 2019-09-21]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pod Toruniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːɔˈrũj̃sʲci, AS: po•torũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Toruń mrz.

Wiktionary

podtorze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kolej. budowla geotechniczna będąca nasypem lub przekopem wraz z urządzeniami ją zabezpieczającymi i odwadniającymi, na której jest ułożona nawierzchnia toru kolejowego;

Wiktionary

Podtorze – budowla geotechniczna wykonana na gruncie rodzimym jako nasyp lub przekop wraz z urządzeniami ją zabezpieczającymi i odwadniającymi, na której jest ułożona nawierzchnia toru kolejowego.

Może być ono naturalne lub sztuczne, utworzone przez wykonanie wykopu lub nasypu. W razie nadmiaru ziemi z wykopu po obu stronach toru sypie się tzw. odkłady (odwały), w razie niedoboru ziemi wykopuje się ukopy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Górną powierzchnię podtorza nazywa się torowiskiem, a powierzchnie boczne skarpami lub stokami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tory nmos.

Wiktionary

podtrzymka

urządzenie należące do wyposażenia tokarki i szlifierki, stosowane do podpierania obrabianego przedmiotu w celu jego usztywnienia i zmniejszenia drgań; luneta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. mech. część szlifierki służąca do osadzania i przytrzymywania szlifowanego przedmiotu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podtrzymywanie n., podtrzymanie n.

czas. podtrzymywać ndk., podtrzymać dk.

Wiktionary

podtrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. podtrzymać)

(1.1) trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś

czasownik zwrotny niedokonany podtrzymywać się (dk. podtrzymać się)

(2.1) trzymając siebie wzajemnie, uchronić się przed wypadkiem

(2.2) dodać sobie wzajemnie otuchy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słup podtrzymuje dach.

(1.1) Stemple podtrzymywały strop chodnika.

(1.2) Katarzynę podtrzymywała nadzieja powrotu.

(1.2) W chwilach zwątpienia podtrzymywał ją na duchu.

(1.4) Wczorajszego wieczoru Andrzej długo podtrzymywał ogień.

(2.2) Koledzy podtrzymywali się wzajemnie na duchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑, AS: potṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podtrzymywanie n., podtrzymka ż.

czas. trzymać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utrzymywać, trzymać, podpierać

(1.2) dodawać otuchy, wspierać

(1.3) popierać

(1.4) przestrzegać

Wiktionary

podtrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podtrzymywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podtrzymywać, trzymać

rzecz. podtrzymka ż.

Wiktionary

podtuczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podtuczać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podtuczać ndk.

Wiktionary

podtulić

1. schować pod coś swoją zgiętą część ciała
2. tulić kogoś przez chwilę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podturlać

potocznie: turlając, przesunąć coś blisko czegoś lub pod coś; podtoczyć

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: turlać) [tevex, 2017-01-12]

podtuszować

pokryć nieznacznie kosmetykiem do barwienia rzęs i brwi, podcieniować tuszem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: stanąć) [tevex, 2019-10-18]

podtyć

przybrać na wadze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

podtykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podtykać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podtykać ndk.

Wiktionary

podtynkowy

przymiotnik

(1.1) bud. taki, który umieszczono pod warstwą tynku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tynk mrz.

Wiktionary

podtyp

jednostka klasyfikacji lub typologii niższa od typu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. syst. w systematyce takson niższy od typu

(1.2) inform. konstrukcja programistyczna;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. typ mrz.

Wiktionary

podtytulik

zdrobnienie od: podtytuł

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-03-03]

podtytuł

tytuł uzupełniający, dodawany po właściwym tytule dzieła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibliot. tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

Wiktionary

Powiązane:

przym. podtytułowy

Wiktionary

podtywać

przybierać nieco na wadze

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

podubożały

dawniej: stać się nieco uboższym, biedniejszym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2006-11-23]

podubożeć

dawniej: stać się nieco uboższym, biedniejszym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2006-11-23]

poducha

1. duża poduszka;
2. coś przypominającego dużą poduszkę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od poduszka, duża poduszka

(1.2) coś przypominającego dużą poduszkę

Wiktionary

Poduszka – małe i zwykle miękkie podparcie dla głowy, używane jako podstawowy element posłania podczas snu w łóżku lub jako podparcie/izolacja dla ciała używane na kanapie czy krześle.

Poduszka zawiera miękkie wypełnienie wykonywane z różnych materiałów (gąbka, syntetyczne wypełnienia, pióra). Tradycyjnie częstym wypełnieniem była słoma, lecz jest ona niewygodna i dzisiaj rzadko używana. Kiedyś bogaci używali piór i puchu; dzisiaj najczęściej używa się sztucznych wypełnień. Wypełnienie jest otoczone okryciem wykonanym z tkaniny, tzw. wsypą. Poduszki przechowywane są w poszewkach, cienkim pokryciu tkaninowym, które może być często i łatwo zmieniane i prane. Jednak nawet przy regularnym praniu poszewek poduszki gromadzą duże ilości brudu i znaczną liczbę mikroorganizmów na wypełnieniu i polecane jest wymienianie ich co kilka lat, zwłaszcza u alergików.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baby powystawiały poduchy na słońce.

Wiktionary

Powiązane:

przym. poduchowaty, poduchowy

rzecz. poduszkowiec mrz., poduszka ż., poduszeczka ż.

Wiktionary

poduchowaty

przypominający dużą poduszkę, podobny do dużej poduszki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-17]

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający poduchę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poducha ż.

przym. poduchowy

Wiktionary

poduchowny

stanowiący przedtem własność duchowieństwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

Wikipedia

poduchowy

podobny do poduchy, przypominający kształtem lub właściwościami poduchę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z poduchą, dotyczący poduchy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poducha ż.

przym. poduchowaty

Wiktionary

poduczać

uczyć się nieco, doszkalać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

poduczyć

nauczyć się nieco, doszkolić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podudnić

wydawać stłumiony, niski odgłos przez jakiś czas

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-05-24]

podudzie

część dolnej kończyny człowieka lub tylnej zwierzęcia, zawarta między kolanem a stopą; goleń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

Wikipedia

poduliczny

będący pod ulicą miasta

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-17]

podumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podumać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podumać dk.

Wiktionary

podunderować

dawniej, rubasznie: spędzić pewien czas na zrzędzeniu, gromieniu, łajaniu

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PIW 1958, 1963, 1965, 1966, 1968, 1969, 1971 - S. Szober (ndpl) (pod: dunderować) [tevex, 2017-07-03]

podupadać

czasownik niedokonany

(1.1) chylić się ku upadkowi, powoli tracić na znaczeniu, marnieć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podupadanie n.

czas. podupaść dk.

Wiktionary

podupadnięty

taki, który podupadł; podupadły

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

poduralski

związany z terenami położonymi blisko Uralu (góry w Rosji lub rzeka w Rosji i w Kazachstanie), charakterystyczny dla terenów położonych blisko Uralu, leżący blisko Uralu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

poduścić

rzadko: poduszczyć (podjudzić, podburzyć, podbuntować)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

podusia

pieszczotliwie: poduszka; poduszeczka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2006-05-03]

podusta

świnka; ryba z rodziny karpiowatych o charakterystycznym ryjku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

poduszczać

namawiać do zrobienia czegoś złego, wystąpienia przeciw komuś; podżegać, podburzać, podbuntowywać, podjudzać, podjuszać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

poduszczyć

namówić do zrobienia czegoś złego, wystąpienia przeciw komuś; podżegnąć, podburzyć, podbuntować, podjudzić, podjuszyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

poduszczyna

licha, marna poduszka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-18]

poduszeczka

zdrobnienie od: poduszka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od poduszka

(1.2) mała poduszka

(1.3) miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek

(1.4) miękka podkładka z tuszem do nasączania stempli

(1.5) ent. euplantula, wypukła struktura na brzusznej powierzchni podczłonów stopy niektórych owadów;

(1.6) bot. zob. poduszeczka liściowa.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka, AS: podušečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszka ż., poduszkowiec m., poducha ż., podusia ż.

przym. poduszkowy, poduszeczkowaty, poduszeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podusia

(1.2) jasiek

(1.4) poduszka

Wiktionary

poduszeczki

zdrobnienie od: poduszka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

poduszeczkowaty

przypominający małą poduszkę, podobny do małej poduszki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-31]

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający poduszeczkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszeczka ż.

przym. poduszeczkowy

Wiktionary

poduszeczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z poduszeczką, dotyczący poduszeczki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszeczka ż., poduszka ż.

przym. poduszeczkowaty, poduszkowy

Wiktionary

poduszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

(1.2) umieszczony w pudełeczku kawałek materiału nasycony tuszem lub wodą, przeznaczony do zwilżania przykładanych do niego pieczątek lub palca

(1.3) spodnia, miękka część końców palców ludzi i zwierząt

(1.4) techn. podpora, na której opiera się część mostu, maszyny

(1.5) środ. pot. karo

(1.6) anat. część mózgu, największe, tylne, jądro wzgórza;

(1.7) gw-pl|Warszawa. daw. kobieta

Wiktionary

Poduszka – małe i zwykle miękkie podparcie dla głowy, używane jako podstawowy element posłania podczas snu w łóżku lub jako podparcie/izolacja dla ciała używane na kanapie czy krześle.

Poduszka zawiera miękkie wypełnienie wykonywane z różnych materiałów (gąbka, syntetyczne wypełnienia, pióra). Tradycyjnie częstym wypełnieniem była słoma, lecz jest ona niewygodna i dzisiaj rzadko używana. Kiedyś bogaci używali piór i puchu; dzisiaj najczęściej używa się sztucznych wypełnień. Wypełnienie jest otoczone okryciem wykonanym z tkaniny, tzw. wsypą. Poduszki przechowywane są w poszewkach, cienkim pokryciu tkaninowym, które może być często i łatwo zmieniane i prane. Jednak nawet przy regularnym praniu poszewek poduszki gromadzą duże ilości brudu i znaczną liczbę mikroorganizmów na wypełnieniu i polecane jest wymienianie ich co kilka lat, zwłaszcza u alergików.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mogę zasnąć bez poduszki pod głową.

(1.2) Pobrudził się tuszem z poduszki.

(1.3) Pies zranił sobie poduszkę w prawej przedniej łapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈduʃka, AS: poduška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszkowiec mrz.

:: zdrobn. poduszeczka ż.

:: zgrub. poducha ż.

przym. poduszkowy, poduszeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jasiek; gw-pl|Górny Śląsk|zegłowek, zogowek, zogowka, zygowek.; gwara. więz. zabaniak

(1.3) opuszka

Wiktionary

poduszki

spodnia część palców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

poduszkowaty

przypominający poduszkę, podobny do poduszki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-31]

poduszkowiec

statek powietrzny poruszający się nisko nad powierzchnią lądu lub wody; aeroślizg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

Wiktionary

Poduszkowiec – pojazd poruszający się na poduszce powietrznej nad powierzchnią wody lub lądu na wysokości od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów. Poduszka ta powstaje gdy wentylator zasysa powietrze z otoczenia i wtłacza je pod spód pojazdu. Powietrze sprężane jest wewnątrz komory powstałej pomiędzy dnem maszyny, gruntem i elastycznym fartuchem. Gdy komora wypełni się powietrzem i poduszkowiec uniesie się na odpowiednią wysokość, nadmiar powietrza wydostaje się na zewnątrz. Wentylator musi mieć wystarczającą wydajność, aby uzupełniał ubytek powietrza. Dzięki temu wysokość poduszki powietrznej pozostaje stała.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛts̑, AS: poduškovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszka ż., poducha ż., poduszeczka ż.

przym. poduszkowy

Wiktionary

poduszkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z poduszką, dotyczący poduszki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poduszkowiec mrz., poduszeczka ż., poduszka ż.

przym. poduszeczkowy

Wiktionary

podwabiać

w łowiectwie:
1. wabiąc, zachęcać zwierzę do zbliżenia się; przynęcać, przywabiać;
2. wykrywać legowisko zwierząt łownych

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-04-07]

podwadowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się, odbywający się pod Wadowicami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W podwadowickich lasach nazbieramy borowików i kurek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wadowice nmos., wadowiczanin m., wadowiczanka ż.

przym. wadowicki

Wiktionary

podwajać

1. powiększać, powtarzać coś dwukrotnie;
2. wydatnie zwiększać;
3. wzmagać intensywność czegoś;
4. podwajać się - ulegać dwukrotnemu zwiększeniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni niedokonany (dk. podwoić)

(1.1) zwiększać dwukrotnie

czasownik zwrotny niedokonany podwajać się (dk. podwoić się)

(2.1) zwiększać się dwukrotnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdwajanie n., podwajanie n., podwojenie n., podwójność ż.

przysł. podwójnie

przym. podwójny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dublować, zdwajać

(2.1) dwoić się, zdwajać się

Wiktionary

podwajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwiększanie czegoś dwukrotnie

(1.2) wzmaganie intensywności czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwa n., podwojenie n., podwajalność ż., zdwajanie n., dwójka ż., dwója ż., dwójeczka ż., dwójnia ż., dwojenie n., podwójność ż., dwojakość ż., dwoistość ż., dwójniak m., dwojak m., dwojaczek m., dwójkowanie n., dwójarz m., dwójara ż., dwójkowicz m., dwójkowiczka ż., dwojaki nmos.

czas. podwajać ndk., podwoić dk., zdwajać ndk., zdwoić dk., dwoić ndk., dwójkować ndk.

przym. podwójny, dwójkowy, dwojaki, dwoisty, drugi

przysł. podwójnie, dwójkowo, dwojako, dwoiście, w dwójnasób

licz. dwa

formsłow. dwu-, dwój-

temsłow. drugo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) duplikowanie, dublowanie

(1.2) wzmaganie

Wiktionary

podwalać

podwalać się - potocznie: w nachalny sposób zabiegać o względy osoby płci przeciwnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-06-06]

podwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwalać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwalenie n.

czas. podwalać ndk., podwalić dk.

Wiktionary

podwale

dawniej: przestrzeń za wałem lub blisko wałów obronnych miasta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. miejsce, przestrzeń za wałem lub blisko wału obronnego

Wiktionary

Podwale – ulica w niektórych (zwłaszcza starszych) miastach. Najczęściej swą nazwę zaczerpnęła od wałów, czyli murów miejskich, wzdłuż których kiedyś biegła lub biegnie nadal. Najczęściej występuje na starówkach.

Podwale występuje m.in. w następujących miastach:

- Podwale w Bieczu

- Podwale w Bielsku-Białej

- Podwale w Bydgoszczy

- Podwale Grodzkie w Gdańsku

- Podwale Przedmiejskie w Gdańsku

- Podwale Staromiejskie w Gdańsku

- Podwale w Jaworznie

- Podwale w Jeleniej Górze

- Podwale w Kaliszu

- Podwale w Krakowie

- Podwale w Krośnie

- Podwale w Lublinie

- Podwale w Olsztynie

- Podwale w Poznaniu

- Podwale w Wałbrzychu

- Podwale w Warszawie

- Podwale we Wrocławiu

- Podwale w Żarach

Wikipedia

podwalić

potocznie: podwalić się - zalecając się, spróbować zdobyć czyjąś sympatię

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

podwalina

1. pozioma belka drewniana, stanowiąca podstawę ściany budynku;
2. przenośnie: podstawa, fundament czegoś; opoka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. najniższej położona belka na której opiera się konstrukcja ściany

(1.2) przen. podstawa, fundament

Wiktionary

Podwalina (przycieś) – najniższa (pierwsza kładziona przy budowie) belka w drewnianych konstrukcjach ścian. Opierana na fundamentach murowanych z kamienia (często z kamienia polnego) lub cegły na całej swojej długości i dodatkowo kotwiona w nim w celu uchronienia przed przesunięciem związanym z parciem i ssaniem wiatru. Izolowana od fundamentów (przede wszystkim ceglanych) warstwami papy w celu zabezpieczenia drewna przed wilgocią z gruntu (cegła jako materiał porowaty ma zdolność do kapilarnego pociągania wilgoci). W obecnie wykonywanych budynkach, zwłaszcza w konstrukcji szkieletowej, jest to często belka betonowa lub żelbetowa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W starych chatach podwaliny leżały swobodnie na podmurówce, bądź bezpośrednio na gruncie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przycieś

Wiktionary

podwaliny

1. pozioma belka drewniana, stanowiąca podstawę ściany budynku;
2. przenośnie: podstawa, fundament czegoś; opoka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwarszawski

związany z terenami położonymi pod Warszawą, charakterystyczny dla terenów położonych pod Warszawą, leżący pod Warszawą itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pod Warszawą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od czasów przedwojennych pracuje w Zakładzie dla Niewidomych w podwarszawskich Laskach.

(1.1) Obaj przybysze z łapczywą ciekawością chłonęli przez okienko mizerię podwarszawskiego pejzażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvarˈʃafsʲci, AS: podvaršafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos.

Wiktionary

podwaszyngtoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Waszyngtonem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: podvašỹŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Waszyngton m.

Wiktionary

podwatowywać

podszywać coś watą lub watoliną

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

podwawelska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. rodzaj kiełbasy z mięsa wieprzowego

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: podwawelski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie lubię podwawelskiej, bardziej smakuje mi żywiecka.

Wiktionary

Powiązane:

przym. podwawelski

Wiktionary

podwawelski

związany z terenami położonymi blisko Wawelu, charakterystyczny dla terenów położonych blisko Wawelu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się, odbywający się pod Wawelem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podwawelski gród został uznany za najpiękniejsze polskie miasto w głosowaniu internautów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwawelska ż., Wawel mrz.

przym. wawelski

Wiktionary

podważalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest podważalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. podważalny

przysł. podważalnie

czas. wyważyć

Wiktionary

podważalny

taki, którego można podać w wątpliwość

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (pod: nie podważalny, lecz...)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-20]

podważanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podważać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niepodważanie n., podważenie n.

czas. wyważyć, podważać ndk.

Wiktionary

podwał

dawniej: fundament, podwalina

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

podwałbrzyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Wałbrzychem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvawˈbʒɨsʲci, AS: podvau̯bžysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wałbrzych m.

Wiktionary

podwełnowiecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Wełnowcem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zimą dzieci zjeżdżały na sankach z podwełnowieckich hałd.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wełnowiec m., wełnowczanin mos., wełnowczanka ż.

przym. wełnowiecki

Wiktionary

podwiać

zwykle o wietrze: wiejąc, unieść coś ku górze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-15]

podwiatrowy

znajdujący się od strony wiatru; poruszający się w kierunku przeciwnym do wiatru; nawietrzny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. podwiązywać)

(1.1) pot. wiążąc coś od dołu, podciągnąć do góry tak, żeby nie opadło / wypadło

(1.2) med. związać przecięte, np. podczas zabiegu, naczynia krwionośne, nasieniowody lub jajowody w celu zatamowania krwawienia lub przepływu wydzieliny

czasownik zwrotny dokonany podwiązać się (ndk. podwiązywać się)

(2.1) pot. poddać się zabiegowi podwiązania nasieniowodów lub jajowodów

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Po trzeciej ciąży Gośka podwiązała się, bo nie chciała mieć więcej dzieci.

(2.1) Gdyby w Polsce wazaktomia była legalna, Marek podwiązałby się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑, AS: podvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwiązanie n., podwiązywanie n., podwiązka ż.

Wiktionary

podwiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwiązać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: podvʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. podwiązać

rzecz. podwiązka ż.

Wiktionary

podwiązka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pończochy i podwiązki wyszły z powszechnego użytku po wprowadzeniu na rynek rajstop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska, AS: podvʹi ̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwiązanie n.

:: zdrobn. podwiązeczka ż.

czas. podwiązać dk., podwiązywać ndk.

przym. podwiązkowy

Wiktionary

podwiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. podwiązać)

(1.1) pot. zob. podwiązać. (np. rośliny)

(1.2) med. zob. podwiązać. (np. jajowody)

czasownik zwrotny niedokonany podwiązywać się (dk. podwiązać się)

(2.1) pot. zob. podwiązać się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomidory najlepiej jest podwiązywać kawałkiem materiału do palika.

(2.1) Na Zachodzie wielu ludzi podwiązuje się, aby nie mieć więcej dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑, AS: podvʹi ̯õũ̯zyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwiązywanie n., podwiązka ż.

Wiktionary

podwiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwiązywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃zɨˈvãɲɛ, AS: podvʹi ̯õũ̯zyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. podwiązywać, podwiązać

Wiktionary

podwiczka

zdrobnienie od: podwika

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: podwika) [tevex, 2017-03-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. zdrobn. od: podwika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲiʧ̑ka, AS: podvʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwika ż.

Wiktionary

podwieczorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posiłek między obiadem a kolacją

Wiktionary

Podwieczorek – posiłek spożywany późnym popołudniem, „pod wieczór”. Wypełnia przerwę między obiadem a kolacją. Zazwyczaj jada się lekkie przekąski, np. lody, owoce, ciastka, chipsy, a także pije się sok owocowy lub ciepłe napoje. Podwieczorek jada się w godzinach 14.30-18.00

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na podwieczorek podano ciasto z owocami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɛˈʧ̑ɔrɛk, AS: podvʹi ̯ečorek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz.

czas. podwieczorkować ndk.

przym. podwieczorkowy, podwieczorny

przysł. wieczór

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|swaczyna.

Wiktionary

podwieczorkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. jeść podwieczorek, uczestniczyć w podwieczorku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stary klon główną stanowił ozdobę [ogrodu], a przy nim parę kanapek darniowych, gdzieśmy nieraz w dni letnie podwieczorkowali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwieczorek m., podwieczorkowanie n.

przym. podwieczorkowy

Wiktionary

podwieczorny

przymiotnik

(1.1) odbywający się pod wieczór, związany z późnym popołudniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wziąłem psa na nasz podwieczorny spacer.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwieczorek mrz.

przysł. pod wieczór

Wiktionary

podwiedeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pod Wiedniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci, AS: podvʹi ̯edẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wiedeń mrz.

Wiktionary

podwielokrotność

Wikipedia

podwieluński

związany z terenami położonymi pod Wieluniem, charakterystyczny dla terenów położonych pod Wieluniem, leżący pod Wieluniem itp.

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

podwiesić

wieszając, umieścić coś pod czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwieszać

wieszając, umieszczać coś pod czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwieszać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niepodwieszanie n.

czas. wieszać, podwieszać ndk.

Wiktionary

podwiewać

o wietrze: wiejąc, unosić coś ku górze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwięź

uchwyt na jachcie do mocowania i regulacji want

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-18]

podwieźć

1. wieźć kogoś lub coś jakiś czas;
2. dostarczyć kogoś lub coś w określone miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwijać

kurcząc, chować pod siebie jakąś część ciała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik

(1.1) zginać coś - zawijać część materiału / rzeczy do / za krawędź

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podwiń spodnie bo umoczysz je w kałuży.

(1.1) Przerażony piesek podwinął pod siebie ogon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲijäʨ̑, AS: podvʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwijanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zakasać

Wiktionary

podwijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: podvʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. podwijać

Wiktionary

podwijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. podwika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲijka, AS: podvʹii ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwef, namitka, woal, welon, podwika

Wiktionary

podwika

1. chustka, kwef;
2. dawniej: kobieta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. element stroju kobiecego, duża chusta z białego płótna, zasłaniająca szyję i boki twarzy

Wiktionary

Podwika, podwiczka, podwijka – element stroju noszony przez zamężne kobiety począwszy od wczesnego średniowiecza.

Początkowo była to duża chusta, najczęściej z białego płótna, zasłaniająca szyję i boki twarzy. Wiązano ją na czubku głowy i przykrywano drugą chustą lub czepcem. W XIV-XV wieku podwika zaczęła w większości krajów europejskich przybierać formę wąskiego paska pod brodą i jako taka noszona była do XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po sukni znam żałobę, znam i po podwice.

(1.2) Samson miał siłę potężną, ale że mu podobno oleju w głowie brakło, że się dał podwice za nos wodzić, że nie miał siły ducha, wyższości jego i niepodległości, musiał młyny obracać Filistynom…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲika, AS: podvʹika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. podwiczka

:: starop. podwikarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwef, namitka, woal, welon, podwijka

Wiktionary

podwilczyn

Wikipedia

podwileński

dotyczący okolic Wilna

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pod Wilnem

przymiotnik jakościowy

(2.1) typowy dla terenów pod Wilnem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten nowy świat cuchnął spalenizną jak miasteczka podwileńskie, straszył biedą jak wsie białoruskie, zachwycał odludziem jak stare puszcze na północ od Niemna.

(1.1) Wiele wskazuje na to, że tarnowski powiat zorganizuje akcje pomocy dzieciom polskim ze szkół podwileńskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲiˈlɛ̃j̃sʲci, AS: podvʹilẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wilno n.

Wiktionary

podwinąć

kurcząc, schować pod siebie jakąś część ciała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|podwijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲĩnɔ̃ɲʨ̑, AS: podvʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwinięcie n.

Wiktionary

podwinięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwinąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. podwinąć

Wiktionary

podwiński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2007-02-24]

Wikipedia

podwis

uchwyt, używany w górnictwie, służący do podwieszania rury, kabla lub innej stropnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

podwitosławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Witosławiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W podwitosławskich kniejach występują żółwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Witosław m., witosławianin m., witosławianka ż.

przym. witosławski, Witosławowy

Wiktionary

podwlekać

dawniej: wlokąc, podciągać, podsuwać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: podwlec)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

podwoda

dawniej:
1. wóz z zaprzęgiem dostarczany do dyspozycji organu administracji państwowej lub wojska (dawniej też dworowi) w celu podwiezienia kogoś lub czegoś;
2. obowiązek dostarczenia takiego środka transportu wraz z obsługą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obowiązek prawny dostarczenia koni wierzchowych albo zaprzęgu konnego na rzecz administracji państwowej, wojska lub dworu;

(1.2) hist. miejsce udzielania podwodów (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔda, AS: podvoda

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podwód, przewód, przewóz, powóz

Wiktionary

podwodnik

członek załogi łodzi podwodnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

podwodny

przymiotnik relacyjny

(1.1) będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rosja, skopiowawszy z Zachodu modele samochodów i samolotów, odrzutowiec, radar, penicylinę, telewizję, bombę atomową i niemieckie łodzie podwodne, występuje teraz do wyścigu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔdnɨ, AS: podvodny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwodzie n., podwodniak m., wodowanie n.

przym. podwodniacki

przysł. pod wodą

Wiktionary

podwodzie

1. część brzegu morskiego między liniami najwyższego i najniższego stanu wody;
2. podwodna część kadłuba statku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-28]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. część kadłuba statku wodnego, znajdująca się poniżej lini wodnej

Wiktionary

Powiązane:

przym. podwodny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środ. żegl. kadłub żywy

Wiktionary

podwoić

1. powiększyć, powtórzyć coś dwukrotnie;
2. wydatnie zwiększyć;
3. wzmóc intensywność czegoś;
4. podwoić się - ulec dwukrotnemu zwiększeniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwój

skorupiak z rzędu równonogich; podwój wielki; wesz morska

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-18]

podwójci

dawniej: zastępca, pomocnik wójta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-15]

podwoje

staropolskie określenie bramy wejściowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-18]

podwójnie

przysłówek sposobu

(1.1) dwa razy tyle

(1.2) pod dwoma różnymi, względami, z dwóch różnych względów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwa n., podwajanie n., zdwajanie n., podwójność ż., dwoistość ż., dwójka ż., dwojenie n., zdwajanie n., zdwojenie n., podwajanie n., podwojenie n., rozdwajanie n., rozdwojenie n.

czas. dwoić ndk., zdwajać ndk., zdwoić dk., podwajać ndk., podwoić dk., rozdwajać ndk., rozdwoić dk.

przym. podwójny, dwoisty, dwukrotny, drugi

przysł. dwa razy, w dwójnasób, dwoiście, dwojako, dwakroć

licz. dwa, drugi

temsłow. dwu-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwakroć, dwukrotnie, dwa razy, w dwójnasób, dubeltowo

(1.2) dwoiście, dwojako

Wiktionary

podwójnik

dawniej: podwojony podatek; dupla

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-05]

podwójność

bycie podwójnym lub cecha charakterystyczna tego, co podwójne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest podwójne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwajanie n., podwojenie n.

czas. podwajać ndk., podwoić dk.

przym. podwójny

przysł. podwójnie

Wiktionary

podwójny

przymiotnik

(1.1) składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

(1.2) dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kraków był otoczony podwójnym murem.

(1.2) Tamta butelka soku ma podwójną objętość, a jest niewiele droższa od tej.

(1.2) Na dodatek pozwolili mi poprowadzić swój nowy samochód i miałem z tego wyjazdu podwójną radość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdvujnɨ, AS: podvui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwójność m., podwoje mos., podwajanie n., zdwajanie n., dwa n.

czas. podwoić, podwajać

przysł. podwójnie

przedr. dwu-

licz. dwa

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dubeltowy, podwojony, zdwojony

Wiktionary

podwóreczko

zdrobnienie od: podwórko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-07]

podwórko

przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami; podwórze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez otwarte okno słychać było krzyki dzieci bawiących się na podwórku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvurkɔ, AS: podvurko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podworowe n., podwórze n.

przym. podwórkowy, podwórzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podwórze, obejście, kraków|pole.

Wiktionary

podwórkowy

przymiotnik

(1.1) związany z podwórkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dorośli nie wtrącają się w życie podwórkowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwórko n., podwórze n.

Wiktionary

podworowe

dawniej: podwórzowy; podworcowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w dawnej Polsce: podatek płacony od każdego dworu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvɔˈrɔvɛ, AS: podvorove

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dworzanin m., dwór, podwórze, podwórko

Wiktionary

podworowy

dawniej: podwórzowy; podworcowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

podworski

nazwisko

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-01-05]

podwórze

przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami; podwórko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvuʒɛ, AS: podvuže

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwórko n., dwór m., dworzec m.

:: zdrobn. podwóreczko

przym. podwórkowy, podwórzowy, dworcowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziedziniec, podwórko

Wiktionary

podworzec

dziedziniec, duże podwórze; podwórzec; majdan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik

(1.1) dziedziniec, duże podwórze

(1.2) podwórzec

(1.3) majdan

Wiktionary

- Podworzec – część wsi Brzezowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Łapanów

- Podworzec – część wsi Jawór położona w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔʒɛts̑, AS: podvožec

Wiktionary

podwóz

dowiezienie kogoś lub czegoś w dane miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

podwózek

potocznie: podwiezienie gdzieś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

podwozie

dowiezienie kogoś lub czegoś w dane miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

(1.2) lotn. dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔʑɛ, AS: podvoźe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwożenie n., podwiezienie n., wóz m.

czas. podwozić ndk., podwieźć dk., wozić ndk., wieźć ndk.

przym. podwoziowy

Wiktionary

podwózka

potocznie: podwiezienie gdzieś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

podwrocławski

1. zlokalizowany niedaleko od Wrocławia;
2. charakterystyczny dla okolic Wrocławia

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się, odbywający się pod Wrocławiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Jelczu, w podwrocławskiej fabryce samochodów, malował autobusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvrɔts̑ˈwafsʲci, AS: podvrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wrocław m., wrocławiak m., wrocławianin m., wrocławianka ż., Wrocek m.

przym. wrocławski

Wiktionary

podwydział

część powstała w wyniku podzielenia wydziału - części przedsiębiorstwa lub instytucji

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

podwykonawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) firma lub osoba wykonująca pracę na zlecenie głównego wykonawcy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wykonawca m., wykon mrz.

przym. wykonawczy

Wiktionary

podwykonawstwo

Wikipedia

podwysocki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

podwyżka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podniesienie wysokości uposażenia

(1.2) podniesienie się ceny, kosztu

(1.3) cena, o którą zostało podwyższone uposażenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɨʃka, AS: podvyška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwyższenie n.

czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|poprawa.

Wiktionary

podwyższać

czasownik przechodni niedokonany (dk. podwyższyć)

(1.1) sprawiać, że coś jest wyższe, zwiększać wysokość

(1.2) osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie

(1.3) zwiększyć intensywność czegoś

(1.4) muz. wydawać dźwięk wyższy od poprzedniego

(1.5) przest. nadawać wyższą godność, stopień w hierarchii

czasownik zwrotny niedokonany podwyższać się (dk. podwyższyć się)

(2.1) zwiększyć wysokość siebie samego, stawać się wyższym

(2.2) ulegać zwiększeniu pod względem wartości, liczby, wielkości itp.

(2.3) ulegać zwiększeniu pod względem intensywności

(2.4) muz. ulegać zwiększeniu pod względem wysokości dźwięku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɨʃːaʨ̑, AS: podvy•šać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., podwyższenie n., podwyżka ż., podwyższanie n.

przym. wysoki

przysł. wysoko

czas. podwyższyć

temsłow. wysoko-

Wiktionary

podwyższanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podwyższać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvɨʃˈːãɲɛ, AS: podvy•šãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. podwyższać, podwyższyć

przysł. wysoko

przym. wysoki

rzecz. podwyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

temsłow. wysoko-

Wiktionary

podwyższenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce podwyższone

(1.2) uczynienie wyższym, większym, obfitszym, intensywniejszym

Wiktionary

- Podwyższenie Krzyża Świętego – święto chrześcijańskie związane z tradycją odnalezienia relikwii krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus,

- Extra point – punkt dodatkowy w futbolu amerykańskim,

- Podwyższenie – zagranie w rugby następujące po przyłożeniu dające drużynie dodatkowe punkty,

- Podwyższenie głoski w fonetyce.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., podwyżka ż., podwyższanie n.

czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk.

przym. podwyższony, wysoki

przysł. wysoko

temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) estrada, katedra, mównica, podest, podium, wzniesienie

(1.2) zwiększenie, wzrost

Wiktionary

podwyższyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|podwyższać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., podwyższanie n., podwyższenie n., podwyżka ż.

czas. podwyższać ndk.

przym. wysoki

przysł. wysoko

temsłow. wysoko-

Wiktionary

podwzgórze

część mózgu kierująca bezwiednymi reakcjami organizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

Podwzgórze (łac. hypothalamus, z gr. ὑπó = „pod” θάλαμος „izba, sypialnia”) – jest to niewielka struktura mózgu kręgowców (u człowieka jest ona wielkości ostatniego członu małego palca dłoni) zlokalizowana w brzusznej części międzymózgowia.

Wikipedia

podwładna

będący pod czyjąś władzą, zwierzchnictwem, kierownictwem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podwładność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest podwładne; cecha tych, którzy są podwładni

Wiktionary

Powiązane:

przym. podwładny

przysł. podwładnie

rzecz. podwładny mos.

Wiktionary

podwładny

będący pod czyjąś władzą, zwierzchnictwem, kierownictwem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

przymiotnik

(1.1) podlegający komuś, pozostający pod czyjąś władzą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba podległa komuś, czyjś pracownik

(2.2) osoba, która urodziła się lub osiadła na obszarze władzy danego władcy

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Major rozkazał sierżantowi zebrać podwładnych na apel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvwadnɨ, AS: podvu̯adny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. podwładna, podwładność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podkomendny, podległy

(2.1) podkomendny

(2.2) poddany

Wiktionary

podwłocławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się lub odbywający się pod Włocławkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z naszych trzech kujawskich kurortów jako pierwszy wystawiono do sprzedaży podwłocławski Wieniec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvwɔts̑ˈwafsʲci, AS: podvu̯ocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Włocławek m.

Wiktionary

podwłośnik

dawniej: pelerynka zakładana podczas czesania i pudrowania lub strzyżenia włosów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

podygotać

dygotać przez pewien czas

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PIW 1952 - J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki (ndpl) [tevex, 2019-09-24]

podyluwialny

występujący po dyluwium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podyma

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

podymić

podymić się;
1. powydzielać dym, powypuszczać kłęby dymu przez pewien czas; pokopcić;
2. powydzielać parę przez pewien czas

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: podkadzić) [tevex, 2012-08-18]

podymne

danina prawa książęcego, występująca w średniowieczu głównie na Mazowszu i Kujawach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-31]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w dawnej Polsce: podatek płacony od budynku mieszkalnego;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈdɨ̃mnɛ, AS: podỹmne

Wiktionary

podyplomowy

następujący po otrzymaniu dyplomu (wyższej uczelni)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

przymiotnik

(1.1) odbywający się po uzyskaniu dyplomu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Taa, teraz wszystko rozciągnięte w czasie, szkoły pierwsze, szkoły drugie, szkoły trzecie, studia i kursy podyplomowe, w życie dorosłe wchodzisz nie wcześniej jak po trzydziestce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɨplɔ̃ˈmɔvɨ, AS: podyplõmovy

Wiktionary

podyskotekować

środowiskowo: zabawić sięna zabawie tanecznej, zwłaszcza na dyskotece; pohulać, poimprezować, pobalować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-02]

podyskutować

spędzić jakiś czas na dyskutowaniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

podyskutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spędzenie jakiegoś czasu na dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

czas. podyskutować dk.

rzecz. przedyskutowanie n., dyskutant mos., dyskutowanie n., dyskutantka ż.

przym. dyskusyjny

Wiktionary

podyżurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|podyżurować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dyżur m., dyżurny m., dyżurna ż., dyżurowanie n., dyżurka ż.

czas. podyżurować dk., dyżurować ndk.

przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary

podzabrzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pod Zabrzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdzaˈbʒãj̃sʲci, AS: podzabžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Zabrze n.

Wiktionary

podzakrzówek

Wikipedia

podzamcze

[czytaj: pod-zamcze] teren w pobliżu zamku, zwykle zamieszkały przez ludzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-30]

postenketta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) postenkieta

Wiktionary

postenkieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃ŋʲˈcɛta, AS: postẽŋʹḱeta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) postenketta

Wiktionary

postęp

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

Wiktionary

Postęp (progres) – rozwój, udoskonalenie, przejście od niższego do wyższego etapu. Pojęcie postępu pochodzi z filozofii. Wiara w postęp była jedną z podstawowych zasad światopoglądu encyklopedystów francuskich, myślicieli oświecenia oraz XIX-wiecznych pozytywistów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli przez całe stulecia zmaganie człowieka z przyrodą oznaczało postęp cywilizacji, to współcześnie potrzebny jest ogromny wysiłek dla ratowania zniekształconego środowiska cywilizowanego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛ̃mp, AS: postẽmp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postępactwo n., postępak mos.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) progres, progresja

Wiktionary

postępactwo

ironicznie: postępowość

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-30]

postępak

ironicznie: postępowiec

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-30]

postępek

zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób; czyn; uczynek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. czyn pociągający za sobą negatywne konsekwencje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten postępek zaważył na jego dalszych losach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstɛ̃mpɛk, AS: postẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

postępówa

potocznie, ironicznie: kobieta postępowa

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [greenpoint, 2006-05-04]

postepować

potańczyć, uderzając rytmicznie podkutymi obcasami i czubkami butów o podłogę

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

czasownik

(1.1) działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

(1.2) dokonywać postępu

(1.3) zachowywać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas instalacji oprogramowania postępowałem zgodnie z instrukcjami pojawiającymi się na ekranie.

(1.2) Jego choroba postępuje. Jest coraz gorzej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑, AS: postẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie

czas. postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

postępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

(1.2) odczasownikowy od|postępować.

Wiktionary

- postępowanie administracyjne (procedura administracyjna)

- postępowanie apelacyjne

- postępowanie beatyfikacyjne

- postępowanie cywilne (procedura cywilna, proces cywilny)

- postępowanie dowodowe

- postępowanie dwuinstancyjne

- postępowanie dyscyplinarne

- postępowanie egzekucyjne

- postępowanie kanonizacyjne

- postępowanie karne (procedura karna, proces karny)

- postępowanie karno-skarbowe

- postępowanie kasacyjne

- skarga kasacyjna (polskie postępowanie administracyjnosądowe)

- skarga kasacyjna (polskie postępowanie cywilne)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sąd przyjął w postępowaniu za dowód testament zmarłego.

(1.1) Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia warunków zabudowy.

(1.2) Jego postępowanie jest karygodne.

(1.2) Postępowanie dyrektora wobec mnie było niesprawiedliwe. Nie powinien dawać mi nagany za krytykę przełożonego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: postẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) procedura, proces

Wiktionary

postępowiec

człowiek postępowy, zwolennik postępu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2013-07-31]

postępowo

przysłówek

(1.1) w sposób postępowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępowanie n., postępek m., postępowość ż.

czas. postępować

przym. postępowy

Wiktionary

postępowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) progresizm, progresywizm, progresywność

Wiktionary

postępowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: postępowy; bardziej postępowy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-06]

postępowy

1. o kimś: opowiadający się za nowoczesnymi sposobami myślenia i działania, będący zwolennikiem postępu;
2. o czymś: związany z dążeniem do rozwoju, wyrażający postęp;
3. rzadko: stopniowo wzrastający, nasilający się;
4. w fizyce: ruch postępowy - ruch ciała, podczas którego wszystkie jego punkty przemieszczają się w ten sam sposób;
5. paraliż postępowy - porażenie układu nerwowego występujące w zaawansowanej kile; porażenie postępujące

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

(1.2) postępujący, narastający

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ, AS: postẽmpovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awangardowy, innowacyjny, modernistyczny, nowoczesny, prekursorski, progresywny

Wiktionary

postępy

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

poster

plakat reklamowy posiadający walory artystyczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plakat, afisz, zwłaszcza reklamowy lub muzyczny

Wiktionary

Plakat naukowy (żargonowo poster) – forma prezentacji naukowej, dla odróżnienia od plakatu reklamowego, zachowuje w kręgach naukowych żargonową nazwę wywodzącą się z języka angielskiego – poster. Forma prezentacji graficznej powstała w II połowie XX w. Spopularyzowała się na dużych konferencjach naukowych. Obecnie jedna z popularniejszych form prezentowania wyników badań w trakcie konferencji naukowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛr, AS: poster

Wiktionary

Powiązane:

przym. posterowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plakat, afisz

Wiktionary

posterunek

1. żołnierz lub grupa żołnierzy pełniący wartę;
2. miejsce, stanowisko, w którym żołnierz pełni wartę;
3. siedziba jednostki policji, żandarmerii itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce pełnienia straży lub służby

(1.2) siedziba policji lub żandarmerii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kapral zabronił im opuszczania posterunku.

(1.2) Milicja zabrała Zbycha na posterunek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛˈrũnɛk, AS: posterũnek

Wiktionary

Powiązane:

przym. posterunkowy

rzecz. posterunkowy mos.

Wiktionary

posterunkowy

dawniej: policjant pełniący stale służbę na danym posterunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) policjant mający najniższy rangą stopień w policji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) najniższy stopień w policji

przymiotnik relacyjny

(3.1) rzad. związany z posterunkiem

Wiktionary

Posterunkowy (post.) – najniższy stopień w polskiej Policji. Odpowiednik szeregowego w Wojsku Polskim i strażaka w Państwowej Straży Pożarnej. Wyższy stopień to starszy posterunkowy.

Stopień posterunkowego nadawany jest rozkazem personalnym z dniem przyjęcia policjanta do służby. Na stopień ten mianuje komendant wojewódzki Policji. Nie można mówić o odmiennych obowiązkach funkcjonariuszy Policji zależnych od stopnia. Można bowiem mieć niższy stopień zaś ważniejszą funkcję.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posterunkowe stłukli Jaśka, tak że kilka tygodni nie mógł z chałupy wychodzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. posterunek mrz.

Wiktionary

posteryzacja

zanik przestrzeni kolorów w grafice komputerowej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

postfaszysta

członek lub sympatyk ugrupowań nawiązujących programowo do idei faszyzmu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

postfeminizm

Postfeminizm (przedstawiany również jako post-feminizm) – termin używany do opisania reakcji na sprzeczności w feminizmie, zwłaszcza feminizmie drugiej i trzeciej fali. Termin postfeminizm jest czasem mylony z kolejnymi feminizmami, takimi jak feminizm czwartej fali i „kolorowy feminizm” (ang. women of color feminism) (np. haki, 1996; Spivak, 1999).

Wikipedia

postfeudalny

następujący po okresie dominowania feudalizmu; pofeudalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postfiks

rodzaj afiksu występujący po rdzeniu wyrazowym, mogący być sufiksem słowotwórczym lub końcówką fleksyjną

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - ParkEdukacja 2006, 2008, 2009, 2010, 2011 - M. Tytuła, J. Okarmus (pod: afiks) [koalar, 2008-05-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) afiks występujący po wyrazie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W języku polskim postfiksem jest wyraz „się”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstfʲiks, AS: postfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.

Wiktionary

postfordyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. system organizacji wytwarzania dóbr polegający na produkowaniu wyrobów w krótkich seriach przeznaczanych dla konkretnych odbiorców;

Wiktionary

Postfordyzm – w historii ekonomii, system produkcji, konsumpcji i innych zjawisk społeczno-ekonomicznych, który cechował się elastyczną specjalizacją, w której łatwo jest uzyskać zróżnicowanie produktu po tym, jak okazało się, że w społeczeństwach zamożnych seryjna produkcja nie jest ani wystarczająca ani satysfakcjonująca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstfɔrdɨsm̥, AS: postfordysm̦

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elastyczna specjalizacja

Wiktionary

postglacjalny

następujący po okresie lodowcowym, właściwy temu okresowi; polodowcowy, poglacjalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

przymiotnik

(1.1) istniejący/dziejący się po nastaniu epoki lodowcowej lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzdɡlaˈts̑ʲjalnɨ, AS: pozdglacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postglacjał

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) polodowcowy

Wiktionary

postglacjał

okres następujący po zlodowaceniu; okres polodowcowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres, który nastąpił po epoce lodowcowej, okres polodowcowy

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈzdɡlats̑ʲjaw, AS: pozdglacʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. postglacjalny

Wiktionary

postglosator

włoski uczony w dziedzinie prawa, zajmujący się dostosowaniem zasad prawa rzymskiego do potrzeb współczesnej praktyki, działający w XIII wieku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2014-07-23]

posthipisowski

powstały po wygaśnięciu ruchów hipisowskich

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

postimpresjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta czerpiący z dokonań impresjonizmu, który jednak wypracował indywidualne style w malarstwie końca XIX wieku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postimpresjonistyczność ż.

przym. postimpresjonistyczny

Wiktionary

postimpresjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co postimpresjonistyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postimpresjonizm m., postimpresjonista m., postimpresjonistka ż.

przym. postimpresjonistyczny

przysł. postimpresjonistycznie

Wiktionary

postimpresjonizm

Postimpresjonizm (tzn. sztuka po impresjonizmie) – terminem tym określa się różne zjawiska w sztuce francuskiej na przełomie XIX i XX wieku, wywodzące się z impresjonizmu, ale w dużej mierze odrzucające go. Ramy czasowe określa się też bardziej precyzyjnie jako czas od ostatniej wystawy impresjonistów w 1886 roku do pierwszej wystawy fowistów w 1905 roku.

Wikipedia

postindustrialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postindustrialne

Wiktionary

Powiązane:

przym. postindustrialny

przysł. postindustrialnie

Wiktionary

postindustrialny

dotyczący wydarzeń po erze przemysłowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do epoki/czasów/społeczeństwa następującego po epoce przemysłowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstʲĩnduˈstrʲjalnɨ, AS: postʹĩndustrʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

przym. industrialny

rzecz. postindustrialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poprzemysłowy

Wiktionary

posting

[czytaj: połsting] w informatyce: wysyłanie wiadomości na grupie dyskusyjnej lub forum; wysyłanie postów

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2017-03-03]

postiw

skrót od: Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

postjugosławiański

powstały, pozostały po rozpadzie Jugosławii; pojugosławiański

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-08-29]

postklerykalizm

nurt w Kościele katolickim stanowiący krytykę wobec niektórych przejawów działalności duchowieństwa

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-02-06]

postkoitalny

przymiotnik

(1.1) po stosunku seksualnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczególnym przykładem tej autentycznej kobiecej jouissance jest w powieści Madame Riccoboni słynny list postkoitalny, wyznanie miłości tuż po akcie, złożone sobie jednocześnie przez obydwoje kochanków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔjiˈtalnɨ, AS: postkoi ̯italny

Wiktionary

postkolonializm

Post-kolonializm (także studia post-kolonialne, teoria post-kolonialna, postkolonializm) to dyscyplina naukowa opierająca się na intelektualnym dyskursie, który służy do analizowania i wyjaśniania zarówno kulturowych pozostałości kolonializmu i imperializmu, jak i badania konsekwencji kontrolowania kraju i zasiedlania go w celu ekonomicznej eksploatacji ludności tubylczej i jej ziemi. Wywodzące się ze szkoły postmodernistycznej studia post-kolonialne analizują politykę wiedzy (jej wytwarzanie, kontrolę i dystrybucję) poprzez badanie funkcjonalnych relacji między społeczną i polityczną władzą, która podtrzymuje kolonializm i neo-kolonializm. Zadają w ten sposób pytanie, jak imperialny reżim wytwarza obraz (społeczny, polityczny, kulturowy) kolonizatora i kolonizowanego.

Wikipedia

postkolonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postkolonialne; cecha tych, którzy są postkolonialni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postkolonializm m.

przym. postkolonialny

Wiktionary

postkolonialny

występujący po okresie kolonialnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z postkolonializmem, dotyczący postkolonializmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postkolonializm m., kolonializm m., kolonia ż., kolonista m., postkolonialność ż.

przym. kolonialny, kolonizacyjny, kolonialistyczny

Wiktionary

postkomuch

pogardliwie: postkomunista

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2011-07-08]

postkomuna

1. postkomunizm;
2. zbiorowo o postkomunistach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. postkomunizm.

(1.2) pot. ogół postkomunistów lub ugrupowań postkomunistycznych

Wiktionary

Postkomunizm – okres transformacji politycznej i gospodarczej w byłych państwach komunistycznych po upadku bloku wschodniego, w których nowe rządy dążyły do demokratyzacji, stworzenia społeczeństwa obywatelskiego i odbudowy wolnego rynku (zob. Jesień Ludów, rozpad ZSRR, transformacja systemowa w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Trzeba tylko dać sobie szansę - wykorzenić raz na zawsze postkomunę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postkomunizm m.

przym. postkomunistyczny

Wiktionary

postkomunistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

Wiktionary

Patrz:
postkomunizm
Przykłady

(1.1) Z perspektywy kategoryzacji trzeba więc podkreślić, że mentalność postkomunistyczna wpływa na większy segment społeczeństwa, niż „tylko" na sferę gospodarki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postkomunizm m., postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokomunistyczny

Wiktionary

postkomunizm

1. ideologia będąca zmodyfikowaną formą komunizmu;
2. okres po upadku komunizmu w byłych państwach komunistycznych; postkomuna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. okres po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego;

(1.2) polit. ideologia stanowiąca zmodyfikowaną formę komunizmu

Wiktionary

Postkomunizm – okres transformacji politycznej i gospodarczej w byłych państwach komunistycznych po upadku bloku wschodniego, w których nowe rządy dążyły do demokratyzacji, stworzenia społeczeństwa obywatelskiego i odbudowy wolnego rynku (zob. Jesień Ludów, rozpad ZSRR, transformacja systemowa w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Postkomunizm w tym rozumieniu jest hybrydą, w której są równi i równiejsi, skomplikowane, często sprzeczne, szybko zmieniające się przepisy służą poszczególnym grupom interesów, a klientelizm, nepotyzm, konformizm i korupcja są na porządku dziennym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

przym. postkomunistyczny

przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) postkomuna

Wiktionary

postludium

Wikipedia

postmodernista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

Wiktionary

Patrz:
postmodernizm
Przykłady

(1.1) Baudrillard woli, aby nie nazywać go postmodernistą, to jednak przynajmniej w części nim jest .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista, AS: postmoderʹńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postmodernizm m.

:: fż. postmodernistka ż.

przym. postmodernistyczny

przysł. postmodernistycznie

Wiktionary

postmodernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postmodernistyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postmodernizm m., postmodernista m., postmodernistka ż.

przym. postmodernistyczny

przysł. postmodernistycznie

Wiktionary

postmodernistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z postmodernizmem, dotyczący postmodernizmu

Wiktionary

Patrz:
postmodernizm
Przykłady

(1.1) Przedmiotem rozprawy jest dyskurs filozofii postmodernistycznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernizm mrz., postmodernista mos.

Wiktionary

postmodernizm

1. nurt w sztuce odrzucający XX-wieczny modernizm i awangardę, nawiązujący do technik i stylów historycznych; transawangarda; neoekspresjonizm;
2. w filozofii: prąd myślowy odwołujący się do poczucia końca wielkich narracji i historii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

postnatalny

dotyczący okresu po urodzeniu się dziecka; poporodowy, pourodzeniowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

postnicejski

przymiotnik

(1.1) hist. rel. dotyczący okresu po soborze nicejskim

(1.2) polit. dotyczący okresu po zawarciu traktatu nicejskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Nicea ż., nicejczyk mos., nicejka ż.

przym. nicejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ponicejski

Wiktionary

postnik

dawniej: postne danie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. osoba, która przestrzega postu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstʲɲik, AS: postʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poszczenie n., post

czas. pościć

przym. postny

Wiktionary

postny

1. związany z postem, dopuszczany w czasie postu;
2. bezmięsny; niezawierający tłuszczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

przymiotnik

(1.1) związany z postem

(1.2) niezawierający mięsa

(1.3) przen. smutny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jedzenie było postne, mniej lub bardziej obfite, ale nie mogło zabraknąć takich potraw, jak kutia czy kompot z suszonych owoców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.

czas. pościć ndk.

Wiktionary

postój

1. przerwa w podróży, zatrzymanie się na pewien czas;
2. miejsce, gdzie stale zatrzymują się określone pojazdy; przystanek; stacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przerwa podczas jazdy, podróży

(1.2) wyznaczone miejsce, gdzie mogą zatrzymywać się pojazdy

(1.3) praw. unieruchomienie pojazdu nie wynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, które trwa ponad jedną minutę;

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. od: postać

Wiktionary

Postój pojazdu – unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwające dłużej niż 1 minutę.

Postój na chodniku jest możliwy kołami jednego boku lub przednią osią pojazdu o masie do 2,5 tony pod warunkiem, że:

- na danym odcinku drogi nie ma zakazu postoju

- nie utrudnia ruchu pieszym

- pojazd umieszczony przednią osią na chodniku nie utrudnia ruchu na jezdni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy kierowca powinien robić dłuższy postój co cztery godziny.

(1.2) Czekam na postoju taksówek już kwadrans i nie ma żadnej.

(1.3) Całkowity zakaz zatrzymywania i postoju obowiązuje na mostach i wiaduktach.

(2.1) Ty sobie tu postój, a my tymczasem pójdziemy do sklepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstuj, AS: postui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postojówka ż., postojowe n., postanie n., stanie n., postać ż., stojanka ż., stójka ż.

czas. stać ndk., postać dk.

przym. postojowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przerwa

(1.2) przystanek, stacja

(1.3) postój pojazdu

Wiktionary

postojak

postojak wiesiołkowiec - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-26]

postojna

1. jaskinia krasowa w Słowenii;
2. miasto w Słowenii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

Wikipedia

postojniański

przymiotnik od: Postojna, miasto lub jaskinia krasowa w Słowenii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

postokrągłostołowy

dotyczący rzeczywistości społeczno-politycznej w Polsce po obradach okrągłego stołu w 1989 r.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-04]

postolice

Wikipedia

postolin

3 miejscowości w Polsce:

- Postolin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz

- Postolin – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Sztum

- Postolin – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Sztum

Wikipedia

postolski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

postomino

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

Postomino (kaszub. Postòminò, niem. Pustamin) – wieś w północnej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

postomiński

przymiotnik od: Postomino

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

postować

potocznie: pisać posty w internecie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

czasownik niedokonany

(1.1) neol. zamieszczać post w Internecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cierpieli bez netu, dopalaczy i innych rzeczy, i trudno było im wytrzymać, nie mogli już brać, pić, tłitować, postować i robić tego, co się stało sensem ich życia.

(1.1) Zamiast postować zdjęcia zasranych bobasów, lepiej zastanówcie się czy warto się rozmnażać. Serio.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postowanie n., post m.

Wiktionary

postoł

but noszony przez wieśniaków nadbużańskich; łapeć z kory, łyka lub skóry, wiązany sznurkiem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-01-16]

postołowo

2 miejscowości w Polsce:

- Postołowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka

- Postołowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

2 miejscowości na Białorusi:

- Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Malecz

- Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Mokre

Wikipedia

postpamięć

pamięć potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć; pamięć drugiego pokolenia

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

postpamięciowy

związany z pamięcią potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

postpeerelowski

taki, który nastąpił (miał miejsce) po upadku PRL-u

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

postponować

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) okazywać brak szacunku, traktować z góry, wzgardliwie, z lekceważeniem, mieć za nic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstpɔ̃ˈnɔvaʨ̑, AS: postpõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postponowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekceważyć

Wiktionary

postponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postponować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postponować ndk.

Wiktionary

postponowany

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postpozycja

Przyimek (łac. praepositio) – nieodmienna i niesamodzielna część mowy, która łączy się z innymi wyrazami i nadaje im inny sens.Na przykład rzeczownik stół tworzy z przyimkami wiele zestawień: na stole, o stole, za stołem, obok stołu, po stole, pod stołem, zza stołu, koło stołu, przy stole, ponad stołem, od stołu, ku stołowi itp.

Wikipedia

postpozycyjny

dotyczący postpozycji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

postprawda

1. interpretacja świata oparta na myśleniu życzeniowym i skrajnych emocjach;
2. w polityce: sytuacja, gdzie manipulacja opinią publiczną jest bardziej istotna niż fakty

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. polit. sytuacja, zjawisko społeczne, w którym fakty są mniej istotne w kształtowaniu opinii publicznej niż odwołania do emocji i osobistych przekonań;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. prawda ż., prawdziwość ż.

przym. prawdziwy

przysł. prawdziwie

formsłow. prawdo-

wykrz. prawda

Wiktionary

postprodukcja

w filmoznawstwie: czynności po zakończeniu zdjęć, mające na celu przygotowanie kopii ekranowej filmu kinowego lub wersji emisyjnej programu telewizyjnego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednakże wygląd postaci był wielokrotnie zmieniany, nawet po zakończeniu zdjęć i na etapie postprodukcji - niektórzy z twórców rozważali uczynienie z niej kobiety.

Wiktionary

Powiązane:

przym. produkcyjny

Wiktionary

postpunk

całość awangardowych zjawisk kulturowych i artystycznych powszechnych pod koniex XX wieku, odwołujących się do punku

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

Post-punk – styl w obrębie muzyki rockowej, wywodzący się z muzyki punk, będący skutkiem poszukiwań artystycznych zespołów z tego kręgu; efektem tego stało się wyjście poza dość wąskie ramy gatunku.

Zespoły punkowe (w szczególności brytyjskie) wczesnego okresu, takie jak Sex Pistols, Ramones czy The Damned, zakładały dużą prostotę, wręcz prymitywność wykonywanej muzyki. Z czasem formuła taka zaczęła się jednak wyczerpywać, niektóre zespoły rozpoczęły wzbogacanie stylistyki punk o elementy zaczerpnięte z krautrocka, dubu, reggae, funku, muzyki eksperymentalnej, etnicznej i innych gatunków muzycznych. Czerpano również z muzyki zespołów protopunkowych i amerykańskich pionierów punk rocka, takich jak Television czy Suicide.

Wikipedia

postradziecki

powstały po rozpadzie Związku Radzieckiego, charakterystyczny dla tego okresu; poradziecki, postsowiecki, posowiecki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-30]

postraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postraszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstraˈʃɛ̃ɲɛ, AS: postrašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. postraszyć

rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nastraszenie, pogrożenie

Wiktionary

postrobić

czasownik

(1.1) starop. umocnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔbʲiʨ̑, AS: postrobʹić

Wiktionary

postroneczek

zdrobnienie od: postronek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

postronek

mocny, grubo skręcony sznur; powróz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mocny, grubo skręcony sznur

(1.2) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nɛk, AS: postrõnek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powróz

Wiktionary

postronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postronne; cecha tych, którzy są postronni

Wiktionary

Powiązane:

przym. postronny

przysł. postronnie

Wiktionary

postronny

1. nienależący do jakiegoś grona, obcy dla danego środowiska;
2. niezaangażowany w coś, niezwiązany z którąś ze stron; zewnętrzny;
3. poboczny, znajdujący się obok, sąsiadujący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

przymiotnik

(1.1) niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; także. niebiorący w czymś bezpośredniego udziału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak mógł twierdzić, że on, osoba postronna, lepiej od niej wie, jak było naprawdę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: postrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strona ż., postronność ż.

Wiktionary

postrzał

1. postrzelenie kogoś lub czegoś
2. rana od postrzelenia
3. silny ból w okolicy lędźwiowej; heksenszus, lumbago

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trafienie kogoś kulą lub strzałą

(1.2) rana od kuli lub od strzały

(1.3) lumbago

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. postrzelenie n., strzelanie n., strzał mrz., strzelnica ż., strzelanina ż., strzelec mos.

czas. strzelać

przym. strzelecki, strzelnicowy

Wiktionary

postrzałka

Wikipedia

postrzałki

Wikipedia

postrzegać

czasownik

(1.1) widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zastanawiałeś się kiedyś jak Niemcy postrzegają Europę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑, AS: posṭšegać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postrzeganie n., spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

czas. spostrzec

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) widzieć, uważać

Wiktionary

postrzegalny

mogący zostać postrzeżonym za pomocą zmysłów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postrzegać.

Wiktionary

Postrzeganie, spostrzeganie, percepcja – odbieranie bodźców wzrokowych, słuchowych, czy czuciowych, które poddawane są obróbce i syntezie w poszczególnych częściach mózgu. Jest pierwszym etapem przetwarzania informacji, które odbierane są przez narządy zmysłów. Proces postrzegania rozpoczyna akt spostrzegania.

Wikipedia

Powiązane:

czas. postrzegać ndk.

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

postrzeleniec

potocznie: człowiek postrzelony; narwaniec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek nieobliczalny, porywczy, zbyt spontaniczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛts̑, AS: posṭšelẽńec

Wiktionary

Powiązane:

przym. postrzelony, strzelnicowy

rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) narwaniec, wariat, pędziwiatr

Wiktionary

postrzelony

potocznie: postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy; niepoczytalny, zbzikowany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postrzeżenie

złożony proces poznawczy, który prowadzi do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzący wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe; percepcja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uświadomienie sobie wrażenia wywołanego działaniem bodźca zewnętrznego na zmysły

Wiktionary

Postrzeżenie - bezpośrednie odbicie przedmiotów, zjawisk realnego świata, które oddziałuje na nasze narządy zmysłowe. Podstawę do postrzeżenia stanowi obiektywne i niezależne od świadomości i postrzegania ludzkiego, istnienie przedmiotów. W przeciwieństwie do wrażenia, które odzwierciedla poszczególne własności, jakości przedmiotu. Rolą postrzeżenia jest odbijanie przedmiotu jego cech i przymiotów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n.

czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

postrzeżeniowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący postrzeżenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n., postrzeżenie n.

czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

Wiktionary

postrzygacz

1. mężczyzna strzygący owce;
2. rzemieślnik postrzygający sukno;
3. dawniej: mężczyzna strzygący włosy podczas postrzyżyn

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-01]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik strzygący owce

Wiktionary

postrzygaczka

kobieta zatrudniona przy strzyżeniu owiec

SJP.pl za nieokreślone [scaevus, 2004-10-06]

postrzygalnia

1. dział fabryki włókienniczej, gdzie odbywa się strzyżenie tkanin (usuwanie meszku);
2. dawniej: warsztat, w którym strzyżono sukno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. miejsce postrzygania

Wiktionary

Postrzygalnia – urządzenie do wykańczania sukna, używane od późnego średniowiecza. Z tego urządzenia musieli korzystać wszyscy producenci sukna. Miasto, które posiadało postrzygalnie, czerpało duże zyski. Na budowę postrzygalni musiał zgodzić się król, nadając miastu odpowiedni przywilej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈɡalʲɲa, AS: posṭšygalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postrzyganie

czas. postrzygać

Wiktionary

postrzyżyny

dawny obrządek strzyżenia włosów chłopcu w ramach inicjacji; podstrzyżyny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. obrzęd starosłowiański uznania chłopca za mężczyznę poprzez przycięcie jego włosów i nadanie nowego imienia;

Wiktionary

Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiem. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do postrzyżyn przystępowali zwykle siedmioletni chłopcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈʒɨ̃nɨ, AS: posṭšyžỹny

Wiktionary

Powiązane:

czas. strzyc/ostrzyc

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) por. barmicwa, bierzmowanie

Wiktionary

postscript

język opisu strony drukowanego dokumentu, pozwalający na otrzymanie druku wysokiej jakości; PostScript

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

PostScript – uniwersalny język opisu strony opracowany przez firmę Adobe Systems, będący obecnie standardem w zastosowaniach poligraficznych.

Jest to równocześnie kompletny język programowania, oparty na architekturze stosu oraz notacji postfixowej – odwrotnej notacji polskiej (RPN). Pozwala on więc nie tylko opisać precyzyjnie wygląd strony, ale także wykonywać złożone operacje na dostarczonych danych (np. wykonywanie separacji kolorów czy też wyliczenie zbioru Mandelbrota).

Wikipedia

postscriptum

[czytaj: post-skriptum] dopisek do listu, artykułu itp., umieszczany na końcu po podpisie autora (skrót: PS, rzadziej P.S.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

Postscriptum, PS (łac. post scriptum, P.S.) – dopisek do listu, artykułu itp., umieszczony na końcu, po podpisie autora.

Oznaczany jest skrótowcem „PS”, przy którym w języku polskim (w przeciwieństwie do języka łacińskiego) nie stawia się kropek. Zwyczajowo po dopisku umieszcza się inicjał imienia lub nazwiska.Przy wielokrotnym użyciu postscriptum powtarza się początkową literę „P”. I tak drugi dopisek to PPS (post postscriptum), trzeci to PPPS, itd.

Wikipedia

postsekularyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;

Wiktionary

Postsekularyzm – dziedzina zajmująca się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem.

Myśl postsekularna jest multidyscyplinarna, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin takich jak filozofia, kulturoznawstwo, politologia, religioznawstwo, socjologia, teologia czy nawet teoria literatury.

Wikipedia

Powiązane:

przym. postsekularny

Wiktionary

postserialny

następujący po serii - układzie 12 dźwięków różnej wysokości, różnym czasie trwania, różnej głośności itp.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: eufoniczność) [tevex, 2019-09-09]

postsokratyczny

odnoszący się do czasów po Sokratesie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: egzoteryczność) [tevex, 2019-09-09]

postsolidarnościowiec

polityk wywodzący się z "Solidarności"

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

postsolidarnościowy

wywodzący się ze związku zawodowego "Solidarność"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postsowiecki

powstały, pozostały po rozpadzie Związku Sowieckiego, wchodzący w skład byłego Związku Sowieckiego; posowiecki, poradziecki, postradziecki, posowiecki

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

poststalinowski

przymiotnik

(1.1) dotyczący okresu po upadku stalinizmu

(1.2) właściwy ideologii będącej modyfikacją stalinizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Komunizm leninowski, stalinowski i poststalinowski zawsze składał hołd Marksowi i Engelsowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔststalʲĩˈnɔfsʲci, AS: poststalʹĩnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poststalinizm m.

Wiktionary

poststrukturalizm

Wikipedia

postsync

[czytaj: połstsynk] synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsynchronizacja

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

postsynchron

podłożenie dźwięku pod uprzednio nakręcony obraz filmowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

postsynchronizacja

synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsync

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

postsynchronizacyjny

dotyczący postsynchronizacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postteatralny

charakteryzujący się odejściem od formy przedstawienia teatralnego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

posttotalitarny

taki, który nastąpił po upadku ustroju totalitarnego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

postudniówkowy

następujący po studniówce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

postukać

popukać;
1. stukać wiele razy lub przez pewien czas;
2. postukać się -
a) stuknąć się w coś wiele razy;
b) potocznie: odbyć stosunek płciowy kilkakrotnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-27]

postulać

1. stulić po kolei, wiele razy; potulić;
2. o wielu: stulić coś; potulić;
3. postulać się - o wielu kwiatach: zbliżyć do siebie płatki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

postulacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od postulat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie postulat, lecz tylko mały postulacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postulat m.

Wiktionary

postulant

kandydat do zakonu w okresie postulatu, przed rozpoczęciem nowicjatu, mogący opuścić zakon

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. kandydat do zakonu, odbywający w nim okres próbny

Wiktionary

Postulat (łac. postulare – żądać, wymagać) – pierwszy okres życia we wspólnocie zakonnej, poprzedzający nowicjat. Postulat może trwać od kilku tygodni do 2 lat. Służy postulantom do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego. W związku z tym, że postulant lub postulantka nie składają żadnych przyrzeczeń, mogą w każdej chwili przerwać postulat i opuścić wspólnotę bez żadnych konsekwencji. Bezpośrednio po postulacie rozpoczyna się nowicjat.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. postulat, postulantka

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|postulans.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) postulant

źródła.

== postulant (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈpɒstjʊlənt.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. postulat (w zakonie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstulãnt, AS: postulãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postulat, postulantka

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. postulat, postulantka

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|postulans.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) postulant

źródła.

== postulant (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈpɒstjʊlənt.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. postulat (w zakonie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

postulantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kandydatka do zakonu, odbywająca w nim okres próbny

Wiktionary

Postulat (łac. postulare – żądać, wymagać) – pierwszy okres życia we wspólnocie zakonnej, poprzedzający nowicjat. Postulat może trwać od kilku tygodni do 2 lat. Służy postulantom do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego. W związku z tym, że postulant lub postulantka nie składają żadnych przyrzeczeń, mogą w każdej chwili przerwać postulat i opuścić wspólnotę bez żadnych konsekwencji. Bezpośrednio po postulacie rozpoczyna się nowicjat.

Wikipedia

Patrz:
postulant
Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlãntka, AS: postulãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postulat, postulant

Wiktionary

postulat

1. żądanie wysunięte przez jakąś grupę ludzi; dezyderat
2. w filozofii: teza, która nie wymaga dowodu, przyjmowana jako aksjomat;
3. okres życia w zakonie przed złożeniem przyrzeczeń, poprzedzający nowicjat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ofic. żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

(1.2) log. mat. teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;

(1.3) rel. poprzedzający nowicjat okres próbny w zakonach służący do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego;

(1.4) wypowiedź, która wyraża jakąś normę postępowania, zapewniając zachowanie określonych wartości etycznych

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstulat, AS: postulat

Wiktionary

Powiązane:

czas. postulować

rzecz. postulacik mrz., postulowanie, postulant, postulantka

przym. postulatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dezyderat

(1.2) aksjomat

Wiktionary

postulator

duchowny postulujący uznanie kogoś za błogosławionego lub świętego w procesie beatyfikacyjnym lub kanonizacyjnym

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

postulatywizm

postawa polegająca na formułowaniu wniosków, postulatów

SJP.pl za Słownik ojczyzny polszczyzny - IBIS 2010 - J. Miodek (ndpl) [tevex, 2011-08-30]

postulować

domagać się czegoś, proponować coś, wysuwać coś jako postulat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) proponować lub domagać się czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Istotne zmiany, jakie widzimy w tym zakresie, lub jakie są postulowane, wywodzą się często z bardzo słusznych przesłanek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑, AS: postulovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postulat m., postulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgłaszać, żądać, stypulować

Wiktionary

postulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postulować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postulować ndk.

rzecz. postulat mrz.

Wiktionary

postumencik

zdrobnienie od: postument

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od postument

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie postument, lecz tylko mały postumencik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postument m.

Wiktionary

postument

podstawa rzeźby lub pomnika; cokół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podstawa pod niewielkie elementy architektoniczne, dekoracyjne lub użytkowe;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstũmɛ̃nt, AS: postũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. postumencik mrz.

Wiktionary

postura

wygląd zewnętrzny, kształt, sylwetka człowieka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

posturka

zdrobnienie od: postura

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-23]

postwarzać

stworzyć po kolei, wiele razy; potworzyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

postyczniowy

wynikły z powstania styczniowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

postylla

zbiór kazań tłumaczących fragmenty z Biblii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

Postylla – komentarz do Pisma Św. o charakterze egzegezy, a od połowy XIV wieku także termin oznaczający zbiór kazań w przystępny sposób komentujący fragmenty Biblii. Postylle szczególnie rozpowszechnione były w czasach reformacji. Pisali je zarówno autorzy protestanccy (np. Marcin Luter – Postylla Domowa, Mikołaj Rej – Postylla), jak i rzymskokatoliccy (np. Jakub Wujek – Postylla katoliczna, Postylla mniejsza).

Wikipedia

postzimnowojenny

taki, który nastąpił (miał miejsce) po okresie zimnej wojny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

posucha

1. długotrwały brak deszczu i utrzymujące się przez dłuższy czas upały; susza
2. przenośnie: brak kogoś lub czegoś; zastój

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

posucice

Wikipedia

posunąć

1. przenieść coś do przodu przez sunięcie
2. przenośnie: spotęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posunąć się:
a) przejść, przejechać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielić się coś zrobić
c) zrobić miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|posuwać.

czasownik zwrotny posunąć się

(2.1) dokonany od|posuwać się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. posunięcie n., posuw mrz., posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., suw mrz.

czas. posuwać, sunąć

Wiktionary

posunięcie

1. w niektórych grach: ruch figurą, pionkiem itp. zgodny z regułami gry
2. czyn; krok (taktyczny lub dyplomatyczny)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posunąć.

(1.2) czyn, zachowanie, akt

(1.3) szach. ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Japonia potraktowała embargo na dostawę ropy jako bardzo wrogie posunięcie Stanów Zjednoczonych.

(1.3) Dobry szachista nie liczy dziesięciu posunięć do przodu, wystarczy, że przewiduje o jedno posunięcie więcej niż przeciwnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ, AS: posũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. posunąć dk.

rzecz. posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) ruch

Wiktionary

posurfować

[czytaj: poserfować] spędzić pewien czas na surfowaniu; poserfować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

posusz

obumarłe drzewo w lesie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. martwe lub obumierające drzewa stojące;

Wiktionary

Wikipedia

posuszyć

1. wysuszyć wiele czegoś; wysuszyć coś jedno po drugim
2. spędzić pewien czas na suszeniu czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

posuw

w technice: przesuwanie się części maszyny, urządzenia w pewnym określonym kierunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. masz. w maszynach, urządzeniach technicznych itp.: przesuwanie się poszczególnych części danej maszyny lub urządzenia mechanicznego w pewnym określonym kierunku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Strugarka (…) wyposażona jest w posuw mechaniczny realizowany za pomocą napędu łańcuchowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwanko n., posuwadło n., posuwka ż.

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

przym. posuwisty

Wiktionary

posuwać

1. sunąc, przenosić coś do przodu
2. przenośnie: potęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posuwać się:
a) przechodzić, przejeżdżać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielać się coś robić
c) robić miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

czasownik przechodni niedokonany (dk. posunąć)

(1.1) przemieszczać co do przodu, sunąc to

(1.2) znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu

(1.3) wulg. odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny

(1.4) daw. iść posuwistym krokiem

czasownik zwrotny niedokonany posuwać się (dk. posunąć się)

(2.1) zmieniać wolno swoje położenie

(2.2) odsuwać się, aby zrobić miejsce komu

(2.3) osiągać wyższy poziom

(2.4) stawać się śmiałym, by coś zrobić

(2.5) ulegać starości w stopniu zauważalnym

(2.6) wulg. uprawiać aktywnie seks ze sobą nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. posuw mrz., posuwanko n., posuwistość ż., posuwadło n., posuwanie n., posuwka ż., suw mrz.

czas. sunąć, posunąć dk.

przym. posuwisty

przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) popychać, przemieszczać, przesuwać

(1.2) potęgować, rozwijać

(1.3) bzykać, chędożyć, dymać, pieprzyć, pierdolić, ruchać

(2.1) przeciskać się, przemieszczać się, przesuwać się

(2.2) przesuwać się

(2.3) rozwijać się

(2.4) ośmielać się

(2.5) starzeć się

(1.3) bzykać się, chędożyć się, pieprzyć się, pierdolić się, ruchać się

Wiktionary

posuwadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. puszczalska kobieta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvadwɔ, AS: posuvadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwka, posuwanko

Wiktionary

posuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posuwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãɲɛ, AS: posuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posunięcie n., posuwadło n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

przym. posuwisty

przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przesuwanie

Wiktionary

posuwanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãŋkɔ, AS: posuvãŋko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwadło n., posuwka ż., posuw mrz.

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

Wiktionary

posuwiściej

stopień wyższy od przysłówków: posuwisto, posuwiście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

posuwisty

1. o chodzie, tańcu: polegający na płynnym posuwaniu się dużymi krokami
2. w technice: posuwający się; również służący do posuwania czegoś; posuwowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-08-11]

posuwka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. stosunek płciowy

Wiktionary

Posuwki, nóżki odwłokowe – mięsiste, nieczłonowane wyrostki lokomocyjne na odwłoku gąsienicowatych larw motyli, niektórych błonkówek (rośliniarek i owadziarek) oraz pewnych linii ewolucyjnych muchówek.

Wyrostki te występują w liczbie od 2 do 8 par, przy czym u gąsienic motyli jest ich najwyżej 5 par. U larw motyli typowo występują na segmentach odwłoka od trzeciego do szóstego oraz na dziesiątym. Układ ten może być jednak inny, np. u miernikowcowatych posuwki występują tylko na segmencie szóstym i dziesiątym. Posuwki motyli mogą być również zredukowane, a u gatunków minujących całkiem zanikłe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈsufka, AS: posufka

Wiktionary

Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwadło, posuwanko

Wiktionary

posułt

duży młot używany w górnictwie do rozbijania brył soli

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-03-03]

Posułt – drewniany młot górniczy. Wykorzystywany przez wielickich górników do wbijania klinów w celu oderwania od ściany (calizny) bloku solnego.

Współcześnie posułt jest elementem herbu Wieliczki oraz logo Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka i Kopalni soli „Wieliczka”.

Wikipedia

poswarek

dawniej: kłótnia, sprzeczka, spór; poswarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

poswawolić

pobawić się beztrosko, radośnie; popsocić, pofiglować, powygłupiać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

poświadczać

czasownik

(1.1) potwierdzać czyjeś zdanie/czyjś bieg wydarzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dokumencie wówczas wydanym nakazywał król aby posesorzy na nadchodzącym sejmie przedstawili listy i przywileje poświadczające, że królewszczyzny trzymane są zgodnie z prawem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjaṭʧ̑aʨ̑, AS: pośfʹi ̯aṭčać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poświadczanie n.

Wiktionary

poświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poświadczać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. poświadczać ndk.

Wiktionary

poświata

blade, słabe światło

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) słabe, emanujące skądś światło

(1.2) daw. oświecenie, pouczenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Próbka polonu emanuje niebieską poświatą – jest to efekt wzbudzenia otaczającego ją powietrza.

(1.1) Jej sylwetka była słabo widoczna w poświecie księżyca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poświat mrz., poświecenie n.

czas. poświecić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łuna, poblask, żar

Wiktionary

poświąteczny

przymiotnik

(1.1) przypadający na okres tuż po święcie, następujący po święcie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Utrudnienia potrwają kilka tygodni. - Roboty teoretycznie można było przełożyć na okres poświąteczny, tylko jaki sens miałaby ta decyzja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ, AS: pośfʹi ̯õntečny

Wiktionary

poświatowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

poświęcać

czasownik przechodni

(1.1) książk. oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra

(1.2) oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie

(1.3) rel. dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą

czasownik zwrotny poświęcać się

(2.1) rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś

(2.2) zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem w stanie poświęcić wiele dla twojego szczęścia.

(1.2) Poświęcono tej sprawie dużo uwagi, jednak jej przyczyny pozostają niewyjaśnione.

(1.2) Ostatnie rozdziały książki są poświęcone tematyce filozoficznej.

(1.3) Ksiądz poświęcił nowo wybudowaną kaplicę.

(2.1) Nie chcę ciągle poświęcać się dla młodszego brata.

(2.2) Po studiach medycznych postanowił poświęcić się pracy naukowej.

(2.2) Maria poświęciła się wychowywaniu dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛ̃nts̑aʨ̑, AS: pośfʹi ̯ẽncać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. świątynia ż., poświęcanie, poświęcenie n.

czas. święcić, poświęcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dedykować

(2.1) służyć

(2.2) zajmować się

Wiktionary

poświęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poświęcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈts̑ãɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.

rzecz. poświęcenie n.

Wiktionary

poświęcenie

pełen bohaterstwa czyn; ofiara

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pełen bohaterstwa czyn; ofiara

(1.2) książk. oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra

(1.3) skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

(1.4) rel. dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych

(1.5) szach. celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla miłości była skłonna do największych poświęceń.

(1.2) Nikt nie musiał go namawiać do poświęcenia życia za Ojczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. święcenie n., poświęcanie n., poświętnik m., święconka ż.

czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oddanie, wyrzeczenie, ofiara

(1.5) ofiara

Wiktionary

poświecić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|poświęcać.

czasownik zwrotny

(2.1) dokonany od|poświęcać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛ̇̃ɲʨ̑iʨ̑, AS: pośfʹi ̯ė̃ńćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poświęcenie n., poświęcanie n., świątynia ż., świątek mrz./mzw.

czas. poświęcać

przym. świąteczny

Wiktionary

poświęcieński

przymiotnik od: Poświętne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

poświegotać

poświergotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - PWN 1996-2003 - E. Polański (pod: poświergotać) [greenpoint, 2007-04-28]

poświergotać

poświegotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

poświerka

ptak zamieszkujący obszary półkuli północnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calcarius lapponicus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛrka, AS: pośfʹi ̯erka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poświerka szponiasta, poświerka zwyczajna

Wiktionary

poświętne

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-16]

pretekst

zmyślony powód podany dla ukrycia właściwej przyczyny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) pod pretekstem

synonimy.

(1.1) pozór, wymówka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. pretekstowy

przysł. pretekstowo

rzecz. pretekścik mrz.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|prétexte. z etym|łac|praetextus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pretext, excuse

* arabski: (1.1) حجة, ستار

* bułgarski: (1.1) предлог m.

* duński: (1.1) påskud n., foregivende n., foregivelse w.

* esperanto: (1.1) preteksto

* francuski: (1.1) prétexte m.

* hiszpański: (1.1) pretexto m., excusa ż.

* nowogrecki: (1.1) πρόφαση ż.

* rosyjski: (1.1) предлог m.

* szwedzki: (1.1) ursäkt w.

* włoski: (1.1) pretesto

źródła.

== pretekst (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) pretekst, wymówka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛtɛkst, AS: pretekst

Wiktionary

Powiązane:

przym. pretekstowy

przysł. pretekstowo

rzecz. pretekścik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pozór, wymówka

Wiktionary

pretendencki

odnoszący się do pretendenta, właściwy pretendentowi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pretendent

ten, kto pretenduje do czegoś; kandydat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

pretendować

rościć sobie prawo do czegoś, mieć pretensje do czegoś, starać się o coś; ubiegać się, konkurować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

pretens

potocznie: pretensja

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-08]

pretensja

1. żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; też: słowa wyrażające to uczucie;
2. prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie;
3. przesadnie wysokie mniemanie o sobie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; także. słowa wyrażające to uczucie

(1.2) roszczenie zgłaszane przez kogoś do czegoś

(1.3) przesadnie wysokie mniemanie o sobie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretensjonalność ż.

przym. pretensjonalny

przysł. pretensjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ansa, niechęć, uraza, żal

(1.2) roszczenie, wymaganie, żądanie

Wiktionary

pretensje

1. żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; też: słowa wyrażające to uczucie;
2. prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie;
3. przesadnie wysokie mniemanie o sobie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

pretensjonalizm

pretensjonalność;
1. sztuczne zachowywanie się; krygowanie, zmanierowanie;
2. nienaturalność, zły gust, zbytnie wyszukanie; sztuczność, przesada, manieryczność

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: patetyczność) [tevex, 2011-07-29]

pretensjonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób pretensjonalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretensja ż., pretensjonalność ż.

przym. pretensjonalny

Wiktionary

pretensjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: pretensjonalniej

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

pretensjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pretensjonalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

pretensjonalność

pretensjonalizm;
1. sztuczne zachowywanie się; krygowanie, zmanierowanie;
2. nienaturalność, zły gust, zbytnie wyszukanie; sztuczność, przesada, manieryczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak naturalności, sztuczność; krygowanie się, mizdrzenie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie lubię pretensjonalności u znajomych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑, AS: pretẽũ̯sʹi ̯õnalność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretensja ż.

przym. pretensjonalny

przysł. pretensjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadęcie, nadętość, zadęcie, zmanierowanie

Wiktionary

pretensjonalny

1. zachowujący się sztucznie;
2. zbyt wyszukany, świadczący o złym guście

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

przymiotnik

(1.1) książk. zachowujący się sztucznie, krygujący się

(1.2) książk. zbyt wyszukany, świadczący o złym guście

Wiktionary

Przykłady

(1.2) I przez to już narażamy się na śmieszność, bo udajemy, choćby nawet samych siebie, a każde udawanie jest z natury śmieszne, pretensjonalne.

(1.2) Uznał Sonatę za najsłabszą sztukę Jana Augusta, pretensjonalną, sztuczną, naiwną i źle napisaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: pretẽũ̯sʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretensjonalność ż., pretensja ż.

przysł. pretensjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ę i ą, zmanierowany, manieryczny

Wiktionary

pretensyjka

zdrobnienie od: pretensja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

pretest

test wstępny, diagnozujący, np. test skuteczności i bezpieczeństwa produktu przed jego sprzedażą, test oceny gotowości studentów do dalszych badań

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2017-03-03]

Wikipedia

pretor

urzędnik sądowy w starożytnym Rzymie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

Wiktionary

Pretor (łac. praetor – l.mn. praetores) – wyższy urzędnik w antycznym Rzymie mający tzw. władzę mniejszą (imperium minus). W czasie nieobecności konsulów, pretor (później dwóch, a nawet trzech) przejmował najwyższą władzę w mieście, mogąc nawet zwoływać posiedzenia senatu. Zasadniczym jednak zadaniem pretorów było sądownictwo. Ważnym uprawnieniem pretora było wydawanie edyktów (edykty pretorskie), w których ustalał on sposoby postępowania w sprawach niedostatecznie jasno uregulowanych przez ustawy (leges) czy prawo zwyczajowe. Owe edykty odegrały ważną rolę w rozwoju prawodawstwa i były uwzględniane w późniejszych kodyfikacjach prawa rzymskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaraz po Saturnaliach pretor wyjechał do Neapolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛtɔr, AS: pretor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretura ż.

przym. pretorski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) urzędnik

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. pretura ż.

przym. pretorski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|praetor.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) praetor

* baskijski: (1.1) pretore

* czeski: (1.1) prétor m.

* esperanto: (1.1) pretoro

* francuski: (1.1) préteur m.

* hiszpański: (1.1) pretor m.

* łaciński: (1.1) praetor m.

* niemiecki: (1.1) Prätor m.

* nowogrecki: (1.1) πραίτορας m.

* rosyjski: (1.1) претор m.

* słowacki: (1.1) prétor m.

* włoski: (1.1) pretore m.

źródła.

== pretor (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) pretor

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

pretoria

oddział pretorianów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Republiki Południowej Afryki;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: prɛˈtɔrʲja, AS: pretorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretoryjczyk mos., pretoryjka ż.

przym. pretoryjski

Wiktionary

pretorianin

w starożytnym Rzymie żołnierz straży przybocznej wodzów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. wojsk. członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

Wiktionary

Pretorianie (łac. praetoriani, Praetoriae Cohortes) – kohorty pretoriańskie, przyboczna straż cesarzy starożytnego Rzymu. Nazwa oddziałów pochodzi od słowa praetorium, oznaczającego schronienie dowódcy w obozie.

W czasach republiki kohorta pretorianów była powoływana co najmniej od III wieku p.n.e., gdy ród Scypionów zaczął zyskiwać na znaczeniu, i stanowiła ochronę dowódcy armii rzymskiej. Swoją straż przyboczną mieli również namiestnicy prowincji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pretorianie zostali zawczasu wycofani ze swych posterunków przez Makrona.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretorianka ż.

przym. pretoriański

Wiktionary

pretoriański

przymiotnik od: pretorianin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pretorium

1. namiot wodza w wojsku rzymskim;
2. dom albo trybunał pretora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Wikipedia

pretorski

w republice rzymskiej: edykt pretorski - zasady, którymi zamierzał kierować się pretor podczas swojej kadencji

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: pretor)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

pretoryjczyk

mieszkaniec Pretorii (stolica RPA)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pretorii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛtɔˈrɨjʧ̑ɨk, AS: pretoryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pretoria ż.

:: fż. pretoryjka ż.

przym. pretoryjski

Wiktionary

pretoryjka

mieszkanka Pretorii (stolica RPA)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pretorii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛtɔˈrɨjka, AS: pretoryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pretoria ż.

:: fm. pretoryjczyk mos.

przym. pretoryjski

Wiktionary

pretoryjski

przymiotnik od: Pretoria (stolica RPA)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Pretoria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛtɔˈrɨjsʲci, AS: pretoryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pretoria ż., pretoryjczyk mos., pretoryjka ż.

Wiktionary

prętosłup

utwór powstały przez zrośnięcie się pręcików ze słupkiem; typowy dla storczyków; gynostemium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

prętosłupowce

rząd roślin grzybożywnych; prętosłupowe, Gynandrae

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-24]

prętosłupowe

o cechach prętosłupowych (rząd roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prętosłupowiec

przedstawiciel rzędu roślin grzybożywnych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

prętosłupowy

o cechach prętosłupowych (rząd roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

pretura

urząd pretora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urząd pretora w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛˈtura, AS: pretura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pretor

przym. pretorski

Wiktionary

previa

samochód typu Toyota Previa

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-10-05]

prewencja

zapobieganie czemuś, zwłaszcza przestępstwom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapobieganie czynom i zjawiskom uważanym za niepożądane

(1.2) środ. oddział policji, którego zadaniem jest zapobieganie przestępczości

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prewencja kryminalna polega między innymi na prowadzeniu pogadanek w szkołach.

(1.2) Przyślij mi tu paru rozgarniętych chłopaków z prewencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛˈvɛ̃nts̑ʲja, AS: prevẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prewencyjność ż., prewentorium n., prewenter m., prewentor m.

przym. prewencyjny, prewentoryjny, prewentywny

przysł. prewencyjnie, prewentywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapobieganie, profilaktyka

Wiktionary

prewencyjny

dotyczący prewencji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-12]

przymiotnik

(1.1) służący zapobieganiu, prewencji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A już w roku 1810 wprowadzono cenzurę prewencyjną i odtąd zgodę na publikację trzeba było uzyskać przed drukiem dzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛvɛ̃nˈts̑ɨjnɨ, AS: prevẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prewencyjność ż., prewencja ż., prewentorium n., prewenter m., prewentor m.

przym. prewentoryjny, prewentywny

przysł. prewencyjnie, prewentywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapobiegawczy, zaradczy, profilaktyczny; daw. prewentywny

Wiktionary

prewenter

Wikipedia

prewentorium

sanatorium przeznaczone dla osób zagrożonych jakąś chorobą lub skłonnych do pewnych chorób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sanatorium zapobiegawcze dla osób, które są zagrożone przez chorobę

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj otworzono nowe prewentorium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛvɛ̃nˈtɔrʲjũm, AS: prevẽntorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prewencja ż., prewencyjność ż., prewenter m., prewentor m.

przym. prewentoryjny, prewencyjny, prewentywny

przysł. prewencyjnie, prewentywnie

Wiktionary

prewet

ustęp, ubikacja, klozet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pot. ustęp, ubikacja, klozet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Radca chwilowo przeprosił zebranych, najwidoczniej zmierzając pospiesznie do prewetu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wygódka, wychodek, pot. iron. sławojka, pot. grub. kibel, sracz

Wiktionary

prewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. poglądowy plik z grafiką lub fotografią o niskiej rozdzielczości

Wiktionary

prez.

1. skrót od: prezes (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: prezydent (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

prezbiopia

rozwijająca się w średnim wieku niezdolność dokładnego widzenia z bliskiej odległości, spowodowana upośledzeniem akomodacji oka; starczowzroczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

Wikipedia

prezbiter

duchowny uprawniony do prowadzenia nabożeństw i sprawowania sakramentów; ksiądz

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-25]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do biskupa dołączyli prezbiterzy i diakoni.

(1.1) Prezbiter ubrany był w albę, stułę i czerwony ornat.

(1.1) Kiedy prezbiterowi wolno udzielić bierzmowania?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoprezbiter m., prezbiterium n., prezbiterat m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.

przym. prezbiterialny, prezbiteriański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kapłan, ksiądz, duszpasterz

Wiktionary

prezbiterat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. sakrament święceń w chrześcijaństwie;

(1.2) kośc. wykonywanie urzędu kapłańskiego wynikającego z sakramentu święceń (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biskup udzielił święceń prezbiteratu.

(1.2) W pierwszym roku swojego prezbiteratu uczył dzieci religii.

(1.1-2) Możesz poczytać o prezbiteracie w „Katechizmie Kościoła Katolickiego”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezbiter m., prezbiterium n., neoprezbiter m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.

przym. prezbiterialny, prezbiteriański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) kapłaństwo

Wiktionary

prezbiterialny

1. dotyczący prezbiterium, zawierający prezbiterium;
2. dotyczący prezbitera, związany z funkcją prezbitera

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezbiterianin

członek odłamu wyznania protestanckiego nieuznającego episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-30]

prezbiterianizm

odłam kalwinizmu, gdzie władzę sprawują wybierani przez wiernych starsi (prezbiterzy), nieuznający episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

prezbiterianka

członkini odłamu wyznania protestanckiego nieuznającego episkopalnej organizacji Kościoła anglikańskiego

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-02-01]

prezbiteriański

dotyczący prezbiterianizmu, prezbiterianów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neoprezbiter mos., prezbiterianizm mrz., prezbiterianin mos., prezbiterianka ż., prezbiterat mrz., prezbiter mos., prezbiterium n.

przym. prezbiterialny

Wiktionary

prezbiteriat

w kościele rzymskokatolickim: święcenia kapłańskie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

prezbiterium

część kościoła rzymskokatolickiego z ołtarzem głównym, przeznaczona zasadniczo dla duchowieństwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. rel. przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

(1.2) hist. rel. kolegialny organ zarządzający chrześcijańskim kościołem partykularnym;

Wiktionary

Prezbiterium, dawniej: chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balaskami lub łukiem tęczowym i wyodrębnia się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter (ksiądz).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm, AS: prezbʹiterʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezbiter m., neoprezbiter m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m., prezbiterat mrz.

przym. prezbiterialny, prezbiteriański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chór kapłański

(1.2) kolegium prezbiterów

Wiktionary

prezencik

zdrobnienie od: prezent

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od prezent

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ania zawsze pamięta o moich urodzinach i ma dla mnie jakiś mały prezencik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezent m., prezenter mos.

Wiktionary

prezencja

powierzchowność, zewnętrzna postawa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wygląd i sposób zachowania się jakiejś osoby, zazwyczaj atrakcyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezenter m.

czas. prezentować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aparycja, powierzchowność

Wiktionary

prezent

to, co się komuś darowuje, zwykle z jakiejś okazji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

Wiktionary

Dar, podarek, podarunek, upominek, prezent – coś wartościowego dane komuś w prezencie; ofiarowane. Określenie wykorzystywane w opisie kultury darów przez Marcela Maussa odnoszące się do faktu istnienia prezentów o charakterze dóbr i usług obowiązkowych i wzajemnych. Przekazywanie darów jest silnie związane z uznawanymi w danej zbiorowości wartościami i relacjami moralnymi. Jednym z motywów dzielenia się darami jest dążenie do poprawy statusu społecznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten prezent od babci był dla mnie wielką niespodzianką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛzɛ̃nt, AS: prezẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezenter mos., prezencik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podarunek, upominek, podarek, dar

Wiktionary

prezentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wystawienie czegoś na pewnym forum

(1.2) zestaw slajdów

(1.3) książk. zapoznanie kogoś z kimś

Wiktionary

- prezentacja (wystąpienie publiczne) – wystąpienie publiczne mające na celu przekazanie treści słuchaczom

- grafika prezentacyjna – jedna z technik wykorzystywana podczas prezentacji

- prezentacja, pokaz slajdów – dokument elektroniczny, jedna z możliwych form grafiki prezentacyjnej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezentacja strojów.

(1.2) Przygotował ładną prezentację, ale w sali nie było rzutnika.

(1.3) Przy prezentacji uścisnęli sobie dłonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɛ̃nˈtats̑ʲja, AS: prezẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezenter m., prezenterka ż., prezentowanie n., zaprezentowanie n.

czas. prezentować ndk., zaprezentować dk.

przym. prezentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokaz, demonstracja, zaprezentowanie

Wiktionary

prezentacjonizm

Wikipedia

prezentacyjny

dotyczący prezentacji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

prezentata

stempel sądu lub urzędu skarbowego, z datą

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-18]

Wikipedia

prezenteizm

stawianie się w pracy mimo złego stanu zdrowia; prezentyzm

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

prezenter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zapowiada audycje w radiu lub telewizji

(1.2) mężczyzna, który prezentuje strój stroje na pokazach mody

(1.3) osoba, która demonstruje towary na targach, wystawach

Wiktionary

Prezenter (ang. presenter), in. spiker (ang. speaker) – osoba zapowiadająca poszczególne programy w stacji radiowej lub telewizyjnej, także prowadząca program estradowy, informacyjny, blok tematyczny lub inny program składający się z części.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. prezencja ż., prezentowanie n., zaprezentowanie n., prezent m., prezencik m., reprezentowanie n., prezentacja ż., reprezentacja ż.

:: fż. prezenterka ż.

czas. prezentować ndk., zaprezentować dk., reprezentować ndk.

przym. prezenterski, reprezentatywny

Wiktionary

prezenterka

Prezenter (ang. presenter), in. spiker (ang. speaker) – osoba zapowiadająca poszczególne programy w stacji radiowej lub telewizyjnej, także prowadząca program estradowy, informacyjny, blok tematyczny lub inny program składający się z części.

Wikipedia

prezentka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

prezentki

żeńskie zgromadzenie zakonne; Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-09-17]

Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (łac. Congregatio Virginum a Praesentatione Beatae Mariae Virginis) – żeńskie zgromadzenie zakonne

Powstał w 1627 roku w Krakowie. Jego założycielką była Zofia Czeska. Nazwa pochodzi od łacińskiego terminu praesentatio – ofiarowanie.

Wikipedia

prezentować

czasownik

(1.1) pokazywać coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Natalia chętnie prezentuje swoją kolekcję pocztówek.

(1.1) Wystawa będzie prezentowana w swarzędzkim Gimnazjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑, AS: prezẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezencja ż., prezentowanie n., prezenter, prezenterka, prezentacja

czas. sprezentować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokazywać, omawiać

Wiktionary

prezentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|prezentować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: prezẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. prezentować

rzecz. prezentacja ż., prezenter mos.

Wiktionary

prezentysta

zwolennik prezentyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

prezentystyczny

dotyczący prezentyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezentyzm

1. stawianie się w pracy mimo złego stanu zdrowia; prezenteizm;
2. kierunek w teorii i metodologii historiografii uznający poznanie obiektywnej prawdy historycznej za niemożliwe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Prezentyzm (z łac. praesens „obecny” i gr. ismos „wiedza”) – kierunek analizy historycznej polegający na ocenie zdarzeń, faktów, poglądów i ocen z przeszłości ze współczesnej perspektywy. Nazwa ta została nadana przez marksistów dwudziestowiecznej metodologii badań historycznych i historiografii rozpowszechnionej głównie w USA.

Wikipedia

prezerwa

przetwór mięsny w hermetycznych opakowaniach szklanych lub metalowych niepoddawany obróbce cieplnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezerwatywa

1. gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; kondom; kondon
2. dawniej: środek zapobiegawczy, ochronny (także w przenośni)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) seks. farm. mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

Wiktionary

Prezerwatywa (anglicyzm kondom) – mechaniczny środek antykoncepcyjny.

Prezerwatywa może być stosowana przez:

- mężczyzn – zakłada się ją na penisa w stanie erekcji bezpośrednio przed stosunkiem płciowym (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy męskiej to od 2 do 15);

- kobiety – tzw. kobiecy kondom - podobna do prezerwatywy dla mężczyzn, długości około 17 cm. Oba końce ma zakończone pierścieniami. Pierścień wejściowy zapobiegający wpadaniu do pochwy ma średnicę około 7 cm. Drugi pierścień ma na celu umiejscowienie prezerwatywy w pochwie posiada zakończenie o średnicy około 6 cm (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy kobiecej to od 5 do 21).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezerwatywa dość skutecznie chroni przed niepożądaną ciążą.

(1.1) Przez lata organizacje zabiegające o skuteczną prewencję miały potężnego przeciwnika w Kościele katolickim, który nie akceptował używania prezerwatyw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɛrvaˈtɨva, AS: prezervatyva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezerwant m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kondom, pot. gumka, guma

Wiktionary

prezes

osoba kierująca instytucją, organizacją lub stowarzyszeniem; przewodniczący

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2012-04-27]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛzɛs, AS: prezes

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezesura ż., prezesowanie n.

:: fż. prezeska ż.

czas. prezesować ndk.

przym. prezesowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewodniczący

Wiktionary

prezesostwo

prezes z żoną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

prezesowa

przestarzale: żona prezesa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-08-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona prezesa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ledwie pani prezesowa przyjeżdża do Warszawy, pan prezes wyjeżdża za granicę albo do którejś filii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezes m., prezesostwo n./mos.

czas. prezesować ndk.

Wiktionary

prezesówna

dawniej: córka prezesa

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-06-23]

prezesura

1. stanowisko prezesa;
2. okres pełnienia funkcji przez prezesa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezio

potocznie:
1. prezes;
2. prezydent

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2020-01-29]

prężnie

przysłówek

(1.1) z wielką żywotnością, z szybkim wzrostem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wspólnota antiochijska rozwijała się prężnie w I i II wieku.

(1.1) Na te słowa podjęła się Lena prężnie i opuściwszy nogi przysiadła na łóżku.

Wiktionary

prężnieć

stawać się prężnym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

prężniej

stopień wyższy od przysłówka: prężnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

prężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: prężny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-10]

prężność

1. sprężystość, elastyczność, giętkość;
2. stan napięcia wewnętrznego w cieczach lub gazach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co prężne; cecha tych, którzy są prężni

Wiktionary

Powiązane:

przym. prężny

Wiktionary

prężny

1. odznaczający się lekkością i dynamicznością;
2. rozwijający się energicznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prężyć

1. napinać, naprężać (np. mięśnie);
2. prężyć się:
a) napinać mięśnie; wyprężać się;
b) być naprężanym, sztywnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prężyce

Wikipedia

prezydencja

1. przewodniczenie jakiejś instytucji, spotkaniu, zebraniu; przewodnictwo, prezydowanie;
2. dawniej: stanowisko prezydenta; prezydentura

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przewodniczenie

(1.2) prezydentura

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezydencja szwedzka zaproponowała następujące, kompromisowe brzmienie przepisu dotyczącego ścigania z urzędu przestępstw dotyczących własności intelektualnej (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent m., prezydentka ż., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydentura ż., prezydium n., prezydenctwo n., prezydentostwo n., prezydowanie n., prezydenckość ż., prezydencyjność ż.

czas. prezydować

przym. prezydencki, prezydencjalny, prezydialny, prezydencyjny

przysł. prezydencko

Wiktionary

prezydencki

odnoszący się do prezydenta lub prezydentury, właściwy prezydentom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) dotyczący prezydenta lub prezydentury

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ostatnich wyborach prezydenckich prawybory w Partii Demokratycznej odbyły się w 39 stanach, zaś w Partii Republikańskiej w 38 stanach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent m., prezydentura ż., prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydentowanie n., prezydencja ż., prezydentostwo n./mos.

Wiktionary

prezydent

1. osoba stojąca na czele państwa będącego republiką;
2. najwyższy przedstawiciel władzy samorządowej w dużym mieście;
3. w niektórych państwach: przewodniczący jakiejś instytucji, organizacji itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

(1.2) adm. w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;

(1.3) sport. prezes

Wiktionary

Prezydent (łac. praesidens, ’zasiadający na czele’) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zazwyczaj jednoznaczny z pełnieniem funkcji jednoosobowej głowy państwa. Wyjątki od tej zasady poniżej. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA). Małżonką prezydenta jest pierwsza dama.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce w wypadku śmierci prezydenta, jego funkcję do czasu przeprowadzenia wyborów pełni marszałek sejmu.

(1.2) Prezydent miasta na prawach powiatu także wydaje pozwolenie na budowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛzɨdɛ̃nt, AS: prezydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydentura ż., prezydentostwo n., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydencja ż., prezydium n.

:: fż. prezydentka ż.

przym. prezydencki, prezydialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) mer

Wiktionary

prezydentka

1. potocznie: kobieta prezydent;
2. dawniej: prezeska, przewodnicząca

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: fortancerka)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-12-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kobieta prezydent

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydentura ż., prezydentowa ż., prezydentówna ż., prezydentostwo n., prezydencja ż., prezydium n.

:: fm. prezydent m.

przym. prezydencki, prezydialny

przysł. prezydencko

Wiktionary

prezydentostwo

prezydent z żoną

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-04-03]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. prezydent z żoną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) przest. urząd, godność prezydenta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Według ukazującego się w Waszyngtonie periodyku prawniczego „Legal Times” prezydentostwo nie podjęli jeszcze ostatecznej decyzji o górnym limicie wysokości datków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent m., prezydentowa ż., prezydencja ż., prezydentka ż.

przym. prezydencki

Wiktionary

prezydentowa

przestarzale: małżonka prezydenta

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-08-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona prezydenta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prezydent z prezydentową pozują do zdjęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɨdɛ̃nˈtɔva, AS: prezydẽntova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent m., prezydentówna ż., prezydentura ż., prezydium n., prezydencja ż., prezydentostwo n., prezydentka ż., prezydentowanie n.

przym. prezydencki, prezydialny

Wiktionary

prezydentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pełnienie urzędu prezydenta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent m., prezydentowa ż.

czas. prezydentować ndk.

przym. prezydencki

Wiktionary

prezydentowicz

syn prezydenta

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

prezydentówna

dawniej: córka prezydenta

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka prezydenta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent mos., prezydentka ż., prezydentowa ż., prezydencja ż.

przym. prezydencki

Wiktionary

prezydentura

1. stanowisko prezydenta;
2. okres pełnienia funkcji przez prezydenta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. urząd, tytuł lub funkcja prezydenta

(1.2) polit. okres, gdy ktoś jest prezydentem

(1.3) polit. sposób, w jaki ktoś sprawuje władzę jako prezydent

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksander Łukaszenka ma chyba jeszcze ochotę na prezydenturę.

(1.2) W czasie prezydentury George’a Busha Stany Zjednoczone toczyły wojnę z terroryzmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura, AS: prezydẽntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prezydent mos., prezydentowa ż., prezydentka ż., prezydencja ż.

przym. prezydencki, prezydialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kadencja

Wiktionary

prezydialny

1. dotyczący prezydium;
2. związany z przewodniczeniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezydium

1. organ kierowniczy jakiejś instytucji, składający się z wielu osób;
2. grupa osób przewodniczących zebraniu, posiedzeniu;
3. dawniej: ochrona, zwłaszcza wojskowa; załoga; garnizon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Wikipedia

prezydować

przewodniczyć, być prezesem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prezydujący

przewodniczyć, być prezesem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

prężynka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-22]

Prężynka (niem. Klein Pramsen, cz. Prudinka) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej.

Wikipedia

priam

mit. gr. król Troi, mąż Hekuby; ojciec 40 dzieci (z Hekubą - 19 dzieci), m.in. Hektora, Parysa, Kasandry i Polikseny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Priam (gr. Πρίαμος Príamos, łac. Priamus) – w mitologii greckiej król Troi; jeden z bohaterów Iliady Homera.

Wnuk Ilosa, uchodził za syna Laomedona i nimfy Strymo, córki boga rzeki Skamander. Według Iliady miał 20 żon, a z nimi 50 synów oraz 12 córek. Był mężem Arisbe, córki Meropsa, a później Hekaby.

Synowie

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: بريام m.

źródła.

== Priam (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈpraɪəm.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Priam

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prʲjãm, AS: prʹi ̯ãm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: بريام m.

źródła.

== Priam (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈpraɪəm.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Priam

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

priamel

rodzaj krótkiego wiersza popularnego w Niemczech w XV i XVI wieku, zakończonego dowcipnym lub pomysłowym zwrotem myśli

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

priamowy

dotyczący Priama, króla Troi wg mitologii greckiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

priap

mit. gr. bóg płodności i urodzaju, opiekun sadów, winnic i pól; Priapos

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

Priap (gr. Πρίαπος Príapos, łac. Priapus) – w mitologii grecko-rzymskiej bóg płodności, zapewniający urodzaj.

Był synem Dionizosa lub Hermesa i Afrodyty. Opiekował się ogrodami, ich roślinnością (zwłaszcza drzewami) oraz winnicami.

Wikipedia

priapea

drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapeja; priapeia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2014-06-07]

Priapea – w starożytności krótkie epigramaty, o mniej lub bardziej obscenicznej treści, poświęcone bogu Priapowi.

Jako gatunek literacki wywodzą się z krótkich, anonimowych wierszyków, zapisywanych na hermach Priapa lub ścianach poświęconych mu kapliczek. Pierwsze wiersze poświęcone Priapowi, niezachowane do naszych czasów, stworzył grecki poeta Eufronios z Chersonezu. O Priapie pisał również Leonidas z Tarentu.

Wikipedia

priapeia

drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapeja; priapea

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

Priapea – w starożytności krótkie epigramaty, o mniej lub bardziej obscenicznej treści, poświęcone bogu Priapowi.

Jako gatunek literacki wywodzą się z krótkich, anonimowych wierszyków, zapisywanych na hermach Priapa lub ścianach poświęconych mu kapliczek. Pierwsze wiersze poświęcone Priapowi, niezachowane do naszych czasów, stworzył grecki poeta Eufronios z Chersonezu. O Priapie pisał również Leonidas z Tarentu.

Wikipedia

priapeja

drobne obsceniczne utwory poetyckie; priapea; priapeia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-02-01]

priapizm

długotrwały, bolesny i nie związany z pobudzeniem płciowym wzwód prącia, występujący głównie w chorobach ośrodkowego układu nerwowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

priapos

mit. gr. bóg płodności i urodzaju, opiekun sadów, winnic i pól; Priap

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-04-02]

priapulid

przedstawiciel typu drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapuloid

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

priapulidy

typ drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapuloidy, niezmogowce, gruboryjkowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Wikipedia

priapuloid

przedstawiciel typu drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapulid

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

priapuloidy

typ drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapulidy, niezmogowce, gruboryjkowe

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

pribałtika

pejoratywnie: region Europy, w którym znajdują się kraje nadbałtyckie wywodzące się z języka rosyjskiego; Pribałtyka

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-09-26]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. pejor. określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) w państwach nadbałtyckich (nazywanych z rosyjska Pribałtika) będących prawie że bezpośrednimi sąsiadami Warmii i Mazur obciążenia podatkowe przedsiębiorczości i koszty pracy są nieco niższe (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Pribałtyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Pribałtyka; kraje bałtyckie

Wiktionary

pribałtyka

pejoratywnie: region Europy, w którym znajdują się kraje nadbałtyckie wywodzące się z języka rosyjskiego; Pribałtika

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: pod butem I) [tevex, 2019-09-26]

Wikipedia

pride

[czytaj: prajd] samochód typu Kia Pride

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-07-16]

- gay pride

- PRIDE Fighting Championships – japońska organizacja promująca mieszane sztuki walki

- Pride – polskie czasopismo

- Pride – singel Amy Macdonald

- Pride – singel Damageplan

- Pride (In the Name of Love) – singel U2

- Pride – album White Lion

- Pride – album Roberta Palmera

- Pride – album zespołu Arena

- Opowieść z życia lwów (Pride) – brytyjsko-tanzański film dokumentalny z 2004

- Pride – amerykański film z 2007

- Dumni i wściekli (Pride) – amerykański film z 2014

Wikipedia

prikaz

1. żartobliwie: przykaz (nakaz, rozkaz); prykaz;
2. w XVI–XVIII wieku: centralny urząd państwowy w Moskwie;
3. w XVI–XVII wieku: moskiewski oddział strzelców mniejszy od pułku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. rozkaz, nakaz

(1.2) hist. adm. w XVI–XVIII wieku: państwowy urząd centralny w Moskwie, podporządkowany carowi odpowiednik współczesnego ministerstwa

(1.3) hist. wojsk. w XVI–XVII wieku: moskiewski oddział strzelców mniejszy od pułku

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ros|приказ.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== prikaz (język krymskotatarski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rzad. hist. pot. rozkaz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprʲikas, AS: prʹikas

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ros|приказ.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== prikaz (język krymskotatarski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rzad. hist. pot. rozkaz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) emir, ferman, buyruq

Wiktionary

prima

odległość (interwał) między dwoma dźwiękami, notowanymi na tej samej wysokości

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-02-02]

primaaprilisowy

tyczący się prima aprilis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

przymiotnik

(1.1) książk. związany z prima aprilisem, zrobiony na prima aprilis

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektórzy nie lubią, a inni nie rozumieją primaaprilisowych żartów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprʲĩmaːprʲilʲiˈsɔvɨ, AS: prʹĩm•aprʹilʹisovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prima aprilis

Wiktionary

primabalerina

tancerka zespołu baletowego wykonująca główne partie w balecie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Primabalerina (wł. primaballerina – pierwsza balerina) – pierwsza tancerka zespołu baletowego, wykonująca główne partie w balecie. Tytuł nadawany kiedyś przez władców (carów, królów, dyktatorów, namiestników), także przez niektórych prezydentów lub ministrów kultury, a nawet przez dyrektorów poszczególnych teatrów operowych.

Wikipedia

primadonna

przestarzałe: ciesząca się rozgłosem śpiewaczka opery albo operetki; prymadonna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pierwsza, najlepsza śpiewaczka operowa

Wiktionary

Primadonna (z wł. prima donna = pierwsza dama) – główna śpiewaczka operowa w teatrze operowym. Zwykle sopran.

Według stereotypu primadonna jest nieprzewidywalna, kapryśna, egoistyczna, ma wysokie mniemanie o własnej wartości. Toteż w języku polskim słowo to ma raczej konotację negatywną, groteskową. Modelowym archetypem primadonny jest np. postać La Carlotty w musicalu Upiór w Operze.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) diwa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|primadonna.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) prima donna

* chorwacki: (1.1) primadona ż.

* czeski: (1.1) primadona ż.

* francuski: (1.1) prima donna ż., première chanteuse ż.

* hiszpański: (1.1) primera cantante ż.

* kaszubski: (1.1) primadonna ż., pierszô spiéwôrka ż.

* słowacki: (1.1) primadona ż.

* ukraiński: (1.1) примадонна ż.

* węgierski: (1.1) primadonna

* włoski: (1.1) primadonna ż., prima donna ż.

źródła.

== primadonna (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. primadonna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) diwa

Wiktionary

primanota

część dziennika chronologicznego w księgowości włoskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

primaticcio

Francesco Primaticcio, we Francji znany jako Le Primatice (ur. 1504, zm. 1570) – włoski malarz, rzeźbiarz, architekt i dekorator działający głównie we Francji. Reprezentant manieryzmu i tzw. pierwszej szkoły z Fontainebleau.

Był autorem malowideł ściennych poświęconych mitologii i tematom alegorycznym oraz powiązanych z nimi dekoracji stiukowych. Malował obrazy sztalugowe, wykonywał projekty rzeźb, wyrobów rzemiosła, tapiserii. Jego dzieła charakteryzowała manierystyczna wykwintność, wydłużony kanon postaci i brak dążenia do dramatycznej ekspresji.

Wikipedia

primatologia

dział zoologii zajmujący się ssakami naczelnymi; prymatologia

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

primera

model samochodu marki Nissan

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-14]

Wikipedia

primetime

[czytaj: prajmtajm] pora, w której dana stacja telewizyjna ma zwykle najwyższą oglądalność; prime time

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

Pasmo programowe – przedział czasowy w trakcie doby, określany przez nadawcę radiowego oraz telewizyjnego, będący integralnym elementem ramówki danej stacji. Poszczególne pasma programowe posiadają różną oglądalność/słuchalność. W konkretnych pasmach emitowane są programy (audycje) telewizyjne/radiowe o odmiennej treści, np. pasma edukacyjne, rozrywkowe, informacyjne.

Wikipedia

primo

po pierwsze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

Edwin Carlos "Eddie" Colón (ur. 21 grudnia 1982) znany pod pseudonimem ringowym jako Primo – portorykański wrestler występujący po drafcie ze SmackDown! w rosterze RAW, tworzył Tag-team ze swoim bratem Carlito. Primo jest skocznym i dobrym technicznie zawodnikiem. Często występował w WWE Superstars.

Wikipedia

primogenitura

prawo pierwszeństwa dziedziczenia przez najstarszego syna lub najstarszego potomka w linii prostej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura, AS: prʹĩmogẽńitura

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierworództwo, pierworodztwo

Wiktionary

primorsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. primorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Rybaki; hist. Fyszhuza

Wiktionary

primrose

- Primrose – szkockie nazwisko i nazwa nizinnego klanu

Miejscowości w USA:

- Primrose – jednostka osadnicza w stanie Alaska, w okręgu Kenai Peninsula

- Primrose – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boone

- Primrose – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane

Wikipedia

primula

roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka, prymula

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-02-18]

Wikipedia

princeps

1. w starożytnym Rzymie w okresie republiki: członek senatu umieszczony na pierwszym miejscu na liście senatorów
2. w okresie wczesnego cesarstwa rzymskiego: nieoficjalny tytuł noszony przez cesarzy
3. w średniowiecznej Polsce w okresie rozbicia dzielnicowego: książę mający władzę zwierzchnią nad dzielnicami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

princeska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. sukienka, zazwyczaj bez rękawów, lekko rozszerzana u dołu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prʲĩnˈts̑ɛska, AS: prʹĩnceska

Wiktionary

princessa

marka produktów cukierniczych, m.in. wafli w czekoladzie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-06-07]

Wikipedia

princesse

[czytaj: pręSES] dopasowana suknia kobieca, nieprzecinana w talii, noszona od połowy XIX wieku do lat 30. XX wieku

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

princeton

[czytaj: prinsten] nazwa wielu miast w USA

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

Wikipedia

princetoński

[czytaj: prinstoński] przymiotnik od: Princeton (uniwersytet lub jedna z wielu miejscowości w USA)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-02]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Princeton, dotyczący Princeton (miasta w stanie New Jersey)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W princetońskiej szkole podyplomowej wydziały fizyki i matematyki miały wspólną świetlicę, gdzie codziennie o czwartej po południu piliśmy herbatę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Princeton n.

Wiktionary

principale

w organach: podstawowy głos manuałowy i pedałowy; pryncypał

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-24]

principaliter

z łaciny: głównie, przede wszystkim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

printed

wydrukowane (formuła umieszczana zwykle na książkach)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

priodontognat

rodzaj dinozaura z rodziny nodozaurów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

prion

patogenna cząstka białkowa, przenosząca się między organizmami, zdolna do powielania się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

prionium

roślina ozdobna z rodziny turniowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-24]

priora

sprawy, zdarzenia wcześniejsze

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-11-11]

priorytecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od priorytet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. priorytet m.

Wiktionary

priorytet

1. prawo do czegoś przed innymi; pierwszeństwo;
2. bardzo ważna sprawa, którą należy załatwić w pierwszej kolejności;
3. potocznie: przesyłka priorytetowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwszeństwo przysługujące czemuś

(1.2) coś, co ma pierwszeństwo przed czymś innym; sprawa/kwestia bardzo ważna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) [...] Rząd japoński przyznał priorytet rozwojowi technologii budowy mikrourządzeń. [...] (z [http://www.sprawozdania.info/nanotechnologie.php Internetu])

(1.2) Posłowie ustalali priorytety polskiej polityki zagranicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prʲjɔˈrɨtɛt, AS: prʹi ̯orytet

Wiktionary

Powiązane:

przym. priorytetowy

przysł. priorytetowo

rzecz. priorytecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwszeństwo, prymat

Wiktionary

priorytetowo

przysłówek

(1.1) uznając pierwszeństwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. priorytet mrz.

przym. priorytetowy

Wiktionary

priorytetowy

taki, któremu przyznano priorytet

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

przymiotnik

(1.1) mający pierwszeństwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. priorytet mrz.

przysł. priorytetowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kluczowy

Wiktionary

priporitet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyrząd

Wiktionary

prisztina

największe miasto i zarazem stolica Kosowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. prisztiński

Wiktionary

prisztinianin

mieszkaniec Prisztiny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

prisztinianka

mieszkanka Prisztiny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

prisztiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Prisztiną, dotyczący Prisztiny

Wiktionary

Patrz:
Prisztina
Powiązane:

rzecz. Prisztina ż.

Wiktionary

pritv

[czytaj: pe-ER-i-te-FAŁ albo pe-ER-i-te-WU] skrót od: Polskie Radio i Telewizja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

prius

[czytaj pri-us] samochód typu Toyota Prius

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

priv

środowiskowo:
1. prywatna komunikacja między dwoma internautami;
2. internetowa wiadomość prywatna

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-02-06]

privatdozent

nieetatowy wykładowca niemieckiej wyższej uczelni, otrzymujący wynagrodzenie bezpośrednio z czesnego uczniów

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2008-02-29]

Privatdozent – termin oznaczający w krajach niemieckojęzycznych specyficzną pozycję pracownika naukowego, który po uzyskaniu stopnia doktora uzyskał habilitację i wykłada na uczelni wyższej nie będąc jej etatowym pracownikiem. Privatdozent utrzymuje się z czesnego wnoszonego przez studiujących. Instytucja Privatdozentów pojawiła się w Prusach na początku XIX wieku.

Wikipedia

privatim

łac.
1. prywatnie;
2. poufnie

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-30]

prl

[czytaj: pe-er-EL] skrót od: Polska Rzeczpospolita Ludowa; Peerel (potocznie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = hist. polit. Polska Rzeczpospolita Ludowa;

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) = biol. prolaktyna;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) PRL to niezbyt przyjemny okres historii Polski.

(1.1) Za PRL-u najbardziej denerwowały mnie kolejki do sklepów.

(2.1) U kobiet karmiących piersią PRL hamuje wydzielanie FSH i LH.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːr‿ˈɛl, AS: p•‿er‿el

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. peerel m., Peerel m., PRL-owiec m., peerelowiec mos.

:: przym. PRL-owski, peerelowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. peerel, Peerel

Wiktionary

prl-owiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. hist. obywatel PRL

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy PRL-owcy mieli takie same mieszkania, takie same meble, takie same puste lodówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., Peerelowiec mos., peerelowiec mos.

przym. PRL-owski, peerelowski

Wiktionary

prl-owski

przymiotnik od: PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa); peerelowski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący PRL-u

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W PRL-owskich Katowicach wielu przybyszów spoza Śląska znajdowało zatrudnienie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Peerel mrz., peerel mrz., PRL-owiec mos., Peerelowiec mos., peerelowiec mos.

przym. peerelowski

Wiktionary

prn

skrót od: Powiatowa Rada Narodowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

pro

książkowo: za kimś, za czymś (np. Do niedawna w tej sprawie był anty, a teraz już jest pro.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

pro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: będący „za”, sprzyjający, popierający coś

Wiktionary

pro-ana

internetowy ruch społeczny promujący anoreksję; pro ana, Pro-Ana

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

pro-choice

[czytaj: pro czojs] określenie organizacji lub ruchów społecznych popierających aborcję i inne prawa reprodukcyjne

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie ma tam ani silnej opozycji wobec aborcji, ani silnego stronnictwa prawa do praktyki pro-choice.

(1.1) Aktywiści z organizacji pro-choice nie tylko rozpoczęli serię manifestacji przeciwko restrykcyjnym przepisom, ale także przekonali do swoich racji wielu ekspertów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pro-choicer

Wiktionary

pro-choicer

[czytaj: proczojser] członek organizacji lub ruchu opowiadającego się za legalizacją aborcji; prochoicer

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

pro-eko

sprzyjający ochronie środowiska; proekologiczny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

pro-life

[czytaj: pro lajf] określenie organizacji lub ruchów społecznych prowadzących działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; pro life

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) społ. polit. ideologia i ruch społeczny (głównie religijny) głoszący pogląd istnienia życia ludzkiego od powstania zygoty oraz przeciwstawiający się aborcji i eutanazji;

przymiotnik

(2.1) opowiadający się za zakazem aborcji i eutanazji

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Wraz z żoną Barbarą stworzył najbardziej przejrzysty i udokumentowany medycznie system edukacji pro-life.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pro-lifer m., prolifer m., proliferka ż., pro-liferka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. zygotarianizm

Wiktionary

pro-lifer

[czytaj: prolajfer] członek organizacji lub ruchu prowadzącego działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; prolifer

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-26]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) społ. pot. zwolennik zakazu aborcji, zwolennik ruchu pro-life

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku pro-liferów rozdawało ulotki przed urzędem miejskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prolifer m.

:: fż. proliferka ż., pro-liferka ż.

przym. pro-life

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prolifer, pejor. zygotarianin

Wiktionary

pro-liferka

[czytaj: prolajferka] członkini organizacji lub ruchu prowadzącego działalność naukową, wychowawczą i edukacyjną w celu obrony życia człowieka od poczęcia do śmierci; proliferka

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-01-03]

pro-mia

[czytaj: promija] środowiskowo: internetowy ruch społeczny promujący bulimię; pro mia, Pro-Mia, Pro Mia

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

pro-pis-owski

sprzyjający Prawu i Sprawiedliwości, popierający Prawo i Sprawiedliwość; propisowski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: propisowski) [tevex, 2016-03-26]

pro-po-wski

[czytaj: propeowski] sprzyjający Platformie Obywatelskiej, popierający Platformę Obywatelską; propeowski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański (pod: propeowski) [tevex, 2016-03-26]

proaborcjonista

osoba popierająca aborcję

SJP.pl za Podręczny słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - W. Wichrowska [tevex, 2010-05-23]

proaborcjonistka

kobieta popierająca aborcję

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

proaborcyjny

przymiotnik

(1.1) związany z poparciem prawa do wykonywania aborcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Również inne instytucje unijne angażują się stanowczo po stronie proaborcyjnej i uznają aborcję za podstawowe prawo człowieka.

Wiktionary

proaliancki

będący po stronie aliantów, sprzyjający aliantom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

proamerykański

przymiotnik

(1.1) sprzyjający Stanom Zjednoczonym lub Amerykanom, popierający Stany Zjednoczone i wszystko, co amerykańskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niedługo prawdziwy patriotyzm będzie polegał na tym, że trzeba będzie być prorosyjskim, proamerykańskim lub proangielskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: proãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. proamerykańskość ż.

Wiktionary

proamerykańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co proamerykańskie; cecha tych, którzy są proamerykańscy

Wiktionary

Patrz:
proamerykański
Powiązane:

przym. proamerykański

Wiktionary

proantocyjanidyna

skondensowany garbnik naturalny

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) (pod: Sangre de drago) [tevex, 2016-07-16]

proaustriacki

sprzyjający, przychylny Austrii, popierający jej politykę

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: pro-) [tevex, 2014-05-27]

proazerski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzyja, okazuje przyjaźń Azerbejdżanowi i Azerom

(1.2) taki, który jest przejawem sprzyjania (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednym z przywódców Unii Celnej jest proazerski prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew.

(1.2) Amerykanie, Francuzi, Anglicy, Turcy w ramach KBWE zajmowali coraz bardziej proazerskie stanowisko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżan m., Azer m., Azerka ż., Azerbejdżanin m., Azerbejdżanka ż., azerskość ż., proazerskość ż., proazerbejdżańskość ż., antyazerskość ż., antyazerbejdżańskość ż., azerski m.

przym. azerski, azerbejdżański, proazerbejżański, antyazerski, antyazerbejdżański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) proazerbejżański

Wiktionary

prob.

skrót od: proboszcz (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-17]

próba

1. starania podjęte w celu dokonania czegoś
2. badanie jakości
3. zdarzenie będące sprawdzianem czegoś
4. wynik doświadczeń
5. zawartość kruszcu w monetach; aloi
6. przygotowania do czegoś, np. występu
7. ilość pobranej substancji; próbka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

(1.2) test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś

(1.3) usiłowanie dokonania czegoś

(1.4) statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech

(1.5) jubil. zawartość metalu szlachetnego w stopie, wyrażona w promilach

(1.6) pot. cecha probiercza

Wiktionary

- w chemii:

- próba Abla

- próba akroleinowa

- próba Benedicta

- próba Fehlinga

- próba iskrowa

- próba Jominy’ego

- próba Lucasa

- próba Marsha

- próba obrączkowa

- próba ślepa

- próba Tollensa

- próba Trommera

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Próba wypadła tak fatalnie, że przesunięto termin premiery.

(1.2) Mimo wielokrotnych prób nigdy nie udało się jej przebiec tego odcinka w czasie krótszym od piętnastu minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpruba, AS: pruba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probówka ż., probierca ż., próbnik m., próbówka ż., próbowanie n., wypróbowanie n., spróbowanie n.

:: zdrobn. próbka ż.

czas. próbować ndk., wypróbować dk., spróbować dk.

przym. próbny, probierczy, wypróbowany

przysł. próbnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) eksperyment

(1.3) podejście

Wiktionary

probabilistyczny

dotyczący probabilistyki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik

(1.1) rel. filoz. związany z probabilizmem

(1.2) mat. związany z probabilistyką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɔbabʲilʲiˈstɨʧ̑nɨ, AS: probabʹilʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probabilizm m., probabilistyka ż.

przysł. probabilistycznie

Wiktionary

probabilistyka

dział matematyki - rachunek prawdopodobieństwa; teoria prawdopodobieństwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Teoria prawdopodobieństwa (także rachunek prawdopodobieństwa lub probabilistyka) – dział matematyki zajmujący się zdarzeniami losowymi. Rachunek prawdopodobieństwa zajmuje się badaniem abstrakcyjnych pojęć matematycznych stworzonych do opisu zjawisk, które nie są deterministyczne: zmiennych losowych w przypadku pojedynczych zdarzeń oraz procesów stochastycznych w przypadku zdarzeń powtarzających się (w czasie). Jako matematyczny fundament statystyki, teoria prawdopodobieństwa odgrywa istotną rolę w sytuacjach, w których konieczna jest analiza dużych zbiorów danych. Jednym z największych osiągnięć fizyki dwudziestego wieku było odkrycie probabilistycznej natury zjawisk fizycznych w skali mikroskopowej, co opisuje mechanika kwantowa.

Wikipedia

probabilizm

doktryna zapoczątkowana przez sceptyków, według której człowiek powinien się kierować w teorii i w praktyce zasadami prawdopodobnymi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Probabilizm (z łac. probabilis – prawdopodobny) - system etyczny stwierdzający, że w razie wątpliwości co do zastosowania zasad moralnych w danej sytuacji można iść za opinią prawdopodobną, choćby nawet opinia przeciwna była od niej bardziej prawdopodobna.

Wikipedia

probacja

w niektórych zakonach: okres próbny poprzedzający nowicjat; również sam nowicjat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. probant m., probantka ż.

przym. probacyjny

Wiktionary

probacyjny

związany z probacją

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z probacją, dotyczący probacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probacja ż., probant m., probantka ż.

Wiktionary

probaktrozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z nadrodziny hadrozauroidów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Probaktrozaur (Probactrosaurus) – roślinożerny dinozaur z nadrodziny hadrozauroidów (Hadrosauroidea).

Żył we wczesnej kredzie (ok. 120-100 mln lat temu) na terenach wschodniej Azji. Długość ciała ok. 5-6 m, wysokość ok. 2,5 m, ciężar ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w Chinach (Mongolia Wewnętrzna).

Wikipedia

probangladeski

przymiotnik

(1.1) przychylny Bangladeszowi lub Banglijczykom, popierający Bangladesz lub Banglijczyków, działający na korzyść Bangladeszu

Wiktionary

Powiązane:

przym. bangladeski

rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż.

Wiktionary

probanglijski

przymiotnik

(1.1) przychylny Bangladeszowi lub Banglijczykom, popierający Bangladesz lub Banglijczyków, działający na korzyść Bangladeszu

Wiktionary

Powiązane:

przym. bangladeski

rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż.

Wiktionary

probant

kandydat do zakonu w okresie probacji; nowicjusz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Probant:

- w genealogii to osoba:

- która zajmuje centralne miejsce na tablicy genealogicznej (np. przodek na wykresie potomków, potomek w wywodzie przodków), lub

- dla której oblicza się stopień pokrewieństwa, lub

- wobec której określa się nazwę relacji rodzinnej.

Wikipedia

probantka

kandydatka do zakonu w okresie nowicjatu; nowicjuszka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kandydatka do zakonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probacja ż.

:: fm. probant m.

przym. probacyjny

Wiktionary

probazydium

nabrzmiała końcówka strzępki grzybów wyższych

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

probe

[czytaj: prołb] samochód typu Ford Probe

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-07-15]

próbeczka

zdrobnienie od: próba

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-23]

probier

probierz, probierca;
1. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu;
2. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

probierca

probierz, probier;
1. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu;
2. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

probierczy

dotyczący wykonywania prób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

probiernia

1. dział zakładu przemysłowego, w którym sprawdza się jakość wyrobów;
2. lokal przeznaczony na degustację win i potraw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

probiernictwo

ustalanie zawartości metali szlachetnych w stopach; ustalanie jakości stopów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

Wikipedia

probierstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka mająca na celu dochodzenie wartości rud, metalów i innych produktów hutniczych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na uniwersytecie wykładane są: fizyka, geologia oraz probierstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɔˈbʲjɛrstfɔ, AS: probʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probierca, probier, probiernictwo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) próba (metalu)

Wiktionary

probierz

1. miernik służący za podstawę oceny czegoś; kryterium, sprawdzian;
2. przyrząd do sprawdzania składu ciał stałych i płynnych;
3. osoba zajmująca się badaniem próbek i ustalaniem jakości towaru, wyrobu; probierca;
4. specjalista ustalający próbę wyrobów z metalu szlachetnego; probierca

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol [tevex, 2011-01-21]

Wikipedia

probiotyk

kultura bakterii lub drożdży pozytywnie oddziałująca na organizm człowieka poprzez działalność w przewodzie pokarmowym

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej

Wiktionary

Probiotyki (gr. pro bios – dla życia), czynnościowa żywność – podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus), których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej. W większości przypadków korzystne oddziaływania probiotyków dotyczą wyłącznie warunków in vitro. Zaproponowano, że jeżeli wpływ drobnoustrojów na leczenie choroby został zbadany naukowo i ma dowiedzioną skuteczność, należy używać nazwy czynnik bioleczniczy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: prɔˈbʲjɔtɨk, AS: probʹi ̯otyk

Wiktionary

Powiązane:

przym. probiotyczny

Wiktionary

próbka

1. cząstka w fazie eksperymentów;
2. produkt, który jest rozpowszechniany w celach komercyjnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała porcja czegoś przeznaczona do badań

(1.2) mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprupka, AS: prupka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. próbnik m., próbkowanie n., próba ż., probierz m., probówka ż., próbówka ż.

czas. próbować, wypróbować, popróbować, spróbować, próbkować

przym. probierczy

przysł. próbnie

Wiktionary

próbkarz

osoba zajmująca się pobieraniem próbek w procesie produkcji czegoś, w celu przekazania ich do badania laboratoryjnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

próbkować

pobierać próbki

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

próbkowanie

etap przekształcania sygnału z postaci analogowej na cyfrową

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: sampling) [koalar, 2007-11-08]

Wikipedia

problem

1. poważne zagadnie, wymagające rozstrzygnięcia;
2. potocznie: trudność, kłopot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

(1.2) interesujące zagadnienie

(1.3) szach. zadanie szachowe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

(1.2) Problem uzyskania złota z ołowiu nie dawał mu spokoju.

(1.3) Jego największą pasją było układanie i rozwiązywanie problemów szachowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɔblɛ̃m, AS: problẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyczność ż., problemowość ż., problemista m., problemistka ż., prolematyzowanie n.

:: zdrobn. problemik m.

czas. problematyzować ndk.

przym. problemowy, problematyczny

przysł. problemowo, problematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłopot; pot. ambaras, bieda, gips, kanał, kram, pasztet, pierepałka, zgryz

(1.2) kwestia, punkt, pytanie, zagadnienie; pot. łamigłówka, twardy orzech do zgryzienia, zagwozdka

Wiktionary

problemacik

zdrobnienie od: problem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

problemat

przestarzałe: poważna sprawa wymagająca przemyślenia; problem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

problematyczniej

stopień wyższy od przysłówka: problematycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

problematyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: problematyczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

problematyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co problematyczne; cecha tych, którzy są problematyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. problem m., problemik m., problemowość ż., problemista m., problemistka ż., problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyzacja ż., problematyzowanie n.

czas. problematyzować

przym. problematyczny, problemowy

przysł. problematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepewność, niemiarodajność

Wiktionary

problematyczny

budzący wątpliwości, stanowiący problem; niepewny, wątpliwy, niejednoznaczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

przymiotnik

(1.1) budzący zastrzeżenia lub niepewny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ, AS: problẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. problemista mos., problem m., problemik m., problemat m., problemacik m., problematyka ż., problematyzacja ż., problematyczność ż., problematyzowanie n.

czas. problematyzować

przym. problemowy

przysł. problematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepewny, niemiarodajny, niewiarygodny, wątpliwy

Wiktionary

problematyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół problemów związanych z jakąś dziedziną

Wiktionary

Powiązane:

przym. problematyczny

rzecz. problemista mos., problem mrz., problematyczność ż.

Wiktionary

problematyzacja

ujmowanie zjawisk w kategoriach problemów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

problemik

zdrobnienie od: problem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

problemista

szachista komponujący zadania szachowe; kompozytor szachowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szach. szachista, który układa zadania szachowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. problemistyka ż., problem m., problemik m., problematyka ż., problematyczność ż., problematyzacja ż.

:: fż. problemistka ż.

przym. problemowy, problematyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kompozytor szachowy

Wiktionary

problemistyka

dział sztuki szachowej zajmujący się komponowaniem niezwykle wyszukanych form zadań szachowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-09]

problemowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co problemowe; cecha tych, którzy są problemowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. problemowy

rzecz. problem mrz., problematyczność ż.

Wiktionary

próbnie

przysłówek

(1.1) w sposób próbny, próbując coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś w województwie śląskim próbnie zawyją syreny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. próba ż., próbka ż.

czas. próbować ndk.

przym. próbny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) na próbę

Wiktionary

próbnik

1. urządzenie do pobierania próbek przeznaczonych dalej do badań; sonda;
2. w zootechnice: samiec wykorzystywany do wyszukiwania płodnych samic w stadzie zwierząt hodowlanych, zwłaszcza owiec; szukarek;
3. wskaźnik napięcia elektrycznego, zwykle w postaci niewielkiego przyrządu w kształcie długopisu;
4. próbnik kosmiczny - sonda kosmiczna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd do pobierania próbek czegoś, np. kopaliny płynnej lub skały ze ściany otworu wiertniczego

(1.2) pot. zestaw próbek, np. kolorów, wzorów, faktur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. próba ż., próbowanie n., próbka ż., probówka ż., próbówka ż.

czas. próbować ndk., wypróbować dk.

przym. próbny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wzornik

Wiktionary

próbny

przymiotnik od: próbować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-11]

przymiotnik

(1.1) robiony na próbę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bez większych przeszkód odbyła się seria próbna, ale w trakcie pierwszej serii zawodnikom znów zaczął przeszkadzać wiatr.

(1.1) Na szczęście była to tylko jazda próbna, a nie prawdziwa akcja ratownicza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprubnɨ, AS: prubny

Wiktionary

Powiązane:

czas. próbować

rzecz. próba, próbowanie, próbnik

przysł. próbnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kontrolny, testowy, eksperymentalny

Wiktionary

probostwo

1. jednostka administracyjna kościołów chrześcijańskich; parafia;
2. stanowisko, urząd proboszcza;
3. siedziba proboszcza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-10]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) domena proboszcza

(1.2) urząd proboszcza

(1.3) dom lub siedziba proboszcza

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. proboszcz m., proboszczówka ż.

czas. proboszczować ndk.

przym. proboszczowy, proboszczowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) parafia

(1.3) plebania

Wiktionary

proboszcz

ksiądz zarządzający parafią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. ksiądz zarządzający parafią;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na żywieckim rynku Trzech Króli, reprezentujących poszczególne parafie żywieckie, przywita burmistrz miasta oraz proboszczowie żywieccy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɔbɔʃʧ̑, AS: probošč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. probostwo n., probościna m., proboszczówka ż., Proboszczów m., Proboszczewice nmos., Proboszczowice nmos.

przym. proboszczowski, proboszczowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. paroch, pleban; gw-pl|Górny Śląsk|farorz.

Wiktionary

proboszczewice

Proboszczewice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Obok miejscowości przepływa rzeczka Naruszewka, dopływ Wkry.

Wikipedia

proboszczowice

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przejeżdżaliśmy tę trasę już wielokrotnie.

(1.2) W ramach testów każdy samochód przejeżdża pewien odcinek.

(1.3) Przejeżdżamy właśnie Wisłę.

(1.4) O Boże, na tym filmie ze wszystkich stron widać jak przejeżdżam człowieka!

(2.1) Ciągle ktoś przejeżdża ten zakazu wjazdu.

(2.2) Przejeżdżając metalem po szkle uzyskasz niezbyt miły dźwięk.

(2.3) Patrzyli z zapartym tchem, jak palec nauczyciela przejeżdża wzdłuż listy w dzienniku.

(3.1) […] najbardziej urocza uliczka Krakowa, po której zaczarowanymi dorożkami przejeżdżali się bohaterowie wiersza Gałczyńskiego. [http://bluephotos.blogspot.com/2007/12/moemy-na-chwil-powrci-do-krakowskiego.html Internet]

(3.2) Przejeżdżał się po nim nie raz i nie dwa.

(3.3) Przejeżdżałem się na kobietach wielokrotnie, ale ciągle łapię się w te same sidła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈjɛʒʤ̑aʨ̑, AS: pšei ̯ežǯać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejezdny mos., Przejazd mrz., przejezdność ż., przejechanie n., przejeżdżanie n., przejazd, przejażdżka

przym. przejezdny

czas. dojeżdżać, najeżdżać, nadjeżdżać, nazjeżdżać, objeżdżać, odjeżdżać, podjeżdżać, poodjeżdżać, poprzyjeżdżać, porozjeżdżać, powjeżdżać, powyjeżdżać, pozjeżdżać, przyjeżdżać, rozjeżdżać, ujeżdżać, wyjeżdżać, zajeżdżać, zjeżdżać, przejechać, jechać

Wiktionary

przejeżdżająca

kobieta będąca gdzieś przejazdem; przejezdna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przejeżdżający

osoba będąca gdzieś przejazdem; przejezdny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przejeżdżalność

cecha drogi nadającej się do przejazdu; przejezdność

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-20]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przejeżdżalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przejeżdżalny

Wiktionary

przejeżdżalny

nadający się do przejazdu; przejezdny

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: przejeżdżalność) [tevex, 2020-06-10]

przejeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przejeżdżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjɛʒˈʤ̑ãɲɛ, AS: pšei ̯ežǯãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejezdny mos., przejazd m., przejezdność ż., przejażdżka ż., przejeżdżenie n., przejechanie n., Przejazd mrz.

czas. przejeżdżać ndk., przejeździć dk., przejechać dk.

przym. przejezdny

Wiktionary

przejęzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

Wiktionary

Przejęzyczenie (także przejęzyczenie się, omyłka słowna, lapsus językowy, pot. lapsus, z łac. lapsus – pomyłka) – rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi wskutek roztargnienia, przez nieuwagę lub niewiedzę. Polega na niewłaściwym doborze lub użyciu wyrazów bądź ich przekręceniu (zniekształceniu). Lapsus może dotyczyć wypowiedzi ustnej bądź pisemnej. Jego skutki mogą być banalne (rozbawienie słuchaczy i czytelników), jednakże w niektórych dziedzinach życia skutki mogą być doniosłe i z upływem czasu nieodwracalne (np. dyplomacja, orzecznictwo organów władzy publicznej, hierarchów kościelnych, dydaktyka). Natomiast nie jest właściwym przejęzyczeniem umyślne sformułowanie wypowiedzi w sposób błędny, czym jej autor zamierzał coś osiągnąć (np. dowcip).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przejęzyczenie spikera, który podkreślił, że wcale nie było mowy o obecnym prezydencie, nie było zrobione przypadkowo. ([http://search.ruscorpora.ru/?mycorp=&req=%EE%E3%EE%E2%EE%F0%EA%E0&subcorpus=%CF%CA*&t=1000&text=lexform&q=990484107&p=1 z Korpusu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: pšei ̯ẽũ̯zyčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejęzyczyć się

Wiktionary

przejma

poprzeczny element konstrukcyjny występujący w układzie co najmniej trzech elementów podłużnych; wymian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

Wikipedia

przejmować

brać, przyjmować to, co wcześniej należało do kogoś innego, odbierać coś od kogoś, brać na swój rachunek, użytek, do dalszego wykorzystania, na swoją odpowiedzialność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni niedokonany (dk. przejąć)

(1.1) brać coś po innym właścicielu czy zwierzchniku

(1.2) brać czyjeś zachowania jako własne

(1.3) zatrzymywać kogoś lub coś w drodze

(1.4) stawać się panującym stanem fizycznym lub psychicznym

czasownik zwrotny niedokonany przejmować się (dk. przejąć się)

(2.1) odczuwać strach o co lub wzruszenie

(2.2) traktować coś bardzo poważnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejmowanie n., przejęcie n.

czas. przejąć dk.

przym. przejmujący

przysł. przejmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brać, odbierać, przechwytywać, zabierać

(1.2) przyswajać, wzorować się, zapożyczać

(1.3) przechwytywać

(1.4) ogarniać, opanowywać, przenikać

(2.1) martwić się, niepokoić się, wzruszać się

(2.2) brać do serca

Wiktionary

przejmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przejmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛjmɔˈvãɲɛ, AS: pšei ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejmować ndk., przejąć dk.

rzecz. przejęcie n.

Wiktionary

przejmujący

przenikliwy, przeraźliwy; wzruszający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przymiotnik

(1.1) wywołujący głębokie odczucie lub uczucie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakiż przejmujący to był widok, rozdzierał serce!

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejąć dk., przejmować ndk.

przym. przejęty

przysł. przejmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przenikliwy

Wiktionary

przejrzałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przejrzałe

Wiktionary

Powiązane:

przym. przejrzały

Wiktionary

przejrzały

1. zbyt dojrzały;
2. taki, który lata świetności ma już za sobą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przymiotnik

(1.1) o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty

(1.2) iron. o człowieku: w podeszłym wieku

Wiktionary

Przykłady

(1.2) A baby, zwłaszcza dojrzałe i przejrzałe, stanowią większość elektoratu.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejrzeć dk.

rzecz. przejrzałość ż.

Wiktionary

przejrzeć

1. przeniknąć wzrokiem, spojrzeć przez coś;
2. zobaczyć coś jedno po drugim; sprawdzić; przewertować;
3. zacząć widzieć; odzyskać wzrok; rozpoznać czyjeś zamiary, intencje;
4. przekroczyć okres szczytowej dojrzałości, stać się zbyt dojrzałym;
5. przejrzeć się - zobaczyć swoje odbicie w czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

czasownik

(1.1) obejrzeć coś dokładnie, sprawdzając stan tego i/lub jakość

(1.2) obejrzeć coś, na ogół pobieżnie, w celu zaznajomienia się z tym

(1.3) rozpoznać czyjeś prawdziwe zamiary, rozszyfrować kogoś, zobaczyć dokładnie jaki ktoś jest naprawdę

(1.4) stać się częściowo widocznym

(1.5) zacząć widzieć

(1.6) zrozumieć swój błąd, złe zrozumienie, niewiedzę

(1.7) przeniknąć coś wzrokiem

(1.8) roślinach i ich owocach: stać się zbyt dojrzałym

czasownik zwrotny

(2.1) przejrzeć się → obejrzeć swoje odbicie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wystarczy obejrzeć telewizję, posłuchać radia lub przejrzeć gazetę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjʒɛʨ̑, AS: pšei ̯žeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejrzenie dk., przeglądanie ndk., przeglądnięcie dk., przejrzewanie ndk.

czas. przeglądać ndk., przeglądnąć dk.

przym. przejrzysty, przejrzały

Wiktionary

przejrzewać

o owocach: stawać się zbyt dojrzałym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-15]

przejrzyściej

stopień wyższy od przysłówków: przejrzysto, przejrzyście

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-08]

przejrzystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przejrzyste; cecha tych, którzy są przejrzyści

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. przejrzysty

Wiktionary

przejrzystszy

stopień wyższy od przymiotnika: przejrzysty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przejrzysty

przymiotnik

(1.1) taki, który przepuszcza promienie słoneczne

(1.2) łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji

(1.3) przen. publ. działający jawnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Woda w rzece była przejrzysta i zimna.

(1.2) Nowa ustawa unormowała w sposób przejrzysty obowiązki ratownika medycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjˈʒɨstɨ, AS: pšei ̯žysty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejrzystość ż., przejrzenie n.

czas. przejrzeć dk.

przysł. przejrzyście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyrazisty, przezroczysty, prześwitujący, czysty, jasny

(1.2) jasny, klarowny, zrozumiały, jednoznaczny, wyrazisty, logiczny

(1.3) jawny, transparentny

Wiktionary

przejść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przechodzić)

(1.1) zob. przechodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjɕʨ̑, AS: pšei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejście n., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przechodzenie n., przechadzanie n.

czas. przechodzić ndk., przechadzać się ndk.

przym. przejściowy, przechodni

przysł. przejściowo

partyk. przeszło

Wiktionary

przejścia

Przejścia, transitiones, figura retoryczna polegająca na kierowaniu uwagi słuchacza (widza) na kolejne części wypowiedzi, ułatwiająca śledzenie toku wypowiedzi. Zwykle w postaci zapowiedzi lub zwrotów ustanawiających ramy narracji.

przykłady:

- po pierwsze..., po wtóre...

- na wstępie...., po czym...

- wynika stąd...

- podsumowując...

- na zakończenie...

Wikipedia

przejście

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przejść.

(1.2) miejsce, przez które można przejść

(1.3) książk. zwykle przykre zdarzenie, doświadczenie; także przeżycie spowodowane tym zdarzeniem

(1.4) książk. faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.

(1.5) muz. wstawka między dwiema częściami utworu

(1.6) sport. w siatkówce: zmiana ustawienia drużyny na boisku, po zdobyciu prawa do wykonywania zagrywki, polegająca na przesunięciu zawodników o jedną pozycję, zgodnie z ruchem wskazówek zegara

Wiktionary

w geomorfologii

- przejście – odcinek rzeki pomiędzy sąsiadującymi ze sobą zakolami

w literaturze

- Przejście (The Passage) – amerykańska powieść z gatunku fantastyki naukowej, autorstwa Connie Willis

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tym razem fala protestów musi zmusić rządy do przejścia od słów do czynów.

(1.2) Zróbcie przejście dla niepełnosprawnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ, AS: pšei ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzień m., przechodzenie n.

czas. przejść dk., przechodzić ndk., przechadzać się ndk.

przym. przejściowy, przechodni

przysł. przejściowo, przechodnio

Wiktionary

Synonimy:

(1.6) rotacja

Wiktionary

przejściówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. okres przejściowy

(1.2) pot. coś tymczasowego, mającego charakter przejściowy, zwykle o mieszkaniu

(1.3) pot. element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki

(1.4) pot. wierzchnie okrycie noszone w okresie jesiennym lub wiosennym

(1.5) w gwarze więziennej w czasach okupacji hitlerowskiej przejściowa cela więzienna

(1.6) pot. bilet kolejowy umożliwiający podróżowanie między ostatnią stacją przed przejściem granicznym a pierwszą stacją po drugiej stronie granicy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mieszkamy w przejściówce, nawet nie rozpakowujemy rzeczy z kartonów.

(1.3) Rewelacyjna, poręczna, wygodna w użyciu przejściówka dysku twardego 2,5 cala na 3,5.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛjɕˈʨ̑ufka, AS: pšei ̯śćufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejściowość ż., przejście n., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n., przechodzień mos.

przym. przejściowy

przysł. przejściowo

czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary

przejściowo

przysłówek

(1.1) w sposób przejściowy, tymczasowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przechodzenie n., przechodniość ż., przechadzka ż., przejście n., przejściówka ż.

przym. przejściowy

czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tymczasowo, chwilowo, czasowo

Wiktionary

przejściowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przejściowe; cecha tych, którzy są przejściowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. przejściowy

rzecz. przejściówka ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n., przejście n.

czas. przechadzać się, przechodzić, przejść

Wiktionary

przejściowy

przymiotnik

(1.1) mający charakter krótkotrwały; taki, który przeminie

(1.2) mający charakter tymczasowy, prowizoryczny

(1.3) stanowiący przejście

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam w pracy przejściowe problemy związane z przyszłoroczną fuzją.

(1.1) Terror, akty przemocy są zjawiskami przejściowymi i tak też należy je traktować.

(1.2) Twoja poprawka w tym projekcie to jedynie przejściowe rozwiązanie.

(1.2) W Pomiechówku znajdował się kiedyś mały, przejściowy obóz koncentracyjny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przejście n., przejściówka ż., przejściowość ż., przechodniość ż., przechadzka ż., przechodzenie n.

czas. przejść, przechadzać się, przechodzić

przysł. przejściowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tymczasowy, krótkotrwały, nietrwały, przemijający, przelotny, chwilowy

(1.2) tymczasowy, prowizoryczny, niedopracowany, chwilowy

Wiktionary

przekabacać

potocznie: przekonywać kogoś do własnych interesów, wpływać na zmianę czyichś zapatrywań; wkupiać się w łaski, zaskarbiać zaufanie, przeciągać na swoją stronę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekabacić

potocznie: przekonać kogoś do własnych interesów, wpłynąć na zmianę czyichś zapatrywań; wkupić się w łaski, zaskarbić zaufanie, przeciągnąć na swoją stronę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekablować

1. dawniej: przekazać jakąś informację za pomocą łączy telefonicznych; przedzwonić, przetelefonować;
2. potocznie: przekazać donos, oskarżenie, plotkę; nakablować, donieść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekablowywać

1. dawniej: przekazywać jakąś informację za pomocą łączy telefonicznych; przedzwaniać;
2. potocznie: przekazywać donos, oskarżenie, plotkę; kablować, donosić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekarnawałować

czasownik

(1.1) stracić pieniądze lub czas na zabawę, tańce, karnawałowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkarnavaˈwɔvaʨ̑, AS: pšekarnavau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekarnawałowanie n., karnawał, karnawałowicz

przym. karnawałowy

czas. karnawałować, nakarnawałować się, rozkarnawałować się

Wiktionary

przekarnawałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekarnawałować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkarnavawɔˈvãɲɛ, AS: pšekarnavau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekarnawałować

Wiktionary

przekartowywać

1. przetasowywać;
2. dawniej: przekartkowywać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przekąs

ironia; szyderstwo; drwina

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-04]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. drwiąca uwaga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekąska ż., przekąseczka ż.

czas. przekąsać ndk., przekąsić dk., przekąsywać ndk., przekąszać ndk.

przym. przekąskowy, przekąsny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drwina, ironia, szyderstwo, zjadliwość

Wiktionary

przekąseczka

zdrobnienie od: przekąska

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-23]

przekąska

zakąska, zagryzka;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

(1.2) wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki

Wiktionary

Przekąska – w kulturze zachodniej jest to rodzaj posiłku, który nie jest traktowany jako pełne danie, a raczej jako pożywienie, które zaspokaja mały głód pomiędzy posiłkami (śniadaniem, obiadem, kolacją).

Tradycyjnie przekąski wykonywane były z produktów ogólnodostępnych w domu i z resztek z większych posiłków. Wraz z rozwojem supermarketów i sklepów spożywczych przekąski stały się bardzo ważnym elementem biznesu gastronomicznego. Do przekąsek zaliczyć można chipsy, popcorn, słone paluszki, batony itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Myślałem, że zjem obiad podczas konferencji, ale podano tylko przekąski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃w̃ska, AS: pšekõũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

przym. przekąskowy

czas. przekąszać ndk., przekąsić dk.

rzecz. przekąs m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przegryzka, małe co nieco

(1.2) zakąska, zagryzka, zagrycha

Wiktionary

przekątna

1. odcinek łączący dwa wierzchołki wieloboku nieleżące na tym samym boku;
2. ukośna linia na płaszczyźnie zbliżonej kształtem do wieloboku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-07-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

Wiktionary

Przekątna (dawniej: przekątnia) – odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta nieleżące na jednym boku tego wielokąta lub odcinek łączący dwa wierzchołki wielościanu nieleżące na jednej ścianie tego wielościanu.

Liczba przekątnych w n-kącie (czyli wielokącie o n wierzchołkach) wynosi

p={\frac {n(n-3)}{2}}.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Równoległobok to czworokąt, w którym przekątne przecinają się nawzajem na połowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃ntna, AS: pšekõntna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) diagonalna

Wiktionary

przekątnia

Przekątna (dawniej: przekątnia) – odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta nieleżące na jednym boku tego wielokąta lub odcinek łączący dwa wierzchołki wielościanu nieleżące na jednej ścianie tego wielościanu.

Liczba przekątnych w n-kącie (czyli wielokącie o n wierzchołkach) wynosi

p={\frac {n(n-3)}{2}}.

Wikipedia

przekątny

rzadko: diagonalny, ukośny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przekaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot

(1.2) pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank

(1.3) wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank

(1.4) formularz wypełniany przy zlecaniu przesłania pieniędzy poprzez pocztę lub bank

(1.5) techn. przesył, przekazanie czegoś

(1.6) treść, pogląd, przekonanie, które artysta (pisarz, reżyser, muzyk) chce przekazać innym poprzez swoje dzieło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛkas, AS: pšekas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekazanie dk., przekazywanie ndk., przekaźnik

czas. przekazać dk., przekazywać ndk.

przym. przekazowy, przekaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) przelew

(1.5) transmisja, transfer

Wiktionary

przekazać

1. powierzyć komuś coś;
2. powtórzyć komuś jakąś informację

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przekazywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkazaʨ̑, AS: pšekazać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekazanie n., przekazywanie n., przekaz mrz., przekaźnik

Wiktionary

przekazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekazać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekazać dk., przekazywać ndk.

rzecz. przekazywanie n., przekaz mrz., przekaźnik mrz.

Wiktionary

przekaziciel

dawniej: ten, kto przekazuje coś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

przekazicielka

dawniej: ta, która przekazuje coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekaziory

żartobliwie: środki masowego przekazu

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-06]

przekaźnik

1. urządzenie stosowane np. w automatyce, odbierające jakieś sygnały, przetwarzające je i przesyłające dalej;
2. przekaźnik nerwowy - związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neuroprzekaźnik, mediator, neuromediator, neurotransmiter, transmiter

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zamiany sygnału o małej mocy na taki sam sygnał o większej mocy celem przesłania go dalej

(1.2) elektr. urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koło mojego domu postawiono przekaźnik telefonii komórkowej.

(1.2) Dzięki przekaźnikom można opracowywać skomplikowane obwody automatyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkaʑɲik, AS: pšekaźńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekaźnikownia ż., przekaz m., przekazywanie n., przekazanie n.

czas. przekazywać ndk., przekazać dk.

przym. przekaźnikowy

Wiktionary

przekazywać

czasownik przechodni

(1.1) dawać komuś coś (jakiś przedmiot)

(1.2) dawać komuś uprawnienia do czegoś

(1.3) (o emocjach) wzbudzać w odbiorcy

(1.4) (o myślach, ideach) być odczytanym / zrozumianym przez odbiorcę

(1.5) powtarzać / przesyłać informację

(1.6) telekom. inform. przesyłać sygnał, informację

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Towary przekazujemy natychmiast po otrzymaniu dowodu wpłaty.

(1.1) Prochy zmarłych przekazujemy rodzinom.

(1.2) Dyrektor zawsze przekazuje władzę zastępcy na czas swojej nieobecności.

(1.3) Niby nic nie robisz, a przekazujesz mi tyle radości!

(1.4) Ten artykuł nie przekazuje nam żadnej nowej koncepcji.

(1.5) Sekretarka przekazuje mi, że jest pan skłonny zaakceptować naszą ofertę.

(1.5) Reporter przekazuje, że z rozbitej cysterny ulotnił się chlor.

(1.6) Satelita przekazuje pierwszy sygnał dopiero osiem godzin po starcie.

(1.6) Ruter nie przekazuje pakietów. Chyba jest źle skonfigurowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑, AS: pšekazyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekaz m., przekaźnik m., przekazywanie n., przekazanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dawać, oddawać, powierzać, wręczać

(1.2) dawać, powierzać

(1.5) podawać, ogłaszać

(1.6) wysyłać, emitować

Wiktionary

przekazywalność

zdolność, możność przekazywania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przekazywalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przekazywalny

Wiktionary

przekazywalny

dający się przekazać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przekazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekazywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekazywać ndk., przekazać dk.

rzecz. przekazanie n., przekaz m., przekaźnik mrz.

Wiktionary

przekiblowywać

przesiadywać w więzieniu przez pewien czas

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przekierować

przenieść, skierować w inne miejsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-10-15]

czasownik przechodni dokonany (ndk. przekierowywać)

(1.1) dokonany od|przekierowywać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przekierowała mi numery telefonów, aby połączenia trafiały na jej numer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛcɛˈrɔvaʨ̑, AS: pšeḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kierowca mos., przekierowanie n.

czas. kierować ndk.

Wiktionary

przekierowanie

przenieść, skierować w inne miejsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-09-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekierować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekierować dk.

Wiktionary

przekierowywać

przenosić, skierowywać w inne miejsce

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-10-15]

przekierowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekierowywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekierowywać ndk.

Wiktionary

przekimanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekimać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekimać dk.

Wiktionary

przekląć

1. rzucić na kogoś klątwę; wykląć;
2. potępić coś złorzecząc;
3. użyć przekleństwa, źle się wyrazić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przeklinać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeklinanie n., przekleństwo n.

czas. przeklinać, wykląć

przym. przeklęty

Wiktionary

przeklasa

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

przekleństwo

1. obelżywy, wulgarny wyraz używany w stosunku do kogoś lub dla wyrażenia gniewu, złości;
2. klątwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

(1.2) klątwa, życzenie komuś źle

Wiktionary

- przekleństwo – ogólne określenie dla grupy słów hebrajskich oraz greckich o wspólnym znaczeniu zapowiadania zła

- Przekleństwo – powieść Karola Bunscha z 1973 roku należąca do cyklu Powieści Piastowskie

- przekleństwo – potocznie wulgaryzm

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodzież rozmawiając między sobą używa dużo przekleństw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ, AS: pšeklẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeklinać, przekląć, kląć, wykląć

przym. przeklęty

rzecz. przeklinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) klątwa

Wiktionary

przeklepać

1. klepiąc, przebyć jakiś czas;
2. klepiąc, przebić na wylot;
3. przenośnie: szybko coś odmówić, np. wiersz, pacierz

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przeklepywać

1. klepiąc, przebijać na wylot;
2. przenośnie: prędko odmawiać wiersz, pacierz itp.

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przeklętnik

dawniej:
1. człowiek przeklęty, zasługujący na przekleństwo;
2. człowiek nałogowo przeklinający;
3. diabeł, bies

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

przeklęty

1. rzucić na kogoś klątwę; wykląć;
2. potępić coś złorzecząc;
3. użyć przekleństwa, źle się wyrazić

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od przekląć

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. przekląć, przeklinać

rzecz. przekleństwo n., przeklęcie n., przeklinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cholerny, okropny, straszny, wredny, wstrętny

Wiktionary

przeklinać

1. rzucać na kogoś klątwę; wyklinać
2. potępiać coś złorzecząc, nie móc myśleć o czymś bez przekleństwa
3. używać przekleństw, kląć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik

(1.1) kląć, używać wulgarnego słownictwa

(1.2) rzucać klątwę, życzyć źle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈklʲĩnaʨ̑, AS: pšeklʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeklinanie n., przekleństwo

przym. przeklęty

czas. przekląć, kląć, wykląć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kląć, bluzgać, przen. wyrażać się

(1.2) bluźnić

Wiktionary

przeklinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeklinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛklʲĩˈnãɲɛ, AS: pšeklʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeklinać, przekląć, kląć, wykląć

rzecz. przekleństwo n.

przym. przeklęty

Wiktionary

przekludzić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeprowadzić

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekludzać się

Wiktionary

przekochać

potocznie:
1. spędzić jakiś czas na odbywaniu stosunku płciowego;
2. obyć długi i intensywny stosunek płciowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

przekochany

potocznie:
1. spędzić jakiś czas na odbywaniu stosunku płciowego;
2. obyć długi i intensywny stosunek płciowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

przekoloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekoloryzować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekoloryzować dk.

Wiktionary

przekomarzać

przekomarzać się - spierać się z kimś, bardziej dla żartu, niż obrony swoich racji, droczyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

przekomarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekomarzać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z potocznie rozpoznawanych (Laura i Filon) wyznaczników gatunkowych idylli, właściwie niczego nie odnajdziemy, bo ani śladu przekomarzań kochanków, wymiany podarunków, rozstań o świcie, zapewnień o miłości (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieprzekomarzanie n., komar mzw.

czas. przekomarzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) droczenie

Wiktionary

przekomarzanka

żartobliwe przekomarzanie się z kimś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

przekombinować

potocznie: zrobić coś zbyt wymyślnie i nie osiągnąć zamierzonego rezultatu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-15]

przekomiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przekomiczne; cecha tych, którzy są przekomiczni

Wiktionary

Patrz:
przekomiczny
Powiązane:

przym. przekomiczny

Wiktionary

przekonać

1. zmienić czyjś stosunek do czegoś przez wykazanie pewnych racji, dowiedzenie słuszności
2. przekonać się:
a) zmienić swój stosunek do czegoś, dostrzegłszy słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężyć w sobie niechęć do czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|przekonywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔ̃naʨ̑, AS: pšekõnać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekonanie n., przekonywanie n.

przym. przekonany

Wiktionary

przekonanie

pewność co do słuszności czegoś, wyrobiony pogląd na coś; przeświadczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii

(1.2) odczasownikowy od|przekonać.

Wiktionary

Przekonanie – sąd, zdanie oparte na przeświadczeniu o prawdziwości, słuszności czegoś.

W logice: X jest przekonany, że p dokładnie wtedy, gdy X uznaje treść zdania stwierdzającego to, że p za prawdziwą lub co najmniej wysoce prawdopodobną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przekonanie o płaskości Ziemi wbrew pozorom w średniowieczu nie było powszechne.

(1.1) Jego przekonanie o własnej wyższości jest bardzo aroganckie.

(1.2) Przekonanie go do zmiany opinii może być trudne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ, AS: pšekõnãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekonywanie n.

czas. przekonywać ndk., przekonać dk.

przym. przekonany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opinia, pogląd, wiara, przeświadczenie, pewność

(1.2) perswazja

Wiktionary

przekonany

1. zmienić czyjś stosunek do czegoś przez wykazanie pewnych racji, dowiedzenie słuszności
2. przekonać się:
a) zmienić swój stosunek do czegoś, dostrzegłszy słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężyć w sobie niechęć do czegoś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: przekonać

przymiotnik jakościowy

(2.1) pewny, całkowicie wierzący w słuszność jakiegoś stwierdzenia lub obserwacji

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Birdie przeżyła właśnie upokarzające rozstanie z narzeczonym i była przekonana, że już nigdy nie wyjdzie za mąż.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekonanie n.

czas. przekonać dk.

Wiktionary

przekonsultowywać

omawiać, przedyskutowywać coś w większym gronie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przekonujący

trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonywający, przekonywujący (słowo często oceniane jako niepoprawne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-31]

przekonwertować

w informatyce: dokonać konwersji pliku

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

przekonwertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekonwertować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekonwertować dk.

Wiktionary

przekonwertowywać

w informatyce: dokonywać konwersji pliku

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2016-12-01]

przekonywać

1. zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności
2. przekonywać się:
a) zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś
b) przezwyciężać w sobie niechęć do czegoś lub kogoś

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2011-09-12]

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekonać)

(1.1) zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

czasownik zwrotny niedokonany przekonywać się (dk. przekonać się)

(2.1) zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś

(2.2) przezwyciężać w sobie niechęć do czegoś lub kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑, AS: pšekõnyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekonanie n., przekonywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) perswadować, tłumaczyć, agitować, nakłaniać, nawoływać, urabiać, wpływać, namawiać

Wiktionary

przekonywający

trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonujący, przekonywujący (słowo często oceniane jako niepoprawne)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-31]

przekonywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekonywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔ̃nɨˈvãɲɛ, AS: pšekõnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekonywać ndk., przekonać dk.

rzecz. przekonanie n.

Wiktionary

przekonywujący

(słowo często oceniane jako niepoprawne) trafiający do przekonania, mający moc przekonania o czymś; przekonujący, przekonywający

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-06-18]

przekop

1. rów łączący coś z czymś
2. rzadziej: tunel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rów w ziemi wykopany celem połączenia jedno miejsce z innym

(1.2) górn. wyrobisko korytarzowe poziomo drążone

(1.3) hydrol. kanał hydrotechniczny;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. przekopać, przekopywać

rzecz. przekopa ż., przekopanie n., przekopnica ż., przekopywanie n., wykopki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kanał, przejście podziemne, rów, tunel

Wiktionary

przekopać

1. przebić, przeprowadzić poprzez kopanie
2. kopiąc spulchnić, skopać pewien kawałek gruntu
3. przekopać się:
a) przebić się, przedostać się dzięki kopaniu
b) przedostać się z trudem przez coś sypkiego, zwykle przez śnieg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przekopywać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy już całe miasto było przekopane, przez owe dziury w murach i korytarze uliczne przedostali się do nas "nasi" ze zgrupowania Chrobry II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkɔpaʨ̑, AS: pšekopać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopywanie n., przekopanie n.

czas. przekopywać ndk.

Wiktionary

przekopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekopać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopywanie n.

czas. przekopać dk., przekopywać ndk.

Wiktionary

przekopnica

skorupiak z rzędu liścionogów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekopywać

1. przebijać, przeprowadzać poprzez kopanie
2. kopiąc spulchniać, wzruszać pewien kawałek gruntu
3. przekopywać się:
a) przebijać się, przedostawać się dzięki kopaniu
b) przedostawać się z trudem przez coś sypkiego, zwykle przez śnieg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

przekopywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekopywać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekop m., przekopa ż., przekopnica ż., przekopanie n.

czas. przekopywać ndk., przekopać dk.

Wiktionary

przekór

dawniej: brak karności, nieuznawanie czyjejś władzy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. przekora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łudzić się nie ma co; cała arystokracya przekorem stoi do Piemontu. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekora ż., przekorność ż.

przym. przekorny

przysł. przekornie

Wiktionary

przekora

1. bycie złośliwym, robienie komuś na złość; także: udawany sprzeciw, przekomarzanie się
2. (r. żeński) kobieta przekorna, robiąca na przekór; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-03-03]

Wikipedia

przekorniej

stopień wyższy od przysłówka: przekornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

przekorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: przekorny

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-31]

przekorność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przekorne; cecha tych, którzy są przekorni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekór mrz., przekora ż.

przym. przekorny

przysł. przekornie, na przekór

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przekora

Wiktionary

przekorny

1. robiący na przekór, umyślnie sprzeciwiający się czemuś
2. wyrażający przekorę, nacechowany przekorą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

przymiotnik

(1.1) skłonny do sprzeciwiania się, robiący na przekór

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekór mrz., przekorność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oporny, niepokorny, niesforny

Wiktionary

przekorzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. urąganie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkɔˈʒɨzna, AS: pšekožyzna

Wiktionary

przekoziołkować

1. wywrócić koziołka kilka razy, przekręcić się parokrotnie w powietrzu
2. sprawić, że ktoś wywrócił koziołka, przewrócić coś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) kilkakrotnie zrobić koziołki

czasownik przechodni dokonany

(2.1) przewrócić do góry dnem

czasownik zwrotny dokonany przekoziołkować się

(3.1) kilkakrotnie samemu zrobić koziołki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekoziołkowanie n., kozioł m., koźlę n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zrobić koziołki

(2.1) przewrócić

Wiktionary

przekołowywać

przetaczać coś na kołach

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przekraczać

czasownik

(1.1) przechodzić, przedostawać się przez coś

(1.2) naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo

(1.3) przewyższać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑, AS: pšekračać

Wiktionary

Powiązane:

czas. kroczyć, wykraczać, wykroczyć, przekroczyć dk.

rzecz. przekroczenie n., wykroczenie n., wykrok m., kroczek mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) pogwałcać

Wiktionary

przekraczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przekraczalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przekraczalny

Wiktionary

przekraczalny

dający się przekroczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekraczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekraczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkraˈʧ̑ãɲɛ, AS: pšekračãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wykrok mrz., kroczek mzw./mrz.

czas. kroczyć

Wiktionary

przekradać

przekradać się - przechodzić po cichu, starając się być niezauważonym, przedostawać się ukradkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

przekrajać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) krojąc coś, dzielić na połowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrajäʨ̑, AS: pšekrai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekrój mrz., przekrajanie n.

Wiktionary

przekrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekrajać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekrajać ndk.

rzecz. przekrój mrz.

Wiktionary

przekrapiać

o deszczu: padać z przerwami drobnymi kroplami; kropić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

przekraść

przekraść się - przejść po cichu, nie będąc zauważonym, przedostać się ukradkiem, po kryjomu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

przekraski

Przekraski (Cleroidea) – nadrodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i infrarzędu Cucujiformia.

Takson ten w klasyfikacji z pracy Patrice Bouchard i innych z 2011 roku obejmuje 11 rodzin. W 2015 roku James A. Robertson i współpracownicy, na podstawie wielkoskalowej analizy molekularnej całego infrarzędu Cucujiformia, redefiniowali nadrodzinę przekrasków, włączając do niej kistnikowate i Biphyllidae.

Wikipedia

przekraskowate

o cechach przekraskowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

Wikipedia

przekraskowaty

o cechach przekraskowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekrawać

1. dzielić coś krojąc; przecinać;
2. przekrawać się - ulegać przekrojeniu; przecinać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekrawacz

maszyna do krajania arkuszy papieru

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

przekręcać

1. obracać coś
2. przechylać na bok, ustawiać ukośnie
3. przeinaczać
4. przekręcać się:
a) obracać się
b) być przekręcanym, ustawianym krzywo
c) potocznie: umierać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni niedokonany (dk. przekręcić)

(1.1) wykonywać obrót czegoś, przechylać na bok

(1.2) przedstawiać niewłaściwie, niezgodnie z rzeczywistością

(1.3) kręcąc czym, psuć to

(1.4) pot. łączyć się telefonicznie

czasownik zwrotny niedokonany przekręcać się (dk. przekręcić się)

(2.1) być przekręcanym

(2.2) kręcąc się, zmieniać swoją pozycję

(2.3) pot. ulegać śmierci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekręcanie n., przekręt mrz.

czas. przekręcić

Wiktionary

przekręcacz

1. osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą;
2. osoba zmieniająca postać, brzmienie lub kolejność jakichś słów

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-24]

przekręcalny

dający się kręcić wokół osi lub obracać na drugą stronę

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-24]

przekręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekręcać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekręcenie n., przekręt m., przekręcacz m.

czas. przekręcać ndk., przekręcić dk.

Wiktionary

przekręcany

1. obracać coś
2. przechylać na bok, ustawiać ukośnie
3. przeinaczać
4. przekręcać się:
a) obracać się
b) być przekręcanym, ustawianym krzywo
c) potocznie: umierać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

przekręciara

potocznie: kobieta przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekręciarka, szachrajka

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

przekręciarka

potocznie: kobieta przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekręciara, szachrajka

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

przekręciarz

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętacz, przekrętas, szachraj, szwindlarz

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-11-28]

przekręcić

1. obrócić coś
2. przechylić na bok, ustawić ukośnie
3. przeinaczyć
4. przekręcić się:
a) obrócić się
b) zostać przekręconym, ustawionym krzywo
c) potocznie: umrzeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przekręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑, AS: pšekrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekręt m., przekręcenie n., przekręcanie m., przekręcacz m.

czas. przekręcać ndk.

Wiktionary

przekręcik

1. zdrobnienie od: przekręt;
2. przekręt na niewielką skalę

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-24]

przekreślać

1. wyrzucać z tekstu coś poprzez postawienie poziomej kreski, wykreślać, skreślać
2. przenośnie:
a) uznawać coś za niebyłe
b) niweczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

przekreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przekreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkrɛɕˈlãɲɛ, AS: pšekreślãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przekreślać ndk., przekreślić dk.

rzecz. przekreślenie n.

Wiktionary

przekreślenie

to, co zostało przekreślone (wyraz, tekst)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

przekreślić

1. wyrzucić z tekstu coś poprzez postawienie poziomej kreski, wykreślić, skreślić
2. przenośnie:
a) uznać coś za niebyłe
b) zniweczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|przekreślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɛɕlʲiʨ̑, AS: pšekreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekreślanie n.

Wiktionary

przekręt

potocznie: oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe; przekrętka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe, które polega na naruszeniu prawa lub wykorzystaniu luk prawnych

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛkrɛ̃nt, AS: pšekrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekręcenie n., przekręcanie m., przekręcacz m.

czas. przekręcać ndk., przekręcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szwindel

Wiktionary

przekrętacz

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętas, przekręciarz, szachraj, szwindlarz

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-28]

przekrętas

potocznie: osoba przedstawiająca coś niezgodnie z prawdą, oszukująca innych; przekrętacz, przekręciarz, szachraj, szwindlarz

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

przekrętka

potocznie: oszustwo lub nadużycie, zwłaszcza finansowe; przekręt

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-28]

przekrochmalać

rzadko: zbytnio krochmalić

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: przekrochmalić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

przekroczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) złamanie obowiązującego przepisu, naruszenie norm

(1.2) odczasownikowy od|przekroczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: pšekročẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. kroczyć, przekroczyć dk., przekraczać ndk.

rzecz. wykrok mrz., kroczek mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wykroczenie, występek

Wiktionary

przekroczyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przekraczać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez całe wakacje w Pieninach wzdychał, platonicznie, choć z wzajemnością, do wyidealizowanej Adeli, ale próg dorosłości seksualnej przekroczył, jak zwykle wtedy, w burdelu, za pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑, AS: pšekročyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przekroczenie n., wykrok mrz., wykroczenie n., kroczek mzw./mrz.

czas. przekraczać, kroczyć

Wiktionary

przekroić

1. podzielić coś krojąc; przeciąć;
2. przekroić się - ulec przekrojeniu; przeciąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

przekrój

1. podzielić coś krojąc; przeciąć;
2. przekroić się - ulec przekrojeniu; przeciąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) widok przedmiotu powstały w wyniku przecięcia

(1.2) abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn

forma czasownika.

(2.1) tryb rozk. 2 os. lp. od czas. przekroić

Wiktionary

przestrzenno-czasowy

przestrzenny i czasowy; czasowo-przestrzenny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: marzenie, materia, senny) [tevex, 2011-08-16]

przestrzenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przestrzenne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przestrzeń ż.

przym. przestrzenny

przysł. przestrzennie

Wiktionary

przestrzenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący przestrzeni

(1.2) mający trzy wymiary

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który posiada dużą przestrzeń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przestrzeń ż., przestrzenność ż., rozprzestrzenianie n., rozprzestrzenienie n.

czas. rozprzestrzeniać ndk., rozprzestrzenić dk.

przym. przestrzeniowy

przysł. przestrzennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. przestrzeniowy

(1.2) trójwymiarowy, bryłowy

(2.1) przestronny

Wiktionary

przestudiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przestudiować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przestudiować dk.

Wiktionary

przestukiwać

rzadko: przekazywać coś za pomocą stukania

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

przestwór

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestworze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. duża, szeroka i pusta przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu. / Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛstfur, AS: pšestfur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przestworze n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkres, przestworze, dal

Wiktionary

przestwory

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestworze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

przestworza

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestwór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przestworze

książkowo: szeroka, rozległa przestrzeń lub rozciągająca się nad nią atmosfera; przestwór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) …»Tryptolem się zowię, / W sławnych Atenach moi mieszkali przodkowie. / Ja nie pieszo przez lądy, nie w łodzi przez morze / Ale tu przez powietrzne przybyłem przestworze…«

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈstfɔʒɛ, AS: pšestfože

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przestwór

Wiktionary

przestygać

ostudzać się tak, że nie jest się jeszcze całkiem zimnym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

przestygnąć

ostudzić się tak, że nie jest się jeszcze całkiem zimnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

przestygły

ostudzić się tak, że nie jest się jeszcze całkiem zimnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

przesubtelniony

przesadnie subtelny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przesunąć

1. zmienić miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieścić coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmienić położenie części elementów jakiegoś urządzenia, mechanizmu lub zmienić sposób jego pracy;
4. zmienić kolejność, czas, termin czegoś;
5. przenieść kogoś na inne stanowisko, włączyć do innej grupy, kategorii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przesuwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsũnɔ̃ɲʨ̑, AS: pšesũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

czas. sunąć, zasuwać, przesuwać

Wiktionary

przesunięcie

1. zmienić miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieścić coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmienić położenie części elementów jakiegoś urządzenia, mechanizmu lub zmienić sposób jego pracy;
4. zmienić kolejność, czas, termin czegoś;
5. przenieść kogoś na inne stanowisko, włączyć do innej grupy, kategorii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesunąć.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ, AS: pšesũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. zasuwać, przesunąć dk., przesuwać ndk., poprzesuwać dk., sunąć

rzecz. przesuwanie n., poprzesuwanie n., suw mrz.

Wiktionary

przesuw

w technice: przemieszczanie, przesuwanie czegoś, np. taśmy filmowej, elementu maszyny, aparatu itp. w określonym kierunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

przesuwać

1. zmieniać miejsce, położenie czegoś bez odrywania od podłoża;
2. przemieszczać coś wzdłuż jakiejś powierzchni, lekko jej dotykając;
3. zmieniać kolejność, czas, termin czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesunąć)

(1.1) zmieniać położenie

(1.2) zmieniać termin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Może Ci się nie podoba, ale w ten oto sposób przesunęłam meble.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsuvaʨ̑, AS: pšesuvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesuw m., przesuwak m., przesuwka ż., przesuwność ż., przesuwalność ż., przesunięcie n., przesuwanie n.

czas. przesunąć dk.

przym. przesuwny, przesuwalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posuwać, suwać

(1.2) przekładać

Wiktionary

przesuwacz

w technice: urządzenie lub przyrząd służący do przesuwania czegoś, zazwyczaj stanowiący element jakiegoś urządzenia; przesuwak, przesuwnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

przesuwak

w technice:
1. w technice: urządzenie lub przyrząd służący do przesuwania czegoś, zazwyczaj stanowiący element jakiegoś urządzenia; przesuwacz, przesuwnik;
2. w maszynie do pisania: klawisz, którego naciśnięcie powoduje przesunięcie się wałka, bez względu na nastawione zastawki tabulatora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

przesuwalnia

w technice: miejsce, np. w kopalniach, w kolejowych zakładach naprawczych itp., w którym przesuwa się wagony kolejowe z jednego toru na drugi, równoległy do niego; przesuwnica

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-01-18]

przesuwalność

zdolność do przesuwania się; ruchomość, mobilność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przesuwalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przesuwalny

czas. przesuwać

Wiktionary

przesuwalny

taki, który daje się przesunąć; przesuwny, ruchomy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przesuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesuwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zasuwać, przesuwać ndk.

rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

Wiktionary

przesuwarka

urządzenie ciągnikowe do przesuwania taśmociągów

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

Przesuwarka taśmociągów - urządzenie ciągnikowe w konstrukcji bardzo podobne do układarki rur, wyposażone w wysięgnik i osprzęt hakowy z odpowiednią głowicą; wykorzystywane najczęściej w kopalniach odkrywkowych do przemieszczania taśmociągów.

Wikipedia

przesuwczy

w geografii: taki, który powstał wskutek przesuwu warstw skalnych w poziomie, np. uskok przesuwczy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-05-04]

przesuwka

1. w technice: element, który się przesuwa i za pomocą którego można zmieniać parametry jakiegoś urządzenia;
2. w językoznawstwie: szereg zmian opozycji fonologicznych zachodzących pomiędzy poszczególnymi klasami spółgłosek;
3. ruchoma część suwaka logarytmicznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

Wikipedia

przesuwkowy

1. taki, który dotyczy ruchomej części suwaka;
2. przymiar przesuwkowy - przyrząd służący do mierzenia długości i szerokości przedmiotów oraz średnic i głębokości otworów, składający się z suwaka przesuwanego po prowadnicy oraz ze szczęk obejmujących przedmiot w czasie pomiaru; suwmiarka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przesuwnica

w technice: miejsce, np. w kopalniach, w kolejowych zakładach naprawczych itp., w którym przesuwa się wagony kolejowe z jednego toru na drugi, równoległy do niego; przesuwalnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wózek z napędem elektrycznym poruszający się po szynach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do wjazdu na przesuwnicę używa się co najmniej dwóch wózków.

Wiktionary

przesuwnik

w technice:
1. urządzenie służące do zmiany położenia czegoś; przesuwak, przesuwacz;
2. urządzenie służące do zmiany charakterystyki czegoś, np. przebiegu prądu elektrycznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

przesuwnikowy

taki, którego elementem jest przesuwnik, np. podzielnia przesuwnikowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przesuwność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przesuwne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przesuwny

czas. przesuwać

Wiktionary

przesuwny

taki, który daje się przesunąć; przesuwalny, ruchomy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeświadczenie

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przekonanie na jakiś temat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoje przeświadczenie o pomocy wzajemnej jest naiwne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: pšeśfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) twierdzenie, wyobrażenie

Wiktionary

przeświadczony

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeświadczyć

przekonać o czymś, złożyć dowody czegoś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [maf, 2017-05-19]

przeświecać

czasownik

(1.1) o świetle przenikać przez jakąś przeszkodę, przejrzysty przedmiot

(1.2) przepuszczać przez siebie światło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Promienie słoneczne przeświecają przez firanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕfʲjɛts̑aʨ̑, AS: pšeśfʹi ̯ecać

Wiktionary

Powiązane:

czas. świecić, przeświecić

rzecz. świeca ż., świecznik mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebijać, prześwitywać

Wiktionary

przeświecający

taki, który można przejrzeć na wylot, przez który można zobaczyć to, co jest po drugiej stronie; przezroczysty, przejrzysty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeświecalny

rzadko: przeświecający, przezroczysty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeświecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeświecać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieprzeświecanie n.

czas. przeświecać ndk.

Wiktionary

prześwietlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. prześwietlić)

(1.1) niedokonany od|prześwietlić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prześwietlanie n., prześwietlenie n., światło n.

czas. prześwietlić dk.

przym. światły, świetlany

Wiktionary

prześwietlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od| prześwietlać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: pšeśfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. prześwietlać, prześwietlić

rzecz. światło n., prześwietlenie n.

przym. świetlany, światły

Wiktionary

prześwietlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. badanie polegające na przepuszczeniu przez określoną część ciała promieni rentgenowskich w celu uzyskania jej obrazu na ekranie fluoryzującym

(1.2) med. obraz uzyskany w wyniku prześwietlenia (1.1) na ekranie fluoryzującym lub na kliszy

(1.3) środ. więz. przesłuchanie

Wiktionary

- "prześwietlenie" –- popularna nazwa zdjęcia uzyskanego przy pomocy promieni Roentgena

- prześwietlenie w fotografii – nadmierne naświetlenie materiału światłoczułego, którego skutkiem jest spłaszczenie kontrastu

- Prześwietlenie –- program publicystyczny TVN

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. prześwietlanie n.

czas. prześwietlić dk., prześwietlać ndk.

Wiktionary

prześwietlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. prześwietlać)

(1.1) med. przepuścić promieniowanie rentgenowskie przez badany część ciała w celu uzyskania jej obrazu na ekranie fluoryzującym

(1.2) świecąc, przeniknąć przez coś lub przez kogoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. prześwietlać)

(2.1) przest. przeświecić, przebłysnąć

(3.2) fot. o fotografii, materiałach fotograficznych, matrycy światłoczułej: zostać nadmiernie naświetlonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈɕfʲjɛtlʲiʨ̑, AS: pšeśfʹi ̯etlʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prześwietlanie n., prześwietlenie n.

czas. prześwietlać ndk.

przym. światły

Wiktionary

prześwisnąć

np. o pocisku, wietrze: przelecieć ze świstem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-04-09]

prześwit

1. odstęp między elementami czegoś
2. otwór przepuszczający światło
3. przejście przez budynek o otwartym wlocie i wylocie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odstęp między dwoma przedmiotami lub między elementami czegoś, odległość między dwoma płaszczyznami ograniczającymi otwór; także. otwór, wolne miejsce przepuszczające światło, odsłaniające jakiś widok

(1.2) archit. przejście lub przejazd przez budynek

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛɕfʲit, AS: pšeśfʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prześwitywanie n., prześwitanie n.

czas. prześwitywać ndk., prześwitać ndk.

przym. prześwitowy

przysł. prześwitowo

ims. prześwitujący

Wiktionary

prześwitywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) być widocznym przez coś

(1.2) (o cienkim materiale) przepuszczać częściowo światło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spod zielonej farby lekko prześwituje czerwona.

(1.1) Przez grube zasłony słabo prześwituje słońce.

(1.2) Zobacz, czy mi bluzka nie prześwituje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲiˈtɨvaʨ̑, AS: pšeśfʹityvać

Wiktionary

Powiązane:

przym. prześwitujący

rzecz. prześwitywanie n., prześwit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) przebijać

(1.2) przeświecać

Wiktionary

prześwitywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|prześwitywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛɕfʲitɨˈvãɲɛ, AS: pšeśfʹityvãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. prześwitywać

rzecz. prześwit mrz.

Wiktionary

przesycalność

cecha czegoś dającego się przesycić

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przesycalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przesycalny

Wiktionary

przesycalny

dający się przesycać

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-10]

przesycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesycać.

Wiktionary

Przesycanie – obróbka cieplna, której poddawana jest m.in. stal w celu stabilizacji austenitu. Uzyskanie stabilnego austenitu zwiększa odporność stali na korozję.

Polega na nagrzaniu stali do temperatury, w której nastąpi przemiana austenityczna, a następnie, tak jak w hartowaniu, szybkie schładzanie.

Wikipedia

Powiązane:

czas. przesycać ndk.

Wiktionary

przesycić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przesycać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sposób odgrodzenia urzędnika od petenta, zastosowany przez prawicę w urzędach dzielnicowych i Urzędzie Miasta, to patologia przesycona absolutnym brakiem zaufania do wszystkich i wszystkiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨʨ̑iʨ̑, AS: pšesyćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesyt mrz.

Wiktionary

przesympatyczny

bardzo sympatyczny, bardzo miły

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przesyp

1. wąski, długi pas lądu, rodzaj piaszczystego wału naniesionego przez fale morskie i odcinającego zatokę lub zalew od morza
2. przenoszenie czegoś na inne miejsce za pomocą przesypywania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

przesypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesypać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przesypać dk.

Wiktionary

przesypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesypiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zaspać, przesypiać ndk.

Wiktionary

przesypywać

czasownik

(1.1) wysypując coś, wsypać to do czegoś innego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsɨˈpɨvaʨ̑, AS: pšesypyvać

Wiktionary

Powiązane:

czas. wsypywać, przesypać dk.

rzecz. przesypywanie n.

Wiktionary

przesypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesypywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przesypywać ndk.

Wiktionary

przesyt

1. uczucie przepełnienia wskutek nadmiernego jedzenia lub picia;
2. uczucie znużenia, zniechęcenia, spowodowane nadmiarem doznań lub wrażeń; zblazowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan odczuwania nieprzyjemności w wyniku nadmiernego spożycia jedzenia lub picia

(1.2) stan przykrego poczucia nadmiaru wrażeń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesycenie n.

czas. przesycać ndk., przesycić dk.

przym. przesycony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przesycenie

(1.2) zniechęcenie, znużenie

Wiktionary

przesył

przesłanie, przesyłanie czegoś na duże odległości

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-19]

Przepustowość, pojemność kanału – rzeczywista szerokość pasma, zmierzona o określonej porze dnia przy użyciu określonych tras sieciowych i podczas transmisji siecią określonych zbiorów danych.

Pojęcie to jest często stosowane jako synonim maksymalnej ilości informacji, jaka może być przesyłana przez dany kanał komunikacyjny w jednostce czasu. Czasami używane jest określenie „szybkość” (na przykład sieci komputerowej), które jest błędne, ponieważ przepustowość dotyczy liczby transmitowanych bitów, a nie zmiany fizycznego położenia jakiegoś obiektu, w jednostce czasu.

Wikipedia

przesyłać

czasownik przechodni niedokonany (dk. przesłać)

(1.1) niedokonany od|przesłać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Informacja zebrana z sieci odpowiednio rozmieszczonych radarów, po przetworzeniu, jest przesyłana do centrum operacyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨwaʨ̑, AS: pšesyu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesłanie n., przesyłanie n., przesył m., przesyłka ż., przesyłeczka ż.

czas. przysłać, przysyłać, wysyłać, przesłać dk., słać ndk.

przym. przesyłkowy

Wiktionary

przesyłalność

cecha czegoś dającego się przesłać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przesyłalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. przesyłalny

Wiktionary

przesyłalny

dający się przesyłać

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-10]

przesyłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesyłać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przesłać, przesyłać ndk.

rzecz. przesyłeczka ż., przesyłka ż.

Wiktionary

przesyłeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. przesyłka, także. mała przesyłka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛsɨˈwɛʧ̑ka, AS: pšesyu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesyłka ż., przesłanie n., przesyłanie n.

czas. przesyłać ndk., przesłać dk., słać ndk.

przym. przesyłkowy

Wiktionary

przesyłka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poczt. zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈsɨwka, AS: pšesyu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesłanie n., przesyłanie n.

:: zdrobn. przesyłeczka ż.

czas. przysłać dk., przysyłać ndk., przesyłać ndk., przesłać dk., słać ndk.

przym. przesyłkowy

Wiktionary

przeszachrowywać

pospolicie: szachrując, sprzedawać coś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przeszacowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszacowywać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieprzeszacowywanie n.

czas. przeszacowywać ndk.

Wiktionary

przeszarzeć

dawniej o odzieży: zostać podniszczonym, wytrzeć się

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: przeszarzały)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

przeszcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starop. przejście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃʲʨ̑ɛ, AS: pšešʹće

Wiktionary

przeszczeblować

środowiskowo: przesunąć na wyższe lub niższe stanowisko

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: przeszczeblowanie)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

przeszczep

1. przeszczepienie tkanki lub narządu;
2. tkanka, narząd lub proteza ze sztucznego tworzywa, przeszczepiona w celu zastąpienia nimi uszkodzonych lub brakujących tkanek lub narządów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

(1.2) med. przen. przeszczepiana część ciała

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: przeszczepić

Wiktionary

Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare, czyli „szczepić”, od trans „poza czymś” i plantare, „sadzić”) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem zajmuje się dziedzina medycyny zwana transplantologią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na podobną trudność natrafili obecnie badacze zajmujący się wyrafinowanymi hodowlami tkankowymi, zamierzający hodować z komórek pacjenta całe organy do przeszczepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃʧ̑ɛp, AS: pšeščep

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszczepialność ż., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

przym. przeszczepowy, przeszczepieniowy, przeszczepialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) transplantacja

(1.2) transplantat

Wiktionary

przeszczepiać

1. przenosić operacyjnie tkankę lub narząd w obrębie jednego organizmu lub z jednego organizmu do drugiego;
2. ulepszać, uszlachetniać roślinę przez zaszczepienie na niej pędu z rośliny wartościowszej;
3. przenosić jakieś zasady, zwyczaje, w nowe warunki, do nowego środowiska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszczepialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co przeszczepialne; cecha tych, którzy są przeszczepialni

(1.2) med. zdolność tkanek lub całych narządów do ich przeszczepiania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektórzy sądzą, że przeszczepialność idei zachodnich do świata muzułmańskiego jest praktycznie zerowa.

(1.2) Do tego czasu stosowano komórki nowotworowe trawione neuraminidazą w immunoterapii nowotworów spontanicznych i indukowanych karcynogenami chemicznymi, uzyskując często osłabioną przeszczepialność lub większą odporność ustroju na komórki traktowane enzymem, wyrażoną nawet regresją małych nowotworów.

(1.2) Istnieje duża różnica w przeszczepialnościach wątroby u osób młodych i tych w podeszłym wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszczep m., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

przym. przeszczepialny, przeszczepowy, przeszczepieniowy

Wiktionary

przeszczepialny

dający się przeszczepiać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przymiotnik

(1.1) med. możliwy do przeszczepienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszczep n., przeszczepialność ż., przeszczepianie n., przeszczepienie n.

czas. przeszczepiać ndk., przeszczepić dk.

przym. przeszczepowy, przeszczepieniowy

Wiktionary

przeszczepić

1. przenieść operacyjnie tkankę lub narząd w obrębie jednego organizmu lub z jednego organizmu do drugiego;
2. ulepszyć, uszlachetnić roślinę przez zaszczepienie na niej pędu z rośliny wartościowszej;
3. przenieść jakieś zasady, zwyczaje, w nowe warunki, do nowego środowiska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszczepieniec

potocznie: człowiek z przeszczepionym narządem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-02-23]

przeszczęśliwy

bardzo szczęśliwy

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przeszkadzać

1. stawać się przeszkodą, zawadą; zawadzać;
2. utrudniać, uniemożliwiać, udaremniać coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

czasownik nieprzechodni

(1.1) sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Głośna muzyka zza ściany przeszkadzała mi w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkadz̑aʨ̑, AS: pšeškaʒać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszkadzanie n., przeszkodzenie n., przeszkoda

Wiktionary

przeszkadzajka

potocznie: instrument perkusyjny

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

Instrument perkusyjny – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, które jest wywoływane uderzeniem odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub dłonią lub też potrząsaniem całym instrumentem.

Wikipedia

przeszkadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszkadzać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krzyś dostał w szkole uwagę za przeszkadzanie nauczycielowi w prowadzeniu lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃkaˈdz̑ãɲɛ, AS: pšeškaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeszkadzać ndk., przeszkodzić dk.

rzecz. przeszkadzacz, przeszkadzajka, przeszkoda, przeszkodzenie

Wiktionary

przeszkalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszkalać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszkolenie n.

czas. przeszkalać ndk., przeszkolić dk.

przym. przeszkoleniowy

Wiktionary

przeszklony

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dużą ilość szklanych powierzchni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃklɔ̃nɨ, AS: pšešklõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszklenie n., szkło n., szklanka ż., szklistka ż.

czas. przeszklić dk.

przym. szklisty

Wiktionary

przeszkoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co przeszkadza, utrudnia

(1.2) sport. płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkɔda, AS: pšeškoda

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeszkodzić (ndk. przeszkadzać)

rzecz. przeszkadzanie, przeszkodzenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawada, utrudnienie

(1.2) płotek

Wiktionary

przeszkodowiec

biegacz uprawiający biegi z przeszkodami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

przeszkodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszkodzić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Izrael zaapelował do świata o przeszkodzenie irańskiemu planowi nuklearnemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃkɔˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: pšeškoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeszkodzić dk., przeszkadzać ndk.

rzecz. przeszkadzacz, przeszkadzajka, przeszkoda, przeszkadzanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utrudnienie

Wiktionary

przeszkodzić

1. stać się przeszkodą, zawadą; zawadzać;
2. utrudnić, uniemożliwić, udaremnić coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|przeszkadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈʃkɔʥ̑iʨ̑, AS: pšeškoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszkadzanie n., przeszkodzenie n., szkoda ż., przeszkoda ż.

przym. szkodliwy

wykrz. szkoda

Wiktionary

przeszkopić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) środ. pogard. przegrać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szkopy czyniły wszystko, by przeszkopić sprawę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szkop m., Szkop m., przeszkopienie n.

przym. szkopski

Wiktionary

przeszkopyrtnóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przekoziołkować

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zemrzeć

Wiktionary

przeszkrobać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeskrobać

Wiktionary

przeszlachetnienie

ogół skutków stosowania zabiegów hodowlanych powodujących nadmierny, jednostronny rozwój cech użytkowych; przerasowanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-03]

przeszlifowywać

1. poddawać jakąś rzecz szlifowaniu;
2. poddawać ponownemu szlifowaniu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przeszlochiwać

spędzać jakiś czas, szlochając

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

przesznurowywać

1. przewiązywać, ściągać sznurem;
2. sznurować na nowo

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przeszperanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszperać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeszperać dk.

Wiktionary

przeszpiclować

rzadko: szpiclując, przebadać, prześledzić; przeszpiegować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: zausznik) [tevex, 2020-08-06]

przeszpiegi

śledzenie, szpiegowanie, zwiady

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszpiegować

rzadko: szpiegując, przebadać, prześledzić; przeszpiclować

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-08-06]

przeszrubować

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwariować

Wiktionary

przesztrychnóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przekreślić

Wiktionary

przeszuflowywać

przesypywać, przemieszywać za pomocą szufli

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przeszukać

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|przeszukiwać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przeszukajcie piwnicę i strych, kąt po kącie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poszukiwacz mos.

czas. szukać

Wiktionary

przeszukiwać

przeglądać, przetrząsać, rewidować, szukać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-27]

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeszukać)

(1.1) szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszukiwanie n., poszukiwacz mos.

czas. szukać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obszukiwać, penetrować, przeczesywać, przeglądać, przekopywać, przeorywać, przeorywać się, przepatrywać, przerzucać, przetrząsać

Wiktionary

przeszukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przeszukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ, AS: pšešuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przeszukiwać ndk., szukać

rzecz. poszukiwacz mos.

Wiktionary

przeszulerowywać

rzadko:
1. spędzać pewien czas na szulerstwie;
2. przegrywać, tracić coś w grze szulerskiej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

przeszwarcować

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przemycić

Wiktionary

przeszywający

przenikający do głębi, bardzo silny, zwykle niemiło odczuwany; przejmujący, przenikliwy, rozdzierający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszło

partykuła

(1.1) …informująca o większej ilości czegoś, niż to zostaje określone przez wyraz po niej następujący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Ugarit odnaleziono przeszło 20000 tabliczek z tekstami sumeryjskimi, egipskimi, akadyjskimi, huryckimi, hetyckimi i ugaryckimi.

(1.1) Pracuję tu przeszło 15 lat.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przejść dk., przechodzić ndk.

przedr. przeszło-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ponad

Wiktionary

przeszłomiesięczny

mający miejsce w minionym miesiącu; zeszłomiesięczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłonocny

mający miejsce minionej nocy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłorębny

w odniesieniu do drzew: taki, który przekroczył wiek przewidziany do wyrębu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłoroczny

mający miejsce w minionym roku; zeszłoroczny; ubiegłoroczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłość

wszystko, co przeszło, minęło; czas, który minął

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystko to, co już się wydarzyło;

Wiktionary

Przeszłość – część linii czasu, która już się wydarzyła (w liniowej koncepcji czasu). Część czasoprzestrzeni, w której zawarte są wszystkie zdarzenia, które już miały miejsce.

W tym sensie przeszłości przeciwstawia się przyszłość (zbiór zdarzeń, które wydarzą się później) oraz teraźniejszość (zbiór zdarzeń, które właśnie się dzieją).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przeszłości mieścił się w tym budynku zakon jezuitów.

(1.1) To wszystko to już przeszłość… Nie wracajmy do tego!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑, AS: pšešu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

przym. przeszły, zaprzeszły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzień wczorajszy, wczoraj

Wiktionary

przeszłotygodniowy

mający miejsce w minionym tygodniu; zeszłotygodniowy; ubiegłotygodniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłowieczny

mający miejsce w minionym wieku, pochodzący z minionego wieku; zeszłowieczny; ubiegłowieczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszłowiekowy

mający miejsce w minionym wieku, pochodzący z minionego wieku; przeszłowieczny; zeszłowieczny; ubiegłowieczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

przeszły

przymiotnik

(1.1) taki, który już minął

(1.2) przest. poprzedni, ubiegły

(1.3) gram. odnoszący się do czasu przeszłego

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. przesz. nmos. od: przejść

(2.2) daw. imiesłów przymiotnikowy bierny od: przejść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛʃwɨ, AS: pšešu̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeszłość ż.

Wiktionary

przesłać

posłać łóżko, tapczan na nowo, w inny sposób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

czasownik przechodni dokonany (ndk. przesyłać)

(1.1) posłać, wysłać coś dokądś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wysłuchaniu opinii tych znawców, przesłałem – niestety – meldunek teleksowy do generała Krügera, że należy przypuszczać, iż w getcie zginęli przywódcy całego podziemia warszawskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛswaʨ̑, AS: pšesu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesyłka ż., przesłanie n., przesyłanie n.

:: zdrobn. przesyłeczka ż.

czas. przysłać, przysyłać, przesyłać ndk., słać ndk.

przym. przesyłkowy

Wiktionary

przesładzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesładzać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. przesładzać ndk.

Wiktionary

przesłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesłaniać.

(1.2) inform. sytuacja, w której obiekt lokalny przesłania obiekt globalny o tej samej nazwie;

Wiktionary

Przesłanianie w programowaniu, to właściwość występująca w językach programowania, polegająca na tym, iż deklarowany i definiowany w pewnym bloku (np. podprogramie, instrukcja blokowej itp.) obiekt lokalny (np. stała, zmienna, podprogram itp.), o nazwie (identyfikatorze) identycznym z pewnym obiektem zewnętrznym (globalnym), staje się w tym bloku widoczny i wszystkie odwołania występujące w kodzie źródłowym realizowane za pomocą wybranej nazwy w obrębie tego bloku, są kierowane do obiektu lokalnego (element przesłaniający), natomiast obiekt zewnętrzny staje się w danym bloku niewidoczny, tzn. nie można się do niego odwołać wprost, za pomocą jego nazwy (element przesłaniany). Można się do obiektu globalnego odwołać jedynie za pomocą innych konstrukcji językowych, o ile są w danym języku programowania dostępne, takich jak wskaźniki, selekcje, przemianowania, nakładanie zmiennych, itp. Nowo zdefiniowany obiekt lokalny przesłaniający element zewnętrzny, może mieć całkowicie inne znaczenie i atrybuty – jest całkowicie nowym obiektem programu istniejącym niezależnie i w sposób niezwiązany z wcześniej utworzonym obiektem zewnętrznym. Charakterystyczną cechą elementów przesłaniających jest to, że ich czas istnienia jest krótszy niż elementu przesłanianego (pewnym wyjątkiem są elementy statyczne, np. zmienna statyczna).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Pisząc skrypt, zapomniałem o przesłanianiu i otrzymywałem błędny wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʃɛswãˈɲä̃ɲɛ, AS: pšesu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. przesłaniać ndk., przesłonić dk.

Wiktionary

przesłanie

posłać łóżko, tapczan na nowo, w inny sposób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-02-16]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|przesłać.

(1.2) główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bank poprosił klienta o pilne przesłanie brakujących dokumentów.

(1.2) Książka ta niesie głębokie, humanistyczne przesłanie o potrzebie pomocy ubogim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈswãɲɛ, AS: pšesu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesyłka ż., przesłanka ż., przesyłeczka ż.

czas. przesyłać, przesłać, przysyłać, przysłać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wysyłka

(1.2) przekaz, sens, znaczenie, wydźwięk

Wiktionary

przesłanka

1. okoliczność mająca znaczenie dla postępowania sądowego;
2. wiadomość, na której może opierać się wnioskowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

(1.2) punkt wyjścia wnioskowania

Wiktionary

Przesłanka – zdanie logiczne, na którego podstawie uznaje się inne zdania za prawdziwe.

Od takiego zdania zaczyna się wnioskowanie. Zdanie, które uznaje się za prawdziwe, w rezultacie procesu wnioskowania nazywa się wnioskiem lub konkluzją. Przesłanki mogą być wyraźne lub jedynie entymematyczne, zatrzymane w umyśle (gr. en thymo). Wnioskowania nawiązują często do stosunku wynikania między zdaniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Położenie geopolityczne Bizancjum, stanowiącego bastion Europy przed ekspansją azjatycką, lecz atakowanego również od zachodu, zawierało wszystkie przesłanki późniejszej katastrofy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛˈswãnka, AS: pšesu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przesłanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poszlaka

Wiktionary

przesławice

płytoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór płyt z różnymi nagraniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨtɔˈtɛka, AS: pu̯ytoteka

Wiktionary

płytować

1. rozbijać kamienie płytownikiem;
2. wykładać płytami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-01-31]

płytowiec

potocznie: blok zbudowany z wielkich betonowych płyt

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

płytownik

ciężki młot dwuręczny używany w kamieniarstwie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górn. techn. ciężki młot dwuręczny o dwóch ostrzach równoległych do trzonka, używany w kamieniołomach do dzielenia większych ciosów kamiennych na części

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈtɔvʲɲik, AS: pu̯ytovʹńik

Wiktionary

płytowy

1. dotyczący płyty, wykonany z płyty, mający kształt płyty;
2. o formacjach geologicznych: złożony z warstw ułożonych poziomo; poziomy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

płytszy

stopień wyższy od przymiotnika: płytki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pływ

okresowe podnoszenie się lub opadanie poziomu wód, związane z przyciąganiem Księżyca i Słońca; przypływ lub odpływ

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2017-01-14]

pływać

poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

(1.2) mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prom do Szwecji pływa dwa razy w tygodniu.

(1.2) Korek pływa w wodzie, a stal nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvaʨ̑, AS: pu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

czas. dopływać ndk., napływać ndk., odpływać ndk., opływać ndk., popływać dk., przepływać ndk., spływać ndk., wypływać ndk., płynąć ndk.

rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ mrz., pływanie n., odpływ mrz.

przym. płynny, pływacki, pływający

Wiktionary

pływacki

odnoszący się do pływaka lub pływania, należący do pływaka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pływaniem, dotyczący pływania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływactwo n., pływanie n., pływalnia ż.

czas. pływać ndk., przepłynąć dk.

Wiktionary

pływactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. sport pływacki, zawody pływackie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż.

przym. pływacki

przysł. pływacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pływanie

Wiktionary

pływacz

wieloryb zamieszkujący Pacyfik; wal szary

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2017-01-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Utricularia|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny pływaczowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zob. pływacz szary.

Wiktionary

Wikipedia

pływaczek

metalowa część skrzydła wodnopłatowca, służąca do utrzymywania się samolotu na powierzchni wody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pływak

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pływak m., pływalnia ż.

Wiktionary

pływaczewo

Wikipedia

pływaczewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

pływaczka

1. kobieta uprawiająca sport pływacki;
2. kobieta płynąca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: pływak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daria jest znakomitą pływaczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvaʧ̑ka, AS: pu̯yvačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływactwo n., pływak, pływalnia, pływanie

czas. pływać, płynąć

przym. pływacki, pływakowy

Wiktionary

pływaczowate

1. o cechach pływaczowatych (rodzina roślin zielnych); tłustoszowaty;
2. o cechach pływaczowatych (rodzina waleni)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

pływaczowaty

1. o cechach pływaczowatych (rodzina roślin zielnych); tłustoszowaty;
2. o cechach pływaczowatych (rodzina waleni)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pływaczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

pływający

poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: pływać

przymiotnik

(2.1) taki, dla którego powierzchnia wody jest środowiskiem naturalnym

Wiktionary

Patrz:
pływać
Powiązane:

czas. pływać

Wiktionary

pływak

1. osoba pływająca lub uprawiająca sport pływacki;
2. pejoratywnie: osoba sprytnie uchylająca się od jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) zob. pływak żółtobrzeżek.

Wiktionary

- element techniczny unoszący się na cieczy (np. wodzie), spotykany np. w gaźniku lub w spłuczce toaletowej

- pływak – element sprzętu gaśniczego

- pływak (lotnictwo)

- pływak (pływaczka) – osoba uprawiająca pływanie

- Pływak i Pływaczka Roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zepsuł się znów pływak w toalecie.

(2.1) Jestem marnym pływakiem, bo szybko się męczę, płynąc żabką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvak, AS: pu̯yvak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływanie n., pływalnia ż., pływaczka ż., pływactwo n.

:: zdrobn. pływaczek m.

czas. pływać, płynąć

przym. pływacki, pływakowy

Wiktionary

pływaki

1. osoba pływająca lub uprawiająca sport pływacki;
2. pejoratywnie: osoba sprytnie uchylająca się od jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

pływakowate

o cechach pływakowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Pływakowate (Dytiscidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy należąca do grupy chrząszczy wodnych.

Przedstawiciele z tej rodziny to najlepsi pływacy wśród słodkowodnych bezkręgowców. Ich bliskimi krewniakami są biegaczowate. Najwięcej gatunków żyje w stojących słodkich wodach, a nieliczne tylko żyją w mocno natlenionych górskich strumieniach. Liczne gatunki żyją w słonawych kałużach porośniętych mangrowcami na koralowych wyspach. Ich budowa doskonale przystosowana do wodnego trybu życia wyraźnie odbiega od budowy innych chrząszczy. Wydłużone ciało owalnego kształtu jest grzbieto-brzusznie spłaszczone. Dzięki natłuszczaniu go przez liczne gruczoły oleistą wydzieliną znakomicie odpycha wodę. Tylne szerokie, spłaszczone i pokryte w końcowych członach gęstymi, długimi włoskami odnóża pełnią rolę wioseł służących do poruszania się. Oddychają pod wodą dzięki powietrzu atmosferycznemu zgromadzonemu w postaci pęcherzyka, który przechowują pod pokrywami blisko otworu oddechowego. Co jakiś czas muszą podpływać do powierzchni i odnawiać zapas tlenu. Rozmiary przedstawicieli rodziny wahają się od 2 mm do ponad 40 mm długości.

Wikipedia

pływakowaty

o cechach pływakowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pływalnia

basen pływacki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

Wiktionary

Pływalnia – kryty lub odkryty obiekt wyposażony w przynajmniej jedną nieckę basenową (basen) z trwałym brzegiem i dnem, z systemem uzdatniania wody, oraz zaplecze sanitarne, szatnie i natryski. Pływalnie można podzielić na obiekty kryte (wyposażone w halę basenową) i odkryte.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pwɨˈvalʲɲa, AS: pu̯yvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż., płyn m., płynięcie n., popływanie n., popłynięcie n., płynność ż., pływaczek m., dopływ m.

czas. pływać ndk., płynąć ndk., popływać ndk., popłynąć dk., spływać ndk., spłynąć dk., wypływać ndk., wypłynąć dk., dopływać ndk., dopłynąć dk.

przym. pływacki, płynny, pływakowy

przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) basen, basen pływacki

Wiktionary

pływalność

1. zdolność ciała do utrzymywania się na powierzchni cieczy;
2. zdolność statku wodnego do pływania przy pełnym obciążeniu i zachowaniu przepisowego zanurzenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pływalne; cecha tych, którzy są pływalni

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. pływalny

przysł. pływalnie

Wiktionary

pływalny

inaczej: zdolny do utrzymywania się na wodzie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-08]

pływanie

poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pływać.;

(1.2) sport pływacki, zawody pływackie, zob. pływactwo.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy miałem sześć lat, pływanie stało się moją życiową pasją.

(1.2) Pobił swój życiowy rekord w pływaniu stylem dowolnym na 100 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvãɲɛ, AS: pu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ m., pływactwo n.

czas. przepływać ndk., pływać ndk., płynąć ndk.

przym. pływacki

Wiktionary

pływanka

środowiskowo: spływ towarów statkami

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: dzień święty)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-09-28]

Wikipedia

pływcowate

o cechach pływcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-26]

Pływcowate (Cabombaceae A. Rich.) – rodzina roślin wodnych stanowiąca klad siostrzany dla grzybieniowatych. Należą tu dwa rodzaje z sześcioma gatunkami występującymi na obu kontynentach amerykańskich, w Afryce środkowej i południowej, we wschodniej Australii, w południowej i wschodniej Azji. Rośliny z rodzaju kabomba Cabomba zostały poza tym szeroko rozprzestrzenione na świecie.

Wikipedia

pływcowaty

o cechach pływcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-26]

pływik

pelagiczna larwa wielu skorupiaków; nauplius

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Pływik (łac. nauplius) – pierwsze stadium larwalne większości niższych skorupiaków. Jej ciało nie jest segmentowane, ma trzy pary odnóży, jedno oko pływikowe (naupliusowe) zbudowane z oczek pigmentowanych, oraz dobrze zróżnicowane narządy wewnętrzne. Prowadzi życie planktonowe poruszając się przy pomocy odnóży. Żywi się planktonem drobniejszym od siebie i materią organiczną.

Wikipedia

pływka

1. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się glonów, śluzowców i grzybów niższych; zoospora;
2. jednokomórkowa protista z wicią

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

Wikipedia

pływkowy

przymiotnik od: pływka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: zoosporangium) [koalar, 2007-08-07]

pływny

umożliwiający utrzymywanie się na wodzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

pływomierz

miernik poziomu pływów morskich; mareograf

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-07]

pływotwórczy

wywołujący przypływy i odpływy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-12-08]

pływowy

przymiotnik od: pływ

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-24]

q

skrót od: kwintal (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła siedemnastej litery alfabetu łacińskiego, spotykanej w nielicznych zapożyczeniach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== Q (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|kjuː.

audioUK|en-uk-q.ogg.

audioUS|en-us-q.ogg.

homofony|queue|cue.

znaczenia.

litera

(1.1) siedemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana cue

odmiana.

(1.1) lp. Q; lm. Q's

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ku, AS: ku

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== Q (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|kjuː.

audioUK|en-uk-q.ogg.

audioUS|en-us-q.ogg.

homofony|queue|cue.

znaczenia.

litera

(1.1) siedemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana cue

odmiana.

(1.1) lp. Q; lm. Q's

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== Q (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|kjuː.

audioUK|en-uk-q.ogg.

audioUS|en-us-q.ogg.

homofony|queue|cue.

znaczenia.

litera

(1.1) siedemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana cue

odmiana.

(1.1) lp. Q; lm. Q's

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

q-metr

elektroniczny przyrząd do pomiaru dobroci układu cewek indukcyjnych; miernik dobroci

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

q.e.d.

skrót od: quod erat demonstrandum (z łaciny: co było do udowodnienia)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

q.e.d. – skrót od łacińskiego zwrotu quod erat demonstrandum („co było do udowodnienia”). Najpowszechniej stosowanymi polskimi odpowiednikami są skróty cnd. („czego należało dowieść”), c.b.d.u. („co było do udowodnienia”), cbdd. („co było do dowiedzenia”), c.b.d.o. („co było do okazania”) oraz ckd. („co kończy dowód”).

Wikipedia

q.l.

skrót od: quantum libet (z łaciny: dowolna, nieograniczona ilość)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrót

(1.1) = quantum libet

Wiktionary

q.p.

skrót od: quantum placet (z łaciny: tyle, ile się podoba; dowolna ilość)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrót

(1.1) = quantum placet

Wiktionary

q.s.

skrót od: quantum satis, quantum sufficit (z łaciny: dostatecznie dużo, w wystarczającej ilości)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrót

(1.1) = quantum satis

(1.2) = quantum sufficit

Wiktionary

q.v.

skrót od:
1. quod vide (z łaciny: co zobacz - odsyłacz do innego miejsca w tekście);
2. quantum vis (z łaciny: tyle, ile chcesz, do woli)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrót

(1.1) = quantum vis

Wiktionary

qaanaaq

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Grenlandii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Qaanaaq

* grenlandzki: (1.1) Qaanaaq

źródła.

== Qaanaaq (język grenlandzki.) ==

thumb|Qaanaaq (1.1)

wymowa.

IPA|²Qa: ²nɑ:q.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Qaanaaq

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

qal

skrót od: Queensland Airlines - Australijskie Linie Lotnicze

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-30]

qashqai

[czytaj: kaszkaj] samochód marki Nissan Qashqai

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-12-22]

qfffqs

skrót od łacińskiego: quod felix, faustum fortunatumque sit [czytaj: kwod feliks faustum fortunatumkwe s-it], oby to było szczęśliwe, sprzyjające i pomyślne; formuła zamykająca uroczyste otwarcie roku akademickiego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-03]

qfffs

skrót od sentencji łacińskiej: quod felix, faustum fortunatumque sit - oby to było szczęśliwe, sprzyjające i pomyślne (formuła kończąca uroczyste otwarcie roku akademickiego)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-28]

qi

w neokonfucjańskiej filozofii chińskiej: termin oznaczający materię jako tworzywo wszechrzeczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Qi to:

- Qi – energia życiowa, fundamentalne pojęcie filozofii chińskiej i dalekowschodniej

- Państwo Qi – starożytne chińskie królestwo w okresie Walczących Królestw

- Qi – król chiński

- QI – brytyjski teleturniej panelowy emitowany przez telewizję BBC One

Wikipedia

qindarka

drobna moneta albańska (100 qindarek = 1 lek), obecnie praktycznie niebędąca w obiegu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: lek) [koalar, 2007-11-16]

Qindarka (alb. qindarkë, l.mn. qindarka) – albańska zdawkowa jednostka monetarna. 100 qindarek to 1 lek, aczkolwiek w ostatnich latach, ze względu na inflację, qindarki nie są używane. Obecnie monetą o najniższym nominale pozostającą w obiegu jest 1 lek.

Wikipedia

qing

Wikipedia

qingdao

[czytaj: CINKtao] miasto w Chinach; Cingtao

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2006-10-01]

Wikipedia

qinghai

[czytaj: CINKhaj] prowincja w Chinach; Cinghaj

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2006-10-01]

Qinghai ([tɕʰíŋxàɪ̯]; chiń. 青海; chiń. trad. 青海; pinyin Qīnghǎi; Wade-Giles Ch’ing-hai; tyb.: མཚོ་སྔོན་ mtsho-sngon, mong.: Köke Naγur, mandż.: Huhu Noor) – zachodnia prowincja Chińskiej Republiki Ludowej, której nazwa bierze się od rozległego, górskiego jeziora Qinghai. Jej stolicą jest Xining.

Wikipedia

qiqihar

[czytaj: ciCIhar] miasto w Chinach; Cicihar

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2006-10-01]

Qiqihar (chiń. upr. 齐齐哈尔; chiń. trad. 齊齊哈爾; pinyin: Qíqíhā’ěr) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Heilongjiang, port nad rzeką Nen Jiang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 924 737. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 5 537 279 mieszkańców. Ośrodek przemysłu hutniczego, maszynowego, elektrotechnicznego, chemicznego, drzewnego, spożywczego i mineralnego.

Wikipedia

qomolangma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Mount Everest

Wiktionary

Mount Everest, Czomolungma (chiń. upr. 珠穆朗玛峰; pinyin Zhūmùlǎngmǎ Fēng; tyb. ཇོ་མོ་གླང་མ, ZWPY Qomolangma, Wylie Jo mo glang ma; nep. सगरमाथा, Sagarmāthā) – najwyższy szczyt Ziemi (8848 m n.p.m., podaje się też wysokość 8844 (pomiary chińskie) lub 8850 (pomiary amerykańskie)), ośmiotysięcznik położony w Himalajach Wysokich (Centralnych), na granicy Nepalu i Chińskiej Republiki Ludowej (Tybetu). Po chińskiej stronie objęty ochroną w ramach rezerwatu biosfery pod nazwą Rezerwat Biosfery Czomolungmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czytałem świetną książkę o wyprawie na Qomolangmę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czomolungma, Mount Everest, Sagarmatha, Szczyt XV

Wiktionary

quad

[czytaj: kład albo kłod] niewielki czterokołowy pojazd terenowy, przeznaczony głównie do rekreacji; czterokołowiec, ATV

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-20]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ci szaleńcy jeżdżą quadami po lasach, strasząc ludzi i zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt, AS: ku̯ot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. quadowiec mos.

przym. quadowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszędołaz, czterokołowiec, trójkołowiec

Wiktionary

quadowiec

[czytaj: kładowiec] osoba jeżdżąca na quadzie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba jeżdżąca na quadzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam wyrobioną opinię o quadowcach stale niszczących nasz las.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. quad mrz.

przym. quadowy

Wiktionary

quadowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z quadem, dotyczący quada

Wiktionary

Patrz:
quad
Przykłady

(1.1) Tor quadowy z prawdziwego zdarzenia byłby istotnie wielkim błogosławieństwem dla nas jeżdżących na quadach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. quad mrz., quadowiec mos.

Wiktionary

quadriennale

[czytaj: kwadriennale] impreza, wystawa artystyczna odbywająca się co cztery lata

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. impreza artystyczna odbywająca się co cztery lata lub trwająca cztery lata

Wiktionary

quadrivium

[czytaj: kwadriwium] kwadrywium;
1. dział sztuk wyzwolonych wykładanych w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy, obejmujący arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę;
2. szkoła, w której wykładano sztuki wyzwolone

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. eduk. poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. kwadrywium n.

Wiktionary

quadro

czterokołowy motocykl

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-03]

NVIDIA Quadro – seria kart graficznych produkowanych przez NVIDIA Corporation.Jest to rodzina kart graficznych charakteryzująca się podwyższoną wydajnością podczas pracy z aplikacjami CAD i DCC kosztem wydajności w grach oraz zmniejszonym poborem energii elektrycznej, a co za tym idzie, niższymi temperaturami i wyższą kulturą pracy. Konkurencyjną kartą do profesjonalnych zastosowań względem NVIDIA Quadro jest FirePro firmy AMD.

Wikipedia

quadrokopter

[czytaj: kwadrokopter] malutki helikopter z czterema śmigłami

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

quale

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. jednostkowy element subiektywnego doświadczenia zmysłowego;

Wiktionary

Qualia (l. poj. quale) – odczuwalne lub zjawiskowe jakości, związane z doświadczeniami zmysłowymi, np. słyszeniem dźwięków, odczuwaniem bólu, odbieraniem barw. Qualia są własnościami doświadczeń zmysłowych.

Definicja pojęcia qualia zmieniała się z czasem. Pojęcie quale stworzył Charles Sanders Peirce w ramach swojego systemu kategorii. Używał go jednak w sposób nieprecyzyjny na oznaczenie danych doświadczenia empirycznego. Właściwym autorem, który je rozwinął i na stałe wprowadził do filozofii umysłu (skąd trafiło też do neuronauk) był inny pragmatysta, Clarence Irving Lewis. W pracy Mind and the World Order (1929) definiował je w następujący sposób:

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quale

źródła.

== quale (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. quale

odmiana.

(1.1) lp. quale; lm. qualia

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quale

źródła.

== quale (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. quale

odmiana.

(1.1) lp. quale; lm. qualia

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

quality

Wikipedia

quango

organizacja przypominająca organizację pozarządową (NGO), powoływana przez organy administracji centralnej

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Literat 2009 - M. von Basse [tevex, 2016-09-01]

quant

[czytaj: kwant lub kłant] osoba interpretująca duże zasoby danych i sprawdzająca metodami statystycznymi i matematycznymi poprawność modeli wykorzystujących te dane

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-05-28]

quantum

[czytaj: kwantum] kwantum; książkowo:
a) pewna ilość, liczba czegoś;
b) określona kwota

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) konkretna ilość lub liczba czegoś

Wiktionary

- Quantum Corporation – firma produkująca dyski twarde

- Quantum software – firma produkująca oprogramowanie z dziedziny logistyki

- Quantum – album zespołu Planet X

- Platforma Quantum – platforma aplikacyjna

- Quantum GIS – oprogramowanie geoinformacyjne

- Quantum bogodynamics – hakerska parodia mechaniki kwantowej

- 007 Quantum of Solace – 22. film z serii o Jamesie Bondzie

- Quantum Aspects of Life – książka autorstwa sir Rogera Penrose’a

- Quantum of Solace – gra komputerowa

- Quantum satis, w skrócie Q.S., określenie ilości składnika w produktach spożywczych

- Quantum – pojęcia fizyczne kwant po łacinie, a także w językach angielskim i francuskim (l.mn. quanta)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. kwantum n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwantum

Wiktionary

quap

[czytaj: kwap] fizyka: hipotetyczna cząstka elementarna składająca się z kwarka i antyprotonu; kwap

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: kwap) [tevex, 2017-01-18]

quark

Wikipedia

quarto

kwarto; format książki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-24]

Wikipedia

quasi

[czytaj: kfaz-i]
1. jakby, niby, rzekomo, pozornie;
2. prawie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

przysłówek

(1.1) jakby, rzekomo, pozornie, niby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. quasi-

Wiktionary

quasi-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy i określenia osób, rzeczy lub zjawisk, które są czymś tylko pozornie lub nie są tym w ogóle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

przysł. quasi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niby-

Wiktionary

quasi-cytat

[czytaj: kfaz-icytat] fragment tekstu mający cechy cytatu, lecz w rzeczywistości niebędący dosłownym przytoczeniem czyjejś wypowiedzi

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-cząstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nośnik wielkości dynamicznych;

Wiktionary

quasi-demokracja

[czytaj: kfaz-idemokracja] forma rządów, w których tylko pozornie władzę sprawuje lud, a w rzeczywistości ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane są przez władze centralne; pseudodemokracja

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-08-26]

quasi-dyplomatyczny

[czytaj: kfaz-idyplomatyczny] taki, który jest prawie dyplomatyczny, stanowiący zaczątek stosunków dyplomatycznych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-dyskusja

[czytaj: kfaz-idyskusja] coś niesłusznie uważanego za dyskusję; pseudodyskusja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska (pod: quasi) [tevex, 2012-04-12]

quasi-literacki

[czytaj: kfaz-idyskusja] mający pewne cechy charakterystyczne dla literatury, lecz niespełniający wszystkich wymogów decydujących o przynależności do wypowiedzi literackich

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-liturgiczny

[czytaj: kfaz-iliturgiczny] pozornie, rzekomo związany z liturgią

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-mecenat

[czytaj: kfaz-imecenat] pozorny, rzekomy patronat nad sztuką, literaturą i nauką, sprawowany przez państwo lub jakąś instytucję

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-monopol

[czytaj: kfaz-imonopol] ukryty, zakamuflowany monopol

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-monopolistyczny

[czytaj: kfaz-imonopolistyczny] związany z ukrytym, zakamuflowanym monopolem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

quasi-narodowy

[czytaj: kfaz-inarodowy] pozornie narodowy, niesłusznie uważany za narodowy; pseudonarodowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska (pod: quasi) [tevex, 2012-04-12]

quasi-naukowy

[czytaj: kfaz-inaukowy] stwarzający pozory naukowego, niesłusznie uważany za naukowy; pseudonaukowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-03]

quasi-nowoczesność

[czytaj: kfaz-inowoczesność] pozorna, rzekoma nowoczesność

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Videograf II 2009 - A. Jędrzejko (pod: quasi) [tevex, 2011-07-23]

quasi-specjalistyczny

[czytaj: kfaz-ispecjalistyczny] pozornie, rzekomo specjalistyczny

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) (pod: technobełkot) [tevex, 2018-03-08]

quasi-wykształcenie

[czytaj: kfaz-iwykształcenie] pozorne, rzekome wykształcenie

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych - Langenscheidt 2007, 2009, 2013 - A. Markowski, R. Pawelec (pod: quasi) [tevex, 2011-07-12]

quasimodo

[czytaj: kłaz-iMOdo lub kfaz-iMOdo] osoba, najczęściej mężczyzna, odpychająco brzydka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [maf, 2017-02-27]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. postać literacka, bohater powieści Victora Hugo „Katedra Marii Panny w Paryżu”;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ach! znam cię — zawołał Jan, który zeszedł z kolumny, aby się Quasimodowi lepiej przypatrzeć — ach! to dzwonnik od Najświętszej Panny. Jak się masz, Quasimodo?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. quasimodo mos.

Wiktionary

quattro

samochód typu Audi Quattro

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-13]

Quattro jest marką producenta samochodów Audi i określeniem samochodów z napędem na cztery koła tego samego producenta.

Przy napędzie quattro moment obrotowy jest przekazywany na wszystkie cztery koła. Od strony technicznej można to wykonać na kilka sposobów:

- w samochodzie z centralnie umieszczonym silnikiem (Audi R8) napęd na cztery koła jest realizowany przez sprzęgło wiskotyczne (automatycznie załączane)

- w modelu A3 i TT napęd na cztery koła jest realizowany przez sprzęgło Haldex (automatycznie załączane). Pojazdy te wywodzą się z platformy VW Golfa, a napęd na cztery koła jest podyktowany pozycją silnika (z przodu, w poprzek)

- w pozostałych modelach Audi z klasyczną pozycją silnika (z przodu/wzdłuż) napęd na cztery koła jest realizowany przez dwa dyferencjały - wzdłużny (centralny) i tylny.

- wzdłużny dyferencjał był stosowany w różnych wariantach:

- dyferencjał z przekładnią stożkową, ręczny (50:50) z możliwością stuprocentowego zblokowania (modele do 1987)

- dyferencjał z przekładnią planetarną z elektrohydraulicznie sterowanym sprzęgłem ciernym, wielopłytkowym (Audi V8 do 1994, z automatyczną skrzynią biegów)

- dyferencjał typu TorSen (pozostałe modele z silnikiem w pozycji wzdłużnej i z przodu, do 2010):

- typ A (od 1987) – rozkład 50:50, przy uślizgu obojętnie której osi do 80% momentu jest przekazywane automatycznie na oś przeciwną

- typ B (od 1995) – jak wyżej, z pewnymi modyfikacjami (konstrukcja bardziej odporna na uszkodzenia)

- typ C (od 2006) – rozkład 40:60, przy uślizgu obojętnie której osi 80% momentu jest przekazywane automatycznie na oś przeciwną

- dyferencjał z przekładnią koronową, składającą się m.in. z dwóch zębatek koronowych i sprzęgła płytkowego (produkowany od 2010) – rozkład przy zwykłej jeździe 40:60, przy utracie przyczepności na tylnych kołach, przód dostaje 70%, w odwrotnym przypadku tył otrzymuje 85% momentu obrotowego;

- tylny dyferencjał:

- z klasyczną przekładnią stożkową:

- blokowany ręcznie za pomocą dźwigni (od 1988 do około 1995) – jak w klasycznych pojazdach 4x4, pokonywanie zakrętów jest jednak utrudnione

- blokowany elektronicznie z pomocą systemu ABS (od 1995 do 2005 z TorSenem typu A lub B) – hamowanie koła o większym poślizgu powoduje przekazywanie momentu obrotowego na drugie koło

- blokowany elektronicznie z pomocą systemu ABS (od 2006 z TorSenem typu C, dodając funkcję blokady przednich kół)

- z przekładnią stożkową i dwoma sprzęgłami ciernymi płytkowymi załączanymi elektrohydraulicznie (od zimy 2008) – blokada odbywa się za pomocą zaworów hydraulicznych sterujących sprzęgłami (koło, które ma lepszą trakcję lub jest na zewnątrz zakrętu dostaje dodatkowy moment poprzez załączenie sprzęgieł)

Wikipedia

quattrocento

[czytaj: kwatroczento], (wł. czterysta) okres wczesnego renesansu (XV w.) w historii kultury włoskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Quattrocento (wł. quattrocento ’czterysta’) – pojęcie odnoszące się do XV wieku we włoskiej kulturze. Na lata te przypadł początek renesansu we Włoszech.

Nazwa pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego 400 i oznacza tutaj: lata [tysiąc] czterysetne (1400-1499). Użył jej Giorgio Vasari – włoski historiograf, który podzielił dzieje sztuki włoskiej od Cimabuego do Michała Anioła na trzy okresy: trecento, quattrocento, cinquecento.

Wikipedia

quebec

[czytaj: KEbek albo KŁIbek] miasto w Kanadzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

(1.2) zob. Quebec.

Wiktionary

Quebec (fr.: Québec; wym. fr.: [keˈbɛk]; wym. ang.: [kwɨˈbɛk] lub [kɨˈbɛk]) – prowincja Kanady. Jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a pod względem liczby ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Québec założone zostało 3 lipca 1608 przez Samuela de Champlaina na terenie wioski indiańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Quebec

przym. quebecki

Wiktionary

quebecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Quebekiem, dotyczący Quebecu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Formułując teorię o automatycznej akcesji niepodległej Szkocji do Unii Europejskiej, szkoccy nacjonaliści pomijają też istotne doświadczenia quebeckie.

(1.1) Także kupcy angielscy, choć niebezpośrednio związani z quebecką wsią, odczuwali skutki kryzysu, lecz szybko poszukiwali innych możliwości dla swoich działań gospodarczych, zaczynając handlować z Górną Kanadą oraz Amerykanami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Quebec mrz., Québec mrz.

Wiktionary

quebracho

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebracho; kwebraczo; wierzbowiec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2007-02-12]

Wikipedia

quedlinburg

[czytaj: KWEdlinburk] miasto w Niemczech; Kwedlinburg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Quedlinburg (IPA [ˈkveːdlɪnbʊʁk]) – miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Harz, położone nad rzeką Bode, na północ od gór Harzu.

Założone w 922 przez Henryka I Ptasznika, zyskało na znaczeniu gdy Otton I Wielki wybudował tu palatium królewskie – rezydencję władców Saksonii. Duży wpływ na politykę i gospodarkę Quedlinburga miało ufundowane w 936 przez Ottona I, z inicjatywy jego matki Matyldy, wdowy po Henryku I Ptaszniku, żeńskie opactwo (niem. Damenstift Quedlinburg). W średniowieczu miasto należało do Hanzy. Od XV wieku pod panowaniem elektorów Saksonii. W 1698 przyłączone do Brandenburgii, a od 1813 w granicach Prus. Po II wojnie światowej na terytorium Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

Wikipedia

queen

[czytaj: kłin] brytyjski zespół rockowy założony w roku 1970, którego wokalistą był Freddie Mercury

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-03-09]

Queen – brytyjski zespół rockowy utworzony w 1970 w Londynie przez Briana Maya, Rogera Taylora i Freddiego Mercury’ego. Basista John Deacon dołączył do grupy rok później.

Muzyka Queen odznacza się różnorodnością brzmienia, sprawiającą, że zespół trudno jest przypisać do konkretnego stylu. Większość utworów nosi cechy rocka i jego odmian (hard rock, art rock, rock progresywny) oraz, w pewnym stopniu, muzyki pop. Charakterystyczną cechą zespołu są też wielowarstwowe aranżacje, harmonie wokalne oraz aktywny udział publiczności podczas koncertów.

Wikipedia

queens

[czytaj: kłins] dzielnica Nowego Jorku

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-03-11]

Wikipedia

queensland

[czytaj: kłinslent] stan w Australii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stan w Australii

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. queenslandzki

Wiktionary

queenslandczyk

[czytaj: KŁINZlendczyk] mieszkaniec Queenslandu (stanu w Australii)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

queenslandka

[czytaj: KŁINZlendka] mieszkanka Queenslandu (stanu w Australii)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-09-01]

queer

[czytaj: kłir]
1. osoba o nietypowej seksualności, nieidentyfikująca się z żadną płcią;
2. o nietypowej seksualności, nieidentyfikujący się z żadną płcią; queerowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) androgyniczna osoba nie identyfikująca się z żadną płcią

Wiktionary

Queer (z ang. queer – dziwny, osobliwy) – określenie używane od lat 90. XX wieku do opisywania społeczności LGBT i jej członków. Efektem tego była zmiana we współczesnej angielszczyźnie: pierwotne znaczenie słowa queer zostało zmarginalizowane i obecnie określenie to znaczy przede wszystkim „lesbijski”, „gejowski”, „homoseksualny” (czy generalnie „nie-heteroseksualny”. „nie-heteronormatywny”) oraz również „nie-cispłciowy” (np. trans lub genderqueer).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. queerowość ż.

przym. queerowy

przysł. queerowo

Wiktionary

queerowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest queerowe; cecha tych, którzy są queerowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. queer m.

przym. queerowy, queer

przysł. queerowo

Wiktionary

queerowy

[czytaj: kłirowy] o nietypowej seksualności, nieidentyfikujący się z żadną płcią; queer

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-24]

quentin

Wikipedia

quenya

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. liter. język Vanyarów i Ñoldorów, opracowany przez J.R.R. Tolkiena

Wiktionary

Quenya (wym. ['kʷɛnʲa]), także język quenejski, Wysoka Mowa (qya. tarquesta), Starodawna Mowa, język eldariński, elfia łacina – sztuczny język opracowany przez J.R.R. Tolkiena.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Elfy posługują się quenyą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɛnja, AS: ku̯eni ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. quenejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) język quenejski

Wiktionary

quercus

Wikipedia

querela

w literaturze: odmiana elegii antycznej, występująca w postaci ostatniej mowy umierającej osoby lub skargi człowieka, który właśnie rozstał się z życiem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-01-09]

querimonium

[czytaj: kwerimonium] z łaciny: skarga; utwór poetycki przedstawiający grzechy ludzkie lub błędy społeczne jako skargę ojczyzny lub religii

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [tevex, 2014-06-26]

Querimonium – utwór poetycki pisany zazwyczaj w języku łacińskim w okresie renesansu. Był odmianą poezji polityczno-okolicznościowej, w którym autor przekazywał jakby w formie skargi wady i błędy społeczne. Uwidocznione to zostało w utworze włoskiego karmelity, humanisty i poety Baptisty Mantuanusa Querimonia Virtutis.

Wikipedia

quesadilla

[czytaj: kesadija] podsmażona tortilla z masy kukurydzianej wypełniona roztopionym serem

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. meksykańskie danie z kukurydzianej tortilli z roztopionym serem i różnorakim nadzieniem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę quesadillę z kurczakiem, wodę mineralną i herbatę z cytryną.

Wiktionary

quesnay

François Quesnay wym. /fʁɑ̃swa kɛnɛ/ (ur. 4 czerwca 1694 w Méré, zm. 16 grudnia 1774 w Wersalu) – francuski lekarz, teoretyk ekonomii, twórca szkoły fizjokratycznej.

Urodził się w Méré niedaleko Paryża jako syn drobnego właściciela ziemskiego. Kiedy przeniósł się do stolicy, utrzymywał się z grawerstwa, jednocześnie zdobywając na kursach wiedzę z zakresu medycyny. Dzięki swym uzdolnieniom lekarskim oraz popularności wśród arystokracji w 1749 roku Quesnay został lekarzem faworyty Ludwika XV, markizy de Pompadour, a następnie przybocznym lekarzem królewskim.

Wikipedia

quest

[czytaj: kłest] samochód typu Nissan Quest

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

- Quest (komputery) – w grach komputerowych pojedynczy fragment fabuły

- Quest (turystyka) – rodzaj zadania z narracją jako forma zwiedzania miejsc

- Quest (kosmonautyka) – amerykański komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

- Quest (film) – amerykański film przygodowy z 1996 roku

Wikipedia

quetzal

[czytaj: keCAL]
1. jednostka monetarna Gwatemali (1 quetzal = 100 centavos); kecal;
2. rzadko: kwezal (ptak)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) monet. waluta Gwatemali;

(1.2) ornit. zob. kwezal.

Wiktionary

Quetzal (GTQ) – waluta Gwatemali. 1 quetzal dzieli się na 100 centavos.

W mitologii prekolumbijskiej quetzal to ptak (Pharomachrus mocinno) czczony jako symbol piękna i umiłowania wolności. Panowało przekonanie, że jeśli zostanie schwytany i zbyt długo będzie przebywać w niewoli, jego serce przestanie bić. Dlatego też myśliwi łapali ptaki w sieci i po wyrwaniu najpiękniejszych piór, wypuszczali je na wolność. Pióra quetzala służyły jako ozdoba władców i dostojników.

Wikipedia

quetzalcoatl

[czytaj: kecalKOatl] bóg Azteków i Majów; Kecalkoatl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Quetzalcoatl (wym. /ket͡salkoatl/, nah. Quetzalcōātl, [ket͡saɬˈkowaːt͡ɬ]) – jeden z najważniejszych bogów plemion Mezoameryki; Pierzasty Wąż, wąż o piórach ptaka kwezala (nah. ketsal lub quetzal).

Wikipedia

quezon

[czytaj: keSON] miasto w Filipinach

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl) [meg, 2006-10-01]

Wikipedia

quiche

[czytaj: kisz] placek z dodatkami (zwykle warzywa, ser, mięso lub ryba) pieczony w okrągłej formie; kisz, quische

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-20]

Wikipedia

quickstep

[czytaj: kłikstep] szybki taniec towarzyski o figurach podobnych do charlestona

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. kult. standardowy szybki taniec towarzyski;

Wiktionary

Quickstep to taniec towarzyski należący do grupy tańców standardowych. Powstał w latach 20 XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Po raz pierwszy w Europie pojawił się w Anglii w pierwszej połowie XX stulecia, będąc poniekąd szybką odmianą fokstrota. Podobnie jak fokstrot charakteryzuje się metrum parzystym (4/4). Przy tempie 48-50 taktów/min quickstep jest najszybszym tańcem standardowym (od 2 do 8 kroków w takcie, średnio 4). Jak każdy z tańców standardowych jest tańczony w trzymaniu zamkniętym (nie dotyczy tzw. stylu latynoamerykańskiego).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tańcząc w sobotę quickstepa Celcia złamała obcasa.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|angielski|quickstep. etym|angielski|quick|step.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quickstep

źródła.

== quickstep (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) choreogr. quickstep

odmiana.

(1.1) lp. quickstep; lm. quicksteps

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

quicktime

Wikipedia

quidditch

[czytaj: kłidicz]
1. zespołowa gra sportowa dla dwóch siedmioosobowych drużyn, w której zawodnicy używają piłki do siatkówki i trzymają między nogami miotłę;
2. fikcyjna gra sportowa znana z cyklu powieści o Harrym Potterze

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

Szkoła Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie (ang. Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry) – fikcyjna uczelnia kształcąca młodych czarodziejów, stworzona przez J.K. Rowling na potrzeby serii książek pod tytułem Harry Potter. Szkoła mieści się w zamku o bliżej niesprecyzowanej lokalizacji na terenie Szkocji. Rzekomą inspirację autorki stanowiła szkocka Gordonstoun School.

Wikipedia

quieto

[czytaj: kjeto] określenie wykonawcze: spokojnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-03]

quilling

[czytaj: kłiling] wykonywanie papierowych ozdób z wąskich pasków grubego papieru zwiniętych w kształt spiralnej sprężyny

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

Quilling (ang. „nawijać na pióro lub rurkę”) technika z rodzaju papieroplastyki (zwana też papierowym filigranem) służąca do tworzenia ozdób z wąskich pasków papieru zwiniętych w kształt sprężyny spiralnej i odpowiednio uformowanych przez zagniecenie zewnętrznych warstw papieru.

Wikipedia

quilmes

miasto w Argentynie

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [greenpoint, 2007-01-21]

Wikipedia

quincke

[czytaj: kwinke] nazwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

quincunx

Wikipedia

quinn

[czytaj: kłin] nazwisko, m.in. Anthony Quinn (1915-2001) - amerykański aktor filmowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-12]

Mi

Wikipedia

quinoa

[czytaj: kinła] owoc komosy ryżowej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

Komosa ryżowa (Chenopodium quinoa Willd.) – gatunek rośliny jednorocznej; w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Uprawiany w Ameryce Południowej. Jest blisko spokrewniona z pospolicie występującą w Polsce komosą białą (Chenopodium album). W Polsce notowano dawniej jej występowanie w okolicach Gubina. Status gatunku we florze Polski: efemerofit.

Wikipedia

quipo

[czytaj: kipu] pismo węzełkowe Inków; kipu, quipu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz [tevex, 2011-08-24]

quipu

[czytaj: kipu] pismo węzełkowe Inków; quipo, kipu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-30]

Wikipedia

quiroga

Wikipedia

quische

[czytaj: kisz] placek z dodatkami (zwykle warzywa, ser, mięso lub ryba) pieczony w okrągłej formie; kisz, quiche

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-07-03]

quislingowski

dotyczący działalności Quislinga, charakterystyczny dla Quislinga, mający cechy Quislinga (faszystowskiego działacza politycznego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

quito

[czytaj: kito] stolica Ekwadoru

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Ekwadoru;

Wiktionary

San Francisco de Quito (Quito) – stolica Ekwadoru, drugie co do wielkości miasto kraju (po Guayaquil). Położone w północnej części Ekwadoru w Andach na wysokości ok. 2700-2850 m n.p.m. (druga najwyżej położona stolica państwowa) na wschodnich stokach czynnego wulkanu Pichincha. Miasto położone jest ok. 40 km na południe od równika. Nazwa Quito pojawiła się w 1533 od wymarłego dzisiaj plemienia Kwitu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agendę, która zapewniła 20-letnią mapę drogową aby kierować zrównoważonym rozwojem wielkomiejskim i która zamierzała przekształcać metropolie świata, przyjęły wszystkie kraje z okazji spotkania Habitat III w Quito, Ekwador, w październiku 2016 roku.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) San Francisco de Quito

Wiktionary

quiz

[czytaj: kłiz, rzadziej: kfis] konkurs polegający na odpowiadaniu na pytania o tematyce zazwyczaj wcześniej określonej, będący najczęściej imprezą rozrywkową; kwiz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

Wiktionary

Quiz – rodzaj zabawy, rozrywki intelektualnej dla kilku osób, polegającej na przedstawieniu przez jedną z osób pozostałym zagadnienia w formie zapytania w ten sposób, by na podstawie dostarczonych wraz z zapytaniem informacji oraz wiedzy ogólnej można było wydedukować prawidłową odpowiedź. Pytanie powinno być sformułowane w ten sposób, by odpowiedź nie była całkiem oczywista, zabawa polega de facto na dyskusji zgadujących nad różnymi możliwościami i wykluczaniu tych, które nie spełniają warunków zadanych w pytaniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwiz, AS: ku̯iz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kwiz m.

przym. quizowy, kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwiz, zgaduj-zgadula

Wiktionary

quizowy

przymiotnik od: quiz; kwizowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do quizu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. quiz mrz., kwiz mrz.

przym. kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. kwizowy

Wiktionary

qumran

ruiny starożytnej osady na północno-zachodnim wybrzeżu Morza Martwego; Kumran

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Wikipedia

qumranista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) badacz zwojów qumrańskich oraz genezy ich powstania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku polskich qumranistów wzięło udział w jerozolimskim sympozjum.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. qumranistyka ż., qumrańskość ż.

przym. qumrański

przysł. qumrańsko

Wiktionary

qumranistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem zwojów odnalezionych w Qumrān i genezą ich powstania;

Wiktionary

Qumranistyka – zespół rozmaitych dyscyplin historycznych i orientalistycznych, których przedstawiciele badają szeroko pojętą kwestię Kumran oraz zwojów z Pustyni Judzkiej. Do dyscyplin „qumranologicznych” należą historia, archeologia, hebraistyka, arameistyka, biblistyka, paleografia i epigrafika, semitystyka itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od czasów studiów badacz interesuje się qumranistyką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. qumranista mos., qumrańskość ż.

przym. qumrański

przysł. qumrańsko

Wiktionary

qumrański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Qumran, związany Qumran

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednak próby wykazania ścisłej zależności pomiędzy wspólnotą qumrańską a Listami Janowymi zawiodły.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. qumranista mos., qumranistyka ż., qumrańskość ż.

przysł. qumrańsko

Wiktionary

qumrańsko

przysłówek

(1.1) na sposób qumrański, po qumrańsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z okien autokaru zobaczyliśmy qumrańsko wyglądające skaliste wadi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. qumranista mos., qumranistyka ż., qumrańskość ż.

przym. qumrański

Wiktionary

qumrańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co qumrańskie

Wiktionary

Patrz:
qumrański
Przykłady

(1.1) Najprawdopodobniej o qumrańskości ceramiki widzianej przez nas na pchlim targu w Betlejem może świadczyć jej barwa i twardość glinki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. qumranista mos., qumranistyka ż.

przym. qumrański

przysł. qumrańsko

Wiktionary

quodlibet

[czytaj: kfodlibet] quod libet;
1. kompozycja wokalna lub instrumentalna będąca formą żartu muzycznego, zabawy, oparta na zestawieniu różnych melodii;
2. rodzaj spektaklu składającego się z popularnych melodii, piosenek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

Wikipedia

quorum

[czytaj: kforum albo kworum] minimalna liczba obecnych członków organu kolegialnego konieczna do uznania, że dany organ może podejmować ważne prawnie decyzje; kworum

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-29]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. kworum.

Wiktionary

Kworum (z łac. quorum; [praesentia sufficit] - których [obecność jest wystarczająca]) – minimalna liczba członków zgromadzenia (parlamentu, stowarzyszenia, związku zawodowego), niezbędna do prowadzenia obrad lub podjęcia wiążących decyzji, np. w przedmiocie wyborów, podjęcia uchwały.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kworum

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kworum.

źródła.

== quorum (język angielski.) ==

wymowa.

RP. IPA|ˈkwɔː.rəm.

amer. IPA|ˈkwɔːr.əm.

audioUS|En-us-quorum.ogg.

dzielenie|quo|rum.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. kworum

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kworum

Wiktionary

qwerty

QWERTY – symboliczna nazwa układu liter do alfabetu łacińskiego na klawiaturze maszyny do pisania i komputera, zaczerpnięta od pierwszych sześciu liter w szeregu pod rzędem cyfr, patrząc od lewej.

W pierwszych maszynach do pisania stosowano alfabetyczne ustawienie klawiszy. Jednak przy szybkim pisaniu sąsiedztwo często używanych klawiszy powodowało wzajemne zakleszczanie się ramion z czcionkami. W 1878 r. opatentowano pierwszą maszynę do pisania z układem klawiszy QWERTY. Twórcą układu QWERTY był amerykański dziennikarz i wynalazca Christopher Latham Sholes.

Wikipedia

r

1. litera oznaczająca spółgłoskę "r";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, półotwarta, drżąca, dźwięczna, twarda, ustna;
3. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: dziewiętnasty; w numeracji liczbowej używana w celu odróżnienia przedmiotów oznaczonych tym samym numerem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-09-08]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dwudziestej trzeciej litery polskiego alfabetu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== R (język angielski.) ==

wymowa.

akcenty nierotyczne: IPA|ɑ(ɹ).

akcenty rotyczne: IPA|ɑɹ.

irl. IPA|ɔɹ.

audioUK|en-uk-r.ogg.

audioUS|en-us-r.ogg.

znaczenia.

litera

(1.1) osiemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana ar

odmiana.

(1.1) lp. R; lm. R's

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr, AS: er

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== R (język angielski.) ==

wymowa.

akcenty nierotyczne: IPA|ɑ(ɹ).

akcenty rotyczne: IPA|ɑɹ.

irl. IPA|ɔɹ.

audioUK|en-uk-r.ogg.

audioUS|en-us-r.ogg.

znaczenia.

litera

(1.1) osiemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana ar

odmiana.

(1.1) lp. R; lm. R's

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== R (język angielski.) ==

wymowa.

akcenty nierotyczne: IPA|ɑ(ɹ).

akcenty rotyczne: IPA|ɑɹ.

irl. IPA|ɔɹ.

audioUK|en-uk-r.ogg.

audioUS|en-us-r.ogg.

znaczenia.

litera

(1.1) osiemnasta litera angielskiego alfabetu, nazywana ar

odmiana.

(1.1) lp. R; lm. R's

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

r-k

skrót od: rachunek; rach.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

r-nie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = równanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłok się przesuwa, bo ciśnienia są cały czas po obu jego stronach równe. Zastosuj r-nie Clapeyrona.

Wiktionary

r.

skrót od: rok, rodzaj (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

skrót

(1.1) = rok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 1992 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔk|ˈrɔku, AS: rok|roku

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi. używany zwykle przy zapisie daty; jeżeli skrót jest ostatnim wyrazem w zdaniu, kropki kończącej zdanie się nie stawia

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) yr

* białoruski: (1.1) г.

* bułgarski: (1.1) г.

* esperanto: (1.1) j., j

* hawajski: (1.1) MH

* łaciński: (1.1) AD; AUC

* rosyjski: (1.1) г.

* słowacki: (1.1) r.

źródła.

== r. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = rok → rok, r.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. używany zwykle przy zapisie daty; jeżeli skrót jest ostatnim wyrazem w zdaniu, kropki kończącej zdanie się nie stawia

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) yr

* białoruski: (1.1) г.

* bułgarski: (1.1) г.

* esperanto: (1.1) j., j

* hawajski: (1.1) MH

* łaciński: (1.1) AD; AUC

* rosyjski: (1.1) г.

* słowacki: (1.1) r.

źródła.

== r. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = rok → rok, r.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

r.i.p.

skrót łacińskiego: requiescat in pace - niech spoczywa w pokoju (odczytywany jako całe wyrażenie); RIP

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

r.m.

skrót od: rodzaj męski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

r.n.

skrót od: rodzaj nijaki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

r.s.v.p.

skrót od francuskiego: répondez s'il vous plaît [czytaj: reponDE silwuPLE], proszę o odpowiedź; zwrot używany na zaproszeniach, oznaczający potrzebę potwierdzenia przybycia; r.s.v.p., RSVP

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

skrótowiec

(1.1) franc. répondez s’il vous plaire#fraît → proszę o odpowiedź (umieszczane na zaproszeniach)

Wiktionary

r.szk.

skrót od: rok szkolny (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); r. szk.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

skrótowiec

(1.1) = rok szkolny

Wiktionary

r.ż.

skrót od:
1. rodzaj żeński;
2. rok życia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

skrót

(1.1) = rok życia

(1.2) = gram. rodzaj żeński

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zespół opóźnionej fazy snu (…) najczęściej występuje u ludzi młodych, rzadko rozpoczyna się po 30 r.ż., może samoistnie ustąpić wraz z wiekiem.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) f

Wiktionary

ra

1. symbol radu, pierwiastka chemicznego
2. główne bóstwo w mitologii egipskiej, ubóstwione Słońce; Re

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

symbol

(1.1) chem. rad (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88)

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) rel. staroegipski bóg słońca;

Wiktionary

- Ra, Re – bóg słońca, czczony w starożytnym Egipcie

- Ra (radium) – symbol chemiczny pierwiastka rad

- Ra – Liczba Rayleigha, jedna z liczb podobieństwa związana z przenoszeniem ciepła, w szczególności konwekcją

- Ra – prowincja Fidżi

- Ra – postać w filmie Gwiezdne wrota

- RA – urząd rejestracji, element infrastruktury klucza publicznego PKI

- Ra – album niemieckiej grupy rockowej Eloy

- .ra – jedno z rozszerzeń plików RealAudio

- ra – znak japońskiego sylabariusza kana

- Ra – singel rumuńskiej piosenkarki Inny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rad jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ra i liczbie atomowej 88.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr‿ˈa, AS: er‿a

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) Re

Wiktionary

rab

dawniej: niewolnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. niewolnik, sługa

Wiktionary

- Rab – miasto w Chorwacji.

- Rab – wyspa na Morzu Adriatyckim.

- RAB – sieć autostrad III Rzeszy.

- Tibor Rab – węgierski piłkarz.

- Rab Butler – brytyjski polityk.

- Rab Ne Bana Di Jodi – bollywoodzki dramat miłosny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary

raba

dawniej: niewolnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, dopływ Dunaju Moszońskiego;

(1.2) geogr. rzeka w południowej Polsce, dopływ Wisły;

(1.3) geogr. potok w południowo-zachodniej Polsce, dopływ Czarnuszki w dorzeczu Odry;

Wiktionary

- Raba – wieś w Chorwacji, w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, w gminie Slivno

- Raba − dopływ Dunaju

- Raba − dopływ Wisły

- Raba − dopływ Czarnuszki w Sudetach Środkowych

- Raba − miasto w Indonezji

- Rába − węgierska fabryka autobusów, samochodów ciężarowych i komponentów motoryzacyjnych

- Norbert Raba − poseł sejmu VI kadencji

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

przym. rabski, rabczański

Wiktionary

rabab

trzystrunowy instrument smyczkowy, używany w Afryce i Azji; rebab

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rąbać

1.
a) rozdrabniać czymś ostrym, np. siekierą;
b) wycinać las;
2. wyrąbywać;
3. zadawać razy lub strzelać;
4. uderzać silnie;
5. pot. mówić bez ogródek;
6. grać nieumiejętnie;
7. posp. jeść ze smakiem;
8. rąbać się - walczyć na miecze itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

czasownik niedokonany

(1.1) ścinać przy pomocy siekiery, topora lub maczety

(1.2) dzielić na części przy pomocy siekiery, topora lub maczety

(1.3) pot. jeść

(1.4) daw. gwara. więz. jeść

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drwal rąbie drzewo w lesie.

(1.2) Tata rąbie drewno do kominka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mbaʨ̑, AS: rõmbać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rąbek m., rąb m., rębacz m., rąbalnia ż., rąbalnica ż., rąbanica ż., rąbanina ż., rąbanka ż., rąbeczek n., rąbniecie n., rąbanie n., zarąbanie n., przerębla ż., przerębel mrz.

czas. porąbać, zarąbać dk., rąbkować ndk., rąbnąć ndk., przerąbać dk., wrąbać dk., wyrąbać dk., rozrąbać dk.

przym. rąbkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ścinać

(1.2) ciąć

Wiktionary

rabacik

zdrobnienie od: rabat

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-22]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rabat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie rabat, lecz tylko mały rabacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabat m.

Wiktionary

rabacino

Rabacino (kaszb. Rabacëno lub też Rabacyn, Rabaczëno, Grabaczëno, niem. Gröbenzin) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Bytowskim położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice. Na wschód od miejscowości znajduje się jezioro Czarne Dąbrówno. W skład sołectwa Rabacino wchodzi też osada Łubieniec.

Wikipedia

rabacja

1. napad zbrojny; bunt;
2. rabacja (rzeź) galicyjska - powstanie chłopskie w Galicji w 1846 roku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. książk. napad zbrojny

(1.2) przest. książk. bunt

Wiktionary

Wikipedia

rabacki

przymiotnik od: Rabat (stolica Maroka)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Rabat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbats̑ʲci, AS: rabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Rabat mrz., rabatyjczyk mos., rabatyjka ż.

Wiktionary

rąbalnia

pomieszczenie w tartaku, w którym specjalne maszyny tną drewno na drobne kawałki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-01-18]

rąbalnica

siekiera dostosowana do ścinania i podrąbywania drzew stojących

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

raban

1. pot. awantura, krzyk o coś;
2. hałas wywołany przez kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. awantura pełna wrzasku

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) narobić rabanu / podnieść raban / robić raban

synonimy.

(1.1) awantura, chaos, draka, granda, harmider, hałas, wrzask

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. rabanić się

rzecz. rabanik mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ruckus, row, commotion

źródła.

== raban (język staro-wysoko-niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. kruk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabãn, AS: rabãn

Wiktionary

Powiązane:

czas. rabanić się

rzecz. rabanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awantura, chaos, draka, granda, harmider, hałas, wrzask

Wiktionary

rąbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rąbać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃mˈbãɲɛ, AS: rõmbãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. rąbać ndk.

rzecz. rąbanka ż., przerębel mrz., przerębla ż., zarąbanie n., rąbek mrz.

Wiktionary

rabanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od raban

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie raban, lecz tylko mały rabanik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. raban m.

Wiktionary

rąbanina

potocznie: walka na broń sieczną

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rąbanka

potocznie: mięso z kością

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. spoż. mięso porąbane na spore kawałki razem z kośćmi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rąbek mrz., rąbanie n., porąbanie n., wrębywanie n., wyrąbanie n., rębacz mos., poręba ż., rębajło mos., rębność ż., odrąbywanie n., odrąbanie n., zręb mrz., rębnia ż., rębak mrz.

czas. rąbać ndk., porąbać dk., wyrębywać ndk., wyrąbać dk., odrąbywać ndk., odrąbać dk.

przym. rębny, przedrębny, porąbany

Wiktionary

rabant

refbant; wąski pas naszyty na żagiel dla wzmocnienia płótna w miejscu, gdzie znajdują się otwory na przeprowadzenie lin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. zobacz. refbant

(1.2) żegl. jedna z linek przymocowujących żagiel do masztu statku śródlądowego

Wiktionary

rabarbar

rzewień; bylina z rodziny rdestowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Rheum|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

(1.2) spoż. kulin. jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

(1.3) uczn. chudzielec

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W moim ogrodzie rośnie rabarbar.

(1.2) Mama robi dzisiaj kompot z rabarbaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbarbar, AS: rabarbar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabarbarowiec m.

przym. rabarbarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzewień, rzewień ogrodowy

Wiktionary

rabarbarowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z rabarbarem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabarbaˈrɔvʲjɛts̑, AS: rabarbarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabarbar m.

przym. rabarbarowy

Wiktionary

rabarbarowy

przymiotnik od: rabarbar

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

przymiotnik

(1.1) związany z rabarbarem; zawierający rabarbar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabarbar mrz., rabarbarowiec mrz.

Wiktionary

rabat

1. upust;
2. barwny wyłóg przy mundurze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Maroka;

Wiktionary

- Rabat – stolica Maroka

- Rabat – miejscowość na wyspie Gozo w Republice Maltańskiej

- Rabat – miasto na wyspie Malta

- rabat – opust, obniżka cenowa (mniej poprawnie: upust)

- rabat brytyjski – opust w wysokości składki wpłacanej przez Wielką Brytanię do budżetu UE

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rabatyjczyk mos., rabatyjka ż.

przym. rabacki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) الرباط

* czeski: (1.1) Rabat

* esperanto: (1.1) Rabato

* francuski: (1.1) Rabat

* koreański: (1.1) 라바트

* ormiański: (1.1) Ռաբաթ

* słowacki: (1.1) Rabat m.

* szwedzki: (1.1) Rabat n.

* ukraiński: (1.1) Рабат m.

* węgierski: (1.1) Rabat

* włoski: (1.1) Rabat ż.

źródła.

== Rabat (język czeski.) ==

thumb|Rabat (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Rabat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabat, AS: rabat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabatyjczyk mos., rabatyjka ż.

przym. rabacki

Wiktionary

rabata

grządka kwiatowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbata, AS: rabata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. rabatka ż.

przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary

rabatka

zdrobnienie od: rabata (wąska grządka kwiatowa)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: rabata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rosnące na rabatce pani Kwiatosławy maciejki, miały budyniowy zapach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabata ż.

przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary

rabatówka

roślina z przeznaczeniem do obsadzenia rabatek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-02-15]

rabatowy

1. przymiotnik od: rabat (np. zniżka rabatowa, karta rabatowa);
2. przymiotnik od: rabata (np. kwiat rabatowy, byliny rabatowe)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabaty

grządka kwiatowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

Wikipedia

rabatyjczyk

mieszkaniec Rabatu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rabatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjʧ̑ɨk, AS: rabatyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Rabat mrz.

:: fż. rabatyjka ż.

przym. rabacki

Wiktionary

rabatyjka

mieszkanka Rabatu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rabatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjka, AS: rabatyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Rabat mrz.

:: fm. rabatyjczyk mos.

przym. rabacki

Wiktionary

rabbi

1. honorowy tytuł żydowskich nauczycieli;
2. osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. rabin.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ich dom sąsiadował z domem rabbiego Abrahama.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabin mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rabin

Wiktionary

rabczanin

mieszkaniec Rabki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rabki (Rabki-Zdroju)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fż. rabczanka ż.

przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary

rabczanka

mieszkanka Rabki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkanka Rabki (Rabki-Zdroju)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fż. rabczanin m.

przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary

rabczański

przymiotnik od: Rabka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rabką (Rabką-Zdrojem) lub rabczanami, dotyczący Rabki lub rabczan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rabczański cmentarz parafialny został założony w połowie XIX w.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Rabka ż., Raba ż., rabczanin mos., rabczanka ż.

przym. rabski

Wiktionary

rabczewski

nazwisko, m.in. Paweł Rabczewski - polski sztangista, medalista MŚ i ME

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [greenpoint, 2007-01-14]

rabdit

twór w kształcie pałeczki, spotykany w komórkach nabłonkowych wirków, pełniący rolą ochronną, a także służący do ataku

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-26]

Wikipedia

rabditowy

komórki rabditowe - komórki ciała wirków zawierające rabdity

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

rabdodon

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, oligozaur, onychozaur, ornitomer

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Rabdodon (Rhabdodon) – roślinożerny dinozaur z grupy iguanodonów (Iguanodontia) z rodziny rabdodonów (Rhabdodontidae).

Żył w okresie późnej kredy (ok. 70 mln lat temu) na terenach współczesnej Europy. Długość ciała do 4,5 m, wysokość ok. 2 m, masa ok. 450 kg. Jego szczątki są znajdywane w południowej Europie (Hiszpania, Francja, Austria, Rumunia).

Wikipedia

rabdomancja

dawniej: różdżkarstwo, radiestezja

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski [koalar, 2007-11-13]

rabdomioliza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza, AS: rabdõmʹi ̯olʹiza

Wiktionary

rąbeczek

zdrobnienie od: rąbek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rąbek

1. brzeg czegoś, to, co znajduje się na końcu czegoś; skraj, kant, rant, krawędź;
2. dawniej: cienka, biała chustka; rańtuch;
3. dawniej: rodzaj długiego i szerokiego szala wykonanego z płótna samodziałowego z tkanym lub haftowanym szlakiem lub z tiulu, który latem noszony był przez kobiety do gorsetu w celu przykrycia ramion; rańtuch;
4. delikatna, przezroczysta tkanina lniana, której używano w Polsce od średniowiecza na damskie chustki i koszule;
5. złącze blacharskie powstające w efekcie pojedynczego lub podwójnego zagięcia i sklepienia krawędzi stykających się arkuszy blach;
6. nadmiar materiału wyciśnięty poza wykrój matrycy zwykle wzdłuż powierzchni podziału; grat, wypływka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obrzeże, skraj

(1.2) starop. chustka

(1.3) anat. obłączek paznokcia

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jezus malusieńki / leży nagusieńki, / płacze z zimna, nie dała Mu / Matusia sukienki. / Bo uboga była, / rąbek z głowy zdjęła, / w który Dziecię owinąwszy, / siankiem Je okryła.

(1.3) Białe zabarwienie rąbka wynika ze słabszego przylegania płytki paznokcia do macierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mbɛk, AS: rõmbek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rąb mrz., rąbacz mos., rębacz mos., rąbalnia ż., rąbalnica ż., rąbanica ż., rąbanie n., rąbanina ż., rąbanka ż.

:: zdrobn. rąbeczek mrz.

czas. rąbać ndk., rąbnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzeg, granica, kraniec, krawędź, kres, obrzeże, obwód, pogranicze, przygranicze, skraj

(1.3) obłączek, lunula

Wiktionary

rabelais

[czytaj: rabLE] nazwisko, m.in. François Rabelais (ok. 1484-1553) - pisarz francuski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2016-08-01]

rabelaisowski

[czytaj: rebelowski] taki jak u Rabelais'go, charakterystyczny dla twórczości Rabelais'go; groteskowy, sprośny, rubaszny, dosadny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

rabenda

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rabi

regionalnie:
1. o zwierzęciu: pstry, łaciaty, jarzębaty;
2. o człowieku: pokryty piegami lub bliznami po ospie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-05-16]

Wikipedia

rabiec

w łowiectwie: ptak łowczy; dziwok

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-04]

Wikipedia

rabiega

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rabiej

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rąbierz-kolonia

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

Wikipedia

rabież

rabież włochaty, chroniony gatunek chrząszcza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabieża

chrząszcz z rodziny kusakowatych

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2013-04-23]

rabin

1. zwierzchnik żydowskiej gminy wyznaniowej;
2. znawca prawa religijnego Żydów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Siadł rabin w smutku, pyta ksiąg mądrości, / Jakiemi słowy cieszyć lud strapiony?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabʲĩn, AS: rabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabinat mrz., rabbi mos., reb mos., rebe mos.

przym. rabiniczny, rabinacki, rabiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rabbi, rebe

Wiktionary

rabinacki

związany z rabinem, rabinatem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabin mos.. rabinat mrz., reb m., rebe m.

przym. rabiniczny

Wiktionary

rabinat

1. godność, urząd rabina;
2. siedziba tego urzędu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. urząd rabina

(1.2) siedziba urzędującego rabina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szkoła zwróciła się z prośbą do rabinatu.

(1.2) Na końcu ulicy stał rabinat i szkoła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabin mos.

przym. rabinacki

Wiktionary

rabindranath

[czytaj: rabindranat] obce imię męskie

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [tevex, 2019-09-29]

rabiniak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rabiniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z doktryną rabinów, dotyczący doktryny rabinów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla doktryny rabinów

Wiktionary

Przykłady

(2.1) W Lubartowie przysłuchiwał się wykładom rabinicznym.

Wiktionary

Powiązane:

przym. rabinacki

rzecz. rabin mos.

Wiktionary

rabinizm

Wikipedia

rąbinko

Wikipedia

rąbino

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Rąbino (kaszb. Wiôlgié Rãbinò, niem. Groß Rambin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Rąbino na trasie linii kolejowej 202 Gdańsk-Białogard-Świdwin-Stargard, ze stacją Rąbino. Wieś jest siedzibą sołectwa w którego skład wchodzą również miejscowości Kołatka, Liskowo i Racimierz.

Wikipedia

rabinowa

przymiotnik od: rabin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabinowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

rabinówna

dawniej: córka rabina

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-06-23]

rabinowo

dawniej: córka rabina

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Wikipedia

rabinowy

przymiotnik od: rabin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rąbiński

przymiotnik od: Rąbino

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

rabisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starorzecze, dawne koryto Raby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabczanka mos., rabczanin mos., Rabka ż., Raba ż.

przym. rabski

Wiktionary

rabka

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. obowiązująca do końca 1999 roku nazwa miasta gminnego w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, obecnie nazwanego Rabka-Zdrój;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrapka, AS: rapka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Raba ż., rabisko n., rabczanin m., rabczanka ż.

przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary

rabka-zaryte

Wikipedia

rabka-zdrój

miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-06-14]

Wikipedia

rąbkować

w łowiectwie:
1. o psie: szukać zwierzyny i napędzać ją na myśliwego;
2. zawijać brzeg łuski naboju śrutowego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-04-16]

rąbkowy

przymiotnik od: rąbek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rąblów

Rąblów – wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Wąwolnica. Wieś położona jest na skraju doliny rzeki Bystrej, która wcina się w obszar lessowego Płaskowyżu Nałęczowskiego. Leży na przecięciu kilku szlaków pieszych i rowerowych, w tym trasy rowerowej z Lublina do Kazimierza Dolnego. Na północnych stokach wzgórz położonych opodal wsi zainstalowano cztery wyciągi narciarskie ze sztucznym naśnieżaniem, a także baseny. W Rąblowie zwiedzić można Park Labiryntów i Miniatur.

Wikipedia

rąbnąć

1. zadać raz lub strzelić;
2. uderzyć silnie kogoś lub w coś;
3. pot. powiedzieć coś bez ogródek, bez namysłu;
4. posp. ukraść;
5. posp. wypić trunek;
6. rąbnąć się - uderzyć się o coś silnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rąbnięty

1. zadać raz lub strzelić;
2. uderzyć silnie kogoś lub w coś;
3. pot. powiedzieć coś bez ogródek, bez namysłu;
4. posp. ukraść;
5. posp. wypić trunek;
6. rąbnąć się - uderzyć się o coś silnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rabobank

holenderski bank komercyjny

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-01-02]

Rabobank (Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank B.A.) – holenderska spółdzielcza instytucja bankowa, która działa w wielu państwach na świecie. Strukturę Rabobanku tworzy stowarzyszenie regionalnych kas spółdzielczych.

Założony został w 1972 r. w, wyniku połączenia holenderskiego banku spółdzielczego Rabobank Nederland i niemieckiego Raiffeisen Bank.

Wikipedia

rabona

w piłce nożnej: uderzenie piłki zza nogi stojącej

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

Wikipedia

rabować

1. bezprawnie coś zabierać, używając do tego przemocy; łupić, grabić;
2. usuwać z wyrobisk górniczych elementy obudowy w celu powtórnego ich wykorzystania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

czasownik przechodni

(1.1) bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na tym trakcie zbóje rabują kupców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbɔvaʨ̑, AS: rabovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabunkowość ż., obrabowywanie n., obrabowanie n., rabowanie n., rabunek, rabuś

czas. zrabować, obrabowywać, obrabować

przym. rabunkowy

przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plądrować, grabić, łupić, kraść

Wiktionary

rabowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rabować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabɔˈvãɲɛ, AS: rabovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. rabować, obrabować

rzecz. rabuś mos., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

Wiktionary

rabowarka

urządzenie do demontażu obudów górniczych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabowisko

elementy umocnień górniczych przeznaczone do usunięcia i już usunięte w celu ponownego ich wykorzystania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabski

przymiotnik od: Raba, Raba Wyżna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rabą, dotyczący Raby

Wiktionary

- Janusz Rabski (1900-1941) – adwokat, literat

- Kazimierz Rabski (1887-1940) - lekarz

- Władysław Rabski (1865-1925) – krytyk literacki

- Zuzanna Rabska (1888-1960) – poetka

- Zygmunt Rabski (1885-1930) – adwokat, poseł II RP

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

przym. rabczański, podrabczański

Wiktionary

rabsztyn

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-17]

Wikipedia

rabsztyński

przymiotnik od: Rabsztyn

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

rabulista

dawniej: matacz, krętacz prawny; biegły w wynajdowaniu kruczków prawnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rabulistyczny

pokrętnie wykorzystujący kruczki prawne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabulistyka

biegłość w znajdowaniu i wykorzystywaniu kruczków prawnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rabunek

1. bezprawne, brutalne pozbawianie kogoś jego własności; rabowanie, grabież;
2. w kopalni: usuwanie z wyrobisk elementów obudowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabranie siłą czyjejś własności

(1.2) w kopalni: usuwanie obudowy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. obrabowanie n., obrabowywanie n., rabuś mos., rabunkowość ż.

czas. obrabować dk., rabować ndk.

przym. rabunkowy

przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grabież, rozbój

Wiktionary

rabunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rabunkowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabunek m., rabuś m., rabuśnik m., rabuśnica ż., rabusiostwo n., rabowanie n., zrabowanie n.

czas. rabować ndk., zrabować dk.

przym. rabunkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łupieskość

Wiktionary

rabunkowy

1. dotyczący rabunku, kradzieży, np. napad rabunkowy; łupieżczy, łupieski, grabieżczy;
2. związany z rabunkiem górniczym;
3. gospodarka rabunkowa - gospodarka polegająca na czerpaniu maksymalnych zysków z zasobów naturalnych lub z przedsiębiorstw, z jednoczesnym zaniedbaniem ich rozwoju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rabuś

drobny złodziej, złodziejaszek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który rabuje, kradnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj schwytano na gorącym uczynku rabusia, który plądrowaćądrował okoliczne sklepy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabuɕ, AS: rabuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rabunek m., rabowanie n., rabownik m., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

czas. rabować, zrabować, obrabować

przym. rabunkowy

przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grabieżca, łupieżca, rozbójnik, rzezimieszek; przest. grasant, zaborca, rabownik

Wiktionary

raby

dawniej: niewolnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

przymiotnik

(1.1) reg-pl|Białystok. plamiasty

Wiktionary

Wikipedia

rać

1. gwarowo: racica;
2. narzędzie do wyciągania gwoździ

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) racica

(1.2) starop. ślad koni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. racica, ratka

Wiktionary

raca

1. urządzenie pirotechniczne stosowane do sygnalizacji i oświetlenia; rakieta;
2. sztuczne ognie dające różnego typu efekty świetlne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik

(1.1) pirotechniczne źródło światła, zwykle także i dymu, zdatne do dzierżenia w ręku

(1.2) nabój lub rakieta sygnalizacyjna stosowana do oświetlania celów albo sygnalizacji

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) raca kongrewska

synonimy.

(1.1) flara, pochodnia, łuczywo

(1.2) flara, rakieta

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. racowisko n.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|razzo.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== raca (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) idiota

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrats̑a, AS: raca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. racowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flara, pochodnia, łuczywo

(1.2) flara, rakieta

Wiktionary

racemat

mieszanina równej liczby cząsteczek izomeru prawoskrętnego i lewoskrętnego danej substancji, nie wykazująca aktywności optycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

Mieszanina racemiczna, racemat (rac) – równomolowa mieszanina pary enancjomerów danego związku chemicznego.

W przypadku związków posiadających aktywność biologiczną mieszanina racemiczna wykazuje często odmienne właściwości od poszczególnych enancjomerów, co czasami może powodować negatywne konsekwencje, tak jak to było w przypadku talidomidu. Z tego względu, współcześnie każdy chiralny związek chemiczny, który ma być zastosowany jako lek, musi zostać rozdzielony na enancjomery i działanie każdego z enancjomerów musi być osobno poddane testom klinicznym.

Wikipedia

racemiczny

w chemii: zawierający jednakowe ilości prawo- i lewoskrętnych izomerów jakiegoś związku

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2007-01-04]

racemizacja

w chemii: reakcja chemiczna, której ulega izomer związku optycznie czynnego, w wyniku której powstaje racemat

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-05-23]

Wikipedia

racendów

Wikipedia

racer

[czytaj: rejser] samochód typu Daewoo Racer

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

racewo

Wikipedia

rach-ciach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, mach-mach, ciach-mach, szach-mach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca dźwięk powstający przy szybkim robieniu czegoś

Wiktionary

rach.

1. skrót od: rachunek; r-k;
2. skrót od: rachunkowość

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-27]

rachab

postać biblijna ze Starego Testamentu, żona Szalmona

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2019-12-11]

Rachab (hebr. רָחָב) – postać biblijna ze Starego Testamentu, żona Szalmona i matka Booza. Według Księgi Jozuego prostytutka z Jerycha, która pomogła Izraelitom w zdobyciu miasta.

Zgodnie z treścią drugiego rozdziału Księgi Jozuego, Jozue wysłał z obozu w Szittim dwóch posłańców, by uczynili rekonesans na wschodnim brzegu Jordanu. Po przybyciu do Jerycha zatrzymali się oni w położonym przy murach miejskich domu miejscowej nierządnicy imieniem Rachab. Gdy król miasta dowiedział się o obecności izraelskich szpiegów, wysłał do Rachab swoich ludzi z poleceniem ich wydania. Ta jednak ukryła Izraelitów pod łodygami lnu na dachu swojego domostwa, oświadczając iż opuścili już Jerycho. Następnie pomogła wysłannikom Jozuego opuścić potajemnie Jerycho, spuszczając powróz z okna i polecając przeczekać dla bezpieczeństwa trzy dni w górach. Zawarła z nimi także układ, iż po zdobyciu miasta ona i jej rodzina zostaną oszczędzeni. Izraelici jako gwarancję bezpieczeństwa polecili jej wywiesić z okna czerwony sznur. Po zdobyciu Jerycha zgodnie z umową Rachab wraz z rodziną została oszczędzona i zamieszkała wśród narodu żydowskiego.

Wikipedia

rachanianin

mieszkaniec Rachania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rachanianka

mieszkanka Rachania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rachanie

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

Rachanie – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie, na obszarze Grzędy Sokalskiej.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1426 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim. Zdegradowane w 1772 roku.

Wikipedia

rachański

przymiotnik od: Rachanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

rachatłukum

słodki przysmak wschodni o konsystencji galarety; łukum

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. cuk. słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

Wiktionary

Rachatłukum (osm. z arab. راحة حلقوم rāḥat ḥulqūm „ukojenie gardła”; tur. lokum, grec. λουκούμι lukumi, bułg. локум, rum. răhat) – wyrób cukierniczy charakterystyczny dla wielu lokalnych kuchni, głównie z obszaru Półwyspu Bałkańskiego i Bliskiego Wschodu. Jest to tradycyjny smakołyk, zwykle o smaku owocowym i konsystencji gęstego żelu, wyrabiany ze skrobi pszennej lub mąki ziemniaczanej oraz cukru. Zamiast cukru pierwotnie używano miodu, a obecnie często stosuje się wiórki kokosowe. Rachatłukum jest podawane w postaci kostek oprószonych cukrem pudrem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej lubię rachatłukum aromatyzowane wodą różaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxatˈwukũm, AS: raχatu̯ukũm

Wiktionary

rachcin

Rachcin – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki, 10 km na północny zachód od centrum Włocławka, 16 km od Lipna, 9 km od Bobrownik, 7 km od Fabianek.

Wieś (obręb ewidencyjny) Rachcin graniczy z obrębami ewidencyjnymi Stary Bógpomóż, Polichnowo, Brzustowa (w tym wieś Stara Rzeczna w sołectwie Brzustowa), Lisek, Łochocin, Cyprianka, Wilczeniec Fabiański, Stary Witoszyn, Winduga.

Wikipedia

rachela

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Rachela (hebr. רָחֵל Rachel owieczka) − postać z biblijnych i midraszowych legend opisujących początki narodu żydowskiego, żona patriarchy Jakuba, matka dwóch pokoleń Izraela (Józefa i Beniamina). Córka Labana i siostra Lei.

Podróż Jakuba na Wschód (do Mezopotamii) w poszukiwaniu żony z własnego ludu, spotkanie z Rachelą przy studni i wprowadzenie go przez nią do domu Labana relacjonuje we wschodni sposób typowy dla tamtejszych baśni 29 rozdział Księgi Rodzaju. Zakochany w Racheli Jakub zgodził się, by służyć jej ojcu przez siedem lat i otrzymać ją za żonę. Laban zaakceptował propozycję, a siedem lat wydało się Jakubowi "jak dni kilka, bo bardzo miłował Rachelę". Laban oszukał jednak Jakuba, pod koniec siedmioletniego okresu służby "wprowadzając do Jakuba" nie piękną Rachelę, ale jej brzydszą starszą siostrę Leę. Razem z Leą dał Jakubowi niewolnicę Zilpę. Jakub odkrył oszustwo dopiero po nocy spędzonej z Leą − Laban usprawiedliwił oszustwo zwyczajem wydawania za mąż najpierw starszej córki, obiecał jednak dać mu także Rachelę w zamian za kolejne siedem lat służby. Po siedmiu latach otrzymał ją i niewolnicę Bilhę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Próbowała kluczyć niezdarnie. Żołnierz strzelił i Rachela zatrzymała się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɛla, AS: raχela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Rachelka ż.

przym. Rachelin

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Rachelka

Wiktionary

rachialgia

nerwoból lub ból na tle zapalnym w kręgosłupie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-11]

rachica

ryba atlantycka z rodziny rachicowatych obejmującej tylko jeden gatunek; kobia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-05-23]

Wikipedia

rachicowate

rodzina ryb okoniokształtnych; kobiowate

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: rachica) [scaevus, 2009-05-23]

Wikipedia

rachicowaty

o cechach rachicowatych (rodzina ryb)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: rachica) [tevex, 2011-01-17]

rachitis

choroba wieku dziecięcego wywołana brakiem wapnia w organizmie i powodująca skrzywienie kości; krzywica, rachityzm

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

rachityczniej

stopień wyższy od przysłówka: rachitycznie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-31]

rachityczność

1. cecha osób cierpiących na rachityzm (skrzywienie kości) lub słabo rozwiniętych fizycznie; krzywica;
2. przenośnie: cecha tego, co jest słabe, mizerne, krzywe; słabość, mizerność, wątłość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rachityczne; cecha tych, którzy są rachityczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rachityk m., rachityzm m.

przym. rachityczny

przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wątłość, lichość

Wiktionary

rachityczny

1. w medycynie: dotknięty rachityzmem; odznaczający się skrzywieniem kości; krzywiczy, krzywiczny, krzywicowy;
2. przenośnie: lichy, słaby, wykrzywiony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-12]

przymiotnik jakościowy

(1.1) przen. książk. wątły, chorowity

(1.2) przen. książk. poet. wykrzywiony, krzywy

przymiotnik relacyjny

(2.1) daw. mający objawy krzywicy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam dość / histerycznych poranków / mam dość / rachitycznych kochanków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxʲiˈtɨʧ̑nɨ, AS: raχʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rachityczność ż., rachityk m., rachityzm m.

przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wątły, chorowity, lichy, słabowity, powykrzywiany

(1.2) powykrzywiany

(2.1) krzywiczny

Wiktionary

rachityk

przestarzale:
a) dziecko chore na krzywicę
b) człowiek słabo rozwinięty fizycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rachityzm

choroba wieku dziecięcego wywołana brakiem wapnia w organizmie i powodująca skrzywienie kości; krzywica, rachitis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

rachlewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

rachmaninow

Siergiej Rachmaninow (1873-1943), rosyjski kompozytor i pianista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-06-08]

Siergiej Wasiljewicz Rachmaninow (ros. Сергей Васильевич Рахманинов; ur. 20 marca?/ 1 kwietnia 1873 w Siemionowie koło Nowogrodu Wielkiego, zm. 28 marca 1943 w Beverly Hills) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent.

Wikipedia

rachmistrz

1. dawniej: księgowy;
2. człowiek umiejący dobrze rachować;
3. osoba zajmująca się zawodowo obliczeniami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

Rachmistrz – osoba zawodowo zajmująca się liczeniem(głównie przeliczaniem ksiąg przychodów i rozchodów).Dawniej rachmistrz zatrudniony był w każdym większymprzedsiębiorstwie. Obecnie podobną funkcję(z nieco szerszym zakresem obowiązków) pełni księgowy.

Wikipedia

rachmistrzostwo

1. biegłość w liczeniu;
2. zajęcie rachmistrza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

rachocin

Wikipedia

rachocki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

rachoń

Wikipedia

rachować

1. dokonywać obliczeń; liczyć
2. potocznie: brać coś w rachubę 2. rachować się - rozliczać się wzajemnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. liczyć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy półżywi z trwogi i zmęczenia jęli się rachować na brzegu, stwierdzono ze zdumieniem, że nikogo nie brakuje.

(1.1) Były czasy, w których każda wieś w naszym regionie miała szkółkę z jednym nauczycielem, który uczył pisać, czytać, rachować do tysiąca i modlić się do Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɔvaʨ̑, AS: raχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rachunkowy mos., rachowanie n., rachunek m., rachuba ż., rachunkowość ż.

przym. rachunkowy

czas. porachować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) liczyć

Wiktionary

rachowanie

liczenie, obliczanie

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2009-05-23]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rachować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. rachować ndk.

rzecz. rachunek mrz.

Wiktionary

rachowice

wieś w Polsce

SJP.pl za [maf, 2006-12-04]

Wikipedia

rachowo

Rachowo (dawniej: Cronsnest, Kransnest, Crohnest) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Markusy, na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie nieistniejącej już linii kolejowej Elbląg-Myślice. Znajduje się tu również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Wikipedia

rachu-ciachu

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rach-ciach, mach-mach, ciach-mach, szach-mach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

rachuba

1. obliczanie, rozrachunek, rachowanie; sposób, system liczenia;
2. dawniej: dział instytucji prowadzący rachunki;
3. przewidywanie jakiegoś rozwoju wydarzeń

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

Rachuba to dziś nieużywane określenie dotyczące liczenia (rachowania), zachowane w zwrotach:

- "nie wchodzi w rachubę" – nie liczy się

- "stracić rachubę czasu" – zapomnieć o upływaniu czasu, zaniechać rachowania się z czasem

Wikipedia

rachubny

dawniej: oszczędny, nierozrzutny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

rachuby

plany, przypuszczenia, nadzieje

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

rachuneczek

zdrobnienie od: rachunek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rachunek

1. dokonywanie działań, obliczeń
2. kwota należności; także: dokument, papier z tą kwotą
3. stan majątkowy osoby lub firmy; konto

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obliczenie matematyczne

(1.2) liczby oraz rubryki, na których wykonywane są obliczenia

(1.3) stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej

(1.4) zapisy wpływów i wydatków

(1.5) bank. konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe

(1.6) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

(1.7) kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową

(1.8) podsumowanie, raport

(1.9) zob. rachunki.

Wiktionary

- w matematyce

- rachunek różniczkowy i całkowy (rachunek całkowy, rachunek różniczkowy)

- rachunek różnicowy

- rachunek prawdopodobieństwa zobacz: Kategoria:Rachunek prawdopodobieństwa

- rachunek wariacyjny

- w teoria obliczeń zobacz: Kategoria:Teoria obliczeń

- rachunek lambda

- rachunek lambda bez typów

- rachunek lambda z typami

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od rana próbuję policzyć nasze wydatki. Głowa mnie boli od tych rachunków.

(1.2) W oczach mi się mieni od rachunków.

(1.3) Komisja sprawdziła skrupulatnie rachunki naszej firmy.

(1.4) W tej książce prowadzę rachunki.

(1.5) Mam rachunek w tym banku.

(1.5) Pamiętasz jaki jest mój rachunek, czy ci podać?

(1.6) Rachunek nie był wysoki, obiad był smaczny, ale jednak wolę jeść w domu.

(1.7) Zrób zakupy i weź rachunek, to się później rozliczymy.

(1.8) Rachunek sumienia powinien być wykonany przed spowiedzią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũnɛk, AS: raχũnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rachuba ż., rachunkowość ż., rachunkowicz m., rachunkowiec m., wyrachowanie n., rachowanie n., zarachowanie n.

:: zdrobn. rachuneczek m.

czas. rachować ndk., porachować dk., zarachować dk.

przym. rachunkowy, wyrachowany, obrachunkowy

przysł. rachunkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obliczenie, kalkulacja, rachuba

(1.5) konto

(1.7) kwit, paragon, faktura

Wiktionary

rachunki

potocznie o matematyce jako szkolnym przedmiocie w szkole podstawowej; arytmetyka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przest. eduk. matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: rachunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy macie, Jasiu, już rachunki w szkole?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũŋʲci, AS: raχũŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) matematyka elementarna, arytmetyka

Wiktionary

rachunkowość

1. uniwersalny, elastyczny system informacyjno-kontrolny, odzwierciedlający przebieg i rezultaty działalności gospodarczej jednostek organizacyjnych; księgowość
2. dział firmy obsługujący ten system; księgowość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

Rachunkowość – system ewidencji gospodarczej ujmujący w mierniku pieniężnym i przekroju poszczególnych podmiotów gospodarczych wraz z procesami produkcji, dystrybucji, konsumpcji i akumulacji. Rachunkowość jest sformalizowanym systemem, odzwierciedlającym proces prowadzonej działalności gospodarczej i służy jej ocenie. Podstawowym celem rachunkowości jest dostarczenie prawdziwego i rzetelnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej podmiotu gospodarczego. Przedmiotem rachunkowości jest każde zdarzenie gospodarcze wyrażone w mierniku pieniężnym i wpływające na zmianę sytuacji podmiotu gospodarczego, jego zasoby i wyniki.

Wikipedia

rachunkowy

1. dokonywany za pomocą rachunku; arytmetyczny
2. związany z rachunkami (w znaczeniu stanu majątkowego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

przymiotnik

(1.1) mat. dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem

(1.2) księg. odnoszący się do obrotów finansowych, stanu majątku, itp.

(1.3) przest. przykładający wielką wagę do spraw materialnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. człowiek przydzielony do wykonywania rachunków, obrotu finansowego w pracy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rachunek mrz.

przym. obrachunkowy

czas. rachować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arytmetyczny, obliczeniowy

(1.3) wyrachowany

(2.1) buchalter, księgowy

Wiktionary

rachwalski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

Os

Wikipedia

rachwał

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rachwałowice

Wikipedia

raciądz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. starop. rycerz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraʨ̑ɔ̃nts̑, AS: raćõnc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Raciąż m., Raciążek m.

Wiktionary

raciąg

roślina z rodziny ogórecznikowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

raciąski

przymiotnik od: Raciąż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Raciążem, dotyczący Raciąża

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Raciąż mrz., raciążanin m., raciążanka ż.

Wiktionary

raciąż

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Raciążek mrz., Raciążnica ż., raciąskość ż., raciążanin mos., raciążanka ż., raciądz mos.

przym. raciąski

Wiktionary

raciążanin

mieszkaniec Raciąża

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

raciążanka

mieszkanka Raciąża

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

raciążecki

przymiotnik od: Raciążek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-08]

raciążek

miejscowość w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-08-12]

Raciążek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Raciążek. Siedziba gminy Raciążek, Wieś sołecka. W latach 1317–1870 Raciążek posiadał prawa miejskie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia

racibor

dawne imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

- Racibor – staropolskie imię męskie

- Racibor – marka piwa

imię Racibor nosili:

- Racibor – książę obodrzycki

- Racibor I – książę pomorski

- Racibor II – książę pomorski

- Racibor białogardzki – książę białogardzki

- Racibor Bogusławowic – syn księcia zachodniopomorskiego Bogusława I

Wikipedia

raciborów

dawne imię męskie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

rooseveltowski

[czytaj: ruzweltowski] taki jak u Roosevelta, charakterystyczny dla polityki, zachowań Roosevelta

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Videograf II 2005, 2007 - J. Grzenia [koalar, 2006-12-06]

root

[czytaj: rut]
1. w informatyce: konto administratora;
2. w systemie plików: węzeł, od którego wywodzi się drzewo katalogów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Root (z ang. dosłownie korzeń) – tradycyjna nazwa uniksowego konta, które ma pełną kontrolę nad systemem operacyjnym. Z założenia konto root nie powinno być używane do pracy, do której wystarczyłoby zwykłe konto z ograniczonymi uprawnieniami. Istotną sprawą jest zabezpieczenie tego konta silnym hasłem i zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem.

Wikipedia

rop

1. gęsty, żółtawy płyn o niemiłym zapachu gromadzący się w tkankach wskutek procesów zapalnych;
2. kopalny surowiec ciekły mający zastosowanie jako paliwo i surowiec do wielu produktów; ropa naftowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

ropa

1. gęsty, żółtawy płyn o niemiłym zapachu gromadzący się w tkankach wskutek procesów zapalnych;
2. kopalny surowiec ciekły mający zastosowanie jako paliwo i surowiec do wielu produktów; ropa naftowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

(1.2) pot. ropa naftowa

(1.3) pot. rodzaj paliwa do silnika diesla

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.3) jeździć na ropę • tankować / zatankować ropę

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

czas. zropieć, ropieć

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pus; (1.2) oil; (1.3) diesel

* arabski: (1.1) قيح

* baskijski: (1.1) zorne; (1.2) petrolio; (1.3) gasolio

* duński: (1.1) pus n.; (1.3) dieselolie w., diesel w.

* esperanto: (1.1) puso; (1.2) nafto

* hiszpański: (1.1) pus m.; (1.2) petróleo m.; (1.3) gasoil m., gasóleo m.

* łotewski: (1.1) strutas ż. lm.; (1.2) nafta ż.

* nowogrecki: (1.1) πύον n.; (1.2) πετρέλαιο n.; (1.3) πετρέλαιο n.

* rosyjski: (1.1) гной m.; (1.2) нефть ż.

* słowacki: (1.1) hnis m.

* ukraiński: (1.1) гній m.; (1.2) ропа ż., нафта ż.

* wilamowski: (1.1) ǡter m.; (1.2) röpa ż.; (1.3) röpa ż.

źródła.

== ropa (język aragoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpa, AS: ropa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

czas. zropieć, ropieć

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

czas. zropieć, ropieć

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pus; (1.2) oil; (1.3) diesel

* arabski: (1.1) قيح

* baskijski: (1.1) zorne; (1.2) petrolio; (1.3) gasolio

* duński: (1.1) pus n.; (1.3) dieselolie w., diesel w.

* esperanto: (1.1) puso; (1.2) nafto

* hiszpański: (1.1) pus m.; (1.2) petróleo m.; (1.3) gasoil m., gasóleo m.

* łotewski: (1.1) strutas ż. lm.; (1.2) nafta ż.

* nowogrecki: (1.1) πύον n.; (1.2) πετρέλαιο n.; (1.3) πετρέλαιο n.

* rosyjski: (1.1) гной m.; (1.2) нефть ż.

* słowacki: (1.1) hnis m.

* ukraiński: (1.1) гній m.; (1.2) ропа ż., нафта ż.

* wilamowski: (1.1) ǡter m.; (1.2) röpa ż.; (1.3) röpa ż.

źródła.

== ropa (język aragoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ropalikon

wiersz, w którym każde kolejne słowo wersu jest dłuższe lub krótsze o jedną sylabę

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

ropalium

ciałko brzeżne, organ wzroku meduzy, składające się z oczek oraz statocyst

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

ropcio

[czytaj: ropcio] skrót od: Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela - polska organizacja antykomunistyczna i niepodległościowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

skrótowiec

(1.1) = Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲʨ̑ɔ, AS: ropʹćo

Wiktionary

ropczyce

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Ropczyce – miasto w zachodniej części województwa podkarpackiego, siedziba powiatu ropczycko-sędziszowskiego i miejsko-wiejskiej gminy Ropczyce. Położone jest na pograniczu Pogórza Środkowobeskidzkiego i Kotliny Sandomierskiej, nad rzeką Wielopolką.

Wikipedia

ropczycki

przymiotnik od: Ropczyce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ropczycami, dotyczący Ropczyc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ropczyce nmos.

Wiktionary

ropczyczanin

mieszkaniec Ropczyc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

ropczyczanka

mieszkanka Ropczyc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropiak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

ropianka

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

Wikipedia

ropieć

wypełniać się ropą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zropieć)

(1.1) med. wydzielać ropę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropienie n., ropień mrz., ropniak mrz., ropowica ż.

czas. zropieć dk.

przym. ropny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jątrzyć się, kaprawieć, obierać się, paprać się, paskudzić się, ślimaczyć się, zaogniać się

Wiktionary

ropień

otorbiony zbiornik ropy, często spowodowany zakażeniem bakteryjnym; absces

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zobaczcie, jakie on ma ropnie na podudziu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ, AS: ropʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropowica ż., ropniak m., ropienie n.

czas. ropieć ndk.

przym. ropny, ropowiczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absces

Wiktionary

ropienka

Ropienka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne. Leży w dolinie potoku Ropienka.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej Świętej Barbary, należącej do dekanatu Ustrzyki Dolne w archidiecezji przemyskiej.

Wikipedia

ropniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ropniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropniak m.

Wiktionary

ropniak

1. ropa nagromadzona w jamie ciała lub narządzie jamistym na skutek zakażenia bakteriami ropotwórczymi;
2. potocznie:
a) typ tłokowego silnika spalinowego, napędzanego olejem napędowym; silnik dieslowski, silnik Diesla; diesel;
b) samochód z silnikiem Diesla; diesel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

(1.2) mot. pot. samochód napędzany „ropą”, olejem napędowym

Wiktionary

Ropniak (łac. empyema) – nagromadzenie ropy w naturalnych jamach ciała. W przeciwieństwie do ropnia, ropniak nie lokalizuje się bezpośrednio w tkankach. Do ropniaków zaliczamy:

- ropniak opłucnej

- ropniak otrzewnej

- ropniak stawu

- ropniak pęcherzyka żółciowego

- ropniak nadtwardówkowy – do zakażenie dochodzi drogą szpikową (zapalenie szpiku) lub podczas zapalenia kości czaszki.

- ropniak podtwardówkowy – do zakażenia dochodzi np podczas gojenia złamania otwartego kości czaszki, ropniak ten oddziela kość czaszki od opony. Z tego powodu może dojść do: ucisku „efekt masy” (zgodnie z regułą Monroe), zakrzepów, lub zrostów pourazowych.

- ropniak w zatokach przynosowych

- ropniak macicy

- ropniak jajowodu

- roponercze

- ropniak woreczka łzowego

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropień m., ropienie n., zaropienie n., ropnica ż.

:: zdrobn. ropniaczek m.

czas. ropieć ndk., zaropieć dk.

przym. ropny, ropowy

Wiktionary

ropnica

medycyna: ropnie przerzutowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

Wikipedia

ropny

o ranach: taki, w którym występuje ropa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

przymiotnik

(1.1) med. związany z wytwarzaniem ropy

(1.2) chem. dotyczący ropy naftowej

Wiktionary

Powiązane:

czas. ropieć

rzecz. ropień mrz., ropniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ropiejący

Wiktionary

ropociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu ropy naftowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk, AS: ropoćõŋk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naftociąg

Wiktionary

ropocice

Wikipedia

ropodajny

obfitujący w ropę naftową, dostarczający ropy naftowej; naftodajny, naftonośny, roponośny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sława ropodajnej gleby wokół lotniska rosła z miesiąca na miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈdajnɨ, AS: ropodai ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roponośny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary

ropomasowiec

statek wodny do przewozu ciekłego paliwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

ropomocz

występowanie w moczu dużej ilości białych krwinek oraz bakterii, oznaczające zapalenie dróg moczowych; pyuria

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Ropomocz (łac. pyuria) – obecność leukocytów (leukocyturia) oraz drobnoustrojów (wirusów, bakterii, grzybów lub pasożytów) w moczu, jeśli ich obecność powoduje zmętnienie lub inną zmianę barwy czy zapachu. Jest to zwykle związane z występowaniem znacznych ilości powyższych składników w moczu.

Wikipedia

roponercze

choroba nerek, będąca powikłaniem wodonercza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

W niektórych przypadkach, przy istniejącym zakażeniu, gromadzący się w nadmiarze w miedniczce nerkowej mocz może przybierać charakter treści ropnej. Stan taki nazywamy roponerczem (łac. pyonephrosis). Objawia się on przede wszystkim znacznym nasileniem bólów i opornymi zazwyczaj na leczenie bakteriobójcze stanami septycznymi. Zmiany w moczu wyrażają się podwyższoną liczbą krwinek białych i bakterii w osadzie moczu.

Wikipedia

roponośność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest roponośne

Wiktionary

Powiązane:

przym. roponośny

przysł. roponośnie

Wiktionary

roponośny

obfitujący w ropę naftową, dostarczający ropy naftowej; naftodajny, naftonośny, ropodajny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dodajmy, że Ignacy Łukasiewicz przeniósł się do Gorlic, by być bliżej terenów roponośnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: ropõnośny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roponośność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ropodajny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary

ropopochodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ropopochodne

Wiktionary

Powiązane:

przym. ropopochodny

Wiktionary

ropopochodny

przymiotnik

(1.1) powstały w wyniku przetwarzania ropy naftowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔpɔˈxɔdnɨ, AS: ropopoχodny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropopochodność ż.

Wiktionary

roporudomasowiec

statek wodny do przewozu ciekłego paliwa i rudy; rudoropomasowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

ropostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obecność ropy w komorze przedniej oka;

Wiktionary

Wikipedia

ropotok

powierzchowne zapalenie ropne w błonach śluzowych; wysięk ropny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Ropotok (łac. pyorrh(o)ea) – nieodgraniczone zapalenie ropne, w którym ropa gromadzi się na błonach śluzowych lub wypływa przez naturalne otwory

Do ropotoków zalicza się m.in.:

- ropotok oczodołu

- ropotok uszny

- ropotok zębowy

Wikipedia

ropotwórczy

biorący udział w powstawaniu ropy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropowica

ropne, szerzące się zapalenie tkanek miękkich, zwłaszcza tkanki łącznej; flegmona, phlegmone

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała

Wiktionary

Ropowica, flegmona (łac. phlegmone) to zapalenie ropne, nieodgraniczone tkanką włóknistą czy ziarniną, obejmujące różne warstwy danego narządu i dotyczące luźnej tkanki łącznej, często podskórnej, wywołane mieszaniną drobnoustrojów, wśród których najczęstsze są paciorkowce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podajcie przykłady ropnia, ropniaka i ropowicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈvʲits̑a, AS: ropovʹica

Wiktionary

Powiązane:

przym. ropowiczy

rzecz. ropień mrz.

czas. ropieć

Wiktionary

ropowiec

statek dostosowany do przewozu ropy naftowej; rodzaj tankowca (zbiornikowca)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

ropowy

napędzany lub ogrzewany ropą naftową

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropozależny

taki, którego działalność uzależniona jest od dostarczania ropy naftowej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-05-08]

ropski

dotyczący Ropy, związany z Ropą

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-21]

ropuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. samiec ropuchy

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: ropucha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy dostali się do miasta, poszli wprost na dworzec, gdzie umieścili Ropucha w poczekalni drugiej klasy, dając dwa pensy tragarzowi aby go miał na oku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropucha ż., ropuszka ż.

przym. ropuszy, ropuchowaty

Wiktionary

ropucha

1. lądowy płaz bezogonowy, podobny do żaby lecz większy, pokryty chropowatą skórą z licznymi gruczołami, często jadowymi;
2. pogardliwie o kimś brzydkim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: ropuch

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W jaki sposób można odróżnić ropuchę od żaby?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈpuxa, AS: ropuχa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropuch mzw.

:: zdrobn. ropuszka ż.

przym. ropuszy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|parszywo żaba.

Wiktionary

ropuchowate

rodzina płazów bezogonowych; ropuchy właściwe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Wikipedia

ropuchowaty

1. przypominający z wyglądu ropuchę;
2. o cechach ropuchowatych (rodzina płazów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

ropuszek

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropuszka

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropuszki

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

ropuszkowate

rodzina płazów bezogonowych; krągłojęzyczne

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2010-12-29]

Wikipedia

ropuszkowaty

o cechach ropuszkowatych (rodzina płazów)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-12-07]

ropuszy

dotyczący ropuchy, charakterystyczny dla ropuchy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-01-22]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do ropuchy

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący ropuchy, określający ropuchę, używany przy ropusze

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla ropuchy, mający cechy ropuchy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Dziś rano — ciągnął dalej Borsuk, zasiadając na fotelu — dowiedziałem się z pewnego źródła, że mają przysłać na próbę do „Ropuszego Dworu”, nowy samochód o niezwykle potężnym motorze.

(2.1) Wpatrywała się we mnie tymi swoimi ropuszymi oczyskami, co miałem zrobić, zgodziłem się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ropuch mzw., ropucha ż.

Wiktionary

roquefort

gatunek sera owczego o ostrym smaku, porośniętego pleśnią; rokfor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. ostry w smaku ser z charakterystycznymi żyłkami niebieskozielonej pleśńeśni wytwarzany z mleka owczego;

Wiktionary

- Roquefort – francuski ser, którego nazwa pochodzi od miejscowości Roquefort-sur-Soulzon

- Roquefort (Landy) – francuska gmina w regionie Akwitania

- Roquefort (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania

- Roquefort (Gers) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nakroiłem trochę roqueforta i salami, może spróbujesz?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rokfor

Wiktionary

ror

rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, typ rachunku przeznaczony dla osób fizycznych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-22]

roraima

[czytaj: rorajma]
1. stan Brazylii;
2. wodospad w Gujanie;
3. płaskowyż na Wyżynie Gujańskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Wikipedia

rorancki

związany z rorantystami - chórem kościelnym, uczestniczącym w odprawianiu rorat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rel. należący do rorantystów

przymiotnik relacyjny

(2.1) rel. dotyczący rorantystów, związany z rorantystami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., rorantysta mos., roranteria ż.

przysł. rorancko

przym. roratni, roratny

Wiktionary

rorancko

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla rorantystów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary

roranteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. grupa duchownych lub chórzystów uczestnicząca w mszy roratniej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary

rorantyści

członek chóru kościelnego, uczestniczącego w odprawianiu rorat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rorantysta

członek chóru kościelnego, uczestniczącego w odprawianiu rorat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. duchowny lub członek chóru zobowiązany do uczestnictwa w mszach roratnich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kapelę rorantystów przy Kaplicy Zygmuntowskiej ustanowił król Zygmunt Stary.

Wiktionary

Powiązane:

przym. rorancki, roratni, roratny

przysł. rorancko

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roranteria ż.

Wiktionary

rorat

msza odprawiana w adwencie wczesnym rankiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

roratka

świeca zapalana na ołtarzu podczas wczesnej mszy adwentowej ku czci Matki Boskiej; świeca roratna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. rel. biała lub jasnożółta świeca zapalana dodatkowo podczas rorat, ozdobiona białą lub niebieską wstążką i zielenią, symbolizująca Najświętszą Maryję Pannę;

Wiktionary

Świeca roratna, roratka, przest. roratnica, pot. świeca roratnia – świeca adwentowa umieszczana i palona w świątyniach w czasie mszy roratnych zgodnie z tradycją Kościoła katolickiego.

Świeca jest koloru białego, bądź jasnożółtego. Przewiązuje się ją białą lub niebieską wstążką i dekoruje zielenią (przeważnie mirtem). W kościołach umieszcza się ją obok ołtarza. Natomiast w domu stawia się ją na ołtarzyku domowym i najczęściej umieszcza obok figurki lub obrazu Matki Bożej. Zapala się ją w czasie wieczornic i modlitw porannych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kościelny ustawił roratkę na stopniu komunijnym.

(1.1) W czasie rorat zapala się dodatkowo specjalną świecę, zwaną roratką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świeca roratna; przest. roratnica

Wiktionary

roratni

związany z roratami (np. świeca roratna)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kazio zaraz po mszy roratniej pobiegł do szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roraty lm nm., roratnik m., roratnica ż., roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratowanie n.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roratny, przest. roratowy

Wiktionary

roratnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. świeca zapalana podczas mszy roratnich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratnik mos., roratowanie n., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

roratnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. obraź. ironiczne określenie katolików używane przez protestantów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratowanie n., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) katolik, obraź. katol

Wiktionary

roratność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest roratnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roraty lm nm.

przym. roratny, roratowy, roratni

Wiktionary

roratny

związany z roratami (np. świeca roratna)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈratnɨ, AS: roratny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

przym. rorancki, roratni, roratowy

przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. roratni; przest. roratowy

Wiktionary

roratowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratność ż., roratnica ż., roratka ż., roratnik mos., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratni, roratny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roratni, roratny

Wiktionary

roraty

msza odprawiana w adwencie wczesnym rankiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. w Kościele katolickim wczesna msza poranna ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w adwencie; ; Gloger.

Wiktionary

Roraty, msza roratna, pot. msza roratnia – pierwsza msza przed lub o wschodzie słońca w okresie adwentu. Jest to msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie.

Nazwa mszy pochodzi od jej introitu, który zaczyna się od słów „rorate cæli desuper” („spuśćcie rosę niebiosa”). Charakterystycznym elementem rorat jest zapalanie świecy, zwanej roratką (świecą roratną). Świeca ta umieszczana jest w pobliżu ołtarza jedynie w adwencie. Symbolizuje Najświętszą Maryję Pannę. Współcześnie z uwagi na udział dzieci i młodzieży roraty odprawia się często wieczorem. W niektórych parafiach dzieci przychodzą na msze roratne z zaświeconymi lampionami. Dawniej msza odprawiana była codziennie, również poza okresem adwentu. Jak silna była tradycja mszy roratnej w dawnej Polsce, świadczyć może kapela rorantystów na Wawelu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas całego adwentu, oprócz niedziel i święta Niepokalanego Poczęcia, odprawiane są roraty.

(1.1) W czasie rorat zapala się dodatkowo specjalną świecę, zwaną roratką.

(1.1) Michaś przez cały adwent chodził do kościoła na roraty.

(1.1) (…) o świtaniu się zrywał, kiedy przedzwaniali na roraty (…).

(1.1) Udział w roratach, które tradycyjnie zaczynają się o godz. 6.30, to dla wielu wiernych prawdziwe wyzwanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈratɨ, AS: roraty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratnik m., roratowanie n.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) msza roratna

Wiktionary

rorcanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz do rur

Wiktionary

rorowiec

statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

rorschach

1. Hermann Rorschach (1884-1922), neurolog i psychiatra szwajcarski;
2. test, metoda Rorschacha - test psychologiczny do badania osobowości za pomocą kolorowych lub jednobarwnych plansz na podstawie analizy skojarzeń badanego na ich widok

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

Wikipedia

roś

1. moczyć, zwilżać;
2. o deszczu: padać drobnymi kroplami; mżyć, dżdżyć, kropić, siąpić;
3. poddawać słomę obróbce wstępnej w celu oddzielenia włókna od części zdrewniałych rośliny;
4. rosić się - pokrywać się kroplami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Roś (również Jezioro Warszawskie, niem. Rosch See, Warschau See) – jezioro położone na Pojezierzu Mazurskim w województwie warmińsko-mazurskim na południowy wschód od jeziora Śniardwy, ok. 2 km na północny wschód od miejscowości Pisz. Kształtem przypomina odrębne baseny, składa się z trzech prawie równoległych rynien połączonych łagodnymi zakolami. Łączna długość wszystkich rynien wynosi ok. 25 km. Ma dość rozbudowany system połączeń rzeczno-kanałowych z wieloma zbiornikami, m.in. Kanałem Jeglińskim poprzez jezioro Seksty z jeziorem Śniardwy.

Wikipedia

ros.

skrót od: rosyjski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

skrót

(1.1) = rosyjski

Wiktionary

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim jako pierwszym językiem około 160 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 260 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie, Kazachstanie i na Białorusi. Jest jednym z pięciu języków oficjalnych i jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką – graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Wikipedia

rosa

krople wody na roślinach, gruncie bądź innych powierzchniach, osiadłe wskutek kondensacji pary wodnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

Wiktionary

Rosa – osad atmosferyczny w postaci kropel wody powstających na powierzchni skał, roślin i innych przedmiotów w wyniku skraplania się pary wodnej zawartej w powietrzu.

Rosa, podobnie jak mgła, powstaje w wyniku kondensacji pary wodnej w temperaturze niższej od punktu rosy. Zamarznięte kropelki rosy tworzące przezroczyste grudki lodu nazywane są białą rosą. Biała rosa występuje najczęściej jesienią i wiosną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tego ranka trawa była mokra od rosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔsa, AS: rosa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zraszanie n., rosiczka ż., rosówka ż.

czas. zraszać

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. zraszanie n., rosiczka ż., rosówka ż.

czas. zraszać

frazeologia.

po rosie • nim słońce wzejdzie, rosa oczy wyje

etymologia.

etym|prasł|*rosa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dew

* arabski: (1.1) ندى

* baskijski: (1.1) ihintz

* esperanto: (1.1) roso

* fiński: (1.1) kaste

* francuski: (1.1) rosée ż.

* gruziński: (1.1) ნამი

* gudźarati: (1.1) ઝાકળ ż. (jhākaḷa)

* hiszpański: (1.1) rocío m.

* islandzki: (1.1) dögg ż.

* jidysz: (1.1) טוי m. (toj)

* kaszubski: (1.1) rosa ż.

* kazachski: (1.1) шық

* litewski: (1.1) rasa ż.

* niemiecki: (1.1) Tau m., Schwitzwasser n.

* norweski (bokmål): (1.1) dugg m.

* nowogrecki: (1.1) δροσιά ż.

* romansz: (1.1) rugada ż.

* rosyjski: (1.1) роса ż.

* słowacki: (1.1) rosa ż.

* udmurcki: (1.1) лысву

* ukraiński: (1.1) роса ż.

* wilamowski: (1.1) taoj m., tau m.

* włoski: (1.1) rugiada ż.

źródła.

== rosa (język asturyjski.) ==

kolor|pink|czcionka=black|rosa (1.1).

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) róż (barwa)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

rosada

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. rozsada, młode rośliny przeznaczone do sadzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dostawszy od pana pozwolenie wyrwania flanców, czyli rosady z rzepiu pańskiego, za gęsto zasianego, korzystał z tego, narwał i posadził go na zimę (…).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sadzonka, rozsada, rozsadka, rozsadnik, wysadek, wysadka

Wiktionary

rosanna

obce imię żeńskie

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2007-01-02]

Wikipedia

rosanów

Rosanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

W Rosanowie znajduje się cmentarz ewangelicki, na terenie którego zlokalizowana jest niewielka kwatera wojenna żołnierzy niemieckich z czasów I wojny światowej.

Wikipedia

rosario

1. miasto w Argentynie;
2. miasto w Urugwaju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Rosario – miasto we wschodniej Argentynie, w prowincji Santa Fe, na prawym brzegu Parany. W 2010 roku liczyło ok. 948 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. Ważny ośrodek finansowy i przemysłowy (przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, papierniczy, maszynowy), port handlowy dostępny dla statków oceanicznych, węzeł kolejowy i drogowy (Droga Panamerykańska). W mieście działa uniwersytet, mieszczą się tu także liczne biblioteki i muzea. Na obrzeżach mieści się port lotniczy. Najbardziej znane budowle to Pałac Miejski (1896), katedra (koniec XIX wieku) i pomnik El Monumento Nacionale a la Bandera (1957). W mieście znajduje się polski konsulat honorowy, a także siedziba Free Software Foundation Latin America.

Wikipedia

rosarium

miejsce w ogrodzie przeznaczone do hodowli róż; rozarium

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. ogród lub jego część przeznaczona do hodowli róż;

Wiktionary

Rozarium (łac. rosarium), różanka, ogród różany – ogród lub jego część, gdzie uprawiane i eksponowane są kolekcje róż. Rozaria cechują się zwykle bogactwem kultywarów tego rodzaju. W Europie rozaria istniały od średniowiecza, a rozpowszechniły się w XIX wieku. Za jeden z pierwszych wyspecjalizowanych ogrodów różanych uważany jest ten założony przez pierwszą żonę Napoleona Bonaparte Joséphine de Beauharnais w La Malmaison (Francja). W chwili jej śmierci, w 1814 roku, w ogrodzie, prezentowane zarówno w donicach jak i na rabatach, rosło około 400, czyli wszystkie dostępne wówczas odmiany róż. Obecnie w dalszym ciągu istnieje tam rozarium, jednak ma ono niewiele wspólnego ze swoim słynnym pierwowzorem. O ile w ciągu XIX wieku róże uprawiano zwykle w rozariach, w ciągu XX wieku ich znaczenie zmalało, a róże znalazły zastosowanie w urządzaniu rozmaitych terenów zielonych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rozarium

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) ogród

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rozarium n., Rozalinda ż., Rozalia ż., Rozalka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|rosarium.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|rozarium.

źródła.

== rosarium (język czeski.) ==

thumb|rosarium (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ogrod. rosarium, rozarium

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsarʲjũm, AS: rosarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rozarium n., Rozalinda ż., Rozalia ż., Rozalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozarium

Wiktionary

rosati

Wikipedia

rosbanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. kolej. przemysłowa kolej konna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez ponad sto lat górnośląska rosbanka zwiększała przewozy i była dochodowa.

Wiktionary

róść

tyle co: rosnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-04]

czasownik

(1.1) rosnąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ruɕʨ̑, AS: ruść

Wiktionary

rościan

tropikalne, dzikie drzewo z rodziny wełniakowatych, o wysokości do 40 metrów, rosnące m.in. na Sumatrze i Borneo; durian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rościć

zgłaszać prawa do czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-09]

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zgłaszać prawa, pretensje do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. roszczenie n., roszczeniowość ż.

przym. roszczeniowy

przysł. roszczeniowo

Wiktionary

rościce

Wikipedia

rościeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rdzewieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|rościeć.

Wiktionary

roścież

dawniej: ościeże - wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego; oścież; rozcież

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [greenpoint, 2005-09-09]

rościgniew

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

Wikipedia

rościgniewa

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rościgniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rościgniewy lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rościgniewostwo

Rościgniew z małżonką; Rościgniewowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rościgniewowie

Rościgniew z małżonką; Rościgniewostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-29]

rościmin

Wikipedia

rościmir

dawne imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-18]

rościn

sabatarianka

członkini ugrupowania religijnego święcącego sobotę zamiast niedzieli; sabatystka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatariański

odnoszący się do sabatarianina, sabatarian; sabatystyczny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatianista

wyznawca sabatianizmu (sabataizmu); sabataista

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatianistyczny

związany z sabatianizmem (sabataizmem); sabataistyczny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatianizm

XVII-wieczny ruch mesjanistyczny w judaizmie rozpowszechniony wśród Żydów Bliskiego Wschodu i Europy, uznający Sabataja Cwi za Mesjasza; sabataizm

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatini

Wikipedia

sabatnik

dawniej:
1. lichtarz, żyrandol wieloramienny, w którym zapala się świece w sabat;
2. rodzaj pieca do pieczenia mięsa lub ciasta

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-10-25]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. lichtarz wieloramienny

(1.2) przest. piec do pieczenia chleba, mięsa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈbatʲɲik, AS: sabatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabat m.

przym. sabatowy, szabatowy, szabaśny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) szabaśnik, sabatnica, szabaśnica, reg. szabatnik, reg. sabaśnik

Wiktionary

sabatowy

przymiotnik od: sabat (np. sabatowy odpoczynek, sabatowy wieczór)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

sabatyści

chrześcijańskie ugrupowania religijne święcące sobotę zamiast niedzieli (nawiązujące w ten sposób do tradycji żydowskiej), np. adwentyści; sabatarianie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-27]

sabatysta

członek ugrupowania religijnego święcącego sobotę zamiast niedzieli; sabatarianin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-27]

sabatystka

członkini ugrupowania religijnego święcącego sobotę zamiast niedzieli; sabatarianka

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabatystyczny

odnoszący się do sabatysty, sabatystów; sabatariański

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2010-06-13]

sabaudczyk

mieszkaniec Sabaudii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sabaudii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sabaudia ż.

:: fż. Sabaudka ż.

przym. sabaudzki

Wiktionary

sabaudia

kraina historyczna we Francji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od XI do XV wieku Piemont był podzielony na pięć jednostek terytorialnych: Turyn, Ivreę, Monferrato, Saluzzo i Sabaudię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sabaudczyk mos., Sabaudka ż.

przym. sabaudzki

Wiktionary

sabaudka

mieszkanka Sabaudii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sabaudii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sabaudia ż.

:: fm. Sabaudczyk mos.

przym. sabaudzki

Wiktionary

sabaudzki

przymiotnik od: Sabaudia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sabaudią lub Sabaudczykami, dotyczący Sabaudii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sabaudia ż., Sabaudka ż., Sabaudczyk mos.

Wiktionary

sabayon

[czytaj: sabaJĄ] zabaglione, zabaione, zabajone;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-22]

sabała

Sabała, Sabalik (właśc. Jan Krzeptowski) (1809-1894), polski muzykant i gawędziarz góralski, znakomity myśliwy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Wikipedia

sabałówka

góralski ozdobny stanik kobiecy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-21]

sabałowy

dotyczący Sabały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

sabbatical

[czytaj: sabatikal] płatny urlop długoterminowy, udzielany pracownikom o długim stażu pracy

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

sabeizm

kult gwiazd rozpowszechniony w religiach wschodnich, głównie wśród plemion zamieszkujących królestwo Saby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sabejczyk

wyznawca sabeizmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

sabejka

członkini szczepu zamieszkującego w starożytności Sabę, państwo przedmuzułmańskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

Patrz:
sabejczyk

sabejski

związany z Sabą - starożytnym królestwem, np. plemiona sabejskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

sabelianizm

Sabelianizm – jedna z doktryn monarchianistycznych w chrześcijaństwie w II–IV wieku, określana także jako późny modalizm, zaprzeczająca istnieniu hipostaz Trójcy Świętej. Nazwa pochodzi od jej założyciela Sabeliusza. Sabelianie uważali, że istnieje jeden Bóg Ojciec, a Syn i Duch Święty są sposobami jego samowyrażania się. Herezja Sabeliusza rozpowszechniła się na terenach północnej Afryki, Azji Mniejszej, Mezopotamii. Sabelianizm został potępiony przez Dionizego, patriarchę Aleksandrii oraz papieża Kaliksta I. Zbliżone do sabelianizmu poglądy mieli w okresie nowożytności socynianie i Emanuel Swedenborg.

Wikipedia

sabena

belgijskie linie lotnicze; Sabena

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Belgijskie Linie Lotnicze Sabena (Société Anonyme Belge d’Exploitation de la Navigation Aérienne) – linie lotnicze utworzone przez belgijski rząd 23 maja 1923. Sabena działała głównie z portu lotniczego w Brukseli. Przedsiębiorstwo to zostało sfinansowane częściowo przez dochody z belgijskiej kolonii w Kongo.

Wikipedia

sabil

studnia publiczna w architekturze islamu, najczęściej umieszczana w pawilonie i otoczona ozdobną kratą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sabin

jednostka pochłaniania akustycznego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Sabin - imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa sabinus oznaczającego pochodzący z Sabinów, plemienia zamieszkującego środkową Italię. Wśród patronów św. Sabin ze Spoleto, męczennik z IV wieku.

Żeński odpowiednik: Sabina

Wikipedia

sabina

jednostka pochłaniania akustycznego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas dorocznego balu w święto Purim podszedł do sprzedającej bilety Sabiny obcy mężczyzna i spytał, czy może zaprosić ją do tańca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈbʲĩna, AS: sabʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sabin m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Sabin m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) سبینا

* duński: (1.1) Sabine, Sabina

* łaciński: (1.1) Sabina

* łotewski: (1.1) Sabīne ż.

* słowacki: (1.1) Sabína ż.

* wilamowski: (1.1) Sabin

* włoski: (1.1) Sabina ż.

źródła.

== Sabina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Sabina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

sabine

Rzeki w USA:

- Sabine – rzeka przepływająca przez Teksas i Luizjanę

Parafie w USA:

- parafia Sabine (ang. Sabine Parish) – w stanie Luizjana

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Sabine (ang. Sabine County) – w stanie Teksas

Wikipedia

sabiniewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

sabinka

zdrobnienie od: Sabina (imię żeńskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Wikipedia

sabinowie

plemiona starożytne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Sabinowie (łac. Sabini) – jedno z plemion sabelskich, zamieszkujące środkową Italię. Za ich pierwotną siedzibę uważa się Apeniny, w okolicy dzisiejszej Pescary (w pobliżu Adriatyku), skąd wywędrowali w okolice zamieszkane przez Latynów, Ekwów i Wolsków. Mieli wpływ na rozwój historii Lacjum i Rzymu.

Wikipedia

sabiński

związany z Sabinami, starożytnymi plemionami italskimi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-27]

sabiny

jednostka pochłaniania akustycznego

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

sabir

oparta na francuszczyźnie odmiana języka wykorzystywana głównie w Afryce Północnej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

sabniański

przymiotnik od: Sabnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

sabnie

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Sabnie – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sabnie. Leży nad Cetynią dopływem Bugu. Miejscowość jest siedzibą gminy Sabnie.

Wieś była własnością biskupa płockiego, w 1795 roku wchodziła w skład ziemi drohickiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego. Mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Grodzisku.W Sabniach znajduje się Zespół Szkół Podstawowych i Gimnazjalnych im. Heleny Mniszek. Pisarka żyła i tworzyła swoje książki w Sabniach. Tutaj też zmarła 18 marca 1943 r.

Wikipedia

sabocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sabot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie sabot, lecz tylko mały sabocik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabot m.

Wiktionary

sabon

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający sześćdziesięciu punktom (22,554 mm)

Wiktionary

Sabon – klasycyzujący krój szeryfowy stworzony przez niemieckiego typografa i projektanta Jana Tschicholda (1902–1974) w latach 1964–1967. Został on wypuszczony na rynek wspólnymi siłami odlewni Monotype, Linotype i Stempel w roku 1967. Projekt tej antykwy został oparty na krojach tworzonych przez Claude’a Garamonda – wykorzystano zwłaszcza wersję używaną przez frankfurckiego drukarza Konrada Bernera. Berner ożenił się z wdową po swoim współpracowniku, Jacques Sabon (stąd nazwa kroju), który po śmierci Garamonda wykupił część czcionek z jego kolekcji. Kursywy zaprojektowano na podstawie krojów Roberta Granjona, typografa tej samej epoki. Sabon jest często opisywany jako odrodzenie Garamonda.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== sabon (język prowansalski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14185 (oci)-Davidgrosclaude-sabon.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mydło

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsabɔ̃n, AS: sabõn

Wiktionary

sąborze

wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

Sąborze (niem. Ludwigslust) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica przy drodze krajowej nr 6 E28 w odległości 10 kilometrów od Słupska. Wieś jest siedzibą sołectwa Sąborze w którego skład wchodzi również miejscowość Paprzyce.

Wikipedia

sabot

obuwie wystrugane z drewna lub zrobione na podeszwie drewnianej; chodak; drewniak

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drewniane chodaki, tradycyjnie wykonywane we Francji

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) drewniak

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chodak

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sabocik mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) sabot

* francuski: (1.1) sabot m.

* rosyjski: (1.1) сабо n.

* ukraiński: (1.1) сабо n.

źródła.

== sabot (język angielski.) ==

thumb|sabots (1.1)

wymowa.

RP. IPA3|sabo., X-SAMPA4|sabo.

IPA|ˈsæb.əʊ.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sabot, drewniak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsabɔt, AS: sabot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drewniak

Wiktionary

sabotaż

1. walka z wrogiem lub protest poprzez uchylanie się od pracy, wadliwe jej wykonywanie, psucie urządzeń
2. ukryte działanie mające na celu przeszkodzenie w urzeczywistnieniu czegoś

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-08-11]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

(1.2) skryte działanie, które ma na celu przeszkodzić realizacji czegokolwiek

Wiktionary

Sabotaż (z fr. sabotage) – umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód. Sabotaż ma na celu uniemożliwienie lub utrudnienie prawidłowego funkcjonowania zakładów albo urządzeń lub instytucji o poważnym znaczeniu dla działania państwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oskarżono go o gospodarczy sabotaż i w następnym roku zgładzono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈbɔtaʃ, AS: sabotaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabotowanie n., zasabotowanie n., sabotażysta m., sabotażystka ż., sabotażówka ż.

:: zdrobn. sabotażyk m.

czas. sabotować ndk., zasabotować dk.

przym. sabotażowy

przysł. sabotażowo

Wiktionary

Synonimy:

(1) dywersja

Wiktionary

sabotażowość

cecha czegoś związanego z sabotażem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

sabotażowy

przymiotnik od: sabotaż (np. działania sabotażowe, czujnik sabotażowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

przymiotnik

(1.1) dotyczący sabotażu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabotaż m., sabotowanie n.

czas. sabotować

Wiktionary

sabotażysta

człowiek dokonujący sabotażu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-27]

sabotażystka

kobieta dokonująca sabotażu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-27]

sabotek

kwiat z rodziny storczyków

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

sabotować

uprawiać sabotaż dla utrudnienia realizacji czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

czasownik niedokonany

(1.1) stosować sabotaż

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pracownicy sabotują nowy projekt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsabɔˈtɔvaʨ̑, AS: sabotovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabotowanie n., sabotaż m., sabotażysta m., sabotażystka ż.

przym. sabotażowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sabotowanie n., sabotaż m., sabotażysta m., sabotażystka ż.

przym. sabotażowy

frazeologia.

etymologia. etym|franc|saboter.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) sabotage

* baskijski: (1.1) sabotatu

* białoruski: (1.1) сабатаваць

* czeski: (1.1) sabotovat

* duński: (1.1) sabotere

* esperanto: (1.1) saboti

* francuski: (1.1) saboter

* górnołużycki: (1.1) sabotować

* hiszpański: (1.1) sabotear

* jidysz: (1.1) סאַבאָטירן (sabotirn)

* niemiecki: (1.1) sabotieren

* norweski (bokmål): (1.1) sabotere

* rosyjski: (1.1) саботировать

* szwedzki: (1.1) sabotera

* ukraiński: (1.1) саботувати

źródła.

== sabotować (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) sabotować

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

sabotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stosowanie sabotażu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsabɔtɔˈvãɲɛ, AS: sabotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sabotaż m., sabotażysta m., sabotażystka m.

czas. sabotować ndk.

przym. sabotażowy

Wiktionary

saboty

obuwie wystrugane z drewna lub zrobione na podeszwie drewnianej; chodak; drewniak

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-07]

sabra

jadalny owoc kaktusów z rodzaju opuncja

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

Wikipedia

sabrina

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik imion - PWN 2012 - J. Grzenia (ndpl) [tevex, 2016-07-19]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Sabrina – angielskie imię żeńskie

- Sabrina Online – główna bohaterka komiksu internetowego pod tym samym tytułem

- Sabrina Salerno – włoska piosenkarka Italo disco

- Sabrina (właśc. Maria Teresa Villa-Lobos) – portugalska piosenkarka

- Sabrina – celtycka bogini rzeki Severn

- Sabrina – film z 1954 roku, w którym wystąpili Humphrey Bogart, Audrey Hepburn i William Holden

- Sabrina – film z 1995, w którym wystąpili Harrison Ford, Julia Ormond i Greg Kinnear

- Sabrina, nastoletnia czarownica – serial komediowy na podstawie serii komiksów o Sabrinie Spellman

- Sabrina, nastoletnia czarownica – pierwszy film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina

- Sabrina, nastoletnia czarownica – film animowany z 2002 roku wytwórni DIC Entertainment

- Sabrina jedzie do Rzymu – drugi film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina

- Sabrina – Podwodna przygoda – trzeci film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina

- Sabrina – serial animowany oparty na serialu aktorskim o tej samej nazwie

- Chilling Adventures of Sabrina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈbrʲĩna, AS: sabrʹĩna

Wiktionary

sac

Gminy w USA:

- Sac (ang. Sac Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sac

- Sac (ang. Sac Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dade

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Sac (ang. Sac County) – w stanie Iowa

Wikipedia

sacco

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2017-02-28]

Wikipedia

sacewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sachalin

wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Rosji, oddzielona od kontynentu azjatyckiego Cieśniną Tatarską

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Rosji;

Wiktionary

Sachalin (ros. Сахалин; jap. 樺太, Karafuto) – wyspa na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Rosji. Administracyjnie wchodzi w skład obwodu sachalińskiego w Rosji. Od kontynentu oddziela ją Cieśnina Tatarska (szerokość w najwęższym miejscu 7,3 km), a od japońskiej wyspy Hokkaido dzieli ją Cieśnina La Pérouse’a.

- długość wyspy od przylądka Krilon do przylądka Elżbiety – 948 km

- powierzchnia – 76,4 tys. km²

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezpośrednią przyczyną braku pełnej normalizacji stosunków jest spór terytorialny o południową część Wysp Kurylskich (cztery wyspy, w tym dwie niezamieszkane) oraz kwestia wytyczenia granic obszarów morskich wokół Sachalinu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈxalʲĩn, AS: saχalʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

przym. sachaliński

Wiktionary

sachaliński

przymiotnik od: Sachalin, wyspa na Oceanie Spokojnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Sachalinu, związany z Sachalinem, pochodzący z Sachalinu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Geograficzne warunki Oceanu Spokojnego wyznaczały trzy podstawowe kierunki operacyjne: kamczacki, sachaliński i nadmorski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsaxaˈlʲĩj̃sʲci, AS: saχalʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sachalin m.

Wiktionary

sacharaza

enzym powodujący rozkład sacharozy (dwucukru) na cukry proste - glikozę i fruktozę, występujący m.in. w jelicie cienkim i drożdżach; inwertaza

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-01-22]

Inwertaza (β-fruktofuranozydaza, β-fruktozydaza, sacharaza, EC 3.2.1.26) – enzym z klasy hydrolaz i podklasy glikozydaz, który katalizuje hydrolizę wiązania fruktofuranozydowego (+)-sacharozy z wytworzeniem (+)-glukozy i (−)-fruktozy. Procesowi towarzyszy zmiana kierunku skręcania płaszczyzny polaryzacji światła spolaryzowanego z dodatniej na ujemną, tzw. "inwersja sacharozy", co jest źródłem nazwy enzymu.

Wikipedia

sacharczuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

sacharow

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sacharoza

dwucukier (disacharyd) otrzymywany z buraków cukrowych i trzciny cukrowej, stosowany głównie jako tzw. cukier do herbaty; cukier trzcinowy, cukier buraczany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

Wikipedia

sacharozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sacharozą; zawierający sacharozę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sacharoza ż.

Wiktionary

sacharyd

(zwykle w liczbie mnogiej) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu, szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, stanowiący materiał budulcowy i zapasowy, źródło energii organizmów żywych; cukier; węglowodan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. zob. węglowodan.

Wiktionary

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H_2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia

sacharydowy

przymiotnik od: sacharyd, np. jednostki, grupy sacharydowe

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - ParkEdukacja 2006, 2008, 2009, 2010, 2011 - M. Tytuła, J. Okarmus (pod: adrenalina) [koalar, 2008-05-15]

sacharydy

(zwykle w liczbie mnogiej) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu, szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, stanowiący materiał budulcowy i zapasowy, źródło energii organizmów żywych; cukier; węglowodan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H_2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia

sacharymetr

miernik stężenia cukru w cieczach; cukromierz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Sacharymetr – przyrząd pomiarowy umożliwiający wyznaczenie zawartości cukru (sacharozy) w roztworze wodnym. Jest to odpowiednio wyskalowany polarymetr. Działanie przyrządu oparte jest na pomiarze skręcalności roztworu sacharozy – substancji aktywnej optycznie. Kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła jest proporcjonalny do stężenia cukru, zgodnie ze wzorem:

\alpha =\alpha _{\mathrm {w} }\ c\ S,

Wikipedia

sacharyna

syntetyczny związek organiczny, biały krystaliczny proszek około 550 razy słodszy od cukru, używany w lecznictwie jako środek słodzący dla chorych na cukrzycę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-21]

Sacharyna (E954), C_7H_5NO_3S – organiczny związek chemiczny, imid kwasu o-sulfobenzoesowego stosowany jako sztuczny środek słodzący. Została odkryta w 1879 roku przez Ira Remsena i Constantina Fahlberga z Johns Hopkins University w USA.

Wikipedia

sachem

wódz indiański

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wódz indiański

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podał ramię staremu Sachemowi i zaprowadził go pod sassafrasy, na brzeg Mississipi.

Wiktionary

sachmet

w mitologii egipskiej: bogini, personifikacja niszczącej siły słońca, waleczności królewskiej i boskiej mocy chroniącej faraona; przedstawiana jako postać kobieca z głową lwicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Sechmet (Sachmet, Sachmis, Sekmet) – w mitologii egipskiej bogini wojny, zemsty i chorób, a także bogini opiekuńcza Dolnego Egiptu.

W dosłownym tłumaczeniu jej imię znaczy "Mocarna". Początkowo prawdopodobnie była to lokalna (z miejscowości Rehes) bogini nomu leontopolitańskiego (Dolny Egipt). W Memfis była małżonką Ptaha i matką Nefertuma. Czczona też, wraz z Hathor i Mut, w Karnaku.

Wikipedia

sachs

Wikipedia

sachsenhausen

[czytaj: zaksenhałzen]
1. osiedle w pobliżu Oranienburga (Niemcy);
2. hitlerowski obóz koncentracyjny, założony VIII 1936 w osiedlu Sachsenhausen

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Niemcy:

- Sachsenhausen – dzielnica Biedenkopf

- Sachsenhausen – dzielnica Oranienburga

- Sachsenhausen – dzielnica Waldeck

- Sachsenhausen – dzielnica Wertheimu

- Sachsenchausen – część gminy (Ortsteil) Am Ettersberg w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Weimarer Land

Wikipedia

sacin

Wikipedia

sacra

sakra (częściej);
1. w religioznawstwie: uroczystość święceń duchownych, zwłaszcza biskupich;
2. w historii: namaszczenie monarchy w czasie koronacji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2008-03-20]

sacramentarium

[czytaj: sakramentarium] we wczesnym średniowieczu: księga liturgiczna z najważniejszymi tekstami czytanymi przez kapłana w czasie celebracji mszy; sakramentarz

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

sacramento

[czytaj: sakramento]
1. rzeka w USA;
2. pasmo górskie w USA;
3. miasto w USA

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-23]

Sacramento – stolica amerykańskiego stanu Kalifornia, siedziba hrabstwa Sacramento. Liczy 470 956 mieszkańców (2012), co czyni je szóstym pod względem wielkości miastem w Kalifornii. Sacramento jest gospodarczym i kulturalnym centrum obszaru metropolitalnego o tej samej nazwie, zamieszkiwanego przez 2 527 123 osób (2009) – czwartego ze względu na wielkość w stanie Kalifornia (ustępując Greater Los Angeles Area, San Francisco Bay Area i San Diego) i dwudziestego drugiego w całych Stanach Zjednoczonych. W 2002 roku magazyn Time uznał Sacramento za najbardziej zintegrowane etnicznie i rasowo miasto amerykańskie.

Wikipedia

sacrum

[czytaj: sakrum] sfera spraw świętych; to, co odnosi się do rzeczy świętych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sfera tego co święte

Wiktionary

Sacrum (łac.) – sfera świętości, wokół której koncentrują się wierzenia i obrzędy, praktyki religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość lub ją utracić. Przeciwieństwem sacrum jest profanum – przestrzeń przeznaczona dla niewtajemniczonych (profanów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Góra stanowiła sferę sacrum, do której nikt nie odważył się wstępować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sakralizacja ż.

przym. sakralny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) profanum

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sakralizacja ż.

przym. sakralny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|sacrum.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== sacrum (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anat. kość krzyżowa

odmiana.

(1.1) lp. sacrum; lm. sacra / sacrums

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

sącz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, pierwotna nazwa Starego Sącza

Wiktionary

Sącz to:

- Stary Sącz – to miasto w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stary Sącz.

- Nowy Sącz – to miasto powiatowe i na prawach powiatu grodzkiego, w województwie małopolskim

- Gmina Stary Sącz – to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim

- Sandecja Nowy Sącz – wielosekcyjny klub sportowy z Nowego Sącza

- Okręg wyborczy Nowy Sącz – w wyborach do Sejmu nosi numer 14, a w wyborach do Senatu numer 13.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W średniowieczu Stary Sącz nazywany był tylko Sączem.

(1.1) Jadąc do klasztoru w Sączu, zahaczyli o leśniczówkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sądecczyzna ż., Sądecczanin m., Sądecczanka ż.

przym. sądecki

Wiktionary

saczek

1. nieduży worek, torba podróżna
2. dawniej: męski płaszcz wiosenny

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-21]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sak

(1.2) białystok. bluzka

(1.3) hist. ochrona na męskie genitalia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sak m.

Wiktionary

sączka

rurka, zwykle gumowa lub metalowa, z bocznymi otworami albo taśma gazowa, gumowa, wprowadzana do rany lub jamy ciała w celu odprowadzenia zalegającej tam wydzieliny (ropy, wysięku, krwi)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-22]

sączkować

odprowadzać drenami nadmiar wydzielin z organizmu; drenować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-22]

sączkowo

Wikipedia

sączkowy

przymiotnik od: sączek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-22]

sączów

Wikipedia

saczuk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

sączyć

1. popijać, pić powoli;
2. wydzielać powoli jakąś ciecz;
3. cedzić, filtrować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-22]

sączykufel

dawniej, żartobliwie: człowiek nadużywający alkoholu; wydmikufel, suszykufel

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-02]

saczyn

Wikipedia

sączyńcowate

rodzina roślin z rzędu wrzosowców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

Wikipedia

sączyńcowaty

o cechach sączyńcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-12]

sączyniec

tropikalne drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach i cennym, wytrzymałym drewnie cenionym w przemyśle meblarskim; sapodilla, pigwica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

sad

ogród owocowy; obszar gdzie zasadzono drzewa lub krzewy owocowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

(1.2) praw. skład sędziowski (także jednoosobowy)

(1.3) pot. miejsce, budynek, w którym skład sędziowski rozpatruje pozwy lub akty oskarżenia

(1.4) opinia w jakiejś sprawie lub o osobie

(1.5) log. znaczenie zdania, które stwierdza określony stan rzeczy lub samo to zdanie;

(1.6) rozprawa sądowa, proces, sądzenie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Sąd w Grójcu mieści się przy ulicy Budowlanej.

(1.4) Twój sąd o Marku jest niesprawiedliwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃nt, AS: sõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sędzia m./ż., sędzina ż., osąd m., sądówka ż., rozsądek m., sądzenie n., osądzenie n., zasądzenie n., rozsądzenie n., rozsądzanie n.

czas. sądzić ndk., osądzić dk., zasądzić dk., rozsądzać ndk., rozsądzić dk.

przym. sądowy, sądny, rozsądny

przysł. sądowo, sądownie, rozsądnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trybunał

(1.4) opinia, pogląd, przekonanie, stwierdzenie

(1.6) rozprawa, proces, sądzenie

Wiktionary

sadalmelik

Wikipedia

sadat

Geografia:

- Sadat – miasto w Egipcie, w muhafazie Synaj Północny, w północno-wschodniej części półwyspu Synaj, około 10 km na południe od wybrzeża Morza Śródziemnego

- Sadat – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej

Wikipedia

sadcom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. komedia poruszająca poważne tematy, np. problemy psychiczne, życiowe porażki, nałogi itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oglądając sadcom na ogół nie śmiejemy się z niczego miłego ani niewinnego. Śmiejemy się z mechanizmów społecznej opresji, z mroków ludzkiej psychiki i z dominujących kodów kulturowych, wobec których bohaterowie sadcomów stoją niemal zawsze w kompletnej kontrze.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|sadcom.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) sadcom

źródła.

== sadcom (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) film. sadcom

odmiana.

(1.1) lp. sadcom; lm. sadcoms

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

saddam

imię męskie

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

Saddam (arab. صدام, Ṣaddām) – imię męskie pochodzenia arabskiego. Wywodzi się z rdzenia Ṣ-D-M, oznaczającego "przeciwstawiać się".

Imię "Szaddam" pojawia się także w serii książek science-fiction Diuna, napisanej przed dojściem Saddama Husajna do władzy w Iraku. Imię Szaddam nosi Cesarz, rządzący galaktyką.

Wikipedia

sade

nazwisko, m.in. Donatien de Sade - pisarz francuski (1740-1814)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-03]

Wikipedia

sądecczyzna

kraina historyczna w południowej Małopolsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-12]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w południowej Małopolsce;

Wiktionary

Sądecczyzna (ziemia sądecka) – kraina historyczna w południowej Małopolsce obejmująca Kotlinę Sądecką, część Pogórza Karpackiego i Beskid Sądecki.

Jan Flis w pracy "Sądeczyzna i jej granice" (Rocznik Sądecki. 1939) do Sądecczyzny zaliczył obszar powiatu nowosądeckiego, wschodnią część limanowskiego oraz skrawki powiatów gorlickiego i brzeskiego. Obecnie jej nazwę używa się najczęściej w odniesieniu do powiatu nowosądeckiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spisz odpadł od Sądecczyzny i od państwa polskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sącz mrz., Sądeckie n.

przym. sądecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Sądeckie

Wiktionary

sadecki

przymiotnik od: Sadki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-21]

przymiotnik

(1.1) związany z Sączem, dotyczący Sącza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sądeckim hospicjum powstanie drugi oddział dla osób przewlekle chorych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sącz m., Sądecczyzna ż.

Wiktionary

sądeczanin

mieszkaniec Nowego lub Starego Sącza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

sądeczanka

mieszkanka Nowego lub Starego Sącza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [meg, 2006-01-22]

sądej

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Os

Wikipedia

sadek

zdrobnienie od: sad (ogród owocowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. drewniane naczynie

Wiktionary

siepacz

oprawca, bandyta, pozostający na czyichś usługach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-03]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) oprawca, bandyta, pozostający na czyichś usługach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzej jego bracia zginęli w mękach, zgładzeni przez siepaczy Amina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛpaʧ̑, AS: śepač

Wiktionary

siepak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

siepietnica

Wikipedia

siepietowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

siepnąć

szarpnąć; targnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-24]

siepraw

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-14]

Wikipedia

sieprawice

Sieprawice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jastków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Obok miejscowości przepływa rzeka Ciemięga, lewy dopływ Bystrzycy.

Wikipedia

sieprawski

przymiotnik od: Siepraw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

sieracki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

Os

Wikipedia

sieradowice

1. Sieradowice Pierwsze – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim;
2. Sieradowice Drugie – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

Mi

Wikipedia

sieradz

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie łódzkim;

Wiktionary

Sieradz – miasto w środkowej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, położone na Nizinie Południowowielkopolskiej, nad Wartą, w Kotlinie Sieradzkiej. Przez Sieradz biegną drogi krajowe: nr 12, S8 i nr 83 oraz linia kolejowa nr 14. Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Sieradz jest ważnym węzłem drogowym i ośrodkiem kulturalno-gospodarczym województwa łódzkiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sieradz leży nad Wartą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrats̑, AS: śerac

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sieradzanin mos., sieradzanka ż., Sieradzkie n.

przym. sieradzki

Wiktionary

sieradzanin

mieszkaniec Sieradza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sieradza

(1.2) osoba pochodząca z Sieradza, urodzona w Sieradzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sieradz m., Sieradzkie n., Sieradzanin m., Sieradzanka ż.

:: fż. sieradzanka ż.

przym. sieradzki

Wiktionary

sieradzanka

mieszkanka Sieradza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sieradza

(1.2) kobieta pochodząca z Sieradza, urodzona w Sieradzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sieradz m., Sieradzkie n., Sieradzanin m., Sieradzanka ż.

:: fm. sieradzanin m.

przym. sieradzki

Wiktionary

sieradzki

przymiotnik od: Sieradz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sieradzem, dotyczący Sieradza

Wiktionary

- Andrzej Sieradzki (ur. 1945) – poeta, futurolog

- Edward Sieradzki (ur. 1913) – poseł

- Herman Sieradzki (????) – aktor

- Juliusz Sieradzki (1912-1999) – żeglarz

- Maksymilian Sieradzki (????) – pułkownik

- Stanisław Sieradzki (1921-2009) – powstaniec warszawski

- Włodzimierz Sieradzki (1870-1941) – lekarz

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Sieradzkie n., Sieradz mrz., sieradzanin mos., sieradzanka ż.

Wiktionary

sieradzkie

przymiotnik od: Sieradz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region sieradzki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Susza dotknęła wiele gospodarstw w Sieradzkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sieradz m., Sieradzanin m., Sieradzanka ż., sieradzanin m., sieradzanka ż.

przym. sieradzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ziemia sieradzka

Wiktionary

sierak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

sieraków

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. miasto w Wielkopolsce;

Wiktionary

Sieraków – miasto w zachodniej Polsce, w woj. wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sieraków. Położone nad Wartą, na skraju Puszczy Noteckiej, na pograniczu Kotliny Gorzowskiej i Pojezierza Poznańskiego, pomiędzy dwoma jeziorami: Jaroszewskim i Lutomskim. Miasto posiada rozbudowaną infrastrukturę wypoczynkową (kręgielnia, liczne ośrodki wypoczynkowe) nad Jeziorem Jaroszewskim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lokalny koncern energetyczny zorganizował wczoraj w Sierakowie spotkanie z przedstawicielami naszej firmy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. sierakowski

Wiktionary

sierakowianin

1. mieszkaniec Sierakowa (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Sierakowa Sławieńskiego, Sierakowa Słupskiego lub Sierakowa Śląskiego (wsi w Polsce)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

sierakowianka

1. mieszkanka Sierakowa (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Sierakowa Sławieńskiego, Sierakowa Słupskiego lub Sierakowa Śląskiego (wsi w Polsce)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-24]

sierakowice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-07-14]

spam

niepożądana informacja przesyłana za pośrednictwem poczty elektronicznej lub publikowana na grupach dyskusyjnych, forach itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-25]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) = muz. Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków

Wiktionary

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gabriel od trzydziestu lat jest członkiem SPAM-u.

Wiktionary

spambot

program komputerowy do automatycznego rozsyłania niechcianych wiadomości

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

Wikipedia

spamer

osoba rozsyłająca spam (niechciane wiadomości w internecie); spammer

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-21]

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Wikipedia

spamerka

kobieta rozsyłająca spam (niechciane wiadomości w internecie)

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-12-22]

spamerski

1. zawierający spam;
2. zajmujący się rozsyłaniem spamu, pomocny przy rozsyłaniu spamu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

spamerstwo

rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników Internetu; spamming, spamowanie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-03-03]

spamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spamiętać dk.

rzecz. pamięciówka ż.

Wiktionary

spamiętywać

zachowywać w pamięci; zapamiętywać

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

spamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spamiętywać ndk.

Wiktionary

spammer

[czytaj: spamer] osoba rozsyłająca spam (niechciane wiadomości w internecie); spamer

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

spamming

[czytaj: spaming] rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników internetu; spamerstwo, spamowanie

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-22]

spamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spam m., spamer m., spamerka ż., zaspamowanie n.

czas. spamować ndk., zaspamować dk.

przym. spamowy

Wiktionary

spanakopita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najlepszą spanakopitę jadłem w Salonikach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspãnakɔˈpʲita, AS: spãnakopʹita

Wiktionary

spandau

Niemcy:

- Spandau – okręg administracyjny (Bezirk) Berlina

- Spandau – dzielnica Berlina

Inne:

- Spandau – twierdza

- Spandau – ratusz w Berlinie

- Spandau – więzienie

- Spandau Ballet – angielski zespół popowy

- Spandau MG08 – karabin maszynowy

Wikipedia

spandendo

określenie wykonawcze: powiększając, rozwijając (dynamikę lub tempo)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-02-26]

spangolit

minerał krystalizujący w układzie trygonalnym, którego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy (Norman Spang)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

spaniały

przymiotnik

(1.1) daw. wyróżniający się ponadprzeciętnymi cechami lub wyższej jakości, piękny, okazały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest to widok spaniały od Miodziusia strony.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wspaniały, cudowny, rewelacyjny, niezwykły

Wiktionary

spanie

miejsce, gdzie można spać; posłanie; legowisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spać.

(1.2) posłanie; miejsce, w którym można spać

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) reg. pozn. nyny.

antonimy.

(1.1) niespanie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. spać ndk., zaspać dk.

rzecz. sypialnia ż.

ims. śpiący

przym. śpiący

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|spać|-anie.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|posłanie.

* angielski: (1.1) sleep, sleeping; (1.2) bed, pot. kip

* arabski: (1.1) نوم

* esperanto: (1.1) dormado

* słowacki: (1.1) spanie n.

* włoski: (1.1) dormire m.

źródła.

== spanie (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spanie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛ, AS: spãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spać ndk., zaspać dk.

rzecz. sypialnia ż.

ims. śpiący

przym. śpiący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. nyny.

Wiktionary

spaniel

rasa psów aportujących; cocker spaniel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żyła długo opowiadał mi o swoim spanielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛl, AS: spãńel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. spanielka ż.

:: zdrobn. spanielek m.

Wiktionary

spanielek

zdrobnienie od: spaniel

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: smok

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Syn gospodarzy chciał sprzedać małego spanielka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spaniel mzw., spanielka ż.

Wiktionary

spanielka

samica psa myśliwskiego lub pokojowego o falistej sierści i zwisających uszach

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-20]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka rasy spaniel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U Honoraty w kojcu widziałam dwie spanielki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spanielek m.

:: fm. spaniel m.

Wiktionary

spanikować

wpaść w panikę, przestraszyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spanikowany

wpaść w panikę, przestraszyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spaniolowie

ludność żydowska wypędzona z Hiszpanii i Portugalii w latach 1492-97; Sefardyjczycy

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2020-09-01]

spanker

żagiel sztormowy stawiany na bezanmaszcie, ustawiający dwumasztowy jacht dziobem do wiatru

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

spanko

potocznie:
1. krótki okres spania; drzemka;
2. miejsce przeznaczone do spania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-31]

spaprać

zrobić coś źle, nieporządnie, niedbale

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

spapranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaprać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespapranie n.

czas. spaprać dk.

Wiktionary

spapugować

potocznie: powtórzyć coś po kimś bezmyślnie; zmałpować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: papugować) [tevex, 2020-07-21]

sparabolizować

nadać utworowi literackiemu cechy paraboli - opowieści moralno-dydaktycznej; zalegoryzować, zmetaforyzować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: zalegoryzować) [tevex, 2012-08-02]

sparafrazować

wyrazić lub opowiedzieć innymi słowami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

sparcelować

dokonać podziału gruntu na mniejsze działki, parcele

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

sparceta

roślina z rodziny bobowatych; esparceta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

Wikipedia

sparciały

o tkaninie, skórze, gumie: taki, który stracił elastyczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

spardek

pokład środkowej nadbudowy statku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sparganoza

choroba pasożytnicza człowieka, wywoływana przez larwy pewnego gatunku tasiemca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

Sparganoza – choroba zakaźna ssaków drapieżnych powodowana przez tasiemce z rodzaju Spirometra erinaceieuropaei i pokrewne.

Z jaj wydalanych z kałem przez żywicieli ostatecznych (koty, psy i inne ssaki drapieżne) wylęgają się larwy, zjadane przez skorupiaki z rodzaju Cyclops, które stają się pożywieniem dla dalszych żywicieli pośrednich (żaby, węże itp.), a te zjadane są przez żywicieli ostatecznych tasiemca. Człowiek jest tylko przypadkowym żywicielem pośrednim. Larwa żyje u żywicieli pośrednich m.in. pod skórą. W przypadku dostania się do organizmu żywiciela niespecyficznego (paratenicznego), larwy ponownie osiedljąą się w tkankach zwierzęcia.

Wikipedia

sparing

rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparring

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sparingować

w sporcie: brać udział w sparingu; sparować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: sparować) [tevex, 2017-06-11]

sparingowy

przymiotnik od: sparing (sparring); sparringowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-03-19]

sparingpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparringpartnerka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-29]

spark

samochód typu Chevrolet Spark

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

sparmania

ozdobna roślina doniczkowa; jeżatka; lipka pokojowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. lipka pokojowa.

Wiktionary

Lipka, sparmania, jeżatka (Sparrmannia) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych Malvaceae. Obejmuje trzy gatunki występujące w południowej Afryce (na południe od Sudanu i Erytrei, włącznie z Krajem Przylądkowym) i na Madagaskarze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sparˈmãɲja, AS: sparmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lipka pokojowa, jeżatka

Wiktionary

śparogi

ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; szparogi, rogacze, rogowniki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: pazdur) [tevex, 2011-01-14]

Wikipedia

sparować

1. odeprzeć, odparować uderzenie przeciwnika;
2. połączyć, skojarzyć zwierzęta w pary w celach rozrodczych;
3. poddać coś działaniu pary

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

sparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. para ż., wparowanie n.

Wiktionary

sparring

[czytaj: sparing] rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparing

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

sparringowy

przymiotnik od: sparring (sparing); sparingowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

sparringpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparingpartnerka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-29]

sparsować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) inform. dokonać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈsɔvaʨ̑, AS: sparsovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. parser mrz., parsowanie n., sparsowanie n.

czas. parsować ndk.

Wiktionary

sparsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. dokonanie analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. parser mrz., parsowanie n.

czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary

sparta

1. miasto w Grecji;
2. starożytne państwo-miasto; Lacedemon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;

(1.2) geogr. miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

(1.4) mitgr. mitologiczna najada i królowa, córka Eurotasa i Klety;

Wiktionary

Sparta (gr. Σπάρτη, Spártī; stgr. Spártē; Λακεδαίμων; Lakedaímōn, Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia. Siedziba gminy Sparta. W 2011 roku liczyło 16 239 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł winiarski oraz olejarski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za twórcę Sparty, jako bytu politycznego, uważa się prawodawcę Likurga.

(1.2) Dzisiejszą Spartę zamieszkuje ponad 18 tys. mieszkańców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsparta, AS: sparta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Spartanin mos., Spartanka ż., spartanin mos., spartanka ż., spartiata mos.

przym. spartański, spartiacki

przysł. spartańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Lacedemon

Wiktionary

spartak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

spartakiada

zawody rozgrywane w różnych dyscyplinach sportowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

Spartakiada (ros., od łac. imienia Spartacus, które nosił gladiator-powstaniec Spartakus) – forma masowych zawodów sportowych, której głównym celem było rozpowszechnianie sportu. Początkowo spartakiady odbywały się w Związku Radzieckim, po II wojnie światowej organizowano je również w innych krajach bloku wschodniego. Utożsamiano je tam z robotniczymi zawodami sportowymi.

Wikipedia

spartakiadowy

przymiotnik od: spartakiada

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z spartakiadą, dotyczący spartakiady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spartakiada ż.

Wiktionary

spartakus

rzymski niewolnik; przywódca największego powstania niewolników w 73-71 p.n.e

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

Wikipedia

spartalać

potocznie: robić coś nieudolnie, psuć; knocić, fuszerować, partaczyć, partolić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: knocić) [tevex, 2017-06-07]

spartan

1. wczesnozimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej odmiany jabłoni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

spartanin

1. mężczyzna żyjący według surowych reguł
2. obywatel Sparty (miasta)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sparty; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fż. spartanka ż.

przym. spartański, spartiacki

Wiktionary

spartanka

1. kobieta żyjąca według surowych reguł;
2. mieszkanka Sparty (miasta)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sparty; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fm. spartanin mos.

przym. spartański, spartiacki

Wiktionary

spartański

1. przymiotnik od:
a) Sparta (starożytne państwo-miasto; Lacedemon); lacedemoński;
b) Sparta (miasto w Grecji);
2. zahartowany, surowy, charakterystyczny dla spartanina - osoby prowadzącej surowy tryb życia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Sparty, związany ze Spartą

(1.2) charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po przeprowadzce na wieś zacząłem prowadzić spartański tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈtãj̃sʲci, AS: spartãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin m., spartanin m., spartiata m., Spartanka ż., spartanka ż.

przysł. po spartańsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ascetyczny, prosty, prymitywny, surowy

Wiktionary

sparteina

Sparteina – organiczny związek chemiczny, alkaloid z grupy lupinanu, wyodrębniany z roślin należących do rodziny łubinu, złotokapu, żarnowca, janowca oraz Saratamnus.

Sparteina ma dwa centra chiralne i może występować w formie czterech diastereoizomerów (ponadto, ze względu na asymetrię wielopierścieniowego szkieletu cząsteczki, każdy diastereoizomer może występować w dwóch formach enancjomerycznych, co daje łącznie 8 diastereoizomerów). Najczęściej spotykana (−)-sparteina jest izomerem lewoskrętnym o konfiguracji cis-trans. Pozostałe izomery oznaczane są symbolami α (izomer trans-trans), β (cis-cis) i γ (trans-cis; słabo poznany). Izomer prawoskrętny, (+)-sparteina czyli pachykarpina, jest bardzo toksyczny.

Wikipedia

sparteria

wyroby plecione; plecionka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

sparteryjny

przymiotnik od: sparteria

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spartiata

w starożytnej Sparcie: pełnoprawny obywatel, użytkownik działki ziemi państwowej uprawianej na jego rzecz przez helotów; spartiata od urodzenia podlegał stałej kontroli państwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pełnoprawny obywatel spartański

Wiktionary

Spartiaci – pełnoprawni obywatele Sparty, najwyższa z trzech grup społecznych, na które dzielili się Spartanie. Spartiatą można było zostać po ukończeniu trzydziestego roku życia i od tego czasu wolno było brać udział w Zgromadzeniu Ludowym, jak również się ożenić. Niezawarcie związku małżeńskiego groziło utratą praw obywatelskich. Prawo zabraniało spartiatom pracy zarobkowej, a podstawą utrzymania była ziemia (podzielona na równe działki, zwane kleros) przyznawana każdemu obywatelowi wraz z przypisanymi do niej helotami (którzy ją uprawiali).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Sparta ż., spartanin mos., spartanka ż.

przym. spartański

Wiktionary

spartolić

potocznie: zepsuć, zawalić jakąś sprawę lub pracę; spartaczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spartycjonować

w informatyce: podzielić (dysk twardy) na partycje

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2020-05-24]

sparzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparzyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sparzyć, parzyć

przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

sparzyć

uszkodzić ciało, dotykając go czymś gorącym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

czasownik przechodni dokonany (ndk. parzyć)

(1.1) uszkodzić ciało, dotykając je czymś gorącym

(1.2) kulin. zalać lub opłukać coś wrzątkiem

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. parzyć się)

(2.1) doznać poparzenia, podrażnić skórę i mieć objawy poparzenia lub takie, jak po dotknięciu gorącej rzeczy

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. brak)

(3.1) przen. doznać zawodu, zawieść się na czymś lub na kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Należy sparzyć pomidory i następnie pokroić je w kostkę.

(1.2) Jajka przed użyciem należy sparzyć, opłukując wrzątkiem.

(3.1) Nie tylko ty sparzyłeś się na swoim przyjacielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaʒɨʨ̑, AS: spažyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sparzenie n.

czas. parzyć

przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oparzyć, poparzyć

(3.1) rozczarować się

Wiktionary

śpas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. wojsk. żart

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|Spass.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕpas, AS: śpas

Wiktionary

spasać

1. użytkować jako paszę; skarmiać;
2. tuczyć karmiąc obficie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

spaść

1. zużytkować coś, np. siano, jako paszę; skarmić;
2. spaść się - pot. utyć, przybrać na wadze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-01]

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spadać)

(1.1) dokonany od|spadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spasać)

(2.1) środ. roln. dokonany od|spasać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaɕʨ̑, AS: spaść

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. spad m., spadek m., spadanie n., spadnięcie n.

(2.1) rzecz. spaślak m., spasanie n., spasienie n.

Wiktionary

spasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: spaśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spaść

Wiktionary

spasiony

spaśny;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

spaślaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od spaślak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spaślak m.

Wiktionary

spaślak

potocznie: osoba otyła; grubas, tłuścioch

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek otyły

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. spasione zwierzę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrz jak leziesz, spaślaku!

(2.1) Myśliwi upolowali sporego spaślaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaɕlak, AS: spaślak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spasanie n.

:: zdrobn. spaślaczek m.

czas. spasać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. grubas.

Wiktionary

spaśne

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spaśny

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spasować

1. dopasować do siebie części czegoś obrabiając je;
2. ominąć swoją kolejkę w grze, licytacji;
3. zrezygnować, poddać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spasować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spasować dk.

rzecz. pas n.

Wiktionary

spąsowiały

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

przymiotnik

(1.1) książk. silnie zarumieniony, zaczerwieniony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Witz spojrzał znienacka na spąsowiałą twarz Władysława i urwał nagle opowiadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. sponsowiały

Wiktionary

spąsowieć

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pąsowieć)

(1.1) książk. zarumienić się, zaczerwienić się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znowu spąsowiała, ale z jej oczu ani myślało znikać bezczelne wyzwanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇ʨ̑, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spąsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarumienić się, zaczerwienić się, daw. sponsowieć

Wiktionary

spąsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spąsowieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spąsowieć

Wiktionary

spasowski

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2018-06-17]

Wikipedia

spasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; zapasteryzować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

spasticol

preparat leczniczy złożony z papaweryny i alkaloidów atropinowych, stosowany w stanach skurczowych (np. kolka żółciowa, nerkowa; kurcze żołądka)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

spastwić

spastwić się - rzadko: okrutnie się z kimś obejść; napastwić się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-29]

spastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spastyczne

Wiktionary

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

Wikipedia

Powiązane:

przym. spastyczny

przysł. spastycznie

rzecz. spastyka ż.

Wiktionary

spastyczny

wywołany przez kurcz, mający kurcze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

przymiotnik

(1.1) med. kurczowy, wywołany przez spazm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dolegliwością, która pojawia się coraz częściej i której towarzyszą spastyczne, czyli napadowe bóle brzucha, jest tzw. zespół jelita nadwrażliwego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spastyczność ż., spastyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skurczowy

Wiktionary

spastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

Wiktionary

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. spastyczność

przym. spastyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spastyczność, stan spastyczny

Wiktionary

spaszt

prostopadła ściana skały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

spasły

utuczony, gruby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spat

minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych; szpat islandzki

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1995-2003 - E. Sobol, A. Stankiewicz [koalar, 2007-11-07]

spatif

[czytaj: spatif] skrót od: Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (rzad. nijaki)

(1.1) = teatr. film. Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspatʲif, AS: spatʹif

Wiktionary

spätlese

Wikipedia

spatrywać

potocznie: odpisywać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągać, odpatrywać, odgapiać, zgapiać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-29]

spatrzyć

1. patrząc, odnaleźć; wypatrzyć;
2. potocznie: odpisać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągnąć, odpatrzyć, odgapić, zgapić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-29]

spatynować

pokryć przedmiot patyną w celu postarzenia go

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spauperyzować

uczynić coś lub kogoś zbiedniałym, zubożałym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spauperyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spauperyzować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pauperyzowanie n., pauperyzm m., pauper m.

czas. spauperyzować (się) dk., pauperyzować (się) ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zubożenie

Wiktionary

spaw

1. miejsce zespawane; spoina;
2. jednorazowa czynność spawania; spawka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. miejsce wykonania połączenia przez spawanie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spaf, AS: spaf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spawanie n., zespawanie n., spawacz m., spawaczka ż., spawarka ż., spawalnictwo n., spawalność ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk.

przym. spawalniczy

Wiktionary

spawać

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. łączyć coś techniką spawania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspavaʨ̑, AS: spavać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spaw mrz., spawanie n., spawacz mos., spawarka ż., spawalność ż.

czas. zespawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szwajsować.

Wiktionary

spawacz

osoba wyspecjalizowana w spawaniu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-03]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się spawaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspavaʧ̑, AS: spavač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawalność ż., spawalnictwo n.

:: fż. spawaczka ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary

spawadełko

urządzenie do spawania drobnych części

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-07-23]

spawalnictwo

dział technologii zajmujący się łączeniem metali przez zgrzewanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

Wikipedia

spawalniczka

spawaczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-29]

spawalniczy

dotyczący spawalnictwa, spawania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

przymiotnik

(1.1) techn. związany ze spawalnictwem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spawalnictwo n., spawanie n., spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

czas. spawać ndk.

Wiktionary

spawalnik

spawacz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

spawalność

przydatność materiału do tworzenia złącz metodą spawania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spawalne

Wiktionary

Spawalność metali – podatność materiału lub grupy materiałów do tworzenia się złącz spawalniczych spełniających wymogi konstrukcyjne i technologiczne.

Termin ten definiuje się też jako zespół właściwości fizyko-chemicznych i metalurgicznych wpływających na podatność do tworzenia się złącz (napoin). Spawalność jest to zdolność materiału do uzyskania określonych własności mechanicznych po spawaniu (bez skłonności do kruchego pękania).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawacz m., spawalnictwo n., spawaczka ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary

spawalny

dający się spawać, nadający się do spawania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spawanie

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spawać.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spaˈvãɲɛ, AS: spavãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spawać

rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

przym. spawalniczy

Wiktionary

spawarka

Spawarka – urządzenie służące do spawania ręcznego lub automatycznego.

Rodzaje spawarek:

- spawarka do plastiku

- spawarka elektrodowa

- spawarka inwertorowa

- spawarka mikroplazmowa

- spawarka światłowodowa

- spawarka transformatorowa

Wikipedia

spawęk

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

spawęki

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

spawka

jednorazowa czynność spawania; spaw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spawn

postać z komiksów Todda McFarlane'a

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-04-08]

Wikipedia

spazm

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; kurcz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. spazmy nmos.

czas. spazmować ndk.

przym. spazmatyczny

przysł. spazmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kurcz, skurcz

Wiktionary

spazmatycznie

przysłówek

(1.1) gwałtownie, w połączeniu z łkaniem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spazm mrz., spazmatyczność ż., spazmy lm. nmos.

przym. spazmatyczny

Wiktionary

spazmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: spazmatycznie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

spazmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spazmatyczne; cecha tych, którzy są spazmatyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. spazmatyczny

przysł. spazmatycznie

Wiktionary

spazmatyczny

1. mający charakter ataku nerwowego;
2. o płaczu: głośny, połączony z łkaniem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spazmatyk

przestarzale: osoba cierpiąca na spazmy, drgawki, konwulsje

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-24]

spazmofilia

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; tężyczka; tetania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

spazmolityk

lek działający zwiotczająco na mięśnie gładkie; lek spazmolityczny, lek rozkurczowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

spazmować

gwałtownie płakać, łkając

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spazmowy

dawniej: spazmatyczny - kurczowy, drgawkowy, konwulsyjny

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-21]

spazmy

gwałtowny płacz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

spaźniać

spaźniać się - regionalnie: spóźniać się

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

spaźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaźniać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespaźnianie n.

czas. spaźniać ndk.

Wiktionary

spała

część pnia rosnącego drzewa, okorowana na czerwono

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

Wikipedia

spałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, wszamać, wpałaszować, opędzlować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spałek

kawałek drewna służący do rozpalania ogniska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

spałować

potocznie: zbić pałką; wypałować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

spałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pobicie kogoś pałką

Wiktionary

Spałowanie – obdzieranie zębami kory z drzew przez niektóre zwierzęta – parzystokopytne ssaki przeżuwające.

Powodem spałowania jest zapotrzebowanie zwierząt na składniki pokarmowe zawarte w korze drzew. W lasach europejskich najczęściej spałują: jeleń i łoś, rzadziej daniel i muflon. Spośród zwierząt niełownych spałuje żubr. Najczęściej spałowanymi rodzajami drzew są: sosna, dąb, jesion, świerk i jodła. Spały mogą występować na drzewach stojących lub ściętych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. pałowanie n., pałka ż., wypałowanie n.

czas. spałować dk., wypałować dk., pałować ndk.

przym. pałeczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wypałowanie

Wiktionary

spałowy

przymiotnik od: spała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spd

[czytaj: es-pe-DE] skrót od:
1. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (niemieckie: Sozialdemokratische Partei Deutschlands) - najstarsza niemiecka partia polityczna (założona w 1875 roku);
2. Stronnictwo Polskich Demokratów (1943-1944)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-04-03]

speakeasy

[czytaj: spikiz-i] koktajl bar dla wybranych klientów, cechujący się oryginalnością, kameralnością i wyjątkową atmosferą; bar speakeasy

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

speaker

[czytaj: spiker] spiker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

Spiker lub speaker:

- spiker (speaker) – prezenter

- spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:

- Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii

- Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych

- określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (спикер), ukraińskim (спікер) i białoruskim (спікер, сьпікер)

Wikipedia

speakerka

spikerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

spears

nazwisko, np. Britney Spears (ur. 1981), amerykańska piosenkarka pop

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

spec

potocznie: fachowiec, znawca; szpec, fachman, fachura

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fachowiec, specjalista

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazywał się specem od komputerów, ale tego wirusa nie umiał usunąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛts̑, AS: spec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fachowiec, specjalista

Wiktionary

spec.

specj.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-09-13]

specgrupa

potocznie o grupie specjalistów w danej dziedzinie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

specj.

spec.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

specjacja

1. proces powstawania gatunków; proces gatunkotwórczy;
2. występowanie różnych fizycznych i chemicznych form pierwiastka w tym samym środowisku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

- specjacja chemiczna – występowanie w badanym obiekcie tego samego pierwiastka chemicznego w różnych postaciach

- specjacja biologiczna – proces powstawania nowych gatunków.

Typy specjacji biologicznej ze względu na efekt:

- specjacja radiacyjna – zwiększenie liczby gatunków przez wyodrębnienie się nowego gatunku z gatunku już istniejącego

- specjacja filetyczna – przekształcenie się jednego gatunku w inny.

- introgresja – połączenie się dwóch gatunków w jeden w wyniku wielokrotnego krzyżowania mieszańców

Wikipedia

specjalik

zdrobnienie od: specjał

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-08]

specjalist.

skrót od: specjalistyczny; spec., specj.

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: specj.) [tevex, 2019-06-05]

specjalista

osoba posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

(1.2) lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspɛts̑ʲjaˈlʲista, AS: specʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjalizacja ż., specjalistyka ż.

:: fż. specjalistka ż.

czas. specjalizować się, specjalizować ndk.

przym. specjalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspert, fachowiec, profesjonalista, zawodowiec, znawca; pot. fachura, fachman, macher, rzemiecha, spec, szpenio; przest. profesjonał

Wiktionary

specjalistka

kobieta posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛts̑ʲjaˈlʲistka, AS: specʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

:: fż. specjalista mos.

przym. specjalistyczny

czas. specjalizować się

Wiktionary

specjalistyczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący specjalisty, fachowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta metoda wymaga specjalistycznego, bardzo drogiego sprzętu i dużego doświadczenia chirurga.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalność ż.

czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

przysł. specjalistycznie, specjalnie

przym. specjalny

Wiktionary

specjalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

(1.2) zdobywanie biegłości w danej dziedzinie, dodatkowej wiedzy i umiejętności

(1.3) eduk. wąska dziedzina wiedzy i umiejętności

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Specjalizacją naszego dermatologa jest wysypka połogowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż., specjał m.

czas. specjalizować się ndk., wyspecjalizować się

przym. specjalistyczny, specjalizacyjny, specjalny

przysł. specjalistycznie, specjalnie

Wiktionary

specjalizacyjny

przymiotnik od: specjalizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

specjalnie

przysłówek

(1.1) w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

(1.2) umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈts̑ʲjalʲɲɛ, AS: specʹi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. specjalny, specjalistyczny

przysł. niespecjalnie

rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

Wiktionary

specjalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specjalny; bardziej specjalny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2012-04-11]

specjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

(1.2) czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością

(1.3) odprzym. cecha tego, co jest specjalne; cecha tych, którzy są specjalni

Wiktionary

- specjalność naukowa

- specjalność zawodowa

- specjalność w harcerstwie

- harcerska specjalność wodna i żeglarska

- specjalność kuchni

- specjalność w drużynie sportowej, np. w piłce nożnej

- Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɛˈts̑ʲjalnɔɕʨ̑, AS: specʹi ̯alność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjał m., specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalizowanie n., wyspecjalizowanie n.

czas. specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

przym. specjalny, specjalistyczny

przysł. specjalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) specjalizacja

Wiktionary

specjalnościowy

dotyczący specjalności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

specjalny

1. dotyczący, należący do jednego wybranego przedmiotu, typu, jednej osoby;
2. szczególny, odrębny;
3. pedagogika specjalna - nauka o wychowaniu i nauczaniu dzieci upośledzonych umysłowo lub fizycznie oraz sprawiających szczególne problemy wychowawcze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

(1.2) mający szczególne, wyjątkowe właściwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do tego odkurzacza potrzebne są specjalne worki, standardowe nie pasują.

(1.2) Alkohol wprowadza mnie zawsze w specjalny nastrój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈts̑ʲjalnɨ, AS: specʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. specjalnie

rzecz. specjalizacja ż., specjalność, specjał

przym. specjalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szczególny, wyjątkowy

Wiktionary

specjals

środowiskowo: żołnierz sił specjalnych

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żołnierz sił specjalnych

Wiktionary

specjał

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mariola przygotowała dla nas liczne specjały à la kuchnia kresowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛts̑ʲjaw, AS: specʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specjalność ż., specjalizacja n.

przym. specjalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) delikates, pychota, pyszota, przysmak, rarytas, smakołyk, ambrozja, cymes, delicja, frykas, mecyja

Wiktionary

specjały

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

speckomisja

komisja powołana specjalnie do zbadania jakiejś sprawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

specnaz

potoczne określenie wojskowych sił specjalnych byłego ZSRR oraz Rosji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

specnazowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Specnazem, dotyczący Specnazu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Specnaz mrz.. specnaz mrz.

Wiktionary

specoddział

środowiskowo: oddział do zadań specjalnych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [meg, 2017-08-23]

specpluton

pluton wojska lub policji do zadań specjalnych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

specstrefa

specjalna strefa ekonomiczna o odmiennych zasadach opodatkowania, stworzona w celu ożywienia gospodarki w danym regionie

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

specsłużba

jednostka policji lub wojska prowadząca działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-15]

specsłużby

jednostka policji lub wojska prowadząca działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-15]

spectrum

[czytaj: spektrum] spektrum
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

w literaturze

- „Spectrum” – seria wydawnicza wydawnictwa Muza

w muzyce

- Spectrum – album Billy'ego Cobhama, wyd. 1973

- Spectrum – album Steve'a Howe'a, wyd. 2005

- Spectrum – album Cedara Waltona, wyd. 1968

- Spectrum – album grupy Ziyo, wyd. 1998

- „Spectrum” – singel grupy Florence and the Machine, wyd. 2012

Wikipedia

specustawa

specjalna ustawa uchwalona w celu rozwiązania doraźnego problemu, zagadnienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

Specustawa – potoczne określenie ustaw regulujących w sposób szczególny konkretną dziedzinę, zwykle ze względu na nieefektywność regulacji ogólnych lub procesów administracyjnych w danym obszarze. Akt normatywny, który na pewien czas wyłącza obowiązywanie (stosowanie) obowiązujących przepisów. Uchwalana w takim samym trybie jak inne ustawy, lecz ma pierwszeństwo przed innymi ustawami. Np. na czas Euro 2012 w celu zwiększenia bezpieczeństwa.

Wikipedia

specyficznie

przysłówek

(1.1) w sposób specyficzny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kuśtykał, specyficznie stawiając prawą stopę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specyficzność ż., specyfika ż.

przym. specyficzny

Wiktionary

specyficzniej

stopień wyższy od przysłówka: specyficznie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

specyficzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specyficzny; bardziej specyficzny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-09]

specyficzność

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyfika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. specyfika.

Wiktionary

Czułość i swoistość (testu diagnostycznego) – wartości opisujące zdolność testu do wykrycia badanej cechy (czułość) lub wykrycia jej braku (swoistość). Pojęcia czułości i swoistości stosuje się głównie w badaniach naukowych oraz diagnostyce medycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na czym polegała specyficzność tej postaci?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specyfika ż.

przym. specyficzny

przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odrębność, specyfika, swoistość, szczególność

Wiktionary

specyficzny

1. właściwy wyłącznie danej osobie, rzeczy lub zjawisku; charakterystyczny, swoisty;
2. o osobie, przedmiocie lub zjawisku: mający cechy niepowtarzalne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik

(1.1) typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)

(1.2) wyróżniający się na tle innych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta wymowa jest specyficzna dla języków z północy.

(1.2) Na studiach zaczęła się stykać z ludźmi o specyficznych poglądach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛts̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ, AS: specyfʹičny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. specyficznie

rzecz. specyfika, specyficzność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) właściwy, charakterystyczny

(1.2) nietypowy, dziwny

Wiktionary

specyfik

lek w stanie gotowym, sprzedawany w aptece

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

specyfika

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyficzność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół cech wyróżniających

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. specyficzność ż.

przym. specyficzny

przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odrębność, specyficzność, swoistość, szczególność

Wiktionary

specyfikacja

1. dokument wystawiony przez dostawcę towarów, dołączony do przesyłki i określający jego wartość;
2. dokładny wykaz zakupionych towarów;
3. ujęcie wszelkich kosztów związanych z obrotem przedsiębiorstwa;
4. dawniej: wyliczenie, wyszczególnienie jakichś elementów całości;
5. w informatyce: szczegółowe określenie zadania do wykonania w formie oprogramowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

specyfikować

konkretyzować ogólną informację, zwykle w punktach; wyszczególniać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spęczać

kując zmniejszać długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spęczak

tłocznik służący do spęczania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

spęczniać

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

spęczniały

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

spęczyć

kując zmniejszyć długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spęd

1. spędzenie dużej liczby zwierząt w jedno miejsce;
2. miejsce, w którym zwierzęta zostały spędzone;
3. żartobliwie: zgromadzenie wielu osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

spedalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spedalać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niespedalanie n.

czas. spedalać ndk.

Wiktionary

spędoszyn

Wikipedia

spędowisko

potocznie: zgromadzenie wielu osób w jednym miejscu; spęd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-07-23]

spędowy

przymiotnik od: spęd

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spedycja

wszelkie czynności wykonywane podczas przesyłania i odbierania towarów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;

- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

Wikipedia

spedycyjny

przymiotnik od: spedycja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-26]

spedytor

1. przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem i dostawą towarów;
2. pośrednik handlowy trudniący się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów; dostarczyciel; przewoźnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;

- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

Wikipedia

spedytorka

pośredniczka handlowa trudniąca się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-06-29]

spędzać

czasownik niedokonany (dk. spędzić)

(1.1) przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas

(1.2) być w towarzystwie kogoś

(1.3) wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś

(1.4) przepędzać/wyganiać człowieka lub zwierzę z jakiegoś miejsca

(1.5) zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tomek spędzał większość dnia w firmie.

(1.1) W porównaniu z ubiegłym rokiem, internauci spędzają więcej czasu na czytaniu internetowych pamiętników.

(1.1) Opalona skóra świadczyła o tym, że spędzała wiele czasu na świeżym powietrzu.

(1.2) Magda i ja spędzaliśmy ze sobą każdy wieczór.

(1.3) Mężczyźni spędzają dwukrotnie więcej czasu przeglądając strony motoryzacyjne. (z Internetu)

(1.4) Musieliśmy zatrzymać się i spędzić bydło z drogi.

(1.5) Spędziliśmy wszystkich mieszkańców do miejscowego Domu Kultury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ndz̑aʨ̑, AS: spẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spęd m., spędowisko n., spędzanie n., spędzenie n.

czas. spędzić dk.

przym. spędowy

Wiktionary

spędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈdz̑ãɲɛ, AS: spẽnʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spędzać

rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

spędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: spẽnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. spędzić, spędzać

rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

spędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spędzać)

(1.1) zob. spędzać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś spędzę piękny dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ɲʥ̑iʨ̑, AS: spẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

czas. spędzać, napędzać ndk.

rzecz. pęd mrz., spędzenie n.

Wiktionary

speech

potocznie: przemówienie; spicz

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [maf, 2017-01-19]

speed

slangowa nazwa amfetaminy; spid

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2018-12-30]

studziennik

skrzydlik studziennik - gatunek mchu z rodziny skrzydlikowatych

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Rośliny chronione) [tevex, 2010-05-31]

Wikipedia

studzienny

dotyczący studni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

studzieński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

studziński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Studziński – rzymskokatolicki duchowny

- Andrzej Studziński - polski entomolog

- Andrzej Piotr Studziński – polski działacz polityczny, wydawca, dziennikarz

- Bogumił Studziński – polski prawnik, działacz opozycji w PRL

- Franciszek Studziński – polski oficer

- Janusz Studziński – polski piłkarz

- Mateusz Studziński – polski hokeista

- Zdzisław Studziński – polski oficer

Wikipedia

studzionka

2

Wikipedia

stuff

[czytaj: staf] potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, maryśka, marycha, staf

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

czasopisma

- Stuff – miesięcznik

filmy

- Stuff – film dokumentalny z 1993 roku

utwory literackie

- Stuff – powieść Josepha Connolly'ego

- Stuff – powieść Jeremy'ego Stronga

Wikipedia

stugębny

1. rzadkie: mający sto gęb;
2. stugębna plotka, fama itp. - plotka, fama itp. rozgłaszana przez wiele osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuglik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

stugramowy

1. ważący 100 gramów;
2. przeznaczony na 100 gramów czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) taki, który waży sto gramów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstuɡrãˈmɔvɨ, AS: stugrãmovy

Wiktionary

stugłowy

mający sto głów

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-27]

stuhektarowy

a) będący wielkości stu hektarów;
b) posiadający sto hektarów ziemi (np. rolnik stuhektarowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) mający sto hektarów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Władze miasta na stuhektarowym odłogu wybudują domy mieszkalne.

Wiktionary

Powiązane:

przym. hektarowy

Wiktionary

stuhr

[czytaj: sztur] nazwisko; m.in. Jerzy Stuhr (ur. 1947) - znany polski aktor i reżyser

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Niemcy:

- Stuhr – gmina w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Diepholz

Osoby:

- Jerzy Stuhr – polski aktor

- Kevin Stuhr Ellegaard

- Maciej Stuhr – polski aktor

- Oskar Stuhr – polski adwokat

- Samanta Stuhr

Wikipedia

stujęzyczny

1. posługujący się stoma językami;
2. napisany w stu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się stoma językami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuk

odgłos stukania, uderzania twardymi przedmiotami; stukot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos powstający przy zderzeniu twardych przedmiotów

wykrzyknik

(2.1) (onomatopeja) wyraz naśladujący odgłos stukania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stuk kół pociągu nie pozwalał mi zasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuk, AS: stuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stukot m., stukanie n., stuknięcie n.

czas. stukać ndk., stuknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stukot

(2.1) puk

Wiktionary

stuk-puk

wykrzyknik naśladujący odgłos stukania; stuku-puku; stuku, puk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

stukać

1. lekko uderzać czymś w coś twardego, zwykle powodując powstanie charakterystycznego odgłosu;
2. wydawać odgłos powstający przy uderzaniu czymś w coś twardego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

czasownik przechodni niedokonany (dk. stuknąć)

(1.1) powodować charakterystyczny dźwięk, uderzając w twardą powierzchnię

(1.2) wydawać odgłos będąc uderzanym lub obijając się o coś

(1.3) pot. uderzać kogoś lub coś

(1.4) pot. pisać na klawiaturze

(1.5) pot. niezbyt mocno uderzać autem

(1.6) wulg. odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany stukać się (dk. stuknąć się)

(2.1) uderzać częścią ciała w coś twardego

(2.2) uderzać o siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać

rzecz. stuk m., stukanie n.

wykrz. stuk

przym. nastukany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kołatać, pukać

(1.3) bić, grzmocić, uderzać, walić

(1.6) grzmocić, pieprzyć, pukać, posuwać, jebać, ruchać, walić

Wiktionary

stukacz

1. mały chrząszcz z rodziny kołatkowatych;
2. środowiskowo: donosiciel, denuncjator

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

stukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stukać.

(1.2) dźwięk powstający, gdy ktoś stuka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈkãɲɛ, AS: stukãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać, stukać ndk.

przym. nastukany

rzecz. stuk mrz.

wykrz. stuk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pukanie

(1.2) stukot

Wiktionary

stukanina

1. uciążliwe, głośne stukanie;
2. odgłos powstający przy stukaniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

stukartkowy

składający się ze stu kartek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stukas

bojowy samolot nurkujący marki Stukas, używany podczas drugiej wojny światowej; sztukas

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Junkers Ju 87 Stuka (z niem. Sturzkampfflugzeug) – niemiecki bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Zaprojektowana przez Hermanna Pohlmanna i oblatana 17 września 1935 maszyna swój chrzest bojowy przeszła w 1938 roku podczas wojny domowej w Hiszpanii. W niemieckiej propagandzie samolot stał się symbolem wielkości Luftwaffe.

Wikipedia

stuki

odgłos stukania, uderzania twardymi przedmiotami; stukot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

stukilogramowy

1. ważący 100 kilogramów;
2. przeznaczony na 100 kilogramów czegoś

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-20]

stukilometrowy

mający długość stu kilometrów, wynoszący sto kilometrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuknąć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|stukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈstuknɔ̃ɲʨ̑, AS: stuknõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać

przym. nastukany

rzecz. stuk mrz.

wykrz. stuk

Wiktionary

stuknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|stuknąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nastukać

przym. nastukany

rzecz. stuk mrz.

wykrz. stuk

Wiktionary

stuknięty

potocznie: niespełna rozumu, niemądry, nienormalny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) pot. niezrównoważony psychicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemądry, nienormalny, niespełna rozumu, porąbany, rąbnięty, szurnięty, trzepnięty, walnięty, zwariowany

Wiktionary

stukoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 100 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: stukorõnovy

Wiktionary

stukot

odgłos powstający przy uderzaniu twardymi przedmiotami; stukotanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

stukoty

odgłos powstający przy uderzaniu twardymi przedmiotami; stukotanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

stukowy

spalanie stukowe - wybuchowe, nierównomierne spalanie paliw w silnikach tłokowych; spalanie detonacyjne

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: liczba oktanowa) [tevex, 2019-12-28]

stukołowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma sto kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstukɔˈwɔvɨ, AS: stukou̯ovy

Wiktionary

stukrotny

występujący sto razy; stokrotny

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2012-03-25]

stuku

odgłos stukania, uderzania twardymi przedmiotami; stukot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

stuku-puku

wykrzyknik naśladujący odgłos stukania; stuk-puk; stuku, puk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

stukułka

gra karciana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulać

1. delikatnie zbliżać do siebie, powodując, że coś zamyka się lub zmniejsza; skulać, kurczyć;
2. stulać się - zamykać się; skulać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulatek

mężczyzna stuletni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku przynajmniej 100 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca przynajmniej 100 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: stulatka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W uroczystych obchodach rocznicy bitwy nad Bzurą wzięło udział dwoje stulatków, żołnierz i sanitariuszka.

(2.1) Po babci został nam kredens – przepiękny stulatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatɛk, AS: stulatek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulecie n.

:: fż. stulatka ż.

przym. stuletni

Wiktionary

stulatka

kobieta albo samica zwierząt mająca sto lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sto lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sto lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: stulatek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W uroczystych obchodach rocznicy bitwy nad Bzurą wzięła udział stulatka, która była sanitariuszką.

(1.2) Po babci została nam szafa – przepiękna stulatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlatka, AS: stulatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulecie n.

:: fm. stulatek m.

przym. stuletni

Wiktionary

stulatki

kobieta albo samica zwierząt mająca sto lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulecie

1. okres stu lat; wiek;
2. setna rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wiek, sto lat

(1.2) setna rocznica

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oto waza sprzed trzech stuleci; jest bardzo cenna.

(1.2) Dyrekcja przeoczyła stulecie szkoły i nie zorganizowała żadnej uroczystości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlɛʨ̑ɛ, AS: stuleće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulatek m., stulatka ż.

przym. stuletni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiek

Wiktionary

stulejarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) neol. pot. pogard. człowiek płci męskiej popadły w stan marazmu życiowego, ofiara losu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Życie stulejarza to pasmo ciągłych porażek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulejka ż.

Wiktionary

stulejka

wrodzone zwężenie napletka członka męskiego; fimoza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

Wiktionary

Stulejka (łac. phimosis) – męskie schorzenie wrodzone lub nabyte polegające na zwężeniu ujścia napletka, które uniemożliwia (stulejka całkowita) lub utrudnia (stulejka częściowa) ściąganie napletka (we wzwodzie lub w stanie spoczynku penisa). Łacińska nazwa pochodzi od greckiego słowa φῑμός, czyli kaganiec.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: stuˈlɛjka, AS: stulei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulejarz m.

Wiktionary

stuletni

mający sto lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający sto lat

(1.2) trwający sto lat

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W Polsce trwa już stuletni wysiłek społeczny ukierunkowany na ochronę Tatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: stuˈlɛtʲɲi, AS: stuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stulatek m., stulatka ż., stulecie n., stuletniość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) sekularny; gw-pl|Śląsk Cieszyński|storoczni.

Wiktionary

stulić

1. delikatnie zbliżyć do siebie, powodując, że coś się zamknie lub zmniejszy; skulić, skurczyć;
2. stulić się - zamknąć się; skulić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulirowy

mający wartość stu lirów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulistny

1. mający sto liści lub bardzo wiele liści, płatków;
2. róża stulistna - róża o różowych lub czerwonych kwiatach, ozdobna lub hodowana do wyrobu perfum, konfitur; centyfolia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulisz

roślina z rodziny krzyżowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

Wikipedia

stulitrowy

a) mający pojemność stu litrów;
b) zawierający sto litrów czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stulony

1. delikatnie zbliżyć do siebie, powodując, że coś się zamknie lub zmniejszy; skulić, skurczyć;
2. stulić się - zamknąć się; skulić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stumarkowy

mający wartość stu marek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stumetrowiec

biegacz specjalizujący się w biegach na dystansie stu metrów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

stumetrówka

dystans o długości stu metrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stumetrowy

mający długość stu metrów, wynoszący sto metrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) mający sto metrów długości, szerokości, wysokości albo sto metrów kwadratowych powierzchni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krótka, niespełna stumetrowa ścianka jest przez swą znaczną stromość poważną przeszkodą wspinaczkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstũmɛˈtrɔvɨ, AS: stũmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stumetrówka ż.

Wiktionary

stumilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 100 000 000;
b) liczący sto milionów czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stumilowy

mający długość stu mil, wynoszący sto mil

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuminutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sto minut

Wiktionary

stuningować

potocznie: ulepszyć coś, wprowadzając pewne zmiany; podrasować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

stuningowany

potocznie: ulepszyć coś, wprowadzając pewne zmiany; podrasować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [meg, 2010-12-23]

stunożny

zwykle o zwierzętach, potworach: mający sto nóg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuoczny

mający sto oczu; mający wiele oczu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-13]

stuoki

mający sto oczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuosobowy

1. składający się ze stu osób;
2. przeznaczony dla stu osób

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: setka) [tevex, 2014-05-27]

stupa

budowla sakralna, głównie buddyjska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, taj. เจติย czedi; laot. that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu. Buddyjska stupa symbolizuje oświecony stan Buddy.

Wikipedia

stupaj

stopień wyrąbany w śniegu lub lodzie ułatwiający wspinaczkę

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

stupaja

dawniej: pogardliwie o policjancie; stupajka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

stupajka

dawniej: pogardliwie o policjancie; stupaja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stupak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

stupiętrowy

mający sto pięter

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) taki który ma sto pięter; wysoki na sto pięter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na zachód od rzeki Sac, gdzie wilki grasowały pośród bagien, stoi stupiętrowy bank LaSalle, perła architektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌstupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: stupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

stupina

knot złożony ze skręconych nitek bawełnianych, wymoczony w wodzie z saletrą i mączką prochową, dawny rodzaj zapalnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

Wikipedia

stupkiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

stupnicki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

stupniki

Wikipedia

stupolowy

przymiotnik

(1.1) mający sto pól

Wiktionary

stupor

zaburzenie psychiczne objawiające się znacznym zahamowaniem ruchowym i ograniczeniem reakcji na bodźce zewnętrzne; osłupienie, drętwica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Osłupienie (stupor) – zaburzenie poznawcze, do którego objawów należą akineza, mutyzm, brak reakcji na bodźce przy jednoczesnym zachowaniu przytomności (może być jednak ona nieznacznie przymglona).

Pacjent, mimo zachowania świadomości, nie reaguje na bodźce zewnętrzne, nie porusza się, nie mówi, wzrok ma utkwiony w jednym punkcie.

Wikipedia

stuposiany

Wikipedia

stuprocentówka

potocznie: stuprocentowa okazja

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

stuprocentowy

stanowiący sto procent czegoś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) zawierający 100% czegoś

(1.2) taki, którego jest się pewny w 100%

(1.3) typowy, mający wszystkie cechy kogoś, czegoś

Wiktionary

stupsk

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

Stupsk – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Stupsk.

Miejscowość jest siedzibą gminy Stupsk oraz rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha.

Stupsk leży około 11 km na południowy wschód od Mławy, przy trasie kolejowej linii nr 9 (Warszawa-Gdańsk). Przystanek kolejowy nazywa się Stupsk Mazowiecki.

Wikipedia

stupski

przymiotnik od: Stupsk (miejscowość)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

stuptut

ochraniacz na nogę mający kształt prostej rurki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ochraniacz na nogę mający kształt rurki, wykonany z wodoodpornego i odpornego na zabrudzenia materiału;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po nałożeniu na spodnie stuptuty pokrywają nogi od kolan aż po kostki wraz z górnymi częściami butów.

Wiktionary

sturamienny

mający sto ramion, odnóg itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

sturczeć

stać się Turkiem, przyjąć wiarę mahometańską; poturczyć się, sturczyć się

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: poturczyć) [tevex, 2017-07-02]

sturczyć

1. skłonić kogoś do przyjęcia islamu (zrobić go Turkiem); sturczyć wielu; poturczyć;
2. sturczyć się - stać się Turkiem, przyjąć wiarę mahometańską; poturczyć się, sturczeć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

sturkać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trącać

Wiktionary

sturublówka

banknot o wartości stu rubli

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) banknot o nominale 100 rubli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja myślę, bez urazy jaśnie pana, że prędzej w pańskiej sadzawce zdybalibyśmy jesiotra aniżeli jedną sturublówkę w okolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsturuˈblufka, AS: sturublufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. sturublowy

Wiktionary

sturublowy

mający wartość stu rubli

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

przymiotnik

(1.1) mający wartość / liczący / wynoszący 100 rubli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomogło też że, niespecjalnie kryjąc się, w książkę na biurku wsadził sturublowy banknot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsturuˈblɔvɨ, AS: sturublovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sturublówka

Wiktionary

sturzić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trącić

Wiktionary

stus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stos

Wiktionary

stustopniowy

1. mający sto stopni (w jakiejś skali);
2. mający sto stopni, etapów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

stustronicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który liczy sto stron

Wiktionary

stuświecowy

1. zawierający sto świec;
2. żarówka stuświecowa - żarówka mająca moc stu watów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuszować

stonować;
1. zmniejszyć, złagodzić jaskrawość, ostrość rysunku, malowidła;
2. przenośnie: złagodzić ostrość, agresywny ton czegoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2016-07-16]

stuszowywać

rzadko:
1. zmniejszać, łagodzić jaskrawość, ostrość rysunku, malowidła; tonować;
2. przenośnie: łagodzić ostrość, agresywny ton czegoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [maf, 2017-06-05]

stutonowy

a) ważący sto ton;
b) mieszczący sto ton czegoś;
c) mogący unieść sto ton

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-02]

stuttgarcki

[czytaj: sztutgarcki] przymiotnik od: Stuttgart, miasto w południowej części Niemiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Stuttgartem, dotyczący Stuttgartu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Stuttgart m., stuttgarczyk mos., stuttgarka ż.

Wiktionary

stuttgart

[czytaj: sztutgart] miasto w Niemczech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pociąg jedzie dopiero ze Stuttgartu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stuttgarczyk mos., stuttgarka ż.

przym. stuttgarcki

Wiktionary

stuttgartczyk

[czytaj: sztutgartczyk] mieszkaniec Stuttgartu

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [koalar, 2007-11-07]

stuttgartka

[czytaj: sztutgartka] mieszkanka Stuttgartu

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-20]

stutthof

[czytaj: sztuthof] hitlerowski obóz koncentracyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-05]

sześciomiejscowy

mający sześć miejsc siedzących, mieszczący sześć osób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciomiesięczny

mający sześć miesięcy, trwający sześć miesięcy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) trwający sześć miesięcy

(1.2) będący w wieku sześciu miesięcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: šeśćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) półroczny

(1.2) półroczny

Wiktionary

sześciomilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6 000 000;
b) liczący sześć milionów czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciominutowy

trwający sześć minut

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-01-17]

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sześć minut

Wiktionary

sześciomorgowy

a) będący wielkości sześciu mórg (morgów);
b) posiadający sześć mórg (morgów) ziemi, np. rolnik sześciomorgowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: chodzić) [tevex, 2019-10-18]

sześciomorowy

obejmujący sześć mor, trwający sześć mor

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: dychorej, dyjamb) [tevex, 2016-05-12]

sześcionabojowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześciostrzałowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: magazynek) [tevex, 2020-08-10]

sześcionogi

podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogie

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: sześcionogie) [tevex, 2010-05-27]

Wikipedia

sześcionogie

podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogi

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2010-05-27]

Wikipedia

sześcioodcinkowy

składający się z sześciu odcinków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześcioosobowy

1. składający się z sześciu osób (np. drużyna sześcioosobowa);
2. przeznaczony dla sześciu osób (np. sześcioosobowy pojazd)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla sześciu osób, mogący pomieścić sześć osób

(1.2) złożony z sześciu osób, wykonywany przez sześć osób

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W skład sześcioosobowej ekspedycji wchodzą - prócz legniczan - dwaj kaliszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔːsɔˈbɔvɨ, AS: šeść•osobovy

Wiktionary

sześciopak

1. zgrzewka zawierająca sześć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, dziesięciopak

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-14]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru

(1.2) pot. przen. wyraziste mięśnie brzucha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacek wyskoczył do sklepu po sześciopak piwa.

(1.2) Jacek chodzi na siłkę rzeźbić swój sześciopak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛɕˈʨ̑ɔpak, AS: šeśćopak

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kaloryfer

Wiktionary

sześciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający sześć palców;
2. wykonywany sześcioma palcami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciopalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający sześć palców

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-03-09]

sześciopasmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma sześć pasm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześciopasmówka ż.

Wiktionary

sześciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. numizm. moneta o nominale sześciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: šeśćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. sześciopensowy

Wiktionary

sześciopensowy

przymiotnik

(1.1) liczący sześć pensów, mający wartość sześciu pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: šeśćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześciopensówka

Wiktionary

sześciopiętrowy

mający sześć pięter

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i sześciu wyższych kondygnacji

Wiktionary

sześciopokojowy

złożony z sześciu pokojów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) z sześcioma pokojami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od razu zasiedliśmy w sześciopokojowym drewnianym domku do wspólnej kolacji.

(1.1) Obszerne sześciopokojowe mieszkanie na Mielczarskiego, w którym żyli, powoli podupadało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: šeśćopokoi ̯ovy

Wiktionary

sześciopręcikowy

1. o kwiecie: mający sześć pręcików;
2. o roślinie: mający kwiaty o sześciu pręcikach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający sześć pręcików

Wiktionary

sześcioprocentowy

stanowiący sześć procent czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciopromienny

o czymś mającym kształt gwiazdy: mający sześć promieni; sześcioramienny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na sześciu płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔpwaʃʧ̑ɨzˈnɔvɨ, AS: šeśćopu̯aščyznovy

Wiktionary

sześcioraczki

sześcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześcioraki

występujący w sześciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący sześciu typów, rodzajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔˈraci, AS: šeśćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

przysł. sześciorako

Wiktionary

sześciorako

przysłówek

(1.1) przysł. od przymiotnika → sześcioraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔˈrakɔ, AS: šeśćorako

Wiktionary

Powiązane:

przym. sześcioraki

Wiktionary

sześcioramienny

mający sześć ramion, odnóg itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciorek

skoczek sześciorek - gatunek pluskwiaka z rodziny bezrąbkowatych

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: skoczek) [tevex, 2019-10-04]

sześcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 6, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 6

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wycieczkę wybrało się sześcioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛɕˈʨ̑ɔrɔ, AS: šeśćoro

Wiktionary

Powiązane:

zob. sześć.

Wiktionary

sześciory

liczebnik

(1.1) starop. sześcioraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛɕˈʨ̑ɔrɨ, AS: šeśćory

Wiktionary

sześciorzędowy

mający sześć rzędów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciościan

wielościan o sześciu ścianach

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: pryzma) [tevex, 2014-06-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)

Wiktionary

sześciosilnikowy

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w sześć silników

Wiktionary

sześcioskrzydlny

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który ma sześć skrzydeł

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sześcioskrzydły

Wiktionary

sześcioskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma sześć skrzydeł

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas modłów w lecie 1224 roku objawił mu się sześcioskrzydły serafin i naznaczył stygmatami - ranami w miejscu krzyżowych ran Chrystusa.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sześcioskrzydlny

Wiktionary

sześciostopniowo

przysłówek

(1.1) w sześciu etapach, fazach

Wiktionary

Patrz:
sześciostopniowy
Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: šeśćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześciostopniowość

przym. sześciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sześcioetapowo, sześciofazowo

Wiktionary

sześciostopniowy

1. mający sześć stopni (w jakiejś skali);
2. mający sześć stopni, etapów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu stopni, schodków

(1.2) składający się z sześciu stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: šeśćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześciostopniowość

przysł. sześciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) sześcioetapowy, sześciofazowy

Wiktionary

sześciostopowy

1. o wierszu: składający się z sześciu stóp;
2. rzadko: mający długość sześciu stóp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciostrunny

o instrumentach muzycznych: mający sześć strun; sześciostrunowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-11-26]

sześciostrunowy

o instrumentach muzycznych: mający sześć strun; sześciostrunny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: heksachord)
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

sześciostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześcionabojowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciosylabowy

złożony z sześciu sylab (zgłosek); sześciozgłoskowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) liczący sześć sylab, składający się z sześciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: šeśćosylabovy

Wiktionary

sześcioszpar

gatunek drapieżnego rekina z rodziny sześcioszparowatych; rekin szary

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

Sześcioszpar szary, sześcioszpar, rekin szary (Hexanchus griseus) – gatunek drapieżnego, morskiego rekina sześcioszparokształtnego z rodziny sześcioszparowatych (Hexanchidae).

Opis

Jedna, mała płetwa grzbietowa w tylnej części tułowia, płetwa odbytowa bardzo mała, długi ogon z niezbyt dużą płetwą ogonową. Sześć szpar skrzelowych. Barwa szara, grzbiet znacznie ciemniejszy z przejściem do brązu. Boki dość jasne. Brak przesłony migawkowej. Tryskawka zaokrąglona. Prowadzi samotniczy, przydenny i nocny tryb życia.

Wikipedia

sześciotomowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z sześciu tomów, zawarty w sześciu tomach, wydany w sześciu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: šeśćotõmovy

Wiktionary

sześciotygodniowy

mający sześć tygodni, trwający sześć tygodni itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) trwający sześć tygodni

(1.2) będący w wieku sześciu tygodni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W całym Kościele zachodnim obowiązywało czterotygodniowe powstrzymywanie się od mięsa, w Polsce natomiast przestrzegano postu sześciotygodniowego.

(1.2) We wrześniu za kilogram sześciotygodniowego brojlera ubojnie płaciły cztery złote.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: šeśćotygodʹńovy

Wiktionary

sześciowarstwowy

przymiotnik

(1.1) liczący sześć warstw, składający się z sześciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕʨ̑ɔvarˈstfɔvɨ, AS: šeśćovarstfovy

Wiktionary

sześciowartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące sześć wiązań chemicznych z innymi atomami

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciowiekowy

mający sześć wieków, trwający sześć wieków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciowiersz

strofa złożona z sześciu wierszy o układzie rymów: ababcc

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

sześciowierszowy

składający się z sześciu wierszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciozakresowy

obejmujący sześć zakresów, działający w sześciu zakresach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześciozębny

kornik sześciozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: kornik sześciozębny) [tevex, 2019-12-28]

sześciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z sześciu zgłosek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-15]

Sześciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z sześciu sylab.

Szereg sześciosylabowy składa się na ogół z dwóch lub trzech wyrazów albo z dwóch lub trzech zestrojów akcentowych. Występuje jako samodzielny wers w wierszach izosylabicznych, przeplatanych i różnowersowych, a także jako komponent w wersach bardziej rozbudowanych.

Przed mym oknem nuci

Śpiewak ów skrzydlaty;

Przed mym oknem kwitną

Maki i bławaty;

Przed mym oknem grusza

Pochyla owoce;

Przed mym oknem błękit

I słońce migoce.

Stanisław Rossowski, Z wilegiatury

Wikipedia

sześciozłotowy

mający wartość sześciu złotych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

sześćkroć

sześć razy; sześciokrotnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. sześć razy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześciokrotność ż.

przym. sześciokrotny

przysł. sześciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sześciokrotnie

Wiktionary

sześćset

[czytaj: sześset lub szejset] liczebnik oznaczający liczbę 600

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

liczebnik główny

(1.1) 600

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na przykład w federalnych sądach apelacyjnych zasiada około dwustu sędziów, a w sądach rejonowych około sześciuset.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɛɕsɛt, AS: šeśset

Wiktionary

Powiązane:

przym. sześćsetny

Wiktionary

sześćsetka

1. liczba 600;
2. całość składająca się z sześciuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 600

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 600

Wiktionary

sześćsetlecie

1. okres sześciuset lat;
2. sześćsetna rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres sześciuset lat

(1.2) sześćsetna rocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕsɛtˈlɛʨ̑ɛ, AS: šeśsetleće

Wiktionary

Powiązane:

przym. sześćsetletni

Wiktionary

sześćsetletni

mający sześćset lat, trwający sześćset lat itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) mający sześćset lat

(1.2) trwający sześćset lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tym samym szlakiem z Węgier przez lasy, wieś, koło sześćsetletniego dębu (ścięty 12 lat temu) szły pielgrzymki do cudownego Obrazu Pana Jezusa w Kobylance.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: šeśsetletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sześćsetlecie n.

Wiktionary

sześćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 600

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 600

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kioskach ukazał się sześćsetny numer naszego miesięcznika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛɕˈsɛtnɨ, AS: šeśsetny

Wiktionary

Powiązane:

licz. sześćset

Wiktionary

szeslong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. (dzisiaj także gw-pl|Górny Śląsk.) szezlong, tapczan

Wiktionary

szesnaście

liczebnik oznaczający liczbę 16

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

liczebnik główny

(1.1) 16

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛsˈnaɕʨ̑ɛ, AS: šesnaśće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnasta ż., szesnastka ż.

przym. szesnasty, szesnastkowy

licz. szesnaścioro

Wiktionary

szesnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 16, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 16

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szesnaścioro uczniów z naszej klasy (ośmiu chłopców i osiem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnaɕˈʨ̑ɔrɔ, AS: šesnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastka ż.

przym. szesnasty, szesnastkowy

licz. szesnaście

Wiktionary

szesnasta

godzina szesnasta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2016-07-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 16, godzina czwarta po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: szesnasty

Wiktionary

Powiązane:

licz. szesnaście

przym. szesnasty

Wiktionary

szesnastak

samiec jelenia mający po osiem odnóg na każdej tyce wieńca

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

szesnastka

1. grupa szesnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 16;
3. szesnaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 16

(1.2) tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony liczbą 16

(1.3) grupa szesnastu osób

(1.4) muz. dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

(1.5) pot. dziewczyna w wieku lat 16

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɛsˈnastka, AS: šesnastka

Wiktionary

Powiązane:

licz. szesnaście, szesnaścioro

przym. szesnastkowy, szesnasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) ♬

Wiktionary

szesnastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastka ż.

licz. szesnaście, szesnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heksadecymalny

Wiktionary

szesnastobitowy

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera szesnaście bitów

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości szesnastu bitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔbʲiˈtɔvɨ, AS: šesnastobʹitovy

Wiktionary

szesnastodniowy

mający szesnaście dni, trwający szesnaście dni itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście dni

(1.2) będący w wieku szesnastu dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapasy paliwa i uzbrojenia dla samolotów pozwalają na autonomiczne prowadzenie szesnastodniowych, intensywnych operacji lotniczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: šesnastodʹńovy

Wiktionary

szesnastogodzinny

trwający szesnaście godzin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście godzin

(1.2) będący w wieku szesnastu godzin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Przez firmę przewinęło się już 15 osób - opowiada Ejsymont. - Ci, co odeszli, nie wytrzymywali tempa, szesnastogodzinnego dnia pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: šesnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

szesnastokrotnie

przysłówek

(1.1) szesnaście razy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawodnik ten w ubiegłym sezonie szesnastokrotnie wpisywał się na listę strzelców.

(1.1) Na przykład tylko dwukrotne przeciążenie osi pojazdu powoduje, iż siła niszcząca takiego pojazdu na nawierzchnię wzrasta aż szesnastokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: šesnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastokrotność ż.

przym. szesnastokrotny

Wiktionary

szesnastokrotny

powtarzający się szesnaście razy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2012-03-25]

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się szesnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś szesnaście razy

(1.3) szesnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈkrɔtnɨ, AS: šesnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastokrotność ż.

przysł. szesnastokrotnie

Wiktionary

szesnastolatek

chłopiec szesnastoletni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od szesnastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈlatɛk, AS: šesnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. szesnastoletni

rzecz. szesnastolatka

Wiktionary

szesnastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca szesnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od szesnastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈlatka, AS: šesnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. szesnastoletni

rzecz. szesnastolatek m.

Wiktionary

szesnastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

szesnastolecie

1. okres szesnastu lat;
2. szesnasta rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Zasady pisowni łącznej i rozdzielnej ze słownikiem - Wiedza Powszechna 1975 - I. Arctowa (ndpl) [tevex, 2017-06-07]

szesnastoletni

1. trwający szesnaście lat; przypadający za szesnaście lat;
2. będący w wieku szesnastu lat, mający szesnaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) mający szesnaście lat

(1.2) trwający szesnaście lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi, AS: šesnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastolecie n., szesnastolatek m., szesnastolatka ż.

Wiktionary

szesnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z szesnastu liter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozwiązaniem krzyżówki okazało się szesnastoliterowe słowo „epistemologiczny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛsˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: šesnastolʹiterovy

Wiktionary

szesnastomiesięczny

mający szesnaście miesięcy, trwający szesnaście miesięcy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

szesnastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający szesnaście minut

Wiktionary

szesnastoosobowy

1. składający się z szesnastu osób;
2. przeznaczony dla szesnastu osób

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: szesnastka) [tevex, 2014-06-06]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla szesnastu osób, mogący pomieścić szesnaście osób

(1.2) złożony z szesnastu osób, wykonywany przez szesnaście osób

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Cała szesnastoosobowa drużyna wykonała bieg dookoła sali przekazując sobie rekwizyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: šesnast•osobovy

Wiktionary

szesnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i szesnastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

szesnastoramienny

mający szesnaście ramion, odnóg itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

szesnastościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o szesnastu ścianach

Wiktionary

szesnastostopniowy

1. mający szesnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający szesnaście stopni, etapów

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

szesnastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z szesnastu tomów, zawarty w szesnastu tomach, wydany w szesnastu tomach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biblioteka Publiczna w Radłowie wzbogaciła się o nową, unikalną pozycję - szesnastotomowy "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich" wydany w latach 1880-1902.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: šesnastotõmovy

Wiktionary

szesnastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście tygodni

(1.2) będący w wieku szesnastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: šesnastotygodʹńovy

Wiktionary

szesnastowieczny

dotyczący szesnastego wieku, pochodzący z szesnastego wieku, żyjący w szesnastym wieku, dziejący się w szesnastym wieku itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-09-03]

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w szesnastym wieku; taki, który pochodzi z szesnastego wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɛsnastɔˈvʲjɛʧ̑nɨ, AS: šesnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnastowiecze n.

Wiktionary

szesnastozaworowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mot. mający szesnaście zaworów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

Wiktionary

Powiązane:

przym. zaworowy

Wiktionary

szesnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 16

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 16

Wiktionary

Szesnasty, właściwie Łukasz Jakubowski (ur. w 1993 roku w Ciemnym) – polski raper.

W 2017 roku ukończył studia z zakresu biotechnologii na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej.

Łukasz Jakubowski, kojarzony jest z występów w zespole hip-hopowym TSN .Prowadzi ponadto solową działalność artystyczną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W trzecim rozdziale, szesnastym wersie Ewangelii wg św. (świętego) Jana czytamy: „Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛsˈnastɨ, AS: šesnasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szesnasta ż., szesnastka ż.

licz. szesnaście, szesnaścioro

przedr. szesnasto-

Wiktionary

szeszki

2 miejscowości w Polsce:

- Szeszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie

- Szeszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Wieliczki

miejscowość na Białorusi:

- Szeszki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Pirogańce

Wikipedia

szeszupa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna;

Wiktionary

Szeszupa (lit. Šešupė, ros. Шешупе, niem. Scheschuppe, Ostfluss) – rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna.

Początek bierze w Polsce niedaleko Suwałk. Źródła rzeki usytuowane są na terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego w odległości około 500 m od doliny Czarnej Hańczy. Płynie umiarkowanym nurtem, przeplatanym bystrzami, dnem rozległej, szerokiej doliny (Zagłębienia Szeszupy), zbierając po drodze niewielkie strumienie, odprowadzające wodę z licznych torfowisk i jezior. Polska część rzeki liczy 27 km. W górnym biegu jest wartkim strumieniem, płynącym w wyraźnie zarysowanej dolinie. Do Szeszupy na terenie Polski uchodzą dwa większe dopływy: Potopka i Wigra.

Wikipedia

szetland

1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

szetlandczyk

1. mieszkaniec Szetlandów;
2. mieszkaniec Szetlandów Południowych

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szetlandów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Są jeszcze w Europie narody jeszcze młodsze, gdyż trudno traktować Okcytan czy Szetlandczyków za kontynuatorów dawnych tradycji narodowych. Są to raczej próby wykorzystania, dużych niekiedy, odrębności regionalnych do odnowienia dawno przebrzmiałych tradycji narodowo-państwowych.

(1.1) W Londynie wcale nie narzekają na klimat, atoli odzywają się o Szkocji jako o kraju pozbawionym prawie słońca. Szkoci znajdują to zdanie dość śmiesznym, lecz się bardzo litują nad biednymi Szetlandczykami. (zapis uwspółcześniony).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Szetlandy nmos.

:: fż. Szetlandka ż.

przym. szetlandzki

Wiktionary

szetlandka

1. mieszkanka Szetlandów;
2. mieszkanka Szetlandów Południowych

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [greenpoint, 2006-09-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szetlandów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Szetlandy nmos.

:: fm. Szetlandczyk mos.

przym. szetlandzki

Wiktionary

szetlandy

1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-13]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;

(1.2) zob. Szetlandy Południowe.

Wiktionary

Szetlandy (ang. Shetland, wym. [ˈʃɛtlənd], od średnioszkockiego Ȝetland; gael. Sealtainn) – archipelag na Oceanie Atlantyckim, około 200 km na północ od wybrzeży Wielkiej Brytanii. Stanowią odrębną jednostkę administracyjną Wielkiej Brytanii z ośrodkiem administracyjnym w Lerwick.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Szetlandczyk mos., Szetlandka ż., szetland mzw.

przym. szetlandzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Wyspy Szetlandzkie

Wiktionary

szetlandzki

przymiotnik od: Szetlandy, Szetlandy Południowe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szetlandami (Wyspami Szetlandzkimi), dotyczący Szetlandów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Szetlandy nmos., Szetlandczyk mos., Szetlandka ż.

Wiktionary

szew

1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

(1.2) anat. nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;

(1.3) anat. łącznotkankowe pasma, stanowiące miejsca przyczepu symetrycznych mięśni

(1.4) med. operacyjne zszycie tkanek miękkich;

(1.5) med. środ. nić chirurgiczna

(1.6) med. pot. blizna po operacyjnym zszyciu tkanek miękkich

(1.7) techn. połączenie brzegów metalowych elementów poprzez nitowanie lub spawanie;

Wiktionary

Szew – połączenie sąsiadujących ze sobą struktur, np.:

- szew chirurgiczny

- szew (technika) – połączenie konstrukcyjne brzegów przedmiotów

- szew (anatomia):

- szew (anatomia stawonogów):

- szew właściwy (sutura) – połączenie między sklerytami

- szew rzekomy (sulcus) – uwypuklenie oskórka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O matko, sukienka puściła mi na szwie.

(1.2) Szew to spojenie charakterystyczne dla kości czaszki.

(1.4) Rana wymagała założenia pięciu szwów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛf, AS: šef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szwaczka ż., szwalnia ż., podszewka ż., zaszewka ż.

:: zdrobn. szewek m.

czas. szyć ndk., szwać ndk.

przym. szwowy, szwaczy, szwalniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szew kostny

(1.3) szew skórny

(1.4) klamerka, środ. szycie

(1.5) nić chirurgiczna

Wiktionary

szewc

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. druk. błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;

(2.2) przest. pot. lin

(2.3) przest. pot. ciernik

(2.4) przest. bułka groszowa z mąki żytniej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muszę zanieść te buty do szewca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɛfts̑, AS: šefc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szewstwo n., szewcowa ż., szewcówna ż.

:: fż. szewczyni

:: zdrobn. szewczyk mos.

przym. szewski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. kamasznik; lwów|szwydryga.; gw-pl|Górny Śląsk|szewiec.

(2.1) sierota

(2.3) koluszczka, koluszka

(2.4) szewski placek

Wiktionary

szewce

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-06]

telesklep

instytucja oferująca swoje produkty poprzez reklamy telewizyjne, sprzedająca wysyłkowo, przyjmująca zamówienia drogą telefoniczną; teleshop (rzadziej)

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Telesklep to gatunek programu telewizyjnego lub cały kanał telewizyjny poświęcony zakupom. Podczas programu produkty są szczegółowo omawiane i demonstrowane w użyciu. Prezenterzy wypowiadają na antenie charakterystyczny pitch sprzedażowy, po którym widzowie są instruowani, jak mogą zamówić produkt telefonicznie i otrzymać wysyłkę do swoich mieszkań. Telesklepy mogą skupiać się na mainstreamowym towarze, często produktach gospodarstwa domowego (mopy, roboty kuchenne), lub bardziej specjalistycznych kategoriach produktowych jak moda (futra), zestawy do ćwiczeń czy biżuteria. Termin telesklep może odnosić się także do kanałów, których ramówka składa się wyłącznie z reklam informacyjnych.

Wikipedia

teleskop

1. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji gwiazd, planet, ogólnie: kosmosu
2. amortyzator złożony z dwóch rur, szerszej i węższej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. astr. przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

(1.2) pot. techn. element konstrukcyjny, który składa się z rurek wsuwających się jedna w drugą

(1.3) pot. mot. amortyzator teleskopowy

(1.4) pot. fot. aparat fotograficzny z teleobiektywem

(1.5) icht. odmiana złotej rybki o dużych, mocno wypukłych oczach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Astronom obserwował niebo przez teleskop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛskɔp, AS: teleskop

Wiktionary

Powiązane:

przym. teleskopowy

przysł. teleskopowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) luneta

Wiktionary

telesprzedawca

osoba zajmująca się telesprzedażą

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - Langenscheidt 2007 - A. Markowski, W. Wichrowska [tevex, 2011-07-12]

telesprzedaż

Wikipedia

telestacja

rzadko: stacja nadawcza emitująca program telewizyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

telesterować

rzadko: sterować pryz pomocy sygnałów elektrycznych przesyłach na duże odległości; sterować zdalnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

telesterowanie

rzadko: sterować pryz pomocy sygnałów elektrycznych przesyłach na duże odległości; sterować zdalnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

Zdalne sterowanie, telesterowanie (RC, ang. Remote Control) – funkcja urządzenia pozwalająca na przekazywanie komend z jednostki sterującej (lub sterująco-kontrolnej) do jednostki wykonawczej, z miejsca odległego fizycznie. Najczęściej transmisja realizowana jest jednokierunkowo, z nadajnika obsługiwanego przez operatora do odbiornika zintegrowanego z urządzeniem lub podłączonego do niego przy użyciu interfejsu.

Wikipedia

telestych

wiersz, w którym ostatnie litery poszczególnych wersów układają się w wyraz, bądź układ wyrazów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

teleszczekaczka

pejoratywnie: prezenterka telewizyjna

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ściera) [tevex, 2019-11-28]

teleszyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

telet

kosztowna tkanina jedwabna na suknie; telej; tylet

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

teletechnik

specjalista w dziedzinie teletechniki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

teletechnika

specjalista w dziedzinie teletechniki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

Wikipedia

teletekst

1. system przesyłu informacji w sygnale telewizyjnym, odtwarzanych na ekranie telewizora z dekoderem;
2. tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; telegazeta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

(1.2) transmitowane razem z sygnałem telewizyjnym treści systemu teletekstu (1.1)

Wiktionary

Teletekst – cyfrowy system przesyłania dodatkowych informacji nadawanych jednocześnie z programem telewizyjnym. Dodatkowe informacje w postaci tekstu i znaków graficznych można oglądać na ekranie telewizora zamiast nadawanego programu lub na tle programu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Telewizor wyposażony jest w dekoder teletekstu.

(1.2) Ten program telewizyjny nadawany jest z teletekstem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛtɛkst, AS: teletekst

Wiktionary

Powiązane:

przym. teletekstowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) telegazeta, telestrony

Wiktionary

teleterapia

leczenie nowotworów złośliwych poprzez napromienianie ich ze źródła zewnętrznego (z dużej odległości) za pomocą aparatów rentgenowskich lub urządzeń kobaltowych czy cezowych; teleradioterapia

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-11]

teletermometr

termometr mogący przekazywać dane o temperaturze na odległość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

teletransmisja

Transmisja lub teletransmisja – proces przesyłania dowolnej wiadomości, lub ogólnie danych, między nadawcą (nadajnikiem) a odbiorcą (odbiornikiem) zapisanej określonym, zrozumiałym dla obu stron kodem i po określonej drodze. W celu przeprowadzenia transmisji mogą być wykorzystane media transmisyjne przewodowe lub bezprzewodowe. Teletransmisja to również nazwa działu telekomunikacji zajmującego się przesyłaniem sygnałów drogą przewodową.

Wikipedia

teletransportacja

rzadko: przenoszenie obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni; teleportacja

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2017-11-06]

teletransportować

rzadko: przenosić w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleportować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

teletubiś

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Teletubisie (ang. Teletubbies) – serial animowany przeznaczony dla najmłodszych dzieci, produkowany w latach 1997–2001 oraz 2015–2018 przez Ragdoll Productions na zamówienie stacji BBC.

Postacie teletubisiów zostały stworzone przez Anne Wood, dyrektora produkcji Ragdoll Productions, oraz psychologa Andrew Davenporta, który napisał scenariusz każdego z 365 odcinków.

Wikipedia

teletubisie

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Teletubisie (ang. Teletubbies) – serial animowany przeznaczony dla najmłodszych dzieci, produkowany w latach 1997–2001 oraz 2015–2018 przez Ragdoll Productions na zamówienie stacji BBC.

Postacie teletubisiów zostały stworzone przez Anne Wood, dyrektora produkcji Ragdoll Productions, oraz psychologa Andrew Davenporta, który napisał scenariusz każdego z 365 odcinków.

Wikipedia

teleturniej

audycja telewizyjna w formie konkursu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

Wiktionary

Teleturniej – specyficznie telewizyjny gatunek dziennikarski i typ telewizyjnego programu rozrywkowego. Polega na wykonywaniu przed kamerami przez uczestników (na ogół dobieranych na zasadzie otwartych eliminacji, choć czasem specjalnie zapraszanych do programu – wówczas są to z reguły osoby powszechnie znane) narzuconych im przez organizatora zadań, za co otrzymują – niekiedy bardzo wysokie – nagrody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W teleturnieju wzięło udział pięciu zawodników.

(1.1) Wygrałem w teleturnieju dużo pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j, AS: teleturʹńėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. teleturniejowy

Wiktionary

teleturniejowicz

uczestnik teleturnieju

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

teletutor

edukator kształcący na odległość, zwykle przez internet; teleedukator

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

teleutospor

dwukomórkowy, dikariotyczny zarodnik zimowy wytwarzany przez grzybnię najczęściej pod koniec okresu wegetatywnego; z teleutosporu wyrastają podstawki z zarodnikami (basidiosporami)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (forma upojedynczona) [tevex, 2011-08-09]

televariétés

[czytaj: telewarieTE] z francuskiego: rodzaj rozrywkowego programu telewizyjnego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-01-03]

telew.

skrót od: telewizja, telewizyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: SPIS SKRÓTÓW I KWALIFIKATORÓW) [tevex, 2010-06-09]

telewidowisko

widowisko realizowane i nadawane przez telewizję

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-27]

telewidz

ktoś, kto ogląda telewizję

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

Wiktionary

Telewidz – utwór zespołu IRA pochodzący z szóstej płyty Ogrody. Kompozycja została zamieszczona na czwartym miejscu na krążku, trwa 3 minuty i 21 sekund i jest drugim utworem co do najkrótszych. Krótsze jest tylko Nie tracę wiary (2:57).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. telewidownia ż.

Wiktionary

telewidzka

kobieta oglądająca telewizję

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-08]

telewizja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

(1.2) instytucja będąca nadawcą sygnału telewizyjnego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszyscy oglądali noworoczne przemówienie prezydenta w telewizji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizʲja, AS: televʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. telewizor m., telewizorek m., telewizornia ż.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mały ekran, szklany ekran, jedenasta muzal; żart. telepatrzydło

Wiktionary

telewizjada

program telewizyjny poświęcony sportowi masowemu, masowym konkursom i turniejom

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-03-03]

telewizjoner

1. żartobliwie: telewidz;
2. żartobliwie: osoba propagująca w telewizji jakieś wizje, głosząca jakieś prognozy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

telewizjotyzm

bezmyślne, ogłupiające oglądanie telewizji

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-05-27]

telewizor

urządzenie przeznaczone do zdalnego odbioru ruchomego obrazu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój mąż bez przerwy gapi się w telewizor.

(1.1) Jedyną rozrywką byli „Kiepscy” w telewizorze sprzed wieków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizɔr, AS: televʹizor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. telewizja ż.

:: zdrobn. telewizorek m.

przym. telewizyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telewizja ż.

:: zdrobn. telewizorek m.

przym. telewizyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) televizor

* angielski: (1.1) TV, TV set

* arabski: (1.1) جهاز تلفزيون, تلفاز

* azerski: (1.1) televizor

* baskijski: (1.1) telebista

* białoruski: (1.1) тэлевізар m.

* bułgarski: (1.1) телевизор m.

* czeski: (1.1) televizor m., televize ż.

* dolnołużycki: (1.1) telewizor m.

* duński: (1.1) fjernsyn n.

* esperanto: (1.1) televidilo, televido

* francuski: (1.1) téléviseur m., poste m. de télévision, télévision ż., télé ż.

* górnołużycki: (1.1) telewizor m.

* hiszpański: (1.1) televisor m., televisión ż., tele ż.

* japoński: (1.1) テレビ

* jidysz: (1.1) טעלעוויזאָר m. (telewizor)

* kataloński: (1.1) televisor m.

* niemiecki: (1.1) Fernseher m.

* nowogrecki: (1.1) τηλεόραση ż.

* rosyjski: (1.1) телевизор m.

* tajski: (1.1) ทีวี

* ukraiński: (1.1) телевізор m.

* węgierski: (1.1) televízió

* wilamowski: (1.1) telewizor m., ośoünkosta m., ośoükosta m.

* włoski: (1.1) televisore m.

źródła.

== telewizor (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) telewizor

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

telewizorek

1. mały telewizor;
2. popularna nazwa koszyczka zanętowego używanego przez wędkarzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: telewizor

(1.2) mały telewizor lub monitor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrɛk, AS: televʹizorek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. telewizor mrz., telewizja ż., telewizornia ż.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

telewizornia

potocznie:
1. telewizja (instytucja lub program);
2. telewizor;
3. sala telewizyjna;
4. świetlica szkolna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2017-06-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. telewizja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chłopaki były wczoraj na stadionie, tylko ja jeden oglądałem mecz w telewizorni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrʲɲa, AS: televʹizorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. telewizja ż., telewizor mrz., telewizorek mrz.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

telewizorowy

przymiotnik od: telewizor

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

telewizyjniak

środowiskowo: film telewizyjny, przedstawienie teatralne przygotowane dla telewizji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

telewizyjny

mający związek z telewizją, nadawany w telewizji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telewizją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprawdzałeś w dzisiejszym programie telewizyjnym?

(1.1) Mówili o niej we wszystkich polskojęzycznych stacjach telewizyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ, AS: televʹizyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. telewizornia ż., telewizja ż., telewizor m., telewizorek m.

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

telex

teleks;
1. sieć abonencka skupiająca komunikujących się za pomocą dalekopisów;
2. rodzaj aparatu telegraficznego, inaczej: dalekopis;
3. tekst wysłany przy użyciu urządzenia o tej samej nazwie; dalekopis

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-12-23]

Telex – belgijska grupa muzyczna założona w 1978 roku przez Marca Moulina, Dana Lacksmana i Michela Moersa. Zespół powstał z zamiaru „tworzenia czegoś naprawdę europejskiego, innego niż rock i bez gitary – tym pomysłem była muzyka elektroniczna”. Ich muzyka polegała na łączeniu w utworach estetyki disco, punku i eksperymentalnej elektroniki. Debiutancki album Looking for Saint Tropez zawierał hitowy singiel Moskow Diskow, który przyniósł zespołowi międzynarodową sławę.

Wikipedia

telezakupy

zakupy robione w telesklepie, telesklepach; pot. reklama telewizyjna prezentująca ofertę telesklepu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-13]

telezegarynka

automat telefonicznie podający informacje o programach telewizyjnych

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-06]

teleżka

wózek dwukołowy z dyszlem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-03]

telichowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-11-30]

teliczka

zaimek liczebny wskazujący

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. troszeczkę

Wiktionary

Powiązane:

zaim. tela

Wiktionary

telimena

imię żeńskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Choć Hrabia Telimenę już dawniej widywał • W domu Sędziego, w którym dosyć często bywał, • Lecz mało ją uważał; zadziwił się zrazu, • Rozeznając w niej model swojego obrazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlʲĩˈmɛ̃na, AS: telʹĩmẽna

Wiktionary

telimeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Telimeny lub z nią związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-11]

teliszewski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

tell

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tall

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

tellur

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52, srebrzystobiały półmetal, składnik wielu stopów (symbol Te)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tellur?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛlːur, AS: te•lur

Wiktionary

Powiązane:

przym. tellurowy, telluryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Te

Wiktionary

telluran

sól kwasu tellurowego

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2017-11-16]

tellurek

związek telluru

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-11]

tellurium

model Słońca, Ziemi i Księżyca wykorzystywany do celów dydaktycznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

Wikipedia

tellurometr

urządzenie do pomiaru odległości, wykorzystujące promieniowanie elektromagnetyczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

tellurowy

przymiotnik od: tellur

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-03]

przymiotnik

(1.1) dotyczący telluru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tellur m.

Wiktionary

telluryczny

przymiotnik

(1.1) książk. związany z Ziemią

(1.2) chem. związany z tellurem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tellur m., tellurium n.

Wiktionary

telnet

standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Telnet – standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer.

Protokół obsługuje tylko terminale alfanumeryczne, co oznacza, że nie obsługuje myszy ani innych urządzeń wskazujących. Nie obsługuje także graficznych interfejsów użytkownika. Wszystkie polecenia muszą być wprowadzane w trybie znakowym w wierszu poleceń. Polecenia wydawane za pomocą komputera-klienta przysłane są poprzez sieć do serwera, na którym zainstalowane jest oprogramowanie serwera telnetu. W odpowiedzi serwer odsyła komunikaty, które następnie wyświetlane są na ekranie komputera-klienta.

Wikipedia

telofaza

ostatnia faza podziału jądra komórkowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

Wikipedia

telom

końcowa część widlastego rozgałęzienia bezlistnych pędów kopalnych paprotników - psylofitów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Telom – jednostka morfologiczna w budowie roślin. Pojedyncze odgałęzienie sporofitu zawierające wiązkę przewodzącą. Pojęcie zostało stworzone przez niemieckiego morfologa roślin Waltera Zimmermanna w roku 1930 na potrzeby hipotezy telomowej. Według tej hipotezy wszystkie organy roślin powstały z przekształcenia pierwotnych telomów. Spłaszczenie telomów według hipotezy telomowej stały się liśćmi.

Wikipedia

telomer

sekwencja DNA znajdująca się na końcu chromosomu, niezbędna do utrzymania jego stabilności

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. element strukturalny chromosomu;

(1.2) chem. polimer zdolny do dalszej polimeryzacji;

Wiktionary

- telomer – element strukturalny chromosomu zapewniający mu stabilność. Każdy chromosom ma dwa telomery umiejscowione na jego końcach

- telomer – w chemii polimerów to zazwyczaj krótki (ale czasami też dłuższy) polimer, posiadający na obu końcach aktywne grupy funkcyjne zdolne do dalszej polimeryzacji

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telomere; (1.2) telomer

* kataloński: (1.1) telòmer m.

* słowacki: (1.1) teloméra ż.

* włoski: (1.1) telomero m.

źródła.

== telomer (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) chem. telomer

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telomere; (1.2) telomer

* kataloński: (1.1) telòmer m.

* słowacki: (1.1) teloméra ż.

* włoski: (1.1) telomero m.

źródła.

== telomer (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) chem. telomer

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

telomeraza

enzym powodujący odtwarzanie się DNA telomeru

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-03]

Telomeraza – enzym rybonukleoproteinowy, którego zadaniem jest dobudowanie brakującego (w związku z tzw. problemem replikacji końca) 3'-końcowego odcinka nici DNA (tak zwanej nici opóźnionej). Telomeraza posługuje się w tym celu zintegrowaną z nią cząsteczką RNA. Cząsteczka ta ma odcinek bogaty w cytozynę, odgrywający rolę matrycy do wydłużenia końca 3′ DNA. Do nici tej dobudowywane są sekwencje telomerowe. Z kolei prymaza syntetyzuje RNA starterowy, którego obecność pobudza polimerazę do odtworzenia brakującego fragmentu nici opóźnionej DNA. Po replikacji starter jest usuwany. Powstaje nowy ubytek – tym razem jednak w obrębie telomeru, a nie obszaru kodującego.

Wikipedia

telomowy

przymiotnik od: telom

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-03]

telos

z greckiego: cel

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

Po

Wikipedia

telson

końcowy segment odwłoka u stawonogów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Telson – ostatni segment odwłoka, występujący u niektórych stawonogów, mający kształt:

- wydłużonej klinowatej płytki (np. niektóre skorupiaki, wije, pierwogonki);

- wyraźnego kolca (staroraki);

- wachlarzowaty, składający się z kilku płytek (niektóre pancerzowce)

Wikipedia

telstar

seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-03-03]

- Telstar – seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych

- Telstar 1

- Telstar 2

- Telstar 12

- Telstar – seria piłek do gry w piłkę nożną

- Adidas Telstar

- Adidas Telstar Durlast

- Adidas Telstar 18

Wikipedia

telugu

1. język należący do grupy języków drawidyjskich, używany w niektórych stanach indyjskich;
2. literatura indyjska tworzona w języku o tej samej nazwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język z grupy południowowschodniej rodziny języków drawidyjskich;

Wiktionary

Język telugu (telugu తెలుగు) – język z grupy południowowschodniej (według Ethnologue grupy centralno-południowej) rodziny języków drawidyjskich. Jest największym językiem pod względem liczby posługujących się nim pośród języków drawidyjskich. Posługuje się nim około 70 mln osób, mieszkańców indyjskiego stanu Andhra Pradesh, gdzie objęty jest statusem języka urzędowego. W języku tym powstają też filmy powiązane z Tollywood.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Telugu

źródła.

== telugu (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-telugu.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. język telugu

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

teluk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

teluran

dawniej: sól kwasu telurnego (tellurowego); telluran

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

tema

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) daw. temat, wątek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|θέμα.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|temat.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ma, AS: tẽma

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|θέμα.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|temat.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) seta

Wiktionary

temacik

zdrobnienie od: temat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie jest poważny temat, lecz tylko błahy temacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. temat m.

przym. tematyczny

Wiktionary

temaki

odmiana sushi, w której wodorosty nori zwinięte są w rożek nadziewany ryżem, grzybami, warzywami i owocami morza

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

Wikipedia

temat

zagadnienie lub zespół zagadnień stanowiących podstawową myśl

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

(1.2) jęz. część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki

(1.3) muz. wiodący motyw utworu muzycznego

(1.4) szach. motyw, na którym jest oparte zadanie szachowe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nic mi na ten temat nie wiadomo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mat, AS: tẽmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tematyka ż., temacik m., tematyczność ż.

przym. tematyczny, tematowy

przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) motyw

(1.2) rdzeń

(1.3) motyw

Wiktionary

tematolog

specjalista w dziedzinie tematologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

tematologia

dziedzina nauki zajmująca się motywami i wątkami pisarskimi w różnych epokach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

tematologiczny

związany z tematologią (nauką o motywach i wątkach spotykanych u różnych pisarzy w różnych epokach)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-24]

tematycznie

przysłówek

(1.1) zgodnie z tematem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Książki miał na półkach tematycznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. temat m., tematyka ż.

przym. tematyczny

Wiktionary

tematyczny

przymiotnik

(1.1) związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jaki zakres tematyczny obejmuje ten sprawdzian?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ, AS: tẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. temat, temacik, tematyka, tematyczność

przym. tematowy

przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzeczowy, merytoryczny

Wiktionary

tematyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na zakończenie podstawówki pan Bartek zorganizował wraz z jeszcze jedną, bardzo zaangażowaną panią z pokoju nauczycielskiego, pożegnalny bal o tematyce filmowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. temat, tematyczność

przym. tematyczny

przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ogół problemów, zakres tematyczny, przedmiot (uwagi), problematyka

Wiktionary

tematyzacja

podporządkowanie czegoś (wypowiedzi, przestrzeni itp.) w całości głównemu tematowi

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-09-10]

tematyzować

podporządkowywać coś (wypowiedź, przestrzeń itp.) w całości głównemu tematowi

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: metapoetycki) [tevex, 2019-09-10]

temblaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temblak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. temblak m.

Wiktionary

temblak

1. opaska lub trójkątna chusta zawieszona na karku chorego
2. pasek z chwaścikiem zawieszony przy rękojeści broni siecznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. opaska unieruchamiająca chorą rękę

(1.2) wojsk. opaska na przegubie zapobiegająca upuszczeniu broni siecznej

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mblak, AS: tẽmblak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. temblaczek m.

Wiktionary

tembr

barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; timbr; timbre

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. jakość brzmienia dźwięku lub głosu

Wiktionary

Barwa dźwięku, tembr – cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych, ponieważ jest związana ze spektrum harmonicznym. Barwa danego instrumentu może zmieniać się nieznacznie w zależności od:

- sposobu wzbudzania drgań (pociągnięcie smyczkiem, szarpnięcie lub uderzenie),

- siły wzbudzenia (zatem i głośności dźwięku),

- częstotliwości (różne struny mogą wydawać dźwięki nieco różniące się barwą),

- zmian w czasie (obwiednia dźwięku).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mogę śpiewać wieczorem. Nie wpłynie to na tembr głosu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. timbre mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barwa, ton, zabarwienie; rzad. timbre

Wiktionary

temelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;

Wiktionary

Wikipedia

temenos

w starożytnej Grecji: obszar podarowany jakiejś osobie przez miasto w zamian za wyświadczone przysługi

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-11-03]

Temenos (gr. τέμενος) – w starożytnej Grecji wydzielony, nietykalny obszar poświęcony bóstwu albo przeznaczony do celów kultu (np. demonów, zmarłych przodków, muz, herosów). W okresie archaicznym Grecy zaczęli odchodzić od temenosów na rzecz stałych, budowanych początkowo z drewna, a potem z kamienia świątyń.

Wikipedia

temeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Temeszem, dotyczący Temeszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Temesz mrz.

Wiktionary

temesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. adm. okręg w zachodniej Rumunii;

Wiktionary

Temesz (łac. Tibiscus lub Tibisis, rum. Timiș, serb. Тамиш – Tamiš, niem. Temesch, węg. Temes) – rzeka w południowo-zachodniej Rumunii (Banat) i w północno-wschodniej Serbii (Wojwodina). Lewy dopływ Dunaju. Długość – 359 km (241 km w Rumunii, 118 km w Serbii), powierzchnia zlewni – 13 085 km² (8085 km² w Rumunii, 5000 km² w Serbii), średni przepływ u ujścia – 47 m³/s.

Wikipedia

Powiązane:

przym. temeski

Wiktionary

temeszów

Wikipedia

temeszwar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. temeszwarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Timiszoara

Wiktionary

temida

przenośnie:
1. wymiar sprawiedliwości; sądownictwo;
2. sprawiedliwość

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-05-04]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini prawa i praworządności przedstawiana jako kobieta z opaską na oczach, wagą i mieczem w dłoni; córka Uranosa i Gai; druga żona Zeusa; matka hor i Mojr; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Tetydy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;

(1.2) mitrzym. zob. Karmenta.

(1.3) książk. przen. prawo, sprawiedliwość, sądownictwo, wymiar sprawiedliwości

Wiktionary

- Temida – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini prawa, praworządności, sprawiedliwości

- Temida (Karmenta) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, matka Ewandra

- Temida – błędne odkrycie księżyca Saturna, które ogłosił w 1905 William Henry Pickering

- Temida – polski serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atrybutami Temidy były: opaska na oczach, waga i miecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃ˈmʲida, AS: tẽmʹida

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Karmentis, Nikostrate, Temis, Telpusa, Timandra, Postuersa, Prorsa

Wiktionary

temistokles

ateński mąż stanu (ok. 525-ok. 460 p.n.e.), wybitny polityk i dyplomata, inicjator rozbudowy portu Pireusu, dowódca floty greckiej w bitwie pod Salaminą

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

Wikipedia

temnospondyle

Wikipedia

temp.

skrót od: temperatura

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-09-03]

tempalski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

tempczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

tempe

Wikipedia

tempeh

produkt z przefermentowanej soi, tradycyjny składnik kuchni indonezyjskiej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-01-31]

Wikipedia

tempelhof

dzielnica Berlina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-11]

trzykomorowy

mający trzy komory; trójkomorowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzykondygnacyjny

składający się z trzech kondygnacji

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-27]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy kondygnacje

Wiktionary

trzykonny

1. o pojeździe: zaprzężony w trzy konie;
2. o silniku: mający moc trzech koni mechanicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzykółka

potocznie: wózek trzykołowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-27]

trzykołowy

mający trzy koła; trójkołowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) zob. trójkołowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzykołowiec m.

Wiktionary

trzykreślny

oktawa trzykreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z trójką arabską w górnym indeksie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzykroć

trzy razy; trzykrotnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. trzykrotnie, trzy razy

liczebnik główny

(2.1) przest. 300 000

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzykrotka ż., trzykrotność ż.

przym. trzykrotny

przysł. trzykrotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trzykrotnie

Wiktionary

trzykrotka

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych, pochodzący z Ameryki, obejmujący około 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny, uprawianych w doniczkach jako kwiat ozdobny; tradeskancja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tradescantia|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny komelinowatych

(1.2) bot. roślina z rodzaju (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trzykrotka jest łatwą w uprawie rośliną doniczkową, którą można zobaczyć w wielu domach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈkrɔtka, AS: ṭšykrotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzykrotność ż.

przym. trzykrotny

przysł. trzykrotnie, trzykroć

Wiktionary

trzykrotkowce

rząd roślin zielnych z kladu jednoliściennych; komelinowce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

Wikipedia

trzykrotkowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych z kladu jednoliściennych; komelinowiec

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2018-04-26]

trzykrotnie

przysłówek

(1.1) trzy razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈkrɔtʲɲɛ, AS: ṭšykrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzykrotka ż., trzykrotność ż.

przym. trzykrotny

przysł. trzykroć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trzykroć

Wiktionary

trzykrotny

powtarzający się trzy razy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się trzy razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy

(1.3) trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈkrɔtnɨ, AS: ṭšykrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzykrotka ż., trzykrotność ż.

przysł. trzykrotnie, trzykroć

Wiktionary

trzylatek

dziecko mające trzy lata

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec w wieku trzech lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈlatɛk, AS: ṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzyletni

rzecz. trzylatka ż.

Wiktionary

trzylatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈlatka, AS: ṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzyletni

rzecz. trzylatek m.

Wiktionary

trzylatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzylecie

1. okres trzech lat;
2. trzecia rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyletni

mający trzy lata, trwający trzy lata itp.; trzechletni (rzadko)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) mający trzy lata

(1.2) trwający trzy lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Całe szczęście, że Karolcia zdołała w jakiejś chwili, kiedy Adaś gapił się na wiewiórkę, wyjąć mu kredkę z ręki. Po prostu wyjęła i miała zamiar jak najszybciej wyjść z sali, kiedy jakiś malec, no naprawdę taki zupełnie malutki chłopczyk, może trzyletni, zaczął wołać, że chciałby mieć króliczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: ṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzylecie n., trzylatek m., trzylatka ż.

Wiktionary

trzylistny

mający trzy liście; trójlistny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyliterowy

złożony z trzech liter

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z trzech liter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nazwa partii braci Kaczyńskich ma trzyliterowy skrót: PiS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ṭšylʹiterovy

Wiktionary

trzylitrowy

o pojemności trzech litrów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-27]

przymiotnik

(1.1) mający pojemność trzech litrów, zawierający trzy litry czegoś

Wiktionary

trzylufowy

mający trzy lufy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający trzy lufy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trójlufowy

Wiktionary

trzymać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

(1.2) ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję

(1.3) zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić

(1.4) sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować

(1.5) pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji

(1.6) przechowywać

(1.7) pot. hodować

(1.8) pot. zamocowywać

(1.9) zatrudniać

czasownik zwrotny niedokonany trzymać się

(2.1) przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)

(2.2) być w dobrej kondycji fizycznej

(2.3) stanowić całość, nie rozpadać się

(2.4) przytrzymywać własną część ciała lub odzieży

(2.5) przytrzymywać sobie wzajemnie część ciała lub odzieży

(2.6) utrzymać określony dystans od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzyma w ręku zegarek, ale nie chce nam podać godziny.

(1.2) Trzymaj ręce wysoko, tak żebym je widział.

(1.3) Trzymają go w więzieniu już od dwóch lat.

(1.4) Każdy kustosz musi trzymać pieczę nad zbiorami muzealnymi.

(1.5) Nie mogę go dłużej trzymać w niepewności.

(1.5) Na obecnych studiach trzyma mnie jedynie niemożność podjęcia decyzji o rezygnacji z nich

(1.6) Wszystkie swoje zapasy trzymam w spiżarni.

(1.7) Już od roku nie trzyma żadnych zwierząt.

(1.8) To dobre nici, będą trzymać mocno i szew nie pęknie.

(1.9) Trzymam tego kierowcę, bo jest dobrym pracownikiem.

(2.1) Trzymaj się poręczy, bo na schodach jest ślisko.

(2.2) On dobrze się trzyma jak na swój wiek.

(2.2) Jak dobrze trzyma się ten człowiek.

(2.3) Póki wszystko się trzyma, nie będę tego ruszać.

(2.4) Jacek upadł i z bólu trzyma się za nogę.

(2.6) Trzymaj się ode mnie z daleka, ty perwersie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈṭʃɨ̃maʨ̑, AS: ṭšỹmać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzymanka ż., trzymak m., trzymanie n., dotrzymanie n., dotrzymywanie n., otrzymanie n., otrzymywanie n., podtrzymanie n., podtrzymywanie n., pootrzymywanie n., potrzymanie n., powstrzymanie n., powstrzymywanie n., pozatrzymywanie n., przetrzymanie n., przetrzymywanie n., przytrzymanie n., przytrzymywanie n., utrzymanie n., utrzymywanie n., wstrzymanie n., wstrzymywanie n., wytrzymanie n., wytrzymywanie n., zatrzymanie n., zatrzymywanie n.

czas. dotrzymać dk., dotrzymywać ndk., otrzymać dk., otrzymywać ndk., podtrzymać dk., podtrzymywać ndk., pootrzymywać dk., potrzymać dk., powstrzymać dk., powstrzymywać ndk., pozatrzymywać dk., przetrzymać dk., przetrzymywać ndk., przytrzymać dk., przytrzymywać ndk., utrzymać dk., utrzymywać ndk., wstrzymać dk., wstrzymywać ndk., wytrzymać dk., wytrzymywać ndk., zatrzymać dk., zatrzymywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzierżyć, reg. śl. dzierżeć.

Wiktionary

trzymacz

przestarzale: osoba, która coś trzyma

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

trzymadełko

zdrobnienie od: trzymadło

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-03-03]

trzymadło

1. urządzenie do przytrzymywania przedmiotów w czasie ich obróbki (np. szlifowania);
2. uchwyt, rękojeść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzymak

1. narzędzie ślusarskie, służące do trzymania obrabianego przedmiotu;
2. dzierżak, cepisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-11]

trzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: ṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. utrzymywać, wstrzymać, trzymać ndk.

Wiktionary

trzymanka

potocznie: trzymanie się czegoś; zwykle w zwrocie: bez trzymanki - nie trzymając się rękoma

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-24]

trzymasztowiec

statek trójmasztowy (trzymasztowy); trójmasztowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

trzymasztowy

mający trzy maszty; trójmasztowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzymetrowy

mający długość trzech metrów, wynoszący trzy metry

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) mierzący trzy metry albo trzy metry kwadratowe

Wiktionary

trzymiesięczny

mający trzy miesiące, trwający trzy miesiące itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) trwający trzy miesiące

(1.2) będący w wieku trzech miesięcy

(1.3) przypadający co trzy miesiące

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ, AS: ṭšỹmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

trzymilowy

mający długość trzech mil, wynoszący trzy mile

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyminutówka

audycja telewizyjna lub radiowa trwająca trzy minuty

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-27]

trzyminutowy

trwający trzy minuty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzy minuty

Wiktionary

trzymonaw

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. przest. podnawka, ryba z rodziny nazwa systematyczna|Echeneidae|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rzucone w morze trzymonawy rozpoczęły natychmiast swą czynność, czepiają się skorupy żółwi tak zawzięcie, że dałyby się raczej rozszarpać niż oderwać od swej zdobyczy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzymonawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podnawka, remora; przest. trzymonawka, ssacz, tarczygłów

Wiktionary

trzymorowy

obejmujący trzy mory, trwający trzy mory

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: trochej) [tevex, 2016-06-23]

trzynaście

liczebnik oznaczający liczbę 13

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

liczebnik główny

(1.1) 13

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wielu hotelach nie ma pokoju numer trzynaście, bo trzynastka jest uważana za liczbę pechową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨ̃ˈnaɕʨ̑ɛ, AS: ṭšỹnaśće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynasta ż., trzynastka ż.

licz. trzynaścioro

przym. trzynasty

Wiktionary

trzynaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 13, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 13

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzynaścioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i siedem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃naɕˈʨ̑ɔrɔ, AS: ṭšỹnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynastka ż.

przym. trzynasty

licz. trzynaście

Wiktionary

trzynasta

godzina trzynasta

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-29]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 13, godzina pierwsza po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: trzynasty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) mój samolot odlatuje mniej więcej o trzynastej albo o czternastej, albo o piętnastej, albo coś koło tego.

Wiktionary

Powiązane:

licz. trzynaście

przym. trzynasty

Wiktionary

trzynastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 13

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

trzynastka

1. liczba 13;
2. wiek osoby mającej trzynaście lat;
3. coś oznaczonego numerem 13;
4. zbiór trzynastu jednostek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 13

(1.2) coś, czego jest 13, całość składająca się z 13 elementów, jednostek itp.

(1.3) to, co ma numer 13, jest oznaczone liczbą 13, np. dom, autobus

(1.4) dodatkowa pensja wypłacana w niektórych zakładach pracy; trzynasta pensja

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wielu hotelach nie ma pokoju numer trzynaście, bo trzynastka jest uważana za liczbę pechową.

(1.2) Cała trzynastka weszła na boisko i dopiero kapitan zdecydował, kto będzie grał.

(1.3) Miałem jechać trójką, a przez pomyłkę wsiadłem do trzynastki.

(1.4) W naszym zakładzie pracy trzynastka jest wypłacana dopiero w marcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨ̃ˈnastka, AS: ṭšỹnastka

Wiktionary

Powiązane:

licz. trzynaście, trzynaścioro

przym. trzynasty

Wiktionary

trzynastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą trzynaście, dotyczący liczby trzynaście

Wiktionary

trzynastocyfrowy

złożony z trzynastu cyfr

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: ISBN) [tevex, 2016-06-23]

trzynastodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście dni

(1.2) będący w wieku trzynastu dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W oświęcimskiej galerii Pro Arte dobiegł końca trzynastodniowy plener Art'01.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ṭšỹnastodʹńovy

Wiktionary

trzynastogodzinny

trwający trzynaście godzin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście godzin

(1.2) będący w wieku trzynastu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ, AS: ṭšỹnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

trzynastokilometrowy

mający długość trzynastu kilometrów, wynoszący trzynaście kilometrów

SJP.pl za nieokreślone [greenpoint, 2005-06-16]

trzynastokrotnie

przysłówek

(1.1) trzynaście razy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 31-letniej historii MŚ Polacy trzynastokrotnie stawali na podium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ṭšỹnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynastokrotność ż.

przym. trzynastokrotny

Wiktionary

trzynastokrotny

powtarzający się trzynaście razy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [greenpoint, 2006-09-14]

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się trzynaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzynaście razy

(1.3) trzynaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈkrɔtnɨ, AS: ṭšỹnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynastokrotność ż.

przysł. trzynastokrotnie

Wiktionary

trzynastolatek

chłopiec trzynastoletni

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-12]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający trzynaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzynaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzynastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈlatɛk, AS: ṭšỹnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzynastoletni

rzecz. trzynastolatka

Wiktionary

trzynastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca trzynaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzynaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzynastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈlatka, AS: ṭšỹnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzynastoletni

rzecz. trzynastolatek m.

Wiktionary

trzynastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzynastolecie

1. okres trzynastu lat;
2. trzynasta rocznica czegoś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

trzynastoletni

1. trwający trzynaście lat; przypadający za trzynaście lat;
2. będący w wieku trzynastu lat, mający trzynaście lat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) mający trzynaście lat

(1.2) trwający trzynaście lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najważniejszy był jednak tron w Krakowie, uzyskany na zasadzie opieki nad wdową po Leszku Białym Grzymisławie i trzynastoletnim, słabowitym Bolkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi, AS: ṭšỹnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynastolecie n., trzynastolatek m., trzynastolatka ż.

Wiktionary

trzynastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z trzynastu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨ̃ˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ṭšỹnastolʹiterovy

Wiktionary

trzynastomiesięczny

mający trzynaście miesięcy, trwający trzynaście miesięcy itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzynastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzynaście minut

Wiktionary

trzynastoodcinkowy

składający się z trzynastu odcinków

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: adaptacja) [tevex, 2017-01-18]

trzynastoosobowy

1. składający się z trzynastu osób;
2. przeznaczony dla trzynastu osób

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: trzynastka) [tevex, 2014-05-27]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla trzynastu osób, mogący pomieścić trzynaście osób

(1.2) złożony z trzynastu osób, wykonywany przez trzynaście osób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzynastoosobowy zespół tworzą obecnie uczniowie szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ṭšỹnast•osobovy

Wiktionary

trzynastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i trzynastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

trzynastościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o trzynastu ścianach

Wiktionary

trzynastostopniowy

1. mający trzynaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający trzynaście stopni, etapów

SJP.pl za nieokreślone [greenpoint, 2006-07-27]

trzynastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzynastu tomów, zawarty w trzynastu tomach, wydany w trzynastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ṭšỹnastotõmovy

Wiktionary

trzynastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście tygodni

(1.2) będący w wieku trzynastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ṭšỹnastotygodʹńovy

Wiktionary

trzynastowieczny

dotyczący trzynastego wieku, pochodzący z trzynastego wieku, żyjący w trzynastym wieku, dziejący się w trzynastym wieku itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w trzynastym wieku; taki, który pochodzi z trzynastego wieku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O zamierzchłej, ponoć trzynastowiecznej, historii szkolnego budynku świadczą wystające z piwnicznych fundamentów olbrzymie głazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨ̃nastɔˈvʲjɛʧ̑nɨ, AS: ṭšỹnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynastowiecze n.

Wiktionary

trzynastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzynastu zgłosek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Trzynastozgłoskowiec – format wiersza sylabicznego, w którym w każdym wersie występuje trzynaście sylab. W każdym wersie po 7. sylabie występuje średniówka. Trzynastozgłoskowiec wykazuje dużą odporność na sylabotonizację. Jest najbardziej uniwersalnym formatem wiersza polskiego, stosowanym powszechnie we wszystkich trzech rodzajach literackich, zarówno w układzie stychicznym, jak i zwrotkowym, w utworach o różnej długości – od dwóch do kilkudziesięciu tysięcy wersów. W epoce staropolskiej był prawie tak znany jak jedenastozgłoskowiec, oparty na wzorach włoskich i używany w oktawie. O większej popularności trzynastozgłoskowca przesądził zapewne wpływ literatury francuskiej.

Wikipedia

trzynastozgłoskowy

złożony z trzynastu zgłosek (sylab); trzynastosylabowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzynasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 13

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 13

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym hotelu nie ma pokojów na trzynastym piętrze, gdyż podobno przynosi to pecha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭʃɨ̃ˈnastɨ, AS: ṭšỹnasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzynasta ż., trzynastka ż.

licz. trzynaście, trzynaścioro

temsłow. trzynasto-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót 13.

Wiktionary

trzynawowy

mający trzy nawy; trójnawowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyniec

1. miasto w Czechach, Třinec;
2. wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;

(1.2) geogr. wieś w województwie pomorskim;

Wiktionary

Trzyniec (cz. Třinec, niem. Trzynietz, słow. Trinec) – miasto statutarne we wschodnich Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek, w obrębie Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Położone jest w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, nad rzeką Olzą, na granicy Pogórza Morawsko-Śląskiego i Pogórza Śląskiego, południowe dzielnice zaś w kotlinie rozdzielającej Beskid Śląski i Beskid Śląsko-Morawski.

Wikipedia

Powiązane:

przym. trzyniecki

Wiktionary

trzyniecki

przymiotnik od: Trzyniec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trzyńcem, dotyczący Trzyńca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Trzyniec mrz.

Wiktionary

trzynożny

mający trzy nogi; trójnożny

SJP.pl za Zasady pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym - Ossolineum 1994, 1997, 1998 - S. Jodłowski, W. Taszycki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-11-16]

trzynsikitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pliszka

Wiktionary

trzyodcinkowy

składający się z trzech odcinków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyokienny

mający trzy okna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyosiowy

mający trzy osie; trójosiowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) mający trzy osie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trójosiowy

Wiktionary

trzyosobowy

1. składający się z trzech osób (np. drużyna trzyosobowa);
2. przeznaczony dla trzech osób (np. trzyosobowy pojazd)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla trzech osób, mogący pomieścić trzy osoby

(1.2) złożony z trzech osób, wykonywany przez trzy osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kobiety otrzymują pokój trzyosobowy. Ładny, dobrze wyposażony, z dużym balkonem i łazienką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨɔsɔˈbɔvɨ, AS: ṭšyosobovy

Wiktionary

trzypak

zgrzewka zawierająca trzy jednostki danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; trójpak

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

trzypasmowy

składający się z trzech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w trzech pasmach itp.; trójpasmowy

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-05-30]

trzypensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. numizm. moneta o nominale trzech pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨpɛ̃w̃ˈsufka, AS: ṭšypẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzypensowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trójpensówka

Wiktionary

trzypensowy

przymiotnik

(1.1) liczący trzy pensy, mający wartość trzech pensów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: ṭšypẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzypensówka

Wiktionary

trzypiętrowy

mający trzy piętra

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biała taksówka wynajęta w Palermo dowiozła ją pod same drzwi jej rodzinnego domu, szkaradnego, wąskiego, trzypiętrowego budynku przy ul. Scorsone 24.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzypiętrowiec m.

Wiktionary

trzypokojowy

złożony z trzech pokojów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) z trzema pokojami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłem wczoraj trzypokojowe mieszkanie w centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨpɔkɔˈjɔvɨ, AS: ṭšypokoi ̯ovy

Wiktionary

trzypokoleniowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech pokoleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ṭšypokolẽńovy

Wiktionary

trzypolówka

dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian; trójpolówka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzypoziomowy

składający się z trzech poziomów; trójpoziomowy

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-12-24]

trzyprocentowy

stanowiący trzy procent jakiejś całości

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-04]

trzypunktowy

trójpunktowy;
1. składający się z trzech punktów;
2. mający wymiar trzech punktów (np. czcionka)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzypłatowiec

kopalny stawonóg morski z ery paleozoicznej; trójpłatowiec; trylobit

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot o trzech płatach nośnych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. trylobit, kopalny stawonóg morski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨpwaˈtɔvʲjɛts̑, AS: ṭšypu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trójpłat m., trójpłatowiec m.

przym. trzypłatowy, trójpłatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trójpłat, trójpłatowiec

(2.1) trylobit, trójpłatowiec

Wiktionary

trzyramienny

mający trzy ramiona, odnogi itp.; trójramienny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyrazowy

1. zachodzący trzy razy;
2. mogący być użyty trzy razy

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

trzyrublówka

rosyjski banknot o wartości trzech rubli

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-04]

trzyrublowy

mający wartość trzech rubli

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-04]

trzyrzędowiec

starożytny statek fenicki, grecki lub rzymski, zaopatrzony w trzy rzędy wioseł; trójrzędowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

trzysemestralny

trwający trzy semestry

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-27]

trzysetka

1. liczba 300;
2. całość składająca się z trzystu części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 300

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 300

Wiktionary

trzysetny

trzechsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z trzystu jednostek;
2. będący jedną z trzystu części

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

trzyskrzydlec

roślina z rodziny dławiszowatych, pochodząca z Azji południowo-wschodniej; dostarcza substancji do proszków owadobójczych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

trzyskładnikowy

złożony z trzech składników; trójskładnikowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzysta

liczebnik oznaczający liczbę 300

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

liczebnik główny

(1.1) 300

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znajdź budkę numer trzysta sześćdziesiąt. Śmieje się, menda, i przerywa połączenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈṭʃɨsta, AS: ṭšysta

Wiktionary

Powiązane:

przym. trzechsetny

Wiktionary

trzystoletni

mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystuletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystopniowy

trójstopniowy;
1. mający trzy stopnie (w jakiejś skali);
2. mający trzy stopnie, etapy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystopowy

trójstopowy;
1. o wierszu: składający się z trzech stóp;
2. rzadko: mający długość trzech stóp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystrunny

o instrumentach muzycznych: mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystrunowy

o instrumentach muzycznych: mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunny

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: samisen)
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

trzystrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie trzy naboje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystukilometrowy

mający długość trzystu kilometrów, wynoszący trzysta kilometrów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzystuletni

mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystoletni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzysta lat

(1.2) trwający trzysta lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mariusz Łesiuk już myśli o zbudowaniu obok altany z ławeczkami, by zachęcić do piknikowania w cieniu trzystuletnich drzew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨstuˈlɛtʲɲi, AS: ṭšystuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzechsetlecie n.

przym. trzystoletni, trzechsetletni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) trzystoletni, trzechsetletni

Wiktionary

trzystumetrowy

przymiotnik

(1.1) mierzący trzysta metrów albo trzysta metrów kwadratowych

Wiktionary

trzysylabowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzech sylab; trzyzgłoskowiec, trójzgłoskowiec

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-04-16]

trzysylabowy

złożony z trzech sylab (zgłosek); trzyzgłoskowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) liczący trzy sylaby, składający się z trzech sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨsɨlaˈbɔvɨ, AS: ṭšysylabovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. trzysylabowiec m.

Wiktionary

trzyszcz

chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

trzyszcze

chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

trzyszpaltowy

obejmujący trzy szpalty; ułożony, drukowany w formacie trzech szpalt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyszynowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający trzy szyny; wykorzystujący trzy szyny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trójszynowy

Wiktionary

trzytaktowy

złożony z trzech taktów

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: kamarinskaja) [koalar, 2007-12-13]

trzytomowy

składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach, wydany w trzech tomach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Numizmatyk wydał przed śmiercią trzytomowe opracowanie dotyczące monet nabatejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ṭšytõmovy

Wiktionary

trzytonówka

1. pojazd o dopuszczalnej ładowności trzy tony;
2. przedmiot ważący trzy tony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzytonowy

1. złożony z trzech tonów muzycznych;
2.
a) ważący trzy tony;
b) mieszczący trzy tony czegoś;
c) mogący unieść trzy tony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzytulny

basza trzytulny - basza turecki mający prawo do buńczuka z trzema ogonami końskimi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-04]

trzytygodniowy

mający trzy tygodnie, trwający trzy tygodnie itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) trwający trzy tygodnie

(1.2) będący w wieku trzech tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌṭʃɨtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ṭšytygodʹńovy

Wiktionary

trzytysięczny

trzechtysięczny;
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3000;
b) liczący trzy tysiące czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzytłokowy

mający trzy tłoki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: trzycylindrowy) [tevex, 2012-03-04]

trzywarstwowy

złożony z trzech warstw

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzywiekowy

mający trzy wieki, trwający trzy wieki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzywierszowy

składający się z trzech wierszy; trójwierszowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyzakresowy

obejmujący trzy zakresy, działający w trzech zakresach; trójzakresowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyzgłoskowy

złożony z trzech zgłosek (sylab); trzysylabowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

trzyzmianowy

przebiegający na trzy zmiany, wykonywany na trzy zmiany; trójzmianowy

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2012-03-19]

trzyłokciowy

mający trzy łokcie długości, szerokości

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2007-01-04]

ts

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; tss

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

wykrzyknik

(1.1) …nakazujący milczenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cicho sza!, cii!, ćśśś!, pst!, sza!, tss!

Wiktionary

ts.

skrót od: to samo

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

skrót

(1.1) = to samo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɔ ˈsãmɔ, AS: to sãmo

Wiktionary

tse-tse

1. rodzaj owadów z rodziny much obejmujący około 20 gatunków żyjących w Afryce, przenoszących groźne choroby (m.in. śpiączkę afrykańską);
2. mucha tse-tse - mucha z rodzaju tse-tse

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

tshwane

[czytaj: człane] obszar metropolitalny w RPA

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2020-08-21]

Tshwane – obszar metropolitalny w Republice Południowej Afryki, w prowincji Gauteng. 18 maja 2011 roku do Tshwane przyłączono dystrykt Metsweding.

Tshwane składa się z następujących miast:

- Garankuwa

- Centurion (dawniej Verwoerdburg)

- Temba

- Mabopane

- Winterveld

- Northern Pretoria Metropolitan Substructure

- Pretoria

- Pienaarsrivier

- Crocodile River

- Greater Pretoria Metropolitan Council

- Wallmannsthal

- Hammanskraal

- Akasia

- Soshanguve

- Mamelodi

Wikipedia

tsingtao

chińskie piwo ryżowe

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2014-06-07]

Wikipedia

tśm

skrót od: Towarzystwo Świadomego Macierzyństwa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-06]

tsonga

Wikipedia

tsr

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = psych. terapia skoncentrowana na rozwiązaniach;

(1.2) = techn. telewizyjna stacja retransmisyjna;

Wiktionary

tss

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; ts

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

tsss

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; tss, ts

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: ostrzegać) [tevex, 2011-02-04]

tsuba

część miecza japońskiego osłaniająca rękę

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-03]

Tsuba (jap. 鍔) – garda japońskich mieczy (katana, wakizashi, tantō) lub broni drzewcowej (yari, naginata) – część odpowiadająca za ochronę ręki przed ześlizgnięciem się z rękojeści na głownię (ostrze) miecza i ostrza przeciwnika w kierunku przeciwnym.

Wikipedia

tsue

[czytaj: TSU-e] skrót od: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = praw. polit. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powrót do orzekania odsuniętych sędziów jest więc skutkiem działania mechanizmu złożonego z aktu TSUE i konstytucyjnie określonego statusu sędziego.

Wiktionary

tsuga

zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występujące w około 10 gatunkach; choina

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-03-03]

Wikipedia

tsukuhara

w gimnastyce artystycznej: skok polegający na wykonaniu dwa i pół salta do tyłu lub przodu w pozycji kucznej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-26]

tsunametr

środowiskowo: urządzenie przewidujące nadejście tsunami

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-06-04]

tsunami

fale na oceanach wywołane podwodnym trzęsieniem ziemi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi;

Wiktionary

Tsunami (jap. 津波 tsunami; pol. fala portowa (tsu – port, przystań; nami – fala)) – fala oceaniczna, wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu, osuwiskiem ziemi lub cieleniem się lodowców, rzadko w wyniku upadku meteorytu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tsũˈnãmʲi, AS: tsũnãmʹi

Wiktionary

tsundoku

kupowanie dużej liczby książek i odkładanie ich na półki bez zamiaru ich przeczytania

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-09]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kompulsywne kupowanie książek, z których większość pozostaje nieprzeczytana zalegając w stosach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tsundoku wywodzi się z Japonii i bardzo trafnie opisuje zwyczaje panujące wśród współczesnych moli książkowych.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zakupoholizm

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|tsundoku. etym|jap|積ん読.

uwagi.

(1.1) por|syllogomania.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tsundoku

* esperanto: (1.1) cundoki

* japoński: (1.1) 積ん読

źródła.

== tsundoku (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tsundoku

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

tsutsugamushi

[czytaj: tsutsugamuszi] odzwierzęca choroba zakaźna, objawiająca się wysoką gorączką i zamroczeniem; tsutsugamusi, gorączka rzeczna, gorączka plamista japońska

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek [tevex, 2016-06-23]

tsutsugamusi

odzwierzęca choroba zakaźna, objawiająca się wysoką gorączką i zamroczeniem; tsutsugamushi, gorączka rzeczna, gorączka plamista japońska

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

tsutsumu

japońska sztuka pakowania towarów, prezentów w papier bambusowy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-09-26]

tswana

język z grupy bantu, używany w Afryce; setswana

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-12-22]

Tswana – grupa ludów afrykańskich z rodziny plemion Bantu zamieszkujących Południową Afrykę. Ich populację szacuje się na ponad 5,6 mln, mówią językiem tswana. Największe społeczności w Botswanie (68% ludności), RPA (7% ludności) i Zimbabwe (0,8%). Hodują kozy i bydło, oraz uprawiają sorgo i kukurydzę. Wielu mężczyzn pracuje w przemyśle i kopalniach. Struktura społeczna oparta tradycyjnie na patriarchalnych rodach.

Wikipedia

tt

skrót od: List do Tytusa - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-30]

symbol

(1.1) … określający znormalizowaną wielkość modelu kolejowego;

Wiktionary

- TT – skrót oznaczający serwis społecznościowy Twitter

- Czas ziemski (ang. Terrestrial Time – TT) – skala czasu

- TT – broń konstrukcji radzieckiej, potocznie tetetka

- TT – w modelarstwie, podziałka w skali 1:120 lub zbliżonej

- TT – układ sieci elektroenergetycznej

- TT, Tt – teratona, jednostka masy równa 10^12 ton trotylu

- TT – w medycynie, czas trombinowy (ang. thrombin time)

- „TT” – singel grupy Twice

- Strefa T-T – w geologii, strefa Teisseyre’a-Tornquista

- Atari TT – komputer będący produktem firmy Atari

- Audi TT – samochód koncernu Volkswagen produkowany w Győr na Węgrzech

- TT – ang. skrót Turbine Tanker – zbiornikowiec turbinowy (zobacz też skróty przed imionami statków)

- TT – ang. skrót Teen Titans – Młodzi Tytani

- tt. – skrót od tętnice (l. mnoga)

- TT – ang. skrót transit time, w spedycji przewidywany czas transportu

- TT - TikTok

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Modele TT mają skalę 1:120, a szerokość toru 12 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿ˈtɛ, AS: te‿te

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Z|N|TT|H0|0|I.

tłumaczenia.

źródła.

== TT (język niemiecki.) ==

wymowa.

audio|De-TT.ogg.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = sport. Tischtennis → tenis stołowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) TT-Ball • TT-Schläger

synonimy.

Wiktionary

ttb

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = kynol. terier typu bull

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) TwTB

Wiktionary

tttm

skrót wyrażenia: ten typ tak ma

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-08-18]

tu

1. tutaj;
a) zaimek przysłowny odnoszący się do miejsca bliskiego, zwykle wskazanego w jakiś sposób przez rozmówcę;
b) zaimek przysłowny odnoszący się do miejsca postrzeganego jako bliskie;
c) zaimek przysłowny odnoszący się do wiadomej, konkretnej sytuacji;
2. partykuła wyrażająca różne negatywne stany emocjonalne (np. I bądź tu mądry!);
3. partykuła używana przy przedstawianiu się, np. podczas rozmowy telefonicznej (np. Hej, tu Ela.);
4. wykrzyknik naśladujący odgłos instrumentu, klaksonu samochodowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

skrót

(1.1) = lotn. tupolew;

Wiktionary

- Tu – mniejszość narodowa w Chińskiej Republice Ludowej, z grupy ludów mongolskich

- Tu – album studyjny zespołu muzycznego LemON

- „Tu” – singel LemON

- „Tu” – singel Lao Che

- „Tu” – singel Ewy Farnej

- Tu – chorwacki film w reżyserii Zrinko Ogresty

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjęty przez załogę Tu-154M poziom ryzyka był nieakceptowalny, biorąc pod uwagę rangę i charakter wykonywanego lotu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tupolew mrz.

Wiktionary

tualeta

przestarzałe: toaleta

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2006-11-12]

tuamotu

1. archipelag na Oceanie Spokojnym;
2. lud polinezyjski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

tuan

tytuł (w znaczeniu pan) używany przez Malajów jako wyraz szacunku

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-07-09]

Tuan – postać z mitologii celtyckiej.

Tuan wielokrotnie zmieniał swą postać. Wpierw przez trzysta lat żył w ciele człowieka. Kolejne trzysta lat spędził jako byk leśny. Kolejne dwieście lat był dzikim kozłem. Na kolejne trzysta lat Tuan został ptakiem. Następne sto lat spędził w ciele łososia. Ryba została złowiona przez rybaka. Jego mięsem pożywiła się królowa, żona Muíredacha Muindberga. Dzięki temu Tuan ponownie przyszedł na świat jako syn królowej. Ponownie stał się człowiekiem. Jego cykl reinkarnacji zamknął swą pętlę.

Wikipedia

tuapse

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Tuapse (ros. Туапсе, adygejski ТIуапсэ, gruz. ტუაფსე) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym. Liczy około 60 tys. mieszkańców (2021).

W mieście znajduje się rafineria ropy naftowej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. tuapseński

Wiktionary

tuapseński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tuapse, dotyczący Tuapse

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Tuapse n.

Wiktionary

tuareg

członek koczowniczego ludu w środkowej Saharze

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-06-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Część Tuaregów uciekła z Ghadamis do algierskiej wioski Debdeb, usytuowanej ponad 20 kilometrów od libijskich granic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tuˈwarɛk, AS: tuu̯arek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuareski m.

przym. tuareski

Wiktionary

tuaregowie

koczowniczy lud w środkowej Saharze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Tuaregowie – lud berberyjski zamieszkujący obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso. Sami mówią o sobie kel tamasheq. Tradycyjnie są nomadami, podróżują po pustyni i jej obrzeżach, zajmują się hodowlą bydła i kóz, wytwarzaniem biżuterii i obsługą ruchu turystycznego. W 2012 r. podjęli próbę utworzenia suwerennego państwa Azawad na terenie północnego Mali.

Wikipedia

tuareski

przymiotnik od: Tuareg (członek plemienia afrykańskiego)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tuaregów, związany z Tuaregami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tamaszek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtuwaˈrɛsʲci, AS: tuu̯aresʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Tuareg m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tamaszek

Wiktionary

tuareżka

członkini koczowniczego ludu w środkowej Saharze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

tuatara

gad z rzędu ryjogłowych, podobny do jaszczurki, zamieszkuje skaliste wybrzeża Nowej Zelandii i kilku wysp w Cieśninie Cooka; hatteria; łupkoząb

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

Hatteria, tuatara, łupkoząb (Sphenodon) – rodzaj gada z rodziny hatteriowatych (Sphenodontidae) występującego endemicznie na Nowej Zelandii.Mimo iż wyglądem najbardziej przypomina jaszczurkę, w rzeczywistości reprezentuje odrębną linię ewolucyjną lepidozaurów – sfenodonty. Hatterie są jedynymi współczesnymi przedstawicielami tej grupy. Ich najbliżsi krewni to łuskonośne (jaszczurki, amfisbeny i węże). Z tego powodu hatteria wzbudza zainteresowanie naukowców badających ewolucję jaszczurek i węży oraz rekonstruujących wygląd i zwyczaje najwcześniejszych diapsydów.

Wikipedia

tub

przestarzale: duża, gumowa misa, naczynie służące do mycia się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

tuba

1. instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych; długa, metalowa rura o przekroju konicznym, zwinięta w owalną pętlę,
2. opakowanie maści, kremu, farby w postaci rurki z nakrętką,
3. rura w kształcie stożka służąca do wzmocnienia głosu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Tuba (wł. tuba, skrót: tb.) – instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych.

Największy i o najniższym stroju spośród tej rodziny instrumentów. Standardowa skala instrumentu (zakres dźwięków muzycznych) od D_1 do d^1. Doświadczony instrumentalista potrafi uzyskać dźwięki od A_2 do a^1.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtuba, AS: tuba

Wiktionary

tubądzin

Wikipedia

tubafon

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, rodzaj dzwonków, w których płytki zastąpione są metalowymi rurami

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

tubalniej

stopień wyższy od przysłówka: tubalnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

tubalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tubalny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

tubalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tubalne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuba ż., tubka ż.

przym. tubalny

przysł. tubalnie

Wiktionary

tubalny

odznaczający się donośnym i niskim brzmieniem; gromki, grzmiący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik

(1.1) brzmiący jak przez tubę, charakteryzujący się niskim i donośnym brzmieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niekiedy do refrenu włączał się głos niemiecki z sąsiedniej stacji, tubalny, jakby obwieszczał nalot.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuba ż., tubalność ż.

przysł. tubalnie

przym. tubowy

Wiktionary

tube

[czytaj: tjub] londyńska kolej podziemna; metro, underground

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-06-26]

tubera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gruźlica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuberok mos., tuberkuloza ż.

Wiktionary

tuberkulacja

tworzenie się bruzd, gruzełków, zwłaszcza w chorych częściach ciała, np. w pęcherzu, sercu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

tuberkuliczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z tuberkulozą (współcz. gruźlica)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuberkuloza ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. gruźliczy

Wiktionary

tuberkulid

wykwit skórny będący następstwem krwiopochodnego wysiewu prątków gruźlicy do skóry

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [tevex, 2014-06-28]

tuberkulina

mieszanina białek i polisacharydów, otrzymywana z hodowli prątków gruźlicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

Tuberkulina - (ATC: V04 CF01) białko uzyskiwane z hodowli prątka gruźlicy służące do wykonywania próby tuberkulinowej, po raz pierwszy uzyskana przez Roberta Kocha w 1890 roku.

Nazwę tuberkulina zaproponował Odo Feliks Kazimierz Bujwid i służyła ona początkowo do określania nieoczyszczonej tuberkuliny tzw. starej tuberkuliny.

Wikipedia

tuberkulinowy

w medycynie:
1. związany z gruźlicą;
2. odczyn tuberkulinowy - odczyn występujący po wprowadzeniu do organizmu pacjenta tuberkuliny (mieszaniny białek i polisacharydów, otrzymywanej z hodowli prątków gruźlicy);
3. próba tuberkulinowa - wprowadzenie do organizmu pacjenta tuberkuliny, wykonywane głównie w celu sprawdzenia stanu odporności przeciw gruźlicy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

tuberkuloza

przestarzale: gruźlica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. med. gruźlica

Wiktionary

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna), lecz może również atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności, np. w przebiegu AIDS.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tuberkuloza jest jedną z najczęstszych infekcji towarzyszących AIDS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtubɛrkuˈlɔza, AS: tuberkuloza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tubera ż.

przym. tuberkuliczny

przysł. tuberkulicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gruźlica; przest. suchoty; reg. śl. tubera.

Wiktionary

tuberkuł

potocznie: prątek gruźlicy

SJP.pl za Duży słownik ortograficzny języka polskiego - Kastor 1997, 2000 - K. Tittenbrun [tevex, 2017-01-11]

tuberoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. suchotnica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. tuberok mos.

Wiktionary

tuberok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. suchotnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tubera ż.

:: fż. tuberoczka ż.

Wiktionary

tuberoza

roślina o pięknych pachnących kwiatach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

Wikipedia

tubiasty

mający kształt tuby

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

tubielewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

tubifeks

bezkręgowiec z gromady skąposzczetów; rurecznik

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [koalar, 2007-11-07]

tubifeksy

bezkręgowiec z gromady skąposzczetów; rurecznik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

tubing

żeliwny pierścień będący konstrukcją tuneli lub szybów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

tubista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na tubie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuba ż., tubka ż.

Wiktionary

tubka

1. podłużne opakowanie, z którego zawartość wydobywa się ściskając je;
2. zdrobniale o tubie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od tuba

(1.2) mała tuba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuba ż., tubista m., tubistka ż., tubalność ż.

przym. tubowy

Wiktionary

tubkal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. góra w Afryce, najwyższy szczyt Maroka i Atlasu Wysokiego;

Wiktionary

Tubkal, Dżabal Tubkal (arab. جبل توبقال, توبقال, tamazight ⵜⵓⴳⴳ ⴽⴰⵍ) – najwyższy szczyt Maroka i gór Atlas (Atlas Wysoki) – 4167 m n.p.m. Jest jednocześnie najwyższym szczytem Afryki Północnej. Położony jest 63 km na południe od Marrakeszu, w Parku Narodowym Tubkal.

Wikipedia

tubmaryna

Wikipedia

tubokuraryna

alkaloid wyodrębniony z kurary, mający działanie porażające mięśnie prążkowane

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: kuraryzacja) [koalar, 2007-11-05]

Tubokuraryna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów wyodrębniony z kurary. Ma działanie porażające mięśnie prążkowane. Jest antagonistą receptora N_2 (nikotynowego), znajdującego się na płytce motorycznej mięśni poprzecznie prążkowanych. W chirurgii była stosowana jako lek zwiotczający w postaci chlorku D-tubokuraryny w celu uzyskania zwiotczenia mięśni szkieletowych.

Wikipedia

tuborg

piwo marki Tuborg

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-07]

Tuborg – duńska firma piwowarska założona w 1873 roku w Hellerup w północnej części Kopenhagi przez Carla Frederika Tietgena i Philipa W. Heymana. Początkowo browar warzył piwa typu bawarskiego (monachijski lager), a jego pierwszą marką był Rød Tuborg (Czerwony Tuborg). Pięć lat później browar wypuścił swoje najbardziej znane piwo Grøn Tuborg Pilsner (Zielony Pilzner). Było to pierwsze piwo dolnej fermentacji w stylu pilzneńskim w Danii.

Wikipedia

tubowy

przymiotnik od: tuba (zwykle w znaczeniu: rura w kształcie stożka służąca do wzmocnienia głosu), np. gramofon tubowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tubą, dotyczący tuby (zwykle w znaczeniu: „lejkowato rozszerzająca się rura służąca do wzmacniania dźwięku”)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuba ż., tubka ż., tubeczka ż., tubiarz m.

czas. tubkować ndk.

przym. tubalny

przysł. tubalnie

Wiktionary

tubus

element przyrządu optycznego (np. mikroskopu, lunety), tuleja, w której znajdują się soczewki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

tubylczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tubylcze; cecha tych, którzy są tubylczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. tubylczy

przysł. tubylczo

Wiktionary

tubylczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tubylcami, dotyczący tubylców

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chodziło o druk książek religijnych w językach tubylczych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tubylec mos., tubylczość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochtoniczny, rdzenny

Wiktionary

tubylec

1. rdzenny mieszkaniec danego obszaru; autochton, aborygen, tuziemiec;
2. stały mieszkaniec jakiegoś terenu, np. miasta lub wsi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pochodząca z lokalnej populacji, rdzennej ludności jakiegoś kraju

Wiktionary

Autochton (stgr. αὐτόχθων autochthon – „z tej ziemi”, „tuziemiec”, „tubylec” od autós ‘sam’ i chthōn ‘ziemia’) – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru.

W odróżnieniu od ludności autochtonicznej mówi się o ludności napływowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tubylcy na wyspie żyją jak przed wiekami, zajmując się rybołówstwem i zbieractwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tuˈbɨlɛts̑, AS: tubylec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. tubylczyni ż.

przym. tubylczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochton, aborygen, krajowiec, miejscowy, tutejszy, tuziemiec, rdzenny mieszkaniec

Wiktionary

tubylewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

tuchola

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Tuchola (niem. Tuchel, kaszub. Tëchòlô, Tuchòlô) – miasto borowiackie w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Tuchola i powiatu tucholskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Tuchola liczyła 13 649 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tuˈxɔla, AS: tuχola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tucholanin m., tucholanka ż.

przym. tucholski

Wiktionary

tucholanin

mieszkaniec Tucholi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-11]

tucholanka

mieszkanka Tucholi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-04-22]

tucholski

przymiotnik od: Tuchola

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Tucholi, związany z Tucholą, pochodzący z Tucholi

Wiktionary

Osoby o nazwisku Tucholski / Tucholska:

- Anna German-Tucholska (1936–1982) – polska piosenkarka i kompozytorka

- Jędrzej Tucholski (1932–2012) – polski pisarz historyk

- Paweł Tucholski (ur. 1969) – polski aktor teatralny

- Tadeusz Tucholski (1898–1940) – polski chemik i podoficer WP

- Wawrzyniec Tucholski – huzar i trębacz w armii pruskiej

- Zbigniew Tucholski (ur. 1975) – polski naukowiec.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tuˈxɔlsʲci, AS: tuχolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Tuchola ż., tucholanin m., tucholanka ż.

Wiktionary

tuchomie

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Tuchomie (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Tëchómie, niem. Gross Tuchen) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie, przy drodze krajowej nr 20 Stargard – Szczecinek – Gdynia i na trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Lębork) – Bytów – Miastko. Miejscowość jest placówką Ochotniczej Straży Pożarnej i siedzibą gminy Tuchomie. Dawniej dzieliło się na Tuchomie Królewskie (kaszb. Królewsczé Tëchòmié lub też Kr. Tëchòmie, Królewsczi Tëchòm, niem. Königlich Groß Tuchen) i Tuchomie Szlacheckie (kaszb. Szlachecczé Tëchòmié lub też Szl. Tëchòmie, Szlachecczi Tëchòm, niem. Adelig Groß Tuchen).

Wikipedia

tuchomski

przymiotnik od: Tuchomie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

tuchów

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Tuchów – miasto na południu Polski, w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tuchów.

Tuchów uzyskał prawa miejskie w 1340 roku. Był miastem w województwie sandomierskim w 1629 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtuxuf, AS: tuχuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tuchowianin m., tuchowianka ż.

przym. tuchowski

Wiktionary

tuchowianin

mieszkaniec miasta: Tuchów

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

tuchowianka

mieszkanka miasta: Tuchów

SJP.pl za Szkolny słownik ortograficzny - Nomen Omen 2010 - J. Grzenia [tevex, 2014-06-29]

tuchowski

przymiotnik od: Tuchów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

tucjoryzm

Tucjoryzm (z łac. tutior – bezpieczniejszy) – w teologii moralnej system moralny mówiący, że w razie wątpliwości co do zastosowania norm moralnych w konkretnej sytuacji wolno iść jedynie za opinią zgodną z ogólnym prawem, nawet gdyby jego nieobowiązywanie było bardzo prawdopodobne.

Wikipedia

tucki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-10-18]

tucson

[czytaj: tu:son] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-07-17]

Tucson ' (ˈtuːsɒn) – miasto w hrabstwie Pima w stanie Arizona w Stanach Zjednoczonych.

Liczba mieszkańców: 525,5 tys., obszar metropolitalny 1 023 320 (dane z lipca 2008).

Jest drugim co do wielkości miastem w stanie po Phoenix.

Wikipedia

tucydydes

historyk grecki, Ateńczyk; rzecznik polityki Peryklesa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

tucz

intensywne żywienie świń i drobiu przy jednoczesnym ograniczeniu ruchu, mające na celu zwiększenie ich masy (ilości mięsa i tłuszczu)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo intensywne karmienie zwierzęcia przeznaczonego na ubój, zwykle dotyczy trzody chlewnej;

Wiktionary

Tucz (opas, opasanie) – bardzo intensywne karmienie zwierzęcia przeznaczonego na ubój. Celem tuczu jest przekształcenie podawanych zwierzęciu pasz na mięso i tłuszcz. Tucz różni się w zależności od gatunku zwierzęcia.

Słowem tucz określa się trzodę chlewną, a słowem opas bydło i inne przeżuwacze oraz konie. Określenie opas oznacza też utuczone już bydło, np. opasy na sprzedaż. Utuczone świnie określa się natomiast mianem tuczników.

Wikipedia

Powiązane:

czas. tuczyć ndk.

rzecz. tucznik mzw., tuk mrz.

Wiktionary

tuczarnia

pomieszczenie lub budynek, w którym tuczy się zwierzęta przeznaczone do uboju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

Wikipedia

tuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tuczyć.

Wiktionary

Tucz (opas, opasanie) – bardzo intensywne karmienie zwierzęcia przeznaczonego na ubój. Celem tuczu jest przekształcenie podawanych zwierzęciu pasz na mięso i tłuszcz. Tucz różni się w zależności od gatunku zwierzęcia.

Słowem tucz określa się trzodę chlewną, a słowem opas bydło i inne przeżuwacze oraz konie. Określenie opas oznacza też utuczone już bydło, np. opasy na sprzedaż. Utuczone świnie określa się natomiast mianem tuczników.

Wikipedia

Powiązane:

czas. tuczyć

rzecz. tuk mrz.

Wiktionary

tuczeński

przymiotnik od: Tuczna, Tuczno

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

tuczępski

przymiotnik od: Tuczępy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-16]

tuczępy

wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-10]

uskrobywać

skrobiąc, obierać ze skórki

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

uskromnić

czasownik dokonany

(1.1) gwara. kociewska posprzątać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I znówki żam nié zdónżyła uskrómnić ta chałupa. → I znowu nie zdążyłam posprzątać tej chałupy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uskrómnienie n.

Wiktionary

uskrómnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|uskrómnić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. uskrómnić

Wiktionary

uskrzydlać

nadawać czemuś lekkości, pędu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

uskrzydlający

nadawać czemuś lekkości, pędu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

Patrz:
uskrzydlać

uskrzydlony

przymiotnik

(1.1) taki, który posiada skrzydła lub skrzydełka

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: uskrzydlać

(2.2) przen. taki, któremu coś dodało energii do działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuskʃɨˈdlɔ̃nɨ, AS: uskšydlõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrzydlaty

Wiktionary

uskutecznić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|uskuteczniać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uskutecznianie n., uskutecznienie n., skuteczność ż.

przym. skuteczny

przysł. skutecznie

Wiktionary

usl

skrót od: Urzędowy Spis Leków

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2019-12-11]

uślimtany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapłakany

Wiktionary

uśliniać

mocno brudzić śliną; zaśliniać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-10-11]

uślinić

1. mocno zwilżyć, pobrudzić śliną; naślinić;
2. uślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną;
b) mocno pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uśliniony

1. mocno zwilżyć, pobrudzić śliną; naślinić;
2. uślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną;
b) mocno pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uślizg

przesuniecie się koła pojazdu mechanicznego w kierunku poprzecznym do kierunku jazdy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

usmarkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|usmarkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. usmarkać dk.

rzecz. smarkacz mos.

Wiktionary

usmarkany

potocznie: taki, który się usmarkał; zasmarkany

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

usmarowywać

potocznie:
1. brudzić coś czymś;
2. usmarowywać się - brudzić samego siebie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

usmażyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|smażyć.

czasownik zwrotny usmażyć się

(2.1) dokonany od|smażyć się.

Wiktionary

Powiązane:

przym. smażony

rzecz. smażenie n., usmażenie n.

Wiktionary

uśmiać

uśmiać się - ubawić się, naśmiać się do rozpuku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uśmiech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

Wiktionary

Uśmiech – wyraz twarzy, grymas powstający przez napięcie mięśni po obu stronach ust, oraz (w pełniejszym uśmiechu) napięcie mięśni wokół oczu. Jest wspólnym dla wszystkich ludzi wyrazem takich emocji jak szczęście i rozbawienie, choć badania kultur pokazują, że sposób jego użycia jest bardzo różny w różnych kulturach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odchodząc posłał mi z daleka swój promienny uśmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕmʲjɛx, AS: uśmʹi ̯eχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmiechnięcie n., śmiech m., śmieszek m., śmieszka ż., półuśmiech m., podśmiechujka ż., uśmiechanie n., śmianie n., uśmianie n., wyśmiewanie n., wyśmianie n., obśmiewanie n., obśmianie n., ośmieszanie n., ośmieszenie n., prześmiewczość ż., śmieszność ż.

:: zdrobn. uśmieszek m.

czas. uśmiechać się ndk., śmiać się ndk., uśmiać się dk., wyśmiewać ndk., wyśmiać dk., obśmiewać ndk., obśmiać dk., ośmieszać ndk., ośmieszyć dk.

przym. prześmiewczy, śmieszny, śmiesznawy

przysł. śmiesznie, prześmiewczo, śmiesznawo

Wiktionary

uśmiechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|uśmiechać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmiech m., uśmieszek m.

czas. uśmiechać ndk.

przym. uśmiechliwy

Wiktionary

uśmiechnięty

przymiotnik

(1.1) taki, który się uśmiecha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samochody kolejno zatrzymywały się na podjeździe, gdzie wysiadających witał uśmiechnięty kamerdyner.

(1.1) Tytułowe „spojrzenie turysty” (…) oznacza poszukiwanie przez nas znaków, które potwierdzą nasze wyobrażenia. Paryż ma być romantyczny, Anglicy dżentelmeńscy, Tajowie uśmiechnięci. Chcemy, żeby nasze wakacje były niepowtarzalne i wyjątkowe, z dala od pułapek turystycznych, ale to, czy uznamy je za udane, lub nie, zależy głównie od tego, czy potwierdzą się nasze wyobrażenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: uśmʹi ̯eχʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

czas. uśmiechnąć się dk., uśmiechać się ndk.

Wiktionary

uśmiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pozbawienie kogoś życia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmiercanie n., śmierć ż., śmiertelny mos.

czas. uśmiercić dk., uśmiercać ndk.

przym. śmiertelny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zabicie, zamordowanie; pot. ukatrupienie

Wiktionary

uśmiercić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uśmiercać)

(1.1) zob. uśmiercać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uɕˈmʲjɛrʲʨ̑iʨ̑, AS: uśmʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmiercanie n., śmiertelniczka ż., śmierć ż., śmiertelnik m., śmiertelność ż., uśmiercenie n.

czas. uśmiercać ndk.

przysł. śmiertelnie

przym. śmiertelny

Wiktionary

uśmierzać

1. czynić mniej dotkliwym, łagodzić, uspokajać, koić;
2. poskramiać, ukrócać, tłumić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

czasownik przechodni niedokonany (dk. uśmierzyć)

(1.1) med. zmniejszać bądź usuwać objawy

(1.2) powodować ustępowanie lub zakończenie

czasownik zwrotny niedokonany uśmierzać się (dk. uśmierzyć się)

(2.1) stawać się mniej dokuczliwym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmierzanie n., uśmierzenie n.

przym. uśmierzający

przysł. uśmierzająco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koić, łagodzić

(1.2) tłumić

Wiktionary

uśmierzający

1. czynić mniej dotkliwym, łagodzić, uspokajać, koić;
2. poskramiać, ukrócać, tłumić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uśmierzyć

1. uczynić mniej dotkliwym, załagodzić, uspokoić, ukoić;
2. poskromić, ukrócić, stłumić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uśmieszać

dawniej:
1. rozweselać, rozbawiać, rozśmieszać;
2. czynić śmiesznym, ośmieszać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: uśmieszyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

uśmieszek

zdrobnienie od: uśmiech

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈɕmʲjɛʃɛk, AS: uśmʹi ̯ešek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśmiech m., śmiech m., uśmiechanie n.

Wiktionary

uśmiewać

uśmiewać się - śmiać się do rozpuku

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

usmoł

gwarowo: skorupa utworzona m.in. z żywicy i ziemi na szczecinie dzika, powstała przy ocieraniu się zwierzęcia o drzewa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

usmuklić

rzadko: uczynić smukłym, szczupłym; wysmuklić

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: usmuklać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2019-12-13]

usnąć

pogrążyć się we śnie; zasnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

uśnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Uśnice nmos., uśniczanin m., uśniczanka ż.

Wiktionary

uśniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Uśnice nmos.

:: fż. uśniczanka ż.

przym. uśnicki

Wiktionary

uśniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Uśnice nmos.

:: fm. uśniczanin m.

przym. uśnicki

Wiktionary

uśnieżać

dawniej: pokrywać śniegiem; ośnieżać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: uśnieżyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

uśnieżenie

stopień pokrycia śniegiem danego terenu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uśnieżyć

rzadko: ośnieżyć, pokryć śniegiem

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2016-07-03]

usnoplany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zakatarzony

Wiktionary

usnuć

1. przędąc wytworzyć nitkę; uprząść;
2. zaplanować coś, ułożyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

usos

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = inform. eduk. Uniwersytecki System Obsługi Studiów

Wiktionary

usowicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

usp

Unique Selling Proposition, unikatowa propozycja sprzedaży, rodzaj strategii stosowanej w reklamie, opartej na wyobrażeniu towaru, na wzbudzanych przez niego uczuciach i emocjach

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj [koalar, 2007-11-08]

- USP Zdrowie Sp. z o.o. – polska firma farmaceutyczna

- Pistolet HK USP

- Ukraińska Partia Socjalistyczna (USP)

- unique selling proposition (USP) – unikatowa propozycja sprzedaży

- United States Pharmacopeia (USP) – oficjalny zbiór standardów dla farmaceutyków i suplementów diety dostępnych na terenie Stanów Zjednoczonych

- Universidade de São Paulo (USP) – Uniwersytet São Paulo

- University of the South Pacific (USP) – Uniwersytet Południowego Pacyfiku

- USS "Saint Paul" – okręty US Navy

Wikipedia

uspakajać

uspokajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspakajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-04]

uspakajający

uspokajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspakajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2007-01-04]

Patrz:
uspakajać

uspantele

dawny język Indian w Gujanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2005-12-29]

uśpian

drzewo liściaste z rodziny strzeligłogowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

uśpić

1. sprawić, że ktoś zaśnie;
2. wytłumić, przygasić, osłabić;
3. wprowadzić w stan podobny do snu w celu przeprowadzenia operacji;
4. zabić zwierzę przez wstrzyknięcie środka usypiającego;
5. uśpić się - przestarzałe: zasnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|usypiać.

czasownik zwrotny uśpić się

(2.1) dokonany od|usypiać się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. spać

rzecz. uśpienie n.

Wiktionary

uśpienie

1. sprawić, że ktoś zaśnie;
2. wytłumić, przygasić, osłabić;
3. wprowadzić w stan podobny do snu w celu przeprowadzenia operacji;
4. zabić zwierzę przez wstrzyknięcie środka usypiającego;
5. uśpić się - przestarzałe: zasnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uspienski

nazwisko

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

Osoby o tym nazwisku:

- Boris Uspienski – filolog, mitograf

- Eduard Uspienski – pisarz

- Filoteusz (Uspienski) – rosyjski biskup prawosławny

- Fiodor Uspienski – historyk, bizantynolog

- Gleb Uspienski – pisarz

- Piotr Uspienski – filozof

- Porfiriusz (Uspienski) – biskup czehryński

- Tadeusz (Uspienski) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

uspójniać

o tekście: sprawiać, że staje się spójny (logicznie powiązany)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-14]

uspójnić

o tekście: sprawić, że stanie się spójny (logicznie powiązany)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2011-01-14]

uspokajać

uspakajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspokajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

czasownik przechodni niedokonany (dk. uspokoić)

(1.1) dawać uspokojenie

czasownik zwrotny niedokonany uspokajać się (dk. uspokoić się)

(2.1) odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Utwory Chopina bardzo mnie uspokajają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈkajäʨ̑, AS: uspokai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pokój m., uspokojenie n., spokój m., uspokajanie n.

przym. spokojny, uspokajający

przysł. spokojnie

wykrz. spokojnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łagodzić, lać oliwę na wzburzone morze

Wiktionary

uspokajacz

rzadko: środek uspokajający

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

uspokajający

uspakajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspokajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

uspokajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|uspokajać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔkaˈjä̃ɲɛ, AS: uspokai ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. uspokajać

Wiktionary

uspokoić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uspokajać)

(1.1) zob. uspokajać.

czasownik zwrotny dokonany uspokoić się (ndk. uspokajać się)

(2.1) zob. uspokajać się.

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Uspokój się wreszcie i powiedz, co się stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈkɔjiʨ̑, AS: uspokoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spokój m., pokój m., uspokojenie n.

przym. spokojny

przysł. spokojnie

wykrz. spokojnie

Wiktionary

uspokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|uspokoić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: uspokoi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. uspokoić, uspokajać

rzecz. pokój mrz.

Wiktionary

usposabiać

1. nastawiać kogoś na coś; wprowadzać w określony nastrój; nastrajać;
2. dawniej: czynić zdolnym do czegoś; dawniej: zaopatrywać, wyposażać w coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

usposobić

1. wpłynąć na kogoś w pewien sposób, uczynić skłonnym do czegoś;
2. uczynić podatnym na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|usposabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈsɔbʲiʨ̑, AS: usposobʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. sposobić

Wiktionary

usposobienie

książkowo:
1. cechy charakteru człowieka, sposób zachowywania się, reagowania; temperament, natura;
2. tymczasowy stan psychiczny; humor, nastrój

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

(1.2) nastrój, chwilowy stan psychiczny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie jestem dziś w przyjaznym usposobieniu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) charakter

(1.2) nastrój

Wiktionary

uspołecznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawienie, że ktoś stanie się aktywny społecznie

(1.2) sprawienie, że coś stanie się własnością spółdzielczą, społeczną lub państwową

Wiktionary

Socjalizacja (łac. socialis = społeczny) – proces (oraz rezultat tego procesu) nabywania przez jednostkę systemu wartości, norm oraz wzorów zachowań (w wyniku oddziaływań otoczenia społecznego), obowiązujących w danej zbiorowości. Socjalizacja trwa przez całe życie człowieka, lecz w największym nasileniu występuje, gdy dziecko rozpoczyna życie w społeczeństwie. Największą rolę na tym etapie odgrywają jego rodzice, później także wychowawcy i rówieśnicy oraz instytucje (takie jak szkoła czy Kościół).

Wikipedia

Powiązane:

czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

przysł. społecznie

Wiktionary

usprawiedliwiać

czasownik

(1.1) oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie

(1.2) wyjaśniać motywy działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑, AS: uspravʹi ̯edlʹivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. usprawiedliwienie n., sprawiedliwość ż., usprawiedliwianie n.

czas. usprawiedliwić dk.

Wiktionary

usprawiedliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|usprawiedliwiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. usprawiedliwiać ndk.

rzecz. sprawiedliwość ż.

Wiktionary

usprawiedliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|usprawiedliwić.

Wiktionary

Usprawiedliwienie – termin w teologii chrześcijańskiej oznaczający uczynienie człowieka grzesznego sprawiedliwym w oczach Bożych, takim, jak gdyby wypełnił obowiązujące go przykazania. Termin "usprawiedliwienie" (gr. δικαιοω, w transkrypcji łacińskiej dikaioō – uczynić sprawiedliwym) występuje w Liście do Rzymian, Galacjan, Liście do Tytusa oraz w Liście Jakuba, zaś sama koncepcja usprawiedliwienia występuje w wielu księgach Starego i Nowego Testamentu.

Wikipedia

Powiązane:

czas. usprawiedliwiać

rzecz. sprawiedliwość ż.

Wiktionary

usprawnieniowy

przymiotnik od: usprawnienie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

usprzętawiać

zaopatrywać, wyposażać w sprzęt

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

usprzętowić

zaopatrzyć w sprzęt

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-06-10]

usrać

wulgarnie:
1. usrać sobie - ubzdurać sobie;
2. rozmieścić gdzieś dużo obiektów;
3. uczynić nieprzyjemnym, uprzykrzyć;
4. usrać się:
a) bardzo się zmęczyć;
b) zlekceważyć; olać, zlać;
c) ubrudzić się czymś;
d) zepsuć się; skopać się, schrzanić się;
e) uwziąć się, zawziąć się;
f) uprzeć się

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-06-24]

usrany

zasrany; wulgarnie:
1. ubrudzony własnymi odchodami;
2. nic niewart; kiepski, nędzny, marny;
3. budzący niechęć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-28]

usrebrzać

dawniej: pokrywać srebrem; posrebrzać

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: usrebrzyć)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-01-28]

usrebrzyć

nadać srebrzystą barwę, srebrzysty połysk; osrebrzyć, posrebrzyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-01-28]

uśrednianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|uśredniać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uśrednienie n., średnica ż.

czas. uśredniać ndk., uśrednić dk.

Wiktionary

usrywać

usrywać się - wulgarnie:
a) bardzo się męczyć;
b) robić w jakiejś sprawie wszystko, co jest możliwe

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

uss

[czytaj: ju-es-ES] skrót od: United States Ship - Okręt Stanów Zjednoczonych

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-12-21]

ussuri

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Azji płynąca przez Rosję i Chiny, uchodząca do Amuru;

Wiktionary

Ussuri (ros. Уссури; chiń. upr. 乌苏里江; chiń. trad. 烏蘇里江; pinyin Wūsūlǐ Jīang) – rzeka w Azji. Płynie w Rosji i Chinach. Źródła na wysokości 1682 m n.p.m. na stokach góry Śnieżnej w górach fałdowych Sichote Aliń i uchodzi do Amuru, jako jego prawy dopływ. Długość 897 km przy powierzchni dorzecza 193 000 km². Przepływ w dolnym biegu 1150 m³/sek.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje rzeka|D=Ussuri|N=Ussuri.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Ussuryjsk mrz.

przym. usuryjski, ussuryjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Усуры ż.

* rosyjski: (1.1) Уссури

* słowacki: (1.1) Ussuri

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ussuryjsk mrz.

przym. usuryjski, ussuryjski

Wiktionary

ussuryjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie;

Wiktionary

Ussuryjsk (ros. Уссурийск) – miasto w Rosji (Daleki Wschód), centrum administracyjne Ussuryjskiego Okręgu Miejskiego w Kraju Nadmorskim, nad rzekami Razdolnaja, Komarowka i Rakowka. Miasto liczy 173 640 mieszkańców (2020). Położony 112 kilometrów na północ od Władywostoku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Ussuryjsku można zwiedzić zabytkowy monastyr.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ussuryjski

rzecz. Ussuri mrz.

Wiktionary

ussuryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do rzeki Ussuri, związany z rzeką Ussuri

(1.2) odnoszący się do Ussuryjska, związany z Ussuryjskiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W czasie wojny domowej większość kozaków ussuryjskich poparła białych.

(1.2) Na ussuryjskim herbie widnieje sierp wbity w snop.

Wiktionary

Powiązane:

(1.2) rzecz. Ussuryjsk m.

Wiktionary

ust-ilimsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. ust-ilimski

Wiktionary

ust-ilimski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ust-Ilimskiem, dotyczący Ust-Ilimska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ust-Ilimsk mrz.

Wiktionary

ust-kamienogorsk

miasto w Kazachstanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

Wikipedia

ust-ordyński

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Wiktionary

Wikipedia

ust-Ługa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Wiktionary

Wikipedia

ust.

skrót od:
1. ustęp;
2. ustawa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-30]

usta

1. otwór gębowy człowieka;
2. wargi; * forma narzędnika "usty" przestarzała, używana głównie w języku literackim

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-07-18]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) anat. część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

(1.2) dwie wargi ust (1.1), otworu gębowego człowieka;

Wiktionary

Wargi ust (łac. labia oris) – struktury okalające szparę ust u zwierząt.

Wyróżnia się wargę górną (labium superius) oraz wargę dolną (labium inferius). Kontaktują się one ze sobą bocznie od szpary ust, w wyniku czego powstaje kąt ust.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ten chłopak ma bardzo zmysłowe usta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈusta, AS: usta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustnik m., ustność ż.

:: zdrobn. usteczka nmos.

przym. ustny, ustnikowy, doustny

przysł. ustnie, doustnie

Wiktionary

ustabilizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustabilizować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak czy owak, dla sztuki miłość najwyraźniej przestaje być interesująca z chwilą ustabilizowania się związku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stabilizowanie n., stabilizacja ż.

czas. ustabilizować dk., stabilizować ndk.

przym. stabilny

przysł. stabilnie

Wiktionary

ustać

1. utrzymać się na nogach w pozycji stojącej, np. ustać w miejscu;
2. wytrzymać określony czas w pozycji stojącej podczas jakiegoś ćwiczenia sportowego, np. ustać skok, lądowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-11]

ustak

gad z rzędu żółwi zamieszkujący rzeki i jeziora Afryki, Ameryki Północnej i Azji, żywiący się małżami i rybami, opuszczający środowisko wodne na czas składania jaj; charakteryzuje się częściowo zredukowanym pancerzem; żółwiak, żółw trójpazurzasty

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

ustalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ustalić)

(1.1) wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś

(1.2) stwierdzać coś po zbadaniu

(2.2) stawać się stałym, nieruchomym

(2.3) zaczynać ustabilizowane życie, zagospodarowywać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wydawca ustalił cenę komiksu na siedem złotych.

(1.1) Dalej ustalacie, który z was jest mądrzejszy?

(1.2) W trakcie śledztwa prokuratura ustaliła, że podejrzany ukrył broń w stodole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstalaʨ̑, AS: ustalać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustalanie n., ustalenie

Wiktionary

Synonimy:

(2.3) statkować się

Wiktionary

ustalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustalać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustalać, ustalić

Wiktionary

ustalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈlɛ̃ɲɛ, AS: ustalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustalić, ustalać

Wiktionary

ustalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustalać)

(1.1) zob. ustalać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) daw. uczynić twardym jak stal

czasownik zwrotny dokonany ustalić się (ndk. ustalać się)

(3.1) zob. ustalać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstalʲiʨ̑, AS: ustalʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustalenie n., ustalanie n.

Wiktionary

ustami

1. otwór gębowy człowieka;
2. wargi; * forma narzędnika "usty" przestarzała, używana głównie w języku literackim

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-07-18]

przyimek

(1.1) za pośrednictwem kogoś, np. rzecznika lub adwokata

forma rzeczownika.

(2.1) N. lm. od: usta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Związkowcy ustami rzecznika zażądali podwyżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstãmʲi, AS: ustãmʹi

Wiktionary

ustanawiać

1. wprowadzać jako prawo;
2. mianować, powoływać, np. organ władzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

czasownik

(1.1) wprowadzać jako prawo

(1.2) mianować, powoływać jakiś organ władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Kazimierz Wielki wznosi tu potężny zamek i ustanawia starostwo międzyrzeckie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãˈnavʲjäʨ̑, AS: ustãnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawa ż., ustawka ż., ustawianie n., stacz m., stojak m., stojan m., ustanowienie n., ustanawianie n.

czas. stawiać, stać, ustawiać, wystać, ustanowić

przym. ustawowy, ustawny

Wiktionary

ustanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustanawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãnaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ustãnavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustanawiać, ustanowić

rzecz. ustanowienie n., ustawa ż.

Wiktionary

ustanek

dawniej: ustanie, zaprzestanie czegoś, dzisiaj przeważnie w zwrocie "bez ustanku": ciągle, bez przerwy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-06]

ustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, ustawać ndk., ustać dk.

rzecz. ustawanie n.

Wiktionary

ustanowić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|ustanawiać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Platon, który chciał ustanowić idealne państwo rządzone przez filozofów, uregulował wszystko – jak każdy totalitarysta – niezmiernie dokładnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãˈnɔvʲiʨ̑, AS: ustãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustanawianie n., ustanowienie n.

czas. ustanawiać ndk.

Wiktionary

ustanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustanowić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ustãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustanowić dk., ustanawiać ndk.

rzecz. ustanawianie n.

Wiktionary

ustąpić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustępować)

(1.1) zob. ustępować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustępowanie n., ustąpienie n., ustęp m., ustępliwość ż., ustępstwo n.

czas. ustępować ndk.

przym. ustępliwy, nieustępliwy

Wiktionary

ustąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustąpić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustęp mrz., ustępstwo n., ustępliwość ż.

przym. ustępliwy

czas. ustąpić

Wiktionary

ustarbowo

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-04]

Ustarbowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Ùstarbòwò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gdańskim.

Podczas zaboru pruskiego wieś nosiła nazwę niemiecką Ustarbau. Podczas okupacji niemieckiej nazwa Ustarbau w 1942 została przez nazistowskich propagandystów niemieckich (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowana jako zbyt kaszubska i przemianowana na nowo wymyśloną i bardziej niemiecką – Wusterbau.

Wikipedia

ustasz

członek chorwackiej, faszystowskiej organizacji Ustaša; ustasza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

ustasza

członek chorwackiej, faszystowskiej organizacji Ustaša; ustasz

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [greenpoint, 2007-10-04]

ustasze

nacjonalistyczno-terrorystyczne ugrupowanie chorwackie działające w latach 1929-1945

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-06-22]

Ustasze – Chorwacki Ruch Rewolucyjny (chorw. Ustaša – Hrvatski revolucionarni pokret) – chorwacki ruch ultranacjonalistyczny, w okresie przed II wojną światową organizacja terrorystyczna. Jej członkowie, ustasze, byli odpowiedzialni za śmierć setek tysięcy obywateli Jugosławii, szczególnie Serbów. Ideologia ruchu była mieszanką faszyzmu i ultrakonserwatyzmu. Ustasze popierali utworzenie Wielkiej Chorwacji, mającej rozciągać się od rzeki Driny do granicy z Belgradem. Ruch podkreślał potrzebę budowy „czystej rasowo” Chorwacji, dopuszczał prześladowania i ludobójstwo Serbów, Żydów oraz Romów. Ustasze byli nacjonalistami i fanatycznymi katolikami – utożsamiali katolicyzm z chorwackim nacjonalizmem. Deklarowali, że wyznania katolickie i muzułmańskie są religiami narodu chorwackiego. Islam Boszniaków postrzegali jako religię, która „trzyma prawdziwą krew Chorwatów”.

Wikipedia

ustaszewo

Wikipedia

ustaszyzm

nacjonalizm chorwacki w latach 1929-1945, oparty na faszyzmie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

ustateczniać

1. nadawać czemuś równowagę; regulować;
2. dawniej: czynić poważnym i odpowiedzialnym

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

ustatecznić

1. nadać czemuś równowagę;
2. dawniej: uczynić poważnym i odpowiedzialnym

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

ustatkować

ustabilizować;
1. uczynić kogoś statecznym, poważnym; utemperować;
2. uczynić coś spokojnym, uporządkowanym;
3. ustatkować się -
a) zacząć spokojne, ustabilizowane życie; utemperować się;
b) o sytuacji: stać się spokojnym, uporządkowanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-11]

ustatkowany

taki, który zaczął spokojne, ustabilizowane życie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-13]

ustatkowywać

1. dawniej:
a) czynić kogoś spokojnym, statecznym, rozsądnym;
b) ustalać coś;
2. rzadko: ustatkowywać się - zaczynać spokojne, ustabilizowane życie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-15]

ustawa

akt prawny o charakterze ogólnym, powszechnie obowiązujący, uchwalony przez parlament i prezydenta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Komisja sejmowa rozpatrzyła projekt ustawy.

(1.1) Decyzja z 20 stycznia 1942 roku o tak zwanym ostatecznym rozwiązaniu stworzyła podstawę do rozpoczęcia masowej zagłady ludzi, których zgodnie z ustawami III Rzeszy zaliczano do narodowości żydowskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstava, AS: ustava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawianie n., ustanawianie n.

czas. ustawiać ndk., ustanawiać ndk.

przym. ustawowy

przysł. ustawowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zasada, prawo, reguła

Wiktionary

ustawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ustać)

(1.1) podn. przestawać dziać się lub istnieć

(1.2) podn. przestawać wykonywać coś z powodu zmęczenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawanie n., ustanie n.

czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dogasać, kończyć się, odchodzić, przechodzić, przemijać, urywać się, wygasać

(1.2) padać, opadać z sił

Wiktionary

ustawczy

w technice: służący do ustawiania czegoś w określonej pozycji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

ustawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ustawić)

(1.1) umieszczać kogoś, coś w określonej pozycji

(1.2) stawiać w jakimś porządku

(1.3) powodować określone działanie mechanizmu, urządzenia

(1.4) o namiocie: rozbić

(1.5) pot. kierować czyimś postępowaniem

(1.6) środ. teatr. zinterpretować w jakiś sposób daną rolę

czasownik zwrotny niedokonany ustawiać się (dk. ustawić się)

(2.1) stanąć gdzieś w określony sposób, w pewnym porządku

(2.2) przyjąć określony kierunek, pozycję

(2.3) pot. ukierunkować swoje sprawy w sposób dający korzyść

(2.4) pot. umówić się z kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aptekarz ustawiał lekarstwa na półkach.

(1.2) Poustawiaj porządnie te książki!

(1.3) Zastanawiam się, jak ustawić czas naświetlania i ostrość w tym aparacie.

(1.4) Tam nie ustawimy namiotu.

(1.5) Ta zołza ustawia każdego faceta w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstavʲjäʨ̑, AS: ustavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

czas. stawiać, ustanawiać, postawić

rzecz. ustawa ż., ustawianie n., wystawienie n.

Wiktionary

ustawiacz

Wikipedia

ustawiak

narzędzie służące do ustawiania położenia noża w obrabiarce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

ustawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ustavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustawiać, ustawić, ustanawiać, postawić

rzecz. ustawa ż., ustawienie n., ustawka ż.

Wiktionary

ustawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustawiać)

(1.1) dokonany od|ustawiać.

czasownik zwrotny dokonany ustawić się (ndk. ustawiać się)

(2.1) dokonany od|ustawiać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstavʲiʨ̑, AS: ustavʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawianie n., ustawienie n., wystawienie n.

czas. postawić

Wiktionary

ustawictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starop. stałość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲits̑tfɔ, AS: ustavʹictfo

Wiktionary

ustawicznie

przysłówek sposobu

(1.1) ciągle, nieprzerwanie, uporczywie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I ten proces trwa ustawicznie, z minuty na minutę, z dnia na dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ, AS: ustavʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. ustawiczny

rzecz. ustawiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uporczywie, reg. śl. furt.

Wiktionary

ustawiczność

ciągłość, bezustanność, nieprzerwaność

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ustawiczne; cecha tych, którzy są ustawiczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. ustawiczny

przysł. ustawicznie

Wiktionary

ustawiczny

1. ciągły, nieprzerwany, bezustanny;
2. zachowujący się cały czas tak samo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

przymiotnik

(1.1) ciągle trwający

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawiczność ż.

przysł. ustawicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciągły, chroniczny, nieprzerwany, nieustanny, nieustający, notoryczny, przewlekły, permanentny

Wiktionary

ustawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustawić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teściowa zdecydowała o ustawieniu stołów na weselu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ustavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustawić, postawić

rzecz. ustawianie

Wiktionary

ustawiony

potocznie:
1. taki, który zapewnił sobie dobre warunki materialne;
2. taki, którego wynik lub przebieg został zaplanowany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

ustawka

potocznie:
1. zaplanowana wcześniej bójka, zwykle dwóch grup kibicowskich;
2. umówienie się na zakrapianą imprezę, pijatykę;
3. ekspresywnie: ustawa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bójka, do której doszło na skutek tego, że skonfliktowane grupy się umówiły na starcie lub jedna grupa zmówiła się w sprawie dokonania napaści na inną grupę;

(1.2) pot. zazwyczaj spontaniczne spotkanie, umowa, że ludzie gdzieś się widzą, żeby razem poimprezować

(1.3) pot. z góry umówiona, ustawiona sytuacja, demonstracja czegoś, zwykle o charakterze pokazówki, prowokacji, podstępu, fortelu

Wiktionary

Ustawka – starcie fizyczne dwóch grup ludzi bądź dwóch osób, zazwyczaj deklarujących przynależność do innych grup kibicowskich identyfikujących się głównie z klubami piłkarskimi, a także innych dyscyplin sportowych. Starcie zwykle oparte jest na określonych zasadach i odbywa się o ustalonej porze i w ustalonym miejscu.

Wikipedia

Powiązane:

czas. ustanawiać

rzecz. ustawianie n.

Wiktionary

ustawkowicz

środowiskowo: kibic biorący udział w zaplanowanej wcześniej bójce

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-08]

ustawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ustawny; bardziej ustawny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-21]

ustawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ustawne

Wiktionary

Powiązane:

przym. ustawny

przysł. ustawnie

Wiktionary

ustawny

o pomieszczeniu: takie, w którym można dobrze ustawić sprzęty, rozplanować wnętrze

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

ustawodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. organ, który stanowi ustawy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeżeli u podstaw każdej wykładni przepisu prawnego tkwić winno założenie racjonalności ustawodawcy, to interpretator powinien dążyć do takiego tłumaczenia norm, które by stworzyło spójny z prakseologicznego punktu widzenia system.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawodawstwo n.

przym. ustawodawczy

przysł. ustawodawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawodawca, legislator

Wiktionary

ustawodawczy

przymiotnik

(1.1) praw. opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawodawca m., ustawodawstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawodawczy

Wiktionary

ustawodawczyni

kobieta wydająca ustawy, ustanawiająca prawa, przepisy, normy postępowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [misiu_w_kapeluszu, 2005-03-18]

ustawodawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie

(1.2) praw. opracowywanie i wydawanie ustaw

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ustawodawca mos.

przym. ustawodawczy

przysł. ustawodawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawo

(1.2) prawodawstwo

Wiktionary

ustawowo

przysłówek

(1.1) zgodnie z ustawą, według ustawy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawa ż.

przym. ustawowy

Wiktionary

ustawowy

przymiotnik od: ustawa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

przymiotnik

(1.1) uregulowany ustawą

(1.2) dotyczący ustaw, związany z ustawą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvɔvɨ, AS: ustavovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustawa ż.

czas. ustanawiać

przysł. ustawowo

Wiktionary

ustały

1. przestać się dziać, zakończyć się, przeminąć;
2. przestać funkcjonować z powodu zmęczenia, opaść z sił

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-08]

ustczanin

mieszkaniec Ustki

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [koalar, 2007-11-11]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ustki

(1.2) osoba pochodząca z Ustki, urodzona w Ustce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ustczanie, otwórzcie szuflady i poszukajcie starych fotografii!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustka ż.

:: fż. ustczanka ż.

przym. ustecki

Wiktionary

ustczanka

mieszkanka Ustki

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - Świat Książki 2004 - J. Grzenia [scaevus, 2005-08-19]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ustki

(1.2) kobieta pochodząca z Ustki, urodzona w Ustce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustka ż.

:: fm. ustczanin mos.

przym. ustecki

Wiktionary

ustecki

przymiotnik od: Ustka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ustką, dotyczący Ustki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prom pasażerski połączył ustecki port.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustka ż., ustczanin mos., ustczanka ż.

Wiktionary

usteczka

pieszczotliwie o małych ustach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od usta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwoną kredką narysowała uśmiechnięte usteczka i buźka była gotowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstɛʧ̑ka, AS: ustečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. usta nmos.

przym. doustny

Wiktionary

ustęp

1. wydzielona część tekstu lub utworu muzycznego; fragment, urywek;
2. toaleta, ubikacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielony fragment utworu muzycznego

(1.2) wydzielony fragment tekstu, zwykle prawniczego

(1.3) przest. ubikacja, zwłaszcza gdy publiczna

Wiktionary

- ubikacja (toaleta, pomieszczenie)

- muszla klozetowa (przedmiot)

- fragment tekstu, często zaczynający się od akapitu bądź nagłówka

- rodzaj jednostki redakcyjnej tekstu prawnego

- fragment Dziadów cz. III Adama Mickiewicza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten trudniejszy ustęp skrzypek dość niedbale odegrał z partytury.

(1.2) Aplikant powoli odczytał zaznaczony ustęp.

(1.3) Wspólny ustęp mieścił się w samym końcu korytarza.

(1.4) Pani Mniszchowa młodszego brata wzięła dla wybadania na ustęp…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustępstwo n., ustępowanie n., ustąpienie n.

:: skr. ustępik m.

czas. ustąpić, ustępowanie ndk., ustąpienie n.

przym. ustępowy, ustępliwy

skr. ust.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) skr. ust.

(1.3) latryna, toaleta, ubikacja, wychodek; grub. kibel, sracz

Wiktionary

ustępliwiej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: ustępliwie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

ustępliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ustępliwe; cecha tych, którzy są ustępliwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustępstwo n., ustępowanie n., ustąpienie n.

czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

przym. ustępliwy

przysł. ustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ugodowość, uległość

Wiktionary

ustępliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ustępliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2019-12-11]

ustępliwy

skłonny do ustępstw

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-09]

przymiotnik

(1.1) o człowieku, instytucji itp.: taki, który jest skłonny do ustępstw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Istnieje opinia, że nasz rząd jest zbyt ustępliwy wobec Brukseli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustɛ̃mˈplʲivɨ, AS: ustẽmplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustępstwo n., ustępliwość ż., ustęp m., ustąpienie n., ustępowanie n.

czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

przysł. ustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ugodowy, uległy, spolegliwy

Wiktionary

ustępować

czasownik niedokonany (dk. ustąpić)

(1.1) dawać wolne miejsce lub drogę

(1.2) rezygnować ze swoich korzyści lub praw, zrzekać się na czyjąś korzyść

(1.3) pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko

(1.4) przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować

(1.5) być gorszym pod pewnym względem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy nie ma chodnika, pieszy powinien iść lewą stroną drogi i ustępować miejsca nadjeżdżającym pojazdom.

(1.1) Jestem legalnie wybranym prezydentem i nie zamierzam ustępować z urzędu.

(1.2) W naturze kobiet leży nic nie ustępować ze swych praw.

(1.3) Nie będę ustępował przed szantażem.

(1.3) Osobniki słabsze, nieprzygotowane na walkę, ustępują albo giną.

(1.4) Ból łydki powoli ustępuje, jednak drętwienie stopy cały czas się utrzymuje.

(1.5) Urodą i wdziękiem nie ustępowała innym uczestniczkom konkursu.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ustąpić

rzecz. ustępliwość ż., ustępstwo n.

przym. ustępliwy, nieustępliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) usuwać się, wycofywać się, zwalniać

(1.2) rezygnować, zrzekać się

(1.3) poddawać się, ulegać, zgadzać się, mięknąć, dawać za wygraną

(1.4) przemijać, przechodzić, cofać się, zanikać, łagodnieć

Wiktionary

ustępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ustępować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustęp mrz., ustępstwo n., ustępliwość ż.

przym. ustępliwy

czas. ustąpić

Wiktionary

ustępowy

przymiotnik od: ustęp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

ustępstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstɛ̃mpstfɔ, AS: ustẽmpstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustępowanie n., ustąpienie n., ustępliwość ż., ustęp mrz.

czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

przym. ustępliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koncesja

Wiktionary

usterk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) starop. usterka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ustyrk

Wiktionary

usterka

1. niewielki błąd, defekt, brak; niedociągnięcie;
2. dawniej:
a) niewielki wykroczenie, niewłaściwy postępek;
b) trudność, przeszkoda; dolegliwość;
c) kłótnia, zwada

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieduża wada w urządzeniu

(1.2) niewielki błąd w tekście

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) awaria, defekt, feler, niedociągnięcie, uszkodzenie

Wiktionary

usterkiwać

dawniej: potykać się

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-03]

usterkowy

przymiotnik od: usterka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-27]

usterzenie

Wikipedia

ustinow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Iżewsk, nazwa oficjalna w latach 1985-1987

Wiktionary

Os

Wikipedia

ustjanowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustjanowa ż.

:: fż. ustjanowianka ż.

przym. ustjanowski

Wiktionary

ustjanowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustjanowa ż.

:: fm. ustjanowianin m.

przym. ustjanowski

Wiktionary

ustjanowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ustjanowa ż., ustjanowianin m., ustjanowianka ż.

Wiktionary

ustka

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-12]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ustka (niem. Stolpmünde, kaszub. Ùszcz) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, siedziba gminy wiejskiej Ustka, na historycznym Pomorzu Zachodnim.Ustka jest położona na Wybrzeżu Słowińskim, u ujścia rzeki Słupi do Morza Bałtyckiego. Jest miastem portowym, uzdrowiskiem z dwoma letnimi kąpieliskami morskimi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Remigiusz i ja byliśmy razem na plażaaży w Ustce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈustka, AS: ustka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ustczanin mos., ustczanka ż.

przym. ustecki

Wiktionary

ustków

wichniarek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-06]

wichniarz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-23]

wichniewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

wichorowo

Wikipedia

wichowo

Wikipedia

wichowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

wichr

poetycko o wichrze

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-07]

wichrować

wichrować się - odkształcać się, wyginać się w różne strony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

wichrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wichrować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wichrować ndk.

przym. wichrowy

Wiktionary

wichrowaty

1. skręcony, zgięty, wypaczony;
2. rozchwiany, rosnący w wielu kierunkach;
3. dawniej:
a) niespokojny, narwany;
b) pełen wichrów, wietrzny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-15]

wichrowice

Wikipedia

wichrowiec

Wikipedia

wichrowo

Wichrowo (dawniej niem. Wichertshof) – osada leśna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

wichrowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

wichrowy

przymiotnik od: wicher, wichr

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

przymiotnik

(1.1) związany z wichrem, dotyczący wichru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wicher m., wicherek m., wichura ż., wichurka ż., wichrzyciel m., wichrzycielka ż., wichrzenie n., wichrowanie n., zwichrowanie n.

czas. wichrzyć ndk., wichrować ndk., zwichrować dk.

przym. wichrzycielski

przysł. wichrzycielsko

Wiktionary

wichrzyć

1. plątać, mierzwić coś;
2. wprowadzać zamęt, podburzać przeciwko komuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-21]

wichrzyciel

osoba namawiająca do buntu, agitująca przeciwko komuś lub czemuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. człowiek wprowadzający zamęt, namawiający do buntu, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieprawda, że grupka wichrzycieli przygotowała wiec. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲixˈʃɨʨ̑ɛl, AS: vʹiχšyćel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wichrzycielstwo n., wichrzenie n., wichura ż.

:: fż. wichrzycielka ż.

przym. wichrzycielski

czas. wichrzyć (się)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mąciciel, mąciwoda

Wiktionary

wichrzycielka

kobieta namawiająca do buntu, agitująca przeciwko komuś lub czemuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która celowo wprowadza zamieszanie, wszczyna bunt, sieje ferment

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wichrzycielstwo n.

:: fm. wichrzyciel m.

przym. wichrzycielski, wichrowy

czas. wichrzyć ndk.

Wiktionary

wichrzycielskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wichrzycielskie; cecha tych, którzy są wichrzycielscy

Wiktionary

Patrz:
wichrzycielski
Powiązane:

rzecz. wichrzyciel m., wichrzycielka ż.

przym. wichrzycielski

przysł. wichrzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awanturniczość

Wiktionary

wichrzysko

zgrubienie od: wicher

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

wichta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Wiktoria

Wiktionary

wichtowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

wichulec

Wikipedia

wichura

silny, porywisty, gwałtowny wiatr

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silny, porywisty wiatr

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczorajsza wichura wyrywała drzewa z korzeniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈxura, AS: vʹiχura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wicher, wicherek, wichrzysko, wichrzyciel, wichrzycielka, wichrzycielstwo

przym. wichrowaty, wichrowy

czas. wichrować, wichrzyć

Wiktionary

wichłacz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

Wikipedia

wici

dawniej w Polsce: witki będące wezwaniem rycerzy na wyprawę wojenną; później: uniwersały wzywające na pospolite ruszenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-12-14]

Wici – starodawny sposób zwoływania wojowników i rycerzy na wyprawę wojenną.

Początkowo były to pęki łoziny lub powrozów rozsyłane przez króla do najważniejszych urzędników w regionie (wojewodów, starostów, kasztelanów), którzy dalej przekazywali je swoim podwładnym za pomocą posłańców używając systemu sztafetowego. Pęki powrozów były symbolem kary na uchylających się od powinności.

Wikipedia

wiciak

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

wicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wić.

Wiktionary

3 miejscowości w Polsce:

- Wicie – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy

- Wicie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga

- Wicie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Wikipedia

Powiązane:

czas. wić

Wiktionary

wiciejów

Wiciejów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

wicik

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

wicimice

Wikipedia

wicina

dawniej:
1. statek rzeczny używany do spławiania towarów; wić;
2. zarośla wierzbowe; łoza, łozina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

Wikipedia

wiciński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

Os

Wikipedia

wicio

zdrobnienie od: Witold, Wiktor (imiona męskie)

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: Witold) [tevex, 2017-05-19]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imion: Wiktor, Witold, Witosław

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założymy Wiciowi niebieski sweterek, który dostał od babci Honoraty.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Wituś

Wiktionary

wiciokrzew

roślina z rodziny przewiertniowatych; suchodrzew; lonicera

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Lonicera|L.|ref=Lonicera L..;

(1.2) ogrod. pnący podrodzaj wiciokrzewu (1.1), w odróżnieniu od formy zdrewniałej zwanej suchodrzewem

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiciokrzewy to pnącza lub krzewy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf, AS: vʹićokšef

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) suchodrzew

Wiktionary

wicionóg

skorupiak morski; wąsonóg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wicionogi

skorupiak morski; wąsonóg

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wiciowce

typ jednokomórkowych pierwotniaków o zazwyczaj podłużnym kształcie ciała, poruszających się przy pomocy wici

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

Wikipedia

wiciowiec

jednokomórkowy pierwotniak poruszający się za pomocą wici

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2013-04-24]

wiciowy

1. związany z wicią roślinną (witką);
2. związany z wicią - aparatem ruchowym niektórych organizmów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

wicki

przymiotnik od: Wicko (wieś i jezioro w woj. zachodniopomorskim)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-13]

Wikipedia

wicko

jezioro i wieś w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wspominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wspominać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: fspõmʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wspominać

Wiktionary

wspominka

1. dawniej: wspomnienie, napomknięcie;
2. dawniej: wspominanie czegoś minionego

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

wspominkarski

przymiotnik od: wspominkarz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wspominki

wspominanie czegoś, kogoś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-21]

wspominkowy

przymiotnik od: wspominki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wspomniany

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-12]

wspomnieć

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-07-12]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspominać)

(1.1) dokonany od|wspominać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑, AS: fspõmʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

czas. wspominać

rzecz. wspomnienie

Wiktionary

wspomnienie

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obraz przeszłości w pamięci

(1.2) przedmiot przypominający przeszłość

(1.3) utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora

(1.4) wzmianka, napomknięcie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To przykre wspomnienie już od dawna nie daje mi spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: fspõmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wspominać ndk., wspomnieć dk.

przym. wspomnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reminiscencja, echo, retrospekcja, deja-vu, paramnezja

(1.2) pamiątka, souvenir

(1.3) memoar

Wiktionary

wspomóc

1. udzielić komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmocnić, ułatwić działanie czegoś; 2. wspomóc się:
a) wspomóc samego siebie;
b) wspomóc się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorobić się, wzbogacić;
d) wzmocnić się fizycznie, pokrzepić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-07-25]

wspomożenie

wsparcie, zwykle w postaci pieniężnej; datek, jałmużna

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielenie pomocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I opiąć powiedział Pan Bog: Nie jest dobrze być człowieku samemu, uczyńmy jemu wspomożenie podobne k niemu.

(1.1) A gdy powstanie olbrzym Goliath, / by złamać młodość mą – / Błagają ciebie Syjon, Moria: / ku wspomożeniu zstąp!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wspomoga ż., wspomożyciel mos., wspomożycielka ż.

czas. wspomagać ndk., wspomóc dk.

Wiktionary

wspomożyciel

dawniej: osoba, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wspomożycielka

1. dawniej: kobieta, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Wspomożycielek Dusz Czyśćcowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wspór

dawniej: spiętrzenie, zator

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

wspora

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspornica, wspornik, podpora;
2. kamień sklepienia znajdujący się tuż nad wezgłowiem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-21]

wsporczy

służący jako wspora lub podpora; wspornikowy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: kozioł)
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-21]

wspórka

wieszadło pojedyncze lub wielokrotne służące do podwieszania przewodów, kabli, rurociągów itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wspornica

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspora, wspornik, podpora;
2. narzędzie do strugania drewna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-21]

wspornik

1. wspierający element konstrukcyjny w różnych maszynach i urządzeniach;
2. architektoniczna podpora sklepienia, balkonu itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. podtrzymujący element architektoniczny osadzony w ścianie

(1.2) bud. część konstrukcji wystająca poza skrajną podporę

Wiktionary

Wspornik – element architektoniczny lub konstrukcyjny pełniący funkcję podpierającą. W architekturze jego zadaniem jest podtrzymanie elementu wystającego przed lico ściany wewnątrz (np. żebra sklepienia, posąg, parapet itp.) lub na zewnątrz (balkon, wykusz, pomost) budynku.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) podpora

Wiktionary

wspornikowy

stanowiący wspornik; wsporczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

wsporny

dawniej: taki, na którym coś się opiera, np. filary, łęki, wrota wsporne

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: szkieletowy) [tevex, 2017-01-18]

współ-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. spół-

Wiktionary

współaktor

1. osoba grająca w tym samym filmie lub teatrze, co ktoś inny;
2. przenośnie: osoba, która razem z inną coś udaje;
3. przenośnie: współuczestnik jakichś wydarzeń

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: replika) [koalar, 2007-11-14]

współalkoholizm

syndrom negatywnych zjawisk obejmujący alkoholika i jego rodzinę

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

współautor

osoba będąca wspólnie z kimś autorem czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora. (E. Orzeszkowa: Listy do Tadeusza Garbowskiego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈawtɔr, AS: fspuu̯au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współautorstwo n.

:: fż. współautorka ż.

przym. współautorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współtwórca

Wiktionary

współautorka

1. jedna z twórców dzieła literackiego, naukowego lub dzieła sztuki;
2. jedna z wynalazców, projektodawców wspólnego dzieła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca jednym z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwawˈtɔrka, AS: fspuu̯au̯torka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współautorstwo n.

:: fm. współautor

Wiktionary

współautorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pracą, dziełem współautorów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współautor mrz.

Wiktionary

współautorstwo

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

współbiesiada

wspólne ucztowanie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

współbiesiadnictwo

forma symbiozy zwierząt, polegająca na wykorzystywaniu przez jedno (komensal) np. odchodów lub resztek pożywienia zdobywanego przez drugie (gospodarz); komensalizm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współbiesiadnik

jeden z uczestników biesiady

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) współuczestnik biesiady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Królewski łowczy zachęcił współbiesiadników do wzniesienia kielichów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiadnik m., biesiada ż.

czas. biesiadować ndk.

Wiktionary

współbieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współbieżne; cecha tych, którzy są współbieżni

Wiktionary

Przetwarzanie współbieżne (ang. concurrent computing) – przetwarzanie oparte na współistnieniu wielu wątków lub procesów, operujących na współdzielonych danych. Wątki uruchomione na tym samym procesorze są przełączane w krótkich przedziałach czasu, co sprawia wrażenie, że wykonują się równolegle. W przypadku procesorów wielordzeniowych lub wielowątkowych, możliwe jest faktycznie współbieżne przetwarzanie. Tego rodzaju przetwarzanie jest też możliwe w architekturach wieloprocesorowych. W takiej sytuacji wydajność poszczególnych wątków zasadniczo nie jest degradowana przez inne wątki, z wyjątkiem sytuacji kiedy wątki muszą rywalizować o wspólne zasoby, np. przepustowość magistral i urządzeń lub czas procesora, lub muszą synchronizować swoją pracę.

Wikipedia

Powiązane:

przym. współbieżny

przysł. współbieżnie

Wiktionary

współbieżny

(program) współbieżny:
a) wykonywany w systemie wieloprogramowym;
b) tworzący własne podprocesy i koordynujący ich współpracę;
c) wykonywany jednocześnie z innymi programami w systemie wieloprocesorowym lub rozproszonym; program równoległy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: przeciwbieżny, przeciwbieżnie) [tevex, 2017-01-18]

współbliźni

każdy człowiek w stosunku do drugiego człowieka; bliźni

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [maf, 2017-06-15]

współbojownik

osoba walcząca wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współbrat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z tej samej wspólnoty zakonnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Postanowił odwdzięczyć się współbraciom za okazaną podczas choroby życzliwość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. konfrater

Wiktionary

współbrzmieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać harmonijny dźwięk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współbrzmienie n.

czas. brzmieć ndk.

Wiktionary

współbrzmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. jednoczesne brzmienie dźwięków

(1.2) liter. poet. zgodność głosek w dwóch szeregach fonicznych utworu lirycznego

(1.3) wywoływanie harmonijnego wrażenia w sposobie postępowania lub istnieniu dwóch podmiotów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzmienie n.

czas. współbrzmieć ndk.

Wiktionary

współbudownicza

kobieta, która wspólnie z kimś buduje coś

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-06-30]

współćwiczący

osoba, która ćwiczy wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współcześni

ludzie żyjący w tym samym czasie, co ten, o kim mowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współcześnie

przysłówek

(1.1) w obecnej epoce

(1.2) w sposób typowy dla dzisiejszej epoki

(1.3) w tej samej epoce z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogę wyobrazić siebie współcześnie w takich rajtuzach jak w średniowieczu chadzali paziowie czy giermkowie.

(1.2) Współcześnie filozofia korzysta z wiedzy ścisłej i analitycznej.

(1.3) Musicie uzmysłowić sobie, koledzy, że współcześnie do powstającego literackiego języka polskiego istotnie rosło poczucie tożsamości narodowej wśród elit polskich grup etnicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʧ̑ɛɕɲɛ, AS: fspuu̯čeśńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. współczesny

rzecz. współczesność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obecnie, dzisiaj, dziś, w dzisiejszych czasach, teraz

Wiktionary

współcześniej

stopień wyższy od przysłówka: współcześnie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

współcześniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: współczesny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

współcześnik

przestarzale: człowiek żyjący w tym samym czasie, co ten, o którym jest mowa

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-07-21]

współczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współczesne

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. współczesny

przysł. współcześnie

Wiktionary

współczesny

przymiotnik

(1.1) istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

(1.2) taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie podobają się mi współczesne samochody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʧ̑ɛsnɨ, AS: fspuu̯česny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współczesność ż.

przysł. współcześnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teraźniejszy, aktualny, obecny

(1.2) równoczesny

Wiktionary

współczuć

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik nieprzechodni

(1.1) czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwʧ̑uʨ̑, AS: fspuu̯čuć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współczucie

przysł. współczująco

Wiktionary

współczucie

1. litość okazywana osobie cierpiącej, nieszczęśliwej; uczuciowa solidarność z osobą nieszczęśliwą;
2. dawniej: wspólne odczuwanie czegoś; wspólnota uczuć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

Wiktionary

Współczucie – stan emocjonalny, w którym jeden człowiek solidaryzuje się z inną osobą, współodczuwa. Może mieć to związek z przeżywanym przez nią cierpieniem czy wyrażaniem głębokiego ubolewania, okazywanego komuś nieszczęśliwemu. Współczucie w tym kontekście jest rodzajem niesienia pomocy emocjonalnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ, AS: fspuu̯čuće

Wiktionary

Powiązane:

czas. współczuć ndk.

Wiktionary

współczujący

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współczulny

Wikipedia

współczynnik

1. liczba lub funkcja będąca mnożnikiem jakiegoś wyrażenia;
2. wielkość fizyczna określająca jakąś właściwość;
3. jeden z czynników mających wpływ na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z czynników oddziałujących

(1.2) fiz. wielkość liczbowa określająca pewne właściwości ciał

(1.3) mat. wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego

Wiktionary

- temperaturowy współczynnik rezystancji

- współczynnik aktywności

- współczynnik asymetrii (także: współczynnik asymetryczności)

- współczynnik bezpieczeństwa

- współczynnik dwumienny Newtona

- współczynnik dyskontowy

- współczynnik dzietności

- współczynnik encefalizacji

- współczynnik fali stojącej

- współczynnik feminizacji

- współczynnik Giniego

- współczynnik humanistyczny

- współczynnik kierunkowy prostej

- współczynnik korelacji Pearsona

- współczynnik kształtu przebiegu czasowego

- współczynnik kwasowości

- współczynnik maskulinizacji

- współczynnik mocy

- współczynnik nadmiaru powietrza

- współczynnik oddawania barw

- współczynnik oddechowy

- współczynnik odpadnięcia

- współczynnik Peltiera

- współczynnik płodności kobiet

- współczynnik Poissona

- współczynnik przenikania ciepła

- współczynnik przewodzenia ciepła

- współczynnik przyrostu naturalnego

- współczynnik przyswajania ciepła

- współczynnik refrakcji

- współczynnik rozszerzenia (także: współczynnik pokrycia lub współczynnik objęcia)

- współczynnik (gry fabularne)

- współczynnik Seebecka

- współczynnik skośności

- współczynnik sprężystości (moduł sprężystości objętościowej)

- współczynnik sprężystości poprzecznej (moduł Kirchhoffa)

- współczynnik sprężystości wzdłużnej (moduł Younga)

- współczynnik ściśliwości

- współczynnik Thomsona

- współczynnik tarcia

- współczynnik transpiracji

- współczynnik umieralności

- współczynnik umieralności niemowląt

- współczynnik urbanizacji

- współczynnik urodzeń

- współczynnik wielomianu

- współczynnik wyrównania temperatur

- współczynnik załamania światła

- współczynnik zgonów

- współczynnik zmienności

Wikipedia

Powiązane:

przym. współczynnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wskaźnik

(1.3) dzielnik, iloraz

Wiktionary

współdziałać

czasownik niedokonany

(1.1) działać razem, współpracować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cały zastęp współdziałał w zdobywaniu tego trofeum.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współdziałanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spółdziałać

Wiktionary

współdziałanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współdziałać.

Wiktionary

Współdziałanie – uzgodnione ześrodkowanie wysiłków i działań różnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych co do zadań, czasu, miejsca, przestrzeni i ich taktyczno-operacyjnych możliwości w myśl ogólnego zamiaru osiągnięcia celu operacji czy walki.

Celem współdziałania jest takie wykorzystanie materialnych i moralnych możliwości poszczególnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych do zorganizowanego działania, aby w najkorzystniejszych warunkach, przy jak najmniejszych stratach własnych, załamać wolę walki nieprzyjaciela i narzucić swoją wolę.

Wikipedia

Powiązane:

czas. współdziałać ndk.

Wiktionary

współdzielić

1. wspólnie korzystać z czegoś;
2. w informatyce: dzielić zasoby (np. pliki, urządzenia zewnętrzne, miejsce w pamięci)

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

współegzystować

egzystować jednocześnie z kimś lub czymś; współistnieć, współżyć, współwystępować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współegzystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) egzystowanie jednocześnie z kimś lub czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

czas. współegzystować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koegzystencja, współistnienie, współżycie, współwystępowanie

Wiktionary

współformant

w słowotwórstwie: formant występujący równocześnie z innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-15]

współfundator

osoba, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jeden z fundatorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współfundatorka

kobieta, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jedna z fundatorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współgospodyni

kobieta zajmująca się gospodarstwem wspólnie z kimś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

współgra

1. wzajemne oddziaływanie, dopełnianie się;
2. zharmonizowana gra aktorów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współgrać

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik

(1.1) wzajemnie się dopełniać, działać wspólnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te dwa światy - precyzyjnie skomponowanego utworu wokalnego i jazzowej improwizacji - których połączenie wydawało się pomysłem karkołomnym, teraz doskonale współgrają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwɡraʨ̑, AS: fspuu̯grać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współgra ż., współgracz m., współgraczka ż., współgranie n., przygrywka ż.

Wiktionary

współgrający

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współgrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. współgrać ndk.

Wiktionary

współideowiec

wyznawca idei wspólnej z kimś innym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

współinicjator

osoba występująca z inicjatywą wspólnie z kimś; jeden z projektodawców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współinicjatorka

kobieta występująca z inicjatywą wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współinwestor

osoba lub przedsiębiorstwo dokonująca inwestycji wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współinwestorka

kobieta dokonująca inwestycji wspólnie z kimś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

współistnieć

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współwystępować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współistnieć.

(1.2) istnienie jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Eli, pisarz uprawiający swój zawód po francusku i po malgasku, od lat bada warunki współistnienia dwóch języków.

(1.2) Temat współistnienia muzycznych tradycji kościelnych i świeckich jest dobrze widoczny w badaniach kulturoznawczych i muzykologicznych od ostatniej dekady XX w. w krajach europejskich postkomunistycznych.

Wiktionary

Powiązane:

czas. współistnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koegzystencja

Wiktionary

współistotność

w chrześcijaństwie: pojęcie określające relację między osobami Trójcy Świętej, polegającą na współistnieniu, współdziałaniu i współtworzeniu siebie nawzajem; homouzja

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko (pod: homouzja) [koalar, 2007-08-26]

Współistotność – wspólność natury. W teologii chrześcijańskiej termin określający relację między osobami Trójcy Świętej. W szczególności precyzował istnienie Ojca i Syna na tym samym poziomie czasowym i natury, gdzie Syn nie miał początku oraz nigdy nie było czasu, w którym nie było Syna. W tym znaczeniu Syn znalazł się na tej samej pozycji co sam Ojciec.

Wikipedia

współistotny

o Trójcy Świętej: taki, który współistnieje, współdziała i współtworzy siebie nawzajem

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-06-26]

współkatedra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. druga katedra ordynariusza diecezji

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasz kościół nie jest katedrą tylko współkatedrą.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary

współkierownictwo

kierownictwo sprawowane razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współkierownik

osoba zarządzająca czymś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współkonieczny

konieczny wspólnie z czymś innym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: innorodny) [tevex, 2019-09-09]

współkonstruktor

osoba konstruująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współkonstruktorka

kobieta konstruująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współkreator

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współtwórca

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: happening) [koalar, 2007-11-07]

współkształtny

zgodny co do kształtu; homolograficzny

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - PWN 1991 - J. Tokarski (pod: homolograficzny) [koalar, 2007-03-06]

współlas

rzeczownik

(1.1) gwara więzienna wspólnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwlas, AS: fspuu̯las

Wiktionary

współliniowość

zależność między wzajemnym położeniem punktów, które leżą na tej samej prostej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

Linia prosta lub prosta – jedno z podstawowych pojęć geometrii, szczególny przypadek nieograniczonej z obydwu stron krzywej o nieskończonym promieniu krzywizny w każdym punkcie.

W niektórych ujęciach, w tym w klasycznej geometrii euklidesowej, prosta jest tzw. pojęciem pierwotnym, niedefiniowanym formalnie w obrębie danej teorii. Można ją jednak interpretować za pomocą pojęć wykraczających poza geometrię, np. jako zbiór punktów o współrzędnych spełniających pewne równanie. Ten temat szerzej omówiony jest w artykule dotyczącym geometrii euklidesowej.

Wikipedia

współliniowy

leżący na tej samej prostej (linii)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) mat. o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)

(1.2) leżący na jednej linii

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jeśli trzy punkty na płaszczyźnie nie są współliniowe, tworzą one wierzchołki trójkąta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współliniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolinearny

(1.2) kolinearny, współosiowy

Wiktionary

współlokator

jeden z lokatorów mieszkających razem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, z kim się wspólnie mieszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwlɔˈkatɔr, AS: fspuu̯lokator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. współlokatorka ż.

przym. współlokatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współmieszkaniec

Wiktionary

współlokatorka

jedna z lokatorów mieszkających razem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

Wikipedia

współmat

w problemistyce: rodzaj zadania szachowego, w którym grę zaczynają czarne i pomagają białym w zamatowaniu czarnego króla; mat pomocniczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. współdziałanie białych pionków z czarnymi w celu dania mata czarnemu królowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwmat, AS: fspuu̯mat

Wiktionary

współmałżonek

urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); małżonek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jedno z małżonków w stosunku do drugiego

Wiktionary

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tutaj należy wpisać zawód współmałżonka i miejsce pracy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. małżonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lepsza połowa

Wiktionary

współmałżonka

urzędowo: żona; małżonka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

współmierność

książkowo: odpowiedniość w porównaniu z czymś; współmierność, proporcjonalność, porównywalność, ekwiwalencja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współmierne

Wiktionary

Powiązane:

przym. współmierny

przysł. współmiernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) proporcjonalność

Wiktionary

współmierny

książkowo: odpowiedni w porównaniu z czymś; adekwatny, proporcjonalny, porównywalny, ekwiwalentny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-04-16]

współmieszkać

mieszkać wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: współmieszkanie)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

współmieszkanka

kobieta mieszkająca w tej samej miejscowości lub mieszkaniu co ktoś inny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współnegocjator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔˈts̑ʲjatɔr, AS: fspuu̯negocʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współnegocjatorka ż.

Wiktionary

współnegocjatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔts̑ʲjaˈtɔrka, AS: fspuu̯negocʹi ̯atorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współnegocjator

Wiktionary

współobecny

obecny gdzieś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współobwiniony

obwiniony wespół z innymi; współwinny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-05]

współobywatel

każdy z wielu obywateli tego samego państwa

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

współodczuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współodczuwać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niewspółodczuwanie n.

czas. współodczuwać ndk.

Wiktionary

współoddziaływać

wywierać wpływ wspólnie, łącznie z innymi osobami, czynnikami; współdziałać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [maf, 2007-06-09]

współodkrywczyni

kobieta, która dokonała wspólnie z kimś odkrycia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współodpowiedzialność

bycie odpowiedzialnym za coś razem z inną osobą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni

Wiktionary

Powiązane:

przym. współodpowiedzialny

przysł. współodpowiedzialnie

rzecz. odpowiedzialność ż.

Wiktionary

współodpowiedzialny

odpowiedzialny razem z inną osobą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) taki, który ponosi odpowiedzialność wspólnie z inną osobą (innymi osobami)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wolą toczyć boje wymyślając argumenty za dobroczynnym wpływem mięsa, niż przestać być współodpowiedzialni za mordowanie bezbronnych dzieci innych gatunków ([http://neurokultura.pl/vege/120-micha-j-bdkowski-dopoki-istniej-wegetarianie-bd-istniay-rownie-rzenie-wegaski-punkt-widzenia.html źródło]).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ, AS: fspuu̯otpovʹi ̯ėʒ́alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współodpowiedzialność ż.

Wiktionary

współogniskowy

przymiotnik

(1.1) mat. opt. mający wspólne ognisko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ, AS: fspuu̯oǵńiskovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konfokalny

Wiktionary

współorganizator

osoba, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [tevex, 2014-07-23]

współorganizatorka

kobieta, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współosiowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współosiowe; cecha tych

Wiktionary

Powiązane:

przym. współosiowy

przysł. współosiowo

Wiktionary

współoskarżona

oskarżona razem z kimś innym o udział w przestępstwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [meg, 2006-07-21]

współoskarżony

człowiek, przeciwko któremu wszczęto postępowanie sądowe, postawiony w stan oskarżenia jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [maf, 2017-06-05]

współoskarżyciel

osoba, która wspólnie z kimś innym oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: subskryptor) [tevex, 2019-09-24]

współoznaczać

oznaczając dany element, oznaczać jednocześnie inne elementy; konotować

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: konotować)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-08-27]

współoznaczyć

oznaczając dany element, oznaczyć jednocześnie inne elementy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: konotacja)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-08-27]

współpanowanie

wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; kondominium, condominium

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: kondominium) [koalar, 2007-12-13]

współpartnerka

współuczestniczka gier, zabaw itp.; współtowarzyszka; wspólniczka

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

współpasażerka

kobieta odbywająca podróż razem z kimś; towarzyszka podróży

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współplemieniec

członek plemienia w stosunku do innych jego członków; plemieniec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. członek jakiegoś plemięemienia w stosunku do innych członków tego plemięemienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie już nasz jaskiniowy praprzodek potrafił za pomocą ognia zaalarmować współplemieńców.

(1.1) Grupy rządzące musiały sprostać tej sytuacji, tworząc struktury zdolne do sprawowania władzy nie tylko nad współplemieńcami króla, ale i nad rzymskim społeczeństwem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współplemienność ż., współplemiennik m.

:: fż. współplemiennica ż.

przym. współplemienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednoplemieniec, rzad. współplemiennik

Wiktionary

współpodpisać

podpisywać coś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz (pod: kontrasygnata) [tevex, 2012-08-27]

współpodróżna

kobieta, która podróżuje wraz z innymi

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2017-06-30]

współposiadać

być współwłaścicielem czegoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-11]

współposiadanie

posiadanie pewnej rzeczy przez dwie lub więcej osób

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

współposiąść

posiąść razem z inną osobą

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

współpraca

1. wspólne działanie kilku osób, firm lub państw;
2. działalność na czyjeś zlecenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólne działanie kilku podmiotów

(1.2) naganna moralnie działalność na czyjeś zlecenie

Wiktionary

Współpraca – zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność pracy w grupie na rzecz osiągania wspólnych celów, umiejętność zespołowego wykonywania zadań i wspólnego rozwiązywania problemów.

Zdolność tę zalicza się do kompetencji emocjonalnych; umiejętność ta stanowi jeden z wyróżników kompetencji społecznych, które warunkują jakość relacji z innymi ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ostatnim czasie nawiązaliśmy współpracę z kilkoma instytutami we Francji.

(1.2) Przez lata ukrywał swoją współpracę z SB.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈprats̑a, AS: fspuu̯praca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współpracownik mos., współpracowniczka ż., współpracowanie n.

czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kooperacja, współdziałanie; przest. kolaboracja

(1.2) kolaboracja

Wiktionary

współpracować

czasownik

(1.1) pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

(1.2) dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈts̑ɔvaʨ̑, AS: fspuu̯pracovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracowanie n., współpracownik m., współpracowniczka ż.

przym. współpracowniczy

Wiktionary

współpracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współpracować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwprats̑ɔˈvãɲɛ, AS: fspuu̯pracovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. kolaborowanie

Wiktionary

współpracowniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta współpracująca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współpracownica

Wiktionary

współpracownik

osoba lub firma pracująca wspólnie z inną osobą lub firmą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈts̑ɔvʲɲik, AS: fspuu̯pracovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracowanie n.

:: fż. współpracowniczka ż.

czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) partner, wspólnik

Wiktionary

współprądowy

przymiotnik

(1.1) fiz. dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w tym samym kierunku

Wiktionary

Patrz:
współprąd
Przykłady

(1.1) Współprądowe wymienniki ciepła cechują się mniejszą wydajnością od przeciwprądowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współprąd

Wiktionary

współprocesor

dodatkowy, wyspecjalizowany procesor wspomagający główny procesor komputera; koprocesor

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: koprocesor) [tevex, 2016-06-23]

współprodukcja

koprodukcja;
1. współpraca kilku osób lub przedsiębiorstw przy produkcji czegoś;
2. produkt powstały w wyniku takiej współpracy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

współprodukować

produkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

współprzewodnicząca

kobieta pełniąca funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-28]

współprzewodniczący

człowiek pełniący funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-05]

współprzewodniczyć

przewodniczyć wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

współprzeżyć

przeżyć coś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [maf, 2017-05-19]

współprzyczyna

przyczyna działająca jednocześnie z inną przyczyną

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

współprzygotowywać

przygotowywać wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

współrealizator

osoba realizująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współrealizatorka

kobieta realizująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współredakcja

1. redagowanie pisma wspólnie z kimś innym;
2. kierowanie redakcją wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-05-28]

współredaktor

osoba redagująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współredaktorka

kobieta redagująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współregent

regent sprawujący rządy wspólnie z kimś innym; członek regencji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współrodak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba z tego samego narodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy moi bracia i współrodacy jedli tam potrawy pogan.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rodak mos.

:: fż. współrodaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rodak, pobratymiec, krajan, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

Wiktionary

współrówny

1. równający się czemuś, nie różniący się od czegoś; równy;
2. dorównujący komuś, równający się z kimś, nie gorszy (i nie lepszy) od kogoś pod jakimś względem; równy;
3. rzadko: o przekładzie, tłumaczeniu: taki, który dorównuje oryginałowi; kongenialny;
4. przestarzałe: taki, który dorównuje komuś, czemuś pod względem talentu; kongenialny

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: kongenialny) [koalar, 2007-05-06]

współrozmówczyni

kobieta rozmawiająca z kimś; rozmówczyni; interlokutorka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współrządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współrządzić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. współrządzić

Wiktionary

współrządzić

czasownik niedokonany

(1.1) rządzić wspólnie z kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑, AS: fspuu̯žõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współrządzenie n.

Wiktionary

współrzędna

wielkość określająca położenie obiektu na linii, na płaszczyźnie, w przestrzeni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;

Wiktionary

Układ współrzędnych – odwzorowanie wzajemnie jednoznaczne przypisujące każdemu punktowi przestrzeni R^{n} skończony ciąg (n-krotkę) liczb rzeczywistych zwanych współrzędnymi punktu \mathbf {x} \in R^{n}.

Wikipedia

Powiązane:

przym. współrzędny

przysł. współrzędnie

Wiktionary

współrzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współrzędne

Wiktionary

Powiązane:

przym. współrzędny

Wiktionary

współscenarzysta

człowiek pełniący funkcję scenarzysty jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

współspacz

potocznie: współlokator

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj [tevex, 2014-06-01]

współspadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współspiskowiec

człowiek należący do spisku wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

współsprawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś sprawcą tego samego przestępstwa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współsprawstwo

popełnienie przestępstwa razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

Współsprawstwo – jedna z postaci sprawstwa. Polega na zrealizowaniu ustawowych znamion czynu zabronionego wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (lub osobami). Konstrukcja ta pozwala na przypisanie odpowiedzialności każdemu ze współsprawców za to, co uczynili pozostali, jeżeli pozostawało to w ramach porozumienia.

Wikipedia

współśrodkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współśrodkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. współśrodkowy

Wiktionary

współśrodkowy

mający wspólny środek; homocentryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współstrącanie

Współstrącanie, koprecypitacja – proces polegający na wytrącaniu wraz z osadem oznaczanego makroskładnika związków, które w danych warunkach są rozpuszczalne w roztworze. Współstrącają się te związki, których iloczyny rozpuszczalności nie są przekroczone wskutek ich małego stężenia lub dużej rozpuszczalności.

Wikipedia

współsukcesor

osoba obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współsukcesorka

kobieta obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współtrwać

trwać jednocześnie z kimś lub z czymś; współistnieć

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: determinizm) [tevex, 2017-01-12]

współtwórca

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współkreator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

współtwórczyni

kobieta, która stworzyła coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współtworzyć

1. tworzyć coś wspólnie z kimś innym;
2. przenośnie: mieć wpływ na system organizowania czegoś wraz z czymś innym, np. współtworzyć klimat przedstawienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik niedokonany

(1.1) tworzyć coś wspólnie, razem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współtwórca m., współtwórczyni ż., współtworzenie n.

Wiktionary

współubolewać

ubolewać jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

współuczestnictwo

uczestniczenie w czymś wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczestnictwo w czymś razem z kimś innym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwuʧ̑ɛˈstʲɲits̑tfɔ, AS: fspuu̯učestʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współuczestnik m., współuczestniczka ż.

czas. współuczestniczyć

Wiktionary

współuczestniczyć

czasownik niedokonany

(1.1) uczestniczyć w czymś wspólnie z kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Delegacja Flamandów współuczestniczy w wodowaniu nowej korwety.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współuczestniczenie n., współuczestnictwo n., współuczestnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) partycypować, występować

Wiktionary

współuczestnik

osoba uczestnicząca w jakiejś akcji razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik tego samego wydarzenia lub działania razem z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współuczestnictwo n., współuczestniczenie n.

:: fż. współuczestniczka ż.

czas. współuczestniczyć ndk.

Wiktionary

współudział

Wikipedia

współudziałowiec

człowiek mający udziały w czymś wspólnie z kimś innym; jeden z udziałowców

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

współuwodornienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. chem. proces polegający na jednoczesnej hydrorafinacji frakcji pochodzących z przerobu ropy naftowej i biomasy, w wyniku którego powstają biowęglowodory ciekłe oraz biopropan w mieszaninie z węglowodorami z przerobu ropy naftowej; stosowane przy dodawaniu biopaliw do paliw naftopochodnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Współuwodornienie wpisuje się w realizację w Unii Europejskiej wzrostu udziału energii odnawialnej w miksie energetycznym, który Polska w dużym stopniu realizuje przez dodawanie biokomponentów do paliw.

Wiktionary

współuzależniający

współuzależniający się - wzajemnie się uzależniający

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: yin i yang) [koalar, 2007-08-25]

współuzależnienie

zespół psychicznych zmian zachodzących u osób mieszkających z osobą uzależnioną od używek

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2007 - L. Drabik [tevex, 2017-04-16]

Współuzależnienie – utrwalona forma funkcjonowania w długotrwałej, trudnej i niszczącej sytuacji związanej z patologicznymi zachowaniami uzależnionego partnera, ograniczająca w sposób istotny swobodę wyboru postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę własnego położenia na lepsze. Współuzależnienie może wystąpić również w relacjach między członkami rodziny, przyjaciółmi czy współpracownikami.

Wikipedia

współuzależniony

człowiek będący uzależniony od czegoś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

współużytkować

użytkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

współużytkowanie

użytkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współużytkownik

osoba użytkująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współwędrowiec

osoba odbywająca podróż wspólnie z kimś innym; towarzysz podróży

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

współwierzyciel

jedna z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współwierzycielka

kobieta, będąca jedną z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-26]

współwięzień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, z kim się jest wspólnie uwięzionym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oddał współwięźniowi kromkę chleba.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. więzień mos.

Wiktionary

współwina

wina obciążająca kogoś razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współwinny

osoba, która wspólnie z innymi jest odpowiedzialna za coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współwinowajczyni

kobieta, która zawiniła wspólnie z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współwychowanek

kobieta wychowywana razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

współwychowanka

kobieta wychowywana razem z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współwychowawczyni

kobieta zajmująca się wychowaniem i nauczaniem dzieci oraz opieką nad nimi wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współwykonawca

osoba będąca wspólnie z kimś wykonawcą czegoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: stworzyć) [tevex, 2019-09-21]

współwykonawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś wykonawczynią czegoś

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-09-21]

współwystąpić

zaistnieć jednocześnie z kimś lub czymś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-03-05]

współwystępować

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współistnieć

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-03-05]

czasownik

(1.1) pojawiać się jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współwystępowanie n.

Wiktionary

współwyznawca

1. osoba wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolennik tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik tych samych poglądów

(1.2) wyznawca tej samej religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwvɨˈznafts̑a, AS: fspuu̯vyznafca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. współwyznawczyni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwolennik, stronnik

Wiktionary

współwyznawczyni

1. kobieta wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolenniczka tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

współwładca

Wikipedia

współwładczyni

kobieta, która sprawuje władzę wspólnie z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współwłaściciel

osoba posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współwłaścicielstwo n., współwłaścicielka ż., współwłasność n.

przym. współwłaścicielski

Wiktionary

współwłaścicielka

kobieta posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współwłaścicielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z współwłaścicielami, dotyczący współwłaścicieli, zachodzący między współwłaścicielami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współwłaściciel mos., współwłaścicielka ż., współwłaścicielstwo n.

Wiktionary

współwłasność

Wikipedia

współzależność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzmienność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzajemna zależność obiektów, faktów, osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzaˈlɛʒnɔɕʨ̑, AS: fspuu̯zaležność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zależność ż.

przym. współzależny

Wiktionary

współzalotnik

zalotnik ubiegający się o względy tej samej kobiety co inni zalotnicy; rywal

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rywal w zalotach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłumiąc w sobie nienawiść, powstałą na gruncie zazdrości, starał się poniżać współzalotnika tonem obojętnym, aby nie nadać mu zbyt wielkiej ceny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zalotnica ż., zalotnik mos., zaloty lm nm.

czas. zalecać się ndk.

przym. zalotny

przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konkurent, rywal

Wiktionary

współzamieszkać

zamieszkać gdzieś wraz z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

współzamieszkiwać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mieszkać razem z kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przypadku śmierci członka spółdzielni-najemcy o prawa członkowskie musi wystąpić któraś z osób mu bliskich, współzamieszkujących.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛˈʃʲcivaʨ̑, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współzamieszkiwanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. kohabitować

Wiktionary

współzamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współzamieszkiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛʃʲciˈvãɲɛ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. współzamieszkiwać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kohabitacja

Wiktionary

współzarządzić

wydać polecenie wraz z kimś innym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

współzawodnictwo

ubieganie się o pierwszeństwo; rywalizacja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jutro będą ogłoszone wyniki współzawodnictwa sportowego w naszej szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzavɔdʲˈɲits̑tfɔ, AS: fspuu̯zavodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współzawodnik m., współzawodniczka ż.

czas. współzawodniczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rywalizacja, konkurowanie

Wiktionary

współzawodnik

osoba ubiegająca się wraz z innymi osobami o pierwszeństwo w czymś lub o zdobycie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

współzałożyciel

osoba, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Kościele katolickim na 29 czerwca przypada święto ku czci św. św. Piotra i Pawła, współzałożycieli gminy chrześcijańskiej w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. założyciel mos.

:: fż. współzałożycielka ż.

Wiktionary

współzałożycielka

kobieta, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odwiedziłyśmy grób współzałożycielki instytutu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. współzałożyciel mos.

Wiktionary

współziomek

osoba pochodząca z tej samej okolicy, miejscowości, regionu co ktoś inny; rodak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

współzmienniczy

w matematyce: pozostający w stałej relacji z czymś; kowariantny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

współzmienność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzależność

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj (pod: korelacja) [tevex, 2014-06-06]

współżyć

1. utrzymywać z kimś stały kontakt, wieść z kimś wspólne życie, obcować;
2. mieć z kimś stosunki seksualne, obcować;
3. dawniej: żyć współcześnie, w tym samym czasie, co kto inny;
4. o dwóch różnych organizmach żywych: żyć wspólnie, dostarczając sobie wzajemnie potrzebnych do życia substancji lub pasożytując

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować

(1.2) mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób

(1.3) biol. żyć w symbiozie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matka zdenerwowała się, gdy się dowiedziała, że jej córka współżyła przed ślubem.

(1.2) Staram się dobrze współżyć ze swoimi sąsiadami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwʒɨʨ̑, AS: fspuu̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. współżycie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kochać się, uprawiać miłość, uprawiać seks, slang. seksić się, kopulować, wulg. pieprzyć się, pierdolić się

(1.2) żyć (zob. uwagi)

Wiktionary

współżycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obcowanie z kimś, utrzymywanie z kimś kontaktu

(1.2) seks. utrzymywanie z kimś stosunków płciowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɨʨ̑ɛ, AS: fspuu̯žyće

Wiktionary

Powiązane:

czas. współżyć ndk.

Wiktionary

wspłonąć

bardzo rzadko: zająć się płomieniami, buchnąć ogniem; zapłonąć, zapalić się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

wspływ

w górnictwie: zjawisko podnoszenia się okruchów skalnych ku powierzchni cieczy, w której są one zanurzone

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wśród

książkowo: pośród, śród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu (np. Wśród strzałów usłyszał jęk.); podczas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

przyimek

(1.1) w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi: • Wstańcie, pasterze – Bóg się wam rodzi!

(1.1) Wśród wszystkich liczb pierwszych, tylko 2 jest liczbą parzystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕrut, AS: fʹśrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. środek m., środeczek m., środa ż., środkowanie n., wyśrodkowanie n., środkowy mos.

czas. środkować ndk., wyśrodkować dk.

przym. środkowy

przyim. śród, środkowo

temsłow. śród-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pośród, pomiędzy, między

Wiktionary

wstać

1. zmienić pozycję na stojącą;
2. opuścić posłanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wstawać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tymczasem Alfa wstał, przyniósł butelkę piwa z baru i szklankę, nalewa, pije.

(1.1) - Pójdę zobaczyć, czy lekarz przyszedł. - Ela nagle wstała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstaʨ̑, AS: fstać

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstawać, postawić

rzecz. wstanie n.

Wiktionary

wstanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstać.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. przysz. prostego od: wstać

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, wstawać, wstać dk.

Wiktionary

wstąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wstępować)

(1.1) przyjść z krótką wizytą w pewnym celu

(1.2) wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy

(1.3) zrobić krok na miejsce wyżej położone

(1.4) dostać się do wnętrza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy możemy na chwilę wstąpić do galerii, żeby sprawdzić, czy są jakieś wyprzedaże?

(1.2) Ile osób w tym roku wstąpiło do sekt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑, AS: fstõmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstępowanie n., wstąpienie n., wstęp m., wstępniak m.

czas. wstępować ndk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wejść, wpaść, zajść, wkroczyć, odwiedzić, złożyć wizytę, wniknąć, wprowadzić się, zajrzeć

(1.2) przystąpić, wpisać się, zapisać się, dołączyć się, przyłączyć się, zarejestrować się

(1.3) wejść, wznieść się, wdrapać się, wtrabanić się

Wiktionary

wstąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstąpić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fstõmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstąpić, wstępować

rzecz. wstępowanie n., wstęp mrz.

Wiktionary

wstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstać)

(1.1) zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

(1.2) wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku

(1.3) zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

(1.4) stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka

(1.5) przen. o słońcu: wschodzić

(1.6) przen. o dniu, nocy: rozpoczynać się

(1.7) przen. wzniecać powstanie

(1.8) przen. o wietrze: zaczynać wiać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wstał z krzesła.

(1.2) Musiałem zacząć wcześniej wstawać, żeby na czas docierać do pracy.

(1.3) Wstał w końcu od książek.

(1.4) Pacjent już wstaje.

(1.5) Słyszał, jak pieją pierwsze koguty; nie otwierając oczu, przy zamkniętych okiennicach, wiedział, kiedy słońce wstaje.

(1.6) Słońce zagasło, ciemna noc wstaje

(1.7) Już Słowacja wstaje i okowy zwala

(1.7) W dwa lata później zerwała się znów cała Kozaczyzna do boju z Rzecząpospolitą. Wstał Chmielnicki silniejszy niż kiedykolwiek.

(1.8) Wstał z morza lekki wiatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstavaʨ̑, AS: fstavać

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, dok. wstać

rzecz. wstawanie, wstanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podnosić się, powstawać, prostować się, dźwigać się, zrywać się, unosić się

(1.2) budzić się, zrywać się, zwlekać się

(1.5) wschodzić, budzić się

(1.6) zaczynać się, rozpoczynać się, budzić się

(1.7) powstawać, budzić się

Wiktionary

wstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstawać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstawać, postawić

Wiktionary

wstawiać

1. stawiać coś wewnątrz czegoś;
2. zakładać brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieszczać coś w istniejącym tekście;
4. umieszczać tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. stawiać coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) pić napój alkoholowy;
b) nastawiać zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) popierać kogoś, brać w obronę;
b) potocznie: upijać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstawić)

(1.1) umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej

(1.2) osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części

(1.3) dopisywać do tekstu

(1.4) pot. zaczynać gotowanie

czasownik zwrotny niedokonany wstawiać się (dk. wstawić się)

(2.1) brać w obronę

(2.2) pot. ulegać upojeniu alkoholowemu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n.

przym. wstawiony

czas. stawiać, wstawić, postawić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umieszczać, wkładać

(1.2) osadzać, umieszczać, usadawiać

(1.3) wpisywać

(2.1) orędować, ujmować się

(2.2) upijać się

Wiktionary

wstawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstawiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, wstawić, wstawiać ndk.

rzecz. wstawiennictwo n., wstawienie n., wstawka ż.

Wiktionary

wstawić

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wstawiać.

czasownik zwrotny wstawić się

(2.1) dokonany od|wstawiać się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. postawić, wstawiać ndk.

rzecz. wstawiennictwo n., wstawianie n., wstawienie n., wstawka ż.

Wiktionary

wstawiennictwo

ujmowanie się za kimś, wstawianie się za kimś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-16]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś, zwykle w kontekście religijnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Modlił się gorąco o wstawiennictwo świętego patrona.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstawienniczość ż., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n., wstawiennik m., wstawienniczka ż.

czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

przym. wstawienniczy

przysł. wstawienniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) orędownictwo, przyczyna, intercesja

Wiktionary

wstawiony

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element, część konstrukcji wstawione do całości

(1.2) motyw, element uzupełniający kompozycję architektoniczną, plastycznyastyczną

(1.4) element dodany do programu telewizyjnego lub radiowego o odmiennej funkcji i stylu

(1.5) to, co zostało wstawione do tekstu

(1.6) koronka o jednakowych, zwykle prostych brzegach wzdłużnych wstawiana miejscami do bielizny, a także do bluzek, sukien damskich

(1.7) bot. zwykle w lm.: wielokomórkowe utwory nitkowate znajdujące się między organami płciowymi mchów liściastych oraz niektórych grzybów

(1.8) daw. stawka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Plemniki ssaków zbudowane są z główki, wstawki i wici.

(1.1) Sporo instalacji gazowych posiada już w budynkach izolacyjne wstawki na przyłączach.

(1.2) Drewniane wstawki na elewacji pełnią funkcję dekoracyjną oraz urozmaicają prostą bryłę budynku.

(1.3) Dłuższe wypowiedzi malowniczo trącą folklorem i zawierają ludowe wstawki gwarowe.

(1.3) Otwarty organowym wstępem (…) przynosi porcję całkiem przyjemnego, chwytliwego gitarowego riffowania, zgrabnie uzupełnionego instrumentalną wstawką z użyciem syntezatora gitarowego.

(1.4) (…) programy telewizyjne są jak nigdy dotąd gęsto posiekane reklamami rozmaitych firm, co dodatkowo świadczy o zubożeniu właścicieli mediów, którzy bez litości faszerują każdy nadawany materiał możliwie zyskownymi wstawkami reklamowymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstawianie n., wstawienie n., wstawiennictwo n.

czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

przym. wstawienniczy, wstawiony

Wiktionary

wstawny

przeznaczony do wstawiania

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

wstawowy

merystem wstawowy - partia tkanki umiejscowiona w łodydze niektórych roślin, np. traw, umożliwiająca im wzrost na długość

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-16]

wstążczyna

licha, marna wstążka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstążeczka

zdrobnienie od: wstążka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: wstążka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃w̃ˈʒɛʧ̑ka, AS: fstõũ̯žečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstążka

Wiktionary

wstążka

wąski i długi pas tkaniny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobny, wąski pasek tkaniny

(1.2) sport. przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;

(1.3) inform. element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;

(1.4) przen. coś wyglądającego na długie i wijące się

Wiktionary

- wstążka – ozdobny, wąski pasek tkaniny

- wstążka – jeden z przyrządów, używanych w gimnastyce artystycznej

- wstążka – element interfejsu użytkownika komputera

- wstęga orderowa – wstążka barwy przewidzianej dla danego orderu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziewczynka miała błękitną wstążkę we włosach.

(1.2) Wstążka nie może dotknąć ciała zawodniczki.

(1.4) Podczas lotu samolotem widziałam wstążki dróg i rzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃w̃ʃka, AS: fstõũ̯ška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. wstęga ż.

:: zdrobn. wstążeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szlajfka.

Wiktionary

wstążkowaty

przypominający wstążkę

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: lasagne) [koalar, 2007-11-05]

wstążkowy

przymiotnik od: wstążka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wstecz

w kierunku przeciwnym do dotychczasowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przysłówek

(1.1) do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrząc wstecz myślę, że to był dobry pomysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛʧ̑, AS: fsteč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wsteczny m.

przym. wsteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cofać się

Wiktionary

wsteczniak

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wstecznik, zacofaniec, konserwatysta

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

wstecznictwo

1. pogardliwie, zwłaszcza w ideologii marksistowskiej: wyznawanie, głoszenie, lub działanie na rzecz poglądów sprzecznych z "postępowymi"; kierowanie się "wstecznymi" poglądami w działaniu;
2. w łowiectwie: zanikanie u niektórych samców odnóg w porożu (w wieku pełnego rozwoju zwierzęcia)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstecznik

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wsteczniak, zacofaniec, konserwatysta

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wsteczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wsteczne; cecha tych, którzy są wsteczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. wsteczny

przysł. wstecznie

Wiktionary

wsteczny

1. skierowany w tył, poruszający się do tyłu;
2. przestarzały, przeciwstawiający się postępowi

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [tevex, 2017-02-12]

przymiotnik

(1.1) związany z kierunkiem wstecz, do tyłu

(1.2) taki który hołduje temu, co nienowoczesne, przestarzałe i przeciwstawia się postępowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛʧ̑nɨ, AS: fstečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wsteczność ż., uwstecznianie n., uwstecznienie n., wstecznik m., wstecznictwo n., wsteczniak m.

czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

przysł. wstecznie, wstecz

Wiktionary

wstęga

1. szeroka wstążka;
2. wijące się pasmo czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-08-01]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża (w szczególności szeroka) wstążka

Wiktionary

- wstęga – element orderu bądź innego odznaczenia

- wstęga – element godła tarczy herbowej

- wstęga boczna – pasmo włókien nerwowych przebiegające w pniu mózgu

- wstęga boczna – widmo sygnału modulowanego amplitudowo

- wstęga Bollingera

- wstęga Möbiusa

- Wstęga Warty

- Błękitna Wstęga Atlantyku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rodzina złożyła na grobie wieniec udekorowany wstęgami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃ŋɡa, AS: fstẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wstążka ż.

przym. wstęgowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) taśma; gw-pl|Górny Śląsk|szlajfa.

Wiktionary

wstęgor

wstęgor królewski - gatunek ryby głębinowej z rzędu strojnikokształtnych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wstęgowanie

w geologii o skałach i kamieniach: naprzemienne ułożenie warstewek o różnym natężeniu barwy

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: onyks) [koalar, 2007-12-13]

wstęgowany

w geologii: iły wstęgowane - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowe

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Aneks 1998, 1999, 2000, 2002, 2005 - A. Kubisa-Ślipko (pod: agat) [koalar, 2007-12-13]

wstęgowaty

przypominający wstęgę, podobny do wstęgi

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) przypominający wstęgę, posiadający kształt wstęgi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedna wić jest poprzeczna, wstęgowata, a druga podłużna, gładka, skierowana ku tyłowi komórki.

Wiktionary

wstęgowy

1. dawniej: odnoszący się do wstęgi, mający kształt wstęgi;
2. ceramika wstęgowa - naczynia gliniane o ornamentyce w kształcie wstęg, charakterystycznej dla kultury europejskiej plemion przedhistorycznych;
3. piła wstęgowa - piła w postaci taśmy stalowej z ostrzami (zębami) na brzegach, osadzona na dwóch obracających się tarczach, służąca do przecinania drewna;
4. w geologii: iły wstęgowe - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowane

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstęp

wyodrębniona graficznie początkowa część dzieła wprowadzająca w jego treść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wejście dokądś

(1.2) prawo wejścia dokądś

(1.3) początek jakiejś czynności

(1.4) w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

(1.5) początkowa część utworu literackiego lub muzycznego

(1.6) początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść

Wiktionary

Wstęp (stgr. προοίμιον, łac. exordium) – pierwsza, początkowa część wypowiedzi. Zadaniem wstępu jest pozyskanie przychylności i uwagi odbiorcy oraz wyjaśnienie celu wypowiedzi. Teorią wstępu zajmuje się retoryka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wstęp tylko za okazaniem zaproszenia.

(1.2) Od czasu, gdy rozbiłem lampę, nie mam wstępu do tego klubu.

(1.3) Na wstępie podam zarys problemu.

(1.4) W końcu zaliczyłem wstęp do teorii obwodów!

(1.5) We wstępie Iliady znajduje się inwokacja do Muzy.

(1.5) We wstępie słychać delikatny fortepian i towarzyszącą mu gitarę.

(1.6) We wstępie tłumacz opisał trudności, jakich nastręczało oddanie w tłumaczeniu gier słownych oryginału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mp, AS: fstẽmp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstępniak m., wstępny m., wstępowanie n., wstąpienie n.

czas. wstępować ndk., wstąpić dk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wejście

(1.2) prawo wejścia

(1.3) początek

(1.4) wprowadzenie, prolegomena, propedeutyka, podstawy

(1.5) preludium, przygrywka, uwertura, prolog, preambuła, introdukcja

(1.6) przedmowa, wprowadzenie, zapowiedź, przedsłowie, prolegomena

Wiktionary

wstępniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstępniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstępniak m.

Wiktionary

wstępniak

artykuł wstępny; edytorial

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) artykuł wstępny

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wstęp m.

:: zdrobn. wstępniaczek m.

czas. wstąpić, wstępować

Wiktionary

wstępnie

przysłówek

(1.1) na wstępie, początkowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstęp m., wstępny mos.

czas. wstąpić, wstępować

przym. wstępny

Wiktionary

wstępny

będący początkiem, odbywający się na początku; początkowy, przygotowawczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) robiony na początku (wstępie)

(1.2) dający prawo wstępu lub przejścia pewnego etapu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. przodek danej osoby;

Wiktionary

Wstępny – pojęcie używane w prawie oraz genealogii, oznaczające każdego przodka danej osoby: jej rodzica (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd. Stosunek faktyczny pomiędzy daną osobą a jej wstępnym polega na tym, że ta pierwsza pochodzi od tego drugiego. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wstępną czynnością jest umycie rąk, dopiero później możesz robić obiad.

(1.1) To są tylko wstępne ustalenia, wiele może się zmienić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃mpnɨ, AS: fstẽmpny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. wstępnie

zob. wstęp.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) propedeutyczny

(1.2) eliminacyjny, selekcyjny

(2.1) antenat, ascendent

Wiktionary

wstępować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstąpić)

(1.1) wejść gdzieś na krótko

(1.2) wchodzić gdzieś wyżej

(1.3) książk. wchodzić do wnętrza

(1.4) zostawać członkiem jakiejś organizacji, ugrupowania

(1.5) urz. stawać się elementem określonej relacji

(1.6) o uczuciu: ogarniać kogoś

(1.7) stawać się opanowanym przez coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) We wtorki po szkole wstępuję do babci.

(1.1) Celina musi zawsze wstępować do tej samej drogerii?

(1.2) Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba.

(1.3) Hobbity bały się wstępować w mroczną gęstwinę.

(1.4) Poetka wstępowała do partii dwukrotnie.

(1.4) Dziewczęta zazwyczaj wstępowały do karmelitanek po maturze.

(1.5) Jej synowie wstępowali w związki małżeńskie rok po roku.

(1.6) Wstępowała w nich nadzieja, gdy tylko było z oddali słychać dźwięk dzwonów.

(1.7) Ile razy z nim rozmawiała, jakby diabeł w nią wstępował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mˈpɔvaʨ̑, AS: fstẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

czas. wstąpić dk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wpadać

Wiktionary

wstępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstępować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: fstẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstępować, wstąpić

rzecz. wstąpienie n., wstęp mrz.

Wiktionary

wstężniak

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2013-04-26]

wstężniaki

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

Wstężnice (Nemertea), wstężniaki (Nemertini lub Nemertina) – typ zwierząt bezkręgowych o bardzo długim, robakokształtnym, obłym lub płaskim, nieczłonowanym ciele, w większości wodnych, przeważnie morskich. Charakterystyczną cechą (synapomorficzną) wstężnic jest obecność długiego, wysuwanego, chwytnego ryjka (proboscis), oddzielonego od jelita, uzbrojonego lub nie, osadzonego luźno w pochwie zwanej rynchocelem. Typ obejmuje co najmniej 900 szeroko rozprzestrzenionych gatunków.

Wikipedia

wstężnica

Wstężnice (Nemertea), wstężniaki (Nemertini lub Nemertina) – typ zwierząt bezkręgowych o bardzo długim, robakokształtnym, obłym lub płaskim, nieczłonowanym ciele, w większości wodnych, przeważnie morskich. Charakterystyczną cechą (synapomorficzną) wstężnic jest obecność długiego, wysuwanego, chwytnego ryjka (proboscis), oddzielonego od jelita, uzbrojonego lub nie, osadzonego luźno w pochwie zwanej rynchocelem. Typ obejmuje co najmniej 900 szeroko rozprzestrzenionych gatunków.

Wikipedia

wstężnicowate

rodzina glonów z gromady zielenic

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

wstężnicowaty

o cechach wstężnicowatych (rodzina glonów)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

wstężnicowce

rząd glonów z gromady zielenic

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wstężnicowiec

przedstawiciel rzędu glonów z gromady zielenic

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

wstężyk

rodzaj lądowych ślimaków z rzędu trzonkoocznych

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-12-23]

wstręcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstręt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstręt m.

Wiktionary

wstręciuch

potocznie o człowieku niemiłym, złośliwym

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

Patrz:
wstręciuch

wstręciucha

potocznie o człowieku niemiłym, złośliwym

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

Patrz:
wstręciuch

wstręciuszek

zdrobnienie od: wstręciucha

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

wstręciuszka

zdrobnienie od: wstręciucha

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

wstręt

niechęć, obrzydzenie, odraza do kogoś, czegoś lub jakiejś okoliczności

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) intensywne uczucie niechęci, odraza;

(1.2) daw. przeszkoda lub trudność

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fstrɛ̃nt, AS: fstrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstręciuch m., wstręciucha ż.

:: zdrobn. wstręcik m.

:: zgrub. wstręcizna ż.

przym. wstrętny

przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrzydzenie, awersja

Wiktionary

wstrętnie

przysłówek

(1.1) w sposób wstrętny; paskudnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntʲɲɛ, AS: fstrẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. wstrętny

rzecz. wstręt m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strasznie, obrzydliwie, okropnie

Wiktionary

wstrętniej

stopień wyższy od przysłówka: wstrętnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

wstrętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrętny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

wstrętny

przymiotnik

(1.1) wywołujący obrzydzenie

(1.2) pot. powodujący rozczarowanie (czasem w tonie żartobliwym)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co za wstrętne robale!

(1.2) Jesteś wstrętny, że nawet nie zadzwoniłeś!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntnɨ, AS: fstrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstręt mrz., wstręciuch mos., wstręciucha ż.

przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrzydliwy, ohydny, straszny, odrażający, paskudny, obleśny, obmierzły, obskurny, parszywy, przebrzydły, świński, uświniony, brudny, nieapetyczny, szkaradny, szpetny, koszmarny, odpychający

Wiktionary

wstrząs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silne, gwałtowne drgnięcie

(1.2) bardzo silna emocja

(1.3) zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy

(1.4) med. zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fsṭʃɔ̃w̃s, AS: fsṭšõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrząsanie n., wstrząśnięcie n., wstrząsik mrz.

czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., trząść ndk., trząsać ndk.

przym. wstrząsowy

przysł. wstrząsowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wstrząśnięcie

(1.2) szok, trauma, uraz

(1.3) szok

(1.4) szok, porażenie, uraz

Wiktionary

wstrząsać

czasownik

(1.1) szybko czymś ruszać w te i we wte

(1.2) przen. przerażać, wzbudzać silne emocje

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jego żona napisała wstrząsającą książkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃saʨ̑, AS: fsṭšõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrząs m., wstrząsanie n., wstrząśnięcie n.

czas. wstrząsnąć, trząść, trząsać

przym. wstrząsowy

przysł. wstrząsowo, wstrząsająco

Wiktionary

wstrząsacz

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsak, wstrząsarka, wibrator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wstrząsająco

przysłówek

(1.1) prowokując mocne wrażenie, powodując wstrząs

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiecka Lidki okazała się być wstrząsająco niestosowna.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk.

rzecz. wstrząsanie n., wstrząsacz mos./mrz., wstrząsak mrz., wstrząsarka ż.

Wiktionary

wstrząsający

przerażający, wywołujący bardzo silne, gwałtowne emocje

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstrząsak

1. w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsarka, wibrator;
2. w technice: część maszyny do wyrobu zapałek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wstrząsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrząsać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstrząsać ndk.

rzecz. wstrząs mrz.

przysł. wstrząsająco

Wiktionary

wstrząsarka

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsak, wibrator

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

Wstrząsarka, wytrząsarka – urządzenie laboratoryjne służące do szybkiego i efektywnego mieszania małych objętości cieczy lub tworzenia zawiesin.

Jednym z kilku typów wstrząsarek jest, zwane żargonowo worteksem lub vortexem (od ang. vortex mixer), urządzenie mające silnik elektryczny z pionowo osadzonym wałkiem, na którego wystającym końcu osadzona jest gumowa nakładka wyprofilowana odpowiednio do kształtu dna próbówek i podobnych naczyń. Nakładka ta jest osadzona mimośrodowo w taki sposób, że gdy silnik pracuje, oscyluje ona po okręgu. Gdy do nakładki jest dociśnięte dno naczynia, jej drgania wprawiają w ruch ciecz w nim zawartą, która także zaczyna wirować, tworząc wir. Zapewnia to bardzo efektywne i szybkie mieszanie zawartości naczynia, a także dyspergowanie w cieczy osadów lub innych cząstek stałych. Wstrząsarki przeważnie są wyposażone w regulator szybkości obrotowej oraz we włącznik pracy ciągłej lub tymczasowej. Niektóre modele można włączać „automatycznie” dociśnięciem naczynia do nakładki lub przez czujnik podczerwieni wykrywający naczynie na niej obecne.

Wikipedia

wstrząść

wstrząsnąć;
1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; poruszyć;
3. wstrząść się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

wstrząsik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstrząs

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie wstrząs, lecz tylko mały wstrząsik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrząs m.

Wiktionary

wstrząsnąć

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-21]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wstrząsać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲʨ̑, AS: fsṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstrząsać

rzecz. wstrząs mrz.

przysł. wstrząsająco

Wiktionary

wstrząśnięcie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-21]

wstrząśnienie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-21]

wstrząśnięty

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-21]

wstrząsoodporny

odporny na wstrząsy; udaroodporny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wstrząsowy

przymiotnik od: wstrząs

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: nauczka) [tevex, 2019-10-14]

wstrząsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) środ. dyskoteka

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sɨ, AS: fsṭšõũ̯sy

Wiktionary

wstrzeliwanie

próba uzyskania lepszej celności strzałów poprzez korektę błędów popełnionych przy poprzednich strzałach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzeliwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstrzeliwać ndk.

rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary

wstrzemięźliwie

przysłówek sposobu

(1.1) z umiarem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzemięźliwość ż.

przym. wstrzemięźliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powściągliwie, umiarkowanie

Wiktionary

wstrzemięźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstrzemięźliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wstrzemięźliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powstrzymywanie się od czego

Wiktionary

Umiarkowanie (łac. temperantia) – cnota moralna, która polega na używaniu rozumu dla panowania nad własnymi instynktami i potrzebami. Oznacza umiejętność korzystania z dóbr materialnych zgodnie z ich celem. Zapewnia panowanie woli nad popędami. Stawia pragnieniom pewne granice.

Wikipedia

Powiązane:

przym. wstrzemięźliwy

przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abstynencja, powściągliwość, umiar

Wiktionary

wstrzemięźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrzemięźliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

wstrzemięźliwy

umiejący powstrzymać się od pokus; powściągliwy, opanowany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

(1.2) świadczący o zachowywaniu umiaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzemięźliwość ż.

przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powściągliwy

Wiktionary

wstrzykiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzyknąć)

(1.1) med. wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki

(1.2) techn. wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzykiwanie n., wstrzyknięcie n., strzykawka ż., zastrzyk mrz.

czas. wstrzyknąć dk.

przym. zastrzykowy

Wiktionary

wstrzykiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzykiwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstrzyknąć, wstrzykiwać ndk.

rzecz. strzykawka ż.

Wiktionary

wstrzyknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzykiwać)

(1.1) dokonany od|wstrzykiwać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzykiwanie n., strzykawka ż., wstrzyknięcie n.

czas. wstrzykiwać ndk.

przym. zastrzykowy

Wiktionary

wstrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzymywać)

(1.1) zob. wstrzymywać.

czasownik zwrotny wstrzymać się

(2.1) dokonany od|wstrzymywać się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n., trzymanie n.

czas. wstrzymywać ndk., trzymać ndk.

Wiktionary

wstrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

rzecz. wstrzymywanie n.

Wiktionary

wstrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzymać)

(1.1) powodować zatrzymanie czegoś, co ma się poruszać

(1.2) odkładać na później

czasownik zwrotny niedokonany wstrzymywać się (dk. wstrzymać się)

(2.1) nie pozwalać sobie na co

(2.2) nie wykonywać czegoś przez pewien czas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n.

czas. trzymać, wstrzymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zatrzymywać

(1.2) zawieszać

(2.1) powstrzymywać się, powściągać się

(2.2) odczekiwać, zaprzestawać

Wiktionary

wstrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzymywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

rzecz. wstrzymanie n.

Wiktionary

wstukać

potocznie: napisać coś, posługując się klawiaturą (np. w komputerze, telefonie, maszynie do pisania)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstukiwać)

(1.1) dokonany od|wstukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstukaʨ̑, AS: fstukać

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstukiwać

rzecz. wstukanie n.

Wiktionary

wstukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈkãɲɛ, AS: fstukãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstukać, wstukiwać

Wiktionary

wstukiwać

potocznie: pisać coś, posługując się klawiaturą (np. w komputerze, telefonie, maszynie do pisania)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 2005-2017 - E. Sobol
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstukać)

(1.1) uderzając w klawisze, wprowadzać cyfry lub znaki do urządzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy w inny sposób składa podpis, pisze na klawiaturze, a nawet wstukuje kod PIN podczas korzystania z bankomatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈcivaʨ̑, AS: fstuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstukanie n. dk., wstukiwanie n. ndk.

czas. wstukać dk.

Wiktionary

wstukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstuciˈvãɲɛ, AS: fstuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wstukiwać

Wiktionary

wstyd

przykre uczucie doznawane przy ujawnieniu złego postępku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

(1.2) uczucie onieśmielenia, zażenowania

(1.3) starop. stygnięcie, ostyganie

Wiktionary

- wstyd − emocja

Literatura

- Wstyd − powieść Salmana Rushdie

Film

- Wstyd (Shame) − brytyjski film dramatyczny z 2011 roku, w reżyserii Steve'a McQueena

- Wstyd (La vergüenza) − hiszpański dramat obyczajowy z 2009 roku, w reżyserii Davida Planella

- Wstyd − polski dramat obyczajowy z 2006 roku, w reżyserii Piotra Matwiejczyka

- Wstyd (Hong yan) − chiński film dramatyczny z 2005 roku, w reżyserii Yu Li

- Wstyd (Schande) − niemiecki film dramatyczny z 1999 roku, w reżyserii Claudii Prietzel

- Wstyd (Shame) − amerykański film dramatyczny z 1992 roku, w reżyserii Dana Lernera

- Wstyd (Shame) − amerykański niemy film dramatyczny z 1921 roku, w reżyserii Emmetta J. Flynna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agnieszka zaczerwieniła się ze wstydu.

(1.2) Bójka między kibicami obu drużyn była widowiskiem przynoszącym wstyd.

(1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɨt, AS: fstyt

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. wstydliwość ż., wstydzenie n., zawstydzenie n.

czas. wstydzić się ndk., zawstydzać ndk.

przym. wstydliwy

przysł. wstydliwie

ims. zawstydzony

(1.3)

czas. stydnąć, stygnąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kompromitacja, upokorzenie, hańba, daw. gańba, pot. poruta, pot. obciach, pot. wiocha, książk. blamaż

(1.2) skrępowanie, zażenowanie, żenada

Wiktionary

wstydlin

roślina z rodziny liliowatych; knifofia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Trytoma, knifofia, wstydlin (Kniphofia) – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 70 gatunków. Większość gatunków (48) występuje w południowej części Afryki, zwłaszcza w Górach Smoczych. W górach Afryki środkowej rosną 22 gatunki (na północy sięgają do Kamerunu i Erytrei). Dwa opisano także z Madagaskaru, a jeden z Jemenu.

Wikipedia

wstydliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wstydliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstyd m., wstydliwość ż.

przym. wstydliwy

Wiktionary

wstydliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstydliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wstydliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wstydliwe; cecha tych, którzy są wstydliwi

Wiktionary

Wstydliwość (łac. Pudor, ang. modesty) – cnota naturalna, która chroni intymność osoby. Jest określana również jako skromność w ubiorze. Jest ceniona w wielu religiach. m.in. w judaizmie, chrześcijaństwie, islamie (por. hidżab) i buddyzmie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wstyd m., zawstydzenie n.

przym. wstydliwy

przysł. wstydliwie

Wiktionary

wstydliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstydliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2006-11-10]

wstydliwy

przymiotnik

(1.1) łatwo odczuwający wstyd

(1.2) świadczący o wstydliwości

(1.3) powodujący odczucie wstydu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wstyd mrz., wstydliwość ż.

czas. wstydzić się

przysł. wstydliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojaźliwy, nieśmiały, płochliwy, skrępowany, skromny

(1.3) krępujący, nieprzyzwoity, niezręczny, żenujący

Wiktionary

wsunąć

1. sunąc, umieścić coś na czymś lub wewnątrz czegoś; włożyć, nałożyć, wsadzić;
2. dać coś komuś niepostrzeżenie lub wbrew czyjejś woli; wetknąć, wepchnąć;
3. potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
4. wsunąć się:
a) wejść gdzieś ukradkiem;
b) czołgając się, dostać się gdzieś; wpełznąć, wślizgnać się;
c) zostać wsuniętym, włożonym gdzieś, często mimowolnie, w miejsce niewłaściwe

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wsuwać.

czasownik zwrotny wsuwać się

(2.1) dokonany od|wsuwać się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wsunięcie n., wsuwka ż., suw mrz.

czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|styrczyć.

Wiktionary

wsuwać

1. sunąc, umieszczać coś na czymś lub wewnątrz czegoś; wkładać, nasuwać
2. dawać coś komuś niepostrzeżenie
3. potocznie: jeść ze smakiem
4. wsuwać się:
a) wchodzić ukradkiem
b) czołgając się, dostawać się gdzieś; wpełzać
c) być wsuwanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wsunąć)

(1.1) sunąć czymś, umieszczać to gdzieś

(1.2) dawać komu co w sposób skryty

(1.3) pot. jeść dużo i szybko

czasownik zwrotny niedokonany wsuwać się (dk. wsunąć się)

(2.1) sunąc się, dostawać się gdzieś

(2.2) wchodzić ukradkiem

(2.3) być wsuwanym gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wsuwanie n., wsuwka ż., suw mrz.

czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umieszczać, wkładać

(1.2) dać ukradkiem, przekazywać

(1.3) jeść, pochłaniać, wcinać, zajadać, zjadać

Wiktionary

wsuwalność

stopień łatwości wsunięcia czegoś

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

wsuwalny

dający się wsuwać

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-06-10]

wsuwanka

w budownictwie drewnianym: krótkie deski, wsunięte między belki stropowe, uszczelniające pokrycie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wsuwka

spinka przytrzymująca włosy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryzj. spinka do włosów w postaci zagiętej, cienkiej i wąskiej metalowej blaszki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsufka, AS: fsufka

Wiktionary

Powiązane:

czas. zasuwać ndk., wsuwać ndk., wsunąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|szpanga.

Wiktionary

wsw

skrót od:
1. Wydział Spraw Wewnętrznych;
2. Wojskowa Służba Wewnętrzna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = hist. wojsk. Wojskowa Służba Wewnętrzna;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idzie żołnierz z długimi włosami • WSW go goni alejami.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. ŻW

Wiktionary

wświecać

dawniej: świecąc, wnikać w coś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wświecić się)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wsyp

otwór służący do wsypywania materiałów sypkich lub w kawałkach do silosów, pionów zsypowych itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wsypa

1. worek z gęstej tkaniny, który po wypełnieniu pierzem stanowi poduszkę lub pierzynę;
2. potocznie: wpadnięcie, skompromitowanie się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wsypać

1. umieścić coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie; nasypać
2. pot. zdradzić, wydać; wkopać, sypnąć
3. wsypać się:
a) wpaść gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzić się, skompromitować się; wkopać się, wpaść
c) pot. zdradzić się wzajemnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik

(1.1) umieścić coś gdzieś dzięki sypaniu

(1.2) pot. zdradzić kogoś

czasownik zwrotny

(2.1) dostać się gdzieś poprzez sypanie

(2.2) pot. zdradzić się

(2.3) pot. zdradzić się wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wsyp do czajnika herbatę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsɨpaʨ̑, AS: fsypać

Wiktionary

Powiązane:

czas. wsypywać, wysypywać

rzecz. wsypanie n.

Wiktionary

wsypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsypać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wsypywać, wsypać dk.

Wiktionary

wsypka

zdrobnienie od: wsypa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wsypowy

przymiotnik od: wsyp

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wsypywać

1. umieszczać coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie
2. pot. zdradzać, wydawać; wkopywać, sypać
3. wsypywać się:
a) wpadać gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzać się, kompromitować się; wkopywać się, wpadać
c) pot. zdradzać się wzajemnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik

(1.1) umieszczać coś sypkiego w czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - I nawet jesteś inteligentny - odparłam, wsypując chipsy do trzech wielkich mis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsɨˈpɨvaʨ̑, AS: fsypyvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wsypanie n., wsypywanie n., wsyp m., wsypa ż.

czas. wsypać, sypać, odsypywać, odsypać, zsypywać, zsypać, przesypywać, przesypać, wysypywać

przym. wsypowy

Wiktionary

wsypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsypywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wysypywać, wsypywać ndk.

Wiktionary

wsysać

wciągać pod wpływem różnicy ciśnień

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik niedokonany

(1.1) ssąc, wciągać coś

Wiktionary

wsysacz

urządzenie służące do wsysania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wsysalny

rzadko:
1. taki, który łatwo ulega wsysaniu;
2. taki, który łatwo wsysa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wsz

skrót od: Wyższa Szkoła Zarządzania

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [maf, 2006-12-30]

wsza

potocznie albo pogardliwie człowiek nikczemny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-05]

wszak

inaczej: przecież, toż

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

partykuła

(1.1) …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biblioteka szkolna tradycyjnie, chyba można już tak napisać, wszak to już po raz piąty, zaprasza do wzięcia udziału w konkursie tematycznie związanym z motywem miłości w literaturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃak, AS: fšak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przecież, przecie, wszakże; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szak.

Wiktionary

wszakby

partykuła "wszak" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-27]

wszakeś

partykuła "wszak" połączona z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Wszakeś im winien rewanż.")

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

wszakożby

"wszakoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

wszakże

przecież

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

partykuła

(1.1) … podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lepiej wszakże, jeśli pomiędzy skałą a skamieniałością jest istotna różnica w składzie chemicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃaɡʒɛ, AS: fšagže

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przecież, wszak

Wiktionary

wszakżeby

partykuła "wszakże" z dołączoną końcówką "by"; wzmocnione "wszakby"

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-28]

wszakżeż

1. partykuła "wszakże" wzmocniona partykułą "-ż";
2. spójnik "wszakże" wzmocniony partykułą "-ż"

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wszamać

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; zszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2017-10-29]

wszarz

1. potocznie: człowiek mający wszy;
2. pospolicie: człowiek nikczemny, bez godności;
3. obraźliwie: człowiek niedbający o swój wygląd fizyczny, zaniedbany

SJP.pl za Mały słownik języka polskiego - PWN 1991, 1993 - S. Skorupka, Z. Łempicka, H. Auderska [tevex, 2011-08-12]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraź. ktoś, kto ma wszy

(1.2) przest. reg., nędzarz, brudas, niechluj

(1.3) pot. posp. obraź. o kimś nikczemnym, podłym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃaʃ, AS: fšaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wesz ż., wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

przym. wszawy, zawszony

przysł. wszawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) śmieć, gnój

Wiktionary

wszawica

chorobowe zmiany skórne wywołane przez wszy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wesz ż., wszarz mos.

Wiktionary

wszawość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wszawe; cecha tych, którzy są wszawi

Wiktionary

Patrz:
wszawy
Powiązane:

przym. wszawy

przysł. wszawo

Wiktionary

wszawy

dawniej: mający wszy, zawszony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-15]

wszcząć

zacząć jakąś działalność; dać czemuś początek; zapoczątkować

SJP.pl za Wielki słownik poprawnej polszczyzny - PWN 2004-2012 - A. Markowski [tevex, 2011-01-15]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczynać)

(1.1) książk. zacząć jakąś działalność, akcję, dać początek czemuś

czasownik zwrotny dokonany wszcząć się (ndk. wszczynać się)

(2.1) książk. zacząć się, dać początek czemuś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urząd wszczął dziś postępowanie w tej sprawie.

(2.1) Podczas spotkania wszczął się spór polityczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszczęcie n., wszczynanie n.

czas. ndk. wszczynać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozpocząć

Wiktionary

wszczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wszcząć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszczynanie

czas. wszcząć ndk., wszczynać ndk.

Wiktionary

wszczep

tkanka, narząd bądź proteza wszczepiane do organizmu w celu zastąpienia usuniętych, uszkodzonych lub nieczynnych tkanek lub narządów; implant

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

Implant (z łac. im 'w' i plantare 'sadzić'), wszczep – ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu. Najczęściej stosowane są implanty zastępujące tkanki twarde.

Wikipedia

wszczepialny

dający się wszczepić; nadający się do wszczepiania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczepiać)

(1.1) nauczyć czegoś kogoś

(1.2) med. wprowadzić lek lub szczepionkę do organizmu przez nakłucie lub nadcięcie naskórka

(1.3) med. wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część

(1.4) med. implementować do organizmu urządzenie pobudzające pracę uszkodzonego narządu

(1.5) bot. ogrod. umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej

czasownik zwrotny dokonany wszczepić się (ndk. wszczepiać się)

(2.1) wrosnąć w coś

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Miała wszczepioną endoprotezę i do wczoraj musiała czekać na kontrolę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszczepienie n., szczepienie n., wszczep m.

czas. szczepić

przym. szczepionkowy

Wiktionary

wszczynać

zaczynać; rozpoczynać; podejmować jakieś działanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wszcząć)

(1.1) niedokonany od|wszcząć.

czasownik zwrotny niedokonany wszczynać się (dk. wszcząć się)

(2.1) niedokonany od|wszcząć się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy przestaniesz wszczynać awantury na rodzinnych imprezach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszczynanie n., wszczęcie n.

czas. wszcząć

Wiktionary

wszczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wszczynać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszczęcie

czas. wszczynać ndk., wszcząć ndk.

Wiktionary

wszebąd

dawne imię męskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-25]

Wszebąd, Świebąd, Siebąd – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bąd ("być, istnieć, żyć").

Wszebąd imieniny obchodzi 9 lipca.

Wikipedia

wszebor

dawne imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-23]

Wszebor, Wszabor, Wświebor, Świebor, Śwsiebor, Siebor, Siabor, Szabor, Szebor, Wszeborz, Świeborz, Śwsieborz – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bor ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "ten, który zawsze podejmuje walkę". Pisownia z końcowym -rz prawdopodobnie jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka -jь, pod wpływem którego wygłosowe -r przeszło w -rz.

Wikipedia

wszebora

dawne imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-23]

Wszebora, Świebora, Siabora, Szabora – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bora ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "ta, która zawsze podejmuje walkę".

Wikipedia

wszeborowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

wszech-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na największe nasilenie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pan-

Wiktionary

wszechdoskonały

w metafizyce: w najwyższym stopniu zupełny, absolutny, idealny; najdoskonalszy

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: -teo-) [koalar, 2007-05-06]

wszechkobiecość

rzadko: kobiecość powszechna

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-08-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobiecość powszechna, idea kobiecości

Wiktionary

wszechlas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. cała roślinność w lesie

Wiktionary

wszechlek

Wikipedia

wszechludzki

odnoszący się do wszystkich ludzi; ogólnoludzki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wszechmiłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłość powszechna

Wiktionary

wszechmiłujący

miłujący w najwyższym stopniu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

wszechmoc

moc nieograniczona, absolutna

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bóg potrafi uczynić wszystko, chyba że sam nałożył sobie granice działania, np. w odniesieniu do wolnych stworzeń, których nie chce zmuszać swoją wszechmocą do dobrego działania.

(1.1) Polski myśliciel traktował scjentyzm jako zabobon o wszechmocy poznawczej nauki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wszechmogący mos., wszechmocność ż.

przym. wszechmocny, wszechmogący

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) omnipotencja, wszechpotęga, wszechwładza

Wiktionary

wszechmocnie

przysłówek

(1.1) używając wszechmocy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż., wszechmocność ż.

przym. wszechmocny

Wiktionary

wszechmocniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechmocnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

wszechmocność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. nieograniczona moc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ulec Bożej wszechmocności zaszczytem było dla niego nie ciężarem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż.

przym. wszechmocny

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszechmoc

Wiktionary

wszechmocny

mający nieograniczoną, absolutną moc; wszechmogący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛxˈmɔts̑nɨ, AS: fšeχmocny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechmocność ż., wszechmoc ż.

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) omnipotentny, wszechpotężny, wszechmogący, wszechwładny

Wiktionary

wszechmogący

mający nieograniczoną, absolutną moc; wszechmocny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. Bóg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O Wszechmogący, przyjdź nam z pomocą!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż.

przym. wszechmogący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bóg

Wiktionary

wszechmorze

rzadko: ocean

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: ocean) [koalar, 2007-11-09]

wszechmuzułmański

dotyczący wszystkich wyznawców islamu

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: umma) [tevex, 2014-06-07]

wszechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. wszechnica.

Wiktionary

wszechnica

1. wyższa uczelnia;
2. seria wykładów popularnonaukowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczelnia, szkoła wyższa

(1.2) cykl otwartych wykładów o charakterze popularnonaukowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszechnica Mazurska ma siedzibę w Olecku.

(1.2) Uczestniczyłem w trzech wykładach w ramach wszechnicy polonistycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛxʲˈɲits̑a, AS: fšeχʹńica

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszechnicowy

Wiktionary

wszechnicowy

przymiotnik od: wszechnica

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-03-05]

wszechniszczący

rzadko: niszczący wszystko, wszystkich

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-09-16]

wszechobecność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxɔˈbɛts̑nɔɕʨ̑, AS: fšeχobecność

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszechobecny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) omniprezencja

Wiktionary

wszechobecny

przymiotnik

(1.1) obecny wszędzie, występujący wszędzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obsesję zachowania tajemnicy wyrażały wszechobecne ostrzeżenia „zakaz fotografowania”, umieszczane najczęściej na stacjach kolejowych, także tych najmniejszych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechobecność ż.

Wiktionary

wszechobejmujący

obejmujący swym zasięgiem wszystko i wszystkich; wszechogarniający

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik

(1.1) wszystko obejmujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powszechny, totalny

Wiktionary

wszechocean

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hydrol. kompleks wszystkich oceanów ziemskiego globu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszechocean zawiera 97 % wody, która występuje na Ziemi.

Wiktionary

wszechogarniający

ogarniający swym zasięgiem wszystko i wszystkich; wszechobejmujący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wszechpartyjny

przymiotnik

(1.1) dotyczący wszystkich partii

Wiktionary

wszechpolaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wszechpolak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechpolak m.

Wiktionary

wszechpolak

członek lub zwolennik Młodzieży Wszechpolskiej

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek lub sympatyk Młodzieży Wszechpolskiej

Wiktionary

Wszechpolak – pismo Młodzieży Wszechpolskiej założone w 1937 roku i wydawane w latach 1937–1939, a następnie konspiracyjnie w czasie okupacji niemieckiej 1944 i w początkach Polski Ludowej 1945–1946. Po reaktywacji ukazywał się (z 2 przerwami) w latach 1992–2007. Po raz kolejny wznowiony w lipcu 2016 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszechpolak Bolesław (…), student historii w Słupsku, dwukrotnie był już dyscyplinarnie usuwany z miejscowych akademików za pobicie, awantury i groźby.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wszechpolaczek m.

:: fż. wszechpolka ż.

przym. wszechpolski

Wiktionary

wszechpolka

członkini lub zwolenniczka Młodzieży Wszechpolskiej

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-12-28]

wszechpolski

odnoszący się do całej Polski; ogólnopolski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. odnoszący się do całej Polski, do wszystkich Polaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechpolak mos., wszechpolka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ogólnopolski

Wiktionary

wszechpotęga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. nieograniczona potęga

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszechpotężny

Wiktionary

wszechpotężny

odznaczający się wielką, nieograniczoną potęgą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) książk. taki, który odznacza się nieograniczoną potęgą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechpotęga ż.

Wiktionary

wszechpożerający

rzadko: pożerający wszystko, wszystkich

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-09-16]

przymiotnik

(1.1) dosł. lub przen. konsumujący wszystko

Wiktionary

wszechrosyjski

odnoszący się do całej Rosji; ogólnorosyjski

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

przymiotnik

(1.1) związany z Wszechrosją, dotyczący Wszechrosji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci, AS: fšeχrosyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wszechrosja ż., Wszechruś ż.

przym. wszechruski

Wiktionary

wszechrzecz

wszystko, co istnieje, cały istniejący świat, wszechświat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wszystko, co istnieje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Władca wszechrzeczy nie ulęknie się osoby / ani nie będzie zważał na wielkość.

Wiktionary

wszechstronnie

przysłówek

(1.1) od: wszechstronny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Leonardo da Vinci był człowiekiem wszechstronnie wykształconym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechstronność ż.

przym. wszechstronny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całościowo, kompleksowo, wielostronnie, różnokierunkowo

Wiktionary

wszechstronniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechstronnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

wszechstronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wszechstronny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-18]

wszechstronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wszechstronne

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszechstronny

przysł. wszechstronnie

Wiktionary

wszechstronny

1. mający rozległe zainteresowania i wiele umiejętności, rozwijający działalność w wielu dziedzinach;
2. obejmujący rozległy zakres, uwzględniający wszystkie aspekty czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś

(1.2) obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechstronność ż.

przysł. wszechstronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uniwersalny, renesansowy

(1.2) całościowy, kompleksowy, wielostronny, różnokierunkowy

Wiktionary

wszechświadomość

poziom rozwoju psychicznego charakterystycznego dla Boga, bytu absolutnego, zdolność poznania wszystkiego

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: nirwana) [koalar, 2007-08-25]

wszechświat

nieskończony w czasie i w przestrzeni zbiór ciał niebieskich; uniwersum, kosmos, Wszechświat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-06-01]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Istnienie wielu, może nawet nieskończenie wielu wszechświatów przyprawia o zawrót głowy niejednego fizyka, nie mówiąc już o tym, że jest to działanie wbrew słynnej brzytwie Ockhama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛxʲɕfʲjat, AS: fšeχʹśfʹi ̯at

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmos

Wiktionary

wszechświatowy

przymiotnik od: wszechświat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszechsłowiański

odnoszący się do wszystkich Słowian

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wszechwidzący

taki, który widzi wszystko, np. wszechwidzący wzrok Jezusa; wszystkowidzący

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: argusowy) [koalar, 2006-11-01]

wszechwiedny

przymiotnik

(1.1) przest. wszechwiedzący, wiedzący wszystko

Wiktionary

wszechwiedza

książkowo: wiedza o wszystkim; wszystkowiedza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-07-29]

Omniscjencja, wszechwiedza – pełna wiedza o wszystkich realnych i potencjalnych faktach i relacjach między faktami, tzw. znajomość wszechrzeczy. Określenie, że ktoś (lub coś) jest wszechwiedzący oznacza, że wie o wszystkim: o wszystkich prawach natury oraz o wszystkim, co się wydarzyło, dzieje, wydarzy i mogłoby wydarzyć we wszechświecie od początku do końca czasu. Jeśli zaś istnieje coś takiego, jak multiświat, wówczas o nim również wie wszystko.

Wikipedia

wszechwiedzący

książkowo: taki, który wie wszystko, np. wszechwiedzący mędrzec; wszystkowiedzący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik

(1.1) książk. wiedzący wszystko

Wiktionary

wszechwładca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osoba sprawująca nieograniczoną władzę

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszechwładczy

rzecz. wszechwładza ż.

Wiktionary

wszechwładczy

przymiotnik

(1.1) mający władzę nad wszystkim

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechwładca mos., wszechwładczość ż., wszechwładza ż.

Wiktionary

wszechwładniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechwładnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-11-13]

wszechwładność

omnipotencja, wszechmoc; wszechwładza

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: omnipotencja) [tevex, 2014-06-07]

wszechwładny

mający nieograniczoną władzę nad wszystkim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) mający nieograniczoną władzę nad wszystkim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadżarte próchnicą same padały na ziemię jakby w bałwochwalczym pokłonie przed wszechwładnym czasem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛxˈfwadnɨ, AS: fšeχfu̯adny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechwładność ż.

przysł. wszechwładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszechmogący, wszechmocny

Wiktionary

wszechwładza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przymiot tego, kto posiada nieograniczoną władzę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podstawą Twojej sprawiedliwości jest Twoja potęga, wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszechwładca mos., wszechwładztwo n.

przym. wszechwładczy

Wiktionary

wszechzagłada

powszechna zagłada

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszeciech

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

Wikipedia

wszeciechostwo

Wszeciech z małżonką; Wszeciechowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeciechowie

Wszeciech z małżonką; Wszeciechostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeciechowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszeciecha lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszędobylska

kobieta, dziewczyna, która się do wszystkiego wtrąca, wszędzie zajrzy, jest wszędzie obecna; wścibska, ciekawska

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-09-03]

wszędobylski

1. taki, który wszędzie się zjawia, do wszystkiego się wtrąca;
2. taki, który jest obecny, który jest zdolny wszędzie się dostać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wszędobylskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wszędobylskie; cecha tych, którzy są wszędobylscy

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszędobylski

przysł. wszędobylsko

rzecz. Wszędybył mos./ż.

Wiktionary

wszędołaz

Wikipedia

wszędy

przestarzałe: w każdym miejscu, w każdej sytuacji, w każdych okolicznościach; wszędzie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przysłówek

(1.1) przest. wszędzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odchodzę do swego kraju, by wszędy głosić, że wielki jest faraon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ndɨ, AS: fšẽndy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. wszędzie.

Wiktionary

wszędzie

przysłówek

(1.1) w każdym miejscu

(1.2) do każdego miejsca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Posprzątałbyś w swoim pokoju! Wszędzie leżą śmieci.

(1.2) Śpiewałaś mi „Pójdę wszędzie z tobą” i „zrobię dla ciebie wszystko”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ, AS: fšẽńʒ́e

Wiktionary

Synonimy:

(1) wzdłuż i wszerz

(1.2) gdziekolwiek

Wiktionary

wszedzień

2

Wikipedia

wszędzieobecny

dawniej: wszechobecny

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

wszego

przestarzałe: każdego z wielu, każdego bez wyjątku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

zaimek upowszechniający ułomny

(1.1) daw. wszystkiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] pałacu kosztownego żadnego nie miał zbudowanego Pan wszego stworzenia.

(1.1) Cicha noc, święta noc // pokój niesie ludziom wszem.

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. wszech-

Wiktionary

wszelaki

wszelkiego rodzaju, gatunku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-10-16]

zaimek przymiotny

(1.1) książk. wszelki

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co pociągało za sobą wszelakie raporty, zapotrzebowania i różnorodne kartelusze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈlaci, AS: fšelaḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszelakość ż.

zaim. wszelki

partyk. wszelako

przysł. wszelako

Wiktionary

wszelako

partykuła

(1.1) książk. …uwydatniająca kontrast, treść przeciwną do wynikającej ze zdania poprzedniego

spójnik

(2.1) książk. …przyłączający zdanie lub wyrażenie niezgodne ze wcześniejszym kontekstem

przysłówek

(3.1) daw. w różny sposób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To pozornie trywialne zagadnienie zasługuje wszelako na baczną uwagę.

(2.1) Na przedstawienie przyszły setki ludzi, wszelako po antrakcie sala opustoszała z lekka.

(3.1) Między nami wszelako bywa: jednym gody, drugim głody…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszelakość ż.

przym. wszelaki

zaim. wszelki, wszelaki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednak, jednakże; daw. jednakowoż

(2.1) jednak, jednakże, wszakże, mimo to, pomimo to, mimo wszystko, niemniej jednak; daw. aliści, atoli, jednakowoż

(3.1) współcz. różnie, rozmaicie

Wiktionary

wszelakoby

spójnik "wszelako" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-07-26]

wszelki

każdy, bez względu na różnice, wszystko jedno jaki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

zaimek przymiotny

(1.1) dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Musimy pokonać ich opór za wszelką cenę.

(1.1) A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛlʲci, AS: fšelʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszelaki

sp. wszelako

partyk. wszelako

przysł. wszelako

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) każdy, wszystek, jakikolwiek, którykolwiek, wszelaki

Wiktionary

wszemir

imię męskie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

Wikipedia

wszemił

dawne imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-19]

Wikipedia

wszemiła

dawne imię żeńskie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-19]

Wikipedia

wszemiłowice

Wikipedia

wszerad

imię męskie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wszerad, Świerad, Świrad - staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -rad ("radosny, zadowolony"). Znaczenie imienia: "rad każdemu".

Wszerad imieniny obchodzi 14 listopada.Świerad - 13 lipca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Wszerad i pochodzę z Lądka-Zdroju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɛrat, AS: fšerat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Świerad m., Wszeradów m., wszeradowianin m., wszeradowianka ż.

:: zdrobn. Wszeradek m.

przym. Wszeradowy, wszeradowski

Wiktionary

wszeradek

zdrobnienie od: Wszerad (imię męskie)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeradkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszeradka lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeradostwo

Wszerad z małżonką; Wszeradowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeradowie

Wszerad z małżonką; Wszeradostwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszeradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszerada lub z nim związany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wszerz

w kierunku prostopadłym do długości; w poprzek; na szerokość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przysłówek

(1.1) zgodnie z kierunkiem szerokości czegoś

Wiktionary

wszeteczeństwo

zachowanie lub postępowanie nieprzyzwoite i gorszące

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. rozpusta, bezwstydność

(1.2) przest. bezwstydny, rozpustny postępek, słowo lub rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ, AS: fšetečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczność ż.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszeteczność

(1.2) wszeteczność

Wiktionary

wszetecznica

przestarzałe: kobieta lekkich obyczajów, prowadząca życie rozpustne; nierządnica, rozpustnica, ladacznica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta rozwiązła i gorsząca swoim zachowaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛʧ̑ʲˈɲits̑a, AS: fšetečʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fm. wszetecznik m.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwstydnica, rozpustnica

Wiktionary

wszetecznie

przysłówek

(1.1) przest. rozpustnie, bezwstydnie

(1.2) przest. plugawo, gorsząco, nieprzyzwoicie, sprośnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛʧ̑ʲɲɛ, AS: fšetečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo, wszeteczność

przym. wszeteczny

Wiktionary

wszeteczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wszeteczny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

wszetecznik

mężczyzna prowadzący swobodny, hulaszczy tryb życia, swoim zachowaniem gorszący innych; grzesznik, bezwstydnik, rozpustnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba rozwiązła i gorsząca swoim zachowaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛʧ̑ʲɲik, AS: fšetečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fż. wszetecznica ż.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwstydnik, rozpustnik

Wiktionary

wszeteczność

przestarzałe: sprośność, nieprzyzwoitość;
1. bycie sprośnym, nieprzyzwoitym, gorszącym; frywolność, obsceniczność;
2. czyn, postępek sprośny, nieprzyzwoity lub rzecz sprośna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rozpusta, bezwstydność

(1.2) przest. bezwstydny, rozpustny postępek, słowo lub rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑, AS: fšetečność

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszeteczny

rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo

przysł. wszetecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) wszeteczeństwo

Wiktionary

wszeteczny

nieprzyzwoity, gorszący, oddający się rozpuście; sprośny, frywolny, obsceniczny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-16]

przymiotnik

(1.1) przest. bezwstydny, rozpustny

(1.2) przest. plugawy, gorszący, nieprzyzwoity, sprośny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie unikał bowiem grzechu wszetecznego, zwłaszcza gwałcenia dziewic, więc był dotknięty chorobą raka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛʧ̑nɨ, AS: fšetečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

przysł. wszetecznie

Wiktionary

wszewłoga

Wszewłoga (Meum) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje jeden (Meum athamanticum) lub trzy gatunki w zależności od ujęcia systematycznego. Rośliny te rosną w północnej Afryce i Europie. W Polsce występuje jeden gatunek – wszewłoga górska (Meum athamanticum Jacq.). Rośliny z tego rodzaju rosną na górskich łąkach.

Wikipedia

wszim

skrót od: Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: nab.) [tevex, 2019-06-05]

wszlifowywać

szlifując, robić wgłębienie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wszolinka

wszolinka pszczela - owad z rodziny wszolinkowatych pasożytujący w gniazdach pszczelich; jego larwy żywią się miodem i pierzgą, a dorosłe owady przebywają na ciele pszczół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszolinkowate

rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszolinkowaty

o cechach wszolinkowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

wszoł

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mallophaga., owad pasożytniczy żyjący na skórze zwierząt; wesz zwierzęca;

(1.2) zool. daw. reg. nazwa systematyczna|Haematopinus eurysternus., wesz bydlęca

(1.3) zool. daw. reg. weszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɔw, AS: fšou̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. wszołowaty

rzecz. wszołowica ż.

Wiktionary

wszoła

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wszołek

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

wszoły

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wsztukować

w rzemieślnictwie: wstawić część czegoś, np. materiału, w środek lub brakujący fragment czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

wsztukowywać

w rzemieślnictwie: wstawiać część czegoś, np. materiału, w środek lub brakujący fragment czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

wszw

Wojewódzki Sztab Wojskowy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-27]

wszyć

wstawić coś podczas szycia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-26]

wszycko

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wszystko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taki latopiyrz to gibko wszycko pozałatwio.

Wiktionary

wszyściusieńki

zdrobnienie od: wszystek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2013-04-26]

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Wszystkie – wszyściusieńkie detale spływają do mnie, o każdej porze dnia i nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕʨ̑üˈɕɛ̇̃ɲci, AS: fšyśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

wszyściuśki

zdrobnienie od: wszystek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2013-04-26]

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈʨ̑üɕci, AS: fšyśćüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki

Wiktionary

wszyściuteńki

zdrobnienie od: wszystek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕʨ̑uˈtɛ̃ɲci, AS: fšyśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

wszyściutki

zdrobnienie od: wszystek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-18]

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈʨ̑utʲci, AS: fšyśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściuśki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszyściuśki

Wiktionary

wszyscy

1. przestarzałe: każdy bez wyjątku, każdy z wielu; wszelki;
2. dawne, rzadkie: cały, od początku do końca, w przestrzeni, czasie, ilości itd.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

zaimek nieokreślony, odpowiadający rodzajowi męskoosobowemu

(1.1) ogół ludzi z danego zbioru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zosia ma autografy wszystkich członków tego zespołu muzycznego.

(1.1) Ankieter pytał wszystkich o opinię.

(1.1) A wszyscy piszczą, a narzekają, jak przyjdzie dziadowi co dać abo i drugiemu, ale na gorzałę mają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨsts̑ɨ, AS: fšyscy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszystkoizm m.

zaim. wszystko, wszystek, wszystkie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) każdy z …

Wiktionary

wszystek

1. przestarzałe: każdy bez wyjątku, każdy z wielu; wszelki;
2. dawne, rzadkie: cały, od początku do końca, w przestrzeni, czasie, ilości itd.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

zaimek

(1.1) taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wypiłem wszystko piwo, a tobie nic nie zostawiłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstɛk, AS: fšystek

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszyscy, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszelki, każdy, cały

Wiktionary

wszystkie

zaimek nieokreślony

(1.1) forma niemęskoosobowa od wszyscy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O tej porze już wszystkie dzieci dawno śpią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstʲcɛ, AS: fšystʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) zob. wszyscy.

Wiktionary

wszystko

ogół rzeczy; pełność jakiegoś zbioru

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2008-01-22]

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) ogół rzeczy i spraw

(1.2) całe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To wszystko trzeba poprawić.

(1.1) Kupiłem wszystko, a wciąż nie mam nic.

(1.2) Kot wypił wszystko mleko z miski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstkɔ, AS: fšystko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszystkoizm m.

zaim. wszyscy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całość, ogół, komplet, całokształt; gw-pl|Śląsk Cieszyński|wszycko.

(1.2) zob. wszystek.

Wiktionary

wszystkoista

ironiczne: osoba dążąca do zdobycia wiedzy o wszystkim, do opanowania wiedzy z zakresu wielu dziedzin

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2007-10-04]

wszystkoizm

ironicznie, potocznie: dążenie do zdobycia wiedzy o wszystkim, do ogarnięcia wielu dziedzin, problemów itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. iron. dążenie do zajmowania się wszystkim po trochu

Wiktionary

Powiązane:

zaim. wszystko, wszyscy

Wiktionary

wszystkokupny

przymiotnik

(1.1) starop. taki, za który można wszystko kupić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈkupnɨ, AS: fšystkokupny

Wiktionary

wszystkorobiący

taki, który wszystko robi

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wszystkoruchy

przymiotnik

(1.1) daw. wszystko poruszający, wprawiający wszystko w ruch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈruxɨ, AS: fšystkoruχy

Wiktionary

wszystkość

1. książkowo: całość, pełnia;
2. rzadko: ogół rzeczy, sprawa otaczający kogoś, wszystko, co istnieje

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wszystkowidzący

taki, który widzi wszystko, np. wszystkowidzący wzrok Jezusa; wszechwidzący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

wszystkowiedza

książkowo: wiedza o wszystkim; wszechwiedza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-07-29]

wszystkowiedzący

książkowo: taki, który wie wszystko, np. wszystkowiedzący mędrzec; wszechwiedzący

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wszystkożer

gatunek drapieżnego ssaka lądowego z rodziny łasicowatych; rosomak

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: rosomak) [koalar, 2007-11-07]

wszystkożerca

w zoologii: zwierzę odżywiające się różnymi rodzajami pokarmu, np. sójka, dzik; polifag, zwierzę wielożerne, zwierzę polifagiczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

Wszystkożerność – sposób odżywiania się (pobierania pokarmu) polegający na braku specjalizacji pokarmowej i – w konsekwencji – odżywianiu się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsnym, jak i roślinnym – żywym lub martwym.

Zwierzęta wszystkożerne – nazywane też pantofagami (łac. pantophaga), omniwora (omnivora) lub wszystkożercami – stanowią w ekosystemie drugi i trzeci (lub dalszy) poziom konsumentów.

Wikipedia

wszystkożerność

1. w zoologii: żywienie się kilkoma rodzajami pokarmów, np. mięsnym i roślinnym; wielożerność, polifagia, polifagizm;
2. potocznie: jedzenie wszystkiego, niewybrzydzanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. sposób odżywiania się zwierząt polegający na braku specjalizacji pokarmowej;

Wiktionary

Wszystkożerność – sposób odżywiania się (pobierania pokarmu) polegający na braku specjalizacji pokarmowej i – w konsekwencji – odżywianiu się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsnym, jak i roślinnym – żywym lub martwym.

Zwierzęta wszystkożerne – nazywane też pantofagami (łac. pantophaga), omniwora (omnivora) lub wszystkożercami – stanowią w ekosystemie drugi i trzeci (lub dalszy) poziom konsumentów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) …zachodnie i północne populacje pozostały w lesie. Zmodyfikowały jedynie uzębienie w kierunku wszystkożerności, kosztem pierwotnych przystosowań do miękkiego pokarmu roślinnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mięsożerca m.

przym. wszystkożerny

Wiktionary

wszystkożerny

1. w zoologii: odżywiający się różnymi rodzajami pokarmu; polifagiczny, wielożerny;
2. potocznie: taki, który zje wszystko, nie wybrzydza

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2013-04-26]

przymiotnik

(1.1) żywiący się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsem, jak i roślinami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszystkożerne karaczany wschodnie są jednymi z niewielu zwierząt zdolnymi do strawienia keratyny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wszystkożerność ż.

Wiktionary

wszytek

zaimek

(1.1) starop. wszystko, wszystek

Wiktionary

wszytka

zaszewka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wszytko

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) przest. wszystko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Potym wszędy rozlicżne kwiecia rozsadzono, • Wszytko równiucżko rostąc pięknie przystroiono. • Nuż ony Rozmaryny, ony Maierany, • Drugie ieszcze wonnyejsze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary

wszytkokrotny

przymiotnik

(1.1) starop. taki, który kładzie kres wszystkiemu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʃɨtkɔˈkrɔtnɨ, AS: fšytkokrotny

Wiktionary

wszywka

kawałek materiały wszywany dla ozdoby w ubranie; wstawka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-15]

Wikipedia

wsłuchany

taki, który się wsłuchał; słuchający z uwagą, zasłuchany

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wt.

skrót od: wtorek

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-15]

skrót

(1.1) = wtorek

Wiktionary

wtachiwać

potocznie: wnosić coś dokądś z trudem; wtaszczać, wtaskiwać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (pod: wtachujący) [tevex, 2017-10-14]

wtajemniczać

czasownik niedokonany

(1.1) sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wreszcie ktoś mnie wtajemniczył w sprawy firmy – do tej pory nic nie wiedziałem o działalności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲˈɲiʧ̑aʨ̑, AS: ftai ̯ẽmʹńičać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tajemnica ż., wtajemniczanie, wtajemniczenie

czas. dk. wtajemniczyć

przym. tajemniczy, tajemny

przysł. tajemniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wprowadzać

Wiktionary

wtajemniczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtajemniczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲɲiˈʧ̑ãɲɛ, AS: ftai ̯ẽmʹńičãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtajemniczać, wtajemniczyć

rzecz. wtajemniczenie n.

Wiktionary

wtajemniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtajemniczyć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najświętsza Eucharystia dopełnia wtajemniczenie chrześcijańskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtajemniczanie n., tajemnica ż.

czas. wtajemniczyć dk., wtajemniczać ndk.

przysł. tajemniczo

przym. tajemniczy

Wiktionary

wtajemniczona

kobieta mająca wiedzę nieznaną ogółowi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtajemniczony

ktoś mający wiedzę nieznaną ogółowi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtajemniczyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wtajemniczać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtajemniczanie n., wtajemniczenie n., tajemnica ż.

czas. wtajemniczać ndk.

przysł. tajemniczo

przym. tajemniczy, tajemny

Wiktionary

wtapiać

1. umieszczać coś w jakiejś stopionej substancji, zanim stwardnieje;
2. potocznie: przegrywać, robić coś źle;
3. wtapiać się:
a) być wtapianym;
b) przenośnie: stawać się częścią czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtargać

potocznie: wnieść coś z trudem; wtaskać, wtaszczyć

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wtarganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtargać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtargać dk.

rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary

wtargnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtargnięcie n.

Wiktionary

wtaskiwać

potocznie: wnosić coś dokądś z trudem; wtaszczać, wtachiwać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wtc

skrót od: World Trade Center (Światowe Centrum Handlu) - kompleks budynków na Manhattanie w Nowym Jorku

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

wtedy

zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtenczas, wtenczas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

zaimek przysłowny

(1.1) w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pamiętam do tej pory, jak kupiłem pierwszy samochód. Miałem wtedy 28 lat.

(1.1) On mnie zaczepił, czy mam papierosa, ja powiedziałem, że nie. Wtedy on wyciągnął nóż i kazał mi oddawać portfel.

(1.1) Marek się prawdopodobnie zwolni w przyszłym miesiącu i wtedy poproszę o podwyżkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɛdɨ, AS: ftedy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) w tym czasie, w owym czasie, wówczas; przest. tedy, naówczas, natenczas, podówczas, wtenczas, wonczas; daw. natedy

Wiktionary

wtelno

Wikipedia

wtem

nagle, nieoczekiwanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przysłówek

(1.1) w sposób nieoczekiwany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtem ktoś zakołatał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɛ̃m, AS: ftẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nagle; naraz; pot. ni stąd, ni zowąd; nieoczekiwanie; niespodziewanie; znienacka

Wiktionary

wtenczas

książkowo: zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtedy, wówczas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

zaimek przysłowny

(1.1) przest. wówczas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gestapo aresztowało wtenczas kilkanaście tysięcy mieszkańców, których zawieziono do obozu w Płaszowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɛ̃n͇ʧ̑as, AS: ftẽṇčas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. naówczas, natenczas, podówczas, wonczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie

Wiktionary

wtentegować

żartobliwie: wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem w-, np. wkruszyć, wgnieść

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wtf

skrót od: What The Fuck - co do cholery; wtf

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = mat. wielkie twierdzenie Fermata;

(1.2) = z ang. wulg. what the fuck? → co jest, do kurwy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈːf, AS: vu‿t•‿ef

Wiktionary

wto

skrót od: World Trade Organization - Światowa Organizacja Handlu

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

skrótowiec

(1.1) = etymn|ang. World Trade Organization → ŚOH, Światowa Organizacja Handlu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ŚOH

Wiktionary

wtok

1. część koszuli; podpasze
2. wgłębienie w łusce naboju kulowego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wtopa

potocznie: wpadka, nieudane przedsięwzięcie, porażka

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kompromitacja w następstwie niepowodzenia, błędu, gafy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. topienie n., wtopienie n., wtapianie n.

czas. wtapiać ndk., wtopić dk.

Wiktionary

wtopić

1. umieścić coś w jakiejś stopionej substancji, zanim stwardnieje;
2. potocznie: przegrać, zrobić coś źle;
3. wtopić się:
a) zostać wtopionym;
b) przenośnie: stać się częścią czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtór

akompaniament towarzyszący głównej melodii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wtorek

drugi dzień tygodnia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drugi dzień tygodnia

Wiktionary

Wtorek (wtorek, (skrót wt., symbol w kalendarzu Wt) – dzień tygodnia między poniedziałkiem a środą.

Według normy ISO-8601 jest drugim dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, wtorek jest dniem trzecim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkajmy się we wtorek po południu.

(1.1) Mamusia nie mogła doczekać się wtorków, bardzo lubiła spotkania w klubie seniora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɔrɛk, AS: ftorek

Wiktionary

Powiązane:

przym. wtorkowy, wtóry

licz. wtóry

Wiktionary

wtorkowy

związany z wtorkiem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) właściwy wtorkowi; dziejący się we wtorek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę się pouczyć przed wtorkowym egzaminem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɔrˈkɔvɨ, AS: ftorkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtorek m.

Wiktionary

wtórnik

drugi egzemplarz dokumentu, pisma; kopia, odpis, duplikat

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Regenerator sygnału, wzmacniak, wzmacniacz, wtórnik, powtarzacz, repeater – urządzenie stosowane w telekomunikacji do regeneracji sygnału.

Zasięg transmisji sygnałów jest ograniczony na skutek zniekształceń, zakłóceń i pochłaniania energii w mediach transmisyjnych. Regeneracja przesyłanych sygnałów w torze transmisyjnym pozwala ten zasięg zwiększyć. Regeneratory działają w warstwie fizycznej sygnałów (pierwsza warstwa modelu OSI) i nie próbują interpretować transmitowanych przezeń danych pod kątem ich poprawności (spójności).

Wikipedia

wtórnogębowce

zwierzę wielokomórkowe, u którego pierwotny otwór gębowy (pragęba) powstający w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w odbyt, natomiast właściwy otwór gębowy tworzy się na nowo po przeciwnej stronie ciała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2013-04-26]

Wtórouste, wtórnogębowce (Deuterostomia) – klad zwierząt dwubocznie symetrycznych, u których w rozwoju embrionalnym z pragęby powstaje otwór odbytowy. Wtórouste są przeciwstawiane pierwoustym (Protostomia). Podział zwierząt zaliczanych do Bilateria na pierwouste i wtórouste wprowadził Karl Grobben w 1908 roku.

Wikipedia

wtórnogębowiec

zwierzę wielokomórkowe, u którego pierwotny otwór gębowy (pragęba) powstający w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w odbyt, natomiast właściwy otwór gębowy tworzy się na nowo po przeciwnej stronie ciała

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2013-04-26]

wtórność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wtórne; cecha tych, którzy są wtórni

Wiktionary

Patrz:
wtórny
Powiązane:

przym. wtórny, wtóry

przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

wtórnouste

nadtyp zwierząt dwubocznie symetrycznych; wtórouste, wtórnogębowce

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

wtórnousty

o cechach wtórnoustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2013-04-26]

wtórny

1. powstały po raz drugi; ponowny;
2. mniej ważny; drugorzędny;
3. powstały w późniejszym okresie; pochodny; niepierwotny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) taki, który powstał w wyniku przekształcenia, przetworzenia albo jako następstwo czegoś

(1.2) powstały, otrzymany po raz drugi

(1.3) mniej ważny od czegoś

(1.4) naśladowczy, nieoryginalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtórność ż., wtórnik m., wtórowanie n., wtórność ż.

czas. wtórować ndk.

przysł. wtórnie, po wtóre, powtórnie

licz. wtóry

Wiktionary

wtórokanoniczny

księgi wtórokanoniczne - księgi Starego Testamentu, które chrześcijaństwo włączyło do kanonu Biblii później niż pozostałe; odrzucone wcześniej przez protestantyzm i judaizm; księgi deuterokanoniczne

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - KWN 2008, 2009 - A. Caba, A. Latusek (pod: deuterokanoniczny) [tevex, 2016-06-22]

wtórouste

o cechach wtóroustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: wtórnogębowce) [tevex, 2013-04-26]

Wtórouste, wtórnogębowce (Deuterostomia) – klad zwierząt dwubocznie symetrycznych, u których w rozwoju embrionalnym z pragęby powstaje otwór odbytowy. Wtórouste są przeciwstawiane pierwoustym (Protostomia). Podział zwierząt zaliczanych do Bilateria na pierwouste i wtórouste wprowadził Karl Grobben w 1908 roku.

Wikipedia

wtórousty

o cechach wtóroustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: wtórnogębowce) [tevex, 2013-04-26]

wtórować

grać na instrumencie akompaniując komuś; śpiewać lub grać razem z kimś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtóry

dawniej drugi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

przymiotnik

(1.1) przest. drugi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Elfryda przychodzi na kirkut po raz wtóry po zmroku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtórność ż., wtórnik m., wtórowanie n., zawtórowanie n., Wtórek m., wtorek m.

czas. wtórować ndk., zawtórować dk.

przym. wtórny, powtórny

przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drugi; 2.

Wiktionary

wtp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) Warszawski Transport Publiczny

Wiktionary

wtrąbiać

potocznie: szybko, łapczywie jeść lub pić

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

wtrąbić

potocznie:
1. szybko, łapczywie zjeść lub wypić;
2. wtrąbić się -
a) wypić zbyt dużo alkoholu; nachlać się, naprać się, narąbać się, strąbić się;
b) mocno w coś uderzyć; wrąbać (się)

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

wtrąbiony

potocznie: odurzony alkoholem; naprany, nachlany, narąbany, upity

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: nagrzany) [tevex, 2017-06-07]

wtrącać

czasownik

(1.1) dodawać słowo, uzupełniać wypowiedź, przerywając jednocześnie jej tok

(1.2) pozbawić kogoś wolności

(1.3) przen. sprawiać, że coś znajduje się w trudnym położeniu

czasownik zwrotny wtrącać się

(2.1) nadmiernie ingerować w cudze sprawy; zajmować się czymś, nie będąc o to proszonym

(2.2) włączać się do czyjejś rozmowy mimo niechęci rozmówców

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W rozmowach wtrącał niekiedy, od niechcenia, bardzo swobodnie, rozmaite zwroty, matowe od patyny dawności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃nts̑aʨ̑, AS: ftrõncać

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtrącić (się)

rzecz. wtrącenie n., wtrącanie n.

ims. wtrącony

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) ingerować, mieszać się, wulg. wpieprzać się, wulg. wpierdalać się

Wiktionary

wtrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtrącać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈts̑ãɲɛ, AS: ftrõncãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtrącać (się) ndk., wtrącić (się) dk.

rzecz. wtrącenie

Wiktionary

wtrącenie

książkowo:
1. uwaga wtrącona do wypowiedzi, do tekstu;
2. w geologii: obcy twór odmienny od otaczającego go minerału lub skały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtrącić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: ftrõncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtrącić

Wiktionary

wtrącić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wtrącać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Nie sądzę - wtrącił grzecznie Kloss - bym naprawdę mógł być użyteczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃ɲʨ̑iʨ̑, AS: ftrõńćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtrącenie n., wtrącanie

czas. wtrącać

Wiktionary

wtrajać

potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, opędzlowywać, szamać

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2007-03-05]

wtranżalać

potocznie:
1. potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtrajać, pałaszować, opędzlowywać, szamać;
2. wtranżalać się - wchodzić gdzieś bez pozwolenia; wpychać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wtranżolić)

(1.1) niedokonany od|wtranżolić.

czasownik zwrotny niedokonany wtranżalać się (dk. wtranżolić się)

(2.1) niedokonany od|wtranżolić się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

wtranżalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. jedzenie czegoś dużo w sposób łapczywy

(1.2) pot. wchodzenie gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

wtranżolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zjedzenie czegoś dużo w sposób łapczywy

(1.2) pot. wejście gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

wtranżolić

potocznie:
1. zjeść, zwłaszcza zjeść łapczywie, z apetytem; wsunąć, wszamać, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
2. wtranżolić się - wejść gdzieś bez pozwolenia; wepchnąć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wtranżalać)

(1.1) pot. zjeść czegoś dużo w sposób łapczywy

czasownik zwrotny dokonany wtranżolić się (ndk. wtranżalać się)

(2.1) pot. wchodzić gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

wtręt

książkowo:
1. dodany, wstawiony fragment niezharmonizowany z całością, wyodrębniający się z jednolitej całości; dygresja, wtrącenie;
2. wyraz, tekst, scena filmowa itp. włączone w daną całość; wstawka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wtroić

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wtryniać

potocznie:
1. wtykać coś nie wiadomo gdzie; zapodziewać;
2. dawać lub sprzedawać coś komuś siłą;
3. wtryniać się - wchodzić, wciskać się gdzieś, zwłaszcza siłą, bezczelnie; wpakowywać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtrynić

potocznie:
1. wetknąć coś nie wiadomo gdzie; zapodziać;
2. dać lub sprzedać coś komuś siłą;
3. wtrynić się - wejść, wcisnąć się gdzieś, zwłaszcza siłą, bezczelnie; wpakować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtrysk

wtłoczenie pewnej ilości tryskającej lub płynnej substancji; wtryśnięcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wtryskać

wlać (rzadziej: wlewać) pod określonym ciśnieniem ciecz albo płynną masę do czegoś, np. do zbiornika; wtrysnąć (rzadziej: wtryskiwać), wtłoczyć (rzadziej: wtłaczać)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-10-01]

wtryskarka

urządzenie do wtryskiwania masy plastycznej do odpowiedniej formy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

Wtryskarka – obrabiarka do formowania wtryskowego tworzyw sztucznych. Składa się z zasobnika na surowiec w postaci granulatu oraz ogrzewanego cylindra, w którym tworzywo ulega uplastycznieniu. Tłok lub ślimak przetłacza stopione tworzywo do formy, w której zastyga ono (zestala się) w kształtkę zwaną również wypraską.

Wikipedia

wtryskiwacz

robotnik obsługujący wtryskarkę

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-16]

Wtryskiwacz - to integralna część starszych rozwiązań hydraulicznego systemu wtrysku paliwa którego zadaniem jest:

- podanie dawki paliwa pod odpowiednim ciśnieniem do komory spalania,

- zapewnienie odpowiedniego rozpylenia paliwa.

Wikipedia

wtryskowy

przymiotnik od: wtrysk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtrząchiwać

potocznie: zjadać coś szybko, z apetytem; wtrząchać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wtrząchnąć

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wtulać

1. przyciskać, chować;
2. wtulać się - przyciskać się, przytulać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtulić

1. przycisnąć, schować;
2. wtulić się - przycisnąć się, przytulić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtulony

przymiotnik

(1.1) taki, który się w kogoś lub coś wtulił, przylgnął do kogoś lub czegoś

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wtulić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obudzimy się wtuleni w południe lata • Na końcu świata, • na wielkiej łące • Ciepłej i drżącej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftuˈlɔ̃nɨ, AS: ftulõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtulenie n.

czas. wtulać ndk., wtulić dk.

Wiktionary

wturliwać

1. wtaczać, wprawiając w ruch obrotowy;
2. wturliwać się - wtaczać się, obracając się wokół własnej osi

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wtyczka

1. przyrząd na końcu przewodu, który wraz z gniazdkiem umożliwia zamknięcie obwodu elektrycznego;
2. osoba skierowana do jakiejś organizacji w celu szpiegowania;
3. w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; plug-in, plugin

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

(1.2) przen. pot. osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje

(1.3) inform. dodatek do programu komputerowego zwiększający jego funkcjonalność

Wiktionary

Wtyczka (ang. plug-in, add-on) – dodatkowy moduł do programu komputerowego, który rozszerza możliwości produktu wyjściowego.

Stosowanie wtyczek jest coraz częstszym zabiegiem wśród twórców programów, a zwłaszcza tych tworzących otwarte oprogramowanie. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość wyboru funkcjonalności, które użytkownik chce wykorzystywać w programie, a których nie potrzebuje. Poza tym odciąża to autora programu od pisania kodu nawet dla funkcji niszowych, a przerzuca to zadanie na zewnętrznych programistów. Jednak, aby możliwe było tworzenie wtyczek, programista musi zrazu dla swojej aplikacji udostępnić i udokumentować API, czyli interfejs programistyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta wtyczka nie pasuje do wszystkich gniazdek.

(1.3) Najpierw musisz pobrać i zainstalować wtyczkę blokującą niechciane reklamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɨʧ̑ka, AS: ftyčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtyk mrz., wtykanie n., wetknięcie n.

:: zgrub. wtyka ż.

czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

przym. wtyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szteker.

(1.2) szpieg

Wiktionary

wtyczkowy

przymiotnik od: wtyczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtyk

część elektrycznej płytki grzejnej doprowadzająca napięcie do uzwojenia grzejnego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wtyczka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten wtyk tutaj nie pasuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨk, AS: ftyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtyczka ż., wtyka ż., wtykanie n., wetknięcie n.

czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

przym. wtykowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wtyczka

Wiktionary

wtyka

potocznie: kapuś, donosiciel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wtykać

wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wetknąć)

(1.1) wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈftɨkaʨ̑, AS: ftykać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wtyczka ż., nawtykanie n., wetknięcie n., wtykanie n., wtyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wkładać, wpychać

Wiktionary

wtykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨˈkãɲɛ, AS: ftykãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wtykać ndk., wetknąć dk., nawtykać dk.

rzecz. wetknięcie, wtyk, wtyczka, nawtykanie

Wiktionary

wtykowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

Wikipedia

wtykowaty

o cechach wtykowatych (rodzina owadów)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

wtz

skrótowiec

(1.1) = Warsztaty Terapii Zajęciowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈzɛt, AS: vu‿te‿zet

Wiktionary

wtłuc

potocznie: zbić kogoś, sprawić komuś lanie

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-10-08]

wtłukiwać

1. tłuc jajko i wlewać jego zawartość do naczynia;
2. zagłębiać jakiś przedmiot;
3. potocznie: pisać coś, posługując się klawiaturą; wstukiwać;
4. potocznie: zdobywać gola

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wtłuc) [tevex, 2019-01-17]

wu

1. nazwa litery W;
2. jeden z głównych języków chińskich

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [meg, 2006-11-14]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery w / W

Wiktionary

- Wu – starożytne państwo chińskie z Okresu Wiosen i Jesieni

- Wu – państwo chińskie z Epoki Trzech Królestw

- Wu – państwo chińskie istniejące w X wieku, w okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw

- wu – jeden z języków chińskich

Wikipedia

wuce

potocznie: toaleta, ubikacja; wucet, WC, klo, klop, klozet, kibel

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wucecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wucet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wucet m.

Wiktionary

wucet

potocznie: toaleta, ubikacja; wuce, WC, klo, klop, klozet, kibel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ubikacja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuts̑ɛt, AS: vucet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wucecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ubikacja, kibel, toaleta, klop, sracz

Wiktionary

wuchta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. duża ilość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wuchta wiary przeciw ACTA.

Wiktionary

wucziaping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;

Wiktionary

Wucziaping (chiń. 吴家坪; pinyin Wújiāpíng)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy wiek lopingu (perm), trwający około 6,5 miliona lat (od 260,4 ± 0,7 do 253,8 ± 0,7 mln lat temu). Wucziaping jest młodszy od kapitanu a starszy od czangsingu.

Wikipedia

wudarczyk

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

wudet

potocznie: Wiejski Dom Towarowy

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-07]

wudetowski

przymiotnik od: wudet, WDT (Wiejski Dom Towarowy)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-03-06]

wudu

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voodoo; voudou

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;

(1.2) rel. rytualne, islamskie obmycie ciała poprzedzające modlitwę;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. voodoo

Wiktionary

wuef

potocznie o lekcji wychowania fizycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przedmiot i lekcja wychowania fizycznego w szkołach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz profesor od wuefu jest mistrzem w rzucie oszczepem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuwɛf, AS: vuu̯ef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wuefista m., wuefistka ż., wuefmen m., wf

przym. wuefowy

skr. wf, WF

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wychowanie fizyczne, wf, WF

Wiktionary

wuefemka

motocykl marki WFM; WFM-ka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

wuefemowski

przymiotnik od: WFM (Warszawska Fabryka Motocykli); WFM-owski

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: WFM) [tevex, 2014-06-19]

wuefista

nauczyciel wuefu; wuefmen

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. eduk. nauczyciel uczący wuefu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś wuefista dał nam wycisk, kazał nam zrobić dwadzieścia okrążeń dookoła boiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvuwɛˈfʲista, AS: vuu̯efʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wuef, wf

:: forma żeńska wuefistka

skr. wf, WF

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wuefmen

Wiktionary

wuefistka

nauczycielka wychowania fizycznego

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. eduk. nauczycielka wuefu, gimnastyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wuef m., wuefmen m., WF m.

:: fm. wuefista m.

przym. wuefowy

skr. WF, wf

Wiktionary

wuefmen

potoczne, żartobliwe: nauczyciel wuefu, wuefista

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

wuerhozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny stegozaurów

SJP.pl za Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2014-07-21]

Wikipedia

wuesemowiec

członek lub mieszkaniec WSM-u (Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej); WSM-owiec

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

wuesemowski

przymiotnik od: WSM (Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa); WSM-owski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wueska

potocznie: motocykl marki WSK

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

Wikipedia

wuhan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po kilku godzinach do Wuhanu wkroczyli Japończycy. Tym razem japońscy dowódcy nie dopuścili do masakry ludności cywilnej.

(1.1) W lipcu wyruszyłam w podróż z Jinmingiem, który studiował w Wuhanie, wielkim mieście nad Jangcy.

(1.1) W gazecie „Changjian Ribao" w Wuhanie zostało umieszczone żądanie sił prawicowych oddania Chińczykom Władywostoku, który stanowi jakoby «terytorium chińskie».

(1.1) W krótkim czasie czerwona flaga wzniosła się nad Nankinem, Wuhanem, Szanghajem, Si-anem i Cingtao, w październiku nad Kantonem. Niedobitki oddziałów kuomintangowskich zaczęły szukać schronienia na wyspie Tajwan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwuxãn, AS: u̯uχãn

Wiktionary

Powiązane:

przym. wuhański

Wiktionary

wuhanka

potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covidek

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-05-24]

wuhański

przymiotnik od: Wuhan (miasto w Chinach)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2020-05-24]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wuhanem, dotyczący Wuhanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wuhan mrz.

Wiktionary

wuj

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wujek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. wujek.

(1.2) zob. stary wuj.

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rodzony brat matki jest wujem, żona jego wujenką czyli wujną, syn bratem, córka siostrą rodzono-wujeczną.

(1.1) Dziwny człek jest pan Zagłoba, bo on mu wcale wujem ni krewnym nie był, a przecie inny by po synu tak nie desperował….

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuj, AS: vui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujek m., wujko m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujcio m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujek, reg. wujo, gw-pl|Śląsk Cieszyński|ujec., gw-pl|Górny Śląsk|uja, ujek.

(1.2) przedwieć, wujeczny dziadek

Wiktionary

wujanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś gwara. zob. wujenka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujenka, wujna, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary

wujas

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

wujaszek

zdrobnienie od: wujek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wujaszek zawsze przynosił cukierki i opowiadał ciekawe historie.

(1.1) Poczciwy wujaszek, tak o wszystkim pamięta, tak się wszystkim zajmuje! (M. Bałucki: Dom otwarty)

(1.1) Kochany wujaszek miał serduszko gorące… (A. Abrahamowicz: Jego zasady)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjaʃɛk, AS: vui ̯ašek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujcio, wujek

Wiktionary

wujaszkować

rzadko: występować w roli wujaszka, opiekować się kimś jako (jak) wujaszek

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2012-08-02]

wujaszkowy

przymiotnik

(1.1) rzad. należący do wujaszka, właściwy wujaszkowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z daleka słychać było wujaszkowy śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvujaˈʃkɔvɨ, AS: vui ̯aškovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujaszek m., wujcio m., wujek m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujeczny

Wiktionary

wujcio

poufale o wujku; wujaszek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-02-28]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wujcio zawsze przynosił cukierki i opowiadał ciekawe historie.

(1.1) Wezmę, wujciu… ale wujcio zaczeka na mnie… sam nie odejdzie… – szlochała dziewczynka całując jego ręce.

(1.1) Przyjdź do mnie jutro o wpół do dziewiątej, ale – wujciowi nie mów nic…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujʨ̑ɔ, AS: vui ̯ćo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujaszek, wujek

Wiktionary

wujciu

regionalnie: wujcio

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-22]

wujczony

przymiotnik

(1.1) starop. wujeczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujeczny mos., wuj m., wujcio m., wujek m., wujenka ż., wujostwo m.

przym. wujeczny

Wiktionary

wujec

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [tevex, 2018-05-29]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. wuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wuj, wujek, starop. synowiec

Wiktionary

wujeczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wujeczna siostra

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: wujeczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛʧ̑na, AS: vui ̯ečna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujeczny m., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

przym. wujeczny, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kuzynka

Wiktionary

wujeczny

spokrewniony ze strony wujka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

przymiotnik

(1.1) spokrewniony przez wuja

(1.2) dotyczący wuja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. wujeczny (1.1) brat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛʧ̑nɨ, AS: vui ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujeczna ż., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

przym. wujowy, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) starop|wujenny.

(2.1) kuzyn

Wiktionary

wujek

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wuj

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) brat matki

(1.2) dziś także brat ojca (= stryj)

(1.3) mąż cioci

(1.4) dalszy krewny ze strony matki

(1.5) zool. nazwa systematyczna|Empis|ref=tak., dwuskrzydły, krótkonogi owad z rodziny wujkowatych

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wujek Łukasza jest strażakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujɛk, AS: vui ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wuj; gw-pl|Śląsk Cieszyński|ujec., gw-pl|Górny Śląsk|uja, ujek.

(1.3) daw. pociot, daw. gw-pl|Elbląg|swak.

Wiktionary

wujeneczka

zdrobnienie od: wujenka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. wujenka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konie wujeneczka sprzedała, powóz to samo, bo jej trzeba było pieniędzy na przepłacanie, żeby wuja uwolnić. (S. Żeromski: Wierna rzeka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvujɛ̃ˈnɛʧ̑ka, AS: vui ̯ẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

wujenka

żona wuja

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona wuja (brata matki)

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To byli stryjostwo mojego tatki, a pani Rudecka jest moją wujenką, wprawdzie nie rodzoną, zawsze jednak pokrewieństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɛ̃nka, AS: vui ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujna ż., wujaszek m., wujanka ż., wuj m., wujka ż., wujko m., wujo m., wujeczny m., wujeczna ż.

:: zdrobn. wujeneczka ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujna, gwara. wujanka, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary

wujka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. zob. wujna.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) D. B. lp. zob. wujek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvujka, AS: vui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie m./mos., wujek m., wujcio m., wujostwo mos., wujna ż., wujaszek m., wujanka ż., wuj m., zdrobn. wujeneczka

rzecz. wujenka, wujanka, wujna, wujek, wujko, wuj, wujo, wujostwo, wujaszek, wujeczny, wujeczna

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujeczna

Wiktionary

wujko

przestarzale: wujek

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. zob. wujek.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To wujko mój jest; rodzony brat mojej nieboszczki matki.

(1.1) Krzysia trochę niezdrowa i nie przyjdzie, ale prosi, aby wujko choć pode drzwi podszedł, żeby go mogła powitać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujek m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujek, wuj, reg. wujo

Wiktionary

wujkowie

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wuj

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wujkowy

przymiotnik od: wujek

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-03-05]

przymiotnik

(1.1) przym. od: wujek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vujˈkɔvɨ, AS: vui ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wuj m., wujo m., wujenka ż., wujanka ż., wujaszek m., wujcio m., wujko m., wujna ż., wujka ż., wujostwo m., wujeneczka ż., wujek m., wujowie mos., wujeczna ż., wujeczny mos.

przym. wujaszkowy, wujeczny, wujowski, wujowy

Wiktionary

wujna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś gwara. wujenka

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujeneczka ż., wujka ż., wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujaszek m., wujostwo m., wujowie mos., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujenka, wujanka

Wiktionary

wujo

regionalnie: wuj, wujek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-02-27]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. zob. wuj.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wuj, wujek

Wiktionary

wujostwo

wuj z żoną; wujkowie, wujowie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wuj z żoną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wujostwo przychodzą do nas co niedzielę.

(1.1) Idziemy dziś na obiad do wujostwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔstfɔ, AS: vui ̯ostfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujkowie m., wujowie m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujkowie; przest. wujowie

Wiktionary

wujowie

przestarzałe: wuj z żoną; wujostwo, wujkowie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. wuj z żoną

forma rzeczownika.

(2.1) M., W. lm. od: wuj

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idziemy dziś na obiad do wujów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔvʲjɛ, AS: vui ̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujostwo m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujostwo

Wiktionary

wujowski

przymiotnik

(1.1) należący do wuja, właściwy wujowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔfsʲci, AS: vui ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujowy

Wiktionary

wujowy

przymiotnik

(1.1) rzad. zob. wujowski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈjɔvɨ, AS: vui ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wujowski

Wiktionary

wuju

regionalnie: wuj, wujek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-22]

wukadka

potocznie: kolej WKD

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kolej miejsko-podmiejska funkcjonująca w Warszawie i okolicach

(1.2) pot. pociąg tej kolei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wciąż jednak nie była znana dokładna trasa, którą miałaby kursować wukadka. (z Internetu)

(1.2) Teraz rozkład jazdy wieczornych wukadek nie będzie już tak łatwy do zapamiętania. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈkatka, AS: vukatka

Wiktionary

wukaem

wielkokalibrowy karabin maszynowy; wkm

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

wuko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojazd asenizacyjny do wywozu nieczystości płynnych

Wiktionary

wuksnicki

przymiotnik od: Wuksniki, jezioro rynnowe na Pojezierzu Iławskim

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [misiu_w_kapeluszu, 2005-04-13]

wuksniki

1. jezioro w Polsce;
2. dawna wieś nad jeziorem Wuksniki

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

Wuksniki (niem. Wuchsnig) – dawna wieś położona nad jeziorem Wuksniki (na wschód od północnego krańca jeziora, na południe od wsi Mysłaki, poniżej drogi Mysłaki Małe – Bieniasze), wymieniana w dokumentach z 1305 jako wieś pruska na 6 włókach, pierwotna nazwa – Wuxtenyken.

Wikipedia

wulc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkaniec hotelu robotniczego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kaserniok

Wiktionary

wulchaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hotel. hotel robotniczy

Wiktionary

wulfenit

minerał, molibdenian ołowiu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wulg.

skrót od: wulgarność, wulgaryzm, wulgarny, wulgarnie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: SPIS SKRÓTÓW I KWALIFIKATORÓW) [tevex, 2010-06-09]

wulgarnie

przysłówek sposobu

(1.1) w wulgarny sposób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy wypije alkohol, zaczyna zachowywać się bardzo wulgarnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarʲɲɛ, AS: vulgarʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulgarność ż., wulgaryzm m.

przym. wulgarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieelegancko, prostacko, chamsko, bezczelnie, niekulturalnie, nieprzyzwoicie, trywialnie, szorstko, prymitywnie, grubiańsko, gruboskórnie, niewybrednie, obcesowo, obscenicznie, opryskliwie, ordynarnie, pospolicie

Wiktionary

wulgarnieć

stawać się wulgarnym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wulgarniej

stopień wyższy od przysłówka: wulgarnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

wulgarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wulgarny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-08-10]

wulgarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wulgarne; cecha tych, którzy są wulgarni

Wiktionary

Powiązane:

przym. wulgarny

przysł. wulgarnie

rzecz. wulgaryzm mrz.

Wiktionary

wulgarny

przymiotnik jakościowy

(1.1) zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

(1.2) świadczący o czyjejś ordynarności, nieprzyzwoitości, o czyimś grubiaństwie

(1.3) szt. pozbawiony subtelności, smaku, w złym guście

(1.4) skrajnie uproszczony

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie znoszę sytuacji, gdy zaczyna opowiadać wulgarne dowcipy.

(1.3) Weź mi nie mów, że rap to wulgarna muzyka, bez przesłania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarnɨ, AS: vulgarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulgarność ż., wulgaryzm m., wulgaryzacja ż., wulgaryzatorstwo n., wulgaryzator m., wulgaryzowanie n.

czas. wulgaryzować ndk., zwulgarnieć, zwulgaryzować (się)

przym. wulgaryzatorski

przysł. wulgarnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chamski, nieprzyzwoity, ordynarny

(1.2) budzący zgorszenie, chamski, grubiański, ordynarny, niegrzeczny, nieprzyzwoity, niewyszukany, zbereźny

(1.3) niewyszukany, ordynarny, pospolity, prostacki, trywialny

(1.4) płytki, spłycony, powierzchowny, trywialny

Wiktionary

wulgaryzacja

1. nadanie lub nadawanie czemuś lub nabieranie przez coś cech ordynarnych, wulgarnych;
2. nadmierne uproszczenie lub upraszczanie jakiegoś zagadnienia w celu uczynienia zrozumiałym dla słabo przygotowanych odbiorców, prowadzące do wypaczenia samego zagadnienia i do błędnych wniosków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

wulgaryzator

ten, kto wulgaryzuje, spłyca, upraszcza jakąś teorię, jakieś zagadnienie itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wulgaryzatorka

kobieta wulgaryzator

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wulgaryzm

wyraz lub wyrażenie będące dosadnym, ordynarnym określeniem zjawisk, które można nazwać, używając słów neutralnych stylistycznie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przeglądanie słownika Edward rozpoczął od wyszukiwania wulgaryzmów.

(1.1) Język więźniów jest pełen wulgaryzmów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vulˈɡarɨsm̥, AS: vulgarysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulgarność ż., wulgaryzacja ż., wulgaryzatorstwo n., wulgaryzowanie n.

czas. wulgaryzować

przym. wulgarny, wulgaryzatorski

przysł. wulgarnie

Wiktionary

wulgata

łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.;

Wiktionary

Wulgata (łac. versio vulgata, przekład rozpowszechniony, popularny) – przekład Biblii na łacinę, dokonany przez Hieronima ze Strydonu w latach 382–406 z języków oryginałów: hebrajskiego i greki. Przekład miał na celu dostarczenie Kościołowi jednolitego tekstu. Nowy Testament był rewizją tekstu starołacińskiego, a Stary Testament w większej części był nowym przekładem. Nie jest pewne, w jakiej części Hieronim przetłumaczył Nowy Testament.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z inicjatywy Towarzystwa Jezusowego powstał nowy przekład z Wulgaty, który do XX w. będzie w powszechnym użyciu.

Wiktionary

wulkametr

Wulkametr – urządzenie służące do pomiaru poprawności przebiegu procesu wulkanizacji kauczuków. Poprawność przebiegu procesu wulkanizacji jest oceniana na podstawie pomiarów szybkości zmiany wymiarów termostatowanej próbki kauczuku pod wpływem działania oscylujących naprężeń rozciągających i ściskających.

Wikipedia

wulkan

góra w kształcie stożka z kraterem na szczycie, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne i popioły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg ognia, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z greckim Hefajstosem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bóg Wulkan • boski Wulkan • atrybut / figurka / kapłan / kult / posąg / przedstawienie / świątynia / święto / wizerunek Wulkana • ku czci / na cześć Wulkana • oddawać cześć / poświęcony / składać ofiary Wulkanowi • czcić Wulkana

synonimy.

(1.1) Hefajstos

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bóg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wulkan mrz., Wulkanalia nmos., wulkanit mrz., wulkanizm mrz., wulkanizator mos./mrz., wulkanizarka ż., wulkanizacja ż., wulkanizowanie n.

czas. wulkanizować ndk.

przym. Wulkanowy, wulkanowy, wulkaniczny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Vulcanus.

uwagi.

(1.1) por|Hefajstos.; zoblistę|Apollo|Ceres|Diana|Jowisz|Junona|Mars|Merkury|Minerwa|Neptun|Wenus|Westa|Indeks:Polski - Mitologia rzymska.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Vulcan

* czeski: (1.1) Vulkán m.

* łaciński: (1.1) Vulcanus m.

* rosyjski: (1.1) Вулкан m.

* słowacki: (1.1) Vulkán m.

* wilamowski: (1.1) Wulkan m.

* włoski: (1.1) Vulcano m.

źródła.

== Wulkan (język wilamowski.) ==

thumb|Wulkan (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) mitrzym. Wulkan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvulkãn, AS: vulkãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulkan mrz., Wulkanalia nmos., wulkanit mrz., wulkanizm mrz., wulkanizator mos./mrz., wulkanizarka ż., wulkanizacja ż., wulkanizowanie n.

czas. wulkanizować ndk.

przym. Wulkanowy, wulkanowy, wulkaniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Hefajstos

Wiktionary

wulkaniczny

przymiotnik

(1.1) związany z wulkanami i ich aktywnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Japonia znana jest z licznych zjawisk wulkanicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ, AS: vulkãńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wulkan mos., wulkan mrzecz., wulkaniczność n., wulkanizm mrzecz.

Wiktionary

wulkanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wulkan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulkan m.

Wiktionary

wulkanit

skała powstała w wyniku zakrzepnięcia lawy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wulkanizacja

1. operacja technologiczna, w wyniku której z plastycznej mieszanki gumowej otrzymuje się elastyczny wyrób gumowy;
2. naprawa uszkodzonych wyrobów gumowych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

Wikipedia

wulkanizacyjny

dotyczący wulkanizacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wulkanizat

ogólne określenie na zwulkanizowany kauczuk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wulkanizator

pracownik zajmujący się wulkanizacją

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wulkanizatornia

pomieszczenie, w którym znajdują się wulkanizatory

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

wulkanizm

zespół procesów związanych z działaniem wulkanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wulkanolog

specjalista w zakresie wulkanologii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wulkanologia

Wikipedia

wulkanologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wulkanologii, czyli wiedzy o wulkanach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Duża część jego dorobku obejmuje problemy kartografii geologicznej oraz zagadnienia ruchów tektonicznych i wulkanologicznych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wulkanologia ż., wulkanolog m.

Wiktionary

wulpiński

związany z Jeziorem Wulpińskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wulturnus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z greckim Eurosem;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. Wulturnusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Eurus, Euros

Wiktionary

wulwektomia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie zewnętrznych kobiecych narządów płciowych;

Wiktionary

Wulwektomia (ang. vulvectomy z łac. vulva 'srom' i gr. ἐκτομή, ektomḗ 'wycinanie') – zabieg ginekologiczny polegający na usunięciu części lub całości zewnętrznych kobiecych narządów płciowych. Przeprowadzany jako ostateczny zabieg w niemożliwych do wyleczenia metodami zachowawczymi przypadkach raka, zakażeń HPV (kłykciny kończyste). Mimo radykalności zabiegu, funkcje seksualne narządu z reguły pozostają zachowane, choć często w ograniczonym zakresie.

Wikipedia

wulwodynia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

Wiktionary

Wulwodynia (od łac. vulva "srom" i stgr. ὀδύνη odynē "ból") – zaburzenie polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie, charakteryzującym się uczuciem palenia, kłucia czy podrażnienia w genitaliach żeńskich w przypadkach, kiedy nie występuje żadna infekcja czy choroba skóry sromu lub pochwy powodująca te objawy. Najczęściej występuje odczucie palącego bólu, jednak rodzaj i nasilenie objawów są bardzo zindywidualizowane. Ból może być stały lub nie, zlokalizowany albo rozprzestrzeniony.

Wikipedia

wun

birmański gubernator, namiestnik lub naczelnik

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

wunderkind

dziecko niezwykle utalentowane, genialne, wybitne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wunderteam

Wunderteam – określenie polskiej reprezentacji lekkoatletycznej w latach 1956–1966. Bywała nazywana wunderteamem ze względu na znacząco większe od innych reprezentacji startujących w tym okresie osiągnięcia sportowe. Po raz pierwszy nazwa ta użyta została w 1957 przez niemieckich dziennikarzy na określenie zwycięstwa reprezentacji Polski nad zespołem RFN na Neckarstadionie w Stuttgarcie 117:103.

Wikipedia

wunderwaffe

pociski dalekiego zasięgu, zastosowane przez Niemców w drugiej wojnie światowej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-21]

Wunderwaffe (niem. Wunderwaffe ‘cudowna broń’) – wyrażenie, które zostało sformułowane przez propagandę hitlerowską w Niemczech w czasie II wojny światowej (1939–1945). Oznaczało zaawansowaną technologicznie tajną broń o wielkiej sile, która będzie w stanie przechylić szalę zwycięstwa na stronę przegrywającej na wszystkich frontach III Rzeszy.

Wikipedia

wundt

[czytaj: wunt] nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

wundtysta

zwolennik wundtyzmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

wundtyzm

kierunek w psychologii uznający obserwacje pomiarowe za pomocą instrumentów jako jedynie naukową metodę badań

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wup

skrótowiec

(1.1) = Wojewódzki Urząd Pracy

(1.2) = Wojewódzki Urząd Poczty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vup, AS: vup

Wiktionary

wuppertal

miasto w Niemczech

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2006-09-28]

Wikipedia

wuppertalski

przymiotnik od: Wuppertal (miasto w Niemczech)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wuppertalem, dotyczący Wuppertalu

Wiktionary

wurcyt

minerał, siarczek cynku z domieszką żelaza i kadmu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wurcytowy

przymiotnik od: wurcyt

SJP.pl za Wielki słownik wyrazów obcych - PWN 2003-2014 - M. Bańko [meg, 2006-12-20]

würm

1. rzeka w Niemczech;
2. ostatnie zlodowacenie Alp w plejstocenie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2017-03-03]

Ni

Wikipedia

wurst

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. i in. gw. północnej Polski kiełbasa

Wiktionary

wurszt

w gwarze śląskiej: kiełbasa; wuszt

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ichniejszy) [tevex, 2019-06-05]

würzburg

[czytaj: wyrcburk]
1. miasto w Niemczech;
2. powiat w Bawarii;
3. region w Bawarii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej części Niemiec, w Bawarii;

(1.2) geogr. adm. region w Niemczech;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 741 lub 742 Würzburg stał się siedzibą biskupstwa.

(1.2) W skład regionu Würzburg wchodzą trzy powiaty ziemskie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. würzburski

Wiktionary

würzburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Würzburga, związany z Würzburgiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na terenie diecezji würzburskiej mieszkały najdalej na zachód wysunięte plemięemiona Słowian z grupy Słowian połabskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Würzburg mrz.

Wiktionary

wushu

[czytaj: wuszu] starochińskie sztuki walki; wu shu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

Wushu (chiń. upr. 武术; chiń. trad. 武術; pinyin wǔshù wymowa) – chińskie sztuki walki.

Chińskie sztuki walki charakteryzują się niezwykłym bogactwem technik walki bronią białą oraz bez broni, za pomocą zadawania ciosów, kopnięć, dźwigni, rzutów i podcięć. Bogactwo to ujawnia się w istnieniu licznych stylów walki o odmiennych preferencjach co do dystansu walki, taktyki, zasad obrony przed napastnikiem w obliczu tego samego rodzaju ataku, sposobu wykonywania poszczególnych ruchów składających się na wykonanie tej samej techniki itd.

Wikipedia

wuszt

w gwarze śląskiej: kiełbasa; wurszt

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2019-09-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kiełbasa

Wiktionary

wuwej

taoistyczna zasada postępowania w zgodzie z naturą, zgodnego z powszechnie obowiązującymi normami i w zgodzie z naukami tao; wu wej

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

Wikipedia

wuwuzela

plastikowa, hałaśliwa trąbka używana przez kibiców piłki nożnej; vuvuzela

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-23]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niemal pół roku po piłkarskich mistrzostwach świata w RPA specjaliści nie mają wątpliwości. Prestiżowa impreza wypromowała wuwuzele i… podniosła poziom serotoniny obywateli, ale nie odmieniła sytuacji gospodarczej najbiedniejszych mieszkańców kraju.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lepatata

Wiktionary

wuzetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. rodzaj słodkiego ciastka, składającego się z kakaowego biszkoptu, dżemu, bitej śmietany i pomady czekoladowej;

(1.2) pot. adm. decyzja o warunkach zabudowy

Wiktionary

Wikipedia

ww.

skrót od: wyżej wymieniony; wyż.wym.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

skrót

(1.1) = wyżej wymieniony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Potwierdzam odbiór ww. (= wyżej wymienionych) przedmiotów z depozytu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒɛj ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nɛ|ˈvɨʒɛj ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nɨx, AS: vyžei ̯ vỹmʹi ̯ė̃ńõne|vyžei ̯ vỹmʹi ̯ė̃ńõnyχ

Wiktionary

wwa

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

(1.1) = chem. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne;

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

(2.1) = wojsk. Wojskowa Wytwórnia Amunicji

Wiktionary

wwalać

potocznie: wrzucać coś do środka czegoś lub na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wwalcować

1. połączyć dwie warstwy materiału za pomocą urządzeń wyposażonych w obracające się wały;
2. wbić w jakąś powierzchnię, przejeżdżając po niej walcem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

wwalcowywać

1. łączyć dwie warstwy materiału za pomocą urządzeń wyposażonych w obracające się wały;
2. wbijać w jakąś powierzchnię, przejeżdżając po niej walcem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-28]

wwalić

1. potocznie: wrzucić coś do środka czegoś lub na coś;
2. wwalić się:
a) wpaść, zostać wrzuconym do środka czegoś lub na coś;
b) potocznie: (zwykle o wielu osobach) wejść gdzieś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wwędrować

wędrując, wejść gdzieś, dostać się do wnętrza czegoś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-16]

wwędrowywać

wędrując, wchodzić gdzieś, dostawać się do wnętrza czegoś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-29]

wwiać

o prądzie powietrza: nanieść, napędzić

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-11]

wwiercanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wwiercać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vvʲjɛrˈts̑ãɲɛ, AS: vvʹi ̯ercãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wwiercać ndk., wwiercić dk., wiercić ndk., rozwiercać ndk., rozwiercić dk.

rzecz. wwiercenie n., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

przym. wiertniczy

Wiktionary

wwiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wwiercić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vvʲjɛrˈts̑ɛ̃ɲɛ, AS: vvʹi ̯ercẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wwiercić dk., wwiercać dk., wiercić ndk., rozwiercać ndk., rozwiercić dk.

rzecz. wwiercanie n., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

przym. wiertniczy

Wiktionary

wwiert

otwór wykonany przy pomocy wiercenia

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

wwieść

wprowadzić kogoś gdzieś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-14]

wwiewać

o prądzie powietrza: nanosić, napędzać coś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-11]

wwieźć

dostarczyć gdzieś kogoś lub coś poprzez wożenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wwikłać

1. wplątać kogoś wbrew jego woli w jakąś sytuację; wciągnąć;
2. wwikłać się - wplątać się w jakąś sytuację; wciągnąć się

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wwikływać

rzadko: wprowadzać, wplątywać kogoś w jakąś sytuację

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wwlec

rzadko: wlekąc, wciągnąć gdzieś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-20]

wwlekać

rzadko: wlekąc, wciągać gdzieś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-10-16]

wwodzić

wprowadzać; wiodąc kogoś wchodzić z nim do wnętrza czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

wwóz

przywożenie towarów z zagranicy; import

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wwozić

dostarczać gdzieś kogoś lub coś poprzez wożenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-22]

www

[czytaj: wuwuWU] skrót od: World Wide Web;
1. sieć internetowa obejmująca serwery i tworzone na nich witryny, strony, zwłaszcza typu WWW; Web, web;
2. strona WWW - umieszczone w Internecie pod jednym adresem informacje w postaci tekstu, często z dołączonymi zdjęciami, filmami, dźwiękiem itp., zawierające łącza do innych, podobnych stron; strona internetowa;
3. przeglądarka WWW - program umożliwiający wyszukiwanie informacji w systemie WWW, powszechnie wykorzystywany przez użytkowników komputerów; przeglądarka internetowa

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2008-02-27]

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) inform. techn. ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zakładce znajdziesz przydatne adresy WWW.

Wiktionary

Powiązane:

skr. www

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

skr. www

frazeologia.

etymologia. etymn|angielski|WWW.; skrót od ang. World Wide Web → światowa rozległa sieć internetowa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) WWW

źródła.

== WWW (język angielski.) ==

wymowa.

audioUK|En-uk-WWW.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. World Wide Web → ogólnoświatowa sieć

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

wy

zaimek osobowy

(1.1) druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

(1.2) przest. lub dial. w stosunku do pojedynczej osoby używany jako forma grzecznościowa

(1.3) zaimek używany dawniej w zwrotach do osoby podwładnej (np. w wojsku, marynarce) oraz do służących - dziś forma uznawana za apodyktyczną i pozbawioną szacunku

(1.4) w PRL urzędowa forma zwrotu do obywatela (również z zaimkiem jako podmiotem domyślnym)

Wiktionary

Grzecznościowe użycie liczby mnogiej, zwracanie się per wy – formuła stosowania do jednej osoby form liczby mnogiej, czyli konstrukcji pluralis maiestatis. Wyraża się zwłaszcza podczas zwracania się do kogoś w drugiej osobie liczby mnogiej (dwojenie) lub trzeciej osobie liczby mnogiej (trojenie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy to wy zrobiliście?

(1.2) Gospodarzu, jaką wy macie piękną zagrodę!

(1.3) Szeregowy Kowalski! Chodźcie wy no tutaj!

(1.3) Józefie, odnieście talerze!

(1.4) Towarzyszu, czy już głosowaliście?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ, AS: vy

Wiktionary

Powiązane:

(1) zaimek dzierżawczy wasz

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) my, oni, one

(1.2) Pan, Pani, Państwo

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1) zaimek dzierżawczy wasz

frazeologia.

etymologia.

(1.4) próba powrotu do (1.2) pod wpływem etym|ros|вы. → Pan, Pani, Państwo

(1.2-4) por. etymn|franc|vous.

uwagi.

zoblistę|ja|ty|on|ona|ono|my|wy|oni|one|Aneks:Język polski - zaimki.

tłumaczenia.

* ajnoski: (1.1) エチ

* albański: (1.1) ju

* angielski: (1.1) you

* arabski: (1.1) أنتم m. , أنتن ż., أنتما (dwaj)

* baskijski: (1.1) zuek

* białoruski: (1.1) вы

* chiński standardowy: (1.1) 你们, 您

* chorwacki: (1.1) vi

* czeski: (1.1) vy

* czuwaski: (1.1) эсир

* dolnołużycki: (1.1) wej du., wy lm.

* duński: (1.1) I

* esperanto: (1.1) vi

* estoński: (1.1) teie, te

* francuski: (1.1) vous

* górnołużycki: wój du., wy lm.

* gruziński: (1.1) თქვენ (tkven)

* hindi: (1.1) आप

* hiszpański: (1.1) vosotros, vosotras

* holenderski: (1.1) jullie, u

* ido: (1.1) vi

* islandzki: (1.1) þið

* japoński: (1.1) あなた

* jidysz: (1.1) איר (ir)

* kaszubski: (1.1) wa

* łaciński: (1.1) vos

* niemiecki: (1.1) ihr

* norweski (bokmål): (1.1) dere

* nowogrecki: (1.1) εσείς

* ormiański: (1.1) أنتم

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|wy. ,. PJM|wy 2., wy dwaj: PJM|wy-dwaj. ,. PJM|oni dwaj, wy dwaj.}}

* rosyjski: (1.1) вы

* słowacki: (1.1) vy

* słoweński: (1.1) vi

* szwedzki: (1.1) ni

* tahitański: (1.1) ʻoutou

* tuvalu: (1.1) koutou, koulua

* ukraiński: (1.1) ви

* węgierski: (1.1) pot. ti, maguk, forma uprzejma önök

* wilamowski: (1.2) jyn

* włoski: (1.1) voi

źródła.

== wy (język afrykanerski.) ==

wymowa.

IPA|wəi.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-wy.wav.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

wy-

przedrostek

(1.1) …łączący się z niektórymi czasownikami, oznaczający…

:: (1.1.1) …kierunek na zewnątrz

:: (1.1.2) …osiągnięcie celu, ukończenie działania (aspekt dokonany czasownika)

:: (1.1.3) …wzmocnienie

Wiktionary

Przykłady

(1.1.1) Jajko wybuchło w mikrofalówce.

(1.1.2) Chciała wyżebrać podwyżkę, ale wyproszono ją z pokoju.

(1.1.3) Wyspałeś się? Spałeś 15 (= piętnaście) godzin!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨ, AS: vy

Wiktionary

wyabstrahować

uogólnić; wyodrębnić pojęcia ogólne, cechy lub relacje charakterystyczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-26]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyabstrahowywać)

(1.1) wyodrębnić w czymś cechy istotne od nieistotnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

wyabstrahowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyodrębnienie w czymś cech istotnych od nieistotnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

wyabstrahowywać

wyodrębniać w jakimś przedmiocie lub zjawisku jego cechy istotne od nieistotnych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyabstrahować)

(1.1) niedokonany od|wyabstrahować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

wyabstrahowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyodrębnianie w czymś cech istotnych od nieistotnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

wyalienować

1. wyłączyć ze środowiska, zerwać więzi z otoczeniem; wyobcować;
2. wyalienować się - ulec alienacji, stać się obcym w danym środowisku, odizolować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wyłączyć ze środowiska, z otoczenia

czasownik zwrotny dokonany wyalienować się (ndk. brak)

(2.1) stać się obcym w środowisku, stracić więź z tym, z czym się było związanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨalʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑, AS: vyalʹi ̯ẽnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przym. alienacyjny

przysł. alienacyjnie

czas. alienować ndk.

Wiktionary

wyalienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyłączenie ze środowiska, z otoczenia

Wiktionary

Powiązane:

czas. alienować, wyalienować dk.

rzecz. alienowanie n., alienacja ż.

przysł. alienacyjnie

przym. alienacyjny

Wiktionary

wyalienowany

1. wyłączyć ze środowiska, zerwać więzi z otoczeniem; wyobcować;
2. wyalienować się - ulec alienacji, stać się obcym w danym środowisku, odizolować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wyangobować

nałożyć angobę na powierzchnię wyrobów ceramicznych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wyargumentować

przytoczyć argumenty dla poparcia lub obalenia jakiekś tezy, twiedzenia lub decyzji

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wyartykułować

1. wymówić głoski za pomocą odpowiednich narządów mowy;
2. wyrazić myśl słowami;
3. wydobyć dźwięk z instrumentu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wyartykułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyartykułować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyartykułować dk.

Wiktionary

wyasfaltowywać

wylewać asfaltem drogę, plac itp.

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wyasygnować

1. przeznaczyć, przyznać pewną sumę na jakiś cel;
2. wystawić przekaz do wypłaty, wypłacić pewną kwotę lub zlecić wypłatę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wyatt

[czytaj: ŁAjet] nazwisko

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2017-06-02]

wyautować

wyoutować;
1. potocznie: odsunąć kogoś na dalszy plan;
2. wysłać piłkę poza boisko;
3. potocznie: ujawnić czyjąś nieheteroseksualną orientację;
4. wyautować się - potocznie:
a) odizolować się;
b) opuścić jakieś miejsce;
c) wycofać się z czegoś;
d) ujawnić swoją nieheteroseksualną orientację

SJP.pl za Słownik współczesnego języka polskiego - Wilga 1996, 1999, 2000 - B. Dunaj
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

wyb.

skrót od: wybrzeże

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2006-12-30]

skrót

(1.1) = wybrzeże

Wiktionary

wybabrać

potocznie:
1. pokryć czymś gęstym lub lepkim; wypaćkać;
2. wybrudzić; wypaprać, wysmotruchać, wyświnić;
3. zużyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-16]

wybacz

uprzejma forma wypowiadana przed czymś, co może wywołać u odbiorcy negatywne wrażenie; daruj, przepraszam

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybaczyć)

(1.1) dawać przebaczenie, odpuszczać winę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka razy zdradził ją z innymi kobietami, ale ona zawsze wybaczała mu wszystkie jego postępki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbaʧ̑aʨ̑, AS: vybačać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybaczenie n., wybaczanie n.

czas. wybaczyć dk.

przym. wybaczalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebaczać

Wiktionary

wybaczalny

taki, który można wybaczyć; przebaczalny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-07-11]

przymiotnik

(1.1) który można wybaczyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybaczanie n., wybaczenie n.

czas. wybaczyć dk., wybaczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odpuszczalny

Wiktionary

wybaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybaczać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybaczać, wybaczyć

rzecz. wybaczenie n.

przym. wybaczalny

Wiktionary

wybaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybaczyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybaczyć dk., wybaczać ndk.

rzecz. wybaczanie n.

przym. niewybaczalny, wybaczalny

Wiktionary

wybaczyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wybaczać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Są one apoteozą majestatu i wszechpotęgi Jahwe, który otacza miłością ludzkość i potrafi wybaczyć jej najcięższe grzechy, ale także bywa nieubłagany w gniewie i wymierzaniu kar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑, AS: vybačyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybaczenie n., wybaczanie n.

przym. wybaczalny

czas. wybaczać ndk.

Wiktionary

wybajdurzać

rzadko: wymyślać, fantazjować

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wybajdurzyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wybalsamować

pokryć starannie balsamem

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: oszczypać) [tevex, 2019-09-14]

wybatożyć

wychłostać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

czasownik przechodni dokonany (ndk. batożyć)

(1.1) przest. obić, wysmagać przy użyciu batoga

(1.2) książk. połajać słowem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybatożenie n., batożenie n.

czas. batożyć ndk.

Wiktionary

wybawca

osoba, która wybawia lub wybawiła kogoś; wybawiciel

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wybawia od czegoś; broni, ratuje, chroni kogoś przed czymś

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lecz ja wiem: Wybawca mój żyje, / na ziemi wystąpi jako ostatni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbafts̑a, AS: vybafca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybawiciel mos., wybawicielka ż., wybawczyni ż., wybawianie n., wybawienie n.

czas. wybawiać ndk., wybawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbawca, wybawiciel

Wiktionary

wybawczyni

kobieta, która wybawia lub wybawiła kogoś; wybawicielka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybawić

uwolnić kogoś od czegoś przykrego, pomóc komuś, wyratować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wybawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbavʲiʨ̑, AS: vybavʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybawca m., wybawczyni ż., wybawiciel m., wybawicielka ż., wybawienie n., wybawianie n.

czas. wybawiać ndk.

Wiktionary

wybawiciel

osoba, która wybawia lub wybawiła kogoś; wybawca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która wybawia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Błogosławiony jesteś, Wybawicielu Izraela, który natarcie mocarza złamałeś ręką swego sługi Dawida i który obóz filistyński wydałeś w ręce Jonatana, syna Saula, i tego, który broń za nim nosił.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybawca mos., wybawienie n.

:: fż. wybawicielka ż.

czas. wybawiać ndk., wybawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oswobodziciel, wybawca, zbawca, zbawiciel

Wiktionary

wybawicielka

kobieta, która wybawia lub wybawiła kogoś; wybawczyni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybawicielski

tyczący się, dotyczący wybawiciela lub wybawicielki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybawić.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. wybawić dk., wybawiać ndk.

rzecz. wybawca m., wybawiciel mos.

Wiktionary

wybałuszać

potocznie: otwierać szeroko oczy; wytrzeszczać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybałuszyć

potocznie: otworzyć szeroko oczy; wytrzeszczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybebeszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybebeszać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybebeszenie n.

czas. wybebeszać ndk., wybebeszyć dk.

Wiktionary

wybebeszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybebeszyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybebeszyć

rzecz. wybebeszanie n.

Wiktionary

wybebeszyć

czasownik

(1.1) pot. wyjąć wnętrzności

(1.2) pot. wyjąć z czegoś zawartość lub elementy tej rzeczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɛˈbɛʃɨʨ̑, AS: vybebešyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bebech mrz., wybebeszenie n., wybebeszanie n., bebechy, bebeszenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wypatroszyć

Wiktionary

wybetonowywać

wylewać, wzmacniać coś betonem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wybełtywać

rzadko: bełtając, mieszać, rozrabiać

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wybić

czasownik dokonany

(1.1) wymordować wszystkie osobniki jakiejś grupy

(1.2) uderzywszy zwichnąć rękę lub nogę

(1.9) spowodować wypadnięcie czegoś uderzeniem

(1.10) o liczniku: pokazać jakąś wartość

(1.11) o opadzie: połamać rośliny

(1.12) pot. sprawić komuś lanie

(1.13) uderzając, odtworzyć rytm

(1.14) uformować wzór na metalowym obiekcie (lub cały obiekt) uderzeniem w niego

czasownik zwrotny

(2.1) wyjść skądś

(2.2) sport. wyskoczyć

(2.3) awansować, wyróżnić się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hiszpanie wybili Azteków.

(1.2) Wybiłem sobie nogę.

(1.3) Wybiłem piłkę z boiska.

(1.4) Przypadkowo wybiłem szybę.

(1.5) Wybiłeś mnie z rytmu.

(1.6) Każ wybić tę stronę jeszcze raz.

(1.7) Zegar wybił siódmą.

(1.8) Wybij to sobie z głowy!

(1.9) Kolega wybił mu piłkę z rąk.

(1.10) Licznik wybił 5 zł.

(1.11) Wybij mi rytm!

(2.1) Wreszcie się wybiłem z mojej klasy.

(2.2) On wybił się dzięki swoim zdolnościom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲiʨ̑, AS: vybʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. bić, wybijać

rzecz. wybicie n., wybój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymordować, wytępić

(1.2) zwichnąć

(1.3) wykopać, wyrzucić

(1.5) wyprowadzić

(1.6) wydrukować

(1.7) pokazać

(1.10) pokazać

(2.2) odbić się

Wiktionary

wybicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybić, wybijać

rzecz. wybój mrz.

Wiktionary

wybicki

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-22]

Os

Wikipedia

wybicko

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-06]

Wikipedia

wybiczować

wychłostać biczem; ubiczować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wychłostać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2018-01-06]

wybiec

wybiegnąć;
1. biegnąc, opuścić jakieś miejsce;
2. przenośnie: nie zmieścić się w zakresie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wybiegać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starszy mężczyzna, ojciec Ain'u' Ku, pierwszy wybiegł na spotkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲjɛts̑, AS: vybʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegacz mos./mzw., bieg m.

czas. biec ndk., biegać ndk., wybiegać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wybiegnąć

Wiktionary

wybiedzony

wyniszczony biedą; mizerny, chudy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybieg

1. ogrodzony teren, na którym zwierzęta mogą swobodnie poruszać się na wolnym powietrzu;
2. sprytny, podstępny sposób osiągnięcia celu;
3. teren na końcu pasa startowego, pokryty warstwą piasku lub kamyków, na którym następuje zahamowanie samolotu w razie niezatrzymania się przed końcem;
4. podłużna scena, prowadząca w głąb widowni, która służy najczęściej do prezentacji kolekcji mody

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czyjeś sprytne działanie

(1.2) miejsce, po którym poruszają się modelki podczas pokazu mody

(1.3) ogrodzony teren na zewnątrz budynku przeznaczony dla zwierząt – w ogrodzie zoologicznym, na farmie

(1.4) techn. ruch pojazdu lub ruchomych elementów maszyny po wyłączeniu napędu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨbʲjɛk, AS: vybʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieganie n., bieg m.

czas. wybiegać ndk., biegać ndk.

przym. wybiegowy, biegowy

Wiktionary

wybiegać

1. biegnąc, opuszczać jakieś miejsce;
2. przenośnie: nie mieścić się w zakresie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

wybiegnąć

wybiec;
1. biegnąc, opuścić jakieś miejsce;
2. przenośnie: nie zmieścić się w zakresie czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

wybiegowy

przymiotnik od: wybieg

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wybielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybielić)

(1.1) czynić bielszym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dawid już kilka razy wybielał sobie zęby.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bielić ndk., wybielić dk.

rzecz. wybielanie n., wybielacz mrz., biały mos.

przym. biały

Wiktionary

wybielacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Użyłam chlorowego wybielacza i zniszczyłam nową bluzkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲjɛlaʧ̑, AS: vybʹi ̯elač

Wiktionary

Powiązane:

czas. bielić, wybielać ndk., wybielić dk.

rzecz. wybielanie n., wybielenie n., białość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozjaśniacz, heliofor

Wiktionary

wybielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybielać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W swoim gabinecie zajmuje się głównie profilaktyką, stomatologią zachowawczą, wybielaniem oraz protetyką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybielacz m., wybielenie n., biały mos.

czas. wybielać ndk., wybielić dk.

przym. biały

Wiktionary

wybielały

taki, który wybielał

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

wybielinka

tani wybielacz do tkanin z PRL-u

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-18]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. chem. wybielacz do tkanin marki Wybielinka

Wiktionary

wybierać

czasownik niedokonany (dk. wybrać)

(1.1) dokonywać wyboru

(1.2) powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

(1.3) wyciągać, wygrzebywać coś z większej liczby rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W krajach demokratycznych władzę wybiera społeczeństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲjɛraʨ̑, AS: vybʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieranie n., wybór m., wybory nmos., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

czas. brać

przym. wyborczy

Wiktionary

wybieracz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do wybierania, zbierania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. ten, kto coś wybiera

(2.2) daw. wyborca

(2.3) daw. poborca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór m., wybory nmos., wyborca m., wybranie n., wybieranie n., wybraniec m., wybranka ż.

czas. wybierać ndk., wybrać dk., brać ndk.

przym. wyborczy, wyborny, wyborowy

Wiktionary

wybierak

Wikipedia

wybierakowy

przymiotnik od: wybierak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybieralność

w polityce: możliwość wyboru, podleganie wyborowi, pochodzenie z wyboru; obieralność, elekcyjność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybieralny

w polityce: mogący być wybranym, pochodzący z wyboru, podlegający wyborowi; obieralny, elekcyjny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) mogący zostać wybranym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieralność ż., wybieranie n., wyborca mos., wyborczyni ż., wybranie n., wybór mrz.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obieralny

Wiktionary

wybieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbʲjɛˈrãɲɛ, AS: vybʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybierać

rzecz. wybór m., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary

wybierka

proces wybierania kopaliny ze złoża przygotowanego do odpowiedniej eksploatacji

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybierkowy

przymiotnik od: wybierka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybierzmować

w Kościele katolickim: udzielić sakramentu bierzmowania

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wybijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybić)

(1.1) uderzając w coś, powodować wypadnięcie tego, co znajduje się w środku

(1.2) techn. uderzając jakimś przedmiotem, robić otwór albo wnękę

(1.3) sport. nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie

(1.4) sprawiać, że ktoś niejest w stanie powrócić do przerwanej czynności lub stanu

(1.5) techn. o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego

(1.6) med. powodować przemieszczenie narządu lub części ciała poza fizjologiczne miejsce

(1.7) met. produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym

(1.8) zabijać jak najwięcej

(1.9) wydobywać się skądś energicznie

czasownik zwrotny niedokonany wybijać się (dk. wybić się)

(2.1) osiągać lepszą, bardziej prestiżową pozycję

(2.2) wydostawać się skądś, podążać sprawnie na zewnątrz

(2.3) sport. skacząc, odrywać się od podłoża

(2.4) zabijać wszystkich siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

czas. bić, wybić dk.

rzecz. wybicie n., wybijanie n., wybój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bić, usuwać, wytrącać

(1.5) wskazywać

(1.8) eksterminować, likwidować, mordować, tępić, zabijać, zwalczać

(2.1) odznaczać się, wyróżniać się

(2.3) odbijać się

Wiktionary

wybijak

w obróbce plastycznej: tłocznik do wybijania

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-21]

wybijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybijać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybijać ndk.

rzecz. wybój mrz.

Wiktionary

wybijanka

1. odmiana gry w warcaby lub szachy, w której wygrywa ten, kto pierwszy straci wszystkie bierki; wybitka;
2. rosyjska gra polegająca na wybijaniu kręgli poza pole gry;
3. gwarowo: płótno wykonane ręcznie, ozdobione kolorowym nadrukiem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

Wikipedia

wybiórczo

przysłówek

(1.1) książk. w sposób wybiórczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybiórczy

rzecz. wybiórczość ż.

Wiktionary

wybiorczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wybiórcze; cecha tych, którzy są wybiórczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybiórczy

przysł. wybiórczo

rzecz. wyborca mos.

Wiktionary

wybiorczy

wybiórczy (częściej);
1. reagujący wyłącznie na ściśle określone bodźce z pominięciem pozostałych, np. wybiorcze działanie leku;
2. wybierający coś z czegoś z pominięciem pozostałych; selektywny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) biol. techn. wybierający w sposób selektywny

(1.2) obejmujący selektywne części całości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyborczyni ż., wyborca mos., wybieranie n., wybiorczość ż., wybiórczość ż., wybory lm nm., wybór mrz.

przysł. wybiorczo, wybiórczo

przym. wyborczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) selektywny

Wiktionary

wybiórka

1. rzecz licha, wybrakowana;
2. przymusowe zabranie kogoś skądś; branka; pobór

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybiornik

rodzaj struga do wykonywania wcięć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wybitka

1. dawniej: bójka, bijatyka;
2. wybicie piłki za boisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybitnie

przysłówek

(1.1) bardzo, szczególnie, niezwykle

(1.2) w sposób wybitny, wyborny, pierwszorzędny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wpół do piątej… Postawiła wodę na herbatę i poszła do łazienki. W lustrze pokazała sobie język. Była z siebie wybitnie, ale to wybitnie niezadowolona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitʲɲɛ, AS: vybʹitʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybitny

rzecz. wybitność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadzwyczajnie, nader, nadzwyczaj, niezrównanie, wysoce, niezmiernie, niepomiernie, nieporównanie, niesłychanie, niebywale, bezgranicznie, ogromnie, wielce

Wiktionary

wybitniej

stopień wyższy od przysłówka: wybitnie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

wybitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wybitny; bardziej wybitny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

wybitność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wybitne

Wiktionary

Minimalna deniwelacja względna (w skrócie MDW), inaczej wybitność szczytu – minimalna wysokość potrzebna do zejścia z danego szczytu przed wejściem na inny wyżej położony teren. Określa to w pewnym stopniu, na ile szczyt wyróżnia się ze swojego otoczenia. Wybitność definiuje się też jako różnicę wysokości między danym szczytem i warstwicą o najniższej wartości go okalającą, która nie obejmuje żadnego wyższego szczytu. Wartość tej warstwicy określa wysokość przełęczy zwanej kluczową, oddzielającej dany szczyt od wyższego, kolejnego szczytu na grzbiecie (wododziale). Spośród przełęczy oddzielających dany szczyt od wyższych sąsiadów przełęczą kluczową jest przełęcz najwyższa. Wybitność szczytu to inaczej jego wysokość względna nad przełęczą kluczową.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitnɔɕʨ̑, AS: vybʹitność

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybitny

przysł. wybitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) doskonałość, świetność

Wiktionary

wybitny

1. ponadprzeciętny, znamienity, znakomity;
2. dość duży pod względem rozmiaru, natężenia; wyraźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

(1.2) o dużym nasileniu, znaczny, wyraźny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fryderyk Chopin był wybitnym pianistą.

(1.1) Ta symfonia to wybitne dzieło.

(1.2) Stwierdzono wybitną poprawę sytuacji gospodarczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʲitnɨ, AS: vybʹitny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. wybitnie

czas. wybijać się

rzecz. wybitność

przym. wybitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eminentny, wielki, genialny

(1.2) dobitny, wydatny

Wiktionary

wybladły

taki, który wybladł (stał się bardzo bladym)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

wyblaknięty

pozbawiony kolorów; blady, nikły, wyblakły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-12-05]

wyblakły

pozbawiony kolorów; blady, nikły, wyblaknięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wyblanszować

zblanszować;
1. obgotować lub poddać działaniu pary owoce i warzywa, by zapobiec ich ciemnieniu oraz zmniejszyć ilość drobnoustrojów i tlenu;
2. archaicznie: pokryć blanszem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wyblichować

wybielić na blichu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

wyblin

roślina z rodziny storczykowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wyblinka

żegl. linka przywiązana do dwóch sąsiadujących ze sobą want

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. cieńsza lina wiązana na wantach służąca do wspinania się na maszt;

(1.2) żegl. węzeł mocujący cieńszą linę do grubszej albo do drążka;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie rejsu będziemy musieli sporo wyblinek wymienić na nowe, szczególnie na grotmaszcie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. półwyblinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) węzeł wantowy, ósemka pionierska

Wiktionary

wyboczenie

wygiąć, odkształcić coś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. zjawisko polegające na niekontrolowanym zginaniu ściskanego elementu,

Wiktionary

Wyboczenie w wytrzymałości materiałów – jest najprostszym przykładem zjawiska gwałtownego przejścia od jednej postaci deformacji – osiowego ściskania pręta, do jakościowo innej postaci deformacji – ściskania mimośrodowego, któremu towarzyszy zginanie pręta. Zjawisko to powoduje gwałtowną i szybko narastającą redystrybucję sił wewnętrznych, przez co jest niebezpieczne dla konstrukcji. Zjawisko wyboczenia jest szczególnym przypadkiem szerszej grupy zjawisk określanych jako utrata stateczności konstrukcji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Konstrukcje budowlane muszą być zaprojektowane tak, żeby zjawisko wyboczenia nie występowało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: vybočẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyboczyć (się)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utrata stateczności

Wiktionary

wyboczyć

wygiąć, odkształcić coś

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2014-05-28]

wyboisty

pełen wybojów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: ziać) [tevex, 2019-12-02]

przymiotnik

(1.1) pełny wybojów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogi na Bali są wąskie, kręte, wyboiste, nie sposób się rozpędzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈjistɨ, AS: vyboi ̯isty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybój m., wyboisko n., wyboistość ż.

Wiktionary

wybój

zagłębienie w nawierzchni drogi; wądół; wykrot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-13]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polna droga, którą przeganiano bydło, pełna była wybojów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbuj, AS: vybui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybijanie n., wybicie n.

czas. wybijać ndk., wybić dk.

przym. wyboisty

Wiktionary

wyboksowywać

potocznie: wybijać pięściami

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wyboldować

potocznie: pogrubić czcionkę

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

wybór

1. zdecydowanie się na coś;
2. dwie lub więcej możliwości; alternatywa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wybranie jednej z wielu możliwości

(1.2) coś, co zostało wybrane

(1.3) szeroka możliwość wyboru (1.1)

(1.4) wybieranie jakiejś osoby na stanowisko

Wiktionary

Wybór – przyznanie pierwszeństwa elementowi wyselekcjonowanemu ze zbioru, który jest: niepusty, niejednostkowy, a także różnorodny. Taki dobór podyktowany jest określonymi przekonaniami osoby, która decyduje się na eliminację pozostałych elementów zbioru. Akt wyboru jest procesem podejmowania decyzji, któremu spośród wariantów pewnego ich zestawu ma być przyznane pierwszeństwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybór szkoły był dla mnie trudny.

(1.1) Masz wybór: albo zaczniesz się uczyć, albo koniec z kieszonkowym.

(1.3) W pobliskim markecie mają wybór damskiej bielizny.

(1.4) Opozycja skrytykowała wybór nowego ministra budownictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbur, AS: vybur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieranie n., wybranie n., wyborca m., wybory nmos., wybranek mos., wybieracz mos./mrz.

czas. wybrać dk., wybierać ndk., powybierać, nawybierać

przym. wyborowy, wyborczy, wyborny

Wiktionary

wyborca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

Wiktionary

Wyborca – osoba uprawniona do głosowania; prawo do głosowania (czynne prawo wyborcze) w wyborach organów przedstawicielskich jest na ogół uzależnione od posiadania obywatelstwa danego państwa. Prawo Unii Europejskiej dopuszcza głosowanie obywateli państw członkowskich w wyborach posłów (deputowanych) do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach municypalnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrts̑a, AS: vyborca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieracz mos./mrz., wybór m., wybory nmos., wybieralność ż., wybiórczość ż., wybierak m., wybieraczka ż., wybierka ż., wybranek m., wybraniec m., wybieranie n., wybranie n.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

przym. wyborczy, wybieralny, wybiórczy, wyborowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elektor

Wiktionary

wyborczy

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na festynach rozdawano sygnowane podkolanówki, emerytów zapraszano do baru mlecznego, na mityngu wyborczym w Nowej Hucie sprzedawano maszynki do mielenia mięsa z naklejką wyborczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrʧ̑ɨ, AS: vyborčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór m., wybory nmos., wyborca m., wybieracz mos./mrz., wybranie n., wybieranie n.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

przym. wybiórczy, wyborowy

przysł. wyborczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elekcyjny

Wiktionary

wyborczyk

mieszkaniec Wyborga (miasta w Rosji)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski (pod: -borg) [tevex, 2016-09-01]

wyborczyni

kobieta uprawniona do udziału w wyborach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kobieta uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybory lm nm., wybór mrz.

:: fm. wyborca mos.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

przym. wybieralny, wyborczy, wyborowy, wybiórczy

Wiktionary

wyborg

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. wyborski

Wiktionary

wybornie

przysłówek

(1.1) od: wyborny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Goście bawili się wybornie.

(1.1) Powodzi mi się wybornie, udaje mi się wszystko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrʲɲɛ, AS: vyborʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. wyborny

rzecz. wyborność

Wiktionary

wyborniej

stopień wyższy od przysłówka: wybornie

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-07]

wyborniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wyborny; bardziej wyborny

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2011-07-19]

wyborny

świetnej jakości; doskonały, wyśmienity, wspaniały, znakomity

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) wyróżniający się z ogółu, bardzo dobry

(1.2) spoż. smaczny, smakowity

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrnɨ, AS: vyborny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór mrz., wybieracz mos./mrz.

przysł. wybornie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyśmienity, doskonały, ponadprzeciętny

(1.2) wyśmienity

Wiktionary

wyborowa

wódka marki Wyborowa

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [tevex, 2011-07-18]

Wikipedia

wyborowy

przymiotnik

(1.1) najlepszy, przedni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbɔˈrɔvɨ, AS: vyborovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór mrz., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) najlepszy, przedni

Wiktionary

wyborski

przymiotnik od: Wyborg (miasto w Rosji)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wyborgiem, dotyczący Wyborga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Wyborg mrz.

Wiktionary

wybory

akcja polityczna, której celem jest wyłonienie w drodze głosowania odpowiednich osób do pełnienia określonych funkcji spośród kandydatów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-15]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) polit. adm. proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

(1.2) rodzaj konkursu, plebiscytu, w którym dokonuje się wyboru osób pretendujących do jakiegoś tytułu

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: wybór

Wiktionary

Wybory – proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy. Jest to podstawowy mechanizm demokracji.

Wybory są też powszechnie przyjętym sposobem doboru organów władzy w mniejszych zbiorowościach – we wszelkiego rodzaju stowarzyszeniach, spółkach, komisjach, partiach itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybory to zawsze gorący okres w polityce.

(2.1) Nasze wybory określają naszą przyszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbɔrɨ, AS: vybory

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyborca m., wybór m., wyborca m., wybieracz mos./mrz.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

przym. wyborczy

przysł. wyborczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elekcja, głosowanie

Wiktionary

wybrać

1. dokonać selekcji, zdecydować się na coś;
2. wyjąć ze środka;
3. wyczerpać;
4. powołać na urząd przez głosowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wybierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨbraʨ̑, AS: vybrać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór m., wybory nmos., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

czas. brać

przym. wyborczy

Wiktionary

wybrakować

skontrolować jakość przedmiotów i odrzucić te, które mają jakieś usterki, braki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybrakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybrakować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybrakować dk.

przym. wybrakowany

rzecz. brak mrz.

Wiktionary

wybrakowany

skontrolować jakość przedmiotów i odrzucić te, które mają jakieś usterki, braki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) taki, który ma usterki, braki, defekty; wadliwy, niepełnowartościowy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wybrakować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbrakɔˈvãnɨ, AS: vybrakovãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brak m., wybrakowanie n.

czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary

wybrana

1. dokonać selekcji, zdecydować się na coś;
2. wyjąć ze środka;
3. wyczerpać;
4. powołać na urząd przez głosowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

Wikipedia

wybranek

mężczyzna darzony przez kobietę uczuciem; ukochany

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ukochany mężczyzna / chłopak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybranie n., wybieranie n., wybór m.

:: fż. wybranka ż.

czas. wybierać ndk., wybrać dk.

Wiktionary

wybraniać

broniąc ratować kogoś od czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybranianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybraniać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybraniać ndk.

Wiktionary

wybranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybrać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybór mrz., wybranek mos., wyborca mos., wybieracz mos./mrz.

Wiktionary

wybraniec

nazwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

wybraniecki

piechota wybraniecka - piechota utworzona przez Stefana Batorego z chłopów, powoływanych z dóbr królewskich po jednym z dwudziestu łanów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wybraniectwo

posiadłość królewska, z której powoływano chłopów (wybrańców) do piechoty wybranieckiej; wybraństwo

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybranka

kobieta darzona przez mężczyznę uczuciem; ukochana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ukochana kobieta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbrãnka, AS: vybrãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybieracz mos./mrz., wybranek

Wiktionary

wybranowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-11-30]

wybraństwo

posiadłość królewska, z której powoływano chłopów (wybrańców) do piechoty wybranieckiej; wybraniectwo

SJP.pl za Słownik wyrazów trudnych i obcych - Astrum 1997, 1998, 2000 - M. Bocian (pod: rasa) [koalar, 2007-08-25]

wybrany

1. dokonać selekcji, zdecydować się na coś;
2. wyjąć ze środka;
3. wyczerpać;
4. powołać na urząd przez głosowanie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

Wikipedia

wybredniej

stopień wyższy od przysłówka: wybrednie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wybredniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wybredny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybredniś

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; grymaśnik, kapryśnik, wybrzydzacz

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wybredność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wybredne; cecha tych, którzy są wybredni

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybredny

przysł. wybrednie

Wiktionary

wybredny

przymiotnik

(1.1) taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szpak jest wybrednym gastronomem, gdyż wypija tylko móżdżek szarańczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbrɛdnɨ, AS: vybredny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybredność

czas. wybredzać

przysł. wybrednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymagający, grymaśny, trudny, kapryśny

Wiktionary

wybredzać

grymasić przy wyborze; przebierać w czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybroczyna

drobny krwotok pod naskórkiem lub nabłonkiem

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-16]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niewielki krwotok powstały wskutek uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. broczenie n.

czas. broczyć ndk.

Wiktionary

wybronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybronić.

Wiktionary

wybrukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybrukować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybrukować dk.

rzecz. bruk mrz., brukarz mos.

Wiktionary

wybryczek

zdrobnienie od: wybryk

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-02]

wybrydzić

dawniej: okazać niezadowolenie przy wyborze czegoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wybrydzać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wybryk

postępowanie odbiegające od przyjętych norm zachowania się; eksces; wyskok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

(1.2) daw. podskoczenie, wyskok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pawłowe wybryki zaczęły niepokoić Honoratę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) występek, swawola, wyskok, zachowanie

Wiktionary

wybrylantować

pokryć, przyozdobić brylantami, błyszczącą biżuterią; ubrylantować, zbrylantować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybrylantynować

nasmarować (włosy) brylantyną; ubrylantować

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański
Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2017-10-16]

wybrzękać

niedbale wykonać utwór muzyczny lub jego część na jakimś instrumencie strunowym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wybrzeże

polskie wybrzeże nad Morzem Bałtyckim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

Wiktionary

Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akcja filmu rozgrywa się na zachodnim wybrzeżu USA.

(1.1) Nad polskie wybrzeże co roku przyjeżdża wielu turystów.

(1.1) Wrogi statek pływał u wybrzeży (nie: wybrzeża) wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʒɛʒɛ, AS: vybžeže

Wiktionary

Powiązane:

przym. wybrzeżowy, przybrzeżny

rzecz. brzeg m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przymorze, brzeg, nadbrzerze

Wiktionary

wybrzeżny

położony nad brzegiem oceanu lub morza; wybrzeżowy

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-02-03]

wybrzmiały

1. zostać usłyszanym;
2. skończyć brzmieć; przebrzmieć;
3. wyrazić coś w szczególny sposób

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wybrzmieć

1. zostać usłyszanym;
2. skończyć brzmieć; przebrzmieć;
3. wyrazić coś w szczególny sposób

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wybrzmiewać

1. zostawać usłyszanym;
2. kończyć brzmieć; przebrzmiewać;
3. wyrażać coś w szczególny sposób

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

wybrzuszenie

zgrubienie powierzchni w formie wypukłości, mające charakter fałdy, górki itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybrzuszyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybrzuszyć

rzecz. brzuch mrz., brzusio mrz.

przym. brzuchaty

Wiktionary

wybrzuszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wybrzuszać)

(1.1) nadać czemuś wypukły kształt

czasownik zwrotny dokonany wybrzuszyć się (ndk. wybrzuszać się)

(2.1) samoczynnie przybrać wypukły kształt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbʒuʃɨʨ̑, AS: vybžušyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybrzuszenie n., wybrzuszanie n., brzuch m., brzuszek m., brzusio mrz.

przym. brzuchaty

Wiktionary

wybrzydzać

wyrażać niezadowolenie z czegoś, niechęć; grymasić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

czasownik

(1.1) wyrażać niezadowolenie, kaprysić, być wybrednym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybrzydzanie n.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

wybrzydzacz

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; grymaśnik, wybredniś, kapryśnik

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wybrzydzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybrzydzać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybrzydzać ndk.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

wybuch

1. rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej; detonacja; eksplozja;
2. huk towarzyszący detonacji;
3. nagłe wydostanie się czegoś na zewnątrz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej

(1.2) huk towarzyszący detonacji

(1.3) gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz

(1.4) przen. nagły początek emocji lub jakiegoś zjawiska społecznego

Wiktionary

Wybuch – gwałtowne wydzielenie dużych ilości energii, któremu towarzyszy zwykle nagły wzrost temperatury i ciśnienia oraz emisja promieniowania (np. błyskawica, impuls świetlny wybuchu jądrowego) i fal akustycznych (np. grom dźwiękowy, huk wystrzału). Wybuchy są spowodowane:

- przebiegiem szybkich egzotermicznych reakcji chemicznych (np. spalania), zwłaszcza reakcji łańcuchowych rozgałęzionych,

- gwałtownymi zjawiskami fizycznymi (np. wybuchy kotłów parowych i butli gazowych); spośród wybuchów o mechanizmie fizycznym są wyodrębniane – jako odrębna grupa – wybuchy jądrowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨbux, AS: vybuχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuchowiec m., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk., buchać ndk., buchnąć dk.

przym. wybuchowy

przysł. wybuchowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) detonacja, eksplozja

(1.3) erupcja

Wiktionary

wybuchać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wybuchnąć)

(1.1) chem. ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej

(1.2) fiz. ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej

(1.3) wojsk. ulegać detonacji

(1.4) przen. dawać wyraz gwałtownym emocjom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuch mrz., niewybuch m., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

czas. wybuchnąć dk.

przym. wybuchowy

przysł. wybuchowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-4) eksplodować

Wiktionary

wybuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybuchać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybuchnąć, wybuchać ndk.

rzecz. wybuch mrz., wybuchowość ż.

przym. wybuchowy

Wiktionary

wybuchnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wybuchać)

(1.1) dokonany od|wybuchać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilkudziesięciu strażaków przez kilka godzin walczyło w piątek z pożarem, który wybuchł na granicy powiatów legnickiego i złotoryjskiego (Dolnośląskie).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈbuxnɔ̃ɲʨ̑, AS: vybuχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuch mrz., wybuchowość ż., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

czas. wybuchać ndk.

przym. wybuchowy

przysł. wybuchowo

Wiktionary

wybuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybuchnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wybuchnąć, wybuchać

rzecz. wybuch mrz., wybuchowość ż.

przym. wybuchowy

Wiktionary

wybuchowiec

człowiek o gwałtownym usposobieniu; skłonny do wybuchów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wybuchowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest wybuchowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuch m., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk.

przym. wybuchowy

przysł. wybuchowo

Wiktionary

wybuchowy

1. mogący wybuchnąć, powodujący wybuch;
2. taki, który objawia swoje uczucia w sposób impulsywny, gwałtowny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

przymiotnik

(1.1) taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

(1.2) o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbuˈxɔvɨ, AS: vybuχovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuch m., wybuchowość ż., wybuchowiec m., wybuchanie n., wybuchnięcie n.

czas. wybuchać ndk., wybuchnąć dk.

przysł. wybuchowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) impulsywny, porywczy

Wiktionary

wybuchły

taki, który wybuchł (wybuchnął)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

wybuczeć

1. bucząc, wyrazić swoją negatywną ocenę kogoś lub czegoś;
2. bucząc, wypowiedzieć coś

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wytupać) [tevex, 2019-10-08]

wybudować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|budować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨbuˈdɔvaʨ̑, AS: vybudovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., budowanie n., wybudowanie n., zbudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) postawić, zbudować

Wiktionary

wybudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybudować.

Wiktionary

- wybudowanie – na Mazurach i na Warmii tak nazywano zabudowę poza wsią, (kolonia, osada), wybudowania powstawały po parcelacji i komasacji gruntów wiejskich (chłopi budowali zagrody, siedliska na swoich gruntach, a nie jak wcześniej w zwartej, wiejskiej zabudowie).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zbudowanie n., budowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m.

czas. wybudować dk., budować ndk., zbudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

wybudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wybudzać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Możemy zacząć wybudzanie pacjenta.

(1.1) Czy ktoś może mi wytłumaczyć, dlaczego tak przydatna funkcja jak blokowanie i wybudzanie ekranu podwójnym tapnięciem jest dostępna w tak nielicznych telefonach?

Wiktionary

Powiązane:

czas. budzić, wybudzać ndk., wybudzić dk.

rzecz. wybudzenie n.

Wiktionary

wybujać

1. zmęczyć bujaniem; wyhuśtać;
2. urosnąć w wyniku rozwoju organizmu;
3. wykroczyć poza normę;
4. wybujać się - bujać się wystarczająco długo; nabujać się, nahuśtać się, wyhuśtać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-09-16]

wybujały

1. rozrośnięty ponad miarę, rozkrzewiony, dorodny;
2. zbyt duży, nadmierny, przerośnięty (zwłaszcza o ambicji, fantazji, ego itp.)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybulić

potocznie: wydać dużo pieniędzy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wyburzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyburzać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyburzać ndk.

Wiktionary

wyburzeniowy

związany z wyburzaniem, np. prace wyburzeniowe, młot wyburzeniowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybyć

odejść, oddalić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wybyczony

taki, który się wybyczył

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wybździć

potocznie: wytworzyć coś małowartościowego

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-12-16]

wybłękitniały

taki, który wybłękitniał

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wyć

wydawać przeciągły, donośny, ostry dźwięk

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-05-28]

czasownik

(1.1) o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć

(1.2) o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości

(1.3) pot. o ludziach fałszywie śpiewać

(1.4) o obiektach nieożywionych wydawać głuchy, przeciągły dźwięk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mądrość ludowa mówi, że jeśli wyje pies, to znaczy, że w pobliżu leży trup.

(1.2) Podczas zabiegu dziecko wyło bardziej ze strachu, niż z bólu.

(1.3) Przestań wyć, tego się nie da słuchać, zupełnie zniszczyłaś tę piosenkę!

(1.4) Wyjące syreny oznaczają nalot lub pożar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨʨ̑, AS: vyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wycie n., wyjec m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skowyczeć

(1.2) krzyczeć, zawodzić

(1.3) fałszować

Wiktionary

wycałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wycałować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wycałować dk.

Wiktionary

wycech

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

wycelować

wymierzyć do celu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

wycelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wycelować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wycelować dk.

rzecz. cel m.

Wiktionary

wycelowywać

wymierzać broń w kogoś lub coś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wycementować

zalać lub umocnić coś cementem; zacementować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wycena

ocena wartości danego przedmiotu bądź usługi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-07-24]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. wyznaczanie ceny czegoś

Wiktionary

wytłamsić

potocznie: wygnieść, zmiąć, wymiętosić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wytłamszony

potocznie: wygnieść, zmiąć, wymiętosić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wytłoczka

Forma twarda – narzędzie służące do produkcji różnych przedmiotów odzwierciedlonych poprzez formę, która jest negatywem w stosunku do gotowego produktu.

Twarda forma wykonana jest z żywicy poliestrowej lub epoksydowej. Przed użyciem musi być natłuszczana (waksowana), aby nie doszło do przyklejenia się surowca, z którego produkujemy element do samej formy.

Wikipedia

wytłoczyny

Wytłoki − pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju itp. Nadają się na paszę dla bydła lub do dalszego przerobu.

Zastosowanie wytłoków:

- wytłoki z owoców ze względu na dużą zawartość włókna roślinnego stanowią dodatek poprawiający jakość zdrowotną żywności

- wytłoki jabłkowe wykorzystywane są do produkcji pektyn, herbatek owocowych oraz pasz dla zwierząt.

- wytłoki z winogron jako składnik suplementów diety

Wikipedia

wytłok

pozostałość różnych części roślin po wytłoczeniu z nich soku lub oleju

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

Wytłoki − pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju itp. Nadają się na paszę dla bydła lub do dalszego przerobu.

Zastosowanie wytłoków:

- wytłoki z owoców ze względu na dużą zawartość włókna roślinnego stanowią dodatek poprawiający jakość zdrowotną żywności

- wytłoki jabłkowe wykorzystywane są do produkcji pektyn, herbatek owocowych oraz pasz dla zwierząt.

- wytłoki z winogron jako składnik suplementów diety

Wikipedia

wytłoki

pozostałość różnych części roślin po wytłoczeniu z nich soku lub oleju

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju, oliwy itd.

Wiktionary

Wytłoki − pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju itp. Nadają się na paszę dla bydła lub do dalszego przerobu.

Zastosowanie wytłoków:

- wytłoki z owoców ze względu na dużą zawartość włókna roślinnego stanowią dodatek poprawiający jakość zdrowotną żywności

- wytłoki jabłkowe wykorzystywane są do produkcji pektyn, herbatek owocowych oraz pasz dla zwierząt.

- wytłoki z winogron jako składnik suplementów diety

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈtwɔci, AS: vytu̯oḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wytłoczyny lm., wytłoczenie n., wytłaczanie n.

czas. wytłoczyć dk., wytłaczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wytłoczyny

Wiktionary

wytłomaczać

dawniej:
1. wyjaśniać, objaśniać;
2. tłumacząc, usprawiedliwiać kogoś przed kimś;
3. przekładać na inny język

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wytłomaczyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wytłomaczyć

przestarzale: wytłumaczyć (się)

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-03-05]

wytłuc

1. stłuc wszystkie przedmioty z jakiegoś zbioru;
2. pozabijać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wytłumaczalny

dający się wytłumaczyć

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-07-11]

przymiotnik

(1.1) dający się wytłumaczyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wytłumaczenie n.

czas. wytłumaczyć dk.

Wiktionary

wytłumaczenie

czynienie czegoś zrozumiałym dla innych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wytłumaczyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wytłumaczyć

rzecz. tłumaczenie n.

przym. wytłumaczalny

Wiktionary

wytłumaczyć

1. wyjaśnić, objaśnić coś
2. tłumacząc usprawiedliwić kogoś przed kimś
3. wytłumaczyć się - usprawiedliwić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik przechodni

(1.1) wyjaśnić jakieś zagadnienie

(1.2) usprawiedliwić czyjeś postępowanie

czasownik zwrotny

(2.1) wytłumaczyć się → usprawiedliwić, wyjaśnić swoje postępowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauczycielka zadała pracę domową i nie wytłumaczyła o co w niej chodzi.

(1.2) Ona wytłumaczyła go przed szefem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑, AS: vytu̯ũmačyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tłumaczenie n., wytłumaczenie

przym. wytłumaczalny

czas. tłumaczyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyjaśnić, objaśnić

Wiktionary

wytłuszczony

taki, który się wytłuścił

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyuczalny

dający się wyuczyć

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-31]

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, którego można wyuczyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyuczanie n., wyuczenie m., uczenie m., uczelnia ż., uczeń m., uczennica ż., nauczyciel m., nauczycielka ż., nauczenie n., uczony m., uczona ż.

czas. wyuczać ndk., wyuczyć dk., nauczyć dk., uczyć ndk.

przym. uczony

Wiktionary

wyuzdanie

nadużywanie swobody seksualnej, rozwiązłość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadużywanie swobody seksualnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨwuzˈdãɲɛ, AS: vyu̯uzdãńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. wyuzdany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozwiązłość

Wiktionary

wyuzdany

przesadnie niemoralny w sferze seksualnej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywab

zniszczenie środkiem chemicznym barwnika lub zaprawy obecnych na włóknie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

wywabiać

1. skłaniać do wyjścia z ukrycia;
2. usuwać plamy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-08]

wywabiacz

środek służący do wywabiania plam, farby itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. środek służący do wywabiania jakichś substancji np. farby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta farba nie zejdzie, musisz użyć wywabiacza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvabʲjaʧ̑, AS: vyvabʹi ̯ač

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywabiać ndk., wywabić dk.

rzecz. wywabianie n., wywabienie n.

Wiktionary

wywalać

1. wyrzucać; wysypywać; przewracać;
2. wystawiać; wysadzać na zewnątrz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywalać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niewywalanie n., wywalenie n.

czas. wywalać ndk., wywalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyrzucanie

Wiktionary

wywalcowywać

walcując, ugniatać, sprasowywać do określonych rozmiarów

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wywalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywalić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywalić

rzecz. wywalanie n.

Wiktionary

wywalić

wyrzucić, wysypać, usunąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik

(1.1) pot. wyrzucić

(1.2) pot. pozbawić stanowiska, zwolnić

(1.3) pot. wyrwać, wyłamać uderzeniem

czasownik zwrotny wywalić się

(2.1) pot. przewrócić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvalʲiʨ̑, AS: vyvalʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywalanie n., wywalenie n.

czas. wywalać ndk.

Wiktionary

wywar

1. płyn uzyskany wskutek gotowania substancji organicznych w wodzie; odwar
2. w gorzelnictwie: pozostałość po oddestylowaniu alkoholu z przefermentowanego zacieru, używany jako pasza dla bydła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciecz powstała po ugotowaniu warzyw, mięsa lub ryb

Wiktionary

Wywar – płyn otrzymany przez gotowanie w wodzie składników pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego (mięso, kości). W kuchni wywary stosuje się głównie jako bazę do zup. Używa się wywarów mięsnych (z mięsa i kości z dodatkiem warzyw i przypraw), rybnych, warzywnych i grzybowych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wywarki nmos., wywarzanie n., wywarzenie n.

czas. wywarzać ndk., wywarzyć dk.

przym. wywarowy

Wiktionary

wywarowy

przymiotnik od: wywar

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-04]

wywarzać

uzyskiwać coś przez wygotowanie; wygotowywać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyważarka

Wyważarka – urządzenie do wyważania obracających się elementów maszyn takich jak wirniki, wały, koła samochodowe i motocyklowe.

W wyważarce do kół samochodowych i motocyklowych równoważenie rozkładu masy koła względem jego osi obrotu uzyskuje się za pomocą ciężarków wyważających. Ciężarki umieszcza się na obwodzie felgi, w punktach wskazanych przez maszynę jako miejsca, które należy dociążyć, by uzyskać poprawny rozkład masy w kole. Niewyważone lub źle wyważone koła powodują powstawanie wibracji podczas jazdy, które przekładają się na nieprzyjemne drganie kierownicy i obciążanie elementów zawieszenia.

Wikipedia

wyważyć

1. podważywszy, wyrwać lub wypchnąć coś umocowanego;
2. ważąc, określić ciężar czegoś;
3. dobrać dokładnie, starannie;
4. zrównoważyć siły spowodowane niesymetrycznym rozmieszczeniem mas w wirujących elementach maszyny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyważać)

(1.1) podważywszy, wyrwać lub wypchnąć coś umocowanego

(1.2) ważąc, określić ciężar czegoś

(1.3) dobrać dokładnie, starannie

(1.4) zrównoważyć siły spowodowane niesymetrycznym rozmieszczeniem mas w wirujących elementach maszyny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Komornik! Proszę otworzyć, bo wyważymy drzwi!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyważenie n., wyważanie n., wyważarka ż., waga ż., Waga ż., dowaga ż., naważka ż., odwaga ż., odważalnia ż., odważka ż., odważniak mos., odważnik m., powaga ż., poważność ż., podważalność ż., przewaga ż., rozwaga ż., rozważalnia ż., rozważność ż., ważenie n., doważenie n., doważanie n., naważenie n., odważenie n., odważanie n., poważenie n. podważenie n., podważanie n., przeważenie n., przeważanie n., rozważenie n., rozważanie n., zważenie n., zważanie n., zważnienie n., wagowy mos.

czas. wyważać ndk., ważyć ndk., doważyć dk., doważać ndk., naważyć dk., odważyć dk., odważać ndk., poważyć dk., poważać ndk., podważyć dk., podważać ndk., przeważyć dk., przeważać ndk., rozważyć dk., rozważać ndk., zważyć dk., zważać ndk., zważnieć dk.

przym. ważny, wagowy, ważki, odważnikowy, odważny, poważny, podważalny, przeważający, rozważny, zważalny, zważniały

przysł. wagowo, ważnie, ważko, przeważnie

wykrz. odwagi

partyk. powaga

Wiktionary

wywczas

dawniej: krótki odpoczynek, wypoczynek; wyraj, spoczynek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wywczasy

przestarzale: wakacje, urlop wypoczynkowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. wyjazdowy odpoczynek urlopowy

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywczasować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urlop, wakacje, wczasy

Wiktionary

wywędzać

dawniej:
1. wysuszać wędzeniem;
2. nadawać czemuś mizerny wygląd; wymizerowywać;
3. wyławiać wędką

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wywędzić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wywęszać

1. o zwierzętach: wytropić węchem;
2. potocznie: wykrywać coś ukrytego

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wywęszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. węszyć)

(1.1) znaleźć coś, wyczuwając to węchem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój pies ciebie wywęszył.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwęszyć, zwietrzyć, wywąchać, pot. wyniuchać

Wiktionary

wywiać

1. wiejąc usunąć coś, wydmuchać;
2. potocznie: uciec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiad

1. rozmowa dziennikarska, ze znaną osobą; publikacja tej rozmowy w prasie, radiu lub telewizji;
2. rozmowa lekarza z chorym w celu zebrania informacji o warunkach i problemach chorego;
3. działalność mająca na celu zbieranie informacji dotyczących obcych państw; instytucja prowadząca taką działalność; ludzie zajmujący się taką działalnością

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

(1.2) pot. tekst takiej rozmowy (1.1)

(1.3) instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw;

(1.4) med. psych. zbieranie informacji o chorym, jego stanie zdrowia;

(1.5) socjol. metoda badawcza stosowana do zbierania informacji o opiniach i poglądach;

Wiktionary

- wywiad (instytucja) – instytucja zajmująca się działalnością wywiadowczą

- wywiad (rozmowa) – rozmowa dziennikarza z jakąś osobą, która jest publikowana w czasopiśmie lub prezentowana w radiu czy telewizji,

- wywiad (metoda badawcza) – metoda badawcza stosowana m.in. w socjologii

- wywiad (medycyna) – informacje od chorego na temat jego subiektywnego odczucia obecnego i przeszłego stanu zdrowia, oraz czynników ryzyka.

- Wywiad (film) – polski film fabularny z 2007 r.

- wywiad diagnostyczny – metoda badawcza w psychologii

- wywiad gospodarczy – metoda pozyskiwania informacji o gospodarce

- Wywiad Skarbowy – forma wykonywania kontroli skarbowej

- biały wywiad – metoda pracy wywiadowczej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziennikarz przeprowadził wywiad z dyrektorem cyrku.

(1.2) Muszę przesłać wywiad do redakcji mojej gazety.

(1.3) W Stanach Zjednoczonych funkcję wywiadu pełni CIA.

(1.4) Lekarz przeprowadził wywiad z chorym o jego chorobie i zdecydował się na operację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvʲjat, AS: vyvʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywiadowca m., wywiadowczyni ż., wywiadówka ż., wywiadownia ż.

:: zdrobn. wywiadzik m.

czas. wywiadywać się ndk., wywiedzieć się dk.

przym. wywiadowczy, wywiadowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) interview

(1.4) anamneza

Wiktionary

wywiadować

1. potocznie: przeprowadzać z kimś wywiad;
2. dawniej: prowadzić działalność wywiadowczą, zbierać informację o kimś lub o czymś; wywiadować się, wywiadywać się, wypytywać się

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-14]

wywiadowca

1. funkcjonariusz służby śledczej;
2. agent tajnego wywiadu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

Wikipedia

wywiadowczy

związany z wywiadem, dotyczący wywiadu

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-14]

przymiotnik

(1.1) dotyczący wywiadu (tajnej instytucji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲjaˈdɔfʧ̑ɨ, AS: vyvʹi ̯adofčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywiad m., wywiadownia ż., wywiadowca m., wywiadowczyni ż., wywiadówka ż.

Wiktionary

wywiadowczyni

kobieta pełniąca funkcję wywiadowcy

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-14]

wywiadówka

potocznie: zebranie rodziców uczniów (zwykle jednej klasy), organizowane okresowo przez szkołę w celu powiadomienia o postępach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eduk. zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jutro wywiadówka, aż się boję, co mama powie na te trzy lufy z matmy.

(1.1) W tym tygodniu odbywa się wiele wywiadówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲjaˈdufka, AS: vyvʹi ̯adufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywiad m., wywiadowca m.

czas. wywiadywać się ndk., wywiedzieć się dk.

przym. wywiadowczy

Wiktionary

wywiadownia

Wywiadownia gospodarcza – wyspecjalizowany podmiot zajmujący się odpłatnie pozyskiwaniem informacji dotyczących sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw.

Wywiadownie przygotowują na rzecz swoich klientów raporty handlowe (gospodarcze), których celem jest zminimalizowanie ryzyka związanego ze współpracą z innym podmiotem. Zdobywają informacje stosując tzw. biały wywiad. Najważniejszymi źródłami danych dla wywiadowni gospodarczych są dokumenty składane do Krajowego Rejestru Sądowego (m.in. sprawozdania finansowe), prasa, publikacje branżowe, Internet, biura informacji gospodarczej, klienci, dostawcy, a także sami przedsiębiorcy.

Wikipedia

wywiadowy

przymiotnik od: wywiad

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiadywać

wywiadywać się - zbierać informacje o kimś lub o czymś; wypytywać się, rozpytywać się, dowiadywać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiadzik

zdrobnienie od: wywiad

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wywianować

przestarzałe, żartobliwie: przeznaczyć posag, wiano dla kogoś; wyposażyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywichnąć

nadwyrężyć staw przez niewłaściwy ruch, niewłaściwe stąpnięcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiedzenie

wywiedzieć się - zebrać informacje o kimś lub o czymś; wypytać się, popytać się, dowiedzieć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiedzieć

wywiedzieć się - zebrać informacje o kimś lub o czymś; wypytać się, popytać się, dowiedzieć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywielbić

dawniej: wychwalić, wynieść pod niebiosa

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wywielbiać)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wywielga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. i gw-pl|Poznań. ornit. wilga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Złota wywielga, śpiewna boguwola, przekorna zofija jednako się ponad Wisłą i ponad Odrą, i ponad Bugiem jego lśniącej zbroi dziwuje […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛlɡa, AS: vyvʹi ̯elga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zofia, boguwola, gw-pl|Poznań|wiewiołga.

Wiktionary

wywierać

czasownik niedokonany

(1.1) oddziaływać na kogoś lub na coś w jakiś sposób albo z określonym skutkiem

(1.2) działać na coś z pewną siłą

(1.3) wywoływać określone myśli i odczucia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakie skutki wywiera przepływ prądu przez organizm ludzki?

(1.2) Ciśnienie atmosferyczne jest to nacisk, jaki powietrze wywiera na powierzchnię Ziemi.

(1.3) Film przez całe dwie godziny wywiera na widzach piorunujące wrażenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛraʨ̑, AS: vyvʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywieranie n., wywarcie n.

Wiktionary

wywieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywierać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywierać ndk., wywrzeć dk.

rzecz. wywarcie n.

Wiktionary

wywiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywiercić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywiercić

rzecz. wiertareczka ż.

Wiktionary

wywiercić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wywiercać)

(1.1) wykonać otwór przy użyciu wiertła lub innego obracającego się narzędzia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wywierciłem otwór w rurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑, AS: vyvʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywiercenie n., wiertło n., wiertarka ż., odwiert m., wiercenie n., wiertareczka ż.

czas. wiercić ndk., przewiercać ndk., przewiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić się dk., wwiercać się ndk.

przym. wiertniczy

Wiktionary

wywiert

1. wykonywanie otworu za pomocą świdra;
2. otwór wykonany za pomocą świdra;
3. pobranie z pnia próbki drewna za pomocą specjalnego świdra;
4. próbka drewna pobrana z pnia za pomocą specjalnego świdra; wywiertek, wywiertka

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-28]

wywiertek

próbka drewna pobrana z pnia za pomocą specjalnego świdra; wywiertek, wywiert

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-28]

wywiertka

próbka drewna pobrana z pnia za pomocą specjalnego świdra; wywiertek, wywiert

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-28]

wywiertnik

przestarzale: ostro zakończony przyrząd medyczny do wiercenia

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-01-28]

wywierzysko

1. obfite źródło krasowe wypływające pod ciśnieniem; otwór w skale, skąd to źródło wypływa;
2. dawniej: wzgórek, wydma

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

Wywierzysko, reokren – typ bardzo wydajnego źródła krasowego. Najczęściej występuje w regionach górskich. Jest to przeważnie źródło typu wokluzyjskiego (od nazwy francuskiej miejscowości – Fontaine-de-Vaucluse) – nazwa źródła, w którym wypływają na powierzchnię wody podziemne na obszarach krasowych. Wydajność takiego źródła może być znaczna; jeśli jest mniejsza od ilości wody wpływającej do ponoru (wchłonu), wówczas mówimy o ujemnym bilansie zlewni.

Wikipedia

wywieść

1. prowadząc kogoś, wyjść z nim skądś lub na jakieś miejsce;
2. o drodze, ścieżce: umożliwić wyjście skądś;
3. uznać coś za źródło lub początek czegoś;
4. wyprowadzić z czegoś wniosek
5. opowiedzieć coś, tłumacząc, wyjaśniając

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-14]

wywiesić

powiesić dużo czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik przechodni dokonany (ndk. wywieszać)

(1.1) umieścić przedmiot (zwykle o płaskim kształcie) nad podłożem na zewnątrz czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po zakończeniu prania należy wywiesić mokre ubrania na balkonie.

(1.1) Radziecki żołnierz wywiesił czerwoną flagę na dachu Reichstagu.

(1.1) Dzieci wywiesiły ogłoszenie o zaginionym szczeniaku na całym osiedlu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywieszenie n., wywieszanie n.

czas. wisieć, wywieszać ndk.

Wiktionary

wywieszać

1. wieszać dużo czegoś;
2. powiesić ludzi kolejno, jednego po drugim

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-08]

wywieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywieszać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niewywieszanie n., wywieszenie n.

czas. wywiesić, wywieszać ndk.

Wiktionary

wywietrzak

element wspomagający ciąg kominowy, montowany na dachach; wywietrznik

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski (pod: terminologia)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-09-15]

wywietrzały

taki, który wywietrzał

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

wywietrznik

1. urządzenie usuwające zużyte powietrze z pomieszczenia; wentylator;
2. niewielka część okna, dająca się oddzielnie otwierać; wietrznik; lufcik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) otwór, który służy do wietrzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvʲjɛṭʃʲɲik, AS: vyvʹi ̯eṭšʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wietrzenie n., wywietrzenie n., wiatr m.

czas. wywietrzyć dk., wietrzyć ndk.

przym. wywietrznikowy, wietrzeniowy

Wiktionary

wywiew

usuwanie zużytego powietrza z pomieszczenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wywiewać

o wietrze: wiejąc, usuwać coś skądś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywiezienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywieźć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywozić ndk., wywieźć dk.

rzecz. wywóz mrz.

Wiktionary

wywijać

machać lub kręcić czymś w powietrzu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywijak

tłocznik służący do wywijania na prasach

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wywijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywijać. (odchylać)

(1.2) odczasownikowy od|wywijać. (wymachiwać)

(1.3) odczasownikowy od|wywijać. (tańczyć)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vyvʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywijać ndk., wywinąć dk.

rzecz. wywinięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wymachiwanie

Wiktionary

wywijas

wygięta linia; zakrętas; zawijas; wykrętas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wywijasy

wygięta linia; zakrętas; zawijas; wykrętas

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

wywilżanka

gatunek drobnej muchówki, której larwy żyją w fermentujących produktach roślinnych lub w gniazdach pszczół

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz (forma upojedynczona) [tevex, 2014-06-08]

wywilżankowate

rodzina niewielkich owadów z rzędu muchówek; wywilżnowate

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: drozofila, muszka) [tevex, 2012-03-18]

Wikipedia

wywilżankowaty

o cechach wywilżankowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak (pod: drozofila, muszka) [tevex, 2012-03-18]

wywilżna

muchówka z rodziny wywilżnowatych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywilżnowate

rodzina niewielkich owadów z rzędu muchówek; wywilżankowate

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-12]

Wikipedia

wywilżnowaty

o cechach wywilżnowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-12]

wywinąć

machnąć lub zakręcić czymś w powietrzu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywindować

1. podnieść lub zaciągnąć kogoś lub coś na górę, na wierzch czegoś;
2. bardzo podwyższyć coś w górę;
3. pomóc komuś zrobić karierę

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywindowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywindować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywindować dk.

przym. windowy

rzecz. windziarka ż.

Wiktionary

wywjuczać

dawniej: obładowywać ciężarami, nakładać juki; objuczać, ujuczać

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: wywjuczyć)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wywlec

potocznie:
1. wyciągnąć coś na zewnątrz, zwykle z trudem;
2. wyprowadzić kogoś skądś siłą, wlekąc go;
3. przenośnie: ujawnić lub przypomnieć coś przykrego;
4. wywlec się - z trudem lub niechętnie wyjść skądś, opuścić jakieś miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywlekać

potocznie:
1. wyciągać coś na zewnątrz, zwykle z trudem;
2. wyprowadzać kogoś skądś siłą, wlekąc go;
3. przenośnie: ujawniać lub przypominać coś przykrego;
4. wywlekać się - z trudem lub niechętnie wychodzić skądś, opuszczać jakieś miejsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywlekać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywleczenie n., wywłok m., wywłoka ż.

czas. wywlekać ndk., wywlec dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyciąganie

Wiktionary

wywlekiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywlekiwać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niewywlekiwanie n.

czas. wywlekiwać ndk.

Wiktionary

wywnętrzać

wywnętrzać się - potocznie: wyjawiać komuś swoje myśli, tajemnice; zwierzać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywnętrzyć

wywnętrzyć się - potocznie: wyjawić komuś swoje myśli, tajemnice; zwierzyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywnioskować

dojść do wniosków; wydedukować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wnioskować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wnioskować

Wiktionary

wywód

1. przemówienie przedstawiające jakieś wiadomości, uzasadnienia, argumenty;
2. śledzenie źródła; geneza;
3. pobogosławnie matki po urodzeniu dziecka, wprowadzonej do kościoła katolickiego ;
4. tłumaczenie, wyjaśnienie; uzasadnienie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dowodzenie czego poparte rozumowymi argumentami; argumentacja

(1.2) wykrywanie początku, nawiązywanie do początku, źródła czego, także. dzieło lub dokument temu poświęcony

(1.3) hist. stwierdzenie szlacheckiego pochodzenia, dokument stwierdzający to pochodzenie; rodowód

(1.4) kult. w Kościele katolickim: pobłogosławienie matki po urodzeniu dziecka, połączone z uroczystym wprowadzeniem jej do kościoła

(1.5) kult. błogosławieństwo mężatki po ślubie

(1.6) praw. umotywowanie, uzasadnienie danego wniosku

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wygłosił dłuższy wywód, skierowany przeciw sztuce abstrakcyjnej.

(1.2) Rękopisy najdawniejsze, jakie dotąd wykryć zdołaliśmy, rozpoczynają wywód piśmiennictwa polskiego, aż do pierwszej połowy XVII wieku.

(1.3) Ten, któremu sądownie zarzucono nieprawne używanie szlachectwa, zawieszany był w prerogatywach stanu rycerskiego dopóty, dopóki nie uczynił wywodu.

(1.4) Zobaczył idącą z dzieckiem na ręku (…) dookoła ołtarza, jak tego wymaga obrzęd wywodu.

(1.6) Wywód apelacji składa się w sądzie, który wydał wyrok bądź na piśmie, bądź ustnie do protokołu sekretarza sądowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvut, AS: vyvut

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywieść dk., wywodzić ndk., wodzić ndk.

rzecz. wywodzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) argumentacja

Wiktionary

wywodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈdz̑ɛ̃ɲɛ, AS: vyvoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywodzić

rzecz. wywód mrz.

Wiktionary

wywodzić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. wodząc kogoś wychodzić z nim skądś, wyprowadzać

(1.2) książk. o drodze: umożliwiać wyjście skądś, wyprowadzać

(1.3) dochodzić do czegoś przez rozumowanie, wysnuwać wnioski

(1.4) książk. wyjaśniać, tłumaczyć coś, dowodzić czegoś

(1.5) starop. stworzyć

czasownik zwrotny niedokonany

(2.1) pochodzić z jakiegoś miejsca

(2.2) mieć początek w czymś, w jakimś miejscu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy też poszli za nim w podwórze, on zaś z Pietrkiem wywodził z chlewu opierającego się silnie wieprzka.

(1.2) Droga wywiodła ich za miasto.

(1.3) (…) opowiadał o domowych w kraju wypadkach, stąd wywodził wnioski, układał zamiary, a opowiadał żywo, bo wszystko, jak igłę magnesową do północy, do własnych kierował korzyści.

(1.4) Potem długo wywodził, jaki to z tego będzie profit, jakie to dobrodziejstwo oświata, jak to urzędy jeno myślą dzień i noc, bych tylko narodowi przyjść z pomocą (…)

(2.2) Laura wywodzi się z rodziny inteligenckiej.

(2.2) Kawa espresso wywodzi się z Mediolanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvɔʥ̑iʨ̑, AS: vyvoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

czas. wodzić

rzecz. wywodzenie n., wywód mrz.

Wiktionary

wywoskowywać

nacierać, pokrywać coś woskiem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wywóz

wywiezienie czegoś, rzadziej kogoś, skądś; wywózka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wywożenie lub wywiezienie czegoś lub kogoś skądś

(1.2) ekon. wywożenie (w celach handlowych) towarów za granicę

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma „Kozłowscy” prowadzi wywóz śmieci i szamba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨvus, AS: vyvus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywózka ż., wywożenie n., wywiezienie n.

czas. wywozić ndk., wywieźć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wywózka

(1.2) eksport

Wiktionary

wywozić

potocznie: zawieźć kogoś w wiele miejsc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2013-04-25]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wywieźć)

(1.1) przewozić kogoś lub coś skądś lub w inne miejsce

(1.2) zabierać ze sobą dobre wspomnienia, uczucia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wywozisz te szpargały już drugi tydzień.

(1.1) Ruscy wywozili Polaków już podczas powstania.

(1.2) Mam nadzieję, że wywozicie ze sobą same dobre wspomnienia.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wozić ndk., wywieźć dk.

rzecz. wywiezienie n., wywożenie n., wywóz n.

Wiktionary

wywózka

wywiezienie czegoś, rzadziej kogoś, skądś; wywóz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywoźnik

osoba zajmująca się wywozem odpadów

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

wywozowy

przymiotnik od: wywóz

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywołać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wywoływać)

(1.1) zob. wywoływać. (spowodować)

(1.2) zob. wywoływać. (skłonić do wyjścia)

(1.3) zob. wywoływać. (przypomnieć)

(1.4) fot. zob. wywoływać. (zdjęcia)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te leki wywołały u mnie wysypkę.

(1.2) Krzysiek wywołał mnie z konferencji.

(1.3) Piosenka wywołała wspomnienia z lat młodości.

(1.4) Poszliśmy do fotografa, aby wywołać zdjęcia z wakacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvɔwaʨ̑, AS: vyvou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

zob. wywoływać.

Wiktionary

wywołanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywołać.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈwãɲɛ, AS: vyvou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywołać, wywoływać

Wiktionary

wywołaniec

Wywołaniec (niem. Zippel-Berg, 543 m n.p.m.) – rozległe wzniesienie w centralnej części Północnego Grzbietu Gór Kaczawskich, w Sudetach Zachodnich, stanowiące zachodnie zakończenie masywu Okola, między Leśniakiem a Rogatką, nad Chrośnicą i Rząśnikiem.

Wikipedia

wywoływać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wywołać)

(1.1) powodować

(1.2) skłaniać do wyjścia poprzez wołanie

(1.3) wracać pamięcią (do czegoś), przypominać sobie

(1.4) fot. oddziaływać w sposób chemiczny na materiał światłoczuły w celu uwidocznienia obrazu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektóre leki w połączeniu z innymi lekami wywołują efekty uboczne.

(1.1) Ta piosenka zawsze wywoływała w nim wspomnienia z lat młodości.

(1.2) Marcin wywoływał mnie kilka razy z rodzinnej imprezy.

(1.3) Wywoływałam z pamięci jej twarz, ale nie mogłam sobie przypomnieć.

(1.4) Tadek zawsze sam wywoływał zdjęcia z wakacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑, AS: vyvou̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

aspekt dokonany wywołać

rzecz. wywoływanie n., wywołanie n., wywoływacz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powodować, prowokować

(1.2) przywoływać, przyzywać, wzywać

(1.3) wspominać

Wiktionary

wywoływacz

1. odczynnik, pod którego działaniem obrazy na naświetlonym materiale fotograficznym stają się widoczne;
2. dawniej: obwoływacz, woźny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wywoływacz fotograficzny – mieszanina związków chemicznych, służąca do przekształcenia obrazu utajonego na naświetlonym materiale światłoczułym w obraz powstały z przetworzonej substancji światłoczułej. Proces ten nazywamy wywoływaniem i zachodzi on najczęściej w kąpieli fotograficznej sporządzonej jako roztwór wywoływacza. Istnieje wiele różnych wywoływaczy, służących do wywoływania różnorodnych materiałów światłoczułych, a także do uzyskiwania zróżnicowanych efektów w obrębie jednego materiału (np. określonego stopnia kontrastowości, ziarnistości lub akutancji).

Wikipedia

wywoływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywoływać.

Wiktionary

Wywoływanie materiałów fotograficznych (błon i papierów) – proces fotograficzny, którego zasadniczym etapem jest reakcja chemiczna, w wyniku której przetwarzane są naświetlone obszary substancji światłoczułej. W ten sposób obraz utajony przekształca się w negatywowy obraz jawny. Wywoływanie przeprowadza się najczęściej przy użyciu kąpieli w roztworze wywoływacza. Większość materiałów fotograficznych musi być następnie poddanych utrwalaniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W trakcie wywoływania trzeba mieszać roztwór w koreksie poprzez jego delikatne, ale częste wytrząsanie. (z Wikibooks)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɔwɨˈvãɲɛ, AS: vyvou̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

zob. wywoływać.

Wiktionary

wywrócić

przewrócić coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywrót

1. urządzenie do opróżniania wozów kopalnianych;
2. drzewo wywrócone z korzeniami przez wiatr; wykrot;
3. figura akrobacji lotniczej;
4. dawniej: wywrócenie się; nagła zmiana;
5. na wywrót - na lewą stronę; na odwrót; opacznie; przeciwnie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. drzewo obalone lub naderwane u korzeni przez wiatr, okiść lub deszcz;

(1.2) lotn. akrobacja samolotowa polegająca na zmianie kierunku lotu o 180 stopni z jednoczesną utratą wysokości i przyrostem prędkości postępowej;

Wiktionary

Wywrót – figura pilotażu polegająca na wykonaniu półbeczki, tj. odwrócenie samolotu na plecy i wprowadzeniu go półpętlą w dół do lotu normalnego. Wykonanie figury powoduje utratę wysokości i zmianę kierunku lotu o 180°.

Zależnie od rodzaju półbeczki rozróżnia się wywrót:

- sterowny

- szybki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨvrut, AS: vyvrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywrotka ż., wywracanie n., wywrócenie n., wywrotnica ż., wywrotek m.

czas. wywracać, wywrócić, powywracać, przewrócić, przewracać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wykrot

Wiktionary

wywrotek

zwykle w liczbie mnogiej: obuwie szyte po lewej stronie, a potem wywracane na prawą; wywrotka

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [koalar, 2007-11-06]

Wikipedia

wywrotka

1. wagon albo samochód ze skrzynią mogącą się przechylać, co umożliwia szybkie i łatwe opróżnianie zawartości tej skrzyni;
2. wywrócenie się, np. łódki albo zawodnika w czasie zawodów;
3. rzadko: wywrotek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) efekt wywrócenia się

(1.2) bud. ciężarówka z nadwoziem w formie ruchomej skrzyni umożliwiającej wysypywanie ładunku

Wiktionary

Wywrotka – pojazd: samochód ciężarowy, wózek, wagonik z przechylaną do tyłu lub na bok skrzynią ładunkową, co umożliwia samoczynny rozładunek.

Wywrotki stosowane są do transportu materiałów płynnych, sypkich lub kawałkowych.

Rodzaje wywrotek:

- wywrotki tylnozsypowe – Wywrotki tego typu są przeznaczone na pojazdy 3 i 4 osiowe o dopuszczalnej masie 26-32 tony.

- wywrotki ciężkie – Wywrotka typu ciężkiego przeznaczona jest na pojazdy 3 i 4 osiowe o dopuszczalnej masie całkowitej 26-32 ton.

- wywrotki półcięzkie – przeznaczone są na pojazdy 3 osiowe o dopuszczalnej masie całkowitej 18-26 ton.

- wywrotki lekkie – przeznaczone są na pojazdy 2 osiowe o dopuszczalnej masie całkowitej 6,5 -18 ton.

- wywrotki ultralekkie – Wywrotka typu ultralekkiego przeznaczona jest na pojazdy 2 osiowe o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 -6,5 ton.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈvrɔtka, AS: vyvrotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywracanie n., wywrócenie n., wywrotowiec m., wywrót m.

czas. wywrócić dk., wywracać ndk.

przym. wywrotkowy, wywrotowy

Wiktionary

wywrotki

1. wagon albo samochód ze skrzynią mogącą się przechylać, co umożliwia szybkie i łatwe opróżnianie zawartości tej skrzyni;
2. wywrócenie się, np. łódki albo zawodnika w czasie zawodów;
3. rzadko: wywrotek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wywrotnica

- wywrotnica – maszyna stosowana do rozładunku materiałów sypkich (piasek, zboże, węgiel) ze:

- skrzyń ładunkowych pojazdów samochodowych (wywrotnica samochodowa)

- wagonów kolejowych (wywrotnica wagonowa)

- wywrotnica – maszyna przeładunkowa stosowana na liniach technologicznych w przemyśle spożywczym, rolniczym (wywrotnice skrzyniopalet, pudeł, wózków, zbiorników, dzież)

- wywrotnica – urządzenie podnośnikowe stosowane przy serwisie pojazdów samochodowych

Wikipedia

wywrotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wywrotny

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-06]

wywrotowiec

człowiek dążący do przewrotu społecznego, zwolennik przewrotu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

wywrotowy

przymiotnik

(1.1) mający na celu obalenie istniejącego ustroju lub władzy

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywracać ndk., wywrócić dk.

rzecz. wywrotowiec mos., wywrotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burzycielski

Wiktionary

wywróżać

rzadko: wróżyć

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: wróżyć)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-11]

wywyższać

1. nadawać komuś lub czemuś większe znaczenie;
2. wywyższać się - czuć się i pokazywać, że jest się lepszym od innych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

czasownik przechodni niedokonany (dk. wywyższyć)

(1.1) nadawać większą wagę

(1.2) daw. wynosić na wyższy urząd

(1.3) daw. podwyższać, umieszczać wyżej

czasownik zwrotny niedokonany wywyższać się (dk. wywyższyć się)

(2.1) pysznić się, wynosić się

(2.2) przest. zdobywać lepszą pozycję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z grobu wstałeś i dziś nieba Królem jesteś Ty / Chcę wywyższać Imię Twe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywyższanie n., wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

czas. wywyższyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(2.2) wybić się

Wiktionary

wywyższanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wywyższać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨvɨʃˈːãɲɛ, AS: vyvy•šãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wywyższać

rzecz. wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary

wywyższenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadanie większej wagi

(1.2) daw. wyniesienie na wyższy urząd

(1.3) daw. podwyższenie, uniesienie wyżej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A gdy potem wracała, modliła się do Pana, Boga Izraela, aby pokierował jej drogą ku wywyższeniu synów swojego ludu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywyższanie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

czas. wywyższać ndk., wywyższyć dk.

Wiktionary

wywyższyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wywyższać)

(1.1) nadać większą wagę

(1.2) daw. wynieść na wyższy urząd

(1.3) daw. podwyższyć, umieścić wyżej

czasownik zwrotny niedokonany wywyższyć się (dk. wywyższać się)

(2.1) przest. zdobyć lepszą pozycję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bóg tego ludu izraelskiego wybrał ojców naszych i wywyższył lud na obczyźnie w ziemi egipskiej i wyprowadził go z niej mocnym ramieniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

czas. wywyższać ndk.

Wiktionary

wywzdychać

1. wzdychając, wybłagać, wyprosić;
2. wzdychając, uwolnić się od złych emocji;
3. wywzdychać się - wzdychając długo i wiele razy, dać wyraz silnym emocjom; nawzdychać się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-17]

wywłaszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawienie, że coś przestaje być czyjąś własnością

(1.2) praw. pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨvwaʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: vyvu̯aščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywłaszczyciel m., wywłaszczanie n.

czas. wywłaszczyć ndk., wywłaszczać ndk.

przym. wywłaszczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) ekspropriacja, konfiskata

Wiktionary

wywłócznik

roślina z rodziny wodnikowatych, rosnąca w wodach słodkich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

Wikipedia

wywłóczyć

1. w rolnictwie: dokonać zabiegów bronowania (spulchnić i wyrównać zaoraną ziemię, przykryć ziemią nasiane ziarno), wybronować;
2. przestarzale: zmęczyć kogoś przez włóczenie, prowadzenie w wiele miejsc;
3. wywłóczyć się - potocznie: zmęczyć się chodzeniem; nawłóczyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-08]

wywłok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. rzecz wyciągnięta, wywleczona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywlekanie m., wywleczenie n., wywłoka ż.

czas. wywlekać ndk., wywlec dk.

Wiktionary

wywłoka

potocznie: mężczyzna mający złą reputację

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. kobieta o złej reputacji, zdemoralizowana, która utrzymuje się z nierządu, pot. prostytutka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyglądasz dzisiaj jak wywłoka. Załóż coś gustownego i zmyj ten wyzywający makijaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈvwɔka, AS: vyvu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wywlekanie ż., wywleczenie n., wywłok m.

czas. wywlekać ndk., wywlec dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ladacznica, lafirynda, zdzira, dziwka, jawnogrzesznica, kurtyzana, kurwa, lampucerna, latawica, nałożnica, nierządnica, rozpustnica, suka, szmata, wycirus

Wiktionary

wyyoutubować

[czytaj: wyjutubować] potocznie: wyszukać film na YouTubie; wyjutubować

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-04]

wyz

ryba wędrowna z jesiotrowatych, jedna z największych ryb słodkowodnych (długość do 5 m, waga do 1500 kg), poławiana ze względu na smaczne mięso i ikrę (czarny kawior); bieługa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

(1.2) demogr. wzrost liczby urodzeń;

(1.3) geogr. wyżyna, zwykle taka, która obejmuje duże obszary

(1.4) przest. wysoko położone miejsce

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wysokościowiec mrz., wyżnia ż., wyżyna ż., wysokość ż., zwyżka ż., zwyżanie n., zawyżanie n., zwyżenie n., zawyżenie n., wyżówka ż., Wyżówka ż.

czas. zwyżać ndk., zawyżać ndk., zwyżyć dk., zawyżyć dk.

przym. wysoki, wyżowy, wyżny, wyżni

przysł. wysoko, wyżowo, wzwyż

temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycyklon, wyż baryczny

(1.2) wyż demograficzny

Wiktionary

wyż.

skrót

(1.1) = wyżyna

Wiktionary

wyż.wym.

skrót od: wyżej wymieniony; ww.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-31]

wyża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) starop. wysokość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒa, AS: vyža

Wiktionary

wyzabijać

1. zabić wszystkich jednego po drugim; pozabijać;
2. wyzabijać się - o wielu osobach: zabić się wzajemnie; pozabijać się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-24]

wyżąć

wyciąć coś poprzez żęcie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-27]

czasownik dokonany

(1.1) wycisnąć ciecz (z tkaniny)

(1.2) wyciąć całkowicie (pole, łąkę)

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wyprowadzić, wypędzić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżęcie n., wyżymaczka ż.

Wiktionary

wyżalić

wyżalić się: zwierzyć się ze swych zmartwień

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyżar

1. miejsce na bagnistym gruncie wypalone pożarem;
2. wypalone miejsce w pniu drzewa, nadające się do podpalania i oświetlania

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2020-01-30]

wyżarty

1. potocznie: najedzony do syta; nażarty;
2. zniszczony przez rdzę, kwas itp.

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

wyżarzacz

osoba pracująca przy hartowaniu metali

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-03]

wyżarzalnia

pomieszczenie do wyżarzania wyrobów metalowych; żarzelnia

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2014-06-09]

wyżarzalniczy

służący do nagrzewania metalu do odpowiedniej temperatury, a następnie chłodzenia go w celu usunięcia istniejących w nim naprężeń

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-02-03]

wyzbyć

wyzbyć się - pozbyć się czegoś, oddać coś; przestać doznawać czegoś, wyzuć z czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-08]

wyzbyty

charakteryzujący się brakiem czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2014-06-08]

wyzdrowieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zdrowieć)

(1.1) dokonany od|zdrowieć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bohater naszej opowieści, gdy tylko wyzdrowiał, wyjechał do centralnej Polski, do Sandomierza.

(1.1) Kiedy mama i ja wyzdrowieliśmy, ojciec był jeszcze chory, więc wróciliśmy ze szpitala sami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑, AS: vyzdrovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

czas. zdrowieć

przym. zdrowy

rzecz. wyzdrowienie n., zdrowie n., uzdrowisko n., ozdrowieniec mos.

przysł. zdrowo

Wiktionary

wyzdrowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyzdrowieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vyzdrovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyzdrowieć, zdrowieć

rzecz. zdrowie n., uzdrowisko n., ozdrowieniec mos.

przysł. zdrowo

Wiktionary

wyżebranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyżebrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyżebrać dk.

rzecz. żebraczka ż.

Wiktionary

wyżegać

dawniej:
1. wypalać, wypiekać ogniem;
2. wyniszczać, wytapiać, szmelcować;
3. wykłuwać, wybijać;
4. wyganiać, wypędzać, wypychać

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

wyżej

stopień wyższy od przysłówka: wysoko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyżelować

wetrzeć żel we włosy; nażelować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

wyżeracz

potocznie: ktoś żyjący na czyjś koszt; pasożyt

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

wyzerować

1. doprowadzić do stanu początkowego;
2. spowodować przyjęcie wartości zerowej;
3. odprowadzić ładunek elektryczny do ziemi;
4. potocznie: wypić cały napój z naczynia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyzerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyzerować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zero n., zerówka ż., zerowanie n.

czas. wyzerować dk., zerować ndk.

przym. zerowy

Wiktionary

wyzerowywać

zerować;
1. doprowadzać do stanu początkowego;
2. powodować przyjęcie wartości zerowej;
3. odprowadzać ładunek elektryczny do ziemi;
4. potocznie: wypijać cały napój z naczynia

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-04]

wyżeł

przedstawiciel rasy psów myśliwskich, najczęściej o krótkiej sierści; do najpopularniejszych odmian należą: niemiecki (brązowe umaszczenie), weimarski (srebrny), czeski (długowłosy, biało-beżowy)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wtem złodziej, co na dobrą porę w nocy czekał, / Nakarmił wyżła skrycie i wyżeł nie szczekał.

(1.1) Majstrowi towarzyszył starzec o twarzy obwisłej jak morda wyżła.

(1.1) Widziałam go spacerującego ze swoim wyżłem niedaleko zapory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒɛw, AS: vyžeu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżlarz mos., wyżlak mzw.

:: fż. wyżlica ż.

przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary

wyżełek

zdrobniale o wyżle

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-06]

wyzgrzytywać

rzadko: zgrzytając, wypowiadać, wygłaszać coś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

wyzierać

1. wyglądać
2. ukazywać się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyziew

1. to, co się wydziela w postaci gazów; ekshalacja;
2. woń unosząca się z jakiegoś miejsca, zazwyczaj nieprzyjemna; wyziewy, ekshalacje

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wyziewać

wydzielać z siebie ogień, woń lub parę

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-04]

wyziewy

1. to, co się wydziela w postaci gazów; ekshalacja;
2. woń unosząca się z jakiegoś miejsca, zazwyczaj nieprzyjemna; wyziewy, ekshalacje

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

wyzionąć

1. wydzielić z siebie ogień, woń lub parę;
2. wyzionąć ducha - umrzeć

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [koalar, 2006-11-04]

wyziór

dawniej: widok; wyzior, wyzór

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

wyżka

1. piętrowa nadbudowa chałupy o konstrukcji wieńcowej;
2. wzgórze, miejsce podwyższone;
3. budowla górująca nad okolicą, wieża

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

Wikipedia

wyżlak

szczenię wyżła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. łow. szczeniak wyżła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stary miał w kojcu pięć wyżlaków, widocznie dwa już sprzedał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżeł mzw., wyżlarz mos., wyżlica ż.

przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary

wyżlarz

myśliwy polujący z wyżłami

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [greenpoint, 2008-08-13]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. łowca używający do polowania wyżła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżeł mzw., wyżlak mzw., wyżlica ż.

przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary

wyżli

przymiotnik od: wyżeł

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do wyżła

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący wyżła, określający wyżła, używany przy wyżle

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla wyżła, mający cechy wyżła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niedołęgi? He, Bracia! to wyżla rzecz tropić, / Bernardyńska kwestować, a moja rzecz, kropić, / Kropić, kropić i kwita!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżeł mzw., wyżlarz mos., wyżlak mzw.,wyżlica ż.

przym. wyżłowaty

Wiktionary

wyżlica

samica wyżła

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka rasy wyżeł

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kojcu ssały wyżlicę cztery szczenięta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżeł mzw., wyżlak mzw., wyżlarz mos.

przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary

wyżlin

kwiat, bardziej znany pod nazwą lwia paszcza

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wyznać

1. wyjawić coś ważnego; przyznać się do czegoś;
2. wyznać się - potocznie: zorientować się w czymś, poznać się na czymś

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2014-06-09]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wyznawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨznaʨ̑, AS: vyznać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznawczyni ż., wyznanie n., wyznawanie n., wyznawca mos., znawstwo n., wyznaniowość ż.

czas. wyznawać

Wiktionary

wyznaczać

czasownik

(1.1) określać granicę, trasę lub zasięg czegoś przy pomocy znaków lub linii

(1.2) określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia

(1.3) wskazywać osobę do określonego zadania

(1.4) ustalać warunki, takie, jak termin, miejsce lub cenę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Granicę między Polską a Niemcami wyznaczają rzeki Odra i Nysa Łużycka.

(1.1) Drogowcy wyznaczyli objazd dziurawymi drogami.

(1.2) Kto i w jaki sposób wyznaczył wartość ciśnienia atmosferycznego?

(1.3) Prezes wyznaczył na swojego następcę najbardziej zaufanego pracownika.

(1.3) PZŻ wyznacza reprezentację żeglarstwa polskiego na zawody międzynarodowe.

(1.4) Wyznaczyli mi już termin obrony pracy magisterskiej.

(1.4) Mogą palić jedynie poza wyznaczonym czasem pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈznaʧ̑aʨ̑, AS: vyznačać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznaczanie n. / wyznaczenie n., niewyznaczanie n. / niewyznaczenie n., wyznacznik m., znak m., znaczek m., znakownik m.

czas. wyznaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wytyczać, oznaczać

(1.2) określać

(1.3) powoływać, mianować, nominować, obwoływać, ustanawiać

Wiktionary

wyznaczalny

dający się wyznaczyć

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki (pod: nie wyznaczalny, lecz...) [tevex, 2012-06-29]

wyznaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyznaczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨznaˈʧ̑ãɲɛ, AS: vyznačãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyznaczać ndk., wyznaczyć dk.

rzecz. wyznacznik mrz., wyznaczenie

Wiktionary

wyznaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyznaczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: vyznačẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyznaczyć dk., wyznaczać ndk.

rzecz. wyznaczanie n., wyznacznik mrz.

Wiktionary

wyznacznik

1. wyróżnik, za pomocą którego definiuje się reguły istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
2. to, co określa, wskazuje na coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

(1.2) mat. jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;

Wiktionary

Wyznacznik – funkcja przyporządkowująca każdej macierzy kwadratowej M_{n\times n}(R) o współczynnikach z pierścienia przemiennego R pewien element tego pierścienia. Pierścieniem R może być np. ciało liczb rzeczywistych lub zespolonych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈznaʧ̑ʲɲik, AS: vyznačʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznaczanie n., wyznaczenie n., znacznik mrz.

czas. wyznaczać ndk., wyznaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) determinant

Wiktionary

wyznaczyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wyznaczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈznaʧ̑ɨʨ̑, AS: vyznačyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznaczanie n., wyznaczenie n., znak m., znaczek m., znakownik m., wyznacznik mrz., znacznik mrz.

czas. wyznaczać

Wiktionary

wyznanie

1. wyjawić coś ważnego; przyznać się do czegoś;
2. wyznać się - potocznie: zorientować się w czymś, poznać się na czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;

(1.2) przyznanie się do czegoś

(1.3) odczasownikowy od|wyznać.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Jakiego oni są wyznania? – Są baptystami.

(1.2) Od dnia, w którym mąż uczynił mi to wyznanie, zaczęły zachodzić w naszym domu różne zadziwiające wypadki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈznãɲɛ, AS: vyznãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznaniowość ż., wyznawca m., wyznawczyni ż., wyznawanie n., znawstwo n.

czas. wyznawać ndk., wyznać dk.

przym. wyznaniowy, wewnątrzwyznaniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konfesja, religia, wiara

(1.2) zwierzenie, oświadczenie, przyznanie się

Wiktionary

wyznaniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wyznaniowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznanie n., wyznawanie n.

czas. wyznać dk., wyznawać ndk.

przym. wyznaniowy

przysł. wyznaniowo

Wiktionary

wyznaniowy

przymiotnik od: wyznanie

SJP.pl za Inny słownik języka polskiego - PWN 2000 - M. Bańko [koalar, 2007-03-05]

przymiotnik odrzeczownikowy

(1.1) odnoszący się do wyznania jako wiary

(1.2) dotyczący wyznania jako deklaracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznawczyni ż., wyznanie n., wyznawanie n., wyznawca mos., wyznaniowość ż.

czas. wyznawać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) religijny

Wiktionary

wyznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyznać)

(1.1) wyjawiać, ujawniać coś; zwłaszcza coś, co dotychczas się ukrywało

(1.2) wierzyć w coś; czcić coś; także: być wyznawcą danej religii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z pokorą i żalem wyznaję swoje grzechy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈznavaʨ̑, AS: vyznavać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznawczyni ż., wyznanie n., wyznawca m., wyznawanie n., znawstwo n., wyznaniowość ż.

czas. wyznać ndk.

przym. wyznaniowy

Wiktionary

wyznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznawanie czegoś za godne wiary i szacunku

(1.2) ujawnianie sekretów, tajemnic lub rzeczy ważnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨznaˈvãɲɛ, AS: vyznavãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznanie n., wyznawca m., wyznawczyni ż., wyznawstwo n., wyznaniowość ż.

czas. wyznawać ndk., wyznać dk.

przym. wyznaniowy, wyznawczy

Wiktionary

wyznawca

1. osoba wyznająca jakąś religię;
2. zwolennik jakichś poglądów, idei, teorii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-10-04]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;

(1.2) przen. entuzjasta czyichś poglądów

Wiktionary

Wyznawca (łac. confessor) – termin stosowany w chrześcijaństwie dla określenia postaci otoczonej pośmiertnym kultem (łac. cultus inferior relativus), która zmarła śmiercią naturalną.

Ewolucję semantyczną określenia „wyznawca” poznać można dzięki analizom historii kultu, dziejom literatury chrześcijańskiej i na koniec filologii. Określenie Confessor odnosiło się do świadków występujących przed sądami. U zarania chrześcijaństwa męczenników traktowanych jako „świadków” wiary nazywano Wyznawcami. Po pierwszej fali prześladowań chrześcijan, powstała w II wieku koncepcja potwierdzenia świętości bez ofiary krwi – męczeństwa, której świadectwo znajdujemy później u Cypriana z Kartaginy w jego powiedzeniu: „i pokój ma swoje wieńce”. Zaczęto upatrywać wzorów w bohaterach wiary realizujących biblijną doskonałość moralną „Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski.” (Mt 5, 48 BT) przez aktywną działalność apostolską łac. militia Christi. Rozróżnienie między męczennikami a tymi którzy znosili prześladowania za wiarę w Jezusa Chrystusa, ale nie ponieśli męczeńskiej śmierci wprowadził Tertulian określając ich jako „męczenników przyszłości” łac. benedicti martyres designati, zaś przeciwstawienie tytułów po raz pierwszy pojawiło się w liście gmin starożytnego Lugdunum i Vienne. Klemens Aleksandryjski określił cnotliwe życie zgodne z przykazaniami jako męczeństwo duchowe. Podział dotyczył uznanych za świętych, którzy byli przykładem powołania do świętości i określano ich mianem łac. confessores. Szczególny szacunek wzbudzał celibat z pobudek religijnych (na przykład u monachoi, monachi – ascetów z okresu między 250 a 350 r.), przyrównywany przez Metodego z Olimpu z męczeństwem. Przykłady żywotów opiewających męstwo ascetów wyszły spod piór Hieronima ze Strydonu, Kasjana z Imoli i anonimowego autora żywotów świętych Pachomiusza i Teodora z Tabenissi. W dziele Atanazego Wielkiego „Żywot Antoniego Pustelnika” nakreślony został ideał życia chrześcijańskiego z modlitwą, pokutą za bliźnich i opieką nad nimi – kwintesencją chrześcijańskiej solidarności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈznafts̑a, AS: vyznafca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznawanie n., wyznanie n.

:: fż. wyznawczyni ż.

czas. wyznawać ndk., wyznać dk.

przym. wyznaniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czciciel

(1.2) sympatyk, zwolennik, pasjonat

Wiktionary

wyznawczy

związany z wyznawaniem czegoś, wiarą w coś

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

wyznawczyni

1. kobieta wyznająca jakąś religię;
2. zwolenniczka jakiejś teorii, czyichś poglądów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: wyznawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨznafˈʧ̑ɨ̃ɲi, AS: vyznafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyznanie n., wyznawanie n.

:: fm. wyznawca m.

czas. wyznać dk., wyznawać ndk.

przym. wyznaniowy

Wiktionary

wyżni

przestarzale: położony wysoko, górny

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-04-11]

przymiotnik

(1.1) przest. górny, znajdujący się u góry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez Świnicką Szczerbinę Wyżnią przebiega szlak turystyczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyż mrz., wyżnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. wyżny

Wiktionary

wyżnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wyniosłość, wzniesienie

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: wyżni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyż mrz.

przym. wyżni, wyżny

Wiktionary

wyżnianka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-22]

Wyżnianka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Dzierzkowice na Wzniesieniach Urzędowskich.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

Wikipedia

wyżnik

dawniej: karta do gry wyższa od niżnika (waleta)

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

Wyżnik – potok górski w Sudetach Środkowych na granicy Wzgórz Lewińskich i Gór Orlickich w woj. dolnośląskim.

Jest to górski potok, należący do zlewiska Morza Północnego, prawy dopływ Klikawy. Źródła położone są na wysokości około 690 m n.p.m. w rejonie przełęczy Polskie Wrota, na wschodnim zboczu góry Gomoła na Wzgórzach Lewińskich w okolicy przysiółka Zielone. Potok w górnym biegu spływa wąską mało zaludnioną Homolską Doliną, której zbocza miejscami tworzą wąskie i głębokie wąwozy. Do Lewina Kłodzkiego potok płynie wzdłuż drogi krajowej nr 8 w kierunku ujścia do Klikawy w Lewinie Kłodzkim, na wysokości około 450 m n.p.m. Długość potoku to około 5,5 km. W korycie potoku występują małe progi skalne. Dolina Wyżnika należy do ciekawszych dolin Wzgórz Lewińskich.

Wikipedia

wyżnikiewicz

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-07]

Os

Wikipedia

wyżny

przymiotnik

(1.1) daw. wyżni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zyta pojechała trochę odpocząć do Raby Wyżnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyż mrz., wyżnia ż.

przysł. wysoko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) górny, przest. wyżni

Wiktionary

wyżówka

wysoki stan wody np. w rzece, wywołany zwiększonym zasilaniem; przeciwieństwo niżówki

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2006-02-14]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wyż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Wyżwa

Wiktionary

wyżowy

przymiotnik od: wyż (obszar wysokiego ciśnienia atmosferycznego), np. układy wyżowe

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2005-11-11]

wyżpin

roślina z rodziny goździkowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

wyźrebić

wyźrebić się - o klaczy: urodzić, wydać potomstwo; zaźrebić się, oźrebić się

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: koń śląski) [tevex, 2019-09-15]

wyżreć

1. o zwierzętach (również żartobliwie lub pogardliwie o ludziach): zjeść wszystko co było, wyjeść;
2. o chorobie, rdzy, kwasach, zasadach: uszkodzić, spowodować ubytki, dziury, wypalić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

wyższość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʃːɔɕʨ̑, AS: vy•šość

Wiktionary

Powiązane:

przym. wysokościowy

rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) supremacja

Wiktionary

wyższy

stopień wyższy od przymiotnika: wysoki

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

forma przymiotnika.

(1.1) stopień wyższy od: wysoki

przymiotnik

(2.1) o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʃːɨ, AS: vy•šy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wysokość ż.

przym. wysoki, wysokościowy

przysł. wysoko

Wiktionary

wyzuć

pozbawić kogoś czegoś, zwykle majątku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-05-19]

wyżulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wyżulić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. wyżulić

Wiktionary

wyżulić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. wyżebrać, wyłudzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta laska wyżuliła ode mnie dwie dychy na opiekunkę dla dziecka, którego nie miała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒulʲiʨ̑, AS: vyžulʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyżulenie n., żul m.

czas. żulić ndk.

Wiktionary

wyzuty

pozbawiony czegoś, np. emocji

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-07-24]

przymiotnik

(1.1) całkowicie pozbawiony jakiejś dodatniej cechy, pozytywnych uczuć, emocji

forma czasownika.

(2.1) ims. (przymiotnikowy bierny) zob. wyzuć.

Wiktionary

wyzuwalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przebieralnia w łaźni

Wiktionary

wyzwać

1. zwymyślać kogoś, używając dosadnych lub wulgarnych słów
2. zmusić kogoś do wzięcia udziału w walce, pojedynku itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

wyzwalać

czasownik niedokonany

(1.1) czynić wolnym, uwalniać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyzwolenie n., wyzwalanie n., wyzwoleniec m., wyzwoliciel mos.

czas. wyzwolić dk.

przym. wyzwoleńczy

Wiktionary

wyzwalacz

1. urządzenie w aparacie fotograficznym uruchamiające migawkę
2. urządzenie do otwierania spadochronu

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2010-08-03]

Wyzwalacz (ang. trigger) – procedura wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenia w tabeli bazy danych. Wyzwalacze mogą ograniczać dostęp do pewnych danych, rejestrować zmiany danych lub nadzorować modyfikacje danych.

Systemy baz danych posiadające wyzwalacze:Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Sybase, Oracle, Firebird, SQLite, InterBase SQL, MySQL (od wersji 5.0.2), Progress.

Wikipedia

wyzwalak

jeden z elementów maszyny do pisania

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

wyzwanie

1. zwymyślać kogoś, używając dosadnych lub wulgarnych słów
2. zmusić kogoś do wzięcia udziału w walce, pojedynku itp.

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

Wiktionary

Wyzwanie – zbiór opowiadań peruwiańskiego pisarza Maria Vargasa Llosy, po raz pierwszy opublikowany w 1959 roku pod oryginalnym tytułem Los jefes.

Zbiór sześciu opowiadań jest prozatorskim debiutem Llosy. Ich stałym elementem jest przemoc, kolejne teksty ukazują różnorodne jej przejawy. W skład tomu wchodzą następujące utwory:

- Szefowie (Los jefes)

- Wyzwanie (El desafío)

- Młodszy brat (El hermano menor)

- Niedziela (Día domingo)

- Gość (Un visitante)

- Dziadek (El abuelo)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɨˈzvãɲɛ, AS: vyzvãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zwyzywanie n.

czas. wyzywać

Wiktionary

wyzwisko

obraźliwe, wulgarne słowo; przezwisko; obelga

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-08-04]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) słowo obraźliwe dla kogoś

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. wyzywać, nazywać

rzecz. zwyzywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obelga, przekleństwo, przezwisko, wymysły

Wiktionary

wyzwoleńczy

przymiotnik

(1.1) którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość prostych żołnierzy najróżniejszych armii wyzwoleńczych, na których natknąłem się w Afryce lub Ameryce Łacińskiej, miała bardzo niski poziom świadomości politycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ, AS: vyzvolẽĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyzwoliciel m., wyzwolicielka ż., wyzwoleniec m., wyzwoliny nmos., wyzwalanie n., wyzwolenie n.

czas. wyzwalać ndk., wyzwolić dk.

przym. wyzwolicielski

Wiktionary

wyzwolenie

kres niewoli; odzyskanie niepodległości

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-03]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od| wyzwolić.

Wiktionary

żargonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od żargon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żargon m.

Wiktionary

żargonizm

wyraz lub wyrażenie typowe dla żargonu, czyli środowiskowej odmiany języka wykształconej przez jakąś grupę społeczną dla podkreślenia własnej odrębności

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

żargonowy

przymiotnik od: żargon

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik

(1.1) dotyczący żargonu, związany z żargonem, wyrażony żargonem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒarɡɔ̃ˈnɔvɨ, AS: žargõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żargon

skrót żarg.

Wiktionary

zariba

afrykańska zagroda z pali chroniąca przed napaścią dzikich zwierząt; zareba, zeriba, zereba

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa (pod: zareba||zariba||zeriba) [tevex, 2012-04-12]

zaripostować

zripostować;
1. odpowiedzieć komuś na zarzuty celnie i szybko; zareplikować;
2. w szermierce: zadać cięcie lub pchnięcie bezpośrednio po udanej własnej zasłonie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [scaevus, 2006-06-14]

żarki

miasto w województwie śląskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wynikiem uczestnictwa mieszkańców w powstaniu listopadowym i styczniowym były represje nałożone przez zaborców i pozbawienie Żarek praw miejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒarʲci, AS: žarʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żarczanin m., żarczanka ż.

przym. żarecki

Wiktionary

żarklin

rodzaj drzew z rodziny bobowatych; Hymenaea

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

żarkowo

Wikipedia

żarliwiec

człowiek żarliwy, oddający się czemuś z wielkim zapałem; zapaleniec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-11-05]

żarliwiej

stopień wyższy od przysłówka: żarliwie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

żarliwość

ogromny zapał; entuzjazm

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest żarliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʒarˈlʲivɔɕʨ̑, AS: žarlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. żarliwy

przysł. żarliwie

rzecz. żar m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gorliwość, zelotyzm, fanatyzm, namiętność

Wiktionary

żarliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: żarliwy; bardziej żarliwy

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-12]

żarliwy

1. odznaczający się gorliwością, zapałem, poświęcający się czemuś z całym przekonaniem, z oddaniem;
2. świadczący o czyimś zapale, gorliwości

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

przymiotnik

(1.1) cechujący się dużym zapałem, oddaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wasza Eminencja sam raczyłeś opowiadać, że konterfekt Madonny Gregoriańskiej jest owocem żarliwej modlitwy.

(1.1) Nie należy być ani nadto ufnym, ani zbyt banalnym, ani zbyt żarliwym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʒarˈlʲivɨ, AS: žarlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żarliwość ż., żar mrz.

przysł. żarliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gorliwy, mocny, oddany, entuzjastyczny, gorący, namiętny, płomienny, zapalony, zaciekły, fanatyczny, zagorzały

Wiktionary

żarmaszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. uczn. zapalniczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒarmaˈʃɨ̃na, AS: žarmašỹna

Wiktionary

żarna

urządzenie do ręcznego mielenia zboża, składające się z dwóch kamieni w kształcie koła każdy. W tym, który leży na górze, jest wykonany otwór do wsypywania ziarna.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. etn. urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; Gloger.

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: żarny

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʒarna, AS: žarna

Wiktionary

Powiązane:

przym. żarnowy

Wiktionary

żarnecki

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

żarnik

1. część promiennika służąca do wysyłania promieniowania cieplnego;
2. element żarówki wykonany z drutu lub włókna węglowego doprowadzany do żarzenia się wskutek przepływu prądu elektrycznego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. drucik w żarówce emitujący światło

Wiktionary

Żarnik (włókno żarowe) – cienki drut z wolframu (metal o wysokiej temperaturze topnienia) znajdujący się w bańce żarówki.

W wyniku przepływu przezeń prądu elektrycznego żarnik rozgrzewa się, co powoduje emisję światła (żarzy się – stąd jego nazwa). Żarnik jest połączony ze stopką żarówki i gwintem za pośrednictwem grubych drutów, stanowiących jego podparcie i dostarczających do niego prąd. W miarę potrzeby bywa też dodatkowo podparty cienkimi drucikami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podane temperatury pracy żarnika odnoszą się do standardowych lamp, dla których przewidziano średni czas pracy 1000 godzin.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żar mrz., żarówka ż.

przym. żarowy

Wiktionary

żarnikowy

przymiotnik od: żarnik

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

żarno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kamień młyński

Wiktionary

Wikipedia

żarnów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

zlewka

1. szklane naczynie używane w laboratoriach chemicznych
2. rzadziej: zlewek

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

Zlewka - płaskodenne naczynie laboratoryjne ogólnego użytku zwykle o kształcie cylindrycznym (ścianki boczne równoległe). Wyjątkiem jest zlewka Philipsa posiadająca kształt zwężającego się cylindra (w czym przypomina nieco kolby stożkowe).

Typowa zlewka przypomina kształtem szklankę, jest jednak wykonana z odpornego na nagłe zmiany temperatury szkła borokrzemianowego i ma lekko zaokrąglone połączenie dna ze ściankami, aby uniknąć naprężeń i pęknięć przy ogrzewaniu. Rzadziej spotyka się zlewki wykonane z tworzyw sztucznych. Większość zlewek posiada "dzióbek" ułatwiający przelewanie płynów, oraz orientacyjną skalę objętości. Pojemność zlewek jest bardzo zróżnicowana, od kilku mililitrów do kilku litrów.

Wikipedia

zlewki

zlane resztki płynów, napojów, pokarmów płynnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zlewkowy

przymiotnik od: zlewka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlewnia

1. punkt skupu mleka, zakład pomocniczy mleczarni
2. obszar, z którego wody spływają do wspólnego zbiornika; również: obszar zasilania jeziora

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

Wikipedia

zlewniarka

pracowniczka zlewni mleka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlewniarz

pracownik zlewni mleka

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

zlewnica

metalowa forma do odlewania stali; wlewnica

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlewny

dawniej:
1. dający się lać;
2. taki, do którego się coś zlewa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlewowy

przymiotnik od: zlew

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlewozmywak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzlɛvɔzˈmɨvak, AS: zlevozmyvak

Wiktionary

Powiązane:

przym. zlewozmywakowy

Wiktionary

zlewozmywakowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze zlewozmywakiem, dotyczący zlewozmywaka

Wiktionary

Patrz:
zlewozmywak
Przykłady

(1.1) Władziu, kupmy szafkę zlewozmywakową i nowy okap.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zlewozmywak mrz.

Wiktionary

zleżały

taki, który stracił swoje właściwości wskutek zbyt długiego leżenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zleźć

potoczne:
1. zejść, zwykle z trudem, z miejsca położonego wyżej; zgramolić się;
2. zniknąć z jakiejś powierzchni, zetrzeć się; odleźć, odpaść, zejść;
3. zleźć się:
a) zgromadzić się;
b) zmęczyć się chodzeniem; złazić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-04-16]

zleżeć

zleżeć się (rzadkie) - zepsuć się wskutek długiego leżenia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

zliberalizować

1. przyjąć postawę tolerancyjną wobec czyichś poglądów lub postaw;
2. złagodzić pewne restrykcje ekonomiczne, polityczne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zliberalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zliberalizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zliberalizować dk.

rzecz. liberał mos., libek mzw.

Wiktionary

zlichwiać

dawniej: zabierać w ramach lichwy

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: zlichwić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zlicytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlicytować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zlicytować dk.

rzecz. licytowanie n., licytacja ż.

przym. licytacyjny

Wiktionary

zliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zliczać.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zlʲiˈʧ̑ãɲɛ, AS: zlʹičãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zliczać ndk., zliczyć dk., liczyć ndk., policzyć dk., wyliczać ndk., wyliczyć

rzecz. liczba ż., zliczenie, wyliczenie, wyliczenie, policzenie

Wiktionary

zliczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zliczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zlʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: zlʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zliczyć dk., zliczać ndk., liczyć ndk., policzyć dk., wyliczać ndk., wyliczyć

rzecz. liczba ż., zliczanie, wyliczenie, wyliczenie, policzenie

Wiktionary

zliczyć

zsumować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zliftingować

naciągnąć skórę twarzy i szyi w celu likwidacji zmarszczek

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-07]

zlikwidować

czasownik

(1.1) usunąć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeden z wymienionych powinien zlikwidować miejsce pracy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. likwidacja ż., zlikwidowanie n.

przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

zlim

dawniej: złamana tyka wbita w niebezpiecznym miejscu w dno rzeki w celu ostrzeżenia flisaków

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

zlin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach, na wschodnich Morawach;

Wiktionary

Zlin (cz. Zlín, niem. Zlin) – miasto w Czechach, na wschodnich Morawach, zamieszkuje je 78 599 mieszkańców (2005). Od 1 stycznia 1949 do 31 grudnia 1989 nosiło nazwę Gottwaldov na cześć komunistycznego prezydenta Klementa Gottwalda.

Wikipedia

Powiązane:

przym. zliński

Wiktionary

zlinczować

dokonać egzekucji na osobie podejrzanej o popełnienie zbrodni

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

czasownik przechodni dokonany (ndk. linczować)

(1.1) książk. zob. linczować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mężczyzna przebrany za Dziadka Mroza (rosyjski odpowiednik Świętego Mikołaja) został zlinczowany przez tłum muzułmańskich fanatyków religijnych w stolicy Tadżykistanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zlʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑, AS: zlʹĩṇčovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lincz (lynch) m.

czas. linczować ndk.

Wiktionary

zlinczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlinczować.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzlʲĩn͇ʧ̑ɔˈvãɲɛ, AS: zlʹĩṇčovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zlinczować

Wiktionary

źlinice

wieś w Polsce położona w województwie opolskim

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [koalar, 2008-03-06]

Źlinice (dodatkowa nazwa w j. niem. Zlönitz, w latach 1936–1945 Glockenau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Prószków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

zlinkować

w informatyce: połączyć linkiem

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zlinem, dotyczący Zlina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy pytam, dlaczego nie biorą pod uwagę portów polskich, a zwłaszcza Szczecina, który ma zgodnie z międzynarodowym porozumieniem przejąć tranzyt czechosłowacki — uzyskuję odpowiedź, że tradycyjnym portem dla zlińskich wyrobów Baty był przecież zawsze Hamburg.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Zlin mrz.

Wiktionary

zlisić

1. zrazić (się), zniechęcić (się), odstręczyć
2. zacząć chodzić własnymi drogami, przestać bywać w domu
3. gwarowo: przyzwyczaić się do przychodzenia dokądś; stać się gdzieś częstym gościem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2020-08-12]

zlisiony

taki, który się zlisił; zliszony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2012-04-14]

zliszony

taki, który się zlisił; zlisiony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [greenpoint, 2006-08-04]

zlituanizować

zlitwinizować;
1. poddać wpływom litewskim;
2. nadać formom literackim postać litewską

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|lituanizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzlʲituwãɲiˈzɔvaʨ̑, AS: zlʹituu̯ãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. lituanizować (się) ndk.

rzecz. lituanizowanie ndk., zlituanizowanie dk., lituanizacja, lituanizm

przym. lituanizacyjny

Wiktionary

zlituanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlituanizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzlʲituwãɲizɔˈvãɲɛ, AS: zlʹituu̯ãńizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

rzecz. lituanizowanie ndk., lituanizacja, lituanizm

przym. lituanizacyjny

Wiktionary

zlitwinizować

zlituanizować;
1. poddać wpływom litewskim;
2. nadać formom literackim postać litewską

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-12-01]

zlizać

zebrać coś z powierzchni czegoś przez lizanie; zjeść, liżąc

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlodowacenie

okres powstawania lub powiększania się zasięgu lodowców wskutek ochładzania się klimatu i wzrostu ilości opadów atmosferycznych; glacjał

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. okres pokrycia obszaru Ziemi lądolodem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O zlodowaceniach przedczwartorzędowych, w prekambrze, karbonie i permie świadczą resztki utworów lodowcowych (np. tillity), zachowane w osadach w Afryce, Australii czy Ameryce Południowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lodowacenie n., lodowiec mzw./mrz.

czas. lodowacieć ndk., zlodowacieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) glacjacja

Wiktionary

zlodowacić

dawniej: zamrozić, zamienić w lód

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: szkiery) [tevex, 2017-01-12]

zlodowacony

dawniej: zamrozić, zamienić w lód

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: szkiery) [koalar, 2007-11-05]

zlodzić

zamienić w lód, pokryć lodem; zalodzić, zlodowacić

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2016 - E. Polański [tevex, 2016-03-25]

zlogarytmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlogarytmować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zlogarytmować dk.

rzecz. logarytm mrz.

przym. logarytmiczny

Wiktionary

zlokalizować

1. określić położenie czegoś; umiejscowić;
2. umieścić coś w jakimś miejscu, np. zlokalizowanie inwestycji na jakimś obszarze;
3. ograniczyć rozprzestrzenianie się czegoś;
4. zlokalizować się -
a) wystąpić w jakimś miejscu;
b) znaleźć się w jakimś miejscu; umiejscowić się;
c) rozpoznać własne położenie;
d) nawzajem rozpoznać swoje położenie; namierzyć się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|lokalizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzlɔkalʲiˈzɔvaʨ̑, AS: zlokalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lokalizacja ż., lokator m., zlokalizowanie n.

przym. lokalny

Wiktionary

zlokalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlokalizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zlokalizować

rzecz. lokator mrz./mos.

Wiktionary

zlot

1. zgromadzenie osób przybyłych z różnych stron w celu wzięcia udziału we wspólnej imprezie; zjazd;
2. gromadzenie się ptaków w jednym miejscu, szczególnie przed odlotem do ciepłych krajów

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaplanowane publiczne spotkanie dużej grupy osób

(1.2) ornit. zgromadzenie się dzikich ptaków

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. zlatywać/zlecieć

przym. zlotowy

rzecz. zlotowicz

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* polski język migowy: PJM-ukryj|(1.1) {{PJM|zlot.}}

źródła.

== zlot (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) monet. złoty

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zlɔt, AS: zlot

Wiktionary

Powiązane:

czas. zlatywać/zlecieć

przym. zlotowy

rzecz. zlotowicz

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. zlatywać/zlecieć

przym. zlotowy

rzecz. zlotowicz

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* polski język migowy: PJM-ukryj|(1.1) {{PJM|zlot.}}

źródła.

== zlot (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) monet. złoty

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

zlotowicz

uczestnik zlotu

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-05-28]

zlotowiec

uczestnik zlotu; zlotowicz

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-06]

zlotowy

przymiotnik od: zlot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

zlp

[czytaj: zet-el-PE] skrót od: Związek Literatów Polskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

skrótowiec

(1.1) = Związek Literatów Polskich;

(1.2) = Związek Legionistów Polskich;

(1.3) = Związek Ludu Polskiego;

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. ZLP-owski, zetelpowski

Wiktionary

zlp-owski

przymiotnik od: ZLP (Związek Literatów Polskich); zetelpowski

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański [tevex, 2010-12-18]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ZLP (Związkiem Literatów Polskich), dotyczący ZLP (Związku Literatów Polskich)

Wiktionary

Powiązane:

skr. ZLP

przym. zetelpowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zetelpowski

Wiktionary

zlustrować

przejrzeć, skontrolować, sprawdzić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-20]

czasownik

(1.1) dokonać przeglądu wzrokiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zlustrowali mnie po transformacji i wszystkie drzwi mam teraz zamknięte.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lustracja ż., lustrowanie n., zlustrowanie n.

przym. lustracyjny, lustratorski

Wiktionary

zlustrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zlustrować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zlustrowanie WSI wprowadziło spory zamęt w działaniu służb specjalnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lustracja ż., lustrator m., lustratorka ż., lustrowanie n.

czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

przym. lustracyjny, lustratorski

Wiktionary

zlutowywać

lutując, złączać metalowe części

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

zluzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zluzować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. luz m., zluzowywanie n.

czas. zluzować dk., zluzowywać ndk.

Wiktionary

zm.

skrót od: zmarł, zmarły (czytany jako cały wyraz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

skrót

(1.1) = zmarły; zmarła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adam Poniński (ur. 1732 lub 1733, zm. 23 lipca 1798 w Warszawie). (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmarwɨ|ˈzmarwa, AS: zmaru̯y|zmaru̯a

Wiktionary

zmacać

wyczuć coś lub kogoś za pomocą dotyku; wymacać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmacerować

poddać coś działaniu płynu w celu zmiękczenia lub wywołania zmian chemicznych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmachać

potocznie:
1. zmęczyć kogoś wysiłkiem fizycznym;
2. zmachać się - zmęczyć się wysiłkiem fizycznym; utrudzić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmachany

potocznie:
1. zmęczyć kogoś wysiłkiem fizycznym;
2. zmachać się - zmęczyć się wysiłkiem fizycznym; utrudzić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmącić

1. sprawić, aby płyn stał się mętny; zburzyć, zbełtać;
2. wprowadzić zamieszanie; zakłócić;
3. zmącić się - zostać zmąconym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmączniały

1. o owocach: stracić soczystość;
2. stać się podobnym do mąki, rozsypać się w proszek

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: mącznieć) [tevex, 2017-12-14]

zmącznieć

1. o owocach: stracić soczystość;
2. stać się podobnym do mąki, rozsypać się w proszek

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: mącznieć) [tevex, 2017-12-14]

zmądrzały

nabrać rozumu, rozsądku; stać się mądrzejszym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-08-29]

zmądrzeć

nabrać rozumu, rozsądku; stać się mądrzejszym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

zmadziaryzować

poddać wpływom węgierskim, rozszerzyć wpływy węgierskie, nadać czemuś cechy typowo węgierskie; zhungaryzować

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-09-10]

zmagać

walczyć z kimś, próbować pokonać kogoś, usiłować coś przezwyciężyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmagania

walczyć z kimś, próbować pokonać kogoś, usiłować coś przezwyciężyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmaganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawanie naprzeciw problemu; próby przezwyciężenia czegoś

(1.2) psych. sport. spór lub walka wręcz z kimś

Wiktionary

zmagazynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmagazynować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. magazynowanie n., magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynówka ż.

czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

przym. magazynowy, magazynkowy

Wiktionary

zmajdrować

zmajstrować; potocznie:
1. zrobić coś w nietypowy sposób;
2. zrobić coś złego, niewłaściwego

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-29]

zmajstrować

zmajdrować; potocznie:
1. zrobić coś w nietypowy sposób;
2. zrobić coś złego, niewłaściwego

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmakaronizować

wpleść obce, zwłaszcza łacińskie, wyrazy, zwroty lub obce formy gramatyczne do tekstu w języku ojczystym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2020-08-06]

zmalały

1. stać się mniejszym, stać się małym;
2. osłabnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmaleć

1. stać się mniejszym, stać się małym;
2. osłabnąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmalować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmalować dk.

Wiktionary

zmalowywać

potocznie: robić coś niewłaściwego

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

zmalwersować

popełnić przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmamić

zwieść fałszywymi pozorami, oszukać, wprowadzić w błąd; omamić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmamleć

potocznie: pogryźć coś, wolno przeżuwając; zmiędlić

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

zmaniać

dawniej:
1. oszukiwać fałszywymi pozorami;
2. zwabiać kogoś

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) (pod: zmanić)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmanić

dawniej: zmamić - zwieść, wprowadzić w błąd, oszukać; omanić

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2016-12-01]

zmanierować

stać się zmanierowanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmanierowany

stać się zmanierowanym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmanipulowywać

manipulować;
1. wpływać na zachowania lub poglądy kogoś w taki sposób, że nie jest on tego świadomy;
2. naginać lub przeinaczać fakty w celu udowodnienia swoich racji;
3. wykonywać precyzyjną czynność ręcznie lub za pomocą narzędzia trzymanego w ręku;
4. wykonywać z czymś jakąś czynność w celu osiągnięcia zamierzonego efektu

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-17]

zmapować

1. przyporządkować zasoby systemowe do innych, zwykle wirtualnych;
2. stworzyć schemat czegoś, np. jakiegoś zjawiska;
3. oznaczyć na mapie szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów lub materiałów źródłowych; skartować

SJP.pl za Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty - 2020 (ndpl)
Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-25]

zmarasić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zbrudzić

Wiktionary

zmaraszony

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zbrudzony

Wiktionary

zmarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zemrzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmarʲʨ̑ɛ, AS: zmarʹće

Wiktionary

Powiązane:

czas. zemrzeć

Wiktionary

zmarginalizować

pomniejszyć znaczenie czegoś lub wpływu na coś

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: prawo rolne, subkultura) [tevex, 2017-06-07]

zmarmurzać

czasownik niedokonany

(1.1) neologizm książk. przemieniać żywe fakty w legendę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A skoro już lekkimi skrzydły swymi poczynają osiadać na frontonach świątyń i zmarmurzać, jak postacie do snu się kładące, wtedy rzeźbiarz miejsce im otwiera w cichym łonie głazu ciosanego.

(1.1) Raz przyjdzie mu obalać bałwany, to znów żywych jeszcze zmarmurzać w posągi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmarˈmuʒaʨ̑, AS: zmarmužać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmarmurzanie n., marmur mrz.

czas. zmarmurzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przen. krystalizować, brązowić

Wiktionary

zmarmurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmarmurzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzmarmuˈʒãɲɛ, AS: zmarmužãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmarmurzać

Wiktionary

zmarnować

czasownik przechodni dokonany (ndk. marnować)

(1.1) dokonany od|marnować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmarˈnɔvaʨ̑, AS: zmarnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marność ż.

czas. marnować, marnieć

przym. marny

przysł. marnie

Wiktionary

zmarnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmarnować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzmarnɔˈvãɲɛ, AS: zmarnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. marnieć, zmarnować dk., marnować ndk.

rzecz. marnowanie, marnotrawstwo, marność

przym. zmarnowany, marny

przysł. marnie

Wiktionary

zmarszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmarszczyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmarszczyć

rzecz. zmarszczka ż.

Wiktionary

zmarszczka

1. bruzdka na skórze, zwłaszcza twarzy i szyi, będące efektem ruchów mimicznych lub starzenia się;
2. drobna nierówność na jakiejś powierzchni; falka, fałdka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych

(1.2) załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oczy, które patrzyły zawsze władczo i przenikliwie, zapdły się teraz w oczodołach, a szeroka twarz pokryła się siecią zmarszczek niczym u starego słonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmarʃʧ̑ka, AS: zmarščka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. marszczenie n., zmarszczenie n., pomarszczenie n.

czas. zmarszczyć dk., marszczyć ndk., pomarszczyć dk.

przym. zmarszczkowy, przeciwzmarszczkowy

przysł. przeciwzmarszczkowo

Wiktionary

zmarszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. marszczyć)

(1.1) spowodować, że powstaną zmarszczki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmarszczenie n., zmarszczka ż.

Wiktionary

zmartwiały

przymiotnik

(1.1) książk. pozbawiony czucia

(1.2) książk. o komórkach, tkankach lub żywych organizmach, zwłaszcza roślinnych obumarły, pozbawiony życia

(1.3) książk. przen. niemogący chwilowo się ruszyć przez silne emocje

(1.4) książk. przen. będący wyrazem silnego doznania

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmartwieć dk.

przym. zmartwiony

Wiktionary

zmartwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: zmartfʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmartwić dk., martwić ndk.

przym. zmartwiony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłopot, troska, problem, zgryzota, zaniepokojenie, gw-pl|Śląsk Cieszyński|starość.

Wiktionary

zmartwiony

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się czymś martwi

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zmartwić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Juliusz siedział zmartwiony na brzegu ławki.

(1.1) Gdy cyrk nie przyjechał, najbardziej zmartwionymi okazały się dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwienie n.

czas. zmartwić się dk., zmartwić dk., martwić ndk., zmartwieć dk.

przym. zmartwiały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zatroskany

Wiktionary

zmartwychpowstać

podniośle: zmartwychwstać

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-16]

czasownik

(1.1) przest. zmartwychwstać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzmartfɨxˈpɔfstaʨ̑, AS: zmartfyχpofstać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychpowstanie n.

Wiktionary

zmartwychpowstanie

podniośle: zmartwychwstać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-12]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmartwychpowstać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmartwychpowstać dk.

Wiktionary

zmartwychpowstawać

przestarzale: zmartwychwstawać

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [tevex, 2017-01-11]

zmartwychpowstały

podniośle: zmartwychwstać

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2010-09-16]

zmartwychwstać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zmartwychwstawać)

(1.1) odrodzić się po śmierci, zacząć żyć ponownie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmartˈfɨxfstaʨ̑, AS: zmartfyχfstać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychwstanie n., zmartwychwstawanie n., Zmartwychwstanie n., zmartwychwstaniec mos., zmartwychwstanka ż.

przym. zmartwychwstański

czas. zmartwychwstawać

Wiktionary

zmartwychwstańcy

Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa, pot. zmartwychwstańcy (dawniej rezurekcjoniści), Congregatio a Resurrectione Domini Nostri Iesu Christi (CR) – międzynarodowa męska wspólnota zakonna, złożona z księży, braci zakonnych i stałych diakonów, a także Braci Zewnętrznych (świeckich).

Wikipedia

zmartwychwstanie

w religiach: powrót Jezusa Chrystusa do życia trzeciego dnia po śmierci na krzyżu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) rel. w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W centralnej części tryptyku artysta przedstawił Zmartwychwstanie Chrystusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ, AS: zmartfyχfstãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychwstanie n., zmartwychwstanka ż., zmartwychwstaniec mos.

czas. zmartwychwstać dk., zmartwychwstawać ndk.

przym. zmartwychwstały, zmartwychwstański

Wiktionary

zmartwychwstaniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z katolickiego Zgromadzenie Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podziękował także księżom zmartwychwstańcom za troskę o świątynię i duszpasterską opiekę nad wiedeńską Polonią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Zmartwychwstanie n., zmartwychwstanie n.

:: fż. zmartwychwstanka ż.

czas. zmartwychwstać dk., zmartwychwstawać ndk.

przym. zmartwychwstański

Wiktionary

zmartwychwstanka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa;
2. gatunek rośliny rocznej z rodziny kapustowatych (krzyżowych); anastatyka, róża jerychońska, ręka Maryi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina zdolna przetrwać w warunkach skrajnej suszy;

(1.2) rel. zakonnica z katolickiego Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ludmiła przywiozła sobie z Izraela zaschniętą zmartwychwstankę.

(1.2) Zapisałam Jacka do przedszkola zmartwychwstanek w Podgórzu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychwstanie n., Zmartwychwstanie n.

:: fm. zmartwychwstaniec m.

czas. zmartwychwstać dk., zmartwychwstawać ndk.

przym. zmartwychwstański

Wiktionary

zmartwychwstanki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa;
2. gatunek rośliny rocznej z rodziny kapustowatych (krzyżowych); anastatyka, róża jerychońska, ręka Maryi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

Wikipedia

zmartwychwstański

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z zmartwychwstańcami lub zmartwychwstankami, dotyczący zmartwychwstańców lub zmartwychwstanek

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) kośc. należący do zmartwychwstańców lub zmartwychwstanek, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Treść charyzmatu zmartwychwstańskiego, ukazana Celinie i jej córce, została przez nie dogłębnie zrozumiana i zastosowana w życiu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychwstanie n., Zmartwychwstanie n., zmartwychwstaniec mos., zmartwychwstanka ż.

czas. zmartwychwstać dk., zmartwychwstawać ndk.

Wiktionary

zmartwychwstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zmartwychwstać)

(1.1) odradzać się po śmierci, zaczynać żyć ponownie

(1.2) przen. odradzać się

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po długiej zimie łąka zaczyna zmartwychwstawać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmartwychwstanie n., zmartwychwstawanie n., Zmartwychwstanie n., zmartwychwstaniec mos., zmartwychwstanka ż.

czas. zmartwychwstać dk.

przym. zmartwychwstański

Wiktionary

zmartwychwstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powracanie do życia, powstawanie z martwych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na łące opromienionej wiosennym słońcem roślinność rozpoczęła swoje coroczne zmartwychwstawanie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmartwychwstać dk., zmartwychwstawać ndk.

Wiktionary

zmartwychwstały

taki, który zmartwychwstał; zmartwychpowstały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

Wikipedia

zmarzlak

potocznie: osoba, łatwo marznąca na mrozie, nieznosząca zimna; zmarzluch, zmarźlak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

zmarzlina

[czytaj: zmar-zlina] stale zamarznięta warstwa gruntu, występująca w krajach polarnych; marzłoć; marzłota

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

Wieczna lub wieloletnia zmarzlina, zwana też czasem wieczną marzłocią lub marzłocią trwałą lub zlodowaceniem podziemnym lub (ang.) permafrostem – zjawisko trwałego (minimum dwa kolejne lata) utrzymywania się części skorupy ziemskiej w temperaturze poniżej punktu zamarzania wody niezależnie od pory roku. Powstaje w warunkach suchego, zimnego klimatu (o średniej temperaturze powietrza poniżej −11 °C). Obejmuje około 80% Alaski, większość północnej Kanady i 65% Syberii (ciągła zmarzlina występuje prawie wyłącznie we wschodniej Syberii, w zachodniej jest obecna tylko na północnym wybrzeżu oceanu). Ciągła zmarzlina sięga aż do północnej Mongolii, punktowo występuje też w Górach Skandynawskich i na Grenlandii. Natomiast nieciągłe zmarzliny zajmują także większość Tybetu, są też znane z Alp. Wieczną zmarzlinę odkryto również w północno-wschodniej Polsce, w okolicy Suwałk na głębokości 357 metrów poniżej poziomu gruntu. Jest to pozostałość po zmarzlinie z okresu ostatniego zlodowacenia, która przetrwała dzięki specyficznym warunkom geologicznym, tak zwanej suwalskiej anomalii geotermiczno-hydrogeochemicznej.

Wikipedia

zmarzlinowy

przymiotnik od: zmarzlina

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmarzluch

potocznie: osoba, łatwo marznąca na mrozie, nieznosząca zimna; zmarzlak, zmarźlak

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

zmarznąć

[czytaj: zmar-znąć]
1. odczuć zimno, zziębnąć
2. o roślinach: zostać zniszczonym na skutek mrozu
3. rzad. zamarznąć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-08-27]

zmarznięty

[czytaj: zmar-znięty] taki, który zmarznął (zmarzł); zmarzły, zmarźnięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-03-28]

zmarzły

[czytaj: zmar-zły] taki, który zmarzł (zmarznął); zmarznięty, zmarźnięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-06-05]

przymiotnik

(1.1) taki, który zmarzł, uległ zmarznięciu, zmarznięty

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmarznąć

rzecz. zmarznięcie

przym. zmarznięty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmarznięty, ziębły, zziębnięty

Wiktionary

zmarła

kobieta, która zmarła; nieboszczka, martwa

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2010-09-12]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która umarła

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: zmarły

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lm. nmos. od: zemrzeć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie widziałam zmarłej w robronie.

(1.1) Nie powinnyście źle mówić o zmarłej, nie wypada.

(3.1) Babka zmarła wczoraj nad ranem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. zmarły m.

czas. zemrzeć dk.

przym. zmarły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieboszczka, umarła

Wiktionary

zmarły

taki, który zmarł

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która umarła, nie żyje

przymiotnik

(2.1) o osobie, która nie żyje

(2.2) eufem. o zwierzęciu, które nie żyje, zdechło

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lm. nmos. od: zemrzeć

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdawało mu się, że twarz zmarłego powinna mieć jakiś straszny wyraz: gniewu czy nienawiści.

(2.1) Na tę wieść nomarchowie, szlachta, wojsko, lud i cudzoziemcy szaleli z radości, ale święty stan kapłański tym gorliwiej obchodził żałobę po zmarłym faraonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmarwɨ, AS: zmaru̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. zmarła ż.

czas. zemrzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieboszczyk, trup, umarły

(2.1) nieżywy, nieżyjący, umarły

Wiktionary

zmaścić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popsuć, zawalić sprawę

Wiktionary

zmaskulinizowany

zdominowany przez mężczyzn

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmasować

zgromadzić w jednym miejscu; zagęścić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmasterować

przygotować wzorzec do masowej produkcji nośników dźwięku

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmasturbować

1. podrażnić narządy płciowe partnera; zonanizować;
2. zmasturbować się:
a) podrażnić własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; zonanizować się;
b) wulgarnie: wprawić się w stan nadmiernej ekscytacji

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki (pod: zonanizować się)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-12-01]

zmatchować

[czytaj: zmaczować lub zmeczować] środowiskowo: dopasować

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2019-01-10]

zmatować

pozbawić połysku, uczynić matowym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-14]

zmatowiały

stracić połysk, stać się matowym; pomatowieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmatowieć

stracić połysk, stać się matowym; pomatowieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmaza

1. w medycynie:
a) zmaza nocna - mimowolny wytrysk nasienia w czasie snu; polucja;
b) zmaza dzienna - patologiczny wyciek nasienia z cewki moczowej bez pobudzenia płciowego; nasieniotok;
2. hańbiące piętno, skaza; hańba, niesława, plama;
3. przestarzałe: brud, plama

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wina

(1.2) daw. plama, zabrudzenie

Wiktionary

Zmaza – polski zespół punkowy z Trzcianki. Powstał na początku lat 90. pod nazwą Zmaza Nocna.

Zespół, po udanych występach na lokalnych festiwalach i przeglądach, nagrał w roku 2003 demo Amademosz. W listopadzie 2005 nagrał płytę pt. Owszem. Po jej wydaniu grupa zaczęła koncertować w całej Polsce, m.in. razem z Kultem i Pidżamą Porno. W ramach Festiwalu Kultury Niezależnej C.K. Alternatiff zdobyła pierwszą nagrodę. Od października 2005 Zmaza wzięła udział w trasie koncertowej Farbenheit zespołu Farben Lehre.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W owym dniu wytryśnie źródło, dostępne dla domu Dawida i dla mieszkańców Jeruzalem, na obmycia grzechu i zmazy.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmazać dk.

rzecz. zmazanie n., zmazywanie n.

Wiktionary

zmazać

1. zetrzeć coś napisanego, namalowanego, np. napis z tablicy w klasie szkolnej;
2. przenośne: dać rekompensatę, wynagrodzić, okupić coś jakimś czynem

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmazany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brudny

Wiktionary

zmazywalny

dający się zmazać

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-12]

zmazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmazywać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niezmazywanie n., zmazanie n., zmaza ż.

czas. zmazywać ndk., zmazać dk.

Wiktionary

zmałpować

potocznie:
1. powtórzyć coś po kimś bezmyślnie; spapugować;
2. żartobliwie lub złośliwie udać kogoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmałpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmałpować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. małpować, zmałpować dk.

rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpowanie n.

Wiktionary

zmd

skrót od: Związek Młodzieży Demokratycznej

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmechacony

taki, który się zmechacił przez częste używanie; zniszczony

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

przymiotnik

(1.1) pot. włók. poplątany i zniszczony od nadmiernego używania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zmechacić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bardzo lubiłam ten sweter, ale niestety jest już bardzo zmechacony.

(2.1) Ten dywanik w przedpokoju został kompletnie zmechacony przez naszego psa, który tarzał się na nim godzinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzmɛxaˈts̑ɔ̃nɨ, AS: zmeχacõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmechacenie n.

czas. zmechacić dk.

przym. zmechaciały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmechaciały

Wiktionary

zmęczenie

przykre uczucie osłabienia fizycznego i psychicznego, pojawiające się po długotrwałej, intensywnej pracy, monotonnej czynności itp.; znużenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

(1.2) odczasownikowy od|zmęczyć.

Wiktionary

Zmęczenie – przejściowe zmniejszenie zdolności do pracy spowodowane przez brak rezerw energetycznych. W warunkach tlenowych glukoza metabolizowana jest do wody,dwutlenku węgla i energii, jednak w warunkach niedoboru tlenu organizm przetwarza glukozę drogą beztlenową z wytwarzeniem kwasu mlekowego, który gromadzi się w mięśniu używanym w danej chwili i wywołuje uczucie zmęczenia. W wypadku odczuwania zmęczenia, należy położyć się i nie dopuścić do utraty ciepła przez ciało. Zmęczenie jest reakcją fizjologiczną chroniącą przed dalszą zbyt intensywną pracą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przerwy śródlekcyjne to takie treści i sposoby działania nauczycieli, które zmierzają do zapobiegania zmęczeniu i znużeniu uczniów w trakcie trwania lekcji…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ, AS: zmẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. męczliwość ż., męczennik m., męka ż., męczennica ż., męczeństwo n.

czas. zmęczyć dk., męczyć ndk.

przym. zmęczony, męczeński

przysł. męcząco

Wiktionary

zmęczeniowy

przymiotnik od: zmęczenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmęczony

imiesłów przymiotnikowy

(1.1) odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

(1.2) przen. taki, który ma czegoś dość, jest czymś znudzony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie zawracaj głowy tacie, widzisz, że dopiero co wrócił z pracy i jest zmęczony!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ, AS: zmẽṇčõny

Wiktionary

Powiązane:

przym. umęczony, zamęczony, wymęczony

rzecz. zmęczenie

czas. zmęczyć (męczyć), przemęczyć

przysł. męcząco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) znużony, utyrany, wyczerpany, osłabiony, padający z nóg; gw-pl|Śląsk Cieszyński|stropióny.

Wiktionary

zmęczyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|męczyć.

czasownik zwrotny zmęczyć się

(2.1) dokonany od|męczyć się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. męczyć ndk.

rzecz. męczliwość ż., męczenie n., męka ż., zmęczenie n., męczennica ż., męczennik mos.

przym. męczący

przysł. męcząco

Wiktionary

zmedykalizować

zwiększyć wpływ medycyny na pewne rejony życia społecznego

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmegafonizować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) techn. rzad. założyć gdzieś megafony; zaopatrzyć w megafony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk.

Wiktionary

zmegafonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. rzad. zaopatrzenie w megafony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

zmegafonizowany

przymiotnik jakościowy

(1.1) techn. zaopatrzony w megafony

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy od: zmegafonizować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

zmelanżowany

potocznie:
1. upojony alkoholem na zakrapianej imprezie;
2. będący na kacu po zakrapianej imprezie

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-03-14]

zmendlować

ułożyć w mendle

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-10-16]

zmesmeryzować

uleczyć za pomocą uzdrawiających sił magnetycznych istniejących w każdym organizmie ludzkim i zwierzęcym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-01-18]

zmetabolizować

1. przetworzyć w organizmie poprzez przemiany biochemiczne;
2. metabolizować się - poddać się procesowi przemian biochemicznych w organizmie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmętnienie

Wikipedia

zmetropolizować

skupić obiekty przemysłowych, instytucje kulturalne itp. w metropoliach

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmężniały

nabrać cech typowo męskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-09]

zmężnieć

nabrać cech typowo męskich

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-14]

czasownik dokonany

(1.1) stać się mężczyzną

(1.2) uzyskać cechy przypisywane stereotypowo mężczyznom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmɛ̃w̃ʒʲɲɛ̇ʨ̑, AS: zmẽũ̯žʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mężczyzna m., mąż m., męskość ż., zmężnienie n.

czas. mężnieć ndk.

przym. męski, mężny

przysł. mężnie, męsko

Wiktionary

zmężnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmężnieć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmężnieć

rzecz. mąż mos.

przym. męski

Wiktionary

zmełka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łowicz. pomyłka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Łowicz|przymota.

Wiktionary

zmiąć

zgnieść, pognieść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-14]

żmiącki

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żmiącej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmiąca ż., żmiączanin m., żmiączanka ż.

Wiktionary

żmiączanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żmiącej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmiąca ż.

:: fż. żmiączanka ż.

przym. żmiącki

Wiktionary

żmiączanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żmiącej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmiąca ż.

:: fm. żmiączanin m.

przym. żmiącki

Wiktionary

zmiana

1. fakt, że coś staje się lub stało się inne;
2. zastąpienie czegoś czymś;
3. czas pracy jednej grupy ludzi w systemie wielozmianowym;
4. potocznie: pracownicy takiej grupy;
5. komplet bielizny, pościeli itp.

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

(1.2) określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników

(1.3) grupa pracowników pracująca o danej porze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zmiana nazwy centrum handlowego przysporzyła nam klientów.

(1.2) Jutro pracuję na drugą zmianę, zaczynam o 14.

(1.3) O 19 do fabryki przyszła druga zmiana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjãna, AS: zmʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmianowy m., zmianowość ż., zmienność ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk., wymieniać ndk., wymienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) modyfikacja

(1.2-3) górn. szychta

Wiktionary

zmianować

dawniej, dziś gwarowo: nadać miano, opatrzyć nazwą; zamianować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmianowanie

dawniej, dziś gwarowo: nadać miano, opatrzyć nazwą; zamianować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmianowy

przymiotnik od: zmiana

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do zmiany jako czasu pracy jednej załogi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kierownik zespołu pracowników danej zmiany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmienność ż., zmienniczka ż., zmienna ż., zmienienie n., zmienianie n., zmiana ż., zmianowość ż.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przysł. zmianowo, zmiennie

przym. zmienny

Wiktionary

zmiarkować

1. przestarzałe: wywnioskować na podstawie jakichś przesłanek; domyślić się, wydedukować;
2. dawniej: zmiarkować się - opanować się, pohamować się

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-03-23]

czasownik

(1.1) przest. domyślić się, zorientować się, wyciągnąć wnioski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲjarˈkɔvaʨ̑, AS: zmʹi ̯arkovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiarkowanie n., miarka ż.

Wiktionary

zmiarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmiarkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmiarkować dk.

rzecz. miarka ż.

Wiktionary

zmiatać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) usuwać śmieci przy pomocy miotły lub zmiotki

(1.2) działając z dużą siłą, porywać i zabijać kogoś lub niszczyć coś

(1.3) o wietrze: wiejąc, zgarniać skądś liście, śmieci itp.

(1.4) pot. zjadać coś szybko i łapczywie

(1.5) pot. szybko uciekać

(1.6) pot. na czyjeś obcesowe żądanie szybko odchodzić lub wychodzić skądś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kobiety stoją obok ze szczotkami i zmiotkami i po wymłóceniu snopków, zmiatają ziarno z asfaltu.

(1.2) Serie karabinów maszynowych zmiatały SS-manów z płaskiego terenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjataʨ̑, AS: zmʹi ̯atać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiatanie n., zmiecenie n., zamiatanie n., zmiotka ż., miotła ż.

czas. zmieść dk., zamiatać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) reg. śl. cióngnóć.

Wiktionary

zmiatacz

zmiatacz wolnych rodników - związek chemiczny łatwo wchodzący w reakcję z wolnymi rodnikami, obniżający ich stężenie w danym układzie

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

zmiataczka

przyrząd do zmiatania; zamiataczka

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

zmiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmiatać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmiatać

Wiktionary

zmiatka

zmiotka

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [meg, 2005-04-14]

zmiażdżyć

1. zgnieść, skruszyć na miazgę, rozgnieść, rozkruszyć;
2. przenośnie: pokonać kogoś, zdobyć nad kimś całkowitą przewagę; zgnieść

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|miażdżyć.

czasownik zwrotny zmiażdżyć się

(2.1) dokonany od|miażdżyć się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. miażdżyć

przym. miażdżycowy

Wiktionary

zmiał

dawniej: coś zmielonego, sproszkowanego

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

żmichowski

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański (pod: Żmichowska) [tevex, 2017-02-09]

zmięk

gwarowo: odwilż

SJP.pl za Słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1994, 1995, 1996, 1997, 1998 - W. Doroszewski [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. rodzaj niewielkich chrząszczy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwilż

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zmʲjɛ̃ŋk, AS: zmʹi ̯ẽŋk

Wiktionary

zmiękczać

czasownik

(1.1) czynić coś bardziej miękkim

(1.2) jęz. palatalizować (wymawiać daną głoskę z artykulacją środkowopodniebienną lub nadawać jej cechy takiej artykulacji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑, AS: zmʹi ̯ẽŋkčać

Wiktionary

Powiązane:

przym. miękki, mięciuchny, mięciutki, miękkawy

przysł. miękko, mięciutko

rzecz. miękkość ż., zmiękczenie n., zmiękczanie n.

czas. mięknąć

Wiktionary

zmiękczalnia

pomieszczenie wraz z urządzeniami służące do zmiękczania wody

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

zmiękczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmiękczać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiękczenie n., zmiękczacz m., zmiękczalnia ż., zmiękczalnik m.

czas. zmiękczać ndk., zmiękczyć dk., zmiękczeć dk.

Wiktionary

zmiękczenie

Palatalizacja (zmiękczenie) – zjawisko wymowy danej głoski z dodatkową artykulacją środkowopodniebienną (obok głównego zbliżenia narządów mowy pojawia się zbliżenie środkowej części języka do podniebienia), np. w języku polskim spółgłoska /p/ wymawiana jest różnie w zależności od otoczenia – w formie psa /p/ jest twarde, niepalatalne, lecz w pies przechodzi w spalatalizowane, miękkie /p’/, pisane jako: pi. Palatalizacja oznaczana jest w IPA znakiem [ʲ] w indeksie górnym, np. [pʲ, tʲ, sʲ]. Dźwięki spalatalizowane oznacza się również znakiem /’/, np. /g’/, /d’/, /f’/ (zwłaszcza w slawistyce).

Wikipedia

zmięknięty

taki, który zmiękł (zmięknął); zmiękły

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-07-16]

zmiękły

taki, który zmiękł (zmięknął); zmięknięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2006-08-31]

zmielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmielić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmielić

Wiktionary

zmielić

mieląc, rozetrzeć na proszek, na miazgę

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-03-06]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. zemleć; dokonany od|mielić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do kremów używamy mąki świeżo zmielonej lub lekko uprażonej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛlʲiʨ̑, AS: zmʹi ̯elʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. mielić

rzecz. mielony mzw., zmielenie n., mielonka ż.

Wiktionary

zmieniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmienić)

(1.1) nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

(1.2) zamieniać, zastępować coś czymś innym

czasownik zwrotny niedokonany zmieniać się (dk. zmienić się)

(2.1) nabierać innych cech

(2.2) dokonać zamiany siebie z kimś innym, często w sporcie

Wiktionary

Przykłady

(2.1) W XIX w., w dobie gwałtownych zmian społecznych i gospodarczych, zaczęła się zmieniać struktura zatrudnienia i charakter pracy zarobkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑, AS: zmʹi ̯ė̃ńäć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmieniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: zmʹi ̯ė̃ńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zmieniać)

(1.1) zob. zmieniać.

czasownik zwrotny dokonany zmienić się (ndk. zmieniać się)

(2.1) zob. zmieniać się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestępca zapuścił brodę i zmienił kolor włosów, aby nie zostać rozpoznanym podczas przekraczania granicy.

(1.1) Zła wiedźma zmieniła księcia w obrzydliwą ropuchę.

(1.1) Zmień wreszcie płytę, trzeci raz już nie chcę słuchać tej piosenki.

(1.1) Nie możesz zmienić kobiety. Możesz zmienić kobietę, ale to nic nie zmienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑, AS: zmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmienić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zmʹi ̯ė̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmienik

zmienik ziemniaczak - drobny owad z rzędu pluskwiaków

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmienkowate

rodzina paprotników

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Rośliny chronione) [tevex, 2010-05-31]

zmienna

wielkość mogąca przyjmować każdą wartość z podanego zbioru liczb

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wielkość, która może przyjmować różne wartości;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: zmienny

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) a=4 czyli zmienna a przyjmuje wartość 4.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̃nːa, AS: zmʹi ̯ẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienność ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmienniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: zmiennik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja zmienniczka się spóźnia, muszę na nią poczekać, żeby jej oddać klucze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

:: fm. zmiennik m.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmiennie

przysłówek

(1.1) w sposób zmienny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mirela wstaje zmiennie, w zależności od obowiązków w stadninie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy mos., zmianowość ż., zmienność ż., zmiennik mos., zmienniczka ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk., wymieniać ndk., wymienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

Wiktionary

zmiennik

osoba pełniąca jakąś funkcje na zmianę z kimś innym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba pełniąca jakąś funkcję na zmianę z kimś innym (np. na boisku), wymieniająca się z kimś na stanowisku w pracy (np. za kółkiem, w stróżówce)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. coś, co służy do zmiany czegoś, wywołujący zmianę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój zmiennik się spóźnia, muszę na niego poczekać.

(1.1) Jak na koła samochodu • nawijamy życia wstęgę, • gaz do dechy i do przodu • ze zmiennikiem ręka w rękę. (J. Janczarski, Zmiennicy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: zmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) fż. zmienniczka

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmienność ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

zmiennista

osoba pływająca stylem zmiennym

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

zmiennistka

kobieta pływająca stylem zmiennym

SJP.pl za Najnowsze słownictwo polskie - 2020 - M. Bańko, M. Czeszewski, J. Burzyński (ndpl) [tevex, 2018-01-05]

zmiennobarwność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennobarwne; cecha tych, którzy są zmiennobarwni

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennobarwny

przysł. zmiennobarwnie

Wiktionary

zmiennocieplność

cecha zwierzęcia zmieniającego temperaturę ciała w zależności od temperatury otoczenia; egzotermiczność, zimnokrwistość, ektotermiczność, poikilotermia, pojkilotermia, poikilotermiczność

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zależność temperatury organizmu od temperatury otoczenia;

Wiktionary

Zwierzę zmiennocieplne (zimnokrwiste, ektotermiczne, poikilotermiczne, pojkilotermiczne; od gr. poikilos – zmienny) – zwierzę, którego temperatura ciała jest zmienna i zależy od temperatury otoczenia oraz zewnętrznych źródeł ciepła.

Jest to pojęcie tradycyjne i silnie ugruntowane w literaturze, lecz nieścisłe, a czasami może być mylące. Od tej definicji są bowiem wyjątki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. zmiennocieplny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zimnokrwistość

Wiktionary

zmiennocieplny

1. taki, którego temperatura się zmienia;
2. o zwierzęciu: zmieniający temperaturę ciała w zależności od temperatury otoczenia; zimnokrwisty, ektotermiczny, egzotermiczny, poikilotermiczny, pojkilotermiczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

przymiotnik

(1.1) zool. związany ze zmiennością ciepłoty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mantelle prezentowane są w pawilonie zwierząt zmiennocieplnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmiennocieplność ż.

Wiktionary

zmiennofazowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennofazowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennofazowy

przysł. zmiennofazowo

Wiktionary

zmiennokształtność

zdolność do zmiany swojego kształtu

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: amebowy) [koalar, 2007-11-05]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennokształtne; cecha tych, którzy są zmiennokształtni

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennokształtny

przysł. zmiennokształtnie

Wiktionary

zmiennokształtny

potrafiący zmieniać swój kształt

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmiennolistność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennolistne

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennolistny

przysł. zmiennolistnie

Wiktionary

zmiennometryczny

oparty na niestałym schemacie metrycznym; zmiennomiarowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmiennomiarowy

oparty na niestałym schemacie metrycznym; zmiennometryczny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmiennoogniskowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennoogniskowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennoogniskowy

przysł. zmiennoogniskowo

Wiktionary

zmiennopozycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennopozycyjne; cecha tych, którzy są zmiennopozycyjni

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennopozycyjny

przysł. zmiennopozycyjnie

Wiktionary

zmiennoprzecinkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zmiennoprzecinkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. zmiennoprzecinkowy

przysł. zmiennoprzecinkowie

Wiktionary

zmiennopłat

aerodyna o przestawianych powierzchniach nośnych, mogąca startować i lądować pionowo, jak śmigłowiec, a wykonywać lot poziomy na tej samej zasadzie co samolot; przemiennopłat; konwertoplan

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

Wikipedia

zmienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zmienne

(1.2) cecha kogoś, kto jest zmienny

Wiktionary

Zmienność – zróżnicowanie cech osobników w obrębie jednej populacji lub gatunku; może być uwarunkowana czynnikami genetycznymi i środowiskowymi. Miarą zmienności jest różnorodność cech genotypowych i fenotypowych organizmów.

Rodzaje zmienności:

- środowiskowa (modyfikacyjna, fluktuacyjna, niedziedziczna),

- genetyczna (dziedziczna):

- rekombinacyjna (mieszanie się materiału genetycznego – nie powstają nowe geny, ale nowe kombinacje genów), wynika ona z 3 źródeł: zjawiska crossing over, niezależnej segregacji chromosomów oraz łączenia się gamet różnych osobników,

- mutacyjna (mutacja – nagła zmiana w materiale genetycznym).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmienny, zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niestałość, labilność, wahliwość, chwiejność, niestabilność

Wiktionary

zmienny

1. ulegający zmianom, łatwo zmieniający się; niestały, niejednakowy;
2. o ludziach: niestały w uczuciach; chwiejny, niezrównoważony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-12-26]

przymiotnik

(1.1) ulegający zmianom

(1.2) niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej zmienne nastroje są już nie do wytrzymania.

(1.2) Kobieta zmienną jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛ̃nːɨ, AS: zmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmienność ż., zmiana ż., zmianowy m., zmianowość ż., zmiennik m., zmienniczka ż., zmienna ż., zmianowanie n., zmienianie n., zmienienie n.

czas. zmieniać ndk., zmienić dk.

przym. zmianowy

przysł. zmiennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niestały

Wiktionary

zmieraczek

mały skorupiak morski, żyjący najczęściej w wilgotnym piasku nadbrzeżnym

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

zmieraczkowate

rodzina stawonogów z rzędu obunogów

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) (pod: Polska. Zwierzęta chronione) [tevex, 2010-05-31]

Wikipedia

zmierzać

czasownik nieprzechodni

(1.1) jechać lub iść w określonym kierunku

(1.2) działać w kierunku realizacji danego celu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grupa kibiców zmierzała w kierunku stadionu.

(1.2) Ten polityk zmierza do zdobycia władzy w sposób bezwzględny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲjɛʒaʨ̑, AS: zmʹi ̯ežać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmierzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dążyć

Wiktionary

zmierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmierzać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmierzać ndk.

Wiktionary

zmierzch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

(1.2) przen. końcowy etap

Wiktionary

- Zmierzch (pora dnia)

- Zmierzch (opowiadanie) – opowiadanie Stefana Żeromskiego

- Zmierzch (saga) – seria książek Stephenie Meyer

- Zmierzch (powieść) – pierwsza część powieści z sagi

- Zmierzch (film) (ang. Twilight) – amerykański film z 2008 r., w reżyserii Catherine Hardwicke

- Zmierzch (sztuka) – sztuka Izaaka Babla

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O zmierzchu widzi na ciemnym niebie stado lecących łabędzi.

(1.2) Po wynalezieniu e-booków i audiobooków nastąpił zmierzch popularności papierowych książek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲjɛʃx, AS: zmʹi ̯ešχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmierzchnica ż., zmierzchanie n.

czas. zmierzchać się, zmierzchać

przym. zmierzchowy

przysł. zmierzchem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmrok

Wiktionary

zmierzchać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. ściemniać się przed nocą

czasownik zwrotny niedokonany zmierzchać się

(2.1) książk. ściemniać się przed nocą

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Był pogodny wieczór, zmierzchało się, Saszka siedział w izbie i podkładał chrust do pieca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmierzch mrz.

przysł. zmierzchem

Wiktionary

zmierzchający

okrywający się mrokiem, ściemniający się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmierzchem

przysłówek czasu

(1.1) wtedy, gdy trwa zmierzch

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: zmierzch

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmierzch m., zmierzchanie ż.

czas. zmierzchać ndk.

przym. zmierzchowy

Wiktionary

zmierzchnikowate

rodzina motyli; zawisakowate, fertaki

SJP.pl za Wielka encyklopedia PWN (ndpl) [tevex, 2019-11-08]

zmierzchnikowiec

gatunek motyla

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-06]

zmierzchówka

mały motyl z rodziny sówek

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

zmierzchowy

przymiotnik od: zmierzch

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmierzchły

taki, który zmierzchł (zmierzchnął)

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2016-07-09]

zmierzić

[czytaj: zmier-zić] wzbudzić w kimś odrazę, niechęć; zrazić; odstręczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

zmierznąć

[czytaj: zmier-znąć] stać się dla kogoś ohydnym, budzącym niechęć, odrazę; zbrzydnąć komuś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-05]

zmierzwić

potargać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmierzwiony

potargać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmierzyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|mierzyć.

czasownik zwrotny dokonany zmierzyć się

(2.1) dokonany od|mierzyć się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. miarka ż., miara ż., miernik mrz.

przym. mierzalny

czas. mierzyć, pomierzyć

Wiktionary

zmierzły

taki, który zmierzł; obrzydliwy, ohydny, obmierzły

SJP.pl za Nowy słownik ortograficzny - Zielona Sowa 2004 - A. Latusek
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-12-01]

zmieść

1. usunąć coś za pomocą miotły, szczotki;
2. zdecydowanie i energicznie przesunąć w inne miejsce;
3. zjeść coś bardzo szybko, łapczywie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [maf, 2017-06-01]

zmieścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. mieścić)

(1.1) dać czemuś wystarczające miejsce; zapewnić miejsce

czasownik zwrotny zmieścić się (ndk. mieścić się)

(2.1) zająć jakąś przestrzeń w sposób wystarczający

(2.2) zdążyć z wykonaniem w określonym czasie

Wiktionary

Powiązane:

czas. mieścić, pomieścić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawrzeć

(2.1) pomieścić się, zawrzeć się

(2.2) wyrobić się

Wiktionary

zmięśniały

stać się mięsistym, przekształcić się w miąższ

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmięśnieć

stać się mięsistym, przekształcić się w miąższ

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-09-19]

zmieszać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|mieszać.

czasownik zwrotny dokonany zmieszać się

(2.1) dokonany od|mieszać się.

Wiktionary

Powiązane:

czas. mieszać ndk.

rzecz. mieszanie n., zmieszanie n., mieszadło n.

przym. zmieszany

Wiktionary

zmieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) połączenie ze sobą różnych substancji

(1.2) zawstydzenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po zmieszaniu wszystkich produktów wstawić do lodówki na dwie godziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲjɛˈʃãɲɛ, AS: zmʹi ̯ešãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmieszać dk., mieszać ndk.

rzecz. mieszanka ż., mieszanina ż., mieszadło n., mieszadełko n., mieszanie n., mieszalnia ż., mieszacz m.

przym. zmieszany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymieszanie, rozmieszanie

(1.2) zawstydzenie, wstyd

Wiktionary

zmieszany

speszony;
1. taki, który się zmieszał - poczuł się zawstydzony lub zaskoczony w krępującej, niezręcznej sytuacji;
2. będący wyrazem takiego stanu, np. zmieszany wzrok

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

przymiotnik jakościowy

(1.1) wprawiony w zakłopotanie

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. od zmieszać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmieszanie n.

czas. mieszać ndk., zmieszać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zakłopotany, zawstydzony, skonfundowany; gw-pl|Śląsk Cieszyński|spyrczany.

Wiktionary

zmieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmieścić.

Wiktionary

zmięty

zgnieciony

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-08-29]

żmigród

miasto w Polsce

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W lipcu 1813 roku w Żmigrodzie przebywali m.in. car Aleksander, król pruski Fryderyk Wilhelm III, Wielki Książę Konstanty i feldmarszałek Kutuzow.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒmʲiɡrut, AS: žmʹigrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmigrodzianin mos., żmigrodzianka ż., Żmigródek mrz.

przym. żmigrodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Straburek, Stramburek

Wiktionary

żmigrodzianin

mieszkaniec Żmigrodu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2017-02-09]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żmigrodu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmigród m.

:: fż. żmigrodzianka ż.

przym. żmigrodzki

Wiktionary

żmigrodzianka

mieszkanka Żmigrodu

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2017-02-09]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żmigrodu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmigród m.

:: fm. żmigrodzianin m.

przym. żmigrodzki

Wiktionary

żmigrodzki

nazwisko

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żmigrodu

Wiktionary

Polskie nazwisko:

- Józef Żmigrodzki (1902-1984) – polski historyk emigracyjny i działacz socjalistyczny

- Mateusz Żmigrodzki – nazwisko tytułowego bohatera z serialu Ojciec Mateusz

- Piotr Żmigrodzki (ur. 1966) – polski polonista, leksykolog i leksykograf

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Żmigród m., żmigrodzianin m., żmigrodzianka ż.

Wiktionary

żmii

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do żmii

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze żmiją, dotyczący żmii

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla żmii, mający cechy żmii

forma rzeczownika.

(4.1) D., C. i Ms. lp. od: żmija

Wiktionary

Przykłady

(3.1) Przylazł z tym swoim żmiim wyrazem twarzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmija ż., żmijka ż., żmijowate lm nm.

przym. żmijowaty

przysł. żmijowato

Wiktionary

żmij

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) mitsłow. skrzydlaty wąż ze słowiańskich mitów i legend;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. żmij mzw., żmijówka ż.

Wiktionary

żmija

1. wąż z rodziny żmijowatych, mający w szczęce zęby jadowe
2. człowiek podstępny, perfidny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. gad z podrodziny węży;

(1.2) przen. osoba zła i podstępna

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] Teofil, dobrodziej i opiekun całej rodziny, zmarł nagle w lesie ukąszony przez żmiję.

(1.2) Ale z niego żmija!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒmʲija, AS: žmʹii ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmij m., żmijowiec m., żmijówka ż.

:: zdrobn. żmijka ż.

:: zgrub. żmiisko n.

przym. żmijowy, żmijowaty, rzad. żmii

przysł. żmijowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szuja

Wiktionary

żmijątko

młode żmii

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [tevex, 2011-01-09]

żmije

rodzina jadowitych, dość małych, mocno zbudowanych węży występujących w Europie, Azji i Afryce; żmijowate

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1995, 1998, 1999, 2002 - M. Szymczak [greenpoint, 2007-11-11]

żmijewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żmijewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmijewo n.

:: fż. żmijewianka ż.

przym. żmijewski

Wiktionary

żmijewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żmijewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmijewo n.

:: fm. żmijewianin m.

przym. żmijewski

Wiktionary

żmijewko

Wikipedia

żmijewo

Miejscowości w Polsce

- Żmijewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno

- Żmijewo – zniesiona nazwa osady w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy

- Żmijewo Kościelne

- Żmijewo-Gaje

- Żmijewo-Kuce

- Żmijewo-Ponki

- Żmijewo-Trojany

- Żmijewo-Zagroby

Wikipedia

żmijewski

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2012-07-06]

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żmijewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmijewo n., żmijewianin m., żmijewianka ż.

Wiktionary

żmijka

1. gatunek ryby z rodziny ostroszowatych;
2. lina mocująca brzeg żagla do masztu;
3. rodzaj manewru lotniczego;
4. prosta maszyna rolnicza do czyszczenia nasion;
5. potocznie: przenośnik śrubowy;
6. potocznie: spirala do udrażniania rur kanalizacyjnych

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

- żmijka – potoczna nazwa przenośnika śrubowego

- żmijka – jeden z manewrów lotniczych

- żmijka – lina mocująca lik żagla do drzewca.

- żmijka (Echiichthys vipera) – gatunek ryby

- żmijka – potoczna nazwa spirali do udrażniania rur kanalizacyjnych

Wikipedia

żmijowate

rodzina jadowitych, dość małych, mocno zbudowanych węży występujących w Europie, Azji i Afryce; żmije

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: efa) [koalar, 2007-11-05]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Viperidae|Oppel|ref=tak., rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;

forma przymiotnika.

(2.1) M., B. i W. n. lp. oraz M., B. i W. nmos. lm. od: żmijowaty

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedynym przedstawicielem żmijowatych w Polsce jest żmija zygzakowata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmijówka ż., żmij mzw., żmija ż., żmijość ż.

przym. żmii, żmijowaty

przysł. żmijowato

Wiktionary

żmijowato

przysłówek sposobu

(1.1) kręto, wężowato

(1.2) przen. podstępnie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Podszedł do nas żmijowato uśmiechnięty urzędnik celny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmij mrz., żmija ż., żmijka ż., żmijość ż., żmijowate lm nm., żmijówka ż.

przym. żmii, żmijowaty, żmijowy

Wiktionary

żmijowaty

1. o człowieku: podstępny, złośliwy;
2. należący do rodziny żmijowatych;
3. podobny do żmii

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

przymiotnik jakościowy

(1.1) rzad. o kształcie żmii, przypominający żmiję

(1.2) pejor. o człowieku, uśmiechu podstępny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wokół głowy zwisały jej żmijowate strąki posklejanych włosów.

(1.2) Znowu przylazło to żmijowate babsko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmij mrz., żmija ż., żmijka ż., żmijość ż., żmijowate lm nm., żmijówka ż.

przym. żmii, żmijowy

przysł. żmijowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kręty, wężowaty

Wiktionary

żmijowiec

miododajna roślina zielna z rodziny szorstkolistnych (ogórecznikowatych), o liściach lancetowatych, szorstko owłosionych i kwiatostanie typu skrętki, rosnąca głównie na obszarze śródziemnomorskim

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [greenpoint, 2007-11-05]

- żmijowiec (Echium) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych

- żmijowiec – ryba z rodzaju Chauliodus

- Żmijowiec – szczyt w Masywie Śnieżnika (Sudety Wschodnie)

1 miejscowość w Polsce:

- Żmijowiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

Wikipedia

żmijówka

roślina z rodziny toinowatych; poplot

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. egzotyczny alkohol z wężem (żmiją) zatopionym w butelce

Wiktionary

Żmijówka (wiet. rượu rắn; chiń. 蛇酒; pinyin shéjiǔ) – nalewka alkoholowa, powstała przez macerowanie węża w mocnym alkoholu. Popularna zwłaszcza w Wietnamie i innych krajach Azji Południowo-Wschodniej oraz w południowej części Chin.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z wycieczki do Hanoi przywiozłem sobie żmijówkę na pamiątkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʒmʲiˈjufka, AS: žmʹii ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmija ż., żmijka ż., Żmij m., żmij m., żmijowisko n., żmijowiec m., żmijowate nmos.

przym. żmijowy, żmijowaty

przysł. żmijowato

Wiktionary

żmijownik

rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2007-11-07]

Wikipedia

żmijowy

przymiotnik od: żmija

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-22]

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla żmii; dotyczący, odnoszący się do żmii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Dopadnę cię, zabiję, zniszczę, wygubię wraz z całym twym żmijowym rodem!

(1.1) Ugryzł szybko, głęboko, żmijowym ruchem zarzucając głową w przód i w dół, po łuku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʒmʲiˈjɔvɨ, AS: žmʹii ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. żmijowaty

rzecz. żmijówka ż., żmij mzw., żmija ż., żmijka ż.

przysł. żmijowato

Wiktionary

zmikrofalować

podgrzać w kuchence mikrofalowej

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmiksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmiksować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. miksowanie n., wymiksowanie n., mikser m., mikserek m., mikserka ż., miksernia ż., miks m.

czas. zmiksować dk., wymiksować dk., miksować ndk.

przym. mikserski

Wiktionary

zmilkły

taki, który zmilkł (zmilknął)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

żmin

1. rodzaj roślin z rodziny Gelsemiaceae; Gelsemium;
2. żmin jarnik - wiciokrzew z rzędu goryczkowców; jaśmin żółty

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

żminda

1. dawniej: zrzęda, kobieta gderliwa;
2. żminda biała - gatunek komosy, roczna roślina czerwonawa o wysokości 20-60 cm, uporczywy chwast ogrodowy; komosa wielonasienna

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny - Bertelsmann 2001, 2003, 2004 - J. Podracki [koalar, 2006-12-01]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. sknera, człowiek chciwy i oszczędny aż do przesady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sknerę zwano w staropolszczyźnie żmindą, żmindakiem lub nawet… gównojadem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒmʲĩnda, AS: žmʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmindak m., żmindactwo n.

czas. żmindzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sknera, sknerus, skąpiec, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; reg. śl. dziurdziuch.; przest. żyd

Wiktionary

żmindaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od żmindak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmindak m.

Wiktionary

żmindak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starop. skąpiec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sknerę zwano w staropolszczyźnie żmindą, żmindakiem lub nawet… gównojadem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒmʲĩndak, AS: žmʹĩndak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żminda m.

:: zdrobn. żmindaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żminda

Wiktionary

zminusować

środowiskowo: oznaczyć post internetowy w celu pokazania, że nie przypadł nam do gustu lub że się z nim nie zgadzamy

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2020-07-03]

zmiotek

(zwykle w liczbie mnogiej) zmieciona resztka, odpadek czegoś

SJP.pl za Nowy słownik poprawnej polszczyzny - PWN 1999, 2000, 2002, 2003 - A. Markowski [tevex, 2014-06-19]

zmiotka

szczotka do zmiatania; regionalnie: zmiatka

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka miotła, rodzaj szczotki do zagarniania śmieci

Wiktionary

Szczotka do zamiatania – narzędzie składające się z oprawki z umocowanym w niej pionowo włosiem, szczeciną, drutem i tym podobnymi, służące do zamiatania bądź omiatania. Oprawa najczęściej jest wykonana z plastiku lub drewna.

Szczotka do zamiatania podłóg, chodnika i tak dalej może być zamocowana na długim, drewnianym kiju bądź metalowej lub plastikowej rurce. Szczotka o krótkiej rączce, służąca do zmiatania drobnych śmieci to zmiotka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do zamiecenia resztki włosów fryzjerka użyła zmiotki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. miotła ż.

czas. zamiatać ndk., zmiatać ndk., zmieść dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|śmiatek.

Wiktionary

zmiotki

potocznie: zmiecione resztki, odpadki czegoś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. spokój, pokój

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) cały tydzień nie dała zmiru swemu mężowi, dopóki jej nie przyrzekł, i to święcie, że (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mir

Wiktionary

zmirot

pieśni biesiadne śpiewane podczas posiłków w czasie szabatu; zemirot

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

Wikipedia

zmistycyzować

1. wpaść w mistycyzm lub skłonić się ku niemu;
2. zakwalifikować jakieś zjawisko jako mistyczne

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmitrężyć

1. zmarnować, stracić;
2. dawniej: zmęczyć, utrudzić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmitygować

powściągnąć, powstrzymać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmizerować

1. dawniej: uczynić mizernym; wychudzić, wycieńczyć;
2. gwarowo: zmarnować, zniszczyć;
3. zmizerować się - stać się mizernym, chudym; zmizernieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

zmizerowany

1. dawniej: uczynić mizernym; wychudzić, wycieńczyć;
2. gwarowo: zmarnować, zniszczyć;
3. zmizerować się - stać się mizernym, chudym; zmizernieć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmiłować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmiłować się, zmiłować dk.

Wiktionary

zmniejszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmniejszyć)

(1.1) sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary

(1.2) sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość

(1.3) sprawiać, że coś staje się mniej intensywne

czasownik zwrotny niedokonany zmniejszać się (dk. zmniejszyć się)

(2.1) stawać się mniejszym

(2.2) o wartości: obniżać się

(2.3) stawać się mniej intensywnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za pomocą tego kwadracika zmniejszasz obrazek wklejony do dokumentu.

(1.2) Odejmując liczbę dodatnią zmniejszamy wartość danej liczby.

(1.3) Zmniejsz trochę głośność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑, AS: zmʹńėi ̯šać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmniejszanie n., zmniejszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pomniejszać, kurczyć, uszczuplać

(1.2) obniżać

(1.3) osłabiać

(2.1) pomniejszać się, kurczyć się

(2.2) obniżać się

(2.3) osłabiać się

Wiktionary

zmniejszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmniejszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲɲɛ̇jˈʃãɲɛ, AS: zmʹńėi ̯šãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmniejszać, zmniejszyć

rzecz. zmniejszenie

Wiktionary

zmniejszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmniejszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmʲɲɛ̇jˈʃɛ̃ɲɛ, AS: zmʹńėi ̯šẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmniejszyć, zmniejszać

rzecz. zmniejszanie n.

Wiktionary

zmniejszyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zmniejszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmʲɲɛ̇jʃɨʨ̑, AS: zmʹńėi ̯šyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmniejszanie n., zmniejszenie n.

Wiktionary

zmobilizować

1. postawić siły zbrojne w stan gotowości, przeprowadzić mobilizację;
2. pobudzić do działania, do szybszego i lepszego zrobienia czegoś;
3. zmobilizować się - zebrać siły, chęci do czegoś; zmotywować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmobilizowany

1. postawić siły zbrojne w stan gotowości, przeprowadzić mobilizację;
2. pobudzić do działania, do szybszego i lepszego zrobienia czegoś;
3. zmobilizować się - zebrać siły, chęci do czegoś; zmotywować się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmóc

zwyciężyć kogoś; pokonać; zmęczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

zmocować

przywiązać, umocować

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmodernizować

uczynić współczesnym, nowoczesnym, dostosować do współczesności; zaktualizować, uaktualnić, unowocześnić, uwspółcześnić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

zmodować

środowiskowo: zmodyfikować grę komputerową

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [tevex, 2011-05-12]

zmodyfikować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|modyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. modyfikacja ż., modyfikowanie n., zmodyfikowanie n.

czas. modyfikować ndk.

Wiktionary

zmodyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmodyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmodyfikować dk.

Wiktionary

zmoherować

środowiskowo: upodobnić do słuchacza Radia Maryja i widza TV Trwam

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmoknąć

być mokrym od deszczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmoknięty

taki, który zmoknął (zmókł); zmokły

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmokły

być mokrym od deszczu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2006-11-24]

zmonetaryzować

przekształcić w coś przynoszącego dochód; zmonetyzować

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-30]

zmonetaryzowany

przekształcić w coś przynoszącego dochód; zmonetyzować

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [scaevus, 2005-12-12]

zmonetyzować

1. przekształcić w coś przynoszącego dochód; zmonetaryzować;
2. zamienić zasoby majątkowe na pieniądze

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki [tevex, 2019-11-28]

zmongolizować

nadać cechy mongolskie, uczynić mongolskim

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-11-06]

zmonotonizować

rzadko: uczynić coś monotonnym

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmontować

złożyć w całość

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmora

1. dręczący sen;
2. przerażająca postać o niesprecyzowanym wyglądzie, widziana np. we śnie; duch, dziwo, fantom, mara, strach, straszydło, upiór, widmo, widzenie senne, widziadło, zjawa;
3. przenośne: widmo nieszczęścia

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl

(1.2) przerażająca istota dręcząca ludzi w snach

(1.3) dokuczliwe, powtarzające się zjawisko

(1.4) pot. źle, mizernie wyglądająca osoba

Wiktionary

Wikipedia

zmordowany

potocznie: bardzo zmęczony; wypruty, skonany, padnięty, wycięty

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmorski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

zmorsznik

przedstawiciel podrodziny chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska
Encyklopedia Wiem (ndpl) [tevex, 2017-10-31]

zmorzenie

zmęczyć lub znudzić kogoś czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmorzony

zmęczyć lub znudzić kogoś czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmorzyć

zmęczyć lub znudzić kogoś czymś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmorzyński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-12-03]

zmotać

1. zwinąć w motek, nawinąć wokół czegoś;
2. splątać, zmieszać, pogmatwać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmotoryzowany

poruszający się pojazdem z silnikiem, np. samochodem, motocyklem

SJP.pl za Uniwersalny słownik języka polskiego - PWN 2003, 2006, 2008 - S. Dubisz [tevex, 2012-07-24]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mot. osoba posiadająca lub poruszająca się samochodem lub motocyklem

przymiotnik

(2.1) używający pojazdu mechanicznego

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zmotoryzować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielu zmotoryzowanych potrafi uszanować biednego pieszego chcącego spokojnie przejść przez jezdnię.

(2.1) Tłumy zmotoryzowanych Polek i Polaków właśnie wyruszają w Tatry czy na Mazury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmotoryzowanie n., motorniczy mos.

czas. motoryzować ndk., zmotoryzować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kierowca

Wiktionary

zmotywować

zachęcić, skłonić do czegoś; namówić, nakłonić, przekonać

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2010, 2011, 2012, 2013 - E. Polański
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-16]

zmowa

potajemne porozumienie kilku osób w jakiejś sprawie; spisek; sprzysiężenie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

Wikipedia

zmówić

1. umówić;
2. zawrzeć zmowę;
3. odmówić (modlitwę, pacierz)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmowiny

dawniej: zaręczyny, zmówiny

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2012-04-17]

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. oficjalne porozumienie swatów z panną i jej rodzicami o planowaćanowanych zaręczynach i ślubie; odwiedziny swatów zalotnika u rodziców kandydatki na żonę oraz umowa przedślubna zawierana między rodzinami nupturientów;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jagna spokojnie wszystko przyjmowała, zimno i obojętnie, jakby to nie jej zmówiny były dzisiaj.

(1.1) Z czasem, gdy zawarcie małżeństwa zaczęło się odbywać w drodze umowy formalnej, akt ten rozpadł się na dwa odrębne akty prawne, oba ważne dla prawnej ważności małżeństwa, a mianowicie na zmówiny (desponsatio, Verlobung) i zdawiny (ślub, traditio puellae, Trauung).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmowa ż., mówienie n., zmówienie n., zmawianie n.

czas. mówić ndk., zmówić dk., zmawiać ndk.

Wiktionary

zmownie

przysłówek

(1.1) daw. przysł. od: zmowny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) należy tego środka używać zmownie razem z sąsiadami, aby z jednego budynku wszystkie do przyległych nie schroniły się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmowa ż., zmowca m., zmowność ż.

przym. zmowny

Wiktionary

zmowny

przymiotnik

(1.1) daw. umówiony, ustalony umową; zgadzający się na co; zgodny; umowny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmowa ż., zmowca m., zmowność ż.

przysł. zmownie

Wiktionary

zmożenie

zwyciężyć kogoś; pokonać; zmęczyć

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-17]

zmp

1. skrót od: Związek Młodzieży Polskiej (organizacja młodzieżowa utworzona w sierpniu 1948);
2. skrót od: Zakłady Mechaniczno-Precyzyjne

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmp-owiec

członek ZMP (Związku Młodzieży Polskiej); zetempowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmp-owski

przymiotnik od: ZMP (Związek Młodzieży Polskiej); zetempowski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmrocznik

duży motyl nocny z rodziny zawisakowatych; zawisak, zmrocznikowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

zmrocznikowiec

duży motyl nocny z rodziny zawisakowatych; zawisak, zmrocznik

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-06-04]

zmrok

pora dnia po zachodzie słońca

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

Wiktionary

Zmierzch żeglarski, zmierzch nautyczny lub zmierzch nawigacyjny (zwany również zmrokiem) – okres po zachodzie Słońca, kiedy środek tarczy słonecznej znajduje się już poniżej 6 stopni kątowych poniżej horyzontu (tarcza słoneczna oglądana z Ziemi ma średnicę ok. pół stopnia, tj. 0°30′), ale ciągle jest jeszcze wyżej niż 12° poniżej horyzontu. Nazwa tej fazy zmierzchu bierze się z faktu, że w tym czasie możliwe jest jeszcze dostatecznie wyraźne obserwowanie linii horyzontu, co ma szczególne znaczenie w astronawigacji (można zmierzyć kąt między horyzontem i gwiazdą), a więc możliwa jest nawigacja jednocześnie w oparciu o obiekty ziemskie, jak i niebieskie. Przed zmierzchem żeglarskim występuje zmierzch cywilny, a po nim – zmierzch astronomiczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pracę należało wykonać przed zmrokiem, gdyż nie dysponowano wówczas sztucznym oświetleniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmrɔk, AS: zmrok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mrok m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmierzch

Wiktionary

zmrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmrozić.

Wiktionary

zmróżka

gatunek chrząszcza

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-08-15]

Wikipedia

zmrozowisko

kotlina mrozowa

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmrużać

czasownik przechodni

(1.1) przymykać powieki, przysłaniać nimi oczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słońce oślepiło go, więc zmrużył oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmruʒaʨ̑, AS: zmružać

Wiktionary

Powiązane:

czas. dk. zmrużyć, mrużyć

rzecz. mrużenie n., zmrużanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mrużyć

Wiktionary

zmrużanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmrużać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmruˈʒãɲɛ, AS: zmružãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmrużać

Wiktionary

zmrużek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcyfakt.

(1.1) daw. ciuciubabka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mrużek m.

czas. mrużyć ndk., zmrużyć dk.

Wiktionary

zmrużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmrużyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmruˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zmružẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmrużyć

Wiktionary

zmrużyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zmrużać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmruʒɨʨ̑, AS: zmružyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmrużenie n., zmrużek mzw./mrz.

czas. zmrużać

Wiktionary

zms

skrót od:
1. Związek Młodzieży Socjalistycznej;
2. Zakład Medycyny Sądowej;
3. Zjednoczenie Maszyn Spożywczych "Spomasz"

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zms-owiec

członek ZMS-u (Związku Młodzieży Socjalistycznej); zetemesowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zms-owski

przymiotnik od: ZMS (Związek Młodzieży Socjalistycznej); zetemesowski

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmuda

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-11-10]

żmudniej

stopień wyższy od przysłówków: żmudnie, żmudno

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

żmudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: żmudny

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2010-09-06]

żmudność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest żmudne; cecha tych, którzy są żmudni

Wiktionary

Powiązane:

przym. żmudny

przysł. żmudnie

Wiktionary

zmudny

dawniej: żmudny

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2017-01-11]

przymiotnik

(1.1) taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prasowanie koszul to bardzo żmudna robota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʒmudnɨ, AS: žmudny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. żmud m., żmudność ż., żmudzenie n., żmuda ż.

czas. żmudzić

przysł. żmudnie, żmudno

Wiktionary

żmudź

historyczna nazwa dolnej Litwy (zachodnia część kraju między dolnym Niemnem, Niewiażą i Windawą)

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. etn. jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. żmudzianka ż., żmudzianin mos., Żmudzin mos., Żmudzinka ż., Żmuda, żmudzin mzw.

przym. żmudzki

Wiktionary

żmudzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wsi Żmudź

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmudź ż.

:: fż. żmudzianka ż.

przym. żmudzki

Wiktionary

żmudzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka wsi Żmudź

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Żmudź ż.

:: fm. żmudzianin m.

przym. żmudzki

Wiktionary

żmudzić

czasownik niedokonany

(1.1) przest. trwonić czas, marnować czas

(1.2) przest. marudzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To cesarz Rudolf, co żmudził bezczynny, / Mogąc Italię ratować w złym kresie; / Dziś chorą leczyć próżno chce kto inny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. żmudny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) marudzić

Wiktionary

żmudzin

mieszkaniec Żmudzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

żmudzinka

mieszkanka Żmudzi

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

żmudziński

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-11]

- Adam Żmudziński (1956-), brydżysta

- Jan Franciszek Żmudziński (1946-), lekarz i profesor weterynarii

- Kazimierz Żmudziński (-1939), major artylerii Wojska Polskiego

- Tadeusz Żmudziński (1924-1992), pianista, pedagog

- Tomasz Żmudziński (1969-),

- Wojciech Żmudziński (1961-), jezuita, teolog

- Zenon Żmudziński (1937-), nauczyciel, polityk, poseł na Sejm PRL

Wikipedia

żmudzki

przymiotnik od: Żmudź

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-05-17]

przymiotnik

(1.1) dotyczący regionu Żmudź

(1.2) dotyczący wsi Żmudź

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. Żmudź ż., Żmudzin m., Żmudzinka ż.

(1.2) rzecz. Żmudź ż., żmudzianin m., żmudzianka ż.

Wiktionary

zmulać

zamulać;
1. pokrywać mułem, czynić mulistym; mulić;
2. potocznie: o pokarmach: wywoływać problemy z trawieniem;
3. potocznie: omamiać kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś;
4. zmulać się - stawać się zamulonym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

zmulacz

zamulacz;
1. młodzieżowo: coś wywołującego otępienie, zmęczenie lub smutek;
2. w górnictwie: osoba zatrudniona przy zmulaniu wyrobisk

SJP.pl za Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2012-06-29]

zmulczować

czasownik przechodni dokonany (ndk. mulczować)

(1.1) dokonany od|mulczować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmulˈʧ̑ɔvaʨ̑, AS: zmulčovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmulczowanie n.

Wiktionary

zmulczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmulczować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmulczować

Wiktionary

zmulić

zamulić;
1. pokryć mułem, uczynić mulistym;
2. potocznie: o pokarmach: wywołać problemy z trawieniem;
3. potocznie: omamić kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś;
4. zmulić się - stać się zamulonym

SJP.pl za Wielki słownik języka polskiego - IJP PAN 2020 - P. Żmigrodzki
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2019-01-18]

zmultiplikować

przestarzale: pomnożyć; zmultyplikować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmultyplikować

dawniej: pomnożyć; zmultiplikować

SJP.pl za Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-11-01]

zmumifikować

zabezpieczyć martwe ciało (bądź jego fragment) przed rozkładem poprzez mumifikację

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmumifikowany

zabezpieczyć martwe ciało (bądź jego fragment) przed rozkładem poprzez mumifikację

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

żmurko

nazwisko

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [maf, 2017-02-28]

zmurszały

zepsuty, zwietrzały

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmurszeć

zwykle o drewnie: ulec rozkładowi; spróchnieć, zbutwieć, zgnić

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2017-07-02]

zmusić

1. nakłonić kogoś do czegoś wbrew jego woli, przez wywarcie na nim presji; przymusić;
2. zmusić się - zmusić siebie samego; przymusić się

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

czasownik przechodni dokonany (ndk. zmuszać)

(1.1) nakłonić kogoś przy użyciu wszelkich środków do zrobienia czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmuɕiʨ̑, AS: zmuśić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmuszenie n., zmuszanie n.

czas. musieć, zmuszać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przymusić; fraz. popędzić kota, wziąć w obroty

Wiktionary

zmuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmusić)

(1.1) nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

czasownik zwrotny zmuszać się

(2.1) przekonywać, skłaniać siebie do zrobienia czegoś, mimo, że nie ma się chęci, przekonania

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Zmuszam się do pracy, chociaż wcale nie mam ochoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmuʃaʨ̑, AS: zmušać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmuszanie n., zmuszenie n.

czas. musieć, zmusić dk.

przysł. musowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przymuszać

Wiktionary

zmuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmuszać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmuszenie n.

czas. musieć, zmuszać ndk., zmusić dk.

przysł. musowo

Wiktionary

zmw

Związek Młodzieży Wiejskiej - organizacja skupiająca młodzież ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych, założona w 1928 roku

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmw-owiec

członek ZMW (Związku Młodzieży Wiejskiej); zetemwuowiec

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

zmyć

1. myjąc, oczyścić coś; obmyć;
2. przenośnie: zmazać, naprawić coś;
3. o wodzie: zmieść coś z powierzchni, spłukać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|zmywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmɨʨ̑, AS: zmyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmywak m., zmywacz m., zmywaczka ż., zmywarka ż., zmywalnia ż., zmyw m., zmywanie n., zmycie n., zmywareczka ż.

czas. zmywać ndk.

przym. zmywalny, zmywakowy

Wiktionary

zmydlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmydlać.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. zmydlać ndk.

Wiktionary

zmykać

uciekać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

czasownik

(1.1) pot. uciekać

(1.2) starop. kraść

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słychać było, jak Konstanty zmyka do parku, a Korsakow wraca pod drzwi dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmɨkaʨ̑, AS: zmykać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmykanie n.

Wiktionary

zmykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmɨˈkãɲɛ, AS: zmykãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zmykać ndk.

Wiktionary

zmylać

wprowadzać w błąd; mylić, zwodzić

SJP.pl za Słownik wyrazów obcych - Europa 2001 - I. Kamińska-Szmaj (pod: drybling)
Słownik języka polskiego - PWN 1958-1969 - W. Doroszewski (ndpl) [tevex, 2017-12-28]

zmylić

1. wprowadzić w błąd; zwieść, oszukać;
2. poplątać, pomieszać

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmyślać

czasownik niedokonany

(1.1) mówić nieprawdę, koloryzować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmyślanie n., zmyślenie n., myślenie n., wymyślanie n., przemyślenie n., myśl ż.

czas. zmyślić dk.

przym. myślowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konfabulować, robić z gęby cholewę

Wiktionary

zmyślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmyślać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. myśl ż.

czas. zmyślać

przym. myślowy

Wiktionary

zmyślenie

skłamać, wymyślić sobie coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zmyślić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. myśl ż.

przym. myślowy

czas. zmyślać

Wiktionary

zmyślić

skłamać, wymyślić sobie coś

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-18]

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|zmyślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzmɨɕlʲiʨ̑, AS: zmyślʹić

Wiktionary

Powiązane:

przym. myślowy

rzecz. myśl ż.

czas. zmyślać

Wiktionary

zmyślniej

stopień wyższy od przysłówka: zmyślnie

SJP.pl za Wielki słownik ortograficzny - PWN 2003, 2006, 2008, 2009 - E. Polański [tevex, 2011-07-18]

zmyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zmyślny

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmyślny

1. bystry, przebiegły, sprytny;
2. pomysłowy, twórczy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-06-21]

zmysł

1. zdolność odbierania określonych bodźców zewnętrznych;
2. talent, zdolność w jakiejś dziedzinie

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2012-04-06]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

(1.2) lm. namiętność, pożądanie

(1.3) wyczucie czegoś, wrodzony zdolności w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Zmysł – zdolność odbierania bodźców zewnętrznych. Reagowanie na konkretny rodzaj bodźców umożliwiają odpowiednie narządy zmysłów, w których najważniejszą rolę odgrywają odpowiednie receptory. Każdy z narządów jest częścią układu nerwowego. Informacje o pobudzeniu receptorów są przekazywane do odpowiednich analizatorów w korze mózgu (np. kora wzrokowa, kora ruchowa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po tym, jak stracił wzrok, pozostałe zmysły się wyostrzyły.

(1.3) Dzięki zmysłowi taktycznemu generała bitwa została wygrana, mimo przeważających sił przeciwnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zmɨsw̥, AS: zmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zmysłowość ż.

przym. zmysłowy

przysł. zmysłowo

Wiktionary

zmysłówka

wieś w Polsce

SJP.pl za Google/uzus/inne (ndpl) [meg, 2006-12-04]

ługańsk

miasto na Ukrainie

SJP.pl za Słownik nazw własnych - PWN 1998, 2002, 2003 - J. Grzenia (ndpl)
Słownik gramatyczny języka polskiego - NCN 2020 - Z. Saloni, M. Woliński, R. Wołosz, W. Gruszczyński, D. Skowrońska [tevex, 2017-10-27]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Wiktionary

Ługańsk (ukr. Луганськ, Łuhanśk; ros. Луга́нск, Ługansk) – miasto we wschodniej części Ukrainy, przy granicy z Rosją. Stolica obwodu ługańskiego; obecnie stanowi stolicę nieuznawanej Ługańskiej Republiki Ludowej. Leży w Donieckim Zagłębiu Węglowym. W latach 1935–1958 i 1970–1991 nosił nazwę Woroszyłowgrad.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1896 r. otwarto w Ługańsku fabrykę parowozów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ługańszczyzna ż.

przym. ługański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Woroszyłowgrad (1935–1958 i 1970–1990)

Wiktionary

ługański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ługańskiem, dotyczący Ługańska

Wiktionary

Patrz:
Ługańsk
Powiązane:

rzecz. Ługańsk mrz., Ługańszczyzna ż.

Wiktionary

ługoodporny

niewrażliwy na działanie ługu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-28]

ługować

rozpuszczać sole lub inne substancje rozpuszczalne działając na nie wodą lub inną cieczą

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-28]

ługowacz

rzadko: osoba zatrudniona przy ługowaniu roztworów

SJP.pl za Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny - Kurpisz 1994-2005 - H. Zgółkowa [koalar, 2007-11-07]

ługowaty

podobny do ługu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [scaevus, 2006-05-28]

ługowice

Wikipedia

ługówka

gwarowo: kij, patyk

SJP.pl za Słownik ortograficzny i prawidła pisowni polskiej - MP Feniks 1992 - S. Jodłowski, W. Taszycki [tevex, 2016-11-30]

Wikipedia

ługownia

wyrobisko górnicze w kopalniach soli, poddawane co jakiś ługowaniu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-10-05]

ługownik

urządzenie do ługowania

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

ługowski

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [koalar, 2007-02-10]

ługowy

przymiotnik od: ług (zwykle w odniesieniu do ługu potasowego lub ługu sodowego), np. roztwór ługowy

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [tevex, 2011-09-03]

łuk

1. broń strzelecka, dziś tylko sportowa
2. krzywizna, wygięcie czegoś
3. element konstrukcyjny lub dekoracyjny
4. ozdobnik muzyczny
5. część okręgu łącząca dwa punkty na tym okręgu

SJP.pl za Słownik ortograficzny: rejestr wyrazów występujących w języku polskim - Muza SA 2001, 2005, 2006 - T. Karpowicz [koalar, 2007-11-07]

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;

(1.2) archit. element budowli w kształcie łuku (1.1);

(1.3) każdy kształt przypominający łuk (1.1)

(1.4) mat. różniczkowalny odcinek krzywej

(1.5) fiz. widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;

Wiktionary

- łuk – broń miotająca

- łuk – element konstrukcyjny

- łuk – element architektoniczny

- łuk – symbol w notacji muzycznej

- łuk – rodzaj krawędzi grafu

- Łuk elektryczny

- Łuk krzywej

- Łuk okręgu

- łuk skalny

- łuk triumfalny

- łuk skrzelowy

- Łuk gnykowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żołnierz napiął łuk i wystrzelił.

(1.2) Wejście katedry zdobiły łuki.

(1.3) Rzeka otaczała pastwiska szerokim łukiem.

(1.4) Trudno jest dokładnie obliczyć długość łuku.

(1.5) Między przewodami pojawił się łuk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: wuk, AS: u̯uk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. łucznik m., łuczniczka ż., łucznictwo n.

:: zdrobn. łuczek m.

przym. łukowy, łukowaty, łuczny

przysł. łukowo, łukiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) wyładowanie, zwarcie

Wiktionary

Łuk.

skrót

(1.1) = Ewangelia według świętego Łukasza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwukaʃ|ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ wuˈkaʃa, AS: u̯ukaš|evãŋgelʹi ̯a vedu̯uḱ śfʹi ̯ẽntego u̯ukaša

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Łk

Wiktionary

łuka

nazwisko

SJP.pl za Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych - IJP PAN 1992-1994 - K. Rymut (ndpl) [maf, 2006-08-18]